Search the Perseus Catalog for:

← Previous Next →

Ne tandem meo tempore deficiat deoru hec

Congregatio, neq; uideam

205

Percurſam urbem,

Et exercitum crematum igni hoſtili.

Eteocles

Ne mibi deos inuocans, conſulis male.

Obedientia erga principes enim eft felicitatis

Mater, feruatoris uxor. sic ſe res habet.
210

Cho.

Seven Against Thebes. Aeschylus. Ioannes Sanravius (Translator). Basileae. 1555.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by Schmidt Sciences.

Current edition Experimental

Aeschylus, Septem ad Thebas: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) (Latin) (Aeschylus, Septem ad Thebas: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (7)

Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 203-244 focus

str. 1

Χορος

ὦ φίλον Οἰδίπου τέκος, ἔδεισ᾽ ἀκού-

σασα τὸν ἁρματόκτυπον ὄτοβον¹ ὄτοβον,

ὅτε² τε σύριγγες ἔκλαγξαν ἑλίτροχοι,
205

ἱππικῶν τ᾽ ἄπυον³ πηδαλίων διὰ στόμα

πυριγενετᾶν χαλινῶν.

Ετεοκλης

τί οὖν; ὁ ναύτης ἆρα μὴ ʼς πρῷραν φυγὼν

πρύμνηθεν ηὗρε μηχανὴν σωτηρίας,

νεὼς καμούσης ποντίῳ πρὸς⁴ κύματι;
210
211

ant. 1

Χορος

ἀλλ᾽ ἐπὶ δαιμόνων πρόδρομος ἦλθον ἀρ-

χαῖα βρέτη, θεοῖσι πίσυνος,⁵ νιφάδος

ὅτ᾽ ὀλοᾶς νιφομένας βρόμος ἐν πύλαις:

δὴ τότ᾽ ἤρθην φόβῳ πρὸς μακάρων λιτάς, πόλεως

ἵν᾽ ὑπερέχοιεν ἀλκάν.
215

Ετεοκλης

πύργον στέγειν εὔχεσθε πολέμιον δόρυ.

Χορος

οὔκουν⁶ τάδ᾽ ἔσται πρὸς θεῶν;

Ετεοκλης

ἀλλ᾽ οὖν θεοὺς

τοὺς τῆς ἁλούσης πόλεος⁷ ἐκλείπειν λόγος.⁸

219

str. 2

Χορος

μήποτ᾽ ἐμὸν κατ᾽ αἰῶνα λίποι⁹ θεῶν

ἅδε πανάγυρις, μηδ᾽ ἐπίδοιμι τάνδ᾽
220

ἀστυδρομουμέναν πόλιν καὶ στράτευμ᾽

ἁπτόμενον πυρὶ δαΐῳ.¹⁰

Ετεοκλης

μή μοι θεοὺς καλοῦσα βουλεύου κακῶς:

πειθαρχία γάρ ἐστι τῆς εὐπραξίας

μήτηρ, γονῆς¹¹ σωτῆρος: ὧδ᾽ ἔχει λόγος.
225
226

ant. 2

Χορος

ἔστι: θεοῦ¹² δ᾽ ἔτ᾽ ἰσχὺς καθυπερτέρα:

πολλάκι δ᾽ ἐν κακοῖσι τὸν¹³ ἀμάχανον

κἀκ χαλεπᾶς δύας ὕπερθ᾽ ὀμμάτων

κρημναμενᾶν νεφελᾶν¹⁴ ὀρθοῖ.¹⁵

Ετεοκλης

ἀνδρῶν τάδ᾽ ἐστί, σφάγια καὶ χρηστήρια
230

θεοῖσιν ἕρδειν, πολεμίων πειρωμένων:¹⁶

σὸν δ᾽ αὖ τὸ σιγᾶν καὶ μένειν εἴσω δόμων.

233

str. 3

Χορος

διὰ θεῶν πόλιν νεμόμεθ᾽ ἀδάματον,¹⁷

δυσμενέων δ᾽ ὄχλον πύργος ἀποστέγει.

τίς¹⁸ τάδε νέμεσις στυγεῖ;
235

Ετεοκλης

οὔτοι φθονῶ σοι δαιμόνων τιμᾶν γένος:

ἀλλ᾽ ὡς πολίτας μὴ κακοσπλάγχνους τιθῇς,

εὔκηλος ἴσθι μηδ᾽ ἄγαν ὑπερφοβοῦ.

239

ant. 3

Χορος

ποτίφατον¹⁹ κλύουσα πάταγον ἀνάμιγα²⁰

ταρβοσύνῳ φόβῳ τάνδ᾽ ἐς ἀκρόπτολιν,²¹
240

τίμιον ἕδος, ἱκόμαν.

Ετεοκλης

μή νυν, ἐὰν θνῄσκοντας ἢ τετρωμένους

πύθησθε, κωκυτοῖσιν ἁρπαλίζετε.

τούτῳ γὰρ Ἄρης βόσκεται, φόνῳ βροτῶν.

245

Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922.) — 203-244 focus

Χορός

ὦ φίλον Οἰδίπου τέκος, ἔδεισʼ ἀκού-

σασα τὸν ἁρματόκτυπον ὄτοβον ὄτοβον,

ὅτε τε σύριγγες ἔκλαγξαν ἑλίτροχοι,
205

ἱππικῶν τʼ ἀπύαν πηδαλίων διὰ στόμα

πυριγενετᾶν χαλινῶν.

Ἐτεοκλής

τί οὖν; ὁ ναύτης ἆρα μὴ ʼς πρῷραν φυγὼν

πρύμνηθεν ηὗρε μηχανὴν σωτηρίας,

νεὼς καμούσης ποντίῳ πρὸς κύματι ;
210

211

Χορός

ἀλλʼ ἐπὶ δαιμόνων πρόδρομος ἦλθον ἀρ-

χαῖα βρέτη, θεοῖσι πίσυνος, νιφάδος

ὅτʼ ὀλοᾶς νειφομένας βρόμος ἐν πύλαις·

δὴ τότʼ ἤρθην φόβῳ πρὸς μακάρων λιτάς, πόλεως

ἵνʼ ὑπερέχοιεν ἀλκάν.
215

Ἐτεοκλής

πύργον στέγειν εὔχεσθε πολέμιον δόρυ.

οὐκοῦν τάδʼ ἔσται πρὸς θεῶν· ἀλλʼ οὖν θεοὺς

τοὺς τῆς ἁλούσης πόλεος ἐκλείπειν λόγος.

219

Χορός

μήποτʼ ἐμὸν κατʼ αἰῶνα λίποι θεῶν

ἅδε πανάγυρις, μηδʼ ἐπίδοιμι τάνδʼ
220

ἀστυδρομουμέναν πόλιν καὶ στράτευμʼ

ἁπτόμενον πυρὶ δαΐῳ.

Ἐτεοκλής

μή μοι θεοὺς καλοῦσα βουλεύου κακῶς·

πειθαρχία γάρ ἐστι τῆς εὐπραξίας

μήτηρ, γυνὴ σωτῆρος· ὧδʼ ἔχει λόγος.
225

226

Χορός

ἔστι· θεοῦ δʼ ἔτʼ ἰσχὺς καθυπερτέρα·

πολλάκι δʼ ἐν κακοῖσι τὸν ἀμάχανον

κἀκ χαλεπᾶς δύας ὕπερθʼ ὀμμάτων

κρημναμενᾶν νεφελᾶν ὀρθοῖ.

Ἐτεοκλής

ἀνδρῶν τάδʼ ἐστί, σφάγια καὶ χρηστήρια
230

θεοῖσιν ἕρδειν πολεμίων πειρωμένους ·

σὸν δʼ αὖ τὸ σιγᾶν καὶ μένειν εἴσω δόμων.

233

Χορός

διὰ θεῶν πόλιν νεμόμεθʼ ἀδάματον,

δυσμενέων δʼ ὄχλον πύργος ἀποστέγει.

τίς τάδε νέμεσις στυγεῖ;
235

Ἐτεοκλής

οὔτοι φθονῶ σοι δαιμόνων τιμᾶν γένος·

ἀλλʼ ὡς πολίτας μὴ κακοσπλάγχνους τιθῇς,

εὔκηλος ἴσθι μηδʼ ἄγαν ὑπερφοβοῦ.

239

Χορός

ποτίφατον κλύουσα πάταγον ἀνάμιγα

ταρβοσύνῳ φόβῳ τάνδʼ ἐς ἀκρόπτολιν,
240

τίμιον ἕδος, ἱκόμαν.

