Aeschylus, Seven Against Thebes, Ioannes Sanravius (Translator), 750

Search the Perseus Catalog for:

← Previous Next →

prudentia

Genuit quidem fibi interitum,

Patricidam nempe Oedipoda , qui matris

715

Castum feminans uterum, ubi nutritus erat,

Stirpem cruentam ſuſtinuit, amentia uerò induxit

Amentes nuptias.

Seven Against Thebes. Aeschylus. Ioannes Sanravius (Translator). Basileae. 1555.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by Schmidt Sciences.

Current edition Experimental

Aeschylus, Septem ad Thebas: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) (Latin) (Aeschylus, Septem ad Thebas: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (7)

Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 720-791 focus

str. 1

Χορος

πέφρικα τὰν ὠλεσίοικον
720

θεόν, οὐ θεοῖς ὁμοίαν,

παναλαθῆ, κακόμαντιν

πατρὸς εὐκταίαν Ἐρινὺν

τελέσαι τὰς περιθύμους

κατάρας Οἰδιπόδα βλαψίφρονος:¹
725

παιδολέτωρ δ᾽ ἔρις ἅδ᾽² ὀτρύνει.

727

ant. 1

Χορος

ξένος δὲ κλήρους³ ἐπινωμᾷ,

Χάλυβος Σκυθῶν ἄποικος,

κτεάνων χρηματοδαίτας

πικρός, ὠμόφρων σίδαρος,
730

χθόνα ναίειν διαπήλας,

ὁπόσαν καὶ φθιμένοισιν κατέχειν,

τῶν μεγάλων πεδίων ἀμοίρους.

734

str. 2

Χορος

ἐπειδὰν αὐτοκτόνως⁴

αὐτοδάικτοι θάνωσι,
735

καὶ γαΐα⁵ κόνις πίῃ

μελαμπαγὲς αἷμα φοίνιον,

τίς ἂν καθαρμοὺς⁶ πόροι,

τίς ἄν σφε λούσειεν; ὦ

πόνοι δόμων νέοι παλαι-
740

οῖσι συμμιγεῖς κακοῖς.

742

ant. 2

Χορος

παλαιγενῆ γὰρ λέγω

παρβασίαν⁷ ὠκύποινον:

αἰῶνα δ᾽ ἐς τρίτον μένει:

Ἀπόλλωνος εὖτε Λάιος
745

βίᾳ,⁸ τρὶς εἰπόντος ἐν

μεσομφάλοις Πυθικοῖς

χρηστηρίοις θνᾴσκοντα γέν-

νας ἄτερ σῴζειν πόλιν,

750

str. 3

Χορος

κρατηθεὶς δ᾽⁹ ἐκ φίλων ἀβουλιᾶν¹⁰
750

ἐγείνατο¹¹ μὲν μόρον αὑτῷ,

πατροκτόνον Οἰδιπόδαν,

ὅστε ματρὸς ἁγνὰν

σπείρας ἄρουραν, ἵν᾽ ἐτράφη,

ῥίζαν αἱματόεσσαν,
755

ἔτλα: παράνοια¹² συνᾶγε

νυμφίους φρενώλεις.¹³

758

ant. 3

Χορος

κακῶν δ᾽ ὥσπερ θάλασσα κῦμ᾽ ἄγει:

τὸ μὲν πίτνον, ἄλλο δ᾽ ἀείρει

τρίχαλον, ὃ καὶ περὶ πρύμ-
760

ναν πόλεως καχλάζει.

†μεταξὺ δ᾽ ἀλκὰ δι᾽ ὀλίγου

τείνει πύργος ἐν εὔρει†.¹⁴

δέδοικα δὲ σὺν βασιλεῦσι¹⁵

μὴ πόλις δαμασθῇ.
765
766

str. 4

Χορος

τέλειαι¹⁶ γὰρ παλαιφάτων ἀρᾶν¹⁷

βαρεῖαι καταλλαγαί: τὰ δ᾽ ὀλοὰ

πελόμεν᾽¹⁸ οὐ παρέρχεται.

πρόπρυμνα δ᾽ ἐκβολὰν¹⁹ φέρει

ἀνδρῶν ἀλφηστᾶν
770

ὄλβος ἄγαν παχυνθείς.

772

ant. 4

Χορος

τίν᾽ ἀνδρῶν γὰρ τοσόνδ᾽ ἐθαύμασαν

θεοὶ καὶ²⁰ ξυνέστιοι πόλεος ὁ²¹

πολύβατός²² τ᾽ ἀγὼν²³ βροτῶν,

ὅσον τότ᾽ Οἰδίπουν τίον,
775

τὰν ἁρπαξάνδραν²⁴

κῆρ᾽ ἀφελόντα χώρας;

778

str. 5

Χορος

ἐπεὶ δ᾽ ἀρτίφρων

ἐγένετο μέλεος ἀθλίων

γάμων, ἐπ᾽ ἄλγει δυσφορῶν
780

μαινομένᾳ κραδίᾳ²⁵

δίδυμα κάκ᾽ ἐτέλεσεν:

πατροφόνῳ χερὶ τῶν

κρεισσοτέκνων [δ᾽ ἀπ᾽²⁶] ὀμμάτων ἐπλάγχθη:

785

ant. 5

Χορος

τέκνοις δ᾽ ἀγρίας²⁷
785

ἐφῆκεν ἐπικότους²⁸ τροφᾶς,²⁹

αἰαῖ, πικρογλώσσους ἀράς,

καί σφε σιδαρονόμῳ

διὰ χερί³⁰ ποτε λαχεῖν

κτήματα: νῦν δὲ τρέω
790

μὴ τελέσῃ καμψίπους Ἐρινύς,

792

Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922.) — 720-791 focus

Χορός

πέφρικα τὰν ὠλεσίοικον
720

θεόν, οὐ θεοῖς ὁμοίαν,

παναλαθῆ κακόμαντιν

πατρὸς εὐκταίαν Ἐρινὺν

τελέσαι τὰς περιθύμους

κατάρας Οἰδιπόδα βλαψίφρονος·
725

παιδολέτωρ δʼ ἔρις ἅδʼ ὀτρύνει.

727

Χορός

ξένος δὲ κλήρους ἐπινωμᾷ,

Χάλυβος Σκυθᾶν ἄποικος,

κτεάνων χρηματοδαίτας

πικρός, ὠμόφρων σίδαρος,
730

χθόνα ναίειν διαπήλας,

ὁπόσαν καὶ φθιμένοισιν κατέχειν,

τῶν μεγάλων πεδίων ἀμοίρους.

734

Χορός

ἐπεὶ δʼ ἂν αὐτοκτόνως

αὐτοδάικτοι θάνωσι,
735

καὶ γαΐα κόνις πίῃ

μελαμπαγὲς αἷμα φοίνιον,

τίς ἂν καθαρμοὺς πόροι,

τίς ἄν σφε λούσειεν; ὦ

πόνοι δόμων νέοι παλαι-
740

οῖσι συμμιγεῖς κακοῖς.

742

Χορός

παλαιγενῆ γὰρ λέγω

παρβασίαν ὠκύποινον·

αἰῶνα δʼ ἐς τρίτον μένει·

Ἀπόλλωνος εὖτε Λάιος
745

βίᾳ, τρὶς εἰπόντος ἐν

μεσομφάλοις Πυθικοῖς

χρηστηρίοις θνᾴσκοντα γέν-

νας ἄτερ σῴζειν πόλιν,

750

Χορός

κρατηθεὶς δʼ ἐκ φίλων ἀβουλιᾶν
750

ἐγείνατο μὲν μόρον αὑτῷ,

πατροκτόνον Οἰδιπόδαν,

ὅστε ματρὸς ἁγνὰν

σπείρας ἄρουραν, ἵνʼ ἐτράφη,

ῥίζαν αἱματόεσσαν
755

ἔτλα· παράνοια συνᾶγε

νυμφίους φρενώλεις.

758

Χορός

κακῶν δʼ ὥσπερ θάλασσα κῦμʼ ἄγει·

τὸ μὲν πίτνον, ἄλλο δʼ ἀείρει

τρίχαλον, ὃ καὶ περὶ πρύμ-
760

ναν πόλεως καχλάζει.

