Search the Perseus Catalog for:

View: By Card

← Previous Next →

ETEOCLES

I tremble at no panoply of man,

Neither have mere devices power to wound;

Plumage and bell bite not without the spear.

This Night too, glittering with stars of heaven,

Which is, thou sayest, set upon his shield,

If spelled aright, may truthful omen prove.

For if in death night fall upon his eyes,

Then to its bearer would this proud device,

Justly and fitly, answer to its name,

And for himself this doom he shall forebode.

To him, this trusty son of Astacos

I will oppose, as warden of the gates;

He, nobly born, revereth honour's throne,

And boastful words abhors; to shameful deeds

Laggart, no craven soul he loves to be.

Scion of heroes sprung from dragon's teeth,

Whom Ares spared, true offspring of the soil

Is Melanippos; Ares will decide

The issue by the die;-but certes one

Thus to our earth close kin is justly set

From his own mother foeman's spear to ward.

Seven Against Thebes. Aeschylus. Anna Swanwick (Translator). London. 1886.

Current edition Experimental

Seven Against Thebes (OCR draft) (English) (Seven Against Thebes. Anna Swanwick, 1886.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (7)

Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 108-180 focus

str. 1

Χορος

θεοὶ πολιάοχοι¹ χθονὸς ἴθ᾽ ἁθρόοι²

ἴδετε παρθένων
110

ἱκέσιον λόχον δουλοσύνας ὕπερ.

κῦμα [γὰρ³] περὶ πτόλιν δοχμολόφων ἀνδρῶν

καχλάζει πνοαῖς Ἄρεος ὀρόμενον.
115

ἀλλ᾽, ὦ Ζεῦ πάτερ † παντελές, πάντως⁴

ἄρηξον δαΐων ἅλωσιν.

Ἀργέιοι δὲ⁵ πόλισμα Κάδμου
120

κυκλοῦνται: φόβος δ᾽ ἀρίων⁶ ὅπλων.

διάδετοι⁷ <δέ τοι⁸> γενῦν⁹ ἱππίων¹⁰

κινύρονται¹¹ φόνον χαλινοί.

ἑπτὰ δ᾽ ἀγάνορες¹² πρέποντες στρατοῦ

δορυσσοῖς¹³ σαγαῖς πύλαις ἑβδόμαις¹⁴
125

προσίστανται πάλῳ λαχόντες.

128

ant. 1

Χορος

σύ τ᾽, ὦ Διογενὲς φιλόμαχον κράτος,

ῥυσίπολις γενοῦ,

Παλλάς, ὅ θ᾽ ἵππιος ποντομέδων ἄναξ
130

ἰχθυβόλῳ Ποσειδάων μαχανᾷ,¹⁵

ἐπίλυσιν πόνων, ἐπίλυσιν δίδου.

σύ τ᾽, Ἄρης, φεῦ, φεῦ, † ἐπώνυμον Κάδμου πόλιν¹⁶
135

φύλαξον κήδεσαί τ᾽ ἐναργῶς.

καὶ Κύπρις, ἅτ᾽ εἶ γένους προμάτωρ,
140

ἄλευσον: σέθεν γὰρ¹⁷ ἐξ αἵματος

γεγόναμεν: λιταῖσί¹⁸ σε θεοκλύτοις

ἀυτοῦσαι¹⁹ πελαζόμεσθα.

καὶ σύ, Λύκει᾽ ἄναξ, Λύκειος γενοῦ
145

στρατῷ δαΐῳ στόνων αὖ τίτας.²⁰

†σύ τ᾽, ὦ Λατογένει-

α κούρα, τόξον εὐτυκάζου²¹ [Ἄρτεμι φίλα²² ].†

150

str. 2

Χορος

ἒ ἒ ἒ ἔ,

ὄτοβον ἁρμάτων ἀμφὶ πόλιν κλύω:

ὦ πότνι᾽ Ἥρα.

ἔλακον ἀξόνων βριθομένων χνόαι.

Ἄρτεμι φίλα, [ἒ ἒ ἒ ἔ],

δοριτίνακτος αἰθὴρ δ᾽²³ ἐπιμαίνεται.
155

τί πόλις ἄμμι πάσχει, τί γενήσεται;

ποῖ δ᾽ ἔτι τέλος ἐπάγει θεός;

157

ant. 2

Χορος

ἒ ἒ ἒ ἔ,
ἀκροβόλων δ᾽ ἐπάλξεων λιθὰς ἔρχεται:

ὦ φίλ᾽ Ἄπολλον:

κόναβος ἐν πύλαις χαλκοδέτων σακέων,
160

παῖ Διός, ὅθεν²⁴

πολεμόκραντον ἁγνὸν τέλος ἐν μάχᾳ.

σύ τε,²⁵ μάκαιρ᾽ ἄνασσ᾽ Ὄγκα, πρὸ πόλεως

ἑπτάπυλον ἕδος ἐπιρρύου.
165
166

str. 3

Χορος

ἰὼ παναρκεῖς²⁶ θεοί,

ἰὼ τέλειοι τέλειαί τε γᾶς

τᾶσδε²⁷ πυργοφύλακες,

πόλιν δορίπονον μὴ προδῶθ᾽

ἑτεροφώνῳ στρατῷ.
170

κλύετε παρθένων κλύετε πανδίκως²⁸

χειροτόνους λιτάς.

174

ant. 3

Χορος

ἰὼ φίλοι δαίμονες,

λυτήριοί <τ᾽²⁹> ἀμφιβάντες πόλιν,
175

δείξαθ᾽ ὡς φιλοπόλεις,³⁰

μέλεσθέ θ᾽³¹ ἱερῶν δημίων,

μελόμενοι δ᾽ ἀρήξατε:

φιλοθύτων δέ τοι πόλεος³² ὀργίων

μνήστορες ἐστέ μοι.
180
181

Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922.) — 109-180 focus

Χορός

θεοὶ πολιάοχοι πάντες ἴτε χθονὸς·

ἴδετε παρθένων
110

ἱκέσιον λόχον δουλοσύνας ὕπερ.

κῦμα γὰρ περὶ πτόλιν δοχμολόφων ἀνδρῶν

καχλάζει πνοαῖς Ἄρεος ὀρόμενον.
115

ἀλλʼ, ὦ Ζεῦ πάτερ παντελές,

πάντως ἄρηξον δαΐων ἅλωσιν.

Ἀργέιοι δὲ πόλισμα Κάδμου
120

κυκλοῦνται· φόβος δʼ ἀρῄων ὅπλων

δονεῖ, διὰ δέ τοι γενύων ἱππίων

κινύρονται φόνον χαλινοί.

ἑπτὰ δʼ ἀγάνορες πρέποντες στρατοῦ

δορυσσοῖς σαγαῖς πύλαις ἑβδόμαις
125

προσίστανται πάλῳ λαχόντες.

128

Χορός

σύ τʼ, ὦ Διογενὲς φιλόμαχον κράτος,

ῥυσίπολις γενοῦ,

Παλλάς, ὅ θʼ ἵππιος ποντομέδων ἄναξ
130

ἰχθυβόλῳ Ποσειδάων μαχανᾷ,

ἐπίλυσιν φόβων, ἐπίλυσιν δίδου.

σύ τʼ, Ἄρης, φεῦ, φεῦ, πόλιν ἐπώνυμον
135

Κάδμου φύλαξον κήδεσαί τʼ ἐναργῶς.

καὶ Κύπρις, ἅτʼ εἶ γένους προμάτωρ,
140

ἄλευσον· σέθεν γὰρ ἐξ αἵματος

γεγόναμεν· λιταῖσί σε θεοκλύτοις

ἀυτοῦσαι πελαζόμεσθα.

καὶ σύ, Λύκειʼ ἄναξ, Λύκειος γενοῦ
145

στρατῷ δαΐῳ στόνων ἀντίτας.

σύ τʼ, ὦ Λατογένει-

α κούρα, τόξον εὐτυκάζου Ἄρτεμι φίλα.

149

Χορός

ἒ ἒ ἒ ἔ,

ὄτοβον ἁρμάτων ἀμφὶ πόλιν κλύω·
150

ὦ πότνιʼ Ἥρα.

ἔλακον ἀξόνων βριθομένων χνόαι.

Ἄρτεμι φίλα, ἒ ἒ ἒ ἔ,

δοριτίνακτος αἰθὴρ δʼ ἐπιμαίνεται.
155

τί πόλις ἄμμι πάσχει, τί γενήσεται;

ποῖ δʼ ἔτι τέλος ἐπάγει θεός;

158

Χορός

ἒ ἒ ἒ ἔ,

ἀκροβόλων δʼ ἐπάλξεων λιθὰς ἔρχεται·

ὦ φίλʼ Ἄπολλον·

κόναβος ἐν πύλαις χαλκοδέτων σακέων,
160

παῖ Διός, ὅθεν

πολεμόκραντον ἁγνὸν τέλος ἐν μάχᾳ.

σύ τε, μάκαιρʼ ἄνασσʼ Ὄγκα, πρὸ πόλεως

ἑπτάπυλον ἕδος ἐπιρρύου.
165

166

Χορός

ἰὼ παναρκεῖς θεοί,

ἰὼ τέλειοι τέλειαί τε γᾶς

τᾶσδε πυργοφύλακες,

πόλιν δορίπονον μὴ προδῶθʼ

ἑτεροφώνῳ στρατῷ.
170

κλύετε παρθένων κλύετε πανδίκως

χειροτόνους λιτάς.

174

Χορός

ἰὼ φίλοι δαίμονες,

λυτήριοί τʼ ἀμφιβάντες πόλιν,
175

δείξαθʼ ὡς φιλοπόλεις,

μέλεσθέ θʼ ἱερῶν δημίων,

μελόμενοι δʼ ἀρήξατε·

φιλοθύτων δέ τοι πόλεος ὀργίων

μνήστορες ἐστέ μοι.
180

Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 78 focus

ΧΟΡΟΣ.

νεόκοτα θρέομαι φοβερὰ μεγάλ᾽ ἄχη·

καθεῖται στρατὸς στρατόπεδον λιπών·

ῥεῖ πολὺς ὅδε λεὼς πρόδρομος ἱππότας·
80

αἰθερία κόνις με πείθει φανεῖσ᾽,

ἄναυδος σαφὴς ἔτυμος ἄγγελος.

εἶλε δ᾽ ἐμὰς φρένας δέος· ὅπλων κτύπος ποτιχρίμπτεται·

διὰ πέδον βοὰ ποτᾶται, βρέμει δ᾽

ἀμαχέτου δίκαν ὕδατος ὀροτύπου.

ἰὼ ἰὼ θεοὶ θεαί τ', ὀρόμενον κακὸν ἀλεύσατε.

βοᾷ ὑπὲρ τάφρων λευκοπρεπής λεὼς ὄρνυται

ἐπὶ πόλιν.

τίς ἄρα ῥύσεται, τίς ἄρ᾽ ἐπαρκέσει θεῶν ἢ θεᾶν;

πότερα δῆτ᾽ ἐγὼ ποτιπέσω βρέτη δαιμόνων;

ἰὼ μάκαρες εὔεδροι, ἀκμάζει βρετέων

ἔχεσθαι. τί μέλλομεν ἀγάστονοι;

ἀκούετ᾽ ἢ οὐκ ἀκούετ ἀσπίδων κτύπον;

100

πέπλων καὶ στεφέων, εἰ μὴ νῦν, πότ᾽ ἀμφὶ λι-

τάν᾿ ἕξομεν;

κτύπον δέδορκα· πάταγος οὐχ ἑνὸς δορός.

τί ῥέξεις, παλαίχθων Ἄρης, τὰν τεὰν γᾶν;

105

ἰὼ χρυσοπήληξ [δαῖμον], ἔπιδ᾽ ἔπιδε πόλιν

τεὰν, ἅν ποτ᾽ εὐφιλήταν ἔθου.

Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. Gottfried Hermann, 1852.) — 78 focus

Χοροῦ ἡ Α

θρεῦμαι φοβερὰ μεγάλ᾽ ἄχη·

μεθεῖται στρατὸς στρατόπεδον λιπών·

ῥεῖ πολὺς ὅδε λεὼς πρόδρομος ἱππότας·
80

αἰθερία κόνις με πείθει φανεῖσ᾽,

ἄναυδος σαφὴς ἔτυμος ἄγγελος.

Χοροῦ ἡ Β

ἑλεδεμὰς πεδία ἐπ᾽ ὁπλόκτυπος

βοὰ ποτᾶται, βρέμει δ᾽

ἀμαχέτου δίκαν ὕδατος ὀροτύπου.
85

Χοροῦ ἡ Γ

ἰὼ ἰὼ θεοὶ θεαί τ', ὀρόμενον

Χοροῦ ἡ Γ

κακὸν ἀλεύσατε.

Χοροῦ ἡ Δ

βοᾷ ὑπὲρ τειχέων

ὁ λεύκασπις ὄρνυται λαὸς εὐ-

τρεπὴς ἐπὶ πόλιν διώκων.
90

Χοροῦ ἡ Ε

τίς ἄρα ῥύσεται; τίς ἄρ᾽ ἐπαρκέσει

θεῶν ἢ θεᾶν;

Χοροῦ ἡ ς

πότερα δῆτ᾽ ἐγὼ ποτιπέσω βρέτη δαιμόνων;

Χοροῦ ἡ Ζ

ἰὼ μάκαρες εὔεδροι, ἀκμάζει βρετέων

ἔχεσθαι. τί μέλλομεν ἀγάστονοι;
95

Χοροῦ ἡ Η

ἀκούετ', ἢ οὐκ ἀκούετ᾽ ἀσπίδων κτύπον;

Χοροῦ ἡ θ

πέπλων καὶ στεφέων

πότ', εἰ μὴ νῦν, ἀμφὶ λιτάν᾽ ἕξομεν;

κτύπον δέδορκα· πάταγος οὐχ ἑνὸς δορός·

τί ῥέξεις; προδώσεις,
100

παλαίχθων Ἄρης, γᾶν τεάν;

Χοροῦ ἡ Ι

ὦ χρυσοπήληξ δαῖμον, ἔπιδ᾽, ἔπιδε πόλιν,

ἅν ποτ᾽ εὐφιλήταν ἔθου.

ΕΠΤΑ ΕΠΙ θΗΒΑΣ (OCR draft) Experimental (ΕΠΤΑ ΕΠΙ θΗΒΑΣ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 78 focus

ΧΟΡΟΣ

Θρεῦμαι Θρέομαι φοβερὰ μεγάλ' μεγάλα τ' ἄχη·

μεθεῖται στρατός· στρατόπεδον λιπὼν

ῥεῖ πολὺς ὅδε λεὼς πρόδρομος ἱππότας·
80

αἰθερία κόνις με πείθει φανεῖσ',

ΕΠΤΑ ΕΠΙ ΘΗΒΑΣ

ΧΟΡΟΣ

ἄναυδος σαφὴς σαφὴς δ' ἔτυμος ἄγγελος.

Ἕλε δὲ γᾶς ἐμᾶς ἕλε δέμας Μ' ἑλεδεμνὰς πεδί' ὁπλοκτύπος

<πο>τιχρίμπτεται τι (vel τε) χρίμπτεται, ποτᾶται βοά (uel βοᾷ) ποτᾶται, βρέμει δ'

ἀμαχέτου δίκαν ὕδατος ὀροτύπου·
85

ἰὼ ἰὼ ἰὼ ἰὼ ἰώ θεοὶ θεαί τ', ὀρόμενον

κακὸν ἀλεύσατε.

Βοὰ Βοᾷ ὑπὲρ τειχέων·

ὁ λεύκασπις ὄρνυται λαὸς εὐ-

τρεπὴς εὐπρεπὴς ἐπὶ πτόλιν διώκων·
90

τίς ἄρα ῥύσεται, τίς ἄρ' ἐπαρκέσει

θεῶν ἢ θεᾶν ; πότερα δῆτ' ἐγὼ

ποτιπέσω βρέτη δαιμόνων ;

ἰὼ μάκαρες εὔεδροι,

ἀκμάζει βρετέων
95

ἔχεσθαι· τί μέλλομεν ἀγάστονοι ;

Ἀκούετ' ἢ οὐκ ἀκούετ' ἀσπίδων κτύπον ;

πέπλων καὶ στεφέων

πότ', εἰ μὴ νῦν, ἀμφὶ λιτάν' ἕξομεν ;

Κτύπον δέδορκα· πάταγος οὐχ ἑνὸς δορός·
100

τί ῥέξεις ; προδώσεις, παλαίχθων

Ἄρης, τὰν τεάν τὰν τεὰν γᾶν ;

ὦ χρυσοπήληξ δαῖμον, ἔπιδ' ἔπιδε πόλιν

ἅν ποτ' εὐφιλήταν ἔθου.

Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. N. Wecklein, 1885.) — 78 focus

Θρέομαι φοβερὰ μεγάλ᾽ ἄχη.

μεθεῖται στρατὸς στρατόπεδον λιπών.

ῥεῖ πολὺς ὅδε λεὼς πρόδρομος ἱππότας.
80

¹²³⁴⁵⁶⁷⁸⁹¹⁰¹¹

πρέμνοθεν πρέμνοθεν πρυμνόθεν δῃάλωτον δηϊάλωτον δουλίοισι δουλίοισι δουλείοισι σχεθεῖν σχέθειν duodecim chori personis distribuendi videntur. ΧΟ. praescriptum

8 AESCHYLI

ΧΟ.

αἰθερία κόνις με πείθει φανεῖσ᾽,

ἄναυδος σαφὴς ἔτυμος ἄγγελος.

Ἑλεδέμας πεδιοπλοκτύπος

τί χρίμπτεται βοᾶ ποτᾶται· βρέμει δ᾽

ἀμαχέτου δίκαν ὕδατος ὁροτύπου.
85

Ἰὼ ἰὼ θεοὶ

θεαί τ᾽ ὀρόμενον κακὸν ἀλεύσατε.