Ἐτεοκλής

μή νυν, ἐὰν θνῄσκοντας ἢ τετρωμένους

πύθησθε, κωκυτοῖσιν ἁρπαλίζετε.

τούτῳ γὰρ Ἄρης βόσκεται, φόνῳ βροτῶν.

Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 219 focus

ΧΟ.

μήποτ᾽ ἐμὸν κατ᾿ αἰῶνα λίποι θεῶν

ἅδε πανάγυρις, μηδ᾽ ἐπίδοιμι τάνδ'
220

ἀστυδρομουμέναν πόλιν καὶ στράτευμ

ἁπτόμενον πυρὶ δαΐῳ.

ΕΤ.

μή μοι θεοὺς καλοῦσα βουλεύου κακῶς·

πειθαρχία γάρ ἐστι τῆς εὐπραξίας

μήτηρ, γονῆς σωτῆρος· ὧδ᾽ ἔχει λόγος.
225

Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. Gottfried Hermann, 1852.) — 219 focus

Χορὸς Παρθένων
στρ. β'.

μήποτ' ἐμὸν κατ᾽ αἰῶνα λίποι θεῶν

ἅδε πανήγυρις, μηδ᾽ ἐπίδοιμι τάνδ'

ἀστυδρομουμέναν πόλιν καὶ στράτευμ'

ἁπτόμενον πυρὶ δαΐῳ.
205

Ἐτεοκλῆς

μή μοι θεοὺς καλοῦσα βουλεύου κακῶς·

πειθαρχία γάρ ἐστι τῆς εὐπραξίας

μήτηρ, γονῆς σωτῆρος· ὧδ᾽ ἔχει λόγος.

ΕΠΤΑ ΕΠΙ θΗΒΑΣ (OCR draft) Experimental (ΕΠΤΑ ΕΠΙ θΗΒΑΣ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 219 focus

ΧΟΡΟΣ

Μήποτ' ἐμὸν κατ' αἰῶνα λίποι θεῶν

Str. 2.

ἅδε πανάγυρις, μηδ' ἐπίδοιμι τάνδ'

ἀστυδρομουμέναν πόλιν καὶ στράτευμ'

ἁπτόμενον πυρὶ δαΐῳ.

ΕΤΕΟΚΛΗΣ

Μή μοι θεοὺς καλοῦσα βουλεύου κακῶς·
225

πειθαρχία γάρ ἐστι τῆς εὐπραξίας

μήτηρ, γύναι γυνή, σωτῆρος· ὧδ' ἔχει λόγος.

Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. N. Wecklein, 1885.) — 219 focus

μήποτ' ἐμὸν κατ᾽ αἰῶνα λίποι θεῶν

205

ἅδε πανάγυρις, μηδ᾽ ἐπίδοιμι τάνδ᾽

ἀστυδρομουμέναν πόλιν καὶ στράτευμ᾽

ἁπτόμενον πυρὶ δαΐῳ.

ΕΤ.

μή μοι θεοὺς καλοῦσα βουλεύου κακῶς·

πειθαρχία γάρ ἐστι τῆς εὐπραξίας
210

¹²³⁴⁵⁶⁷⁸

fort. θεοῖς τε πίσυνος. νιφομένας νειφομένης πόλεως delet οὔχουν οὔχουν οὐκοῦν Chori notam praefixit et ante ἀλλ' Eteoclis notam superscripsit πόλεως πόλεος πόλεως ἐκλείπειν ἐκλιπεῖν ante correcturam λίποι paragraphus praefixa λίποι λείποι στράτευμ᾽ στράτευμ', στ in rasura fort. πόλιν δαΐῳ θ' ἑπτόμενον πυρὶ πύργωμα. paragraphum praefixit Eteoclis notam add.

18 AESCHYLI

ΕΤ.

μήτηρ, γυνὴ σωτῆρος· ὧδ᾽ ἔχει λόγος.

ΧΟ.

2

Aeschyli Septem contra Thebas (OCR draft) Experimental (Aeschyli Septem contra Thebas. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 219 focus

ΧΟ.

μήποτ᾽ ἐμὸν κατ᾿ αἰῶνα λίποι θεῶν

ἅδε πανάγυρις, μηδ᾽ ἐπίδοιμι τάνδ'
220

ἀστυδρομουμέναν πόλιν καὶ στρατὸν

τυφόμενον πυρὶ δαΐωι.

ΕΤ.

μή μοι θεοὺς καλοῦσα βουλεύου κακῶς·

Numeri:

203-7 = 11-15 2 dochm. + y, 1 dochm. + y, 2 cret., 2 iamb. (choriamb.), 2 iamb.; y membrum est obscurum, rediens 222 = 229 ~---, cf. Eurip. Hercul. 1030 sqq.

219-22 = 226-29 6 dochm., y.

Testim.:

207 Hesych. πυριβρεμέτας· ὁ χαλινός· Τιμαχίδας δὲ ἤτοι ὁ πυρὶ βρέμων ἢ (ὁ) διὰ πυρὸς βρέμοντος γεγονώς huc referebat Dindorf...

Apparatus Criticus

ὄτοβον, ὅτε τε ὅτ(τ)οβον ὅτ(τ)οβον ὅτ(τ)οβον ὅτι τε ὅτε ἱππικόν ἱππικῶν corr. Bothe ἄπυον ἀύπνων corr. Lachmann χαλινοί χαλινών correxi μὴ ἐς μὴ ἐσ μεἰς μὴ εἰς γ᾽ εἰς πρύμνηθεν πρύμνοθεν ποντίωι πρὸς κύματι ἐν κύματι σαλεύματι λιθάδος λιθάδος νιφάδος νειφομένας νειφομένης (. α. suprascr.) νιφ. ΕΤ. choro tribuitur m obtrusit M πόλεος πόλεος πόλεως ἐκλείπειν ἐκλιπεῖν λίποι λείποι ἐμὸn ἐμὴν πανάγυρις πανάγυρις πανήγ. ἀστυδρομουμέναν -μέναν -μένην τυφόμενον στράτευμ᾽ ἀπτόμενον γρ. τυφόμενον corr. Meineke

ΕΤ.
¹

πειθαρχία γάρ ἐστι τῆς εὐπραξίας

μήτηρ, γυνὴ σωτῆρος· ὧδ᾽ ἔχει λόγος. –
225

Translations (8)

Seven Against Thebes Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922. (Modernized by Perseus.)) — 203-242 focus

Chorus

Dear son of Oedipus, I grew afraid when I heard the clatter of the crashing chariots,

when the hubs screamed as they whirled around the wheel, and when I heard the sound of the steering gear, fire-forged bits, in the horses’ mouths.
205

Eteocles

Well, then, has a helmsman ever found a way to safety by fleeing from stern to prow,

when his ship is foundering in high seas?
210

211

Chorus

But trusting in the gods I came in haste to their ancient statues, when the deadly blizzard of falling stones thundered against the gates. Just then I set out in fear to pray to the Blessed Ones

that they spread their protection over the city.
215

Eteocles

Pray that the rampart withstand the enemy spear. Yes, the outcome is in the gods’ hands—but then, it is said that the gods of a captured city abandon it.

219

Chorus

Never so long as I live may this divine assembly abandon us,

nor may I live to see the city overrun and the army seizing it with hostile fire!
220

Eteocles

When you invoke the gods, do not be ill-advised. For Obedience is

the mother of Success, wife of Salvation—as the saying goes.
225

226

Chorus

So she is, but the power of god is supreme, and often in bad times it raises the helpless man out of harsh misery even when stormclouds are lowering over his eyes.

Eteocles

It is the man’s duty to offer victims and sacrifices to the gods when they test their enemy; your duty is to be silent and to remain inside the house.
230

233

Chorus

By the will of the gods we inhabit an unconquered city, and the rampart withstands the enemy throng.

What indignation makes you resent this?
235

Eteocles

I do not begrudge your honor of the divine race; but lest you make the citizens cowardly, be calm and do not be overly fearful.

239

Chorus

When I heard the strange and jumbled clashes,

I came in trembling fear to this citadel, our seat of worship.
240

Eteocles

If, then, you hear that men are dying or wounded, do not seize on the news with loud wailing. For this is the food of Ares, human blood.

The Seven against Thebes. (OCR draft) Experimental (The Seven against Thebes.. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 219 focus

At no time during my life may this conclave of gods abandon us: never may I behold our city overrun, and an army firing it with hostile flame.

Eteocles

Do not thou, invoking the gods, take ill counsel;—for subordination, woman, is the mother of saving success; so the adage runs.