μεταξὺ δʼ ἀλκὰ διʼ ὀλίγου

τείνει, πύργος ἐν εὔρει.

δέδοικα δὲ σὺν βασιλεῦσι

μὴ πόλις δαμασθῇ.
765

766

Χορός

τελειᾶν γὰρ παλαιφάτων ἀρᾶν

βαρεῖαι καταλλαγαί· τὰ δʼ ὀλοὰ

πελόμενʼ οὐ παρέρχεται.

πρόπρυμνα δʼ ἐκβολὰν φέρει

ἀνδρῶν ἀλφηστᾶν
770

ὄλβος ἄγαν παχυνθείς.

772

Χορός

τίνʼ ἀνδρῶν γὰρ τοσόνδʼ ἐθαύμασαν

θεοὶ καὶ ξυνέστιοι πόλεος ὁ

πολύβατός τʼ ἀγὼν βροτῶν,

ὅσον τότʼ Οἰδίπουν τίον,
775

τὰν ἁρπαξάνδραν

κῆρʼ ἀφελόντα χώρας;

778

Χορός

ἐπεὶ δʼ ἀρτίφρων

ἐγένετο μέλεος ἀθλίων

γάμων, ἐπʼ ἄλγει δυσφορῶν
780

μαινομένᾳ κραδίᾳ

δίδυμα κάκʼ ἐτέλεσεν·

πατροφόνῳ χερὶ τῶν

κρεισσοτέκνων ὀμμάτων ἐπλάγχθη·

785

Χορός

τέκνοις δʼ ἀγρίας
785

ἐφῆκεν ἐπικότους τροφᾶς,

αἰαῖ, πικρογλώσσους ἀράς,

καί σφε σιδαρονόμῳ

διὰ χερί ποτε λαχεῖν

κτήματα· νῦν δὲ τρέω
790

μὴ τελέσῃ καμψίπους Ἐρινύς.

Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 750 focus

κρατηθεὶς ἐκ φίλων ἀβουλιᾶν

750

ἐγείνατο μὲν μόρον αὑτῷ,

πατροκτόνον Οἰδιπόδαν, ὅστε ματρὸς ἁγνὰν

σπείρας ἄρουραν, ἵν ἐτράφη,

ῥίζαν αἱματόεσσαν,

755

ἔφλα· παράνοια συνᾶγε

νυμφίους φρενώλεις.

Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. Gottfried Hermann, 1852.) — 750 focus

κρατηθεὶς δ᾽ ἐκ φίλων ἀβουλίαις

ἐγείνατο μὲν μόρον αὑτῷ,

πατροκτόνον Οἰδιπόδαν,

ὅςτε μὴ πρὸς ἁγνὰν

σπείρας ἄρουραν, ἵν᾽ ἐτράφη,
735

ῥίζαν αἱματόεσσαν

ἔτλα· παράνοια συνᾶγε

νυμφίους φρενώλεις.

ἀντ. γ'.

ΕΠΤΑ ΕΠΙ θΗΒΑΣ (OCR draft) Experimental (ΕΠΤΑ ΕΠΙ θΗΒΑΣ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 750 focus

κρατηθεὶς δ' ἐκ φίλων ἀβουλιᾶν ἀβουλίαν ἀβουλίαι seu ἀβουλίαις

Str. 3.

ἐγείνατο γείνατο μὲν μόρον αὑτῷ

πατροκτόνον Οἰδιπόδαν,

ὅστε ματρὸς ἁγνὰν

σπείρας ἄρουραν, ἵν' ἐτράφη,
755

ῥίζαν αἱματόεσσαν

ἔτλα· παράνοια συνάγε

νυμφίους φρενώλεις φρενώλης.

Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. N. Wecklein, 1885.) — 750 focus

κρατηθεὶς ἐκ φίλων ἀβουλιᾶν
735

ἐγείνατο μὲν μόρον αὑτῷ,

πατροκτόνον Οἰδιπόδαν,

ὅστε ματρὸς ἁγνὸν

σπείρας ἄρουραν, ἵν᾿ ἐτράφη,

ῥίζαν αἱματόεσσαν
740

ἔτλα· παράνοια συνάγε

νυμφίους φρενώλεις.

Aeschyli Septem contra Thebas (OCR draft) Experimental (Aeschyli Septem contra Thebas. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 750 focus

κρατηθεὶς δ᾽ ἐκ φίλων ἀβουλιᾶν

ἐγείνατο μὲν μόρον αὑτῶι,

750

πατροκτόνον Οἰδιπόδαν,

ὅστε ματρὸς ἁγνάν

σπείρας ἄρουραν, ἵν᾽ ἐτράφη,

ῥίζαν αἱματόεσσαν

ἔτλα· παράνοια συνάγε

755

νυμφίους φρενώλης. –

Translations (7)

Seven Against Thebes Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922. (Modernized by Perseus.)) — 720-790 focus

Chorus

I shudder in terror at the goddess who lays ruin to homes, a goddess unlike other divinities, who is an unerring omen of evil to come. I shudder that the Erinys invoked by the father’s prayer will fulfil the over-wrathful
720

curses that Oedipus spoke in madness. This strife that will destroy his sons drives the Erinys to fulfillment.
725

727

Chorus

A stranger distributes their inheritance, a Chalybian immigrant from Scythia , a bitter divider of wealth,

savage-hearted iron that apportions land for them to dwell in, as much as they can occupy in death when they have lost their share in these wide plains.
730

734

Chorus

But when both have died, each killing

the other in mutual slaughter, and the earth’s dust has swallowed the black streams of their blood, who could offer sacrifice that might make purification? Who could cleanse them of their pollution?
735

O, the new troubles of this house mixed with its evils of before!
740

742

Chorus

Indeed I speak of the ancient transgression, now swift in its retribution. It remains even into the third generation,

ever since Laius—in defiance of Apollo who, at his Pythian oracle at the earth’s center, said three times that the king would save his city if he died without offspring—
745

750

Chorus

Ever since he, overcome by the thoughtlessness of his longing, fathered his own death, the parricide Oedipus, who sowed his mother’s sacred field, where he was nurtured,
750

and endured a bloody crop. Madness united the frenzied bridal pair.
755

758

Chorus

Now it is as if a sea of evils pushes its swell onward. As one wave sinks, the sea raises up another,

triple-crested, which crashes around the city’s stern. In between a narrow defense stretches—no wider than a wall. I fear that the city will be overthrown along with its kings.
760

766

Chorus

For the compensation is heavy when curses uttered long ago are fulfilled, and once the deadly curse has come into existence, it does not pass away. When the fortune of seafaring merchants has grown too great,

it must be thrown overboard.
770

772

Chorus

For whom have the gods and divinities that share their altar and the thronging assembly of men ever admired

so much as they honored Oedipus then, when he removed that deadly, man-seizing plague from our land?
775

778

Chorus

But when, his sanity regained, he grew miserable in his wretched

marriage, then carried away by his grief and with maddened heart he accomplished a double evil. With the hand that killed his father he struck out his eyes, which were dearer to him than his children.
780

785

Chorus

Next he launched brutal, wrathful words against the sons he had bred—ah! curses from a bitter tongue—that wielding iron in their hands they would one day divide his property.
785

So now I tremble in fear that the swift-running Erinys will bring this to fulfillment.
790

The Seven against Thebes. (OCR draft) Experimental (The Seven against Thebes.. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 750 focus

did, notwithstanding, overcome by his friends, in his infatuation beget his own destruction, the parricide Œdipus, who dared to plant in an unhallowed field, where he had been reared, a bloody root.— 'Twas phrenzy linked the distracted pair; and

LES SEPT CONTRE THÈBES (OCR draft) Experimental (LES SEPT CONTRE THÈBES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 750 focus

et il engendre sa propre mort, Œdipe le parricide, qui a osé ensemencer le
sillon sacré où il s'était formé et y planter une souche sanglante : un délire unissait les époux en folie ¹ !

Et maintenant une mer de maux vers nous pousse ses lames. Si l'une s'écroule,

The Seven Chiefs against Thebes (OCR draft) Experimental (The Seven Chiefs against Thebes. Robert Potter, 1779.) — 750 focus

Wide o'er misfortune's ſurging tide

Billows ſucceeding billows ſpread;

865

Shou'd one, its fury ſpent, ſubſide,

Another lifts its boiſt'rous head,

And foams around the city's ſhatter'd prow.