Βοᾷ ὑπὲρ τειχέων

ὁ λεύκασπις ὄρνυται λαὸς εὐ-

τρεπὴς ἐπὶ πτόλιν διώκων.
90

Τίς ἄρα ῥύσεται, τίς ἄρ᾽ ἐπαρκέσει

θεῶν ἢ θεᾶν;

Πότερα δῆτ᾽ ἐγὼ ποτιπέσω βρέτη δαιμόνων;

¹²¹³¹⁴¹⁵¹⁶¹⁷¹⁸¹⁹²⁰

βοᾷ Ἑλεδέμας et ζτ in marg. ἐλεδεμὰς et in altero marg. ζτ βοᾶι βοᾷ Fort. ἰδὲ δὲ γᾶς ἐμᾶς πεδί᾽ ὁπλόκτυπ᾽ ὠτὶ χρίμπτει βοάν (γᾶς ἤδη δ' ἐμᾶς Enger, πεδί᾽ ὁπλόκτυπο Seidler, ὠτὶ recc., χρίμπτει βοάν Ritschl). Ἰὼ ἰὼ ἰὼ ἐὼ ἰὼ ἐ ἰὼ ὀρόμενον ὄρμενον ἀλεύσατε ἀλεύσετε (α superscripsit m1) πάτρια post ἐγὼ addit ex schol. δαιμόνων versui sequ. addit

SEPTEM ADVERSUS THEBAS. 9

ΧΟ.

Ἰὼ μάκαρες εὔεδροι,

ἀκμάζει βρετέων ἔχεσθαι· τί μέλ-
95

λομεν ἀγάστονοι;

Ἀκούετ᾽ ἢ οὐκ ἀκούετ᾽ ἀσπίδων κτύπον;

Πέπλων καὶ στεφέων πότ᾽ εἰ μὴ νῦν ἀμ-

φίλιταν ἕξομεν;

Κτύπον δέδορκα· πάταγος οὐχ ἑνὸς δορός.
100

Τί ῥέξεις; προδώσεις,

παλαίχθων Ἄρης, τὰν τεάν;

²¹²²²³²⁴²⁵²⁶²⁷²⁸

τί | μέλλομεν στεφέων στεφέων radendo factum e στεφάνων εἰ μὴ νῦν, πότ' ἀμφίλιταν νῦν | ἀμφίλιταν (ἀμφὶ λιατὰν m1) ἀμφὶ λίταν (λιτάν Hermann) fort. ἀντιλίταν. τὰν τεάν τὰν τεὰν in sequentem v. profert γᾶν τεάν

10 AESCHYLI

ΧΟ.

Ὦ χρυσοπήληξ δαῖμον,

ἔπιδ᾽ ἔπιδε πόλιν,

ἅν ποτ᾽ εὐφιλήταν ἔθου.
105

Aeschyli Septem contra Thebas (OCR draft) Experimental (Aeschyli Septem contra Thebas. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 78 focus

ΧΟΡΟΣ ΠΑΡΘΕΝΩΝ

θρεῦμαι φοβερὰ μεγάλ᾽ ἄχη.

μεθεῖται στρατὸς στρατόπεδον λιπών.

ῥεῖ πολὺς ὅδε λεὼς πρόδρομος ἱππότας.
80

αἰθερία κόνις με πείθει φανεῖσ᾽

Numeri:

78-150 numeri: parodi pars ἀνομοιόστροφος e dochmiis et iambis constat. dochmiis ceteroquin simplicibus plerumque κατὰ πόδα distinctis praemittuntur interiectio 86. 96, spondeus 78, creticus 108, molossus 116, paeon 121. iambi praeter trimetros non cantatos 100 et 104 syncopa et anaclasi frequenter tardati, 110. 119. 123. 126. 131. 134. 136-144 (interiecto dochmio uno) 146. accedit pentameter bacchiacus catalect. 105. carmen clauditur tetrametro, cuius prius membrum in glyconeum est inflexum 150.

Apparatus Criticus

εἰδὼς εἰδὼς σὺ Ἐρινὺς ἐρινύς ἐριννύς πρυμνόθεν πρεμνόθεν φθόγγον γρ. ὄλβον ῥέοντα γῆn τε καὶ ἐλ. τε γῆn καὶ Ζεύγληισι δουλίηισι Ζεύγληισι δουλείηισι Ζυγοῖσι δουλείοισι Ζευγοῖσι θρεῦμαι θρέομαι θρέυμαι θρεῦμαι μεγάλ᾽ ἄχη μεγάλα τ᾽ ἄχη ὅδε ὅδε δ᾽ ὅτε δ᾽ ὅγε ὧδε δ᾽ ὧδε

ΧΟΡΟΣ ΠΑΡΘΕΝΩΝ
²

ἄναυδος σαφὴς ἔτυμος ἄγγελος,

ἕλε δὲ (γᾶς) ἐμᾶς πεδί᾽ ὁπλοκτύπος,

ποτιχρίμπτεται [βοά] ποτᾶται, βρέμει

δ᾽ ἀμαχέτου δίκαν ὕδατος ὀροτύπου.
85

ἰώ, ἰὼ ἰὼ θεοὶ θεαί τ᾽ ὀρόμενον

κακὸν ἀλεύσατε.

ἔα.

ὑπὲρ τειχέων

ὁ λεύκασπις ὄρνυται λαὸς εὐ-
90

τρεπὴς ἐπὶ πόλιν διώκων (πόδα).

τίς ἄρα ῥύσεται, τίς ἄρ᾽ ἐπαρκέσει

θεῶν ἢ θεᾶν; πότερα δῆτ᾽ ἐγὼ

(πάτρια) ποτιπέσω βρέτη δαιμόνων;

ἰὼ μάκαρες εὔεδροι,
95

Testim.:

85 Hesych. ὀροτύπου δίκην (cetera interciderunt).

Apparatus Criticus

σαφὴς σαφὴς δ᾽ ἕλε δὲ (γᾶς) ἐμᾶς πεδί᾽ ἕλεδέμας ἑλεδεμνάς (ἐλεδαμνάς P1L) γᾶς ἐμᾶς ποτιχρίμπτεται [βοά] τί χρ. τε χρ. τε ὠτί χρ. τε ὠσί χρ. δὲ χρ. τ᾽ ἐγχρ. χρ. [βοά] del. δ᾽ om ὀροτύπου ὀροτύπου ὀρ(ρ)οκτύπου ἰὼ ἰὼ θεοὶ θεαί τ᾽ ὀρόμενον ἰώ ante θεοὶ bis θεαί ἰὼ θεαί τ' ὀρομ. θ᾽ ὁρώμ. τ᾽ ὀρρομ. ἀλεύσατε ἀλεύσετε corr. m ἔα. βοᾶι (βοᾶι δ' Κ2) ἔα scripsi εὐτρεπὴς εὐπρεπής εὐτρεπής πόλιν πτόλιν (πόδα) πόδα suppl. θεᾶν θεαινῶν θεαινᾶν θεανῶν ἄρ᾽ alterum om πότερα πότερον (πάτρια) πάτρια recuperavit βρέτη βρέτεα

ΧΟΡΟΣ ΠΑΡΘΕΝΩΝ
³

ἀκμάζει βρετέων

ἔχεσθαι· τί μέλλομεν ἀγάστονοι;

ἀκούετ᾽ ἢ οὐκ ἀκούετ᾽ ἀσπίδων κτύπον;
100

πέπλων καὶ στεφέων

πότ᾽ εἰ μὴ νῦν ἀμφὶ λίταν᾽ ἕξομεν;

κτύπον δέδορκα· πάταγος οὐχ ἑνὸς δορός.

τί ῥέξεις; προδώσεις παλαίχθων Ἄρης τὰν τεάν;

ὦ χρυσοπήληξ δαῖμον ἔπιδ᾽ ἔπιδε πόλιν,
105

ἅν ποτ᾿ εὐφιλήταν ἔθου.

Translations (8)

Seven Against Thebes Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922. (Modernized by Perseus.)) — 109-180 focus

Chorus

Oh come all you gods who guard our city and its land!

See this suppliant band of maidens praying to be saved from slavery. A torrent of men, their helmet plumes tossing, crashes around the city,
110

sped on by the blasts of Ares. No! Father Zeus, all-accomplishing, fend from us altogether capture at the hands of the enemy.
115

The Argives encircle the citadel of Cadmus. Terror of their weapons of war shakes us, as the bridles in the horse’s jaws rattle the sound of death. Seven bold captains, conspicuous among the army
120

in spear-wielding harnesses, at the seven gates take their stand each according to his lot.
125

128

Chorus

Pallas, Zeus-born power delighting in battle, prove yourself the savior of the city!

And you, lord of steeds, ruler of the deep, Poseidon, with your fish-striking weapon grant us release from our fears, grant us release!
130

You too, Ares—pity us!—guard the city named for Cadmus and make evident your closeness¹ to us!
135

And Cypris, you who are the first mother of our race, defend us who are sprung from your blood. We come to you, crying out in prayers for your divine ears.
140

And you, Apollo, lord of the Wolf,² be a wolf to the enemy force and give them groan for groan! You too, maiden child of Leto, ready your bow!
145

149

Chorus

Ah! Ah!

I hear the rattle of chariots encircling the town. O lady Hera! The hubs are creaking beneath the axles’ load. Beloved Artemis!
150

The air rages at the shaking of spears! What is happening to our city? What will the future bring? And where does God finally lead us?
155

158

Chorus

Ah! Ah! A hail of stones strikes our battlements from afar. O beloved Apollo!

There is the clang of bronze-bound shields at the gates. O son of Zeus, in whom dwells the sacred power to decide in battle war’s outcome! And you, blessed queen Onca,³ on behalf of the city,
160

defend your seven- gated home!
165

166

Chorus

All-powerful divinities, you gods and goddesses who wield the power to guard the towers of our land, do not betray our city that now toils under the spear

to an alien-tongued army. Hear us, hear, as is right, the prayers we maidens offer with outstretched hands.
170

174

Chorus

Beloved spirits,

encompass the city to deliver it from ruin and show that you love it. Consider the people’s offerings, and as you consider, help us.
175

Remember, I beg, our city’s worship, rich in sacrifice..
180

The Seven against Thebes. (OCR draft) Experimental (The Seven against Thebes.. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 78 focus

I wail over our fearful, mighty woes! the army is let loose, having quitted its camp, a mighty mounted host is streaming hitherward in advance the dust appearing high in the air convinces me, a voiceless, clear, true messenger; the noise of the clatter of their hoofs upon the plain , reaching even to our couches, approaches my ears, is wafted on, and is rumbling like a resistless torrent lashing the mountain-side. Alas! alas! Oh gods and goddesses, avert the rising horror; the white-bucklered well-appointed host is rushing on with a shout on the other side our walls, speeding its way to the city. Who then will rescue us, who then of gods and goddesses will aid us? Shall I then prostrate myself before the statues of the divinities? Oh ye blessed beings, seated on your glorious thrones, 'tis high time for us to cling to your statues—why do we deeply sighing delay? Hear ye, or hear ye not, the clash of bucklers? When, if not now, shall we set about the orison of the peplus and chaplets? I perceive a din, a crash of no single spear. What wilt thou do? wilt thou, O Mars, ancient guardian of our soil, abandon thine own land? God of the golden helm, look upon, look upon the city which once thou didst hold well-beloved.

LES SEPT CONTRE THÈBES (OCR draft) Experimental (LES SEPT CONTRE THÈBES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 78 focus

parle dans votre intérêt autant que dans le mien, je crois : une ville prospère, seule, honore ses dieux.

Il sort ; les Thébains le suivent. Une troupe de femmes épouvantées se précipite en désordre dans l'orchestre. Agité.

LE CHŒUR

Je clame ici ma peur et mes douleurs immenses ! L'armée est lâchée. Il a quitté le camp et roule,
innombrable, le flot des cavaliers qui se ruent contre nous. J'en crois la poussière soudaine qui monte jusqu'aux cieux, messager sans voix, mais sincère et vrai.

LES SEPT CONTRE THÈBES

LE CHŒUR

Et voici le sol de mon pays livré au fracas des sabots, qui
s'approche, vole et gronde, tel le torrent invincible qui bat le flanc de la montagne. Las ! las ! dieux et déesses, éloignez le fléau qui fond sur nous !

Ah ! une clameur a passé par-dessus nos murs : l'armée des
boucliers blancs s'avance et, prête au combat, se hâte vers Thèbes ¹. Qui donc nous sauvera ? quel dieu, quelle déesse nous apportera son secours ? Que puis-je, moi, que tomber à
genoux devant les statues de nos dieux ? O Bienheureux fidèles à vos sanctuaires, je m'attache à vos images ; car l'heure presse ; pourquoi m'attarderais-je en vains gémissements ?

Entendez-vous ou non le fracas des boucliers ? Quand donc, si ce n'est à cette heure, aurons-nous recours aux supplications des voiles et des guirlandes ?

Ah ! je vois ce bruit : c'est le heurt d'innombrables javelines !
Que vas-tu

The Seven Chiefs against Thebes (OCR draft) Experimental (The Seven Chiefs against Thebes. Robert Potter, 1779.) — 78 focus

Woe, woe, intolerable woe!

Fierce from their camps the hosts advance,

Before their march with thund'ring tread

Proud o'er the plain their firey courſers prance,

And hither bend their footsteps dread:

Yon' cloud of dust that choaks the air,

A true tho' tongueleſs messenger,

Marks plain the progress of the foe.

And now the horrid clash of arms,

That, like the torrent, whose impetuous tide

Roars down the mountain's craggy side,

Shook the wide fields with fierce alarms,

With nearer terrors strikes our souls,

100

And thro' our chaste recesses rolls:

Hear, all ye pow'rs of Heav'n, propitious hear,

And check the furies of this threat'ning war!

The crouded walls around

Loud clamours rend the sky;

105

Whilſt rang'd in deep array th' embattled pow'rs

Their silver shields lift high,

And, level with the ground

To lay their rampir'd heads, assail our tow'rs.

What guardian God shall I implore?

110

Bending at what sacred shrine

Call from their happy seats what pow'rs divine,

And suppliant ev'ry sculptur'd form adore?

The time demands it: why then, why delay?-

The sound of arms swells on my' affrighted ear.-

115

Hold now the pall, the garland , as you pray.-

Hark! 'tis the rude clash of no single spear.

Stern God of war,

Dost thou prepare

Thy sacred city to betray?

120

Look down, look down ;

O save thine own;

Nor leave us to the foe a prey:

If e'er thy soul had pleasure in the brave,

God of the golden helm, hear us, and save!

125

Eschilo, I Sette a Tebe: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, I Sette a Tebe: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 78 focus

Piango alti lagni d'orrore di doglia.

Già già dal campo si sfrena l'esercito :

105

rotola avanti l'esercito fitto

dei cavalieri: l'eterea polvere

si leva a dirmelo, muto palese

veridico araldo.

Orrido grido, fra rombe di zoccoli,
110

dalla pianura mi sgomina e preme,

come torrente che scrosci dal monte.

Contro la rocca si lancia, già leva,

chiuso nell'armi, l'esercito avverso,

gli scudi bianchi, con orride grida.
115

Chi mai dei Numi, chi mai delle Dive

soccorso darà ?

A quali altari di Dèmoni innanzi

debbo io cadere ? Beati Signori,

è questo il punto che stretta io mi tenga
120

ai vostri simulacri.

Nei troppi lagni che indugiasi? Udite

o non udite fragore di scudi?

Quando offrirò, se non ora,

pepli corone e preghiere ?
125

Odi lo strepito? Tale frastuono

sola una lancia non leva.

Che fai?

Marte Signore, l'antica tua terra

cosí tradirai?
130

Deh! queste mura, a te un giomo sí care,

Nume elmo d'oro, proteggi proteggi!

Tutte le fanciulle si aggruppano intorno all'ara.

1 PRIMO CANTO INTORNO ALL'ARA

Continuano le evoluzioni danzate, ma con carattere più calmo.

1 Strofe 1.

CORO

Aeschylus, Septem ad Thebas: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Septem ad Thebas: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 78 focus

Lugeo terribilia & magna mala.

Dimittitur exercitus caſtra relinquens,

Decurrit huc multus populus precurrens equites,

Aetherius puluis me persuadet uiſus,
85

Mutus maniſeſtus, promptus nuncius,

Excitator conculcatusq; campo

Appropinquat, clamor uolat, fremit

Instar aquæ murmurantis inexpugnabilis.

Heuheu, heu dij
90

Et deæ, præsens malum arcete.

Clamat pro mænibus

Scutum habens album, furgit populus

Structus in urbem irruens.

Quis defendet? quis auxiliabitur
95

Deorum aut dearum?

Vtrum ego accidam statuis

Deorum heu defensores dij,

Tempus est habendi ſtatuas:

quid cunctamur
100

Luctuoſi? auditis, aut non auditis clypeorum

Strepitum ? peplos

& coronas

Circa preces habebimus?

Strepitum audiui, & strepitumq; non unius haſte.
105

Quid facies? deferes ô Mars terrisenex

Tuam terram?

duream qui habes galeam demon,

Reſpice reſpice urbem,

Quam tandem charam poſuisti . dij
110

English (E. D. A. Morshead, 1908) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Seven against Thebes — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 78 focus

I wail in the stress of my terror, and shrill is my cry of despair.

The foemen roll forth from their camp as a billow, and onward they bear!

Their horsemen are swift in the forefront, the dust rises up to the sky,
95

A signal, though speechless, of doom, a herald more clear than a cry!

Hoof-trampled, the land of my love bears onward the din to mine ears.

As a torrent descending a mountain, it thunders and echoes and nears!

The doom is unloosened and cometh! O kings and O queens of high Heaven,

Prevail that it fall not upon us! the sign for their onset is given—
100

They stream to the walls from without, white-shielded and keen for the fray.

They storm to the citadel gates—what god or what goddess can stay

The rush of their feet? to what shrine shall I bow me in terror and pray?