Chorus

LES SEPT CONTRE THÈBES (OCR draft) Experimental (LES SEPT CONTRE THÈBES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 219 focus

Que jamais je n'aie le spectacle de ma ville parcourue en tout sens par des soldats approchant d'elle une flamme destructrice !

ÉTÉOCLE

Invoque les dieux, sans pour cela te sottement conduire ! La discipline est mère du succès qui, seul,
ô femme, assure la vie sauve. Voilà la vérité.

LE CHŒUR

Oui, mais le pouvoir céleste est plus puissant encore. C'est lui qui souvent, quand l'homme plongé dans des maux sans

The Seven Chiefs against Thebes (OCR draft) Experimental (The Seven Chiefs against Thebes. Robert Potter, 1779.) — 219 focus

Ah, never, whilst I breath the vital air,

May their blest train forsake us; nor these eyes

Behold destruction raging thro' our streets,

And in fierce flames our stately structures blaze!

230

ETEOCLES.

Let not these invocations of the Gods

Make you improvident; remember rather

Obedience is the mother of success,

Wedded to safety: so the wise assure us.

CHORUS.

Eschilo, I Sette a Tebe: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, I Sette a Tebe: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 219 focus

Mai questo eccelso di Numi concilio,

sin ch'io respiri, non fugga! Calpesta

Tebe non sia dai nemici: il suo popolo

245

non sia soppresso dal fuoco omicida!

ETEOCLE

Per invocar gli Dei, non appigliarti

a mal consiglio. Obbedienza è madre

di salvezza: lo afferma antico detto.

CORO

Seven Against Thebes (OCR draft) Experimental (Seven Against Thebes. Anna Swanwick, 1886.) — 219 focus

CHORUS

Woe! Woe!

Dire mischiefs, vaunting loud,

House-ruiners, ye Furies dread,

Who from its roots have quenched in doom

The race of Edipus;-alas!

What must I do? What sorrows bear?

What plan devise? How may I dare

Neither for thee the tear to shed

Nor to escort thee to the tomb?

But from the terrors of the crowd

Trembling, I shrink. Thou wilt obtain

[Addressing the corpse of ETEOCLES.]

Many to weep thy death,—but he

Forlorn, unwept, will pass,

Mourn'd by a sister's lonely-wailing strain.

Who may to this agree?

English (E. D. A. Morshead, 1908) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Seven against Thebes — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 219 focus

Ah, let me die, or ever I behold

The gods go forth, in conflagration dire!

The foemen's rush and raid, and all our hold

Wrapt in the burning fire!

Eteocles

Cry not on Heaven, in impotent debate!
185

What saith the saw?— Good saving Strength, in verity,

Out of Obedience breeds the babe Prosperity.

Chorus

German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 219 focus

Nimmer, so lange mir leuchtet des Lebens Licht,
200

Weiche der Götter Chor von hier, nimmermehr

Mög' ich die Burg erstürmt, nimmer mein Volk versengt

Schau'n von der feindlichen Flamme Glut!

Eteokles.

Die Götter rufend, schaffe mein Verderben nicht!

Denn nur Gehorsam ist des allerrettenden
205

Wohlstandes Vater: das bedeut' ich dir, o Frau.

Der Chor.
Zweite Gegenstrophe.

Commentary

Critical apparatus to Seven Against Thebes (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of Seven Against Thebes.) focus

203-204. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-299

μηδ᾽ ἐπίδοιμι τάνδ' ἀστυδρομουμέναν πόλιν: Verba

μηδ' ἐπίδοιμι πόλιν

suo loco in Vit. omissa sunt, sed monente his verbis librario,

ζήτει κάτω στίχων

, infra adscripta sunt supra v. 213. 1η

ἀστυδρομουμέναν

prius

et in quarta syllaba

in litura a manu recentiore scripta habet Μ.

ἀστυδρομουμένην

G. Vit. Cantabr. 1. Par. C. Ven. A. Rob. Turn.

ἀστυδραμουμένην

Lips.

ἀστυδρουμένην

Ald.

Αστυδραμουμέναν πόλιν

neque ut recentiores interpretantur, populatam, vel oppugnatam, neque ut alter scholiastes, ob discursationem civium, sed eam dici puto urbem, per quam huc illuc hostes et cives cursitant, persequentes, fugientes, rapientes, servare aliquid cupientes.

204. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-300

στράτευμ': In

στράτευμ'

priores duas litteras a secunda manu in litura habet M.

204

205. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-301

ἁπτόμενον:

γράφεται τυφόμενον, οἷον καιόμενον πολεμίῳ πυρί

manus secunda in margine M. Id metrum non admittit, nisi pro

στράτευμ'

aliud vocabulum ponatur.

205

206. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-302

μή:

μή τι

Cantabr. 1.

206

206. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-303

βουλεύου:

συμβουλεύου

Lips. Ald.

206

206. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-304

κακῶς:

δειλῶς

pro

κακῶς

G. Mosc. 2. Vind. 1. Taur.

206

207. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-305

τῆς:

τήσδ'

Par. E.

207

208. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-306

γονῆς: Libri

γυνὴ

σωτῆρος, nisi quod G.

γυνὴ τῆς σωτῆρος

habet et Ven. B.

γύναι

, quod Blomfieldius ex coniectura posuit. Paullo hoc minus ineptum quam

γυνή

. In Opusc. vol. IV. p. 335.

γονῆς σωτῆρος

scribendum dixi.

208

208. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-307

ἔχει:

ἔχοι

Colb. 2.

208

208. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-308

λόγος:

λόγους

Lips.

208

209. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-309

ἔστι· θεοῖς:

ἔστι θεοῦ

, sed a secunda manu

οἷς

supra adscripto, M.

ἐστὶν Θεοῦ

Par. L.

θεοῦ

codex Palatinus Marcellini in vita Thucydidis p. VIII. Bekk. sive p. 2. ed. min.

9er

editiones Marcellini. Ceteri Aeschyli codices

ἔστι θεοῖς

209

209. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-310

δ᾽ ἔτ᾽:

δ' έτ'

Vit. Par. F. Ald. Rob. et ex secundae manus correctione M.

δ᾽ ἔτι

G. Turn.

δέ τ'

Lips. et a pr. manu M. Recte autem scholiastae post

interpunctionem agnoscunt. Parum verborum collocationis rationem cognoverunt qui secus sentiunt.

209

210-212. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-311

πολλάκι δ᾽ ἐν κακοῖσι τὸν ἀμήχανον κἀκ χαλεπᾶς δύας ὑπέρ τ᾽ ὀμμάτων κρημναμενᾶν νεφελᾶν ὀρθοῖ:

πολλάκις δ'

G. Lips. Cantabr. 1. et Marcellinus.

κακοῖσιν

Mosc. 2.

τὴν ἀμήχανον

Par. A.

τὴν ἀμήχανον

Μ. ceterique libri et codex Palatinus Marcellini. Agnoscunt femininum scholia et glossae. Sed

τὸν ἀμήχανον

, quod Canterus coniectura assecutus est et apud Marcellinum Aldus posuerat, habuit scholiastes codicis M. qui haec adscripsit,

τὸν μὴ δυνάμενον ἑαυτῷ μηχανήσασθαι καὶ βοηθῆσαι ὁ θεὸς ὀρθοῖ

. Tum

κἀκ χαλεπᾶς

G. Vit. Arund. Cantabr. 1. 2. Colb. 2. Par. C. Ask. A. Ox. Ven. Ä. B. Rob. et sic M. ex correctione.

záz yu-λεπὰς

M. a pr. manu et Lips.

κακχαλεπᾶς

Par. E.

καν χαλεπᾶς

Par. L.

καχαλεπᾶς

Colb. 1.

ν' ἀχαλεπῆς

Par. N.

καὶ χαλεπᾶς

cod. Pal. Marcellini.

καὶ χαλεπάς

eiusdem ed. Aldina.

ἐκ χαλεπᾶς

Ald. Turn. idque apud Marcellinum Stephanus posuit. In

δύας

inter

lituram habet M. Omittunt hanc vocem spatio relicto cod. Pal. et ed. Ald. Marcellini. Libri

υπερθ'

, nisi quod ex Aug.

ὑπέρ τ'

enotatum est.

ὑπέρ τε

Marcellinus.

ὁμάτων

G. Lips.

όμματατων

Par. E.

κριμνα-μέναν νεφέλαν ὀρθοῦ

Μ.