But ſhou'd the rough tempeſtuous wave

Force thro' our walls too ſlight to ſave,

870

And lay the thin partition low,

Will not the flood's reſiſtleſs ſway

Sweep kings and people, town and realms away?

Eschilo, I Sette a Tebe: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, I Sette a Tebe: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 750 focus

Ma degli amici alle parole improvvide

cede' poi vinto, e al suo fatal destino

diede la vita: ad Èdipo,

che fu del genitor suo l'assassino,

che il campo seminando ond'ebbe origine,

840

una progenie a sanguinosi eventi

sacra die' a luce: insania

i due consorti strinse, ambi dementi.

3 Antistrofe III

English (E. D. A. Morshead, 1908) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Seven against Thebes — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 750 focus

But vainly with his wife's desire he strove,
760

And gave himself to love,

Begetting Oedipus, by whom he died,

The fateful parricide!

The sacred seed-plot, his own mother's womb,

He sowed, his house's doom,
765

A root of blood! by frenzy lured, they came

Unto their wedded shame.

German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 750 focus

Bethört dann durch die Lust im Unverstand,

Erzeugt' er sich selbst das Verderben,

Den Sohn, der den Vater erschlägt,
725

Der auf ungeweihtes

Saatland, aus dem er selbst entsproß,

Kühn die blutigen Wurzeln

Gepflanzt. Die verblendeten Gatten

Einte wilder Wahnsinn.
730
Dritte Gegenstrophe.

Commentary

Critical apparatus to Seven Against Thebes (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of Seven Against Thebes.) focus

713. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-793

ὁπόσαν καὶ φθιμένοισιν:

ὁπόσαν καὶ

Μ. (sic, ut videtur, non

ὁπόσοις καὶ

, M.) Arund. Cantabr. 2. Par. K. Colb. 1. Rob.

ὁπόσαν καὶ

Vit.

ὁπόσαν

(ad α superscripto η)

καὶ

Lips.

ὁπόσην καὶ

Par. F.

ὁπόσην

ex Par. C. enotatum est,

ὁπόσα

ex Par. E.

ὁπόσην ἂν καὶ

G. Ald. Turn.

φθιμένοισι

libri, nisi quod

φημένοισι

habet Par. E. Plena oratio haec esset,

χθόνα ναίειν διαπήλας τοσαύτην οπόσην διαπάλλει καὶ φθιμένοις κατέχειν

, et his additus est accusativus, quasi ita dixisset,

χθόνα ναίειν διαπήλας τοσαύτην ὥςτε αὐτοὺς κατέχειν αὐτὴν ἀμοίρους τῶν μεγάλων πεδίων

. Dictum est

κατέχειν

θήκας κατέχουσιν

Agam. v. 433.

713

715. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-794

ἐπειδὰν αὐτοκτόνως:

ἐπεὶ δ᾽ ἂν

G. Mosc. 2. et sic a pr. manu M.

ἐπειδὰν

idem a sec. manu, ut ceteri.

αὐτοκτόνως

Rob. idque ex codice regio Spanhemius enotavit.

αὐτοκτόνωσιν

a pr. manu habuisse videtur M. unde recentior

αὐτοὶ κτάνωσιν

fecit.

αὐτοκτάνωσιν

Lips.

αὐτοὶ κτάνωσι

G. Vit. Mosc. 2. Vind. 1. 2. 3. 4.

αὐτοὶ κτάνωσιν

Ox. Par. E. Taur. Ven. A. Ald. Turn.

715

716. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-795

αὐτοδάϊκτοι:

αὐτοδαΐκτως

Ask. A.

716

717. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-796

καὶ γαῖα κόνις πίῃ: Libri

καὶ χθονία κόνις πίῃ

, repugnante versu antistrophico. Scripsi

καὶ γαῖα κόνις πίῃ

. Hunc ipsum enim versum respexisse videtur Hesychius, quum scriberet

γαῖα κόνις, γῆ

. Sic enim eum scripsisse puto pro eo, quod nunc parum apte legitur,

γαῖα, ἡ κόνις, καὶ ἡ γῆ

717

718. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-797

φοίνιον:

φοίνιον

M. Lips. Ald. Rob. Turn.

φόνιον

G. Vit. Cantabr. 1. Mosc. 1.2. Taur. Vind. 1. 2. 3. 4. et

ιον

superscripto Colb. 1.

φοίνιον

γρ.

φόνιον

Par. B.

φόνον

Ask.A.

718

719. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-798

καθαρμοὺς:

καθαρμοὺς

Vit. Lips. et cum ceteris, ut videtur, plerisque codicibus Ald. Rob. Turn.

καθαρμοὺς

ex rasura Mosc. 1.

καθαρμὸν

G. Mosc. 2. Ox. Par. L. Taur. Vind. 3.

καθαρμὸν

aut

καθαρμὸς

, non

κάθαρμα

, M. a pr. manu, sed ultimae tres litterae

μὸν

litura paene evanuerunt, recentior manus

οὺς

supra adscripsit. Secunda manus hoc scholion in margine scripsit,

τίς ἂν εὑρηθείη (sic); τίς ἂν αὐτοὺς ἐκλύσει τοῦ τοιούτου μιάσματος ;

719

720. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-799

λούσειεν:

λούσιεν

λαίσειεν

Ald.

720

721. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-800

παλαιοῖσι:

παλαιοῖσι

Arund. Mosc. 1. Ven. В.

παλαιοῖς

M. et reliqui,

721

722. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-801

συμμιγεῖς κακοῖς:

συμμιγεῖς

G. Vit. Lips. Mosc. 1. 2. Par. C. L. Ask. A. et ad σ a sec. manu adscripto M.

ξυμμιγεῖς

Ald. Rob. Turn.

κακοῖσι

Cantabr. 1. Ask. A. Mosc. 1. Ven. B.

καλοῖς

Lips.

722

724. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-802

παρβασίαν:

παρβασίαν

Porsonus.

παραβασίαν

M. G. Arund. et e correctione Vit.

παραιβασίαν

Vit. a pr. manu et Lips. Par. B. Ald. Rob. Turn.

Ὠκύποινον

αἰῶνα δ᾽ ἐς τρίτον

non sibi repugnant. Nam cita poena iam ad tertiam aetatem duravit, celeriter Laium, Oedipum, Iocastam, filios puniens.

724

725. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-803

ἐς ... μένει:

εἰς

Cantabr. 1.

μὲν

pro

μένει

Ald.

μενεῖ

, sed correctum

μένει

, Par. L.

725

727. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-804

τρίς: Ad

τρὶς

supra adscriptum

εἰς

in Lips.

727

728. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-805

μεσομφάλοις:

μεσομφάλοιν

Rob.

728

729. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-806

θνάσκοντα ... γέννας:

θνάσκοντα

edidit Victorius, et sic Lips. et ad ά a sec. manu supra adscripto M.

θνήσκοντα

G. Vit. Cantabr. 2. Ald. Rob. Turn.

γένας

G. Mosc. 1. 2.

729

731. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-807

κρατηθεὶς δ᾽ ἐκ φίλων ἀβουλίαις:

κρατηθεὶς

γρ.

καρτηθείς

Par. B.

δ'

a recentiore manu scriptum in G. Eiecit particulam Porsonus. Servanda est: refertur enim ad

μέν

, quod poni debuerat,

Ἀπόλλωνος μὲν βίᾳ

ἐκφίλων

Ald. Rob. Turn. Brunckius, quod

φίλων

in Par. B. per

ἡδονῶν

explicetur, coniici posse ait, scriptum fuisse olim

κρατηθεὶς δ᾽ ἡδονῶν ἀβουλίαις

. Nec tamen quicquam mutandum censet.

ἀβουλίαις

G. Lips. Par. B. Ald. Rob. Turn.

ἀβουλίᾳ

Vit. Par. A. K. L. Ask. A. Ven. B.

ἀβουλίαι

, ultima littera incerta, M.

ἀβουλίας

Taur. Vind. 1.

Ἐκ φίλων ἀβουλίαις

interpretantur malis amicorum consiliis. Ita etiam intellexit scholiastes qui in M. adscripsit

οἷς ἐκοινώσατο τὸν χρησμόν

. Nihil de hac re traditum est ab antiquis, et satis impii fuissent, qui suasissent oraculum contemnere. Hoc dicit, ut alter scholiastes recte vidit, per uxoris amorem perverso consilio irretitus.