O gods high-thronèd in bliss, we must crouch at the shrines in your home!

Not here must we tarry and wail: shield clashes on shield as they come—
105

And now, even now is the hour for the robes and the chaplets of prayer!

Mine eyes feel the flash of the sword, the clang is instinct with the spear!

Is thy hand set against us, O Ares, in ruin and wrath to o'erwhelm

Thine own immemorial land, O god of the golden helm?

Look down upon us, we beseech thee, on the land that thou lovest of old,
110

German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 78 focus

Ich klag' um graunvolles Leid!¹

Heran stürmt das Heer, dort aus den Zelten brach's,

Vorauf zahllos hier wälzt sich ein Reiterstrom:
80

Der Staub, himmelan wölkend, bezeugt es uns,

Ein sprachloser, untrüglicher Bote, laut!

Zweite.

Aus dem Schlaf schreckt Getös, von dem Husschlag im Gefild

In's Ohr dröhnend; horch, es fliegt, braust heran,

Dem Strom gleich, der unhemmbar vom Berge tost.
85

Dritte.

O weh, Götter, weh, Göttinnen! Scheucht hinweg,

Wehrt das entbrannte Leid!

Vierte.

Wider die Mauern wogt, von Glanzschilden hell,

Das Volk kampfsbereit mit Schlachtruf daher,

Auf die Stadt zu stürzen.
90

Fünfte.

Ha, wer rettet uns? Wo schirmt uns ein Gott,

Welche der Götterfrau'n?

Sechste.

Schwestern, vor welchem Bild der Ewigen wers' ich mich flehend hin?

Siebente.

O hört, Götter auf hohem Thron! Zeit ist es, euer Bild

Fromm zu umfahn. Warum säumen in solcher Angst?
95
(Sie werfen sich nach einander vor den auf der Bühne aufgestellten Götterstatuen nieder.)

Achte.

Hört ihr Geräusch von Schilden, oder hört ihr's nicht?

Mit Festkleid und Kranz

Wann, wenn nicht jetzt, flehen wir die Götter an?

Neunte.

Geräusch, Geklirr zahlloser Speere hör' ich wohl.

Was thust du? So gäbst du,
100

Des Land's alter Hort, dein Land, Ares, hin?

Zehnte.

Gottheit in goldnem Helme, schau, o schau die Stadt,

Die du dir voll Lieb' auserkorst!

Eilfte.

Commentary

Critical apparatus to Seven Against Thebes (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of Seven Against Thebes.) focus

290. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-415

πωμάτων:

пшμάτшv

M. Cantabr. 1. Par. L. et ut videtur Ven. A. Ceteri

πομάτων

290

291. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-416

ὅσων:

ὅσον

Lips.

ὅδων

Par. E.

291

291. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-417

ἵησιν: Libri

. Ex Par. B. Faehsius affert γρ.

θησιν μετὰ τοῦ ν

291

291. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-418

Ποσειδῶν:

лоσεdar

M. Arund. Cantabr. 1. Colb. 2.

ποσειδών

Vit. Turn.

πωσειδῶν

Ald. Rob. Ceteri

ποσειδῶν

291

291. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-419

γαιάοχος:

supra scriptum

in Vit. omissum in Cantabr. 2.

γαιήοχος

Vit.

γεάοχος

Ald.

291

293. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-420

πολιοῦχοι:

пoмovуο

M. Lips. Ald. Turn. et

σoov

supra scripto Vit.

πολισοῦχοι

G. Mosc. 2. Par. L. Ven. B. Vind. 1. 2. 3. 4.

πολισσοῦχοι

Arund. Rob.

293

294. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-421

θεοί:

τεοὶ

Αld.

294

295. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-422

ἀνδρολέτειραν:

ἀνδρ᾽ ὁλέτηραν

295

296. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-423

ἄταν, ῥίψοπλον ἄταν:

zaiταgioдλov άtav

a pr. manu M. ex quo sec. manus

zai Tàν óíþолhov йtav

fecit, idque in ceteris libris omnibus est, nisi quod

zai tv

est in Ven. B. ultimum autem vocabulum in G.

urtav

scribitur. Ineptissimum

xai tàv

ferri non potest. Dedi quod olim in Observationibus criticis proposui,

ἦταν, ρίψοπλον ἄταν

. Quamquam dubitari potest, an scripserit Aeschylus, quod cum formis litterarum magis congrueret,

ἀνδρολέτειραν κάκαν, ῥίψοπλον ἄταν

, ita quidem, ut

iyonλov arar

per appositionem, explicandis praecedentibus verbis, adiectum putetur. Virgines has non dedecet ignaviam optare hosti.

296

297. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-424

ἐμβαλόντες:

ἐμβαλλόντες

sic G.

βαλλόντες

Ald.

βαλόντες

Lips. Turn.

297

297. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-425

ἄροισθε:

ἄροιτε

Arund.

ἄρ᾽ οἶσθ᾽ ἂν

Ven. B.

297

298. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-426

τοῖςδε πολίταις:

τοῖςδε πολίταις

Blomfieldius, et sic G. Ceteri

τοις de no-kitais

, quorum dativorum utrique in Vit.

supra adscriptum est.

298

299. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-427

ῥύτορες:

Qúτoges

M. adscripto supra ad

a recentiore manu

. Ceteri

φυτῆρες

. Verum esse videtur

ούτορες

. Sic hic versus strophico accurate respondet.

299

300. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-428

τε στάθητ᾽: Sed post

vedoor

excidit vocabulum. Quare in initio sequentis versus lacunae signa posui.

Tε

vocalem a recentiore manu in litura habet in M. Omittit

Tε

Cantabr. 2.

orά

M. Cantabr. 1. Par. A. B. Vulgo

orάnte

, et sic G. Vit. ex correctione, quum antea in utroque fuisset

orάoite

, quod Par. E. F. habent.

orά9te

, supra scripto

, Lips.

300

301. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-429

λιταῖσιν:

λιταῖς

Vind. 2. 4.

λυταῖς

Par. E.

301

302. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-430

ὧδ᾽:

M. Arund. Cantabr. 1. Par. K. L. Ven. B. idemque adscriptum, ut videtur, in Par. B.

Ty ad'

fuerat in G. sed

erasum est. Ceteri

, idque in M. recentior manus supra adscripsit.

302

303. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-431

Ἀΐδᾳ:

dida

a pr. manu,

didau

a recentiore M.

aida

G. Lips. Ven. B. et supra ultimam syllabam scripto

Vit

aida

Ven. A. et sic vel

aida

Cantabr. 1. Colb. 1. 2. Par. E. H. K. L.

ïda

Ald. Rob.

idi

Aug. Turn.

303

303. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-432

προϊάψαι:

προσάψαι

303

304. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-433

δουλίαν:

δουλίαν

margo Aldinae apud Burtonum. Libri omnes

δουλείαν

304

304. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-434

ψαφαρᾷ:

yagrou

Ven. B.

σπαqaçã

, adscripto in margine

pagaçã

, Lips.

304

305. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-435

ἀνδρὸς:

ὑπ' ἀνδρός τ'

305

306. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-436

περθομέναν:

πορθουμένων

G. Par. E. Vind. 3. 4. Male haec interpungi et intelligi video. Coniungunt enim

δουλίαν ψαφαρᾷ σποδῷ

. Hoc dicit poeta, miserabile est urbem tam antiquam ab hostili hasta servam ad Orcum detrudi, atro cinere (i. e. flammis) ab Achivo viro deorum voluntate turpiter expugnatam.

306

307. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-437

τὰς δὲ κεχειρωμένας:

τάσδε

τάς δε

Ald. Rob.

τὰ

Par. L.

κεχηρωμένας

, ad η a recentiore manu et supra scripto, M.

κεχηρωμένα

Par. L.

τὰς δέ κεν ἠχρειωμένας

Ven. Β. γρ.

τὰς δέ κεν ἠχρειωμέναις

Par. B.

307

308. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-438

ἢ ἔ:

yeo

Par. E. Ald. M. et sic bis habent Arund. Cantabr. 1. Colb. 1. 2. Par. L. N. Ven. B. quater Vit. Lips. Cantabr. 2. Par. E. ter G. Ald. Rob. Turn.

308

310-311. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-439

περιρρηγνυμένων:

περιρηγνυμένων

M. a sec. manu et Cantabr. 1. Par. A. B. L. Rob.

περιρηγνυμένων

M. a pr. manu et Par. Ε. N. Colb. 1.

πέρι φηγνυμένων

Vit. Ox. Ven. A. Ald.

περιερηγμένων

Par. G. γρ.

περὶ ἐρηγμένων

Par. B.

περιερρηγμένων

Turn. et sic Lips. in quo hoc et sequens vocabulum a sec. manu in margine scriptum est.

περιρρηγνυμένων

, sed eraso ε ante ρ, G.

311. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-440

NA:

φαρέων

iambi mensuram habet.

311

312. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-441

βοᾷ δὲ καὶ κενουμένα πόλις:

βοᾷ δ' ἐκκενουμένα πόλις

M. Turn. et sic reliqui, ut videtur, plerique libri.

ἐκκενουμένῃ

Vit. Lips. Ald. Rob.

ἐκκενωμένα

Ox.

ἐκκεινουμένα

, ad ει supra scripto, G. Deest huic versui syllaba ad mensuram antistrophici, in quo δὲ cum Brunckio delere durum est. Paene nulla mutatione facta scripsi

βοᾷ δὲ καὶ κενουμένα πόλις

312

313. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-442

λαΐδος ὀλλυμένας: Ad

λαΐδος

a recentiore manu

supra adscriptum in M. et Cantabr. 2. In margine M. ab alia recentiore manu

λείας

adscriptum est.

λῄδος

Ox. Ven. A. Ald. Turn.

ὀλυμμένας

Par. G.

ὀλλυμένης

Mosc. 1.

κτεινομένης

Mosc. 2.

313

314. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-443

βαρείας τις τύχας προταρβῶν:

βαρείας τοι

M. Vit. Lips.

βαρείας τε

βαρείας

omissa particula Ox. Par. C. E. N. Colb. 1. Ven. A. Ald. Rob. Turn. Deinde libri

προταρβώ

, nisi quod

προταρβῷ

habent Ald. Rob. Mirum quantum hic versus friget, sive chori haec, sive civitatis verba esse putes. Equidem non dubium esse puto quin poeta scripserit

βαρείας τις τύχας προταρβών

, ut illud τις explicatio sit eorum quae praecedunt, hoc modo, clamitat, dum diripitur, civitas, pereuntis flebilis turbae gravem metuentes sortem cives. Similiter, ut hic, male insereretur chori ipsius aliqua sententia in fine tertiae strophae et tertiae antistrophae.

314

315-317. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-444

κλαυτὸν δ᾽ ἀρτιτρόποις ὠμοδρόπων νομίμων προπάροιθεν διαμεῖψαι δωμάτων στυγερὰν ὁδόν:

κλαυστὸν δ’

Rob.

κλαυτόν τ'

Ox. Deinde libri

ἀρτιτρόποις

, sed in M. ad

a secunda manu

supra adscriptum est. Vtramque lectionem scholia memorant. In proximo versu

ὠμοτρόπων

habent Vit. Rob. γρ.

ὠμοτρόπων

Par. B. Ceteri

ὠμοδρόπων

. Prorsus corrupte, nisi typographi quoque errores accesserunt, Par. E.

αὐτοτρόποις ἀυμοδρόπων

. Haeserunt in hoc loco et veteres interpretes et recentiores. Verissimum est

ἀρτιδρόποις

, quo significantur puellae quibus modo ab hostibus erepta est virginitas. Simili verbo utitur Aeschylus in Suppl. v. 339.

κλάδοισι νεοδρόποις

. Nihil tritius quam florem de virginitate dici, ideoque etiam decerpere. Pindarus Pyth. IX. 109.

315-317. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-445

χρυσοστεφάνου δέ οἱ ἥβας καρπὸν ἀνθήσαντ' ἀποδρέψαι ἔθελον: [Quoted from Pindar.]

316. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-446

προπάροιθεν:

προπάροιθε

Cantabr. 1. 2. Ven. B.

316

318. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-447

τί τὸν φθίμενον γὰρ προλέγω:

τὶ τὸν

Ald. Rob.

φθήμενον

Lips.

γάρ τοι

pro

γὰρ

G. Ad

προ

προλέγω

in M. recentior manus

περισσόν

supra adscripsit. In M. Vit. post

τί

interpunctum est, ut in editionibus inde a Turn. fieri solet. Sed insolens est nudum τί; Ex codicis G. scriptura hoc effici potest,

τί γάρ ; φθίμενόν τοι προλέγω βέλτερα τῶνδε πράσσειν;

Et potest hoc verum videri. Eadem sententia est Blomfieldii. Suspiceris autem ita etiam scholiastam legisse, cuius haec est adnotatio, τί γὰρ δεῖ πολλὰ λέγειν; ὁ προτεθνηκώς εὐτυχῶς πράσσει πλέον τοῦ ζῶντος. Potest tamen reliquorum omnium librorum scriptura defendi, si haec omnia coniunguntur atque ita intelliguntur, quid enim opus est dicere, mortuum meliore conditione frui?

318

320. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-448

εὖτε πτόλις: Hunc versum et duos sequentes omittit Par. L.

εἶτε πτόλις

Arund. Rob. et sic Porsonus. Ceteri

εὖτε πόλις

. Brunckius posuerat

εὖτ᾽ ἂν πόλις

320

321. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-449

ἒ ἔ:

έ έ

Μ. et sic bis à G. Vit. Lips. Ven. Β. Αld. Rob. Turn. quater Par. E.

αι αι

Taur. Omittit interiectiones Par. K.

321

322. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-450

δυςτυχῆ τε πράσσει:

δυστυχεῖ τε

Ven. Β.

δυςτυχῆ γε

Brunckius, parum memor Graecos πολλὰ καὶ κακά dicere.

πράσσει

M. G. Vit. Lips. et

πάσχει

superscripto Par. G.

πράσσεις

Par. E.

πράσσειν

Οx. Ald. Rob. Turn.

322

324. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-451

τὰ δὲ πυρφορεῖ:

τὰ δὲ πυρφορεῖ

Μ. Vit. Lips. Arund. Cantabr. 1. Colb. 2. Par. L. Ven. B. Rob. Ad

πυρφορεῖ

in M. recentior manus

καίεται

supra adscripsit.

τὰ δὲ καὶ πυρφορεῖ

G. Turn.

τάδε, καὶ πυρφορεῖ

Αld.

πυρφορεῖς

Par. E.

324

325. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-452

χραίνεται:

δὲ

Brunckius male delevit. V. ad v. 312. Non videtur omissum esse in Par. B. sed negligens fuisse Faehsius. γρ.

κρίνεται

Par. Β.

αἴνεται ἄταν

ex Par. E. affertur.

325

326. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-453

ἐπιπνεῖ:

δ᾽ ἐπιπνεῖ

M. G. Lips. Rob. Turn.

δ᾽ ἐπιτνεῖ

Vit. Ald.

δὲ πιτνεῖ

Cantabr. I. Par. A. B. Ven. B. Brunckius glossam affert

ἐμπίπτει

et in Par. B. etiam

ἐπίπνει

reperiri scribit: Fachsius haec adnotavit,

ἐπιπνεῖ

. γρ.

πιτνεῖ

ἐμπίπτει

326

328. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-454

ἂν ἄστυ· πρότι δ᾽ ὁρκάνα πυργῶτις:

ἂν ἄστυ

M. Rob.

ἀνὰ ἄστυ

G. Vit. Ven. A. Ald. Turn.

ἀνὰ ἄστυμα

Lips. Deinde vulgo sequitur

ποτὶ πτόλιν δ᾽ ὁρκάνα πυργῶτες

328

328. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-455

πρότι δ᾽ ὁρκάνα πυργῶτις: Ιn Μ.

ποτιπτόλιν

scriptum.

πρὸ τί πτόλιν

Taur. et ex emendatione G. quum antea

ποτί πτόλιν

fuisset.

ποτὶ πτόλιν

Lips. Turn.

ποτὶ πόλιν

Vit. Ox. Ven. A. B. Ald. Rob.

ὁρκάνα

M. Vit. Cantabr. 1. Par. A. B. L. et supra adscripto Lips.

ὁρκάνη

Ald. Rob. Turn.

ὁρκάνε

G. Vind. 1.3. Omisso

πτόλιν

vel

πόλιν

, quod interpretis est, scripsi

πρότι δ᾽ ὁρκάνα πυργῶτις

328

329. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-456

πρὸς ἀνδρὸς δ᾽ ἀνὴρ ἀμφὶ δορὶ καίνεται:

δ'

a recentiore, ut videtur, manu additum in G. Post

ἀνὴρ

sequitur vulgo

δορὶ καίνεται

. Ex Par. E.

δόρυ

enotatum.

κλίνεται

, supra scripto a recentiore manu

και

, M. et supra scripto

καίνεται

Par. L.

κραίνεται

Lips.

καίνεται δορὶ

Vit. Sola Rob. editio

ὑπὸ δορὶ καίνεται

. Accommodandus erat hic versus antistrophico. Quare scripsi

πρὸς ἀνδρὸς δ᾽ ἀνὴρ ἀμφὶ δορὶ καίνεται

. Facillime

ἀμφὶ

inter

ἀνὴρ

δορὶ

excidere potuit.

329

330. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-457

βλαχαὶ δ' αἱματόεσσαι:

βλαχαὶ

M. Vit. Lips. Turn.

βληχαὶ

G. Cantabr. 1. 2. Ox. Par. C. K. Ask. A. Ald. Rob.

αἱματόεσαι

Lips.

330

331. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-458

τῶν ἐπιμαστιδίων:

τῶνδ᾽

Par. E.

ἐπὶ μαστίδι

Lips.

ἐπιμαστιγίδων

sic G.