κρημναμέναν νεφέλαν ὀρθοῖ

κρημνα-μένην νεφέλαν ὀρθοῦ

Ald. Rob.

κνημναμέναν

ex Par. E. affertur. Ceteri

κρημναμέναν νεφέλαν ὀρθοῖ

, et sic etiam codex Pal. Marcellini,

κριμναμένων νεφελῶν ὀρθοῖ

eiusdem editio Aldina. Marcellini verba haec sunt,

θεοῦ (θεῶν Αld.) γὰρ ἰσχὺς καὶ κατ᾽ Αἰσχύλον ὑπερτέρα, πολλάκις δ᾽ ἐν κακοῖσι τὴν (τὸν Ald.) αμήχανον καὶ χαλεπᾶς (καὶ χαλεπὰς Ald.) . . . . ὑπέρ τε ὀμμάτων κρημναμέναν νεφέλαν (κριμναμένων νεφελῶν Αld.) ὀρθοῖ

. In his versibus

tày

quidem apertum vitium est, ortum ex eo, quod

κρημναμέναν νεφέλαν

scriptum erat pro genitivis. Deinde qui

κακοῖσιν

scripserunt, ut syllabam strophicae aequarent, haud optime consuluerunt elegantiae numerorum. Potuerat poeta, si id curasset, scribere

πολλάκις ἐν κακοῖς ἃ τὸν ἀμήχανον

. Optime se haberet

ἐκ χαλεπᾶς δύας

, nisi consonante opus esset ad producendam ultimam in

ἀμήχανον

syllabam. Nunc illud tantum dubitari potest, utrum

κἀκ χαλεπᾶς δύας

κακ χαλεπᾶς δύας

scribendum sit.

Ὑπέρ τ' ὀμμάτων

et per se aptius est et venustius quam cum apostropho

υπερθ᾽ ὀμμάτων

. Genitivos

κρημναμενῶν νεφελῶν

iam pridem reposui. Denique

door

etsi per metri legem tueri licet, tamen non puto ab Aeschylo scriptum esse, quum ille accuratissime coaequare pedes consueverit. Mirae sunt scholiastarum et glossatorum interpretationes,

ἐγείρει καὶ εἰς τοὐναντίον τρέπει. ἀφαιρεῖται. ἀποσοβεῖ αὐτὴν ὁ θεός

· quae omnia ad falsam scripturam

κρημναμέναν νεφέλαν

pertinent. Posui quod Aeschylus scribere certe potuit,

ἔστι· θεοῖς δ᾽ ἔτ᾽ ἰσχὺς καθυπερτέρα· πολλάκι δ᾽ ἐν κακοῖσι τὸν ἀμήχανον κἀκ χαλεπᾶς δύας ὑπέρ τ᾽ ὀμμάτων κρημναμενᾶν νεφελῶν σαοῖ

. Hesychius

σαοῖ, βοηθεῖ, καὶ σώζει

. Theognis v. 868.

αἰχμητὴς γὰρ ἀνὴρ γῆν τε καὶ ἄστυ σαοῖ

. Callimachus h. in Delum v. 21.

Σαρδώ θ' ἱμερόεσσα, καὶ ἣν ἐπενήξατο Κύπρις ἐξ ὕδατος τὰ πρῶτα, σαοῖ δέ μιν ἀντ᾽ ἐπιβάθρων

. Non praetereundum tamen duco quod apud Hesychium simile litteris, sed ignotum aliunde verbum legitur,

ὀθρεῖν, ἄγειν

213. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-312

ἐστί:

έχει

pro

ἐστὶ

Rob. γρ.

χωρὶς τοῦ ἐστί, ἀνδρῶν τάδε σφάγια

ex Par. B. affert Faehsius. Omittit

ἐστὶ

Ven. B.

213

214. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-313

θεοῖσιν ἕρδειν:

θεοῖσιν ἔρδειν

G. Vit.

θεοῖσιν ἔδειν

Par. G.

θεοῖσι ἔρδειν

Lips.

214

214. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-314

πειρωμένων:

πειρωμένοις

M. Vit. sed uterque

supra adscripto.

214

215. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-315

σὸν δ᾽ αὖ τὸ:

σὸν δ᾽ αὐτῇ σιγῶν

215

215. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-316

εἴσω:

ἔσω

Mosc. 1. Par. A. B.

215

216. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-317

διὰ θεῶν: Libri omnes

διὰ θεῶν

. Quod correxi.

216

216. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-318

νεμόμεθ᾽:

νεμόμεθ'

G. Vit. Ox. Par. C. E. Ald. Rob. Τurn.

νεμόμεσθ'

M. Lips. Ven. B.

216

216. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-319

ἀδάματον:

ἀδάμα-τον

Pauwius, et sic, ut videtur, M.

ἀδάμαντον

Par. L. et adscriptum in Par. B. Ceteri

ἀδάμαστον

216

217. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-320

ὄχλον:

όχλων

Par. E. Id alter scholiastes commemorat.

217

217. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-321

ἀποστέγει:

ἀπο-στέργει

Mosc. 2. et ante rasuram G.

αποστέγη

Ald. Ne quis optativum hic et in praecedente versu requirat, tenendum est refutare chorum quae dixerat Eteocles ita ut et diis et munimentis salutem urbis deberi affirmet.

217

218. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-322

τίς: Libri

τί

. Scribendum esse

τίς

Heathius vidit.

218

218. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-323

στυγεῖ:

στυγείση

Ask. A.

218

219. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-324

οὔτοι:

οὗτοι

M. G. Colb. 2. Par. L. et

supra adscripto Lips. Ceteri

οὔτι

219

220. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-325

τιθῇς:

τιθεῖς

a pr. manu habuisse videtur M.

220

221. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-326

ἕκηλος:

έκηλος

editio Victorii et eraso

G. γρ.

έκηλος

Par. B.

εὔ-hos

M. Vit. Lips. Arund. Cantabr. 1. 2. Ox. Ask. A. Par. B. E. Vind. 2. 4. Ald. Rob. Turn. Vtrumque scholia commemorant.

221

222. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-327

κλύουσα:

κρύουσα

Rob.

222

222. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-328

πάταγον:

лúrτayor

Ald. Rob. et supra scriptum in Cantabr. 2.

222

222. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-329

ἀνάμιγα:

ἀνάγκα

, ut olim correxeram, ex Aug. enotatum.

μ-μιγα

M. Par. L.

ἄεμα

Par. E.

ἄμα

G. Ceteri

ἅμα

222

223-224. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-330

τάνδε ποτὶ σκοπάν, τίμιον ἕδος, ἱκόμαν: Hunc versum omittunt Lips. Aug.

τάνδ᾽ ἐς ἀκρόπολιν

Μ. et reliqui fere omnes libri, nisi quod ex Par. E.

zoóлohiy

affertur et Ald. Rob.

Tv d'

habent. Sed

s ozoníav

habet Mosc. 2.

¿5 σxonův

G. Vt versum restitueret, Porsonus scripsit

túrð ég úzgóntoku

. Vix dubitari posse puto

άzgóлov

interpretum esse, ut in M. ad proximum versum adscriptum est

τὴν ἀκρόπολιν τίμιον ἕδος

, poetam autem scripsisse

τάνδε ποτὶ σκοπάν

225. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-331

τετρωμένους:

vozovies

Lips.

τετραμένους

, superscripto

, G.

τες-TQauμérovs

Vit. Ox. Par. C. Ven. A. Vind. 2. 4.

7o. TETQuuuέvovs

Par. B. In Vit. supra adscriptum

τow

, in Par. C.

225

226. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-332

πύθησθε:

пúðо19ɛ

Ox. Par. E. Ven. A.

226

226. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-333

ἁρπαλίζετε:

ἁρπαλίζητε

Ald.

ἁρπα-λίζεται

Par. N. Colb. 1. Hesychius

ἁρπαλίζομαι, ἀσμένως δέχομαι

. Activo utitur Aeschylus Eum. v. 966.

226

227. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-334

φόνῳ:

góp

Ald. Sed

góry

M. G. Vit. Lips. Arund. Cantabr. 1. Ox. Par. A. B. C. F. Ven. B. Rob. Turn.

49óvo

Par. N. In

τούτῳ

, quod in G.

TOTO

scriptum, sed

mutato, haeserunt scholiastae. In Lips. super

yao

scriptum est

yɛ

. Comma ponendum erat post

Bóozetai

227

228. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-335

φρυαγμάτων:

7o. qovuaruúrov

Par. B.

228

229. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-336

ἀκούουσ᾽:

ἄκουσ᾽

ἄγαν Par. G.