731

732. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-808

ἐγείνατο ... αὑτῷ:

ἐγείνατο

Arund. Mosc. 1. Par. K. Ask. A. Rob.

ἐγείνατο

M. G. Vit. Lips. Ald. Turn.

μόνον

Par. G.

αὑτῷ

G. Arund. Mosc. 1. 2.

732

733. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-809

Οἰδιπόδαν:

οἰδιπόδαν

M. Vit. et regius Spanhemii. Idem reliquorum librorum lectioni

οἰδίποδα

supra adscriptum in Par. B.

733

734. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-810

ὅς ... μὴ πρὸς ... ἁγνὰν:

ὅςγε

Mosc. 1.

ὃς

Ask. A.

μὴ πρὸς

G. Vit. Lips. Arund. Cantabr. 1.2. Mosc. 1. 2. Par. A. B. N. Ald. Rob. idemque in margine M. recentior manus adscripsit.

μητρὸς

Turn.

ματρὸς

M. Par. L.

ἁγνὰν

, ad alteram vocalem η superscripto Lips.

ἁγνὰ

Par. E.

734

735. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-811

ἄρουραν:

ἀρούρᾳ

Cantabr. 2. et adscripto γρ.

ἀρούρᾳ

Par. B.

735

737. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-812

ἔτλα· παράνοια συνᾶγε:

ἔτλη

Mosc. 1. Spanhemii regius, et α a sec. manu supra adscripto M.

παράνοια

M. G. uterque a pr. manu:

παράνοια

uterque a sec. manu.

παράνοια δὲ

Rob.

ἔτλα παρ' ἀνοίᾳ. ἔτλη δὲ ἀγνοίᾳ

sic scholion in M.

συνᾶγε

M. Turn. et a sec. manu G. Idem adscriptum in Par. B. Recentior manus in M. accentum primae syllabae delevit alterique γ supra adscripsit.

συνάξαι

G. a pr. manu et cum glossis

ἑνῶσαι, συνάξαι

Mosc. 2.

σύναγεν

Vit.

σύν γε

Ald.

συνάγαγε

Lips. Arund. Cantabr. 1. Mosc. 1. Par. H. K. Ask. A. Colb. 2. Rob. Spanhemii regius.

συνάγαγεν

Colb. 1.

737

738. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-813

φρενώλεις:

φρενώλης

, supra scripto a recentiore manu εις, M.

φρενωλεῖς

Lips. Male haec Schützius de Laii et Iocastae concubitu interpretatur: qua interpretatione praeclara vis, quae in hoc loco est, valde minuitur.

Παράνοια

est error, quem chorus propterea fortiore vocabulo nominat, quod caeci in eum fatorum necessitate, tamquam furibundi, irruerunt Oedipus et Iocasta.

738

740. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-814

πίτνον:

πίτνον

Brunckius.

πίπτον

Vind. 2. 4.

πιτνῶν. γρ. πιτνοῖ

πίπτον

ex Par. B. Faehsius affert. Ceteri

πιτνόν

. Omittit hunc versum Lips.

740

741. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-815

τρίχαλον:

τροχαλὸν

fuerat in Vit. deleto iota

τροχαλὸν

factum est, quod habent Par. E. Ask. A. Vind. 4. γρ.

τροχαλόν, ἤγουν κυρτόν

Par. B. in quo alia glossa,

τριπλοῦν ἢ τραχύ

, ad

τρίχαλον

pertinet, quod habet in textu, ut ceteri libri. Wakefieldius in Silva crit. I. p. 63. scribit

τρίχινον

, ex Hesychii glossa

τρίχινον, Τρικόρυφον

. At codex Hesychii

Τρίκοινον

habet. Nec tamen contenderim Hesychii locum non huc spectare, modo ne Aeschylum ex Hesychio, sed Hesychium ex Aeschylo corrigas.

Πρύμναν πόλεως

dicit, quod tamquam de navi loquitur. Ex illo, inquit, Oedipi scelere aliud alii succedit malum, quod etiam ipsi urbi minatur.

741

743-744. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-816

ἀλκὰν ... πύργος ἐν Ἄρει:

ἀλκάν

Mosc. 2. in quod coniectura inciderat Burgessius.

ἀλκᾷ

Taur.

ἀλκὰ

ceteri.

δι' ὀλίγον

G. γρ.

πύργον

Par. B.

ἐνεύρει

Mosc. 1. 2. Ceteri libri scholiastae

ἐν εὔρει

, nisi quod

εὔρει

ex Par. E. enotatum est. Difficultatem horum versuum iam senserunt scholiastae, nec melius res cessit recentioribus criticis. In M. hoc scholion est,

μεταξὺ δὲ ἡμῶν δὲ ὀλίγου ἐστὶν ἡ τῶν πολεμίων δύναμις τῆς ἡμετέρας καὶ τὸ διάστημα ὁ πύργος ὁ διείργων ἐστίν

. Αd

ἐν εὔρει

adscriptum est

ἐν πλάτει, ἐν μεταιχμίῳ

. Frigidissime, immo turpissime additum est

ἐν εὔρει

. Scripsi, mutata una littera,

μεταξὺ δ᾽ ἀλκὰν δι᾽ ὀλίγου

τείνει πύργος ἐν Ἄρει

μεταξὺ δ᾽ ἀλκὰν δι' ὀλίγου τείνει πύργος ἐν Ἄρει

. In medio, i. e. inter urbem et ei imminentes fluctus, ad breve tempus munimentum tendit in bello turris. Confirmavit hanc emendationem Par. B. ex quo γρ.

ἄρει

Faehsius attulit.

745. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-817

δὲ ... βασιλεῦσι:

δὲ

omissum in Par. N. Colb. 1.

συμβασιλεῦσι

ante recentioris manus emendationem fuisse videtur in M.

745

746. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-818

μὴ πόλις:

μὴ καὶ πόλις

Lips. Cantabr. 1. Par. K. Ask. A.

746

747. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-819

τέλειαι γὰρ παλαιφάτων ἀρᾶν:

τέλειαι

G. Vit. Lips. Arund. Mosc. 1. 2. Οx. Par. A. E. L. N. Colb. 1. Ald. Rob.

τέλειοι

Cantabr. 1.

τέλεια

Par. B. Turn. et supra adscripto a recentiore manu

οι

, non

αι

, M. in quo hoc scholion additum est,

τὸ τέλεια ἀντὶ τοῦ τέλειαι. ὑφῆκεν δὲ τὸ ι διὰ τὸ μέτρον

. Tum

παλαιφάτων ἀραι

Μ. Οx. Ald. Reliqui omnes

παλαίφατοι ἀραί

. Scripsi, remoto turpi hiatu,

τέλειαι γὰρ παλαιφάτων ἀρᾶν βαρεῖαι καταλλαγαί

. Sic Aristophanes

πολέμου καταλλαγὴν

dixit in Avibus v. 1588. Eodem modo haec emendavit Engerus in diss. de Aeschyliis antistrophicorum responsionibus p. 17.

747

749. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-820

πελόμεν᾽ οὐ παρἔρχεται:

πελόμεν'

Μ. a pr. manu, idemque superscriptum in Cantabr. 2. et

πελόμενα

simul cum

παλλόμενα

τελλόμενα

adscriptum in Par. B.

τελόμεν'

G. Lips. Arund. Οx. Par. B. E. Colb. 1. et a recentiore manu M.

τελόμεν'

Ald.

τελλόμεν'

Cantabr. 2. Par. N. Rob. Turn.

τελλόμενα

Mosc. 1.

