Aeschylus Seven Against Thebes 68

Anna Swanwick (Translator)

View: By Card
MESSENGER
I, the foe's movements knowing, can report
How at the gates each hath his post by lot.
Tydeus already at the Proitid gates
Raves; but to cross Ismenos' ford the seer
Forbids, for inauspicious are the rites.
But Tydeus, frenzied, hankering for fight,
Blusters with yell like serpent's noonday hiss,
And at the skilful seer, Oïcles' son,
Aimeth the taunt that he, through cowardice,
Fawneth on death and battle. Shouting thus,
A triple shadowy plume, his helmet's mane,
He shakes, and underneath his hollow shield,
Bells, wrought of brass, clang terror; and he bears,
Enchased upon its front, this proud device-
The nightly firmament ablaze with stars,
And in mid-buckler shines the full-orb'd moon
Conspicuous, queen of stars and eye of night.
Thus raving, he, in haughty garniture,
Shouts near the river banks, in love with war,
As charger, panting fiercely 'gainst the curb,
Hearing the trumpet's blare, with fury chafes.
Whom, as antagonist, to him wilt set?
Who, when the bolts are loosed, may warrant give,
As champion to defend the Proitid gates?

Seven Against Thebes. Aeschylus. Anna Swanwick (Translator). London. 1886.

Sponsored by University of Leipzig.

Funding provided by European Social Fund Saxony.

Current edition Experimental

Seven Against Thebes (OCR draft) (English) (Seven Against Thebes. Anna Swanwick, 1886.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (7)
Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 108-180 focus
Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922.) — 109-180 focus
Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 78 focus
Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. Gottfried Hermann, 1852.) — 78 focus
ΕΠΤΑ ΕΠΙ θΗΒΑΣ (OCR draft) Experimental (ΕΠΤΑ ΕΠΙ θΗΒΑΣ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 78 focus
Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. N. Wecklein, 1885.) — 78 focus
Θρέομαι φοβερὰ μεγάλ᾽ ἄχη.
μεθεῖται στρατὸς στρατόπεδον λιπών.
ῥεῖ πολὺς ὅδε λεὼς πρόδρομος ἱππότας.
80
Aeschyli Septem contra Thebas (OCR draft) Experimental (Aeschyli Septem contra Thebas. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 78 focus
Translations (8)
Seven Against Thebes Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922. (Modernized by Perseus.)) — 109-180 focus
The Seven against Thebes. (OCR draft) Experimental (The Seven against Thebes.. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 78 focus
I wail over our fearful, mighty woes! the army is let loose, having quitted its camp, a mighty mounted host is streaming hitherward in advance the dust appearing high in the air convinces me, a voiceless, clear, true messenger; the noise of the clatter of their hoofs upon the plain , reaching even to our couches, approaches my ears, is wafted on, and is rumbling like a resistless torrent lashing the mountain-side. Alas! alas! Oh gods and goddesses, avert the rising horror; the white-bucklered well-appointed host is rushing on with a shout on the other side our walls, speeding its way to the city. Who then will rescue us, who then of gods and goddesses will aid us? Shall I then prostrate myself before the statues of the divinities? Oh ye blessed beings, seated on your glorious thrones, 'tis high time for us to cling to your statues—why do we deeply sighing delay? Hear ye, or hear ye not, the clash of bucklers? When, if not now, shall we set about the orison of the peplus and chaplets? I perceive a din, a crash of no single spear. What wilt thou do? wilt thou, O Mars, ancient guardian of our soil, abandon thine own land? God of the golden helm, look upon, look upon the city which once thou didst hold well-beloved.
LES SEPT CONTRE THÈBES (OCR draft) Experimental (LES SEPT CONTRE THÈBES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 78 focus
parle dans votre intérêt autant que dans le mien, je crois : une ville prospère, seule, honore ses dieux.
The Seven Chiefs against Thebes (OCR draft) Experimental (The Seven Chiefs against Thebes. Robert Potter, 1779.) — 78 focus
Woe, woe, intolerable woe!
Fierce from their camps the hosts advance,
Before their march with thund'ring tread
90
Proud o'er the plain their firey courſers prance,
And hither bend their footsteps dread:
Yon' cloud of dust that choaks the air,
A true tho' tongueleſs messenger,
Marks plain the progress of the foe.
95
And now the horrid clash of arms,
That, like the torrent, whose impetuous tide
Roars down the mountain's craggy side,
Shook the wide fields with fierce alarms,
With nearer terrors strikes our souls,
100
And thro' our chaste recesses rolls:
Hear, all ye pow'rs of Heav'n, propitious hear,
And check the furies of this threat'ning war!
The crouded walls around
Loud clamours rend the sky;
105
Whilſt rang'd in deep array th' embattled pow'rs
Their silver shields i lift high,
And, level with the ground
To lay their rampir'd heads, assail our tow'rs.
What guardian God shall I implore?
110
Bending at what sacred shrine
Call from their happy seats what pow'rs divine,
And suppliant ev'ry sculptur'd form adore?
The time demands it: why then, why delay?-
The sound of arms swells on my' affrighted ear.-
115
Hold now the pall, the garland k , as you pray.-
Hark! 'tis the rude clash of no single spear.
Stern God of war,
Dost thou prepare
Thy sacred city to betray?
120
Look down, look down l ;
O save thine own;
Nor leave us to the foe a prey:
If e'er thy soul had pleasure in the brave,
God of the golden helm, hear us, and save!
125
Eschilo, I Sette a Tebe: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, I Sette a Tebe: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 78 focus
Piango alti lagni d'orrore di doglia.
Già già dal campo si sfrena l'esercito :
105
rotola avanti l'esercito fitto
dei cavalieri: l'eterea polvere
si leva a dirmelo, muto palese
veridico araldo.
Orrido grido, fra rombe di zoccoli,
110
dalla pianura mi sgomina e preme,
come torrente che scrosci dal monte.
Contro la rocca si lancia, già leva,
chiuso nell'armi, l'esercito avverso,
gli scudi bianchi, con orride grida.
115
Chi mai dei Numi, chi mai delle Dive
soccorso darà ?
A quali altari di Dèmoni innanzi
debbo io cadere ? Beati Signori,
è questo il punto che stretta io mi tenga
120
ai vostri simulacri.
Nei troppi lagni che indugiasi? Udite
o non udite fragore di scudi?
Quando offrirò, se non ora,
pepli corone e preghiere ?
125
Odi lo strepito? Tale frastuono
sola una lancia non leva.
Che fai?
Marte Signore, l'antica tua terra
cosí tradirai?
130
Deh! queste mura, a te un giomo sí care,
Nume elmo d'oro, proteggi proteggi!
Tutte le fanciulle si aggruppano intorno all'ara.
Aeschylus, Septem ad Thebas: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Septem ad Thebas: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 78 focus
Lugeo terribilia & magna mala.
Dimittitur exercitus caſtra relinquens,
Decurrit huc multus populus precurrens equites,
Aetherius puluis me persuadet uiſus,
85
Mutus maniſeſtus, promptus nuncius,
Excitator conculcatusq; campo
Appropinquat, clamor uolat, fremit
Instar aquæ murmurantis inexpugnabilis.
Heuheu, heu dij
90
Et deæ, præsens malum arcete.
Clamat pro mænibus
Scutum habens album, furgit populus
Structus in urbem irruens.
Quis defendet? quis auxiliabitur
95
Deorum aut dearum?
Vtrum ego accidam statuis
Deorum heu defensores dij,
Tempus est habendi ſtatuas:
quid cunctamur
100
Luctuoſi? auditis, aut non auditis clypeorum
Strepitum ? peplos
& coronas
Circa preces habebimus?
Strepitum audiui, & strepitumq; non unius haſte.
105
Quid facies? deferes ô Mars terrisenex
Tuam terram?
duream qui habes galeam demon,
Reſpice reſpice urbem,
Quam tandem charam poſuisti . dij
110
English (E. D. A. Morshead, 1908) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Seven against Thebes — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 78 focus
I wail in the stress of my terror, and shrill is my cry of despair.
The foemen roll forth from their camp as a billow, and onward they bear!
Their horsemen are swift in the forefront, the dust rises up to the sky,
95
A signal, though speechless, of doom, a herald more clear than a cry!
Hoof-trampled, the land of my love bears onward the din to mine ears.
As a torrent descending a mountain, it thunders and echoes and nears!
The doom is unloosened and cometh! O kings and O queens of high Heaven,
Prevail that it fall not upon us! the sign for their onset is given—
100
They stream to the walls from without, white-shielded and keen for the fray.
They storm to the citadel gates—what god or what goddess can stay
The rush of their feet? to what shrine shall I bow me in terror and pray?
O gods high-thronèd in bliss, we must crouch at the shrines in your home!
Not here must we tarry and wail: shield clashes on shield as they come—
105
And now, even now is the hour for the robes and the chaplets of prayer!
Mine eyes feel the flash of the sword, the clang is instinct with the spear!
Is thy hand set against us, O Ares, in ruin and wrath to o'erwhelm
Thine own immemorial land, O god of the golden helm?
Look down upon us, we beseech thee, on the land that thou lovest of old,
110
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 78 focus
Ich klag' um graunvolles Leid! 1
Heran stürmt das Heer, dort aus den Zelten brach's,
Vorauf zahllos hier wälzt sich ein Reiterstrom:
80
Der Staub, himmelan wölkend, bezeugt es uns,
Ein sprachloser, untrüglicher Bote, laut!