ἄκου ἄταν

Rob.

229

Commentary (N. Wecklein, 1902; German; OCR draft) (Seven Against Thebes, explanatory commentary pp. 15–100. Single-witness OCR; source readings and all reference placements require scan review.) focus

166-274. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-122

erstes Epeisodion. Eteokles, welcher die im Volke durch die Angstrufe der Jungfrauen (des Chors) entstandene Entmuti- gung wahrgenommen hat (174f.), kommt zurück, weist die Jung- frauen zurecht und lehrt sie die rechte Weise des Gebetes. Die Szene dient der Charakteristik des Eteokles.

204. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-146

⁴

ναοὺς δὲ für das hdschr. ἀλλ᾽ οὖν, da ἀλλ᾽ οὖν unpassend ist und ἐκλείπειν ein Objekt verlangt.

205. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-147

⁵

⁶

Die Götter verlassen das eroberte Land und suchen sich einen besseren Wohnsitz, vgl. 291, wozu der Schol. bemerkt: εἴρηται καὶ ἐν Ξοανηφόροις Σοφοκλέους ὡς οἱ θεοὶ ἀπὸ τῆς Ἰλίου φέρουσιν ἐπὶ τῶν ὤμων τὰ ἑαυτῶν ξόανα, εἰδότες ὅτι αλίσκεται, Eur. Tro 25 λείπω (Poseidon spricht) τὸ κλεινὸν Ἴλιον βωμούς τ' ἐμούς, Verg. Αen. II 351 excessere omnes adytis arisque relictis di, Tac. hist. V 13 apertae repente delubri (in Jeru- salem) fores et audita maior hu- mana vox, excedere deos; simul ingens motus excedentium, dagegen Herod. VIII 41 προθυμότερον ἐξέλι- πον τὴν πόλιν ὡς καὶ τῆς θεοῦ ἀπολελοιπυίης τὴν ἀκρόπολιν. Vgl. Lobeck Aglaoph. S. 275f., Diels Sibyllin. Bl. S. 78.

206. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-148

⁷

⁸

Unrichtig der Schol. μηδέ- ποτε, φησίν, ἐπὶ τοῦ ἐμοῦ βίου καταλείποιεν τὴν πόλιν οἱ θεοί. Es ist vielmehr eine Tmesis anzu- nehmen: ἐμὸν αἰῶνα ( ἐμὸν βίον) καταλίποι.

207. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-149

⁹

¹⁰

θεῶν πανήγυρις: Schol. τὴν τῶν δεῶν εἰς τὸ αὐτὸ συναγωγὴν πανήγυριν τραγικώτερον εἶπεν, vgl. 237 ξυντέλεια, Hik. 228 πάντων ἀνάκτων τῶνδε κοινοβωμία, ein θεῖος ἀγών (Hom. Η 298).

208-209. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-150

¹¹

¹²

αστυδρομουμέναν von dem Rennen Straße auf Straße ab, vgl. 238 αρπαγαὶ δὲ διαδρομᾶν ὁμαί- μονες. Schol. τυφόμενον, και όμενον πολεμίῳ πυρί. Dazu würde πύργωμα besser als στράτευμα pas- sen und die Responsion wird ge- nauer, wenn man αστυδρομουμέναν πόλιν δαΐῳ θ᾽ ἁπτόμενον πυρὶ πύργωμα schreibt. Vgl. Eur. Phön. 287 ἑπτάστομον πύργωμα Θηβαίας χθονός.

212. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-151

¹³

¹⁴

μήτηρ: vgl. Theogn. 385 πε- νίην μητέρ' αμηχανίης, Soph. Αi. 173 ὦ μεγάλα φάτις, μάτερ αἰσχύνας ἐμᾶς. Zum Gedanken vgl. Soph. Ant. 676 τῶν δ᾽ ὀρθουμένων σώζει τὰ πολλὰ σώμαθ᾽ ἡ πειθαρχία. Σωτῆρος: Schol. γυνὴ Διὸς σωτῆρος. Zeus Soter ist also der Vater der εὐπραξία. ὧδ' ἔχει λόγος auch Cho. 519 im Sinne sic stat sententia. Vgl. εἴρηται λόγος Eum. 713 (dixi), πάντ' ἀκήκοας λόγον Soph. Αi. 480 und zu Ag. 587.

213. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-152

¹⁵

¹⁶

ἔστι, nämlich ἡ πειθαρχία .. μήτηρ.

214. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-153

¹⁷

¹⁸

Wo die Not am größten, ist Gottes Hilfe am nächsten". Eur. Iph. Τ. 721 ἀλλ' ἔστιν ἔστιν ἡ λίαν δυσπραξία λίαν διδοῦσα μετα- βολάς, ὅταν τύχῃ.

215-216. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-154

¹⁹

²⁰

,,Mögen auch Wolken schweren Kummers über den Augen hangen". Vgl. Soph. Αnt. 528 νεφέλη δ᾽ ὀφρύων υπερ αἱματόεν ῥέθος αἰσχύνει, Eur. Hipp. 173 στυγνὸν δ᾽ ὀφρύων νέφος αὐξάνεται, Cic. Pis. IX 20 frontis tuae nubeculam, Hor. epist. I 18, 94 deme supercilio nubem. κρίμνημι verhält sich zu κρεμάννυμι wie σκίδνημι zu σκε- δάννυμι.

217. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-155

²¹

²²

τόδ' für τάδ' Blomfield dem gegen Theben. Sinne entsprechend. σφάγια Schlachtopfer, χρηστήρια Opfer für die Opferschau, Schol. τὰ εἰς χρῆσιν καὶ θυσίαν θύματα. Vgl. Hik. 459 δεῖ κάρτα θύειν καὶ πεσεῖν χρη- στήρια.

218-219. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-156

²³

²⁴

πειρωμένοις, als ob ανδράσι προσήκει vorherginge, weil bei πολεμίων πειρωμένων eine Unklar- heit entstehen könnte. Dem πει- ρωμένοις entspricht das folgende σοί, welches nach dem Schol. τῇ yvvaní für oóv hergestellt ist. In gleicher Weise wechselt die Kon- struktion Eum. 411 πᾶσι δ᾽ ἐς κοινὸν λέγω, βρέτας τε τοὐμὸν τῷδ᾽ ἐφημένῳ ξένῳ ὑμᾶς θ᾽ ὁμοίας οὐδενὶ σπαρτῶν γένει. Zum Ge- danken vgl. Soph. Αi. 293 γύναι, γυναιξὶ κόσμον ἡ σιγὴ φέρει, Eur. Heraklid. 476 γυναικὶ χὰρ σιγή τε καὶ τὸ σωφρονεῖν κάλλιστον εἴσω θ' ἥσυχον μένειν δόμων, Fragm. 927 ἔνδον γυναικῶν καὶ παρ' (1. πρὸς) οἰκέτας λόγος.

220. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-157

²⁵

²⁶

διὰ θεῶν statt des gewöhn- lichen διὰ θεούς, wenn es nicht ursprünglich nach der Vermutung von Meineke διὰ θεόν geheißen hat: Den Göttern verdanken wir es, daß unsere Stadt noch unbe- zwungen ist und daß die Mauer uns schirmt". Hermann will die Responsion mit διαὶ θεῶν her- stellen, aber wahrscheinlich ist der antistrophische Vers nicht in Ord- nung. αποστέγει: zu 202. un-

222. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-158

²⁷

²⁸

Schol. οὐδεὶς ταῦτα ὁρῶν ἡμᾶς ποιούσας μισήσειεν ἄν: „Wel- ches Verargen ist hierüber willig?" d. i. worin kann es seinen Grund haben (womit kann es ge- rechtfertigt werden), wenn man unser Flehen zu den Göttern tadelt?

223. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-159

²⁹

³⁰

φθονῶ, νεμεσώ. Todt vermutet ansprechend dos für γένος.

225. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-160

³¹

³²

ἕκηλος jungere Handschriften für εύκηλος, welche Form die Tragiker nur um des Versmaßes willen (577, Soph. El. 241) ge- brauchen. ἄγαν υπερφοβοῦ zur Hervorhebung des Übermaßes wie ὑπερπόλλους ἄγαν Pers. 796, ὑπερ- κόπων ἄγαν ebd. 829, ἄγαν ύπερ- βριθές Soph. Αi. 951, ἄγαν υπερ- κόπων Eur. Heraklid. 388.

226. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-161

³³

³⁴

ποταίνιον (Schol. πρόσφατον): zur Herstellung der Responsion und des dochmischen Versmaßes schreibt Heimsöth ποτίφατον und Prien κλύουσ᾽ ἀνάμιγα πάταγον. ἄμμιγα, ἀναμίξ, ἀνάμιγδα, durcheinander.

227. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-162

³⁵

³⁶

ταρβοσύνῳ φόβῳ wie Hik 744 περίφοβον τάρβος.

229. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-163

³⁷

³⁸

výv: zu 404.

Search the Perseus Catalog for:

Search the Perseus Catalog for:

Eteocles Ne mibi deos inuocans, conſulis male. Obedientia erga principes enim eft felicitatis Mater, feruatoris uxor. sic ſe res habet. 210

Cho.

Current edition Experimental

Ετεοκλης τί οὖν; ὁ ναύτης ἆρα μὴ ʼς πρῷραν φυγὼν πρύμνηθεν ηὗρε μηχανὴν σωτηρίας, νεὼς καμούσης ποντίῳ πρὸς 4 κύματι; 210 211

Ετεοκλης πύργον στέγειν εὔχεσθε πολέμιον δόρυ.

Χορος οὔκουν 6 τάδ᾽ ἔσται πρὸς θεῶν;

Ετεοκλης ἀλλ᾽ οὖν θεοὺς τοὺς τῆς ἁλούσης πόλεος 7 ἐκλείπειν λόγος. 8 219

Χορος μήποτ᾽ ἐμὸν κατ᾽ αἰῶνα λίποι 9 θεῶν ἅδε πανάγυρις, μηδ᾽ ἐπίδοιμι τάνδ᾽ 220 ἀστυδρομουμέναν πόλιν καὶ στράτευμ᾽ ἁπτόμενον πυρὶ δαΐῳ. 10

Ετεοκλης μή μοι θεοὺς καλοῦσα βουλεύου κακῶς: πειθαρχία γάρ ἐστι τῆς εὐπραξίας μήτηρ, γονῆς 11 σωτῆρος: ὧδ᾽ ἔχει λόγος. 225 226

Χορος ἔστι: θεοῦ 12 δ᾽ ἔτ᾽ ἰσχὺς καθυπερτέρα: πολλάκι δ᾽ ἐν κακοῖσι τὸν 13 ἀμάχανον κἀκ χαλεπᾶς δύας ὕπερθ᾽ ὀμμάτων κρημναμενᾶν νεφελᾶν 14 ὀρθοῖ. 15

Ετεοκλης ἀνδρῶν τάδ᾽ ἐστί, σφάγια καὶ χρηστήρια 230 θεοῖσιν ἕρδειν, πολεμίων πειρωμένων: 16 σὸν δ᾽ αὖ τὸ σιγᾶν καὶ μένειν εἴσω δόμων. 233

Χορος διὰ θεῶν πόλιν νεμόμεθ᾽ ἀδάματον, 17 δυσμενέων δ᾽ ὄχλον πύργος ἀποστέγει. τίς 18 τάδε νέμεσις στυγεῖ; 235

Ετεοκλης οὔτοι φθονῶ σοι δαιμόνων τιμᾶν γένος: ἀλλ᾽ ὡς πολίτας μὴ κακοσπλάγχνους τιθῇς, εὔκηλος ἴσθι μηδ᾽ ἄγαν ὑπερφοβοῦ. 239

Χορος ποτίφατον 19 κλύουσα πάταγον ἀνάμιγα 20 ταρβοσύνῳ φόβῳ τάνδ᾽ ἐς ἀκρόπτολιν, 21 240 τίμιον ἕδος, ἱκόμαν.

Ετεοκλης μή νυν, ἐὰν θνῄσκοντας ἢ τετρωμένους πύθησθε, κωκυτοῖσιν ἁρπαλίζετε. τούτῳ γὰρ Ἄρης βόσκεται, φόνῳ βροτῶν. 245

Ἐτεοκλής τί οὖν; ὁ ναύτης ἆρα μὴ ʼς πρῷραν φυγὼν πρύμνηθεν ηὗρε μηχανὴν σωτηρίας, νεὼς καμούσης ποντίῳ πρὸς κύματι ; 210

Ἐτεοκλής πύργον στέγειν εὔχεσθε πολέμιον δόρυ. οὐκοῦν τάδʼ ἔσται πρὸς θεῶν· ἀλλʼ οὖν θεοὺς τοὺς τῆς ἁλούσης πόλεος ἐκλείπειν λόγος.

Χορός μήποτʼ ἐμὸν κατʼ αἰῶνα λίποι θεῶν ἅδε πανάγυρις, μηδʼ ἐπίδοιμι τάνδʼ 220 ἀστυδρομουμέναν πόλιν καὶ στράτευμʼ ἁπτόμενον πυρὶ δαΐῳ.

Ἐτεοκλής μή μοι θεοὺς καλοῦσα βουλεύου κακῶς· πειθαρχία γάρ ἐστι τῆς εὐπραξίας μήτηρ, γυνὴ σωτῆρος· ὧδʼ ἔχει λόγος. 225

Χορός ἔστι· θεοῦ δʼ ἔτʼ ἰσχὺς καθυπερτέρα· πολλάκι δʼ ἐν κακοῖσι τὸν ἀμάχανον κἀκ χαλεπᾶς δύας ὕπερθʼ ὀμμάτων κρημναμενᾶν νεφελᾶν ὀρθοῖ.

Ἐτεοκλής ἀνδρῶν τάδʼ ἐστί, σφάγια καὶ χρηστήρια 230 θεοῖσιν ἕρδειν πολεμίων πειρωμένους · σὸν δʼ αὖ τὸ σιγᾶν καὶ μένειν εἴσω δόμων.

Χορός διὰ θεῶν πόλιν νεμόμεθʼ ἀδάματον, δυσμενέων δʼ ὄχλον πύργος ἀποστέγει. τίς τάδε νέμεσις στυγεῖ; 235

Ἐτεοκλής οὔτοι φθονῶ σοι δαιμόνων τιμᾶν γένος· ἀλλʼ ὡς πολίτας μὴ κακοσπλάγχνους τιθῇς, εὔκηλος ἴσθι μηδʼ ἄγαν ὑπερφοβοῦ.

Χορός ποτίφατον κλύουσα πάταγον ἀνάμιγα ταρβοσύνῳ φόβῳ τάνδʼ ἐς ἀκρόπτολιν, 240 τίμιον ἕδος, ἱκόμαν.

Ἐτεοκλής μή νυν, ἐὰν θνῄσκοντας ἢ τετρωμένους πύθησθε, κωκυτοῖσιν ἁρπαλίζετε. τούτῳ γὰρ Ἄρης βόσκεται, φόνῳ βροτῶν.

ΧΟ. μήποτ᾽ ἐμὸν κατ᾿ αἰῶνα λίποι θεῶν ἅδε πανάγυρις, μηδ᾽ ἐπίδοιμι τάνδ' 220 ἀστυδρομουμέναν πόλιν καὶ στράτευμ ἁπτόμενον πυρὶ δαΐῳ.

ΕΤ. μή μοι θεοὺς καλοῦσα βουλεύου κακῶς· πειθαρχία γάρ ἐστι τῆς εὐπραξίας μήτηρ, γονῆς σωτῆρος· ὧδ᾽ ἔχει λόγος. 225

Χορὸς Παρθένων στρ. β'. μήποτ' ἐμὸν κατ᾽ αἰῶνα λίποι θεῶν ἅδε πανήγυρις, μηδ᾽ ἐπίδοιμι τάνδ' ἀστυδρομουμέναν πόλιν καὶ στράτευμ' ἁπτόμενον πυρὶ δαΐῳ. 205

Ἐτεοκλῆς μή μοι θεοὺς καλοῦσα βουλεύου κακῶς· πειθαρχία γάρ ἐστι τῆς εὐπραξίας μήτηρ, γονῆς σωτῆρος· ὧδ᾽ ἔχει λόγος.

ΧΟΡΟΣ Μήποτ' ἐμὸν κατ' αἰῶνα λίποι θεῶν Str. 2. ἅδε πανάγυρις, μηδ' ἐπίδοιμι τάνδ' ἀστυδρομουμέναν πόλιν καὶ στράτευμ' ἁπτόμενον πυρὶ δαΐῳ.

ΕΤΕΟΚΛΗΣ Μή μοι θεοὺς καλοῦσα βουλεύου κακῶς· 225 πειθαρχία γάρ ἐστι τῆς εὐπραξίας μήτηρ, γύναι γυνή, σωτῆρος· ὧδ' ἔχει λόγος.