331

332. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-459

ἀρτιτρεφεῖς:

ἀρτιτρεφεῖς

M. Vit. Lips. Par. A. Ven. B. Rob.

ἀρτιβρεφεῖς

G. Ox. Par. B. H. Ven. A. Ald. Turn.

ἀντιστραφεῖς

Par. E. Vagitum dicit infantium, quos modo matres occisae mammis admoverant.

332

333. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-460

διαδρομᾶν:

ἁρπαγαὶ δὲ

Ald.

διαδρομὰς

G. Mosc. 1. Taur. Vere poetica est et optime cum sequentibus congruens explicatio, ad quam animum attollere ausus est alter scholiastes, et rapinae fiunt, sorores' discursalionum.

333

334. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-461

ξυμβολεῖ:

ξυμβολεῖ

Μ. Vit. Turn. In M. non

βάλλει

, sed

ἄλλος

a recentiore manu supra adscriptum est.

ξυμβλεῖ

Par. F.

ξυμβαλεῖ

Cantabr. 1. Ox. Ven. A. Vind. 4. Ald. Rob. et

superscripto Mosc. 1.

ξυμβαλῇ

Lips.

συμβαλεῖ

Par. E.

ξυμβάλλει

G. (sic G.) Mosc. 2. Par. L. Ven. B. (sic) Vind. 1. 3.

ξυμβαλεῖ

correctum in

ξυμβάλλει

, οι γρ.

ξυμβαλεῖ

Par. B. Hesychius

συμβολεῖ, συντυγχάνει

334

335. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-462

καλεῖ:

λαλεῖ

Cantabr. 1.

335

336. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-463

ξύννομον:

ξύννομον

G. Cantabr. 1. Par. C. Ald. Rob. et altero ν super- scripto Cantabr. 2.

336

337-338. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-464

ἴσον λελιμμένοι. τῶν ἐκ τῶνδ᾽ εἰκάσαι λόγος πάρα:

ἴσον

Vit. Ald. Rob.

λελιμμένοι

Arund. Cantabr. 1. 2. Mosc. 2. Par. A. B. Ask. A. et ad ι superscripto Mosc. 1.

λελημμένοι

M. G. Par. C. E. et ad ι superscripto Ven. B.

λελημένοι

Lips.

λελειμμένοι

, superscripto ι, Vit.

λειμμένος

Ox. Ald. Rob. Turn.

λελημμένος

, superscripto ι, Ven. A. Post

λελιμμένοι

vulgo plene inter- pungitur. In proximo versu libri

τίν ἐκ τῶνδ᾽

, nisi quod Μ.

τί· ἐκ τῶνδ᾽

habet, sed cum litura post

τί

et adscripto in margine a recentiore manu

τίν' ἐκ

. Secunda manus hoc adscripsit scholion, τί ἐκ τῶνδ᾽ εἰκάσαι. τί δεῖ ὑπονοῆσαι ἐκ τούτων, ἢ πένθη καὶ συμφοράς; Non scripsisse Aeschylum

τίν ἐκ τῶνδ᾽ εἰκάσαι λόγον πάρα

; et antistrophicus versus et haec ipsa verba docent. Nam in media malorum captae urbis descriptione frigidissime talis sententia insereretur, eodem modo ut in fine strophiae secundae. Coniungenda haec sunt cum praecedentibus atque ita scribendum

ξυμβολεῖ φέρων φέροντι, καὶ κενὸς κενὸν καλεῖ, ξύννομον θέλων ἔχειν, οὔτε μεῖον, οὔτ᾽ ἴσον λελιμμένοι τῶν ἐκ τῶνδ᾽ εἰκάσαι λόγος πάρα.

i. e. οὔτε μεῖον ὧν vel οὔτ᾽ ἴσον οἷς. Praeda onustus alii rapta ferenti obvius est; vacuus vacuum advocat, nec minus nec tantum, quantum illos, quos ferentes aliquid vident, rapuisse coniicere licet, sed plus cupientes.

339. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-465

παντοδαπὸς ... χαμάδις ... ἀλγύνει:

παντοδαπής

Lips. Arund. Cantabr. 2. Par. K.

χαμάδης

G. Lips.

ἀλγυνεῖ

Vit.

ἀγύνει

Par. E.

ἀργύνει

Ald.

339

340. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-466

κυρήσας, πικρόν γ' ὄμμα θαλαμηπόλων: Libri

κυρήσας πικρὸν δ᾽ ὄμμα θαλαμηπόλων

, nisi quod

κηρύσας

habet Lips.

ὄμα

θαλαμηπόλλων

Colb. 1. Articulum

τῶν

ante

θαλαμηπόλων

auctore Arnaldo in Animadv. p. 194. male inseruit Brunckius eumque secuti Schutzius et Porsonus. Post

κυρήσας

vulgo interpungitur. Removendam esse interpunctionem manifestum est, idque intellexit etiam Wellauerus, qui

πικρὸν δ’

πικρῶν

mutandum censuit. Lenius visum est

παντοδαπὸς δὲ καρπὸς χαμάδις πεσὼν ἀλγύνει κυρήσας πικρόν γ' ὄμμα θαλαμηπόλων

340

341. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-467

πολλὰ δ᾽ ἀκριτόφυρτος:

πολλὴ δ'

Cantabr. 2. Rob. Turn.

ἀκρυτόφυργος

Ald.

ἀκριτόφυτος

Rob.

φυγάς

ex Par. E. affertur.

341

342. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-468

οὐτιδανοῖς:

οὐτιδανεῖς

οὐτιδανοῖσιν

Par. N.

342

343. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-469

ἐν ῥοθίοις:

ἐν ῥοθίοις

Vit. Arund. Ven. Β. Vind. 3.

ἐν ῥοθίοισι

Μ. et ceteri.

343

344-349. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-470

δμωΐδες δὲ καινοπήμονες νέαι, τλῆμον αἰχμάλωτον εὐνὰν ἀνδρὸς εὐτυχοῦντος, ὡς δυςμενοῦς ὑπερτέρου, ἐλπίς ἐστι νύκτερον τέλος μολεῖν, παγκλαύτων ἀλγέων ἐπίρροθον: Hi versus vulgo sic leguntur,

δμωΐδες δὲ καινοπήμονες νέαι τλήμονες εὐνὴν αἰχμάλωτον ἀνδρὸς εὐτυχοῦντος, ὡς δυςμενοῦς ὑπερτέρου. ἐλπίς ἐστι νύκτερον τέλος μολεῖν, παγκλαύτων αλγέων ἐπίρροθον.

Variae lectiones hae sunt. V. 344.

κοινοπήμονες

Rob.

νέαι

omittit Ven.B.

δμωΐδεσι δὲ καινοπημόνεσι νέαις πλημόνεσιν

ex Par. B. Faehsius pro verbis

δμωΐδες - τλήμονες

alert.

τλήμονας

Lips. Deinde v. 347.

ὑπερτέρους

Ald. Tum v. 348.

ἐλπίς ἐστιν

Vit.

ἐλπὶς δ᾽ ἐστὶν

Colb. 1.

μολεῖν

. γρ.

ὁμιλεῖν

Par. B. Denique v. 349.

παγκλαύτων

Μ. Turn.

παγκλαύστων

G. Vit. Lips. Cantabr. 1. Οx. Ven. A. Vind. 1. 3. Ald. Rob.

ἀχέων

pro

ἀλγέων

Cantabr. 1.

πημάτων

Par. L. Nihil sani est apud scholiastas. Schutzius quod ego olim conieceram,

τλᾶμον εὐνάν

, recepit, commate post

εὐτυχοῦντος

interpungens, quae autem inde sequuntur, sine interpunctione continuans. Interpretatur ita, novae- que ancillae novo dolore affliguntur ob miserum servile connubium beati viri, adeo ut sub immiti domino unica spes iis in aeterna nocte relinquatur, finem flebilibus aerumnis impositura. Haec probari non possunt. Vt alia taceam, ἀνὴρ εὐτυχῶν non potest simpliciter felix vel opulentus esse. Nam si quis talem propterea, quod superbior sit, commemorari putat, at melior est servae conditio in opulenti quam in pauperis domo; praetereaque, qui non est nobilis, etiam moribus asperior et magis rudis esse solet. Illud autem necessarium est, haec omnia cohaerere, quia non modo frigida, sed absurda etiam foret nexu cum praecedentibus destituta in fine sententia, praesertim quum, de quo ea accipienda esset, non esset indicatum. Scripsi igitur,

δμωΐδες δὲ καινοπήμονες νέαι, τλῆμον αἷσιν αἰχμάλωτον ἀνδρὸς εὐτυχοῦντος, ὡς δυςμενοῦς ὑπερτέρου, ἐλπίς ἐστι νύκτερον τέλος μολεῖν, παγκλαύτων ἀλγέων ἐπίρροον.

Novo dolore iuvenes servae affliguntur, quibus spes est (i. e. quibus exspectandum est) venturum esse miserum captivum nocturnum officium viri victoris, ut gravioris hostis (vel ut gravioris hoste), adiuvans atque augens lacrimas. Τέλος rectius fortasse imperium interpretabimur.

350. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-471

ὅ τοι:

ὅτι τοι

Rob.

ὡς

omittit G.

350

351. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-472

πευθώ τιν ἡμῖν ... νέαν φέρει:

πευθὼ

Μ.

πυθὼ

Lips.

πευθὺν

ut videtur Vit.

ὑμῖν

Ox. Ven. A.

φέρειν

G. Taur.

351

352. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-473

NA: Affert hunc versum Thomas M. in v. διώκω p. 93, 2. ed. Ritsch.

352

353. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-474

καὶ μὴν ἄναξ ὅδ᾽ αὐτός, Οἰδίπου τόκος:

καὶ νῦν

Par. B.

ὅδ᾽ ἄναξ αὐτὸς

G. Lips.

τόκος

M. G. aliique, ut videtur, et Ald. Turn.

τέκος

Vit. Lips. Arund. Cantabr. 1. 2. Par. II. L. N. Colb. 1. Ven. A. B. Rob.

353

354. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-475

εἶσ᾽ ἀρτίκολλον ... λόγον: Hunc versum omittit Lips.

εἶσ'

habent M. ceterique libri :

εἶς

Ald. Rob.

εἰς

margo Aldinae apud Burtonum, et sic Porsonus. recte. V. Opusc. II. p. 326.

ἀρτίκωλον

G. Mosc. 2.

ἀρτίκολον

Cantabr. 1. Par. L.

λόγου

Οχ.

354

355. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-476

σπουδὴ δὲ καὶ τοῦδ᾽ οὐκ ἀπαρτίζει πόδα:

σπουδῆ τε. καὶ τοῦδ’

, cum glossa μετὰ σπουδῆς, G. Taur.

σπουδῆ δὲ καὶ τοῦδ'

Vit. Ald. Rob.

σπουδὴ δὲ τοῦδ'

Lips. Reliqui

σπουδὴ δὲ καὶ τοῦδ'

, nisi quod in M. prius

σπουδή

scriptum fuisse videtur.

οὐ καταρτίζει

, cum his adnotationibus, εὐθετεῖ, et γρ.

οὐκ ἀπαρτίζει

, ἤγουν ἄρτιον ποιεῖ, G. Taur. Ceteri

οὐκ ἀπαρτίζει

. Non debebam olim in Observationibus criticis proponere

οὐ καταργίζει

. Hoc dicit, etiam Eteoclem ita festinare, ut pedum incessum non sic, quemadmodum decet, componat.

355

356. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-477

εἰδὼς ... ἐναντίων:

ἰδὼν

Colb. 2. γρ.

ἰδὼν

Par. B.

πολεμίων

, supra scripto ab eadem manu

ἐναντίων

, Par. L.

356

357. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-478

ὡς τ' ... ἕκαστος εἴληχεν πάλον:

ὥστ'

Μ. a recentiore manu: prima

ὅστ'

scripsisse videtur.

357

357. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-479

ὡς τ' ... ἕκαστος εἴληχεν πάλον:

πῶς τ'

Rob.

ἕκαστον

Vit.

εἴληχεν

Μ.

εἴληχε

G. Vit. Lips. Cantabr. 1. 2. Mosc. 1. 2. Par. B. Vind. 2. 4. Ald. Rob. Turn. γρ.

εἴληφε

πάλου

Mosc. 1. Par. K.

πάλῳ

G. et cum glossa ἐκληρώθη Par. B.

κλήρῳ

Mosc. 2.

κλῆρον

Ven. A. Vind. 2. 4. Ald. Euripides Phoen. v. 751.

ὄνομα δ᾽ ἑκάστου διατριβὴ πολλὴ λέγειν, ἐχθρῶν ὑπ' αὐτοῖς τείχεσιν καθημένων.

Ad quae scholiastes haec adnotavit, πεφύλακται δὲ τὰς ὀνομασίας αὐτῶν εἰπεῖν, ὡς φησὶ Δίδυμος, διὰ τὸ ὑπὸ Αἰσχύλου εἰρῆσθαι ἐν τοῖς Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβαις.

357

358. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-480

Προιτίσιν:

προιτίσιν

M. Par. L. Ceteri ι omittunt.

358

360. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-481

σφάγια ... γίγνεται:

σφράγια

Vit.

γίγνεται

Porsonus. Libri

γίνεται

360

361. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-482

λελιμμένος:

λιμένος

, superscripto ab eadem, ut videtur, manu altero μ, et a sec. manu λε in initio vocabuli, M.

λελιμένος

Par. L.

λελυμένος

, cum glossa ἐπιθυμῶν, G.

361

362. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-483

κλαγγaῖσιν:

κλαγκαῖσιν

G. Vit. Lips.

362

363. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-484

θένει ... ὀνείδει μάντιν Οἰκλείδην σοφόν:

θένει

M. Turn.

σθένει

Ox. Vind. 3. Ald.

θείνει

Lips. Arund. Mosc. 1. 2. Par. F. Vind. 4. Rob.

θύνει

Vit.

θαίνει

δ'

omittit Ald.

ὀνέδει

Lips.

ὀνειδίζει

G. Mosc. 2. Vind. 1.

Οἰκλείδην

G. Ald. Rob.

δικλείδην

M. Vit. Lips. Turn.

σοφιστὴν

pro

σοφόν

Par. E.

363

365. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-485

τρεῖς κατασκίους:

τρισκατασκίους

, ad primam syllabam ει superscripto, G. Aristophanes Acharn. v. 964.

ὁ δεινός, ὁ ταλαύρινος, ὃς τὴν Γοργόνα πάλλει, κραδαίνων τρεῖς κατασκίους λόφους.

365

366. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-486

κράνους χαίτωμ'· ὑπ᾽ ἀσπίδος δὲ τῷ:

κραίνους

Lips.

χαίτωμα

δ᾽ ἐσώ

(sic, non δ᾽ ἔσω) M. in quo recentior manus γρ.

τῷ

adscripsit,

δέτω

δετῶ

, supra adscripto ου, Vit.

δὲ τοῦ

Vind. 2. 4.

366

367. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-487

χαλκήλατοι κλάζουσι κώδωνες:

χαλκήλατον

margo Aldinae apud Burtonum, idemque Turnebus commemorat.

κλάζουσι κώδωνος

G. Vind. A.

κώδωνες ἠχοῦσιν

Ask. A.

367

368. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-488

ὑπέρφρον: In

ὑπέρφρον

Μ. o in litura habet.

ὑπ' ἀσπίδος

Rob.

368

371. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-489

πρέσβιστον ἄστρων:

πρέσβιστος δ᾽ ἀνδρῶν νυκτὸς ὀφθαλμὸς πρέπει

, Αἰσχύλος corrupte Εtym. Μ. p. 753, 22.

ἄστρων

superscripto ο Vit. Lips.

ἄστρον

G. Par. L. et o superscripto Par. G.

371

373-375. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-490

βοᾷ παρ᾽ ὄχθαις ποταμίαις, μάχης ἐρῶν, ἵππος χαλινῶν δ᾽ ὡς κατασθμαίνων μένει, ὅςτις βοὴν σάλπιγγος ὀργαίνει μένων: Legebatur

βοᾷ παρ᾽ ὄχθαις ποταμίαις μάχης ἐρῶν· ἵππος χαλινῶν δ᾽ ὡς κατασθμαίνων, μένει, ὅςτις βοὴν σάλπιγγος ὁρμαίνει μένων.

Post

μάχης

particulam δ' inserit Lips. et Par. A. si hoc dicere vult Brunckius, qui hanc particulam se ait in locum suum reposuisse, suffragante cod. A. Scripsit autem Brunckius ita,

βοᾷ παρ᾽ ὄχθαις ποταμίαις· μάχης δ' ἐρῶν, ἵππος χαλινῶν ὡς κατασθμαίνων, μένει, ὅςτις βοὴν σάλπιγγος ὁρμαίνει μένων.

Sine particula

χαλινῶν ὡς

habent M. Colb. 2. (puto, Par. A.) et Rob.

χαλινῶν ὃς

Lips. In M. a recentiore manu non, ut narratur, δυς super ὡς, sed, quantum dispici potuit, οὗ super ultimam in

χαλινών

syllabam adscriptum est. Deinde

κατασθαίνων, μένει

, supra adscripto γρ.

κατασθμαίνων

, Lips.

κατασθμαίνει μένων

Rob. Tum

ὡς τις

Ald. 'Turn. Deinde

βοῇ

Par. L. Tum

ὁρμαίνει μένων

M. Vit. Ald. Rob. Turn.

ὁρμένει μένων

, sed minio superscriptis ad prius vocabulum αι, ad alterum ει, G.

ὁρμαίνων μένει

Arund. (qui hunc versum post sequentem collocat) Cantabr. 1. Mosc. 1. Par. F. Ask. A. Ven. A. Vind. 4. et ad

μένει

supra scripto αι Par. C.

ὁρμείνων μένει

Par. E. In Lips. hic versus omissus, sed a sec. manu in ima margine sic additus est,

ὅστις βοὴ

(supra scriptum γρ.