Commentary

Critical apparatus to Seven Against Thebes (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of Seven Against Thebes.) focus

289. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-414

εὐτραφέστατον:
EvτoaqéσTatov
G. Cantabr. 1. Mosc. 1. 2. Par. A. B. C. K. L.
εὐτραφεστάτων
Ven. Β.
εὐτρεφέστατον
Μ. Vit. Lips. Ven. A. Ald. Rob. Turn.
289

290. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-415

πωμάτων:
пшμάτшv
M. Cantabr. 1. Par. L. et ut videtur Ven. A. Ceteri
πομάτων
.
290

291. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-416

ὅσων:
ὅσον
Lips.
ὅδων
Par. E.
291

291. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-417

ἵησιν: Libri
no
. Ex Par. B. Faehsius affert γρ.
θησιν μετὰ τοῦ ν
.
291

291. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-418

Ποσειδῶν:
лоσεdar
M. Arund. Cantabr. 1. Colb. 2.
ποσειδών
Vit. Turn.
πωσειδῶν
Ald. Rob. Ceteri
ποσειδῶν
.
291

291. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-419

γαιάοχος:
supra scriptum
in Vit. omissum in Cantabr. 2.
γαιήοχος
Vit.
γεάοχος
Ald.
291

293. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-420

πολιοῦχοι:
пoмovуο
M. Lips. Ald. Turn. et
σoov
supra scripto Vit.
πολισοῦχοι
G. Mosc. 2. Par. L. Ven. B. Vind. 1. 2. 3. 4.
πολισσοῦχοι
Arund. Rob.
293

294. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-421

θεοί:
τεοὶ
Αld.
294

295. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-422

ἀνδρολέτειραν:
ἀνδρ᾽ ὁλέτηραν
G.
295

296. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-423

ἄταν, ῥίψοπλον ἄταν:
zaiταgioдλov άtav
a pr. manu M. ex quo sec. manus
zai Tàν óíþолhov йtav
fecit, idque in ceteris libris omnibus est, nisi quod
zai tv
est in Ven. B. ultimum autem vocabulum in G.
urtav
scribitur. Ineptissimum
xai tàv
ferri non potest. Dedi quod olim in Observationibus criticis proposui,
ἦταν, ρίψοπλον ἄταν
. Quamquam dubitari potest, an scripserit Aeschylus, quod cum formis litterarum magis congrueret,
ἀνδρολέτειραν κάκαν, ῥίψοπλον ἄταν
, ita quidem, ut
iyonλov arar
per appositionem, explicandis praecedentibus verbis, adiectum putetur. Virgines has non dedecet ignaviam optare hosti.
296

297. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-424

ἐμβαλόντες:
ἐμβαλλόντες
sic G.
βαλλόντες
Ald.
βαλόντες
Lips. Turn.
297

297. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-425

ἄροισθε:
ἄροιτε
Arund.
ἄρ᾽ οἶσθ᾽ ἂν
Ven. B.
297

298. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-426

τοῖςδε πολίταις:
τοῖςδε πολίταις
Blomfieldius, et sic G. Ceteri
τοις de no-kitais
, quorum dativorum utrique in Vit.
v
supra adscriptum est.
298

299. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-427

ῥύτορες:
Qúτoges
M. adscripto supra ad
o
a recentiore manu
7
. Ceteri
φυτῆρες
. Verum esse videtur
ούτορες
. Sic hic versus strophico accurate respondet.
299

300. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-428

τε στάθητ᾽: Sed post
vedoor
excidit vocabulum. Quare in initio sequentis versus lacunae signa posui.
Tε
vocalem a recentiore manu in litura habet in M. Omittit
Tε
Cantabr. 2.
orά
M. Cantabr. 1. Par. A. B. Vulgo
orάnte
, et sic G. Vit. ex correctione, quum antea in utroque fuisset
orάoite
, quod Par. E. F. habent.
orά9te
, supra scripto
ot
, Lips.
300

301. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-429

λιταῖσιν:
λιταῖς
Vind. 2. 4.
λυταῖς
Par. E.
301

302. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-430

ὧδ᾽:
'
M. Arund. Cantabr. 1. Par. K. L. Ven. B. idemque adscriptum, ut videtur, in Par. B.
Ty ad'
fuerat in G. sed
&
erasum est. Ceteri
d'
, idque in M. recentior manus supra adscripsit.
302

303. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-431

Ἀΐδᾳ:
dida
a pr. manu,
didau
a recentiore M.
aida
G. Lips. Ven. B. et supra ultimam syllabam scripto
Vit
.
aida
Ven. A. et sic vel
aida
Cantabr. 1. Colb. 1. 2. Par. E. H. K. L.
ïda
Ald. Rob.
idi
Aug. Turn.
303

303. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-432

προϊάψαι:
προσάψαι
G.
303

304. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-433

δουλίαν:
δουλίαν
margo Aldinae apud Burtonum. Libri omnes
δουλείαν
.
304

304. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-434

ψαφαρᾷ:
yagrou
Ven. B.
σπαqaçã
, adscripto in margine
pagaçã
, Lips.
304

305. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-435

ἀνδρὸς:
ὑπ' ἀνδρός τ'
G.
305

306. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-436

περθομέναν:
πορθουμένων
G. Par. E. Vind. 3. 4. Male haec interpungi et intelligi video. Coniungunt enim
δουλίαν ψαφαρᾷ σποδῷ
. Hoc dicit poeta, miserabile est urbem tam antiquam ab hostili hasta servam ad Orcum detrudi, atro cinere (i. e. flammis) ab Achivo viro deorum voluntate turpiter expugnatam.
306

307. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-437

τὰς δὲ κεχειρωμένας:
τάσδε
G.
τάς δε
Ald. Rob.
τὰ
Par. L.
κεχηρωμένας
, ad η a recentiore manu et supra scripto, M.
κεχηρωμένα
Par. L.
τὰς δέ κεν ἠχρειωμένας
Ven. Β. γρ.
τὰς δέ κεν ἠχρειωμέναις
Par. B.
307

308. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-438

ἢ ἔ:
yeo
Par. E. Ald. M. et sic bis habent Arund. Cantabr. 1. Colb. 1. 2. Par. L. N. Ven. B. quater Vit. Lips. Cantabr. 2. Par. E. ter G. Ald. Rob. Turn.
308

310-311. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-439

περιρρηγνυμένων:
περιρηγνυμένων
M. a sec. manu et Cantabr. 1. Par. A. B. L. Rob.
περιρηγνυμένων
M. a pr. manu et Par. Ε. N. Colb. 1.
πέρι φηγνυμένων
Vit. Ox. Ven. A. Ald.
περιερηγμένων
Par. G. γρ.
περὶ ἐρηγμένων
Par. B.
περιερρηγμένων
Turn. et sic Lips. in quo hoc et sequens vocabulum a sec. manu in margine scriptum est.
περιρρηγνυμένων
, sed eraso ε ante ρ, G.

311. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-440

NA:
φαρέων
iambi mensuram habet.
311

312. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-441

βοᾷ δὲ καὶ κενουμένα πόλις:
βοᾷ δ' ἐκκενουμένα πόλις
M. Turn. et sic reliqui, ut videtur, plerique libri.
ἐκκενουμένῃ
Vit. Lips. Ald. Rob.
ἐκκενωμένα
Ox.
ἐκκεινουμένα
, ad ει supra scripto, G. Deest huic versui syllaba ad mensuram antistrophici, in quo δὲ cum Brunckio delere durum est. Paene nulla mutatione facta scripsi
βοᾷ δὲ καὶ κενουμένα πόλις
.
312

313. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-442

λαΐδος ὀλλυμένας: Ad
α
in
λαΐδος
a recentiore manu
η
supra adscriptum in M. et Cantabr. 2. In margine M. ab alia recentiore manu
λείας
adscriptum est.
λῄδος
Ox. Ven. A. Ald. Turn.
ὀλυμμένας
Par. G.
ὀλλυμένης
Mosc. 1.
κτεινομένης
Mosc. 2.
313

314. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-443

βαρείας τις τύχας προταρβῶν:
βαρείας τοι
M. Vit. Lips.
βαρείας τε
G.
βαρείας
omissa particula Ox. Par. C. E. N. Colb. 1. Ven. A. Ald. Rob. Turn. Deinde libri
προταρβώ
, nisi quod
προταρβῷ
habent Ald. Rob. Mirum quantum hic versus friget, sive chori haec, sive civitatis verba esse putes. Equidem non dubium esse puto quin poeta scripserit
βαρείας τις τύχας προταρβών
, ut illud τις explicatio sit eorum quae praecedunt, hoc modo, clamitat, dum diripitur, civitas, pereuntis flebilis turbae gravem metuentes sortem cives. Similiter, ut hic, male insereretur chori ipsius aliqua sententia in fine tertiae strophae et tertiae antistrophae.
314

315-317. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-444

κλαυτὸν δ᾽ ἀρτιτρόποις ὠμοδρόπων νομίμων προπάροιθεν διαμεῖψαι δωμάτων στυγερὰν ὁδόν:
κλαυστὸν δ’
Rob.
κλαυτόν τ'
Ox. Deinde libri
ἀρτιτρόποις
, sed in M. ad
τ
a secunda manu
δ
supra adscriptum est. Vtramque lectionem scholia memorant. In proximo versu
ὠμοτρόπων
habent Vit. Rob. γρ.
ὠμοτρόπων
Par. B. Ceteri
ὠμοδρόπων
. Prorsus corrupte, nisi typographi quoque errores accesserunt, Par. E.
αὐτοτρόποις ἀυμοδρόπων
. Haeserunt in hoc loco et veteres interpretes et recentiores. Verissimum est
ἀρτιδρόποις
, quo significantur puellae quibus modo ab hostibus erepta est virginitas. Simili verbo utitur Aeschylus in Suppl. v. 339.
κλάδοισι νεοδρόποις
. Nihil tritius quam florem de virginitate dici, ideoque etiam decerpere. Pindarus Pyth. IX. 109.

315-317. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-445

χρυσοστεφάνου δέ οἱ ἥβας καρπὸν ἀνθήσαντ' ἀποδρέψαι ἔθελον: [Quoted from Pindar.]

316. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-446

προπάροιθεν:
προπάροιθε
Cantabr. 1. 2. Ven. B.
316

318. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-447

τί τὸν φθίμενον γὰρ προλέγω:
τὶ τὸν
Ald. Rob.
φθήμενον
Lips.
γάρ τοι
pro
γὰρ
G. Ad
προ
in
προλέγω
in M. recentior manus
περισσόν
supra adscripsit. In M. Vit. post
τί
interpunctum est, ut in editionibus inde a Turn. fieri solet. Sed insolens est nudum τί; Ex codicis G. scriptura hoc effici potest,
τί γάρ ; φθίμενόν τοι προλέγω βέλτερα τῶνδε πράσσειν;
Et potest hoc verum videri. Eadem sententia est Blomfieldii. Suspiceris autem ita etiam scholiastam legisse, cuius haec est adnotatio, τί γὰρ δεῖ πολλὰ λέγειν; ὁ προτεθνηκώς εὐτυχῶς πράσσει πλέον τοῦ ζῶντος. Potest tamen reliquorum omnium librorum scriptura defendi, si haec omnia coniunguntur atque ita intelliguntur, quid enim opus est dicere, mortuum meliore conditione frui?
318

320. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-448

εὖτε πτόλις: Hunc versum et duos sequentes omittit Par. L.
εἶτε πτόλις
Arund. Rob. et sic Porsonus. Ceteri
εὖτε πόλις
. Brunckius posuerat
εὖτ᾽ ἂν πόλις
.
320

321. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-449

ἒ ἔ:
έ έ
Μ. et sic bis à G. Vit. Lips. Ven. Β. Αld. Rob. Turn. quater Par. E.
αι αι
Taur. Omittit interiectiones Par. K.
321

322. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-450

δυςτυχῆ τε πράσσει:
δυστυχεῖ τε
Ven. Β.
δυςτυχῆ γε
Brunckius, parum memor Graecos πολλὰ καὶ κακά dicere.
πράσσει
M. G. Vit. Lips. et
πάσχει
superscripto Par. G.
πράσσεις
Par. E.
πράσσειν
Οx. Ald. Rob. Turn.
322

324. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-451

τὰ δὲ πυρφορεῖ:
τὰ δὲ πυρφορεῖ
Μ. Vit. Lips. Arund. Cantabr. 1. Colb. 2. Par. L. Ven. B. Rob. Ad
πυρφορεῖ
in M. recentior manus
καίεται
supra adscripsit.
τὰ δὲ καὶ πυρφορεῖ
G. Turn.
τάδε, καὶ πυρφορεῖ
Αld.
πυρφορεῖς
Par. E.
324

325. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-452

χραίνεται:
δὲ
Brunckius male delevit. V. ad v. 312. Non videtur omissum esse in Par. B. sed negligens fuisse Faehsius. γρ.
κρίνεται
Par. Β.
αἴνεται ἄταν
ex Par. E. affertur.
325

326. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-453

ἐπιπνεῖ:
δ᾽ ἐπιπνεῖ
M. G. Lips. Rob. Turn.
δ᾽ ἐπιτνεῖ
Vit. Ald.
δὲ πιτνεῖ
Cantabr. I. Par. A. B. Ven. B. Brunckius glossam affert
ἐμπίπτει
et in Par. B. etiam
ἐπίπνει
reperiri scribit: Fachsius haec adnotavit,
ἐπιπνεῖ
. γρ.
πιτνεῖ
.
ἐμπίπτει
.
326

328. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-454

ἂν ἄστυ· πρότι δ᾽ ὁρκάνα πυργῶτις:
ἂν ἄστυ
M. Rob.
ἀνὰ ἄστυ
G. Vit. Ven. A. Ald. Turn.
ἀνὰ ἄστυμα
Lips. Deinde vulgo sequitur
ποτὶ πτόλιν δ᾽ ὁρκάνα πυργῶτες
.
328

328. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-455

πρότι δ᾽ ὁρκάνα πυργῶτις: Ιn Μ.
ποτιπτόλιν
scriptum.
πρὸ τί πτόλιν
Taur. et ex emendatione G. quum antea
ποτί πτόλιν
fuisset.
ποτὶ πτόλιν
Lips. Turn.
ποτὶ πόλιν
Vit. Ox. Ven. A. B. Ald. Rob.
ὁρκάνα
M. Vit. Cantabr. 1. Par. A. B. L. et supra adscripto Lips.
ὁρκάνη
Ald. Rob. Turn.
ὁρκάνε
G. Vind. 1.3. Omisso
πτόλιν
vel
πόλιν
, quod interpretis est, scripsi
πρότι δ᾽ ὁρκάνα πυργῶτις
.
328

329. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-456

πρὸς ἀνδρὸς δ᾽ ἀνὴρ ἀμφὶ δορὶ καίνεται:
δ'
a recentiore, ut videtur, manu additum in G. Post
ἀνὴρ
sequitur vulgo
δορὶ καίνεται
. Ex Par. E.
δόρυ
enotatum.
κλίνεται
, supra scripto a recentiore manu
και
, M. et supra scripto
καίνεται
Par. L.
κραίνεται
Lips.
καίνεται δορὶ
Vit. Sola Rob. editio
ὑπὸ δορὶ καίνεται
. Accommodandus erat hic versus antistrophico. Quare scripsi
πρὸς ἀνδρὸς δ᾽ ἀνὴρ ἀμφὶ δορὶ καίνεται
. Facillime
ἀμφὶ
inter
ἀνὴρ
et
δορὶ
excidere potuit.
329

330. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-457

βλαχαὶ δ' αἱματόεσσαι:
βλαχαὶ
M. Vit. Lips. Turn.
βληχαὶ
G. Cantabr. 1. 2. Ox. Par. C. K. Ask. A. Ald. Rob.
αἱματόεσαι
Lips.
330

331. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-458

τῶν ἐπιμαστιδίων:
τῶνδ᾽
Par. E.
ἐπὶ μαστίδι
Lips.
ἐπιμαστιγίδων
sic G.
331

332. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-459

ἀρτιτρεφεῖς:
ἀρτιτρεφεῖς
M. Vit. Lips. Par. A. Ven. B. Rob.
ἀρτιβρεφεῖς
G. Ox. Par. B. H. Ven. A. Ald. Turn.
ἀντιστραφεῖς
Par. E. Vagitum dicit infantium, quos modo matres occisae mammis admoverant.
332

333. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-460

διαδρομᾶν:
ἁρπαγαὶ δὲ
Ald.
διαδρομὰς
G. Mosc. 1. Taur. Vere poetica est et optime cum sequentibus congruens explicatio, ad quam animum attollere ausus est alter scholiastes, et rapinae fiunt, sorores' discursalionum.
333

334. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-461

ξυμβολεῖ:
ξυμβολεῖ
Μ. Vit. Turn. In M. non
βάλλει
, sed
ἄλλος
a recentiore manu supra adscriptum est.
ξυμβλεῖ
Par. F.
ξυμβαλεῖ
Cantabr. 1. Ox. Ven. A. Vind. 4. Ald. Rob. et
λ
superscripto Mosc. 1.
ξυμβαλῇ
Lips.
συμβαλεῖ
Par. E.
ξυμβάλλει
G. (sic G.) Mosc. 2. Par. L. Ven. B. (sic) Vind. 1. 3.
ξυμβαλεῖ
correctum in
ξυμβάλλει
, οι γρ.
ξυμβαλεῖ
Par. B. Hesychius
συμβολεῖ, συντυγχάνει
.
334

335. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-462

καλεῖ:
λαλεῖ
Cantabr. 1.
335

336. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-463

ξύννομον:
ξύννομον
G. Cantabr. 1. Par. C. Ald. Rob. et altero ν super- scripto Cantabr. 2.
336

337-338. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-464

ἴσον λελιμμένοι. τῶν ἐκ τῶνδ᾽ εἰκάσαι λόγος πάρα:
ἴσον
Vit. Ald. Rob.
λελιμμένοι
Arund. Cantabr. 1. 2. Mosc. 2. Par. A. B. Ask. A. et ad ι superscripto Mosc. 1.
λελημμένοι
M. G. Par. C. E. et ad ι superscripto Ven. B.
λελημένοι
Lips.
λελειμμένοι
, superscripto ι, Vit.
λειμμένος
Ox. Ald. Rob. Turn.
λελημμένος
, superscripto ι, Ven. A. Post
λελιμμένοι
vulgo plene inter- pungitur. In proximo versu libri
τίν ἐκ τῶνδ᾽
, nisi quod Μ.
τί· ἐκ τῶνδ᾽
habet, sed cum litura post
τί
et adscripto in margine a recentiore manu
τίν' ἐκ
. Secunda manus hoc adscripsit scholion, τί ἐκ τῶνδ᾽ εἰκάσαι. τί δεῖ ὑπονοῆσαι ἐκ τούτων, ἢ πένθη καὶ συμφοράς; Non scripsisse Aeschylum
τίν ἐκ τῶνδ᾽ εἰκάσαι λόγον πάρα
; et antistrophicus versus et haec ipsa verba docent. Nam in media malorum captae urbis descriptione frigidissime talis sententia insereretur, eodem modo ut in fine strophiae secundae. Coniungenda haec sunt cum praecedentibus atque ita scribendum
ξυμβολεῖ φέρων φέροντι, καὶ κενὸς κενὸν καλεῖ, ξύννομον θέλων ἔχειν, οὔτε μεῖον, οὔτ᾽ ἴσον λελιμμένοι τῶν ἐκ τῶνδ᾽ εἰκάσαι λόγος πάρα.
i. e. οὔτε μεῖον ὧν vel οὔτ᾽ ἴσον οἷς. Praeda onustus alii rapta ferenti obvius est; vacuus vacuum advocat, nec minus nec tantum, quantum illos, quos ferentes aliquid vident, rapuisse coniicere licet, sed plus cupientes.

339. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-465

παντοδαπὸς ... χαμάδις ... ἀλγύνει:
παντοδαπής
Lips. Arund. Cantabr. 2. Par. K.
χαμάδης
G. Lips.
ἀλγυνεῖ
Vit.
ἀγύνει
Par. E.
ἀργύνει
Ald.
339

340. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-466

κυρήσας, πικρόν γ' ὄμμα θαλαμηπόλων: Libri
κυρήσας πικρὸν δ᾽ ὄμμα θαλαμηπόλων
, nisi quod
κηρύσας
habet Lips.
ὄμα
G.
θαλαμηπόλλων
Colb. 1. Articulum
τῶν
ante
θαλαμηπόλων
auctore Arnaldo in Animadv. p. 194. male inseruit Brunckius eumque secuti Schutzius et Porsonus. Post
κυρήσας
vulgo interpungitur. Removendam esse interpunctionem manifestum est, idque intellexit etiam Wellauerus, qui
πικρὸν δ’
in
πικρῶν
mutandum censuit. Lenius visum est
παντοδαπὸς δὲ καρπὸς χαμάδις πεσὼν ἀλγύνει κυρήσας πικρόν γ' ὄμμα θαλαμηπόλων
.
340

341. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-467

πολλὰ δ᾽ ἀκριτόφυρτος:
πολλὴ δ'
Cantabr. 2. Rob. Turn.
ἀκρυτόφυργος
Ald.
ἀκριτόφυτος
Rob.
φυγάς
ex Par. E. affertur.
341

342. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-468

οὐτιδανοῖς:
οὐτιδανεῖς
G.
οὐτιδανοῖσιν
Par. N.
342

343. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-469

ἐν ῥοθίοις:
ἐν ῥοθίοις
Vit. Arund. Ven. Β. Vind. 3.
ἐν ῥοθίοισι
Μ. et ceteri.
343