τελούμεν'

Vit. Cantabr. 1. Mosc. 2. Taur. Vind. 1. 4. Deinde omnes

οὐ παρέρχεται

, quod in Mosc. 2. bis, et ante et post

τελούμεν'

, scriptum est. Vulgatum

τὰ δ᾽ ὀλοὰ τελλόμεν᾽ οὐ παρέρχεται

interpretantur calamitas semel orta non praeterit. Sed

τελλόμενα

, si haec vera esset scriptura, non orta, sed orientia mala significaret. Recipiendum

πελόμεν'

erat. Hoc aut cum

οὐ παρέρχεται

coniungendum est, ut sit idem ac si dixisset poeta

τὰ δ᾽ ὀλοὰ οὐ λήγει γινόμενα

, aut ita haec explicanda, quae perniciosa sunt (i. e. pestifera, ut dirae), non praetereunt, sed manent. Neutrum satis placet, et admonet vitii versus antistrophicus. Quare scripsi

τὰ δ᾽ ὀλοὰ πελόμεν' οὐ μὰψ ἔρχεται

. Invenitur

μαψίδιος

apud Euripidem Hel. v. 260.

749

750. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-821

πρόπρυμνα δ᾽ ἐκβολὰν:

προπρύμναν

Lips.

πρόπρυμναν

Ald. Rob.

πρόπρυμνον

Turn. et ad ultimam syllabam α supra adscripto Par. G.

πρόπρυμνα

recte ceteri.

δὲ

plene Vit.

τὲ

Par. N.

ἐκβόλων

a pr. manu,

ἐκβολῶν

a sec. habuisse videtur M.

ἐκβολὴν

recentior manus fecit. Adscriptum hoc scholion,

ὅταν δὲ παχυνθῶσιν οἱ ἄνδρες τῷ ὄλβῳ, τότε ὅλου τοῦ φόρτου ἐκβολὴν ποιοῦνται. τοῦτο δὲ πρὸς Ἐτεοκλέα. ἐκβολῶν δέ, τῶν ὑβριστῶν, οἷον δὲ ἐκβολῆς ὑβριζόντων

. Ceteri libri omnes

ἐκβολάν

750

751. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-822

ἀλφηστᾶν:

ἀλφηστῶν

Μ.

ἀλφηστὴν

regius Spanhemii.

ἀλφηστάων

Par. B. E. Vind. 2. 4.

ἀφιστῶν

G. sed ut ε in litura sit.

ἀφιστῶν

γρ.

ἀλφοιτῶν

Taur.

ἀλφηστῶν

reliqui.

751

753. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-823

γὰρ ... τοσόνδ᾽:

γάρ

omittit Lips.

ἐθαύμασας

Lips.

τόσον

Rob.

τοσόνδ'

γρ.

τοσόν γ'

Par. B.

753

754. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-824

θεοὶ καὶ ξυνέστιοι πόλεος, ὁ:

θεοὶ δὲ καὶ

Ox. Αld.

θεοὶ

omisso

καὶ

Cantabr. 2. Pro librorum scriptura

πόλεως

dedi

πόλεος

et addidi

ὁ

. Sic etiam Dindorfius.

754

755. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-825

πολύβοτός: Libri omnes

πολύβοτος

, nisi quod

πολύβοστος

est in Mosc. 2. Scholion in M. hoc est,

πολύβοτός τ' αἰὼν ὁ ὑπὸ πολλῶν ἐμβατευόμενος ἀνδρῶν, ἢ ἐπὶ πολὺ ἐκτεινόμενος

. Vnde Blomfieldius collegit fuisse qui

πολύβατος

legerent.

βροτῶν

a sec. manu additum in Vit.

755

756. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-826

ὅσον τότ' Οἰδίπουν τίον:

ὅσων

οἰδίπου

Οx.

τόντ'

Par. E.

τίον

G. Vit. Taur. Ald. Rob. Turn.

τῖον

Μ.

τίων

Lips.

756

757. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-827

τὰν ἁρπαξάνδραν:

ἀναρπαξάνδρα

Colb. 1. Ald. Ceteri

ἀναρπαξάνδραν

, nisi quod

ἀναρπαξανδρὼν

habet Lips. qui post hanc vocem addit

σφίγγα

. Scribendum erat

τὴν ἁρπαξάνδραν

757

759. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-828

ἐπεὶ δ᾽ ἀρτίφρων:

ἐπεὶ δ᾽ ἀρτίφρων. γρ. δ᾽ ἄρ᾽ ἔμφρων

ex Par. B. Faelsius affert.

759

760. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-829

ἐγένετο:

γένετο

G. Taur.

760

761. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-830

ἄλγει: In

ἄλγει

priores duas litteras a sec. manu in litura scriptas habet M.

761

762. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-831

μαινομένᾳ κραδίᾳ:

μαινομένᾳ

M. G. Vit. Vind. 1. 2. 4.

μαινομένῃ

Cantabr. 2. Turn.

μαινομένη

Lips. Ald. Rob.

κραδίᾳ

Turn.

καρδίᾳ

M. G. Cantabr. 2. Par. L. Vind. 1. 2. 4. Rob.

καρδίᾳ

Vit. Lips. Arund. Οx. Par. E. Ald.

762

763. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-832

κάκ' ἐτέλεσεν:

κάκ' ἐτέλεσεν

Μ. et regius Spanhemii.

κακὰ τέλεσε

Arund.

κατετέλεσε

Lips.

τέλησε

interpretationi secundi scholiastae praefixum. Ceteri

κάκ' ἐτέλεσε

763

764. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-833

χερὶ:

χειρὶ

Lips. Cantabr. 1. 2.

764

765. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-834

κρεισσοτέκνων ὀμμάτων ἐπλάγχθη:

κρείσσω τέκνων

M. Vit. Lips. Ox. Par. A. E. Ald. idemque supra adscriptum in Par. B.

κρεισσὼ τέκνων

Par. G.

κρείσσων τέκνων

G. (sic G.) Mosc. 2. Taur.

κρεισσοτέκνων

Par. B. Turn. supraque adscriptum in Par. G.

κρισσοτέκνων

Mosc. 1. et regius Spanhemii.

κρεισσόνων τέκνων

Arund. Par. F. K. Ask. A. Rob.

τῶν κρειττόνων τῶν

supra adscriptum in Mosc.2. Deinde

δ᾽ ἀπ᾽ ὀμμάτων

M. Vit. Lips. (ὀμάτων Lips.) Arund. Par. B. H. L. Colb. 1. Ald. Turn.

τ' ἀπ᾽ ὀμμάτων

Taur.

δ᾽ ὀμμάτων

Par. A.

ἀπ᾽ ὀμμάτων

G. Par. K. Ask. A. Vind. 1. 2. 3. 4. Rob. Certa emendatione scribendum est

κυρσοτέκνων ὀμμάτων ἐπλάγχθη,

privavit se oculis qui liberis occursuri erant, i. e. visuri eos. Conf. Soph. Oed. R. v. 1268. seqq.

765

Commentary (N. Wecklein, 1902; German; OCR draft) (Seven Against Thebes, explanatory commentary pp. 15–100. Single-witness OCR; source readings and all reference placements require scan review.) focus

707-776. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-484

zweites Stasimon, welches die Verkettung von Schuld und Buße im Labdakidenhause und den inneren Zusammenhang der Trilogie darlegt: Der Fluch des Ödipus, dessen Erfüllung der Streit seiner Söhne beschleunigt, wird zu dem Wechselmorde der Brüder füh- ren und so wird ein unsühnbarer Greuel zur. alten Not des Labda- kidenhauses hinzukommen. Diese alte Not begann mit der Schuld des Laios, dem Ungehorsam gegen das Gebot des Delphischen Gottes. Die Schuld des Laios, welche er alsbald mit seinem Leben büßte, übt ihre verderbliche Wirkung fort auf die nächste und übernächste Generation, auf Ödipus, dessen hohes Glück mit der Selbstblendung und der Verfluchung der Söhne schmählich endigte, jetzt auf die Söhne des Ödipus, und mit den Fürsten leidet der Staat, wenn er nur nicht mit ihnen zugrunde geht". In ähnlicher Weise faßt der Chor- gesang Cho. 1063 ff. die Schicksale des Atridenhauses zusammen. Der Gesang wird vom Gesamtchor vorgetragen.

713. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-490

⁴

,,Der gegenwärtige Streit der Söhne beschleunigt die Erfül- lung des Fluches in ihrem Unter- gang". Zu dem Fluche kommt also die eigene Schuld der Söhne. Weil der Med. von erster Hand d' έρις δ᾽ ὀτρύνει bietet, vermutet W. Headlam παιδολέτωρ δ' ἔρις ἐξο- τρύνει, vielleicht παιδολέτειρ᾽ ἔρις ἅδ' ὀτρύνει, vgl. τεκνολέτειρ' Soph. El. 107. Doch φεν φεν, μυσαρὰ καὶ παιδολέτος von Medea Eur. Med. 1393.

714. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-491

⁵

⁶

Der aus der Fremde ge- kommene Stahl verteilt das Erbe. Sehol. ποιητικῶς πάνυ ταῦτα ὁ Αἰσχύλος. τὸν γὰρ χαλυβδικὸν καὶ Σκυθικὸν σίδηρον φησὶ ταῦτα πράτ- τειν. οὕτως (1. οὗτος), φησί, μερίζει τοῖς παισὶ τούτοις καὶ ὥσπερ ἀπο- κληροῖ (verteilt als Los von der Erbschaft) οὐχὶ πεδία μεγάλα, ἀλλὰ παντελῶς μικρά, δυνάμενα μόνα αὐτῶν τὰ σώματα χωρῆσαι πεπτω- κότα (,, sieben Fuß Erde"). Vgl. 925 ὁ πόντιος ξεῖνος ἐκ πυρὸς συνεὶς θηκτὸς σίδαρος. Zu der Form χάλυ βος vgl. Hesych. χάλυβοι· ἔθνος τῆς Σκυθίας ὅπου σίδηρος γίγνεται (der skythische Stahl kam vom Ural), Eur. Alk. 980 καὶ τὸν ἐν Χαλύβοις δαμάζεις σὺ βίᾳ σίδαρον, Fragm. 472, 6 χαλύβῳ πελέκει.

715. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-492

⁷

⁸

Dindorf schreibt Σκυθῶν.

716-717. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-493

⁹

¹⁰

κτεάνων χρηματοδαίτας: zu 186. πικρός: zu 867.

718. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-494

¹¹

¹²

διαπήλας ( αὐτοῖς) χθόνα ( ώστε) ναίειν: Schol. ἐπικληρώσας.

719-720. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-495

¹³

¹⁴

Soviel als sie auch tot einnehmen". φθιμένοισιν schließt sich, wenn es nicht ursprünglich φθιμένους νιν geheißen hat, an das vorher zu ergänzende αὐτοῖς, da- gegen ἀμοίρους an den Infnitiv κατέχειν an. Der Infin. bei ὁπόσην wie bei οἷος, ὅσος (im Sinne von τοιοῦτος, τοσοῦτος ὥστε). Vgl. Thuk. Ι 2, 2 νεμόμενοι τὰ αὑτῶν ἕκαστοι ὅσον ἀποζῆν. Blaydes vermutet καπφθιμένοισιν für καὶ φθιμένοι- σιν. Zum Gedanken vgl. 803, Soph. Ο. Κ. 790 χθονὸς λαχεῖν τοσοῦτον, ἐνθανεῖν μόνον. τῶν μεγάλων πεδίων, des angestrebten Reiches.

721-722. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-496

¹⁵

¹⁶

αὐτοκτόνως αὐτοδάϊκτοι für αὐτοκτόνοι αὐτοδάϊκτοι (einander mordend, voneinander gemordet, vgl. 668): jeder wird Mörder, jeder ermordet sein; denn αυτοδάϊκτος steht nicht, wie Hesych. erklärt: ὁ ἑαυτὸν φονεύσας, sondern in pas- sivem Sinn.

723. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-497

¹⁷

¹⁸

Genaue Responsion wird her- gestellt mit der Emendation von Hermann καὶ γαῖα κόνις πίῃ.

726. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-498

¹⁹

²⁰

Schol. τίς αὐτοὺς ἐκλύσει τοῦ τοιούτου μιάσματος; vielmehr σφέ, αὐτό, τὸ αἷμα, „wer wird das Blut abwaschen". Vgl. Cho. 47 τί γὰρ λύτρον πεσόντος αἵματος πέδω, 64 δι' αἷμ' ἅπαξ ποθὲν δ᾽ ὑπὸ χθο νὸς τροφοῦ τίτας φόνος πέπηγεν οὐ διαρρύδαν, Soph. Ο. Τ. 1227f. Die Befleckung, die nicht abgewaschen werden kann, verbreitet sich über das ganze Haus.

728-729. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-499

²¹

²²

παλαιγενῆ . . παρβασίαν (vgl. παραιβασίαι Hesiod. Theog. 220, υπερβασία), „ich denke nämlich an die alte Sünde" u. s. w. Schol. tǹv παλαιὰν παράβασιν. παρέβη γὰρ τὸν χρησμὸν τοῦ ᾿Απόλλωνος. An παλαιγενῆ παρβασίαν schließt sich der Satz εντε Λάϊος . . ἐγείνατο an.

729-730. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-500

²³

²⁴

ὠκύποινον steht in Gegen- satz zu αἰῶνα δ' ἐς τρίτον μένει. Seine Schuld büßte Laios rasch und alsbald mit seinem Leben, aber der Frevel wirkt fort bis zum dritten Menschenalter. Die gleiche Wen- dung fndet sich Cho. 25 πρέπει παρῇσι φοινίαις ἀμυγμὸς ὄνυχος ἄλοκι νεοτόμῳ δι' αἰῶνος δ' ἰυγμοῖσι βόσκεται κέαρ — κτέ. Mit ὠκύποινος vgl. ὑστερόποινον ἄταν Cho. 382. τρίτον: Schol. Λαΐου, Οἰδίποδος, Ετεοκλέους.

731-732. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-501

²⁵

²⁶

Απόλλωνος βίᾳ (dem Ap zum Trotz) wie βίᾳ Διός 518, μὴ σπεῖρε τέκνων ἄλοκα δαιμόνων βία Eur. Phoen. 18. τρίς bezeichnet das Eindringliche der Mahnung. Vgl. τρισόλβιος, τρισμακαρ, τρισάθ λιος, τριτάλας.

733. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-502

²⁷

²⁸

μεσομφάλοις: Eur. Ion 223 ἆρ᾽ ὄντως μέσον ὀμφαλὸν γᾶς Φοί- βου κατέχει δόμος; Or. 331 μεσόμ φαλοι . . μυχοί, Phoen. 244 μεσόμ φαλα γύαλα, Soph. Ο. Τ. 480 τὰ μεσόμφαλα γᾶς μαντεία. Ein weißer Stein von der Form eines abgestumpften Kegels, welcher im Delphischen Heiligtum lag (abge- bildet auf einem Vasengemälde Rochette Monum. inéd. pl. 37), galt als Mittelpunkt der Erde. Strab. ΙΧ S. 420, Paus. X 16, 3.

734. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-503

²⁹

³⁰

Der eigentliche Inhalt der Mahnung liegt in γέννας ἄτερ θνῄσκοντα, „, er solle zum Heile der Stadt bis an sein Lebensende kin- derlos bleiben“.

735. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-504

³¹

³²

ἐκ φίλων ἀβουλιᾶν, durch reizende Unbesonnenheit, Schol. κρατηθεὶς ὑπὸ τῶν αὐτῷ φίλων ἡδονῶν. Vgl. Eur. Fragm. 220 πολ λοὶ δὲ θνητῶν τοῦτο πάσχουσιν κακόν· γνώμῃ φρονοῦντες οὐ θέ- λουσ᾽ ὑπηρετεῖν ψυχῇ τὰ πολλὰ πρὸς φίλων (d. i. πρὸς ἡδονῆς) νικώμενοι. Zum Gedanken vgl. Eur. Phoen. 21 ὁ δ᾽ ἡδονῇ ἐνδοὺς ἔς τε βακχεῖον πεσών erzählt Iokaste von Laios).

736. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-505

³³

³⁴

ἐγείνατο μὲν . . αὑτῷ, als ob folgen sollte: ἐγείνατο δὲ νυμ- φίον τῇ μητρί, welcher Gedanke sich nachher in anderer Form an Οιδιπόδαν anschließt.

738. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-506

³⁵

³⁶

. ἄρουραν μητρός wie μη- τρώαν . . ἄρουραν οὗ τε καὶ τέκ των Soph. Ο. Τ. 1256, τὴν τεκοῦσαν ἤροσεν ὅθενπερ αὐτὸς ἐσπάρη ebd. 1497. Nach der Ansicht alter Phy- siologen ist die Mutter das Acker- feld, auf welchem der eingestreute Same aufgeht. ἐτράφη wie ἐ- σπάρη in der angeführten Stelle. ῥίζαν αἱματόεσσαν steht als Appo- sition zum Inhalt von σπείρας ἄρου- ,woraus ein Wurzel von Blut und Wunden wurde". σπείρας ἔτλα wie Soph. Εl. 943 τλῆναι σε δρῶσαν, Eur. Hipp. 476 τόλμα δ' ἐρῶσα, Simonid. Fragm. 85, 14 τλῆθι χαριζόμενος.

741-742. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-507

³⁷

³⁸

Schol. ἡ ἄγνοια τὰς φρένας ἀπολλύουσα συνήγαγεν. Dieser be- zieht also die Worte auf Ödipus und Iokaste, nicht auf Laios und Iokaste, mit Recht, wie schon νυμ- φίους erkennen läßt. Das Asyn- deton bei dem Satze, welcher sich dem Vorausgehenden als nähere Be- stimmung anschließt ( παρανοίας συναγούσης).

743. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-508

³⁹

⁴⁰

Gleichsam ein Meer von Leiden wogt auf und nieder. Wäh- rend eine Woge sinkt, läßt es eine andere dreifach geteilte (d. i. über- aus gewaltige) in die Höhe steigen, welche bereits um den Steuersitz des Staates rauscht (diesen zu be- graben droht)". τὸ μὲν πίτνον schließt sich appositionell an κῦμα an. An die Stelle von τὸ δὲ ἀειρό- μενον tritt, wie häufg, ein selb- ständiger Satz, in welchem wieder θάλασσα Subjekt ist. τρίχηλον bezeichnet die τρικυμία, die ge- fährlichste Art des stürmischen Meeres. Vgl. Prom. 1047 οἷός σε χειμὼν καὶ κακῶν τρικυμία ἔπεισ᾽ ἄφυκτος, Eur. Hipp. 1213 σὺν κλύ- δωνι και τρικυμία, Plat. Staat V §. 472 Α. τω δύο κύματε ἐκφυγόντι τὸ μέγιστον καὶ χαλεπώτατον τῆς τρικυμίας ἐπάγεις. Durch ein ähn- liches Bild ist ununterbrochene Aufeinanderfolge der Leiden Soph. Ant. 586 ff. veranschaulicht. Diese τρικυμία kann man auf die Steige- rung des Pathos im dritten Stück der Trilogie beziehen (Schol. τὰ μὲν ἐπὶ Λαΐου γέγονε, τὰ δὲ ἐπὶ Οἰδί ποδος, τὰ δὲ νῦν).

747. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-509

⁴¹

⁴²

ἀλκὰ μεταξὺ δι' ὀλίγῳ (ge schrieben für μεταξὺ δ' ἀλκὰ δ' ὀλίγου) τείνει πύργος ἐν εὔρει, αλκὰ μεταξὺ διατείνει πύργος ἐν ὀλίγῳ εὔρει, „,als Wehr erstreckt sich schmal dazwischen - die Stadt- mauer" (nur eine dünne Schiffs→ wand, die Stadtmauer, trennt uns vom Wellengrab). Mit πύργος wie vorher mit πόλεως wird in lyrischer (nicht epischer) Weise Gleichnis und Verglichenes ohne Vermittelung ver- bunden. Das Asyndeton wie 741. Zum Gedanken, welcher uns leb- haft in die Stimmung des auf stür- mischem Meere Fahrenden versetzt, vgl. Hom. O 628 τυτθὸν γὰρ ὑπὲκ θανάτοιο φέρονται ναῦται), Arat. Phän. 299 ὀλίγον δὲ διὰ ξύλον Αϊδ' ἐρύκει, Diog. L. I 8, 5 μαθὼν τέτ- ταρας δακτύλους εἶναι τὸ πάχος τῆς νεώς, τοσοῦτον ἔφη ( Ανάχαρσις) τοῦ θανάτου τοὺς πλέοντας ἀπέχειν, Dio Chrys. 64, 9 τριδάκτυλον αὐτοὺς σώζει ξύλον πεύκινον (wahrschein- lich ein Trimeter τριδάκτυλον σῴζει σφε πεύκινον ξύλον aus Eurip. Philokt.), I v. XII 57 i nunc et ventis animam committe, dolato confisus ligno, digitis a morte re- motus quattuor aut septem, si sit latissima taeda, XIV 289 tabula distinguitur unda.

749. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-510

⁴³

⁴⁴

Ähnlich ist der Gedanke Eur. Hek. 638 πόνοι γὰρ καὶ πόνων ἀνάγκαι κρείσσονες κυκλοῦνται. κοι νὸν δ᾽ ἐξ ἰδίας ἀνοίας κακὸν τῇ Σιμουντίδι γᾷ ὀλέθριον ἔμολε, Hor. epist. II 14 quicquid delirant reges, plectuntur Achivi,

752. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-511

⁴⁵

⁴⁶

τελειᾶν . ἀρᾶν Dindorf and Bothe für τέλεια . . ἀραι. Mit καταλλαγαί vgl. συναλλαγαί Soph. Ο. Τ. 34 ἔν τε συμφοραῖς βίου . . ἔν τε δαιμόνων συναλλαγαίς. ,Wenn alte Flüche sich erfüllen, treffen schwere Schicksalsschläge das allzuhohe (und zu Übermut führende) Glück der Reichen, wäh- rend an den Armen das Verderben vorübergeht". Wie Laios unter dem alten Fluch des Chrysippos, so stand Ödipus unter dem Fluch des Laios. Vgl. Einl. S. 6. Von solchen Leiden werden die Häuser der Großen heimgesucht, welche in der Uppig- keit des Reichtums freveln. Aus- führlich hat der Dichter diesen Ge- danken Ag. 749 ff. und 392 ff. dar- gelegt. Zu πενομένους (so Bücheler für πελόμεν' οὐ) vgl. δίκα δὲ λάμ πει μὲν ἐν δυσκάπνοις δώμασιν κτἑ. ebd. 767. - πρόπρεμνα (die Hand- schriften geben πρόπρυμνα, welche Form den Schol. zu der hier ver- kehrten Erklärung ὅλου τοῦ φορ του ἐκβολὴν ποιοῦνται veranlant), πρέμνοθεν, wie πρόρριζα, προθέ λυμνα. Das Bild ist wie 71 her- genommen von dem Ausrotten eines Baumes (Hom. ε 244 εἴκοσι δ' ἔκ- βαλε πάντα, nämlich δοῦρα) wie das sprichwörtliche πίτυος δίκην ἐκτρίβεσθαι (vgl. Herod. VI 37). ἀνδρῶν ἀλφηστῶν erwerbsam, ἀλ φάνω), Homerisch.

757. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-512

⁴⁷

⁴⁸

τ' (von Weil um des Vers- maßes willen eingefügt) ist nach ἐθαύμασαν statt nach οθνείοι ξυ- νέστιοι gesetzt. In gleicher Weise wie hier wird Pind. Öl. II 42 ff. und in dem Chorgesang Soph. O. T. 1186 der Wechsel menschlichen Glücks an dem Schicksal des Ödipus dar- getan. Vgl. Eur. Fragm. 157f. ἦν Οἰδίπους τὸ πρῶτον εὐδαίμων ἀνήρ εἶτ᾽ ἐγένετ' αὖθις αθλιώτατος βρο τῶν. πό

758-759. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-513

⁴⁹

⁵⁰

οθνεῖοι (für das handschrift- liche θεοὶ καὶ) ξυνέστιοι wie Plat. Prot. S. 316C καὶ οἰκείων καὶ ὀθ νείων, die zur Familie und die nicht zur Familie gehören. λεος ὁ (so Dindorf für πόλεως) που λυβατός (so Blomfield für πολύβοτος nach dem Schol. ὁ ὑπὸ πολλῶν ἐμ- βατευόμενος ἀνδρῶν) τ' ἀγὼν (30 Weil für αἰών) βροτῶν, der viel- betretene Versammlungsplatz der Leute oder der von vielen Leuten besuchte Marktplatz der Stadt. Vgl. Schol. zu Hom. Q 1 παρὰ Βοιω- τοῖς ἀγὼν ἡ ἀγορά· ὅθεν καὶ ἀγω νίους θεοὺς Αἰσχύλους τοὺς ἀγο- ραίους.