βοὴν

)

σάλπιγγος ὁρμαίνων μένει

. Repetitio verbi

μένει

, quantumvis iterationem verborum non reformident tragici, hic quidem ferri non potest. Itaque putandum esset

μένει

esse nomen, ut in Agamemnone v. 222.

χαλινών τ' ἀναύδῳ μένει

. Sed magna tamen suspicio est, in alterutro versu

μένει

vel

μένων

ortum esse ex altero. Itaque non male Tyrwhittus et Brunckius ad Aristophanis Ran. v. 1042. in ultimo versu

κλύων

scribendum esse putarunt: quod sane firmari videtur verbis scholiastae,

σάλπιγγος ἀκούων

, nisi hic, quod mihi quidem veri simillimum videtur, rem enarrare voluit explicatius. Mihi probabilius videtur mutandum esse

μένει

βρέμει

, quae Schützii quoque opinio fuit. Sed ex proximo quoque versu vitium tollendum est. Nam

ὁρμαίνει

, quod sensu non aptum, usu non tragicum est, pridem cedere debebat alii verbo, quod scholion a Stanleio editum et postea a Schützio e' codice Mosc. 1. prolatum,

σφαδάζων ἐκδέχεται

, monstrare videtur,

ὀργαίνει

. Vtitur activa huius verbi forma ita, ut sit irasci, Sophocles Trach. v. 552.

ἀλλ᾽ οὐ γάρ, ὡςπερ εἶπον, ὀργαίνειν καλὸν γυναῖκα νοῦν ἔχουσαν

. Itaque scripsi

βοᾷ παρ᾽ ὄχθαις ποταμίαις, μάχης ἐρῶν, ἵππος χαλινῶν δ᾽ ὡς κατασθμαίνων βρέμει, ὅςτις βοὴν σάλπιγγος ὀργαίνει μένων.

Ceterum qui hanc bellatoris equi descriptionem, quam similibus exemplis . illustravit Bochartus in Hierozoico I. p. 149. diligentius consideraverit, nolet huic lectioni, quam recepimus, hanc praeferre,

ὀργαίνων μένει

376-377. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-491

τίν᾽ ἀντιτάξεις τῷδε; τίς Προίτου πυλῶν κλήθρων λυθέντων προστατεῖν φερέγγυος;: Plutarchus initio Thesei

σκοποῦντι δέ μοι, τοιῷδε φωτί, κατ' Αισχύλον (ν. 416.), τίς ξυμβήσεται ; τίν᾽ ἀντιτάξω τῷδε; τίς φερέγγυος; ἐφαίνετο

et quae sequuntur.

ἀντιτάξας

κλήθρων

, a recentiore manu iota subscripto, M. et

mutato vel contra Vit.

κλείθρων

ceteri.

λυμάτων

, supra adscripto γρ.

λυθέντων

, Lips.

379. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-492

γίγνεται:

γίγνεται

Porsonus. Libri

γίνεται

379

380. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-493

κώδων τ' οὐ δάκνουσ᾽ ἄνευ δορός:

τ'

omittunt Arund. Rob.

δάκνουσιν

Lips. Rob.

δακίσ'

δουρὸς

380

383. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-494

ἡ ἀνοία:

ἡ ἀνοία

Μ. Turn.

ἢ ἄνοια

Lips.

κἄνοια

Faehsio teste Par. L. Ceteri

ἡ ἄνοια

. Inde a Cantero

ἡ 'νοια

obtinuerat.

ἡ ἀνοία· παροξυτόνως Αττικῶς. διὰ δὲ τὸ μέτρον ἐξέτεινεν. ὁ δὲ νοῦς· τὰ ἐξ ἀνοίας τινῶν γενόμενα τάχα τῶν κακῶν αὐτοῖς ἔσται σύμβολα

schol. cod. M. γρ.

καὶ ἀνοία τινί

(

ἄνοιάν τινι

Taur.),

ἤγουν κατὰ τινὰ ἄνοιαν καὶ μωρίαν

. Non est scribendum

ἡ 'ννοία

, quod nonnullis placuit.

383

384. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-495

πέσοι:

πέσῃ

Arund. Colb. 2. Ven. B. et supra scriptum in Cantabr. 2.

384

385. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-496

ὑπέρκομπον:

ὑπέρκοπον

G. Mosc. 2.

ὑπέρκομον

Ald.

385

386. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-497

ὀρθῶς ἐνδίκως τ':

ὀρθῶς ἐκδίκως τ'

ὀρθῶς γ' ἐνδίκως τ’

Οx. Ald. Turn.

386

387. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-498

τήνδ᾽ ... μαντεύσεται:

τήνδ'

Μ. Cantabr. 1. Par. C. L. Colb. 2. Ask. A.

τὴν

ceteri.

μαντεύεται

M. Vit. Par. E. N. Colb. 1. sed α ab eadem, ut videtur, manu insertum in M. Vit.

387

389. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-499

προστάτην:

προστατεῖν

Par. K. et ην superscripto Arund.

389

390. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-500

μάλ' εὐγενῆ:

μάλ' εὖ

omittit Par. E. Frigebit hic

μάλα

, nisi voce adiuvetur. Est enim cum vi quadam pronuntiandum, ut sensus sit non ignobilem.

390

393. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-501

ὧν Ἄρης ἐφείσατο:

ὡς

, supra adscripto γρ.

ὧν

, Lips.

ἐφύσατο

G. Mose. 2. In G. supra scriptum

ἠλέησε

, in Mosc. 2.

ἐγέννησεν

. Coniecit

ἐφύσατο

scribendum esse H. Stephanus, refutatus a Cantero Nov. Lect. I. 5.

393

394. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-502

δ᾽ ἔστ':

δέ γ'

pro

δ᾽ ἔστ'

Lips.

394

395. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-503

ἔργον:

ἔργων

Ald.

ἔργου

supra scriptum in Colb. 2.

395

396. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-504

Δίκη δ᾽ ὁμαίμων:

δίκη δ'

Μ. G. Vit. Lips. Cantabr. 1. 2. Colb. 1. Ven. A. B. Ald. Rob.

δίκη δ'

Par. A. B. Ask. A. Vind. 1. 2. 3. 4. Turn.

ὁμαίμων

Μ. Vit. Arund. Ad prius υ superscriptum αι in Arund. et a recentiore manu in M.

ὁ δαίμων

G. Lips. Cantabr. 1. 2. Ox. Colb. 1. Par. A. B. C. E. Ven. A. B. Vind. 1. 2. 3. 4. Ald. Rob. Τurn. Adscriptum

δαίμων

in Lips. Par. G. et ut videtur in Par. A. B. μ ad αι in Cantabr. 2.

δικαίως ὁ Ἄρης

glossa in Par. A. B. Veram scripturam

δίκη δ' ὁμαίμων

, quam primus dedit Victorius, scholiastes recte explicat,

τὸ τῆς συγγενείας δίκαιον στέλλει αὐτὸν εἰς τὴν μάχην

396

397. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-505

NA: Hunc versum affert Thomas M. p. 141, 11. ed. Ritsch.

397

398. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-506

τὸν ἀμόν νυν:

τὸν ἐμὸν

Colb. 2. et supra adscriptum in Lips. γρ.

ἐμὸν

Par. B.

νυν

Arnaldus Animadv. crit. p. 127. et Brunckius.

μὲν

Taur. Vind. 1. Ceteri

νῦν

ἀντίπαλος

hic eum significat, qui hosti opponitur.

398

399. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-507

δικαίως πόλεως πρόμαχος ὄρνυται: Non recte

δίκαιος

ex Porsoni coniectura Blomfieldius,

δικαίας

Dindorfius.

πρόμαχος ὄρνυται πόλεως

Taur.

399

400. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-508

αἱματηφόρους:

πρόσμαχος

a pr. manu M.

αἱματοφόρους

Ald. Rob.

αἱματοφόρους

Par. Ε.

αἱμηφόρους

G. Taur. Vind. 1.

αἱματηροὺς

Vind. 3.

400

401. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-509

φίλων: Post

φίλων

Rob. addit

ἐμῶν

, ut scholiastam metricum legisse videri Stephanus observavit.

401

402. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-510

ὀλομένων:

ὀλυμένων

Vit.

ὀλλυμένων

Ask. A. γρ.

όλλυμένων

Par. B.

ὀλλομένων

Taur. Vind. 1. 3.

ὀλλουμένους

G. Quum proprie dicendum esset

τρέμω ὑπὲρ φίλων, ιδέσθαι μόρους αὐτῶν ὀλομένων

, aut

τρέμω ιδέσθαι μόρους φίλων ὀλομένων

, utramque rationem a poeta coniunctam esse monui in dissertatione de ellipsi et pleonasmo p. 208. sive Opusc. I. p. 226. Adiectum participium

ὀλομένων

satis tuebuntur exempla a Lobeckio ad Ai. v. 517. p. 278. allata.

402

403. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-511

δοῖεν θεοί:

δοῖεν θεοί

Arund. Cantabr. 1. 2. Par. A. B. Ask. A. Vind. 3.

θεοὶ δοῖεν

Μ. G. Vit. Lips. Ald. Rob. Turn. In M. sec. manus, ut verborum ordinem corrigeret, β' α' supra adscripsit.

403

404. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-512

Ἠλέκτραισιν εἴληχεν πύλαις:

ηλέκτρησι

Par. N.

λέκτραισιν

Par. E.

ηλέκτροισιν

Vit.

εἴληχεν

Μ.

εἴληχε

G. Vit. Lips. Cantabr. 1. 2. Vind. 1. 2. 3. 4. Ald. Rob. Turn.

πύλας

a pr. manu M. secunda ε superscripsit.

404

405. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-513

γίγας ὅδ᾽ ἄλλος:

γίγας ὅδ᾽, ἄλλου

ex Par. A. et Marklandi ad Eur. Suppl. v. 872. coniectura Brunckius, qui idem in Par. B. vulgato superscriptum dicit. Marklandus falso ad scholiastam provocat. Legit is

γίγας ὁδ᾽ ἄλλος

, ut in M. ceterisque libris scriptum est. Hoc verissimum.

Γίγας ὁδ᾽ ἄλλος

, alius ille gigas, ita dictum est ut saepe in simili re solet. Notum proverbium

ἄλλος οὗτος Ἡρακλῆς

. Maxime haec et similes formulae frequentatae sunt Nonno et hunc sectantibus. Si quis in eo haereat, quod gigas non unus, sed plures fuerint, idem est ac si dixisset

ἄλλος γίγας, παρὰ τοὺς προτέρους

, quemadmodum Lucianus loquitur Alex. 43. p. 249.

ἐγώ, ἦ δ᾽ ὅς, Ασκληπιὸς νέος, ἄλλος παρ' ἐκεῖνον τὸν πρότερον

405

406. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-514

μείζων, ὁ κόμπος δ᾽ οὐ κατ᾽:

μείζων δ᾽ ὁ

Οχ.

μείζων

omisso δ' Par. E.

κόμπος οὐ

Ox. Ald. Turn.

κατ'

omittit Par. E.

406

407. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-515

ἀπειλεῖ ... κραίνοι:

ἀπειλῆ

Lips.

κραίνοι

recte Brunckius, et sic M. Par. L. N. Colb. 1. et ab alia manu Cantabr. 2.

κράννοι

Rob.

κράνος

Lips. Ceteri

κράνοι

. In M. ad αι a recentiore manu α supra adscriptum. Similiter dictum est v. 530.

πύργοις ἀπειλεῖ τοῖςδ᾽ ἃ μὴ κραίνοι θεός

407

408. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-516

τε ... θέλοντος:

τε

omittit Lips.

θέλλοντος

408

410. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-517

Ἔριν ... ἐμποδὼν σχεθεῖν:

ἔρριν

ἐμποδὼν

Vit. Arund. Cantabr. 1. 2. Par. A. B. Η. Κ. L.

ἐμποδῶν

Rob.

οὐδὲ τὸν τοῦ Διὸς σκηπτὸν εἰς γῆν κατενεχθέντα, ἤ αὐτοῦ τοῦ Διὸς φιλονεικήσαντος, ἐμποδὼν γενέσθαι

scholion in M. quamquam M.

ἐκποδῶν

habet.

ἐκ ποδῶν

G. Ald.

ἐκπεδὼν

Lips.

ἐκποδὼν

Turn. Praeferendum iudicavi

ἐμποδών

. Neque se Iovis iram impedimenti loco habiturum. Altera lectio,

ἐκποδών

, in qua αὐτόν intelligi debet, multo est durior.

σχεθεῖν

Blomfieldius. Libri

σχέθειν

410

Commentary (N. Wecklein, 1902; German; OCR draft) (Seven Against Thebes, explanatory commentary pp. 15–100. Single-witness OCR; source readings and all reference placements require scan review.) focus

274-355. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-197

erstes Stasimon: Die Jungfrauen bringen es nicht über sich, der Mahnung des Eteo- kles zu gehorchen. In ihrer Angst führen sie sich den allgemeinen Sturmangriff auf die Stadt vor Augen und rufen die Götter um Hilfe an. Welches schönere Land könnt ihr für unser Land ein- tauschen? Bringt deshalb Verderben über die Feinde, verleiht Sieg den Bürgern. Beklagenswert wäre es, wenn eine so uralte Stadt von Hellenen geknechtet würde und die Greuel der Plünderung erdulden müßte". Diese Greuel werden mit den lebhaftesten Farben geschildert nach Hom. I 592 κατέλεξεν ἅπαντα κήδε' ὅσ' ἀνθρώποισι πέλει τῶν ἄστυ ἁλώῃ· ἄνδρας μὲν κτείνουσι, πόλιν δέ τε πῦρ ἀμαθύνει, τέκνα δέ τ' ἄλλοι ἄγουσι βαθυζώνους τε γυναῖκας, Χ 61 κακὰ πόλλ' ἐπιδόντα, υἷάς τ' ὀλλυμένους ἑλκηθείσας τε θύγατρας καὶ θαλάμους κεραϊζο- μένους καὶ νήπια τέκνα βαλλόμενα προτὶ γαίῃ. - Den Gesang trägt wohl der Gesamtchor vor.

291. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-204

⁴

ποῖον, nicht ποίας, weil γαίας πέδον wie Ein Begriff be- handelt wird. Vgl. Prom. 1 χθονὸς τηλουρὸν πέδον, Εum. 292 χώρας ἐν τόποις Λιβυστικοῖς. — Schol. ἐὰν ταύτην, φησί, τὴν γῆν προδῶτε τοῖς πολεμίοις, ποίαν βελτίονα αὐτῆς εὑρήσετε. Vgl. zu 204.

292. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-205

⁵

⁶

ἄρειον: dieser epische Kom- parativ auch Ag. 81.

293. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-206

⁷

⁸

βαθύχθονα: Schol. εὔγειον. Auch Euripides rühmt die Frucht- barkeit Botiens: Δίρκας χλοηφό ρους καὶ βαθυσπόρους γύας Phoen.

295. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-207

⁹

¹⁰

εὐτραφής, das Wachstum fördernd. Um dieser Eigenschaft willen wurde den Flußgöttern des Landes ebenso wie dem Απόλλων κουροτρόφος beim Eintritt in das Mannesalter der πλόκαμος (Cho. 6) geweiht. Vgl. Hom. Ψ 141.

296. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-208

¹¹

¹²

ὅσων: diese Attraktion findet sich seltener bei Äschylos, gar nicht in den Hiketides. Ποσειδῶν: Schol. ὅτι τῆς ὑγρᾶς οὐ σίας δεσπότης Ποσειδῶν. — γαιήο- χοs das Homerische Epitheton. Nach Hes. Theog. 337 sind die Flüsse Kinder des Okeanos und der Tethys.

299. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-209

¹³

¹⁴

πρὸς τάδε (im Hinblick dar- auf, um deswillen) wie Pers. 732.

300. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-210

¹⁵

¹⁶

τοῖσι μέν, als ob es nach- her hieße: ἐμβάλοιτε, τοῖς δὲ πολί- ταις κῦδος ἄροισθε.

301-302. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-211

¹⁷

¹⁸

,, mannenvertilgendes, waf- fenwegwerfendes Unheil". καταρρί ψοπλος von der Person übertragen. Mit καταρρίψοπλος vgl. δίψασπις, Strab. XIII 600 Αλκαϊός φησιν ὁ ποιητὴς ἔν τινι ἀγῶνι κακῶς φερότ μενον ἑαυτὸν τὰ ὅπλα ρίψαντα φυγεῖν (Hor. carm. Η 7, 10). Lo- winski vermutet ἀνδρολέτειραν κῆρα, ῥίψοπλον ἄταν, vgl. 761 τὴν ἁρπα ξάνδραν κῆρα.

303-304. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-212

¹⁹

²⁰

κῦδος ἄροισθε (von ἄρνυ μαι) τοῖσδε πολίταις, ,, ihr möget unseren Mitbürgern Siegesruhm ver- schaffen", vgl. Hom. a 240, § 370 ᾧ παιδὶ μέγα κλέος ἤρατ᾽ ὀπίσσω. Der Schol. gibt die Erklärung πάνυ ἂν ὑμνοῖσθε παρὰ τῶν πολιτῶν nach Hom. Δ 95 πᾶσι δέ κε Τρώ εσσι (bei allen Troern) χάριν καὶ κῦδος ἄροιο. Aber diesem Sinn entspricht nicht das vorausgehende μέν (300), auch nicht die für die Götter weniger passende Bedeutung von κῦδος; endlich würde man dann ἀρεῖσθε oder ἄροισθ' ἄν er- warten, wie der Schol. ὑμνοῖσθε ἄν hat.

305. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-213

²¹

²²

ἔστε τ' ist von Ritschl ein- gesetzt um des Sinnes und der Re- εἴεδροι (94) sponsion willen. στάθητε: last euch durch unsere Bitten) bewegen fest an euren Stätten zu verbleiben (laßt eure Heiligtümer nicht zerstören, damit ihr nicht auszuwandern braucht). ὀξυγόοις λιταίσιν, Schol. διὰ τὰς ὀξυθρηνήτους λιτὰς ἡμῶν.

308. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-214

²³

²⁴

ὠγυγίαν wie Pers. 38 τὰς ὠγυγίους Θήβας.

309. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-215

²⁵

²⁶

Αίδα προϊάψαι (d. i. dem Untergange weihen) nach dem Homerischen " Αϊδι προΐαψεν ( Λ 3). δορὸς ἄγραν Schol. διὰ δόρατος ἀγρευθείσαν ( δοριάλωτον).

310. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-216

²⁷

²⁸

Zu zerbröckeltem Staube ( σποδῷ dynam. Dativ) von Acher- volk (vgl. 71f.) bis auf die Stätten der Götter schmählich verbrannt". θεόθεν „,samt den Göttern" wie ῥιζόθεν „,samt der Wurzel" Vgl. 569 πόλιν πατρώαν καὶ θεοὺς τοὺς ἐγγενεῖς πορθεῖν. Heimsöth ver- mutet πεδόθεν.

313-314. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-217

²⁹

³⁰

τάς wird näher bestimmt durch νέας τε καὶ παλαιάς. — ἓ ἔ: Schol. διέκοψεν τὸν λόγον τῷ θρήνῳ. νέας ist einsilbig zu lesen wie häufig νεάνις, νεανίας, νεανικός zwei- bez. dreisilbig (Eum. 957, Eur. Phoen. 147, Aristoph. Wesp. 1067,

315-316. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-218

³¹

³²

ἱππηδόν nicht ὑπὸ ἱππέων σύρεσθαι τῶν πλοκάμων (Schol.), sondern δίκην ἵππων (ein anderer Schol.):,, an den Haaren wie Pferde manchmal an den Mähnen fortge- zerrt werden". Vgl. Hik. 437 άyo- μέναν ἱππηδὸν ἀμπύκων πολυμίτων τ' ἐπιλαβὰς ἐμῶν, Verg. Αen. II 403 trahebatur passis Priameia virgo crinibus a templo Cassandra ady- tisque Minervae. φαρέων steht als Iambus.

317-318. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-219

³³

³⁴

Die Stadt, welche ent- völkert wird, ertönt von dem wirren Geschrei der gefangenen Frauen, welche geschändet werden". ληΐς bedeutet das gleiche wie ληϊάδες γυναῖκες Hom. Υ 193 ληϊάδας δὲ γυναῖκας, ἐλεύθερον ἦμαρ ἀπούρας, ἦγον. ὀλλυμένας: Schol. πορθου- μένας, vgl. Eur. Phoen. 564 ὄψει δὲ πολλὰς αἰχμαλωτίδας κόρας βία πρὸς ἀνδρῶν πολεμίων πορθου- μένας.

319. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-220

³⁵

³⁶

προταρβῶ wie προφοβοῦμαι ( πολέμους) Hik. 1005, θάνατον προ- ταρβοῦσα Eur. frg. 360, 25, „ich sehe mit Entsetzen vorher".

320. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-221

³⁷

³⁸

,,Beweinenswert ist es für sie gleichgepflückt vor der Zeit un- reif gepflückter Herblinge Naß ein- zutauschen, d. h. als unreif gepflückte Herblinge gekeltert zu werden“. Diese Allegorie, durch welche das vorausgehende ὀλλυμένας ausge- führt wird, ist durch den Gebrauch von οπώρα nahegelegt: Hik. 1009 τέρειν' οπώρα δ' εὐφύλακτος οὐδα μῶς, Chaerem. fr. 12 S. 785 Ν. πολ- λὴν ὀπώραν Κύπριδος εἰσορᾶν πα- ρῆν ἄκραισι περκάζουσαν οἰνάνθαις χρόνου. Auf unsere Stelle bezieht sich augenscheinlich die Notiz von Eustath. opusc. S. 355, 28 ed. Taf. ἐν μετοπώρῳ γὰρ οὐ μόνον καινόν, ἐάν, ὡς ἡ παροιμία, ἄνθος ἀναφυῇ, ἀλλὰ καὶ ἐάν κατ' Αἰσχύλον ἀρτί- δροπος οπώρα νεάζουσα τρυγηθῇ. Daraus ist der Text ὀμφάκων τρυ γερὰν δρόσον gewonnen statt des handschriftlichen δωμάτων στυγε ρὰν ὁδόν. Mit ἀρτίδροπος vgl. Hik. 358 κλάδοισι νεοδρόποις, mit δρό- σου Pind. Οl. VII 2 ἀμπέλου δρόσω.

323. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-222

³⁹

⁴⁰

τί: Schol. τί γὰρ δεῖ πολλὰ λέγειν, vielmehr was sage ich be- weinenswert; mehr als das; denn wer tot ist, ist besser daran als diese, die geschändet werden". Blomfeld vermutet τί γάρ; φθί- μενόν του προλέγω. In προλέγω hebt πρό den in βέλτερα τῶνδε πράσσειν legenden Begriff des Vor- zugs pleonastisch hervor. Vgl. Pind. Nem. II 18 ἐξοχώτατοι προλέγονται. Die Form βέλτερος, βέλτατος ist bei Äschylos die gewöhnliche, nicht βελτίων, βέλτιστος. - βέλτερα πράσ σειν wie Ag. 1444 ἄτιμα δ᾽ οὐκ ἐπραξάτην, Eur. El. 1359 εὐδαίμονα πράσσει.

325-326. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-223

⁴¹

⁴²

γάρ begründet den Haupt- gedanken κλαυτὸν κτἑ. ( τί; τὸν πράσσειν steht parenthetisch). εὖτε δαμασθῇ: zu 243. Vgl. Ag. 762 ὅτε τὸ κύριον μόλῃ und unten 750, Eur. Phoen. 563 ὄψει δαμασθὲν ἄστυ Θηβαίων τόδε. πολλὰ δυ- στυχῆ τε für πολλὰ καὶ δυστυχῆ wie Soph. Phil. 583 πόλλ' ἐγὼ κεί- νων υπο δρῶν ἀντιπάσχω χρηστά τε.

327-328. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-224

⁴³

⁴⁴

ἄγει, schleppt als Ge- fangenen fort, vgl. ἄγειν καὶ φέρειν (plündern). τὰ δέ, weil an die Stelle von Personen ( ἄλλον) Gegen- stände treten: anderes steckt er (ein anderer) in Brand". φορεῖ hier transitiv, Heimsöth Vermutet πυρπολεῖ. πυρ-

330. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-225

⁴⁵

⁴⁶

μαινόμενος ἐπιπνεῖ (in wil- der Raserei tobt): vgl. Soph. Ant. 135 πυρφόρος, ὃς τότε μαινομένα ξὺν ὁρμα βακχεύων ἐπέπνει. λαοδάμας: κυρίως τὸ ἐπίθετον Αρεως εἴρηται. Wenigstens heißt Ares βροτολοιγός.

331. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-226

⁴⁷

⁴⁸

μιαίνων εὐσέβειαν, d. h. nichts Heiliges wird geachtet und geschont.

332. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-227

⁴⁹

⁵⁰

κορκορυγαί: Schol. ταραχαί. κεκωμώδηται δὲ ἡ λέξις, vgl. Ari- stoph. Frie. 991 λῦσον δὲ μάχας καὶ κορκορυγάς, Lys. 491, Wo. 387. ἄστη (um des Versmaßes willen für das überlieferte άorv gesetzt) von den verschiedenen Teilen (Straßen) der Stadt. ποτὶ, näm- lich ἄστη (überliefert ist ποτὶ πτόλιν δ', verbessert von Hermann), gegen die Stadt ist eine Umwallung ge- richtet, welche sie wie ein Jagd- netz umschließt. Schol. ὁρκάνη τὸ θηρατικὸν δίκτυον ὃ καὶ σαργάνη καλεῖται, Phot. ὁρκάνη· ὁ περιέχων τοῖχος οἴκησιν ἢ χωρίον, λέγεται δὲ ἀπὸ τοῦ ἕρκος ὅ ἐστι περίβολον φράγμα. Versteht man ὁρκάνη vom Jagdnetz, so hat man die Ausdrucks- weise, welche zu 64 besprochen ist: „nicht eine δρκάνη gewöhnlicher Art, sondern wallartig".

334. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-228

⁵¹

⁵²

Schol. παρά τό Ομηρικὸν κ ἀνὴρ δ᾽ ἄνδρ᾽ ἐδνοπάλιζεν“

335. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-229

⁵³

⁵⁴

Das blutige Geblöke (Schol. ἐπὶ τῶν ἄσημα φθεγγομένων νέων τὴν βληχὴν ἔθηκεν) von Säug- lingen, die gerade an der Mutter- brust genährt werden" ist das Wimmern von Kindern, die von der Mutterbrust gerissen und ge- tötet werden. Jüngere Handschriften geben ἀρτιβρεφείς.

338. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-230

⁵⁵

⁵⁶

Das Plündern ist dem Hin- und Herrennen gesellt", d. h. die einen tragen fort, die andern kom- men zurück um zu holen. Vgl. Quint. III 69 profanorum sacrorum- que direptio, efferentium praedas repetentiumque discursus. Mit ὁμαίμονες vgl. κάσιν 481, Soph. Frg. 839 ἡ δὲ μωρία μάλιστ᾽ ἀδελφὴ τῆς πονηρίας ἔφυ. In διαδρομᾶν ist δια wie in διαπρέπον Pers. 1010 als eine lange Silbe zu sprechen. Vgl. zu 275.

339-340. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-231

⁵⁷

⁵⁸

Hesych. συμβολεῖ· συντυγ χάνει. φέρων ein mit Beute Be- ladener, κενός einer der keine Beute trägt.

341. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-232

⁵⁹

⁶⁰

ξύννομον, Schol. κοινωνόν.

342. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-233

⁶¹

⁶²

οὔτε μεῖον οὔτε ἴσον: Schol. πλείονος ὀρεγόμενος. Jeder möchte das meiste sich aneignen ( διὰ τούτου τους πλεονέκτας ἐμφαίνει Schol.) - λελιμμένοι: Schol. λαβεῖν βουλόμενοι. Vgl. λελιμμένος (Schol. ἐπιθυμῶν) 367 mit Gen. Der Plural bezieht sich auf die in κενὸς κενὸν liegende Mehrzahl.

343. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-234

⁶³

⁶⁴

τίν' . . λόγον für τί . . λόγος nach einer Vermutung von Dindorf: welche Berechnung läßt sich hier- aus entnehmen?" d. i. was läßt sich als Ergebnis dessen erwarten?"

345-346. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-235

⁶⁵

⁶⁶

ἀλγύνει θαλαμηπόλων s. v. a. ἀλγύνει τὰς θαλαμηπόλους, ὥστε πικρὸν εἶναι τὸ ὄμμα αὐτῶν, Mit Tränen in den Augen sehen es die Schaffnerinnen mit an, wie die mannigfaltige Frucht auf dem Boden verschüttet wird". Nach αλγύνει steht κυρήσας in den Hand- schriften, welches die Responsion und den Sinn stört und vielleicht aus der zu ἀλγύνει beigeschriebenen Erklärung κυρίας (d. i. θαλαμηπό- λους) entstanden ist. τῶν ist der Responsion zuliebe ergänzt. θαλαμηπόλος Hom. η 8 die Kammer- frau (Schol. ἡ τοῦ οἴκου προνοοῦσα) und alapos die Kemenate der Nausikaa, dagegen bedeutet β 337 θάλαμος die Vorratskammer.

347. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-236

⁶⁷

⁶⁸

,,Die reiche Gabe der Erde, ohne Unterschied durcheinander- gemengt, wird weiter geschleppt in geringschätzigem Hin- und Her- schleifen." Vgl. Cic. div. I 369 ex horreis direptum effusumque fru- mentum vias omnisque angiportus constraverat. — οὐτιδανοῖς, weil das schöne Getreide wie wertloses Gut behandelt wird. Schol. τροπικῶς ῥύθια εἶπεν τὰ συνεχῆ κινήματα [ τῶν πολεμίων].

350-351. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-237

⁶⁹

⁷⁰

Schol. μεταστᾶσαι εἰς δου- λείαν οἴσουσι τὴν των πολεμίων εὐνήν. Zu der Beute, welche fort- geschleppt wird, gehören auch die kriegsgefangenen Frauen, denen das Schicksal bevorsteht in der Gefangenschaft als Kebsweiber zu dienen: Sklavinnen, die das ihnen neue Leid der Knechtschaft kosten, sehen in der Gefangenschaft dem Bett eines glücklichen (und hoch- mütigen) Mannes als eines feind- seligen Siegers entgegen. Ein Gegenstand der Hoffnung (und Sehnsucht) ist für sie der Tod als Hilfe gegen Kummer und Trä- an nen." καινοπήμονες erinnert den Gedanken, welchen der aus kriegsgefangenen Frauen bestehende Chor Eur. Iph. Τ. 1117 ausspricht: λατρεύω ζηλοῦσα τὸν διὰ παν- τὸς δυσδαίμον· ἐν γὰρ ἀνάγκαις οὐ κάμνει σύντροφος ὢν < ἐξ ἀρχᾶς> δυσδαιμονίᾳ· τὸ δὲ μετ᾿ εὐτυχίαν κακοῦσθαι θνατοῖς βαρὺς αἰών. Die Worte λέχος προσμένουσιν sind zur Herstellung des Sinnes ergänzt. Die überlieferten Worte νέαι τλή- μονες εὐνάν gestatten keine Kon- struktion und entsprechen nicht dem Versmaße der Strophe; in νέαι τλήμονες kann man eine (nicht zutreffende) Erklärung zu καινοπή- μονες, in εὐνάν zu λέχος sehen. Mit προσμένουσιν vgl. Soph. Trach. 525 τὸν ὃν προσμένουσ᾽ ἀκοίταν. δυσμενοῦς, da selten der Fall sein wird, was Achilleus Hom. I 343 sagt: τὴν ἐκ θυμοῦ φίλεον δουρικτήτην περ ἐοῦσαν. Vgl. Soph. Αi. 211 λέγ', ἐπεί σε λέχος δουριάλωτον στέρξας ἀνέχει θούριος Αἴας. ἐλπὶς . . μολεῖν: vgl. Eur. Hel. 432 ἐλπὶς δ᾽ ἔκ γε πλουσίων δόμων λαβεῖν τι ναύταις. νύκτερον Ι τέλος s. v. a. τέλος θανάτοιο statt des τέλος γαμήλιον. — ἐπίρροπος wie Hom. Δ 390 τοίη οἱ ἐπίρροπος ἦεν ᾿Αθήνη, vgl. Μ 180 Δαναοίσι μάχης ἐπιτάρροθοι ἦσαν (Helfer im Kampfe). Der Gedanke wie 323f. und Eur. Hik. 86 θανοῦσα τῶνδ᾽ ἀλγέων λαθοίμαν.

356-706. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-238

⁷¹

⁷²

zweites Epeiso- dion. Eteokles tritt auf mit Me- II lanippos (395), Megareus (459), Lasthenes (607f.), um die Mit- teilung des Kundschafters (66 ff.) entgegenzunehmen, vgl. Einl. S. 9 f. Die erste Szene, der Mittelpunkt des Stückes, gibt eine glänzende Schilderung der sieben feindlichen und der ihnen an den sieben Toren entgegenstehenden Thebanischen Heerführer. In der zweiten Szene macht der Chor den vergeblichen Versuch Eteokles von dem greuel- vollen Zweikampf mit dem Bruder zurückzuhalten. Damit gibt dieses Epeisodion die ethische Moti- vierung für den Untergang der argivischen Heerführer und der feindlichen Brüder. Wie auch sonst bei Äschylos da, wo dem Dialoge antistrophische Chorika eingefügt sind, Symmetrie des Dialogs sich nachweisen läßt, so hat Ritschl (Jahrb. f. Philol. Bd. 77. 1858. S. 761.) symmetrische An- lage auch in den sieben Reden des Boten und Erwiderungen des Eteokles wahrgenommen. Da an einigen Stellen der Text unsicher oder lückenhaft ist, läßt sich die Verszahl nicht bei allen Partien mit voller Bestimmtheit feststellen. Doch scheint mit Beiseitelassung der zwei ankündigenden Verse des Boten 362f., denen die zwei zur nächsten Szene überleitenden Verse des Eteokles 662 f. entsprechen, die Gliederung der ganzen Partie 364 661 folgende zu sein: Π IV ΑΓ20- ΕΤ20 | στρ. α' | ΑΓ14- ΕΤ14 | ἀντ. α' | ΑΓ14- ΕΤ14 | στρ. β' | ΑΓ20- ΕΤ20| αντ. β|| V VI VII ΑΓ22- ΕΤ 22 | στρ. γ΄ | ΑΓ 29- ΕT 29 | αντ. γ΄ | ΑΓ 22- ΕΤ 22.

356. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-239

⁷³

⁷⁴

Unter ημιχόριον ist hier der Führer des Halbchors zu verstehen.

357-358. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-240

⁷⁵

⁷⁶

νέαν: gern wird aus der Eile und Hast des Boten auf die Wichtigkeit seiner Mitteilung ge- schlossen. διώκων: zu 90. ποδῶν ist gen. def. zu χνόας (vgl. 137): wie die Achsen den Wagen, so bewegen die Füße den Körper fort. Auf weiteres darf die Ver- gleichung nicht bezogen werden, wie der Schol. meint: χνόας ποδῶν μεταφορικῶς εἶπεν τὰ ἄκρα τῶν ποδῶν. Vgl. auch Hesych. κνους· ὁ ἐκ τοῦ ἄξονος ήχος. λέγεται δὲ καὶ κνόη· καὶ ὁ τῶν ποδῶν ψόφος, ὡς Αἰσχύλος Σφίγγι.

359. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-241

⁷⁷

⁷⁸

καὶ μήν dient häufig bei der Ankündigung neu auftretender Per- sonen dazu die Aufmerksamkeit auf sie zu lenken.

360. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-242

⁷⁹

⁸⁰

εἶσι als Präsens wie Hom. ζ 102 οἵη δ' Αρτεμις εἶσι, Εum. 242 πρόσειμι. ἀρτίκολλος (so Paley für ἀρτίκολλον, welches der ver- meintlichen Präposition is wegen 1. Προιτίδες 2. Ηλέκτραι 3. Νηΐσται 4. Ογκαῖαι ( Ωγύγιαι) 5. Βορραῖαι 6. Ομολωΐδες 7. Κρηναῖαι gesetzt wurde), genau angepaßt, gerade recht. Vgl. Cho. 578 όπως ἂν ἀρτίκολλα συμβαίνῃ τάδε, Soph. Trach. 58 ἐγγὺς δ᾽ ὅδ᾽ αὐτὸς ἀρτί- πους θρώσκει δόμους (Schol. ήρ- μοσμένως τῷ καιρῷ). μαθεῖν konsekutiv zu ἀρτίκολλος.

361. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-243

⁸¹

⁸²

οὐκ ἀπαρτίζει: die Beziehung auf ἀρτίκολλος läßt erkennen, daß ἀπό in ἀπαρτίζειν negative Be- deutung hat: läßt nicht unrecht (zu spät) kommen". Anders Hesych. ἀπαρτί· ἀπηρτισμένως· Αἰσχύλος ᾿Αθάμαντι. Weil jüngere Hand- schriften οὐ καταρτίζει bieten, ver- mutet Weil εὖ καταρτίζει.

363. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-244

⁸³

⁸⁴

ὡς für ὥς τ' Blomfield, da dieser Vers appositionell zu τὰ τῶν ἐναντίων steht.

364. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-245

⁸⁵

⁸⁶

Schol. αἰδεσθεὶς τὰ Ομηρικά ἐγκώμια πρῶτον αὐτὸν καταλέγει ὁ Αἰσχύλος. Vgl. z. f.V. Mit μέν wird Τυδεύς den nachher zu nennenden Führern entgegengestellt. Im einzelnen weicht die Darstellung des Euripides Phoen. 1104 ff. ab, wie folgende Tabelle zeigt: bei Äsch. Tydeus, Kapaneus Eteoklos Hippomedon Parthenopaios Amphiaraos Polynikes Der Name Βορραῖαι fehlt bei Euri- pides, weil es bei ihm als letztes mit ἕβδομαι bezeichnet wird. In gleicher Weise fehlt bei Äschylos der Name Κρηναῖαι. Statt Βορραίαι heißt bei anderen (Paus. IX 8, 3ff., Apollod. ΙΙ 6, 6) das Stadttor bei Eur. Amphiaraos Kapaneus Parthenopaios Hippomedon Adrastos Tydeus Polynikes. Υψισται. Für Eteoklos tritt bei Euripides Adrastos ein. Dagegen wird Eteoklos Eur. Hik. 872 ge- nannt, wo auch Adrastos als Ober- feldherr erscheint und Soph. Ο. Κ. 1316, wo die gleichen Namen wie hier aufgezählt werden.

365. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-246

⁸⁷

⁸⁸

Durch das Verbot des Sehers Amphiaraos, welches den Sturm- angriff hinausschiebt, motiviert der Dichter die Ruhe, mit welcher Eteokles Zeit für lange Reden findet. Deshalb mußte Tydeus, der Feind des Amphiaraos (558), an die Spitze gestellt werden, nicht wie der Schol. annimmt: αἰδεσθεὶς τὰ Ομηρικὰ ἐγκώμια πρῶτον αὐτὸν καταλέγει ὁ Αἰσχύλος. Insofern ist der Tadel des Euripides Phoen. 751 ὄνομα δ᾽ ἑκάστου διατριβὴν πολλὴν ἔχει ἐχθρῶν ὑπ᾽ αὐτοῖς τείχεσιν καθημένων nicht berechtigt.

366. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-247

⁸⁹

⁹⁰

σφάγια: vor dem Angriff opferten die Feldherrn ἐπὶ τῇ διαβάσει oder τὰ διαβατήρια, Thuk. V 54, Xen. Hell. IV 7, 2, VI 4, 19. γίγνεσθαι ohne Not Naber.

367. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-248

⁹¹

⁹²

μαργῶν von der wilden Kampfeswut (Hesych. μαργῶντες· μαινόμενοι). — λελιμμένος: 342.

368. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-249

⁹³

⁹⁴

μεσημβριναῖς: Schol. τότε γὰρ μάλιστα μέμηνεν ( ὁ δράκων), vgl. Verg. Georg. III 434 anguis .. saevit agris asperque siti atque exterritus aestu. A. Hillebrand Jahrb. f. klass. Philol. 1883 S. 455 f. führt eine Stelle aus dem neunten Yasnakapitel des Avesta an, in welcher gleichfalls der Drache in Verbindung mit der Mittagszeit erscheint, so daß sich nach der Ansicht Hillebrands eine Überein- stimmung der iranischen Sage mit einem hier erhaltenen Rest griechi- scher Volksanschauung ergibt.

369. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-250

⁹⁵

⁹⁶

θείνει ὀνείδει (mit einem Anklang): vgl. Soph. Αi. 501 λόγοις ἰάπτων, 724 ονείδεσιν ἤρασσον, 1244 κακοῖς βαλεῖτε, Verg. Aen. IV 447 adsiduis hinc atque hinc vocibus heros tunditur. μάντιν Οἰκλείδαν nennt auch Pindar Ol. VI 13 und Bakchylides VIII 16 den Amphia- raos. Schol. (zu 556) ᾿Αμφιάραος Οϊκλέους τοῦ Μελάμποδος τοῦ Αμυθάονος τοῦ Κρηθέως τοῦ Αἰόλου τοῦ Ἕλληνος τοῦ Διός, μητρὸς δὲ Υπερμήστρας. Vgl. Soph. Αi. 801 τοῦ Θεστορείου μάντεως.

370. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-251

⁹⁷

⁹⁸

σαίνειν (Schol. ἐκκλίνειν) dient zur gehässigen Bezeichnung feigen Verhaltens, da es vom Hunde übertragen ist, der schweifwedelnd um etwas herumgeht ohne den Mut zu haben es anzugreifen.

371-372. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-252

⁹⁹

¹⁰⁰

Schol. νεωτερικὸν τοῦτο, τοῦ κράνους ἡ τριλοφία. κατά σκιος hier aktiv, beschattend" wie Eur. Phoen. 653 ἔρνεσιν κατασκίοι- σιν. Dieser Stelle ist Aristoph. Ach. 965 κραδαίνων τρεῖς κατα- σκίους λόφους entnommen. Vgl. Hom. Τ 382 ἵππουρις τρυφάλεια, περισσείοντο δ' ἔθειραι (hier κράνους χαίτωμα). ὑπ' ἀσπίδος ἔσω, unter dem Schilde innerhalb desselben.

373. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-253

¹⁰¹

¹⁰²

κλάζουσι φόβον wie μινύ- ρονται φόβον 116. Das Klingen der Schellen weckt Furcht. Vgl. Soph. Frg. 775 σὺν σάκει κωδωνοκρότῳ παλαισταί, Eur. Rhes. 308 πολλοῖσι σὺν κώδωσιν ἐκτύπει φόβον, 384 κόμπους κωδωνοκρότους παρὰ πορ- πάκων κελαδοῦντας. Von anderen künstlichen Vorrichtungen am Schilde, welche den Gegner er- schrecken und verwirren sollen, ist 528 die Rede. Vgl. Eur. Phön. 1124 Ποτνιάδες δ' ἐπ' ἀσπίδι ἐπίσημα πῶλοι δρομάδες ἐσκίρτων φόβῳ, εν πως στρόφιγξιν ἔνδοθεν κυκλού μεναι πόρπαχ᾽ ὑπ' αὐτόν, ὥστε μαί- νεσθαι δοκεῖν.

374. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-254

¹⁰³

¹⁰⁴

ὑπέρφρον: Schol, υπερή φανον.

375. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-255

¹⁰⁵

¹⁰⁶

φλέγοντα ὑπ᾽ ἄστροις unter Sternen strahlend, sternfunkelnd.

377. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-256

¹⁰⁷

¹⁰⁸

πρέσβιστος (wie ἥδιστος, βράχιστος) Hom. Hymn. 30, 2. Verg. Aen. IX 405 heißt der Mond astro- rum decus. νυκτὸς ὀφθαλμός: in anderem Sinne νυκτὸς ὄμμα Pers. 431. Dagegen Pind. Ol. 3, 19 διχόμηνις ὅλον χρυσάρματος ἑσπέρας ὀφθαλμὸν ἀντέφλεξε Μήνα und Soph. Αnt. 103 ἀκτὶς ἀελίου . . χρυ- σέας ἡμέρας βλέφαρον. Vgl. auch Asch. Frg. 170 ἀστερωπὸν ὄμμα Λητώας κόρης. πρέπειν von dem was in die Augen fällt.

378. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-257

¹⁰⁹

¹¹⁰

,,So sich toll gebärdend mit seiner prahlerischen Rüstung". Vgl. τοιαῦτ᾽ ἀλύει Εur. Frg. 665, τί ταῦτ' ἀλύω Hipp. 1182.

379. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-258

¹¹¹

¹¹²

παρ' ὄχθαις, des Ismenos.

380-381. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-259

¹¹³

¹¹⁴

,,Wie ein Streitroß, welches ob der Kraft der Zügel (durch die es zurückgehalten wird) heftig schnaubt, wenn es den Klang der Kriegstrompete vernehmend vor- wärts drängt". χαλινών μένει wie Ag. 248. Schol. οὕτως ἀσθμαίνει καὶ σπεύδει ὡς καὶ ἵππος πολε- μιστὴς σάλπιγγος ἀκούων καὶ ἐπι- θυμῶν πολέμου. Danach ist ὀρ- γᾶται κλύων gesetzt für das über- lieferte ὁρμαίνει μένων, worin μαίνει μένων aus einer Variante des vor- hergehenden Verses κατασθμαίνει μένων entstanden ist. Ζα ὀργᾶται vgl. Cho. 452 ὀργᾷ μαθεῖν, Suid. und Phot. ὀργωμένοις· ἐντεταμένως ἐπι- θυμοῦσιν. Zum Ganzen vgl. Verg. Georg. III 83 tum, si qua sonum procul arma dedere, stare loco nescit, micat auribus et tremit artus, collectumque premens volvit sub naribus ignem.

383. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-260

¹¹⁵

¹¹⁶

φερέγγυος, ἀξιόπιστος ἐγε γυητής, von erprobter Tüchtigkeit mit Infin. wie Herod. V 30 οὐ φερέγ γυός εἰμι δύναμιν παρασχεῖν το σαύτην, VII 49 λιμὴν . . φερέγγυος ἔσται διασῶσαι τὰς νέας.

384. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-261

¹¹⁷

¹¹⁸

κόσμον μέν mit bloß ge- dachtem Gegensatz, sodaẞ der Sinn der gleiche ist wie wenn es κόσμον γε hieße.

385. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-262

¹¹⁹

¹²⁰

Schol. ταῦτα παρὰ ᾿Αλκαίου. οὐ τιτρώσκει τὰ ἐπίσημα οὐδὲ ὅπλα αὐτὰ καθ' ἑαυτὰ δύναμιν ἔχει, εἰ μὴ ἄρα & φέρων αὐτὰ γένοιτο γεν- ναῖος. Ebenso spricht Papirius bei Liv. X 39: non enim cristas vulnera facere et per picta atque aurata scuta transire Romanum pilum. Vgl. Tac. Agr. 32 ne terreat vanus ad- spectus et auri fulgor atque argenti, quod neque tegit neque vulnerat.

386. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-263

¹²¹

¹²²

δάκνουσι, tuen weh.

387. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-264

¹²³

¹²⁴

νύκτα ταύτην ἣν λέγεις . . γένοιτο für νὺξ αὕτη, ἣν λέγεις, γένοιτο, diese Nacht dürfte leicht einer besonderen Erwägung zur Wahrsagerin werden. Die gleiche Attraktion an das Relativ (s. g. attractio inversa) Hom. K 416 qv- λακὰς δ᾽ ἃς εἴρεαι, ἥρως, οὔ τις κεκριμένη φύεται στρατόν, Soph. Ο. Τ. 449 τὸν ἄνδρα τοῦτον ὃν πάλαι ζητεῖς .., οὗτός ἐστιν ἐνθάδε, Trach. 283 τάσδε δ' ὥσπερ εἰσορᾷς, ἐξ ὀλβίων ἄζηλον εὑροῦσαι βίον χωροῦσι πρὸς σέ, Verg. I 573 urbem quam statuo vestra est, Fischart Geschichtklitterung den liebsten bulen den ich hab, der leit beim wirt im keller" u. a.. Ζυ ἐννοίᾳ (50 Blomfield für ἡ ἀνοία) τινί vgl. 459, Prom. 178 παλάμα τινί, Cho.138 σὺν τύχῃ τινί, Soph. Αi. 853 συν τάχει τινί.

390. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-265

¹²⁵

¹²⁶

D. i. wenn man etwa daran denkt (wenn man die Sache von dem Gesichtspunkt aus betrachtet), daß einem, der stirbt, Nacht auf die Augen fällt.

391-392. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-266

¹²⁷

¹²⁸

φέροντι (scil. αὐτό), denn σῆμα . . τόδε ist Subjekt zu γένοιτο. - ἐνδίκως, wahrhaft, wie πανδίκως 657. ἐπώνυμον „, die Sache durch den Namen kennzeichnend, be- deutungsvoll", wie Soph. Ai. 340, wo Aias sagt: αἰαι· τίς ἄν ποθ᾽ εθ᾽ ὧδ᾽ ἐπώνυμον τοὐμὸν ξυνοί- σειν ὄνομα τοῖς ἐμοῖς κακοῖς;

393. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-267

¹²⁹

¹³⁰

Der Übermut, welchen sein Schildzeichen offenbart, wird sich gegen ihn selber wenden, wie man vorhersehen kann, d. h. Nacht wird ihm auf die Augen fallen.

395. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-268

¹³¹

¹³²

τόνδε: Grotius τῶνδε. Aber s. Einl. S. 10.

396. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-269

¹³³

¹³⁴

Αἰσχύνης θρόνος wie Δίκας θρόνος Eum. 163, βωμὸς Δίκας ebd. 542, Ag. 395, Δίκας βάθρον Soph. Ant. 854. Mit Αἰσχύνης θρόνον τιμᾶν wird das Ehrgefühl des Helden ( αἰδώς) bezeichnet.

398. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-270

¹³⁵

¹³⁶

Der Gen. αἰσχρῶν ist von dem im α στερητικόν von αργός legen- den Begriff der Trennung regiert: ,, in seinem Tun des Unehrenhaften sich enthaltend". Vgl. Eur. Iph. Α. 1000 ἀργὸς ὢν τῶν οἴκοθεν.

399-400. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-271

¹³⁷

¹³⁸

Schol. γνήσιος πολίτης ἐκ τῶν σπαρτῶν, οὐ τῶν μετὰ Κάδμου ἐπηλύδων. Da seine Wurzel von den gesäten Männern her aufge- gangen ist", so ist er recht eigent- lich ein Sohn dieses Landes, aus dem sein Ahne hervorgewachsen ist, und gehört nicht den Fremden zu, die mit Kadmos ins Land kamen. Nach Eur. Phoen. 657 ff. erlegte Kadmos den Drachen des Ares und säte die Zähne des- selben in die Erde. Daraus gingen bewaffnete Männer hervor, welche übereinander herfielen. Vgl. Eur. Herakl. 4 Θήβας .. ἔνθ᾽ ὁ γηγενής σπαρτῶν στάχυς ἔβλαστεν, ὧν γένους Αρης ἔσωσ᾽ ἀριθμὸν ὀλίγον. Nach dem Schol. zu Phoen. 670 blieben am Leben: Πέλωρ, Ἐχίων, Οὐδαῖος, Χθόνιος, Υπερήνωρ, Κρέων.

401. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-272

¹³⁹

¹⁴⁰

,,Daß dieses Tatsache, nicht bloße Rede ist, wird Ares in seinem Würfelspiel entscheiden." Vgl. Eur. Hik. 330 ἔτ᾽ αὐτὸν ἄλλα βλήματ' ἐν κύβοις βαλεῖν πέποιθα, Rhes. 183 ψυχὴν προβάλλοντ' ἐν κύβοισι δαί- μονος, 446 κυβεύων τὸν πρὸς " Αρ- γείους " Αρη. Dies hat sich bestätigt nach Apollod. I 8, 5 Τυδεὺς ἐπὶ Θήβας μετ' Αδράστου στρατευσά- μενος ὑπὸ Μελανίππου τρωθεὶς ἀπέ- θανεν.

402. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-273

¹⁴¹

¹⁴²

Δίκη ὁμαίμων: Schol. τὸ τῆς συγγενείας δίκαιον (die Pflicht, die er als echter Sprößling dieses Lan- des hat) στέλλει αὐτὸν εἰς τὴν μά- χην. κάρτα, mit eindringlicher Mahnung. προστέλλεται (ent- sendet) wie ἀποπεμψαμένη Pers. 141 (von sich).

403. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-274

¹⁴³

¹⁴⁴

Melanippos geht ab zum Tore.

404. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-275

¹⁴⁵

¹⁴⁶

αμόν, ἡμέτερον. νύν, von Natur lang (228), wird von den Tragikern um des Versmaßes willen verkürzt (z. B. auch Pers. 1041, 1049, 1067), wie umgekehrt aus dem gleichen Grunde ἆρα für ἄρα gebraucht wird.

405. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-276

¹⁴⁷

¹⁴⁸

δικαίως: die Responsion mit dem antistr. V. wird genauer, wenn man mit Heimsöth διά δίκας schreibt (vgl. Cho. 783 διὰ δίκας πᾶν ἔπος ἔλακον). Auch tritt die Beziehung auf Δίκη ὁμαίμων 402 noch mehr hervor. Aschylos, Sieben gegen Theben. 407 5. μόρους ὀλομένων ὑπὲρ φίλων (Todesgeschick von Männern, die für ihre Mitbürger fallen), wenn es nicht ursprünglich στόνους für μό- ρους geheißen hat (todmeldendes Stöhnen um gefallene Freunde hören) nach dem Schol. οὓς ποιοῦνται ὑπὲρ τῶν φίλων πολιτῶν οἱ Θηβαῖοι. Ζη ἰδέσθαι vgl. dann ἰδεῖν Cho. 968 (s. v. a. ἀκοῦσαι).

409. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-277

¹⁴⁹

¹⁵⁰

outws, wie du flehst.

410. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-278

¹⁵¹

¹⁵²

Ηλέκτραι πύλαι: durch dieses Tor führte der Weg von Platää nach Theben (Paus. IX 8, 7).

Aeschylus Seven Against Thebes 69

Anna Swanwick (Translator)

Search the Perseus Catalog for:

Current edition Experimental

Χοροῦ ἡ Β

ἑλεδεμὰς πεδία ἐπ᾽ ὁπλόκτυπος

βοὰ ποτᾶται, βρέμει δ᾽

ἀμαχέτου δίκαν ὕδατος ὀροτύπου.
85

Χοροῦ ἡ Γ

ἰὼ ἰὼ θεοὶ θεαί τ', ὀρόμενον

Χοροῦ ἡ Γ

κακὸν ἀλεύσατε.

Χοροῦ ἡ Δ

βοᾷ ὑπὲρ τειχέων

ὁ λεύκασπις ὄρνυται λαὸς εὐ-

τρεπὴς ἐπὶ πόλιν διώκων.
90

Χοροῦ ἡ Ε

τίς ἄρα ῥύσεται; τίς ἄρ᾽ ἐπαρκέσει

θεῶν ἢ θεᾶν;

Χοροῦ ἡ ς

πότερα δῆτ᾽ ἐγὼ ποτιπέσω βρέτη δαιμόνων;

Χοροῦ ἡ Ζ

ἰὼ μάκαρες εὔεδροι, ἀκμάζει βρετέων

ἔχεσθαι. τί μέλλομεν ἀγάστονοι;
95

Χοροῦ ἡ Η

ἀκούετ', ἢ οὐκ ἀκούετ᾽ ἀσπίδων κτύπον;

Χοροῦ ἡ θ

πέπλων καὶ στεφέων

πότ', εἰ μὴ νῦν, ἀμφὶ λιτάν᾽ ἕξομεν;

κτύπον δέδορκα· πάταγος οὐχ ἑνὸς δορός·

τί ῥέξεις; προδώσεις,
100

παλαίχθων Ἄρης, γᾶν τεάν;

Χοροῦ ἡ Ι

ὦ χρυσοπήληξ δαῖμον, ἔπιδ᾽, ἔπιδε πόλιν,

ἅν ποτ᾽ εὐφιλήταν ἔθου.

Θρέομαι φοβερὰ μεγάλ᾽ ἄχη.

μεθεῖται στρατὸς στρατόπεδον λιπών.

ῥεῖ πολὺς ὅδε λεὼς πρόδρομος ἱππότας.
80

ΧΟ.

Ὦ χρυσοπήληξ δαῖμον,

ἔπιδ᾽ ἔπιδε πόλιν,

ἅν ποτ᾽ εὐφιλήταν ἔθου.
105

ΧΟΡΟΣ ΠΑΡΘΕΝΩΝ

θρεῦμαι φοβερὰ μεγάλ᾽ ἄχη.

μεθεῖται στρατὸς στρατόπεδον λιπών.

ῥεῖ πολὺς ὅδε λεὼς πρόδρομος ἱππότας.
80

αἰθερία κόνις με πείθει φανεῖσ᾽

Numeri:

Apparatus Criticus

Testim.:

Apparatus Criticus

Chorus

Ah! Ah!

I hear the rattle of chariots encircling the town. O lady Hera! The hubs are creaking beneath the axles’ load. Beloved Artemis!
150

The air rages at the shaking of spears! What is happening to our city? What will the future bring? And where does God finally lead us?
155

Chorus

All-powerful divinities, you gods and goddesses who wield the power to guard the towers of our land, do not betray our city that now toils under the spear

to an alien-tongued army. Hear us, hear, as is right, the prayers we maidens offer with outstretched hands.
170

Chorus

Beloved spirits,

encompass the city to deliver it from ruin and show that you love it. Consider the people’s offerings, and as you consider, help us.
175

Remember, I beg, our city’s worship, rich in sacrifice..
180

LE CHŒUR

Je clame ici ma peur et mes douleurs immenses ! L'armée est lâchée. Il a quitté le camp et roule,
innombrable, le flot des cavaliers qui se ruent contre nous. J'en crois la poussière soudaine qui monte jusqu'aux cieux, messager sans voix, mais sincère et vrai.

CORO

Ich klag' um graunvolles Leid!¹

Heran stürmt das Heer, dort aus den Zelten brach's,

Vorauf zahllos hier wälzt sich ein Reiterstrom:
80

Der Staub, himmelan wölkend, bezeugt es uns,

Ein sprachloser, untrüglicher Bote, laut!

Zweite.

Aus dem Schlaf schreckt Getös, von dem Husschlag im Gefild

In's Ohr dröhnend; horch, es fliegt, braust heran,

Dem Strom gleich, der unhemmbar vom Berge tost.
85

Dritte.

O weh, Götter, weh, Göttinnen! Scheucht hinweg,

Wehrt das entbrannte Leid!

Vierte.

Wider die Mauern wogt, von Glanzschilden hell,

Das Volk kampfsbereit mit Schlachtruf daher,

Auf die Stadt zu stürzen.
90

Fünfte.

Ha, wer rettet uns? Wo schirmt uns ein Gott,

Welche der Götterfrau'n?

Sechste.

Schwestern, vor welchem Bild der Ewigen wers' ich mich flehend hin?

Siebente.

O hört, Götter auf hohem Thron! Zeit ist es, euer Bild

Fromm zu umfahn. Warum säumen in solcher Angst?
95
(Sie werfen sich nach einander vor den auf der Bühne aufgestellten Götterstatuen nieder.)

Achte.

Hört ihr Geräusch von Schilden, oder hört ihr's nicht?

Mit Festkleid und Kranz

Wann, wenn nicht jetzt, flehen wir die Götter an?

Neunte.

Geräusch, Geklirr zahlloser Speere hör' ich wohl.

Was thust du? So gäbst du,
100

Des Land's alter Hort, dein Land, Ares, hin?

Zehnte.

Gottheit in goldnem Helme, schau, o schau die Stadt,

Die du dir voll Lieb' auserkorst!

Eilfte.

Commentary

Stable identifiers

Search the Perseus Catalog for:

Search the Perseus Catalog for:

Current edition Experimental

Χοροῦ ἡ Β ἑλεδεμὰς πεδία ἐπ᾽ ὁπλόκτυπος βοὰ ποτᾶται, βρέμει δ᾽ ἀμαχέτου δίκαν ὕδατος ὀροτύπου. 85

Χοροῦ ἡ Γ ἰὼ ἰὼ θεοὶ θεαί τ', ὀρόμενον

Χοροῦ ἡ Γ κακὸν ἀλεύσατε.

Χοροῦ ἡ Δ βοᾷ ὑπὲρ τειχέων ὁ λεύκασπις ὄρνυται λαὸς εὐ- τρεπὴς ἐπὶ πόλιν διώκων. 90

Χοροῦ ἡ Ε τίς ἄρα ῥύσεται; τίς ἄρ᾽ ἐπαρκέσει θεῶν ἢ θεᾶν;

Χοροῦ ἡ ς πότερα δῆτ᾽ ἐγὼ ποτιπέσω βρέτη δαιμόνων;

Χοροῦ ἡ Ζ ἰὼ μάκαρες εὔεδροι, ἀκμάζει βρετέων ἔχεσθαι. τί μέλλομεν ἀγάστονοι; 95

Χοροῦ ἡ Η ἀκούετ', ἢ οὐκ ἀκούετ᾽ ἀσπίδων κτύπον;

Χοροῦ ἡ θ πέπλων καὶ στεφέων πότ', εἰ μὴ νῦν, ἀμφὶ λιτάν᾽ ἕξομεν; κτύπον δέδορκα· πάταγος οὐχ ἑνὸς δορός· τί ῥέξεις; προδώσεις, 100 παλαίχθων Ἄρης, γᾶν τεάν;

Χοροῦ ἡ Ι ὦ χρυσοπήληξ δαῖμον, ἔπιδ᾽, ἔπιδε πόλιν, ἅν ποτ᾽ εὐφιλήταν ἔθου.

Θρέομαι φοβερὰ μεγάλ᾽ ἄχη. μεθεῖται στρατὸς στρατόπεδον λιπών. ῥεῖ πολὺς ὅδε λεὼς πρόδρομος ἱππότας. 80

ΧΟ. Ὦ χρυσοπήληξ δαῖμον, ἔπιδ᾽ ἔπιδε πόλιν, ἅν ποτ᾽ εὐφιλήταν ἔθου. 105

ΧΟΡΟΣ ΠΑΡΘΕΝΩΝ θρεῦμαι φοβερὰ μεγάλ᾽ ἄχη. μεθεῖται στρατὸς στρατόπεδον λιπών. ῥεῖ πολὺς ὅδε λεὼς πρόδρομος ἱππότας. 80 αἰθερία κόνις με πείθει φανεῖσ᾽

Numeri:

Apparatus Criticus

Testim.:

Apparatus Criticus

Chorus Ah! Ah! I hear the rattle of chariots encircling the town. O lady Hera! The hubs are creaking beneath the axles’ load. Beloved Artemis! 150 The air rages at the shaking of spears! What is happening to our city? What will the future bring? And where does God finally lead us? 155

Chorus All-powerful divinities, you gods and goddesses who wield the power to guard the towers of our land, do not betray our city that now toils under the spear to an alien-tongued army. Hear us, hear, as is right, the prayers we maidens offer with outstretched hands. 170

Chorus Beloved spirits, encompass the city to deliver it from ruin and show that you love it. Consider the people’s offerings, and as you consider, help us. 175 Remember, I beg, our city’s worship, rich in sacrifice.. 180

LE CHŒUR Je clame ici ma peur et mes douleurs immenses ! L'armée est lâchée. Il a quitté le camp et roule, innombrable, le flot des cavaliers qui se ruent contre nous. J'en crois la poussière soudaine qui monte jusqu'aux cieux, messager sans voix, mais sincère et vrai.

CORO

Ich klag' um graunvolles Leid! 1 Heran stürmt das Heer, dort aus den Zelten brach's, Vorauf zahllos hier wälzt sich ein Reiterstrom: 80 Der Staub, himmelan wölkend, bezeugt es uns, Ein sprachloser, untrüglicher Bote, laut!

Zweite. Aus dem Schlaf schreckt Getös, von dem Husschlag im Gefild In's Ohr dröhnend; horch, es fliegt, braust heran, Dem Strom gleich, der unhemmbar vom Berge tost. 85

Dritte. O weh, Götter, weh, Göttinnen! Scheucht hinweg, Wehrt das entbrannte Leid!

Vierte. Wider die Mauern wogt, von Glanzschilden hell, Das Volk kampfsbereit mit Schlachtruf daher, Auf die Stadt zu stürzen. 90

Fünfte. Ha, wer rettet uns? Wo schirmt uns ein Gott, Welche der Götterfrau'n?

Sechste. Schwestern, vor welchem Bild der Ewigen wers' ich mich flehend hin?

Siebente. O hört, Götter auf hohem Thron! Zeit ist es, euer Bild Fromm zu umfahn. Warum säumen in solcher Angst? 95 (Sie werfen sich nach einander vor den auf der Bühne aufgestellten Götterstatuen nieder.)

Achte. Hört ihr Geräusch von Schilden, oder hört ihr's nicht? Mit Festkleid und Kranz Wann, wenn nicht jetzt, flehen wir die Götter an?

Neunte. Geräusch, Geklirr zahlloser Speere hör' ich wohl. Was thust du? So gäbst du, 100 Des Land's alter Hort, dein Land, Ares, hin?

Zehnte. Gottheit in goldnem Helme, schau, o schau die Stadt, Die du dir voll Lieb' auserkorst!

Eilfte.

Commentary

Stable identifiers

Χοροῦ ἡ Β

ἑλεδεμὰς πεδία ἐπ᾽ ὁπλόκτυπος

βοὰ ποτᾶται, βρέμει δ᾽

ἀμαχέτου δίκαν ὕδατος ὀροτύπου.
85

Χοροῦ ἡ Γ

ἰὼ ἰὼ θεοὶ θεαί τ', ὀρόμενον

Χοροῦ ἡ Γ

κακὸν ἀλεύσατε.

Χοροῦ ἡ Δ

βοᾷ ὑπὲρ τειχέων

ὁ λεύκασπις ὄρνυται λαὸς εὐ-

τρεπὴς ἐπὶ πόλιν διώκων.
90

Χοροῦ ἡ Ε

τίς ἄρα ῥύσεται; τίς ἄρ᾽ ἐπαρκέσει

θεῶν ἢ θεᾶν;

Χοροῦ ἡ ς

πότερα δῆτ᾽ ἐγὼ ποτιπέσω βρέτη δαιμόνων;

Χοροῦ ἡ Ζ

ἰὼ μάκαρες εὔεδροι, ἀκμάζει βρετέων

ἔχεσθαι. τί μέλλομεν ἀγάστονοι;
95

Χοροῦ ἡ Η

ἀκούετ', ἢ οὐκ ἀκούετ᾽ ἀσπίδων κτύπον;

Χοροῦ ἡ θ

πέπλων καὶ στεφέων

πότ', εἰ μὴ νῦν, ἀμφὶ λιτάν᾽ ἕξομεν;

κτύπον δέδορκα· πάταγος οὐχ ἑνὸς δορός·

τί ῥέξεις; προδώσεις,
100

παλαίχθων Ἄρης, γᾶν τεάν;

Χοροῦ ἡ Ι

ὦ χρυσοπήληξ δαῖμον, ἔπιδ᾽, ἔπιδε πόλιν,

ἅν ποτ᾽ εὐφιλήταν ἔθου.

Θρέομαι φοβερὰ μεγάλ᾽ ἄχη.

μεθεῖται στρατὸς στρατόπεδον λιπών.

ῥεῖ πολὺς ὅδε λεὼς πρόδρομος ἱππότας.
80

ΧΟ.

Ὦ χρυσοπήληξ δαῖμον,

ἔπιδ᾽ ἔπιδε πόλιν,

ἅν ποτ᾽ εὐφιλήταν ἔθου.
105

ΧΟΡΟΣ ΠΑΡΘΕΝΩΝ

θρεῦμαι φοβερὰ μεγάλ᾽ ἄχη.

μεθεῖται στρατὸς στρατόπεδον λιπών.

ῥεῖ πολὺς ὅδε λεὼς πρόδρομος ἱππότας.
80

αἰθερία κόνις με πείθει φανεῖσ᾽

Chorus

Ah! Ah!

I hear the rattle of chariots encircling the town. O lady Hera! The hubs are creaking beneath the axles’ load. Beloved Artemis!
150

The air rages at the shaking of spears! What is happening to our city? What will the future bring? And where does God finally lead us?
155

Chorus

All-powerful divinities, you gods and goddesses who wield the power to guard the towers of our land, do not betray our city that now toils under the spear

to an alien-tongued army. Hear us, hear, as is right, the prayers we maidens offer with outstretched hands.
170

Chorus

Beloved spirits,

encompass the city to deliver it from ruin and show that you love it. Consider the people’s offerings, and as you consider, help us.
175

Remember, I beg, our city’s worship, rich in sacrifice..
180

LE CHŒUR

Je clame ici ma peur et mes douleurs immenses ! L'armée est lâchée. Il a quitté le camp et roule,
innombrable, le flot des cavaliers qui se ruent contre nous. J'en crois la poussière soudaine qui monte jusqu'aux cieux, messager sans voix, mais sincère et vrai.

Ich klag' um graunvolles Leid!¹

Heran stürmt das Heer, dort aus den Zelten brach's,

Vorauf zahllos hier wälzt sich ein Reiterstrom:
80

Der Staub, himmelan wölkend, bezeugt es uns,

Ein sprachloser, untrüglicher Bote, laut!

Zweite.

Aus dem Schlaf schreckt Getös, von dem Husschlag im Gefild

In's Ohr dröhnend; horch, es fliegt, braust heran,

Dem Strom gleich, der unhemmbar vom Berge tost.
85

Dritte.

O weh, Götter, weh, Göttinnen! Scheucht hinweg,

Wehrt das entbrannte Leid!

Vierte.

Wider die Mauern wogt, von Glanzschilden hell,

Das Volk kampfsbereit mit Schlachtruf daher,

Auf die Stadt zu stürzen.
90

Fünfte.

Ha, wer rettet uns? Wo schirmt uns ein Gott,

Welche der Götterfrau'n?

Sechste.

Schwestern, vor welchem Bild der Ewigen wers' ich mich flehend hin?

Siebente.

O hört, Götter auf hohem Thron! Zeit ist es, euer Bild

Fromm zu umfahn. Warum säumen in solcher Angst?
95
(Sie werfen sich nach einander vor den auf der Bühne aufgestellten Götterstatuen nieder.)

Achte.

Hört ihr Geräusch von Schilden, oder hört ihr's nicht?

Mit Festkleid und Kranz

Wann, wenn nicht jetzt, flehen wir die Götter an?

Neunte.

Geräusch, Geklirr zahlloser Speere hör' ich wohl.

Was thust du? So gäbst du,
100

Des Land's alter Hort, dein Land, Ares, hin?

Zehnte.

Gottheit in goldnem Helme, schau, o schau die Stadt,

Die du dir voll Lieb' auserkorst!