344-349. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-470

δμωΐδες δὲ καινοπήμονες νέαι, τλῆμον αἰχμάλωτον εὐνὰν ἀνδρὸς εὐτυχοῦντος, ὡς δυςμενοῦς ὑπερτέρου, ἐλπίς ἐστι νύκτερον τέλος μολεῖν, παγκλαύτων ἀλγέων ἐπίρροθον: Hi versus vulgo sic leguntur,
δμωΐδες δὲ καινοπήμονες νέαι τλήμονες εὐνὴν αἰχμάλωτον ἀνδρὸς εὐτυχοῦντος, ὡς δυςμενοῦς ὑπερτέρου. ἐλπίς ἐστι νύκτερον τέλος μολεῖν, παγκλαύτων αλγέων ἐπίρροθον.
Variae lectiones hae sunt. V. 344.
κοινοπήμονες
Rob.
νέαι
omittit Ven.B.
δμωΐδεσι δὲ καινοπημόνεσι νέαις πλημόνεσιν
ex Par. B. Faehsius pro verbis
δμωΐδες - τλήμονες
alert.
τλήμονας
Lips. Deinde v. 347.
ὑπερτέρους
Ald. Tum v. 348.
ἐλπίς ἐστιν
Vit.
ἐλπὶς δ᾽ ἐστὶν
Colb. 1.
μολεῖν
. γρ.
ὁμιλεῖν
Par. B. Denique v. 349.
παγκλαύτων
Μ. Turn.
παγκλαύστων
G. Vit. Lips. Cantabr. 1. Οx. Ven. A. Vind. 1. 3. Ald. Rob.
ἀχέων
pro
ἀλγέων
Cantabr. 1.
πημάτων
Par. L. Nihil sani est apud scholiastas. Schutzius quod ego olim conieceram,
τλᾶμον εὐνάν
, recepit, commate post
εὐτυχοῦντος
interpungens, quae autem inde sequuntur, sine interpunctione continuans. Interpretatur ita, novae- que ancillae novo dolore affliguntur ob miserum servile connubium beati viri, adeo ut sub immiti domino unica spes iis in aeterna nocte relinquatur, finem flebilibus aerumnis impositura. Haec probari non possunt. Vt alia taceam, ἀνὴρ εὐτυχῶν non potest simpliciter felix vel opulentus esse. Nam si quis talem propterea, quod superbior sit, commemorari putat, at melior est servae conditio in opulenti quam in pauperis domo; praetereaque, qui non est nobilis, etiam moribus asperior et magis rudis esse solet. Illud autem necessarium est, haec omnia cohaerere, quia non modo frigida, sed absurda etiam foret nexu cum praecedentibus destituta in fine sententia, praesertim quum, de quo ea accipienda esset, non esset indicatum. Scripsi igitur,
δμωΐδες δὲ καινοπήμονες νέαι, τλῆμον αἷσιν αἰχμάλωτον ἀνδρὸς εὐτυχοῦντος, ὡς δυςμενοῦς ὑπερτέρου, ἐλπίς ἐστι νύκτερον τέλος μολεῖν, παγκλαύτων ἀλγέων ἐπίρροον.
Novo dolore iuvenes servae affliguntur, quibus spes est (i. e. quibus exspectandum est) venturum esse miserum captivum nocturnum officium viri victoris, ut gravioris hostis (vel ut gravioris hoste), adiuvans atque augens lacrimas. Τέλος rectius fortasse imperium interpretabimur.

350. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-471

ὅ τοι:
ὅτι τοι
Rob.
ὡς
omittit G.
350

351. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-472

πευθώ τιν ἡμῖν ... νέαν φέρει:
πευθὼ
Μ.
πυθὼ
Lips.
πευθὺν
ut videtur Vit.
ὑμῖν
Ox. Ven. A.
φέρειν
G. Taur.
351

352. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-473

NA: Affert hunc versum Thomas M. in v. διώκω p. 93, 2. ed. Ritsch.
352

353. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-474

καὶ μὴν ἄναξ ὅδ᾽ αὐτός, Οἰδίπου τόκος:
καὶ νῦν
Par. B.
ὅδ᾽ ἄναξ αὐτὸς
G. Lips.
τόκος
M. G. aliique, ut videtur, et Ald. Turn.
τέκος
Vit. Lips. Arund. Cantabr. 1. 2. Par. II. L. N. Colb. 1. Ven. A. B. Rob.
353

354. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-475

εἶσ᾽ ἀρτίκολλον ... λόγον: Hunc versum omittit Lips.
εἶσ'
habent M. ceterique libri :
εἶς
Ald. Rob.
εἰς
margo Aldinae apud Burtonum, et sic Porsonus. recte. V. Opusc. II. p. 326.
ἀρτίκωλον
G. Mosc. 2.
ἀρτίκολον
Cantabr. 1. Par. L.
λόγου
Οχ.
354

355. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-476

σπουδὴ δὲ καὶ τοῦδ᾽ οὐκ ἀπαρτίζει πόδα:
σπουδῆ τε. καὶ τοῦδ’
, cum glossa μετὰ σπουδῆς, G. Taur.
σπουδῆ δὲ καὶ τοῦδ'
Vit. Ald. Rob.
σπουδὴ δὲ τοῦδ'
Lips. Reliqui
σπουδὴ δὲ καὶ τοῦδ'
, nisi quod in M. prius
σπουδή
scriptum fuisse videtur.
οὐ καταρτίζει
, cum his adnotationibus, εὐθετεῖ, et γρ.
οὐκ ἀπαρτίζει
, ἤγουν ἄρτιον ποιεῖ, G. Taur. Ceteri
οὐκ ἀπαρτίζει
. Non debebam olim in Observationibus criticis proponere
οὐ καταργίζει
. Hoc dicit, etiam Eteoclem ita festinare, ut pedum incessum non sic, quemadmodum decet, componat.
355

356. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-477

εἰδὼς ... ἐναντίων:
ἰδὼν
Colb. 2. γρ.
ἰδὼν
Par. B.
πολεμίων
, supra scripto ab eadem manu
ἐναντίων
, Par. L.
356

357. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-478

ὡς τ' ... ἕκαστος εἴληχεν πάλον:
ὥστ'
Μ. a recentiore manu: prima
ὅστ'
scripsisse videtur.
357

357. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-479

ὡς τ' ... ἕκαστος εἴληχεν πάλον:
πῶς τ'
Rob.
ἕκαστον
Vit.
εἴληχεν
Μ.
εἴληχε
G. Vit. Lips. Cantabr. 1. 2. Mosc. 1. 2. Par. B. Vind. 2. 4. Ald. Rob. Turn. γρ.
εἴληφε
πάλου
Mosc. 1. Par. K.
πάλῳ
G. et cum glossa ἐκληρώθη Par. B.
κλήρῳ
Mosc. 2.
κλῆρον
Ven. A. Vind. 2. 4. Ald. Euripides Phoen. v. 751.
ὄνομα δ᾽ ἑκάστου διατριβὴ πολλὴ λέγειν, ἐχθρῶν ὑπ' αὐτοῖς τείχεσιν καθημένων.
Ad quae scholiastes haec adnotavit, πεφύλακται δὲ τὰς ὀνομασίας αὐτῶν εἰπεῖν, ὡς φησὶ Δίδυμος, διὰ τὸ ὑπὸ Αἰσχύλου εἰρῆσθαι ἐν τοῖς Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβαις.
357

358. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-480

Προιτίσιν:
προιτίσιν
M. Par. L. Ceteri ι omittunt.
358

360. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-481

σφάγια ... γίγνεται:
σφράγια
Vit.
γίγνεται
Porsonus. Libri
γίνεται
.
360

361. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-482

λελιμμένος:
λιμένος
, superscripto ab eadem, ut videtur, manu altero μ, et a sec. manu λε in initio vocabuli, M.
λελιμένος
Par. L.
λελυμένος
, cum glossa ἐπιθυμῶν, G.
361

362. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-483

κλαγγaῖσιν:
κλαγκαῖσιν
G. Vit. Lips.
362

363. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-484

θένει ... ὀνείδει μάντιν Οἰκλείδην σοφόν:
θένει
M. Turn.
σθένει
Ox. Vind. 3. Ald.
θείνει
Lips. Arund. Mosc. 1. 2. Par. F. Vind. 4. Rob.
θύνει
Vit.
θαίνει
G.
δ'
omittit Ald.
ὀνέδει
Lips.
ὀνειδίζει
G. Mosc. 2. Vind. 1.
Οἰκλείδην
G. Ald. Rob.
δικλείδην
M. Vit. Lips. Turn.
σοφιστὴν
pro
σοφόν
Par. E.
363

365. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-485

τρεῖς κατασκίους:
τρισκατασκίους
, ad primam syllabam ει superscripto, G. Aristophanes Acharn. v. 964.
ὁ δεινός, ὁ ταλαύρινος, ὃς τὴν Γοργόνα πάλλει, κραδαίνων τρεῖς κατασκίους λόφους.
365

366. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-486

κράνους χαίτωμ'· ὑπ᾽ ἀσπίδος δὲ τῷ:
κραίνους
Lips.
χαίτωμα
G.
δ᾽ ἐσώ
(sic, non δ᾽ ἔσω) M. in quo recentior manus γρ.
τῷ
adscripsit,
δέτω
G.
δετῶ
, supra adscripto ου, Vit.
δὲ τοῦ
Vind. 2. 4.
366

367. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-487

χαλκήλατοι κλάζουσι κώδωνες:
χαλκήλατον
margo Aldinae apud Burtonum, idemque Turnebus commemorat.
κλάζουσι κώδωνος
G. Vind. A.
κώδωνες ἠχοῦσιν
Ask. A.
367

368. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-488

ὑπέρφρον: In
ὑπέρφρον
Μ. o in litura habet.
ὑπ' ἀσπίδος
Rob.
368

371. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-489

πρέσβιστον ἄστρων:
πρέσβιστος δ᾽ ἀνδρῶν νυκτὸς ὀφθαλμὸς πρέπει
, Αἰσχύλος corrupte Εtym. Μ. p. 753, 22.
ἄστρων
superscripto ο Vit. Lips.
ἄστρον
G. Par. L. et o superscripto Par. G.
371