ΕΤ. μή μοι θεοὺς καλοῦσα βουλεύου κακῶς· πειθαρχία γάρ ἐστι τῆς εὐπραξίας 210

ΕΤ. μήτηρ, γυνὴ σωτῆρος· ὧδ᾽ ἔχει λόγος.

ΧΟ. 2

ΧΟ. μήποτ᾽ ἐμὸν κατ᾿ αἰῶνα λίποι θεῶν ἅδε πανάγυρις, μηδ᾽ ἐπίδοιμι τάνδ' 220 ἀστυδρομουμέναν πόλιν καὶ στρατὸν τυφόμενον πυρὶ δαΐωι.

ΕΤ. μή μοι θεοὺς καλοῦσα βουλεύου κακῶς·

Numeri:

Testim.:

Apparatus Criticus

ΕΤ. 1 πειθαρχία γάρ ἐστι τῆς εὐπραξίας μήτηρ, γυνὴ σωτῆρος· ὧδ᾽ ἔχει λόγος. – 225

Chorus Dear son of Oedipus, I grew afraid when I heard the clatter of the crashing chariots, when the hubs screamed as they whirled around the wheel, and when I heard the sound of the steering gear, fire-forged bits, in the horses’ mouths. 205

Eteocles Well, then, has a helmsman ever found a way to safety by fleeing from stern to prow, when his ship is foundering in high seas? 210

Chorus But trusting in the gods I came in haste to their ancient statues, when the deadly blizzard of falling stones thundered against the gates. Just then I set out in fear to pray to the Blessed Ones that they spread their protection over the city. 215

Eteocles Pray that the rampart withstand the enemy spear. Yes, the outcome is in the gods’ hands—but then, it is said that the gods of a captured city abandon it.

Chorus Never so long as I live may this divine assembly abandon us, nor may I live to see the city overrun and the army seizing it with hostile fire! 220

Eteocles When you invoke the gods, do not be ill-advised. For Obedience is the mother of Success, wife of Salvation—as the saying goes. 225

Chorus So she is, but the power of god is supreme, and often in bad times it raises the helpless man out of harsh misery even when stormclouds are lowering over his eyes.

Eteocles It is the man’s duty to offer victims and sacrifices to the gods when they test their enemy; your duty is to be silent and to remain inside the house. 230

Chorus By the will of the gods we inhabit an unconquered city, and the rampart withstands the enemy throng. What indignation makes you resent this? 235

Eteocles I do not begrudge your honor of the divine race; but lest you make the citizens cowardly, be calm and do not be overly fearful.

Chorus When I heard the strange and jumbled clashes, I came in trembling fear to this citadel, our seat of worship. 240

Eteocles If, then, you hear that men are dying or wounded, do not seize on the news with loud wailing. For this is the food of Ares, human blood.

Eteocles Do not thou, invoking the gods, take ill counsel;—for subordination, woman, is the mother of saving success; so the adage runs.

Chorus

ÉTÉOCLE Invoque les dieux, sans pour cela te sottement conduire ! La discipline est mère du succès qui, seul, ô femme, assure la vie sauve. Voilà la vérité.

LE CHŒUR Oui, mais le pouvoir céleste est plus puissant encore. C'est lui qui souvent, quand l'homme plongé dans des maux sans

ETEOCLES. Let not these invocations of the Gods Make you improvident; remember rather Obedience is the mother of success, Wedded to safety: so the wise assure us.

CHORUS.

ETEOCLE Per invocar gli Dei, non appigliarti a mal consiglio. Obbedienza è madre di salvezza: lo afferma antico detto.

CORO

Ah, let me die, or ever I behold The gods go forth, in conflagration dire! The foemen's rush and raid, and all our hold Wrapt in the burning fire!

Eteocles Cry not on Heaven, in impotent debate! 185 What saith the saw?— Good saving Strength, in verity, Out of Obedience breeds the babe Prosperity.

Chorus

Nimmer, so lange mir leuchtet des Lebens Licht, 200 Weiche der Götter Chor von hier, nimmermehr Mög' ich die Burg erstürmt, nimmer mein Volk versengt Schau'n von der feindlichen Flamme Glut!

Eteokles. Die Götter rufend, schaffe mein Verderben nicht! Denn nur Gehorsam ist des allerrettenden 205 Wohlstandes Vater: das bedeut' ich dir, o Frau.

Der Chor. Zweite Gegenstrophe.

Commentary

Stable identifiers

Eteocles

Ne mibi deos inuocans, conſulis male.

Obedientia erga principes enim eft felicitatis

Mater, feruatoris uxor. sic ſe res habet.
210

Ετεοκλης

τί οὖν; ὁ ναύτης ἆρα μὴ ʼς πρῷραν φυγὼν

πρύμνηθεν ηὗρε μηχανὴν σωτηρίας,

νεὼς καμούσης ποντίῳ πρὸς⁴ κύματι;
210
211

Ετεοκλης

πύργον στέγειν εὔχεσθε πολέμιον δόρυ.

Χορος

οὔκουν⁶ τάδ᾽ ἔσται πρὸς θεῶν;

Ετεοκλης

ἀλλ᾽ οὖν θεοὺς

τοὺς τῆς ἁλούσης πόλεος⁷ ἐκλείπειν λόγος.⁸

219

Χορος

μήποτ᾽ ἐμὸν κατ᾽ αἰῶνα λίποι⁹ θεῶν

ἅδε πανάγυρις, μηδ᾽ ἐπίδοιμι τάνδ᾽
220

ἀστυδρομουμέναν πόλιν καὶ στράτευμ᾽

ἁπτόμενον πυρὶ δαΐῳ.¹⁰

Ετεοκλης

μή μοι θεοὺς καλοῦσα βουλεύου κακῶς:

πειθαρχία γάρ ἐστι τῆς εὐπραξίας

μήτηρ, γονῆς¹¹ σωτῆρος: ὧδ᾽ ἔχει λόγος.
225
226

Χορος

ἔστι: θεοῦ¹² δ᾽ ἔτ᾽ ἰσχὺς καθυπερτέρα:

πολλάκι δ᾽ ἐν κακοῖσι τὸν¹³ ἀμάχανον

κἀκ χαλεπᾶς δύας ὕπερθ᾽ ὀμμάτων

κρημναμενᾶν νεφελᾶν¹⁴ ὀρθοῖ.¹⁵

Ετεοκλης

ἀνδρῶν τάδ᾽ ἐστί, σφάγια καὶ χρηστήρια
230

θεοῖσιν ἕρδειν, πολεμίων πειρωμένων:¹⁶

σὸν δ᾽ αὖ τὸ σιγᾶν καὶ μένειν εἴσω δόμων.

233

Χορος

διὰ θεῶν πόλιν νεμόμεθ᾽ ἀδάματον,¹⁷

δυσμενέων δ᾽ ὄχλον πύργος ἀποστέγει.

τίς¹⁸ τάδε νέμεσις στυγεῖ;
235

Ετεοκλης

οὔτοι φθονῶ σοι δαιμόνων τιμᾶν γένος:

ἀλλ᾽ ὡς πολίτας μὴ κακοσπλάγχνους τιθῇς,

εὔκηλος ἴσθι μηδ᾽ ἄγαν ὑπερφοβοῦ.

239

Χορος

ποτίφατον¹⁹ κλύουσα πάταγον ἀνάμιγα²⁰

ταρβοσύνῳ φόβῳ τάνδ᾽ ἐς ἀκρόπτολιν,²¹
240

τίμιον ἕδος, ἱκόμαν.

Ετεοκλης

μή νυν, ἐὰν θνῄσκοντας ἢ τετρωμένους

πύθησθε, κωκυτοῖσιν ἁρπαλίζετε.

τούτῳ γὰρ Ἄρης βόσκεται, φόνῳ βροτῶν.

245

Ἐτεοκλής

τί οὖν; ὁ ναύτης ἆρα μὴ ʼς πρῷραν φυγὼν

πρύμνηθεν ηὗρε μηχανὴν σωτηρίας,

νεὼς καμούσης ποντίῳ πρὸς κύματι ;
210

Ἐτεοκλής

πύργον στέγειν εὔχεσθε πολέμιον δόρυ.

οὐκοῦν τάδʼ ἔσται πρὸς θεῶν· ἀλλʼ οὖν θεοὺς

τοὺς τῆς ἁλούσης πόλεος ἐκλείπειν λόγος.