761-762. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-514

⁵¹

⁵²

τὴν ἁρπαξάνδραν (so But- ler und Hermann für αναρπαξάν- δραν) κῆρα (Schol. κακὴν μοῖραν), das männerentraffende Unheil, von der Sphinx. Vgl. Eur. Phoen. 1021 Καδμείων ἁρπαγὰ πολυφθόρος που λύστονος. κήρ et κῆρες Graecis de quavis noxa aut damno (Spanheim).

763. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-515

⁵³

⁵⁴

ἀρτίφρων ἀθλίων γάμων (gen. relat.), als er, der Arme, der unseligen Ehe inne wurde. — ἔγεντο, welches bei Hesiod und den Lyrikern vorkommt, hat Arnaud für éyéveto gesetzt um der genauen Responsion willen. — Mit ἐπ' ἄλγει δυσφορῶν μαινομένα κραδία (wahnsinnig im Ubermas' des Schmerzes) wird die doppelte Missetat gegen die eigene Person und die Söhne entschuldigt.

Aeschylus Seven Against Thebes 750

Ioannes Sanravius (Translator)

Search the Perseus Catalog for:

Current edition Experimental

Chorus

A stranger distributes their inheritance, a Chalybian immigrant from Scythia , a bitter divider of wealth,

savage-hearted iron that apportions land for them to dwell in, as much as they can occupy in death when they have lost their share in these wide plains.
730

Chorus

Ever since he, overcome by the thoughtlessness of his longing, fathered his own death, the parricide Oedipus, who sowed his mother’s sacred field, where he was nurtured,
750

and endured a bloody crop. Madness united the frenzied bridal pair.
755

Chorus

Now it is as if a sea of evils pushes its swell onward. As one wave sinks, the sea raises up another,

triple-crested, which crashes around the city’s stern. In between a narrow defense stretches—no wider than a wall. I fear that the city will be overthrown along with its kings.
760

Chorus

For the compensation is heavy when curses uttered long ago are fulfilled, and once the deadly curse has come into existence, it does not pass away. When the fortune of seafaring merchants has grown too great,

it must be thrown overboard.
770

Chorus

For whom have the gods and divinities that share their altar and the thronging assembly of men ever admired

so much as they honored Oedipus then, when he removed that deadly, man-seizing plague from our land?
775

Chorus

But when, his sanity regained, he grew miserable in his wretched

marriage, then carried away by his grief and with maddened heart he accomplished a double evil. With the hand that killed his father he struck out his eyes, which were dearer to him than his children.
780

Chorus

Next he launched brutal, wrathful words against the sons he had bred—ah! curses from a bitter tongue—that wielding iron in their hands they would one day divide his property.
785

So now I tremble in fear that the swift-running Erinys will bring this to fulfillment.
790

Et maintenant une mer de maux vers nous pousse ses lames. Si l'une s'écroule,

3 Antistrofe III

But vainly with his wife's desire he strove,
760

And gave himself to love,

Begetting Oedipus, by whom he died,

The fateful parricide!

The sacred seed-plot, his own mother's womb,

He sowed, his house's doom,
765

A root of blood! by frenzy lured, they came

Unto their wedded shame.

Bethört dann durch die Lust im Unverstand,

Erzeugt' er sich selbst das Verderben,

Den Sohn, der den Vater erschlägt,
725

Der auf ungeweihtes

Saatland, aus dem er selbst entsproß,

Kühn die blutigen Wurzeln

Gepflanzt. Die verblendeten Gatten

Einte wilder Wahnsinn.
730
Dritte Gegenstrophe.

Commentary

Stable identifiers

Search the Perseus Catalog for:

Search the Perseus Catalog for:

Current edition Experimental

Chorus A stranger distributes their inheritance, a Chalybian immigrant from Scythia , a bitter divider of wealth, savage-hearted iron that apportions land for them to dwell in, as much as they can occupy in death when they have lost their share in these wide plains. 730

Chorus Ever since he, overcome by the thoughtlessness of his longing, fathered his own death, the parricide Oedipus, who sowed his mother’s sacred field, where he was nurtured, 750 and endured a bloody crop. Madness united the frenzied bridal pair. 755

Chorus Now it is as if a sea of evils pushes its swell onward. As one wave sinks, the sea raises up another, triple-crested, which crashes around the city’s stern. In between a narrow defense stretches—no wider than a wall. I fear that the city will be overthrown along with its kings. 760

Chorus For the compensation is heavy when curses uttered long ago are fulfilled, and once the deadly curse has come into existence, it does not pass away. When the fortune of seafaring merchants has grown too great, it must be thrown overboard. 770

Chorus For whom have the gods and divinities that share their altar and the thronging assembly of men ever admired so much as they honored Oedipus then, when he removed that deadly, man-seizing plague from our land? 775

Chorus But when, his sanity regained, he grew miserable in his wretched marriage, then carried away by his grief and with maddened heart he accomplished a double evil. With the hand that killed his father he struck out his eyes, which were dearer to him than his children. 780

Chorus Next he launched brutal, wrathful words against the sons he had bred—ah! curses from a bitter tongue—that wielding iron in their hands they would one day divide his property. 785 So now I tremble in fear that the swift-running Erinys will bring this to fulfillment. 790

Et maintenant une mer de maux vers nous pousse ses lames. Si l'une s'écroule,

3 Antistrofe III

But vainly with his wife's desire he strove, 760 And gave himself to love, Begetting Oedipus, by whom he died, The fateful parricide! The sacred seed-plot, his own mother's womb, He sowed, his house's doom, 765 A root of blood! by frenzy lured, they came Unto their wedded shame.

Bethört dann durch die Lust im Unverstand, Erzeugt' er sich selbst das Verderben, Den Sohn, der den Vater erschlägt, 725 Der auf ungeweihtes Saatland, aus dem er selbst entsproß, Kühn die blutigen Wurzeln Gepflanzt. Die verblendeten Gatten Einte wilder Wahnsinn. 730 Dritte Gegenstrophe.

Commentary

Stable identifiers

Chorus

A stranger distributes their inheritance, a Chalybian immigrant from Scythia , a bitter divider of wealth,

savage-hearted iron that apportions land for them to dwell in, as much as they can occupy in death when they have lost their share in these wide plains.
730

Chorus

Ever since he, overcome by the thoughtlessness of his longing, fathered his own death, the parricide Oedipus, who sowed his mother’s sacred field, where he was nurtured,
750

and endured a bloody crop. Madness united the frenzied bridal pair.
755

Chorus

Now it is as if a sea of evils pushes its swell onward. As one wave sinks, the sea raises up another,

triple-crested, which crashes around the city’s stern. In between a narrow defense stretches—no wider than a wall. I fear that the city will be overthrown along with its kings.
760

Chorus

For the compensation is heavy when curses uttered long ago are fulfilled, and once the deadly curse has come into existence, it does not pass away. When the fortune of seafaring merchants has grown too great,

it must be thrown overboard.
770

Chorus

For whom have the gods and divinities that share their altar and the thronging assembly of men ever admired

so much as they honored Oedipus then, when he removed that deadly, man-seizing plague from our land?
775

Chorus

But when, his sanity regained, he grew miserable in his wretched

marriage, then carried away by his grief and with maddened heart he accomplished a double evil. With the hand that killed his father he struck out his eyes, which were dearer to him than his children.
780

Chorus

Next he launched brutal, wrathful words against the sons he had bred—ah! curses from a bitter tongue—that wielding iron in their hands they would one day divide his property.
785

So now I tremble in fear that the swift-running Erinys will bring this to fulfillment.
790

But vainly with his wife's desire he strove,
760

And gave himself to love,

Begetting Oedipus, by whom he died,

The fateful parricide!

The sacred seed-plot, his own mother's womb,

He sowed, his house's doom,
765

A root of blood! by frenzy lured, they came

Unto their wedded shame.

Bethört dann durch die Lust im Unverstand,

Erzeugt' er sich selbst das Verderben,

Den Sohn, der den Vater erschlägt,
725

Der auf ungeweihtes

Saatland, aus dem er selbst entsproß,

Kühn die blutigen Wurzeln

Gepflanzt. Die verblendeten Gatten

Einte wilder Wahnsinn.
730
Dritte Gegenstrophe.