373-375. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-490

βοᾷ παρ᾽ ὄχθαις ποταμίαις, μάχης ἐρῶν, ἵππος χαλινῶν δ᾽ ὡς κατασθμαίνων μένει, ὅςτις βοὴν σάλπιγγος ὀργαίνει μένων: Legebatur
βοᾷ παρ᾽ ὄχθαις ποταμίαις μάχης ἐρῶν· ἵππος χαλινῶν δ᾽ ὡς κατασθμαίνων, μένει, ὅςτις βοὴν σάλπιγγος ὁρμαίνει μένων.
Post
μάχης
particulam δ' inserit Lips. et Par. A. si hoc dicere vult Brunckius, qui hanc particulam se ait in locum suum reposuisse, suffragante cod. A. Scripsit autem Brunckius ita,
βοᾷ παρ᾽ ὄχθαις ποταμίαις· μάχης δ' ἐρῶν, ἵππος χαλινῶν ὡς κατασθμαίνων, μένει, ὅςτις βοὴν σάλπιγγος ὁρμαίνει μένων.
Sine particula
χαλινῶν ὡς
habent M. Colb. 2. (puto, Par. A.) et Rob.
χαλινῶν ὃς
Lips. In M. a recentiore manu non, ut narratur, δυς super ὡς, sed, quantum dispici potuit, οὗ super ultimam in
χαλινών
syllabam adscriptum est. Deinde
κατασθαίνων, μένει
, supra adscripto γρ.
κατασθμαίνων
, Lips.
κατασθμαίνει μένων
Rob. Tum
ὡς τις
Ald. 'Turn. Deinde
βοῇ
Par. L. Tum
ὁρμαίνει μένων
M. Vit. Ald. Rob. Turn.
ὁρμένει μένων
, sed minio superscriptis ad prius vocabulum αι, ad alterum ει, G.
ὁρμαίνων μένει
Arund. (qui hunc versum post sequentem collocat) Cantabr. 1. Mosc. 1. Par. F. Ask. A. Ven. A. Vind. 4. et ad
μένει
supra scripto αι Par. C.
ὁρμείνων μένει
Par. E. In Lips. hic versus omissus, sed a sec. manu in ima margine sic additus est,
ὅστις βοὴ
(supra scriptum γρ.
βοὴν
)
σάλπιγγος ὁρμαίνων μένει
. Repetitio verbi
μένει
, quantumvis iterationem verborum non reformident tragici, hic quidem ferri non potest. Itaque putandum esset
μένει
esse nomen, ut in Agamemnone v. 222.
χαλινών τ' ἀναύδῳ μένει
. Sed magna tamen suspicio est, in alterutro versu
μένει
vel
μένων
ortum esse ex altero. Itaque non male Tyrwhittus et Brunckius ad Aristophanis Ran. v. 1042. in ultimo versu
κλύων
scribendum esse putarunt: quod sane firmari videtur verbis scholiastae,
σάλπιγγος ἀκούων
, nisi hic, quod mihi quidem veri simillimum videtur, rem enarrare voluit explicatius. Mihi probabilius videtur mutandum esse
μένει
in
βρέμει
, quae Schützii quoque opinio fuit. Sed ex proximo quoque versu vitium tollendum est. Nam
ὁρμαίνει
, quod sensu non aptum, usu non tragicum est, pridem cedere debebat alii verbo, quod scholion a Stanleio editum et postea a Schützio e' codice Mosc. 1. prolatum,
σφαδάζων ἐκδέχεται
, monstrare videtur,
ὀργαίνει
. Vtitur activa huius verbi forma ita, ut sit irasci, Sophocles Trach. v. 552.
ἀλλ᾽ οὐ γάρ, ὡςπερ εἶπον, ὀργαίνειν καλὸν γυναῖκα νοῦν ἔχουσαν
. Itaque scripsi
βοᾷ παρ᾽ ὄχθαις ποταμίαις, μάχης ἐρῶν, ἵππος χαλινῶν δ᾽ ὡς κατασθμαίνων βρέμει, ὅςτις βοὴν σάλπιγγος ὀργαίνει μένων.
Ceterum qui hanc bellatoris equi descriptionem, quam similibus exemplis . illustravit Bochartus in Hierozoico I. p. 149. diligentius consideraverit, nolet huic lectioni, quam recepimus, hanc praeferre,
ὀργαίνων μένει
.

376-377. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-491

τίν᾽ ἀντιτάξεις τῷδε; τίς Προίτου πυλῶν κλήθρων λυθέντων προστατεῖν φερέγγυος;: Plutarchus initio Thesei
σκοποῦντι δέ μοι, τοιῷδε φωτί, κατ' Αισχύλον (ν. 416.), τίς ξυμβήσεται ; τίν᾽ ἀντιτάξω τῷδε; τίς φερέγγυος; ἐφαίνετο
et quae sequuntur.
ἀντιτάξας
G.
κλήθρων
, a recentiore manu iota subscripto, M. et
ε
in
η
mutato vel contra Vit.
κλείθρων
ceteri.
λυμάτων
, supra adscripto γρ.
λυθέντων
, Lips.

379. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-492

γίγνεται:
γίγνεται
Porsonus. Libri
γίνεται
.
379

380. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-493

κώδων τ' οὐ δάκνουσ᾽ ἄνευ δορός:
τ'
omittunt Arund. Rob.
δάκνουσιν
Lips. Rob.
δακίσ'
G.
δουρὸς
G.
380

383. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-494

ἡ ἀνοία:
ἡ ἀνοία
Μ. Turn.
ἢ ἄνοια
Lips.
κἄνοια
Faehsio teste Par. L. Ceteri
ἡ ἄνοια
. Inde a Cantero
ἡ 'νοια
obtinuerat.
ἡ ἀνοία· παροξυτόνως Αττικῶς. διὰ δὲ τὸ μέτρον ἐξέτεινεν. ὁ δὲ νοῦς· τὰ ἐξ ἀνοίας τινῶν γενόμενα τάχα τῶν κακῶν αὐτοῖς ἔσται σύμβολα
schol. cod. M. γρ.
καὶ ἀνοία τινί
(
ἄνοιάν τινι
Taur.),
ἤγουν κατὰ τινὰ ἄνοιαν καὶ μωρίαν
. Non est scribendum
ἡ 'ννοία
, quod nonnullis placuit.
383

384. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-495

πέσοι:
πέσῃ
Arund. Colb. 2. Ven. B. et supra scriptum in Cantabr. 2.
384

385. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-496

ὑπέρκομπον:
ὑπέρκοπον
G. Mosc. 2.
ὑπέρκομον
Ald.
385

386. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-497

ὀρθῶς ἐνδίκως τ':
ὀρθῶς ἐκδίκως τ'
G.
ὀρθῶς γ' ἐνδίκως τ’
Οx. Ald. Turn.
386

387. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-498

τήνδ᾽ ... μαντεύσεται:
τήνδ'
Μ. Cantabr. 1. Par. C. L. Colb. 2. Ask. A.
τὴν
ceteri.
μαντεύεται
M. Vit. Par. E. N. Colb. 1. sed α ab eadem, ut videtur, manu insertum in M. Vit.
387

389. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-499

προστάτην:
προστατεῖν
Par. K. et ην superscripto Arund.
389

390. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-500

μάλ' εὐγενῆ:
μάλ' εὖ
omittit Par. E. Frigebit hic
μάλα
, nisi voce adiuvetur. Est enim cum vi quadam pronuntiandum, ut sensus sit non ignobilem.
390

Commentary (N. Wecklein, 1902; German; OCR draft) (Seven Against Thebes, explanatory commentary pp. 15–100. Single-witness OCR; source readings and all reference placements require scan review.) focus

274-355. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-197

1
2
erstes Stasimon: Die Jungfrauen bringen es nicht über sich, der Mahnung des Eteo- kles zu gehorchen. In ihrer Angst führen sie sich den allgemeinen Sturmangriff auf die Stadt vor Augen und rufen die Götter um Hilfe an. Welches schönere Land könnt ihr für unser Land ein- tauschen? Bringt deshalb Verderben über die Feinde, verleiht Sieg den Bürgern. Beklagenswert wäre es, wenn eine so uralte Stadt von Hellenen geknechtet würde und die Greuel der Plünderung erdulden müßte". Diese Greuel werden mit den lebhaftesten Farben geschildert nach Hom. I 592 κατέλεξεν ἅπαντα κήδε' ὅσ' ἀνθρώποισι πέλει τῶν ἄστυ ἁλώῃ· ἄνδρας μὲν κτείνουσι, πόλιν δέ τε πῦρ ἀμαθύνει, τέκνα δέ τ' ἄλλοι ἄγουσι βαθυζώνους τε γυναῖκας, Χ 61 κακὰ πόλλ' ἐπιδόντα, υἷάς τ' ὀλλυμένους ἑλκηθείσας τε θύγατρας καὶ θαλάμους κεραϊζο- μένους καὶ νήπια τέκνα βαλλόμενα προτὶ γαίῃ. - Den Gesang trägt wohl der Gesamtchor vor.

291. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-204

3
4
ποῖον, nicht ποίας, weil γαίας πέδον wie Ein Begriff be- handelt wird. Vgl. Prom. 1 χθονὸς τηλουρὸν πέδον, Εum. 292 χώρας ἐν τόποις Λιβυστικοῖς. — Schol. ἐὰν ταύτην, φησί, τὴν γῆν προδῶτε τοῖς πολεμίοις, ποίαν βελτίονα αὐτῆς εὑρήσετε. Vgl. zu 204.

292. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-205

5
6
ἄρειον: dieser epische Kom- parativ auch Ag. 81.

293. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-206

7
8
βαθύχθονα: Schol. εὔγειον. Auch Euripides rühmt die Frucht- barkeit Botiens: Δίρκας χλοηφό ρους καὶ βαθυσπόρους γύας Phoen.

295. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-207

9
10
εὐτραφής, das Wachstum fördernd. Um dieser Eigenschaft willen wurde den Flußgöttern des Landes ebenso wie dem Απόλλων κουροτρόφος beim Eintritt in das Mannesalter der πλόκαμος (Cho. 6) geweiht. Vgl. Hom. Ψ 141.

296. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-208

11
12
ὅσων: diese Attraktion findet sich seltener bei Äschylos, gar nicht in den Hiketides. Ποσειδῶν: Schol. ὅτι τῆς ὑγρᾶς οὐ σίας δεσπότης Ποσειδῶν. — γαιήο- χοs das Homerische Epitheton. Nach Hes. Theog. 337 sind die Flüsse Kinder des Okeanos und der Tethys.

299. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-209

13
14
πρὸς τάδε (im Hinblick dar- auf, um deswillen) wie Pers. 732.

300. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-210

15
16
τοῖσι μέν, als ob es nach- her hieße: ἐμβάλοιτε, τοῖς δὲ πολί- ταις κῦδος ἄροισθε.

301-302. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-211

17
18
,, mannenvertilgendes, waf- fenwegwerfendes Unheil". καταρρί ψοπλος von der Person übertragen. Mit καταρρίψοπλος vgl. δίψασπις, Strab. XIII 600 Αλκαϊός φησιν ὁ ποιητὴς ἔν τινι ἀγῶνι κακῶς φερότ μενον ἑαυτὸν τὰ ὅπλα ρίψαντα φυγεῖν (Hor. carm. Η 7, 10). Lo- winski vermutet ἀνδρολέτειραν κῆρα, ῥίψοπλον ἄταν, vgl. 761 τὴν ἁρπα ξάνδραν κῆρα.