Χορός

μήποτʼ ἐμὸν κατʼ αἰῶνα λίποι θεῶν

ἅδε πανάγυρις, μηδʼ ἐπίδοιμι τάνδʼ
220

ἀστυδρομουμέναν πόλιν καὶ στράτευμʼ

ἁπτόμενον πυρὶ δαΐῳ.

Ἐτεοκλής

μή μοι θεοὺς καλοῦσα βουλεύου κακῶς·

πειθαρχία γάρ ἐστι τῆς εὐπραξίας

μήτηρ, γυνὴ σωτῆρος· ὧδʼ ἔχει λόγος.
225

Χορός

ἔστι· θεοῦ δʼ ἔτʼ ἰσχὺς καθυπερτέρα·

πολλάκι δʼ ἐν κακοῖσι τὸν ἀμάχανον

κἀκ χαλεπᾶς δύας ὕπερθʼ ὀμμάτων

κρημναμενᾶν νεφελᾶν ὀρθοῖ.

Ἐτεοκλής

ἀνδρῶν τάδʼ ἐστί, σφάγια καὶ χρηστήρια
230

θεοῖσιν ἕρδειν πολεμίων πειρωμένους ·

σὸν δʼ αὖ τὸ σιγᾶν καὶ μένειν εἴσω δόμων.

Χορός

διὰ θεῶν πόλιν νεμόμεθʼ ἀδάματον,

δυσμενέων δʼ ὄχλον πύργος ἀποστέγει.

τίς τάδε νέμεσις στυγεῖ;
235

Ἐτεοκλής

οὔτοι φθονῶ σοι δαιμόνων τιμᾶν γένος·

ἀλλʼ ὡς πολίτας μὴ κακοσπλάγχνους τιθῇς,

εὔκηλος ἴσθι μηδʼ ἄγαν ὑπερφοβοῦ.

Χορός

ποτίφατον κλύουσα πάταγον ἀνάμιγα

ταρβοσύνῳ φόβῳ τάνδʼ ἐς ἀκρόπτολιν,
240

τίμιον ἕδος, ἱκόμαν.

Ἐτεοκλής

μή νυν, ἐὰν θνῄσκοντας ἢ τετρωμένους

πύθησθε, κωκυτοῖσιν ἁρπαλίζετε.

τούτῳ γὰρ Ἄρης βόσκεται, φόνῳ βροτῶν.

ΧΟ.

μήποτ᾽ ἐμὸν κατ᾿ αἰῶνα λίποι θεῶν

ἅδε πανάγυρις, μηδ᾽ ἐπίδοιμι τάνδ'
220

ἀστυδρομουμέναν πόλιν καὶ στράτευμ

ἁπτόμενον πυρὶ δαΐῳ.

ΕΤ.

μή μοι θεοὺς καλοῦσα βουλεύου κακῶς·

πειθαρχία γάρ ἐστι τῆς εὐπραξίας

μήτηρ, γονῆς σωτῆρος· ὧδ᾽ ἔχει λόγος.
225

Χορὸς Παρθένων
στρ. β'.

μήποτ' ἐμὸν κατ᾽ αἰῶνα λίποι θεῶν

ἅδε πανήγυρις, μηδ᾽ ἐπίδοιμι τάνδ'

ἀστυδρομουμέναν πόλιν καὶ στράτευμ'

ἁπτόμενον πυρὶ δαΐῳ.
205

Ἐτεοκλῆς

μή μοι θεοὺς καλοῦσα βουλεύου κακῶς·

πειθαρχία γάρ ἐστι τῆς εὐπραξίας

μήτηρ, γονῆς σωτῆρος· ὧδ᾽ ἔχει λόγος.

ΧΟΡΟΣ

Μήποτ' ἐμὸν κατ' αἰῶνα λίποι θεῶν

Str. 2.

ἅδε πανάγυρις, μηδ' ἐπίδοιμι τάνδ'

ἀστυδρομουμέναν πόλιν καὶ στράτευμ'

ἁπτόμενον πυρὶ δαΐῳ.

ΕΤΕΟΚΛΗΣ

Μή μοι θεοὺς καλοῦσα βουλεύου κακῶς·
225

πειθαρχία γάρ ἐστι τῆς εὐπραξίας

μήτηρ, γύναι γυνή, σωτῆρος· ὧδ' ἔχει λόγος.

ΕΤ.

μή μοι θεοὺς καλοῦσα βουλεύου κακῶς·

πειθαρχία γάρ ἐστι τῆς εὐπραξίας
210

ΕΤ.

μήτηρ, γυνὴ σωτῆρος· ὧδ᾽ ἔχει λόγος.

ΧΟ.

2

ΧΟ.

μήποτ᾽ ἐμὸν κατ᾿ αἰῶνα λίποι θεῶν

ἅδε πανάγυρις, μηδ᾽ ἐπίδοιμι τάνδ'
220

ἀστυδρομουμέναν πόλιν καὶ στρατὸν

τυφόμενον πυρὶ δαΐωι.

ΕΤ.

μή μοι θεοὺς καλοῦσα βουλεύου κακῶς·

ΕΤ.
¹

πειθαρχία γάρ ἐστι τῆς εὐπραξίας

μήτηρ, γυνὴ σωτῆρος· ὧδ᾽ ἔχει λόγος. –
225

Chorus

Dear son of Oedipus, I grew afraid when I heard the clatter of the crashing chariots,

when the hubs screamed as they whirled around the wheel, and when I heard the sound of the steering gear, fire-forged bits, in the horses’ mouths.
205

Eteocles

Well, then, has a helmsman ever found a way to safety by fleeing from stern to prow,

when his ship is foundering in high seas?
210

Chorus

But trusting in the gods I came in haste to their ancient statues, when the deadly blizzard of falling stones thundered against the gates. Just then I set out in fear to pray to the Blessed Ones

that they spread their protection over the city.
215

Eteocles

Pray that the rampart withstand the enemy spear. Yes, the outcome is in the gods’ hands—but then, it is said that the gods of a captured city abandon it.

Chorus

Never so long as I live may this divine assembly abandon us,

nor may I live to see the city overrun and the army seizing it with hostile fire!
220

Eteocles

When you invoke the gods, do not be ill-advised. For Obedience is

the mother of Success, wife of Salvation—as the saying goes.
225

Chorus

So she is, but the power of god is supreme, and often in bad times it raises the helpless man out of harsh misery even when stormclouds are lowering over his eyes.

Eteocles

It is the man’s duty to offer victims and sacrifices to the gods when they test their enemy; your duty is to be silent and to remain inside the house.
230

Chorus

By the will of the gods we inhabit an unconquered city, and the rampart withstands the enemy throng.

What indignation makes you resent this?
235

Eteocles

I do not begrudge your honor of the divine race; but lest you make the citizens cowardly, be calm and do not be overly fearful.

Chorus

When I heard the strange and jumbled clashes,

I came in trembling fear to this citadel, our seat of worship.
240

Eteocles

If, then, you hear that men are dying or wounded, do not seize on the news with loud wailing. For this is the food of Ares, human blood.

Eteocles

Do not thou, invoking the gods, take ill counsel;—for subordination, woman, is the mother of saving success; so the adage runs.

ÉTÉOCLE

Invoque les dieux, sans pour cela te sottement conduire ! La discipline est mère du succès qui, seul,
ô femme, assure la vie sauve. Voilà la vérité.

LE CHŒUR

Oui, mais le pouvoir céleste est plus puissant encore. C'est lui qui souvent, quand l'homme plongé dans des maux sans

ETEOCLES.

Let not these invocations of the Gods

Make you improvident; remember rather

Obedience is the mother of success,

Wedded to safety: so the wise assure us.

ETEOCLE

Per invocar gli Dei, non appigliarti

a mal consiglio. Obbedienza è madre

di salvezza: lo afferma antico detto.

Ah, let me die, or ever I behold

The gods go forth, in conflagration dire!

The foemen's rush and raid, and all our hold

Wrapt in the burning fire!

Eteocles

Cry not on Heaven, in impotent debate!
185

What saith the saw?— Good saving Strength, in verity,

Out of Obedience breeds the babe Prosperity.

Nimmer, so lange mir leuchtet des Lebens Licht,
200

Weiche der Götter Chor von hier, nimmermehr

Mög' ich die Burg erstürmt, nimmer mein Volk versengt

Schau'n von der feindlichen Flamme Glut!

Eteokles.

Die Götter rufend, schaffe mein Verderben nicht!

Denn nur Gehorsam ist des allerrettenden
205

Wohlstandes Vater: das bedeut' ich dir, o Frau.

Der Chor.
Zweite Gegenstrophe.