303-304. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-212

19
20
κῦδος ἄροισθε (von ἄρνυ μαι) τοῖσδε πολίταις, ,, ihr möget unseren Mitbürgern Siegesruhm ver- schaffen", vgl. Hom. a 240, § 370 ᾧ παιδὶ μέγα κλέος ἤρατ᾽ ὀπίσσω. Der Schol. gibt die Erklärung πάνυ ἂν ὑμνοῖσθε παρὰ τῶν πολιτῶν nach Hom. Δ 95 πᾶσι δέ κε Τρώ εσσι (bei allen Troern) χάριν καὶ κῦδος ἄροιο. Aber diesem Sinn entspricht nicht das vorausgehende μέν (300), auch nicht die für die Götter weniger passende Bedeutung von κῦδος; endlich würde man dann ἀρεῖσθε oder ἄροισθ' ἄν er- warten, wie der Schol. ὑμνοῖσθε ἄν hat.

305. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-213

21
22
ἔστε τ' ist von Ritschl ein- gesetzt um des Sinnes und der Re- εἴεδροι (94) sponsion willen. στάθητε: last euch durch unsere Bitten) bewegen fest an euren Stätten zu verbleiben (laßt eure Heiligtümer nicht zerstören, damit ihr nicht auszuwandern braucht). ὀξυγόοις λιταίσιν, Schol. διὰ τὰς ὀξυθρηνήτους λιτὰς ἡμῶν.

308. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-214

23
24
ὠγυγίαν wie Pers. 38 τὰς ὠγυγίους Θήβας.

309. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-215

25
26
Αίδα προϊάψαι (d. i. dem Untergange weihen) nach dem Homerischen " Αϊδι προΐαψεν ( Λ 3). δορὸς ἄγραν Schol. διὰ δόρατος ἀγρευθείσαν ( δοριάλωτον).

310. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-216

27
28
Zu zerbröckeltem Staube ( σποδῷ dynam. Dativ) von Acher- volk (vgl. 71f.) bis auf die Stätten der Götter schmählich verbrannt". θεόθεν „,samt den Göttern" wie ῥιζόθεν „,samt der Wurzel" Vgl. 569 πόλιν πατρώαν καὶ θεοὺς τοὺς ἐγγενεῖς πορθεῖν. Heimsöth ver- mutet πεδόθεν.

313-314. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-217

29
30
τάς wird näher bestimmt durch νέας τε καὶ παλαιάς. — ἓ ἔ: Schol. διέκοψεν τὸν λόγον τῷ θρήνῳ. νέας ist einsilbig zu lesen wie häufig νεάνις, νεανίας, νεανικός zwei- bez. dreisilbig (Eum. 957, Eur. Phoen. 147, Aristoph. Wesp. 1067,

315-316. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-218

31
32
ἱππηδόν nicht ὑπὸ ἱππέων σύρεσθαι τῶν πλοκάμων (Schol.), sondern δίκην ἵππων (ein anderer Schol.):,, an den Haaren wie Pferde manchmal an den Mähnen fortge- zerrt werden". Vgl. Hik. 437 άyo- μέναν ἱππηδὸν ἀμπύκων πολυμίτων τ' ἐπιλαβὰς ἐμῶν, Verg. Αen. II 403 trahebatur passis Priameia virgo crinibus a templo Cassandra ady- tisque Minervae. φαρέων steht als Iambus.

317-318. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-219

33
34
Die Stadt, welche ent- völkert wird, ertönt von dem wirren Geschrei der gefangenen Frauen, welche geschändet werden". ληΐς bedeutet das gleiche wie ληϊάδες γυναῖκες Hom. Υ 193 ληϊάδας δὲ γυναῖκας, ἐλεύθερον ἦμαρ ἀπούρας, ἦγον. ὀλλυμένας: Schol. πορθου- μένας, vgl. Eur. Phoen. 564 ὄψει δὲ πολλὰς αἰχμαλωτίδας κόρας βία πρὸς ἀνδρῶν πολεμίων πορθου- μένας.

319. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-220

35
36
προταρβῶ wie προφοβοῦμαι ( πολέμους) Hik. 1005, θάνατον προ- ταρβοῦσα Eur. frg. 360, 25, „ich sehe mit Entsetzen vorher".

320. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-221

37
38
,,Beweinenswert ist es für sie gleichgepflückt vor der Zeit un- reif gepflückter Herblinge Naß ein- zutauschen, d. h. als unreif gepflückte Herblinge gekeltert zu werden“. Diese Allegorie, durch welche das vorausgehende ὀλλυμένας ausge- führt wird, ist durch den Gebrauch von οπώρα nahegelegt: Hik. 1009 τέρειν' οπώρα δ' εὐφύλακτος οὐδα μῶς, Chaerem. fr. 12 S. 785 Ν. πολ- λὴν ὀπώραν Κύπριδος εἰσορᾶν πα- ρῆν ἄκραισι περκάζουσαν οἰνάνθαις χρόνου. Auf unsere Stelle bezieht sich augenscheinlich die Notiz von Eustath. opusc. S. 355, 28 ed. Taf. ἐν μετοπώρῳ γὰρ οὐ μόνον καινόν, ἐάν, ὡς ἡ παροιμία, ἄνθος ἀναφυῇ, ἀλλὰ καὶ ἐάν κατ' Αἰσχύλον ἀρτί- δροπος οπώρα νεάζουσα τρυγηθῇ. Daraus ist der Text ὀμφάκων τρυ γερὰν δρόσον gewonnen statt des handschriftlichen δωμάτων στυγε ρὰν ὁδόν. Mit ἀρτίδροπος vgl. Hik. 358 κλάδοισι νεοδρόποις, mit δρό- σου Pind. Οl. VII 2 ἀμπέλου δρόσω.

323. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-222

39
40
τί: Schol. τί γὰρ δεῖ πολλὰ λέγειν, vielmehr was sage ich be- weinenswert; mehr als das; denn wer tot ist, ist besser daran als diese, die geschändet werden". Blomfeld vermutet τί γάρ; φθί- μενόν του προλέγω. In προλέγω hebt πρό den in βέλτερα τῶνδε πράσσειν legenden Begriff des Vor- zugs pleonastisch hervor. Vgl. Pind. Nem. II 18 ἐξοχώτατοι προλέγονται. Die Form βέλτερος, βέλτατος ist bei Äschylos die gewöhnliche, nicht βελτίων, βέλτιστος. - βέλτερα πράσ σειν wie Ag. 1444 ἄτιμα δ᾽ οὐκ ἐπραξάτην, Eur. El. 1359 εὐδαίμονα πράσσει.

325-326. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-223

41
42
γάρ begründet den Haupt- gedanken κλαυτὸν κτἑ. ( τί; τὸν πράσσειν steht parenthetisch). εὖτε δαμασθῇ: zu 243. Vgl. Ag. 762 ὅτε τὸ κύριον μόλῃ und unten 750, Eur. Phoen. 563 ὄψει δαμασθὲν ἄστυ Θηβαίων τόδε. πολλὰ δυ- στυχῆ τε für πολλὰ καὶ δυστυχῆ wie Soph. Phil. 583 πόλλ' ἐγὼ κεί- νων υπο δρῶν ἀντιπάσχω χρηστά τε.

327-328. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-224

43
44
ἄγει, schleppt als Ge- fangenen fort, vgl. ἄγειν καὶ φέρειν (plündern). τὰ δέ, weil an die Stelle von Personen ( ἄλλον) Gegen- stände treten: anderes steckt er (ein anderer) in Brand". φορεῖ hier transitiv, Heimsöth Vermutet πυρπολεῖ. πυρ-

330. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-225

45
46
μαινόμενος ἐπιπνεῖ (in wil- der Raserei tobt): vgl. Soph. Ant. 135 πυρφόρος, ὃς τότε μαινομένα ξὺν ὁρμα βακχεύων ἐπέπνει. λαοδάμας: κυρίως τὸ ἐπίθετον Αρεως εἴρηται. Wenigstens heißt Ares βροτολοιγός.

331. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-226

47
48
μιαίνων εὐσέβειαν, d. h. nichts Heiliges wird geachtet und geschont.

332. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-227

49
50
κορκορυγαί: Schol. ταραχαί. κεκωμώδηται δὲ ἡ λέξις, vgl. Ari- stoph. Frie. 991 λῦσον δὲ μάχας καὶ κορκορυγάς, Lys. 491, Wo. 387. ἄστη (um des Versmaßes willen für das überlieferte άorv gesetzt) von den verschiedenen Teilen (Straßen) der Stadt. ποτὶ, näm- lich ἄστη (überliefert ist ποτὶ πτόλιν δ', verbessert von Hermann), gegen die Stadt ist eine Umwallung ge- richtet, welche sie wie ein Jagd- netz umschließt. Schol. ὁρκάνη τὸ θηρατικὸν δίκτυον ὃ καὶ σαργάνη καλεῖται, Phot. ὁρκάνη· ὁ περιέχων τοῖχος οἴκησιν ἢ χωρίον, λέγεται δὲ ἀπὸ τοῦ ἕρκος ὅ ἐστι περίβολον φράγμα. Versteht man ὁρκάνη vom Jagdnetz, so hat man die Ausdrucks- weise, welche zu 64 besprochen ist: „nicht eine δρκάνη gewöhnlicher Art, sondern wallartig".

334. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-228

51
52
Schol. παρά τό Ομηρικὸν κ ἀνὴρ δ᾽ ἄνδρ᾽ ἐδνοπάλιζεν“

335. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-229

53
54
Das blutige Geblöke (Schol. ἐπὶ τῶν ἄσημα φθεγγομένων νέων τὴν βληχὴν ἔθηκεν) von Säug- lingen, die gerade an der Mutter- brust genährt werden" ist das Wimmern von Kindern, die von der Mutterbrust gerissen und ge- tötet werden. Jüngere Handschriften geben ἀρτιβρεφείς.

338. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-230

55
56
Das Plündern ist dem Hin- und Herrennen gesellt", d. h. die einen tragen fort, die andern kom- men zurück um zu holen. Vgl. Quint. III 69 profanorum sacrorum- que direptio, efferentium praedas repetentiumque discursus. Mit ὁμαίμονες vgl. κάσιν 481, Soph. Frg. 839 ἡ δὲ μωρία μάλιστ᾽ ἀδελφὴ τῆς πονηρίας ἔφυ. In διαδρομᾶν ist δια wie in διαπρέπον Pers. 1010 als eine lange Silbe zu sprechen. Vgl. zu 275.

339-340. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-231

57
58
Hesych. συμβολεῖ· συντυγ χάνει. φέρων ein mit Beute Be- ladener, κενός einer der keine Beute trägt.

341. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-232

59
60
ξύννομον, Schol. κοινωνόν.

342. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-233

61
62
οὔτε μεῖον οὔτε ἴσον: Schol. πλείονος ὀρεγόμενος. Jeder möchte das meiste sich aneignen ( διὰ τούτου τους πλεονέκτας ἐμφαίνει Schol.) - λελιμμένοι: Schol. λαβεῖν βουλόμενοι. Vgl. λελιμμένος (Schol. ἐπιθυμῶν) 367 mit Gen. Der Plural bezieht sich auf die in κενὸς κενὸν liegende Mehrzahl.

343. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-234

63
64
τίν' . . λόγον für τί . . λόγος nach einer Vermutung von Dindorf: welche Berechnung läßt sich hier- aus entnehmen?" d. i. was läßt sich als Ergebnis dessen erwarten?"

345-346. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-235

65
66
ἀλγύνει θαλαμηπόλων s. v. a. ἀλγύνει τὰς θαλαμηπόλους, ὥστε πικρὸν εἶναι τὸ ὄμμα αὐτῶν, Mit Tränen in den Augen sehen es die Schaffnerinnen mit an, wie die mannigfaltige Frucht auf dem Boden verschüttet wird". Nach αλγύνει steht κυρήσας in den Hand- schriften, welches die Responsion und den Sinn stört und vielleicht aus der zu ἀλγύνει beigeschriebenen Erklärung κυρίας (d. i. θαλαμηπό- λους) entstanden ist. τῶν ist der Responsion zuliebe ergänzt. θαλαμηπόλος Hom. η 8 die Kammer- frau (Schol. ἡ τοῦ οἴκου προνοοῦσα) und alapos die Kemenate der Nausikaa, dagegen bedeutet β 337 θάλαμος die Vorratskammer.

347. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-236

67
68
,,Die reiche Gabe der Erde, ohne Unterschied durcheinander- gemengt, wird weiter geschleppt in geringschätzigem Hin- und Her- schleifen." Vgl. Cic. div. I 369 ex horreis direptum effusumque fru- mentum vias omnisque angiportus constraverat. — οὐτιδανοῖς, weil das schöne Getreide wie wertloses Gut behandelt wird. Schol. τροπικῶς ῥύθια εἶπεν τὰ συνεχῆ κινήματα [ τῶν πολεμίων].

350-351. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-237

69
70
Schol. μεταστᾶσαι εἰς δου- λείαν οἴσουσι τὴν των πολεμίων εὐνήν. Zu der Beute, welche fort- geschleppt wird, gehören auch die kriegsgefangenen Frauen, denen das Schicksal bevorsteht in der Gefangenschaft als Kebsweiber zu dienen: Sklavinnen, die das ihnen neue Leid der Knechtschaft kosten, sehen in der Gefangenschaft dem Bett eines glücklichen (und hoch- mütigen) Mannes als eines feind- seligen Siegers entgegen. Ein Gegenstand der Hoffnung (und Sehnsucht) ist für sie der Tod als Hilfe gegen Kummer und Trä- an nen." καινοπήμονες erinnert den Gedanken, welchen der aus kriegsgefangenen Frauen bestehende Chor Eur. Iph. Τ. 1117 ausspricht: λατρεύω ζηλοῦσα τὸν διὰ παν- τὸς δυσδαίμον· ἐν γὰρ ἀνάγκαις οὐ κάμνει σύντροφος ὢν < ἐξ ἀρχᾶς> δυσδαιμονίᾳ· τὸ δὲ μετ᾿ εὐτυχίαν κακοῦσθαι θνατοῖς βαρὺς αἰών. Die Worte λέχος προσμένουσιν sind zur Herstellung des Sinnes ergänzt. Die überlieferten Worte νέαι τλή- μονες εὐνάν gestatten keine Kon- struktion und entsprechen nicht dem Versmaße der Strophe; in νέαι τλήμονες kann man eine (nicht zutreffende) Erklärung zu καινοπή- μονες, in εὐνάν zu λέχος sehen. Mit προσμένουσιν vgl. Soph. Trach. 525 τὸν ὃν προσμένουσ᾽ ἀκοίταν. δυσμενοῦς, da selten der Fall sein wird, was Achilleus Hom. I 343 sagt: τὴν ἐκ θυμοῦ φίλεον δουρικτήτην περ ἐοῦσαν. Vgl. Soph. Αi. 211 λέγ', ἐπεί σε λέχος δουριάλωτον στέρξας ἀνέχει θούριος Αἴας. ἐλπὶς . . μολεῖν: vgl. Eur. Hel. 432 ἐλπὶς δ᾽ ἔκ γε πλουσίων δόμων λαβεῖν τι ναύταις. νύκτερον Ι τέλος s. v. a. τέλος θανάτοιο statt des τέλος γαμήλιον. — ἐπίρροπος wie Hom. Δ 390 τοίη οἱ ἐπίρροπος ἦεν ᾿Αθήνη, vgl. Μ 180 Δαναοίσι μάχης ἐπιτάρροθοι ἦσαν (Helfer im Kampfe). Der Gedanke wie 323f. und Eur. Hik. 86 θανοῦσα τῶνδ᾽ ἀλγέων λαθοίμαν.

356-706. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-238

71
72
zweites Epeiso- dion. Eteokles tritt auf mit Me- II lanippos (395), Megareus (459), Lasthenes (607f.), um die Mit- teilung des Kundschafters (66 ff.) entgegenzunehmen, vgl. Einl. S. 9 f. Die erste Szene, der Mittelpunkt des Stückes, gibt eine glänzende Schilderung der sieben feindlichen und der ihnen an den sieben Toren entgegenstehenden Thebanischen Heerführer. In der zweiten Szene macht der Chor den vergeblichen Versuch Eteokles von dem greuel- vollen Zweikampf mit dem Bruder zurückzuhalten. Damit gibt dieses Epeisodion die ethische Moti- vierung für den Untergang der argivischen Heerführer und der feindlichen Brüder. Wie auch sonst bei Äschylos da, wo dem Dialoge antistrophische Chorika eingefügt sind, Symmetrie des Dialogs sich nachweisen läßt, so hat Ritschl (Jahrb. f. Philol. Bd. 77. 1858. S. 761.) symmetrische An- lage auch in den sieben Reden des Boten und Erwiderungen des Eteokles wahrgenommen. Da an einigen Stellen der Text unsicher oder lückenhaft ist, läßt sich die Verszahl nicht bei allen Partien mit voller Bestimmtheit feststellen. Doch scheint mit Beiseitelassung der zwei ankündigenden Verse des Boten 362f., denen die zwei zur nächsten Szene überleitenden Verse des Eteokles 662 f. entsprechen, die Gliederung der ganzen Partie 364 661 folgende zu sein: Π IV ΑΓ20- ΕΤ20 | στρ. α' | ΑΓ14- ΕΤ14 | ἀντ. α' | ΑΓ14- ΕΤ14 | στρ. β' | ΑΓ20- ΕΤ20| αντ. β|| V VI VII ΑΓ22- ΕΤ 22 | στρ. γ΄ | ΑΓ 29- ΕT 29 | αντ. γ΄ | ΑΓ 22- ΕΤ 22.

356. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-239

73
74
Unter ημιχόριον ist hier der Führer des Halbchors zu verstehen.

357-358. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-240

75
76
νέαν: gern wird aus der Eile und Hast des Boten auf die Wichtigkeit seiner Mitteilung ge- schlossen. διώκων: zu 90. ποδῶν ist gen. def. zu χνόας (vgl. 137): wie die Achsen den Wagen, so bewegen die Füße den Körper fort. Auf weiteres darf die Ver- gleichung nicht bezogen werden, wie der Schol. meint: χνόας ποδῶν μεταφορικῶς εἶπεν τὰ ἄκρα τῶν ποδῶν. Vgl. auch Hesych. κνους· ὁ ἐκ τοῦ ἄξονος ήχος. λέγεται δὲ καὶ κνόη· καὶ ὁ τῶν ποδῶν ψόφος, ὡς Αἰσχύλος Σφίγγι.

359. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-241

77
78
καὶ μήν dient häufig bei der Ankündigung neu auftretender Per- sonen dazu die Aufmerksamkeit auf sie zu lenken.

360. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-242

79
80
εἶσι als Präsens wie Hom. ζ 102 οἵη δ' Αρτεμις εἶσι, Εum. 242 πρόσειμι. ἀρτίκολλος (so Paley für ἀρτίκολλον, welches der ver- meintlichen Präposition is wegen 1. Προιτίδες 2. Ηλέκτραι 3. Νηΐσται 4. Ογκαῖαι ( Ωγύγιαι) 5. Βορραῖαι 6. Ομολωΐδες 7. Κρηναῖαι gesetzt wurde), genau angepaßt, gerade recht. Vgl. Cho. 578 όπως ἂν ἀρτίκολλα συμβαίνῃ τάδε, Soph. Trach. 58 ἐγγὺς δ᾽ ὅδ᾽ αὐτὸς ἀρτί- πους θρώσκει δόμους (Schol. ήρ- μοσμένως τῷ καιρῷ). μαθεῖν konsekutiv zu ἀρτίκολλος.

361. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-243

81
82
οὐκ ἀπαρτίζει: die Beziehung auf ἀρτίκολλος läßt erkennen, daß ἀπό in ἀπαρτίζειν negative Be- deutung hat: läßt nicht unrecht (zu spät) kommen". Anders Hesych. ἀπαρτί· ἀπηρτισμένως· Αἰσχύλος ᾿Αθάμαντι. Weil jüngere Hand- schriften οὐ καταρτίζει bieten, ver- mutet Weil εὖ καταρτίζει.

363. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-244

83
84
ὡς für ὥς τ' Blomfield, da dieser Vers appositionell zu τὰ τῶν ἐναντίων steht.

364. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-245

85
86
Schol. αἰδεσθεὶς τὰ Ομηρικά ἐγκώμια πρῶτον αὐτὸν καταλέγει ὁ Αἰσχύλος. Vgl. z. f.V. Mit μέν wird Τυδεύς den nachher zu nennenden Führern entgegengestellt. Im einzelnen weicht die Darstellung des Euripides Phoen. 1104 ff. ab, wie folgende Tabelle zeigt: bei Äsch. Tydeus, Kapaneus Eteoklos Hippomedon Parthenopaios Amphiaraos Polynikes Der Name Βορραῖαι fehlt bei Euri- pides, weil es bei ihm als letztes mit ἕβδομαι bezeichnet wird. In gleicher Weise fehlt bei Äschylos der Name Κρηναῖαι. Statt Βορραίαι heißt bei anderen (Paus. IX 8, 3ff., Apollod. ΙΙ 6, 6) das Stadttor bei Eur. Amphiaraos Kapaneus Parthenopaios Hippomedon Adrastos Tydeus Polynikes. Υψισται. Für Eteoklos tritt bei Euripides Adrastos ein. Dagegen wird Eteoklos Eur. Hik. 872 ge- nannt, wo auch Adrastos als Ober- feldherr erscheint und Soph. Ο. Κ. 1316, wo die gleichen Namen wie hier aufgezählt werden.

365. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-246

87
88
Durch das Verbot des Sehers Amphiaraos, welches den Sturm- angriff hinausschiebt, motiviert der Dichter die Ruhe, mit welcher Eteokles Zeit für lange Reden findet. Deshalb mußte Tydeus, der Feind des Amphiaraos (558), an die Spitze gestellt werden, nicht wie der Schol. annimmt: αἰδεσθεὶς τὰ Ομηρικὰ ἐγκώμια πρῶτον αὐτὸν καταλέγει ὁ Αἰσχύλος. Insofern ist der Tadel des Euripides Phoen. 751 ὄνομα δ᾽ ἑκάστου διατριβὴν πολλὴν ἔχει ἐχθρῶν ὑπ᾽ αὐτοῖς τείχεσιν καθημένων nicht berechtigt.

366. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-247

89
90
σφάγια: vor dem Angriff opferten die Feldherrn ἐπὶ τῇ διαβάσει oder τὰ διαβατήρια, Thuk. V 54, Xen. Hell. IV 7, 2, VI 4, 19. γίγνεσθαι ohne Not Naber.

367. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-248

91
92
μαργῶν von der wilden Kampfeswut (Hesych. μαργῶντες· μαινόμενοι). — λελιμμένος: 342.

368. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-249

93
94
μεσημβριναῖς: Schol. τότε γὰρ μάλιστα μέμηνεν ( ὁ δράκων), vgl. Verg. Georg. III 434 anguis .. saevit agris asperque siti atque exterritus aestu. A. Hillebrand Jahrb. f. klass. Philol. 1883 S. 455 f. führt eine Stelle aus dem neunten Yasnakapitel des Avesta an, in welcher gleichfalls der Drache in Verbindung mit der Mittagszeit erscheint, so daß sich nach der Ansicht Hillebrands eine Überein- stimmung der iranischen Sage mit einem hier erhaltenen Rest griechi- scher Volksanschauung ergibt.

369. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-250

95
96
θείνει ὀνείδει (mit einem Anklang): vgl. Soph. Αi. 501 λόγοις ἰάπτων, 724 ονείδεσιν ἤρασσον, 1244 κακοῖς βαλεῖτε, Verg. Aen. IV 447 adsiduis hinc atque hinc vocibus heros tunditur. μάντιν Οἰκλείδαν nennt auch Pindar Ol. VI 13 und Bakchylides VIII 16 den Amphia- raos. Schol. (zu 556) ᾿Αμφιάραος Οϊκλέους τοῦ Μελάμποδος τοῦ Αμυθάονος τοῦ Κρηθέως τοῦ Αἰόλου τοῦ Ἕλληνος τοῦ Διός, μητρὸς δὲ Υπερμήστρας. Vgl. Soph. Αi. 801 τοῦ Θεστορείου μάντεως.

370. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-251

97
98
σαίνειν (Schol. ἐκκλίνειν) dient zur gehässigen Bezeichnung feigen Verhaltens, da es vom Hunde übertragen ist, der schweifwedelnd um etwas herumgeht ohne den Mut zu haben es anzugreifen.

371-372. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-252

99
100
Schol. νεωτερικὸν τοῦτο, τοῦ κράνους ἡ τριλοφία. κατά σκιος hier aktiv, beschattend" wie Eur. Phoen. 653 ἔρνεσιν κατασκίοι- σιν. Dieser Stelle ist Aristoph. Ach. 965 κραδαίνων τρεῖς κατα- σκίους λόφους entnommen. Vgl. Hom. Τ 382 ἵππουρις τρυφάλεια, περισσείοντο δ' ἔθειραι (hier κράνους χαίτωμα). ὑπ' ἀσπίδος ἔσω, unter dem Schilde innerhalb desselben.

373. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-253

101
102
κλάζουσι φόβον wie μινύ- ρονται φόβον 116. Das Klingen der Schellen weckt Furcht. Vgl. Soph. Frg. 775 σὺν σάκει κωδωνοκρότῳ παλαισταί, Eur. Rhes. 308 πολλοῖσι σὺν κώδωσιν ἐκτύπει φόβον, 384 κόμπους κωδωνοκρότους παρὰ πορ- πάκων κελαδοῦντας. Von anderen künstlichen Vorrichtungen am Schilde, welche den Gegner er- schrecken und verwirren sollen, ist 528 die Rede. Vgl. Eur. Phön. 1124 Ποτνιάδες δ' ἐπ' ἀσπίδι ἐπίσημα πῶλοι δρομάδες ἐσκίρτων φόβῳ, εν πως στρόφιγξιν ἔνδοθεν κυκλού μεναι πόρπαχ᾽ ὑπ' αὐτόν, ὥστε μαί- νεσθαι δοκεῖν.

374. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-254

103
104
ὑπέρφρον: Schol, υπερή φανον.

375. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-255

105
106
φλέγοντα ὑπ᾽ ἄστροις unter Sternen strahlend, sternfunkelnd.

377. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-256

107
108
πρέσβιστος (wie ἥδιστος, βράχιστος) Hom. Hymn. 30, 2. Verg. Aen. IX 405 heißt der Mond astro- rum decus. νυκτὸς ὀφθαλμός: in anderem Sinne νυκτὸς ὄμμα Pers. 431. Dagegen Pind. Ol. 3, 19 διχόμηνις ὅλον χρυσάρματος ἑσπέρας ὀφθαλμὸν ἀντέφλεξε Μήνα und Soph. Αnt. 103 ἀκτὶς ἀελίου . . χρυ- σέας ἡμέρας βλέφαρον. Vgl. auch Asch. Frg. 170 ἀστερωπὸν ὄμμα Λητώας κόρης. πρέπειν von dem was in die Augen fällt.

378. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-257

109
110
,,So sich toll gebärdend mit seiner prahlerischen Rüstung". Vgl. τοιαῦτ᾽ ἀλύει Εur. Frg. 665, τί ταῦτ' ἀλύω Hipp. 1182.

379. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-258

111
112
παρ' ὄχθαις, des Ismenos.

380-381. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-259

113
114
,,Wie ein Streitroß, welches ob der Kraft der Zügel (durch die es zurückgehalten wird) heftig schnaubt, wenn es den Klang der Kriegstrompete vernehmend vor- wärts drängt". χαλινών μένει wie Ag. 248. Schol. οὕτως ἀσθμαίνει καὶ σπεύδει ὡς καὶ ἵππος πολε- μιστὴς σάλπιγγος ἀκούων καὶ ἐπι- θυμῶν πολέμου. Danach ist ὀρ- γᾶται κλύων gesetzt für das über- lieferte ὁρμαίνει μένων, worin μαίνει μένων aus einer Variante des vor- hergehenden Verses κατασθμαίνει μένων entstanden ist. Ζα ὀργᾶται vgl. Cho. 452 ὀργᾷ μαθεῖν, Suid. und Phot. ὀργωμένοις· ἐντεταμένως ἐπι- θυμοῦσιν. Zum Ganzen vgl. Verg. Georg. III 83 tum, si qua sonum procul arma dedere, stare loco nescit, micat auribus et tremit artus, collectumque premens volvit sub naribus ignem.

383. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-260

115
116
φερέγγυος, ἀξιόπιστος ἐγε γυητής, von erprobter Tüchtigkeit mit Infin. wie Herod. V 30 οὐ φερέγ γυός εἰμι δύναμιν παρασχεῖν το σαύτην, VII 49 λιμὴν . . φερέγγυος ἔσται διασῶσαι τὰς νέας.

384. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-261

117
118
κόσμον μέν mit bloß ge- dachtem Gegensatz, sodaẞ der Sinn der gleiche ist wie wenn es κόσμον γε hieße.

385. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-262

119
120
Schol. ταῦτα παρὰ ᾿Αλκαίου. οὐ τιτρώσκει τὰ ἐπίσημα οὐδὲ ὅπλα αὐτὰ καθ' ἑαυτὰ δύναμιν ἔχει, εἰ μὴ ἄρα & φέρων αὐτὰ γένοιτο γεν- ναῖος. Ebenso spricht Papirius bei Liv. X 39: non enim cristas vulnera facere et per picta atque aurata scuta transire Romanum pilum. Vgl. Tac. Agr. 32 ne terreat vanus ad- spectus et auri fulgor atque argenti, quod neque tegit neque vulnerat.

386. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-263

121
122
δάκνουσι, tuen weh.

387. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-264

123
124
νύκτα ταύτην ἣν λέγεις . . γένοιτο für νὺξ αὕτη, ἣν λέγεις, γένοιτο, diese Nacht dürfte leicht einer besonderen Erwägung zur Wahrsagerin werden. Die gleiche Attraktion an das Relativ (s. g. attractio inversa) Hom. K 416 qv- λακὰς δ᾽ ἃς εἴρεαι, ἥρως, οὔ τις κεκριμένη φύεται στρατόν, Soph. Ο. Τ. 449 τὸν ἄνδρα τοῦτον ὃν πάλαι ζητεῖς .., οὗτός ἐστιν ἐνθάδε, Trach. 283 τάσδε δ' ὥσπερ εἰσορᾷς, ἐξ ὀλβίων ἄζηλον εὑροῦσαι βίον χωροῦσι πρὸς σέ, Verg. I 573 urbem quam statuo vestra est, Fischart Geschichtklitterung den liebsten bulen den ich hab, der leit beim wirt im keller" u. a.. Ζυ ἐννοίᾳ (50 Blomfield für ἡ ἀνοία) τινί vgl. 459, Prom. 178 παλάμα τινί, Cho.138 σὺν τύχῃ τινί, Soph. Αi. 853 συν τάχει τινί.

390. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-265

125
126
D. i. wenn man etwa daran denkt (wenn man die Sache von dem Gesichtspunkt aus betrachtet), daß einem, der stirbt, Nacht auf die Augen fällt.