Aeschylus Seven Against Thebes 626

Ettore Romagnoli (Translator)

Oh Numi, udendo le giuste preghiere,
esaüditele, fate che Tebe
705
sorte abbia fausta: gli orror' della guerra
sugli invasori torcete: col fulmine,
fuor delle torri li stermini Giove.

Seven Against Thebes. Aeschylus. Ettore Romagnoli (Translator). Bologna. 1922.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by Schmidt Sciences.

Current edition Experimental

Eschilo, I Sette a Tebe: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) (Italian) (Eschilo, I Sette a Tebe: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (7)
Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 631-685 focus
Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922.) — 631-685 focus
Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 626 focus
Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. Gottfried Hermann, 1852.) — 626 focus
ΕΠΤΑ ΕΠΙ θΗΒΑΣ (OCR draft) Experimental (ΕΠΤΑ ΕΠΙ θΗΒΑΣ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 626 focus
Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. N. Wecklein, 1885.) — 626 focus
κλύοντες θεοὶ δικαίας λιτάς
ἡμετέρας τελεῖθ᾽, ὡς πόλις εὐτυχῇ,
δορίπονα κάκ᾽ ἐκτρέπον-
615
τες γᾶς ἐπιμόλους· πύργων δ᾽ ἔκτοθεν
βαλὼν Ζεύς σφε κάνοι κεραυνῷ.
Aeschyli Septem contra Thebas (OCR draft) Experimental (Aeschyli Septem contra Thebas. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 626 focus
Translations (7)
Seven Against Thebes Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922. (Modernized by Perseus.)) — 631-685 focus
The Seven against Thebes. (OCR draft) Experimental (The Seven against Thebes.. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 626 focus
O ye gods, give ear to our righteous supplications, and graciously bring it to pass that our city may be successful, while ye turn the horrors wrought by the spear upon the invaders of our country: and may Jove, having flung them [to a distance] from our towers, slay them with his thunderbolt.
LES SEPT CONTRE THÈBES (OCR draft) Experimental (LES SEPT CONTRE THÈBES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 626 focus
des dieux.
The Seven Chiefs against Thebes (OCR draft) Experimental (The Seven Chiefs against Thebes. Robert Potter, 1779.) — 626 focus
That gift, ye great immortal pow'rs,
On the brave guardians of our ſtate beſtow;
On each victorious brow
The radiant honour bind! Oh, hear
A virgin's pious pray'r;
720
Chaſe the proud ſtrangers from our tow'rs;
Or headlong let them fall,
Thy red right hand, almighty fire,
Rolling its vengeful fire,
In flaming ruin ſtrech'd beneath our wall!
725
Aeschylus, Septem ad Thebas: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Septem ad Thebas: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 626 focus
Audientes dij iuſtas preces
Noſtras, efficite ut urbs fælix sit:
Quæ imminent ab haftis mala, uertentes
Ad migratores terre, extra turres verò
600
Iaculans Iupiter ipſos interficiat fulmine.
English (E. D. A. Morshead, 1908) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Seven against Thebes — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 626 focus
Unto our loyal cry, ye gods, give ear!
Save, save the city! turn away the spear,
Send on the foemen fear!
630
Outside the rampart fall they, rent and riven
Beneath the bolt of heaven!
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 626 focus
Erhört, Götter, uns, erfüllt gnadenvoll,
Was wir gerecht erfleh'n: krönet mit Glück die Stadt!
Grausen Kampf's Ungewitter wendet
Wider den Feind! O Zeus, hoch hinab vom Wall
Wirf, mit dem Blige tilg' ihn!
605

Commentary

Critical apparatus to Seven Against Thebes (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of Seven Against Thebes.) focus

631. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-723

πέμπειν δοκεῖς:
πέμπειν γνῶθι τίνα
Cantabr. 1.
δοκεῖς
Lips. Rob. Turn.
δοκεῖ
M. G. Par. H. et adscripto
δοκεῖς ἤγουν νομίζεις
Par. Β.
δοκεῖ σοι
Vit. Colb. 1. Par. N. Ald.
631

632. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-724

τῷδε:
τῶνδε
Vit. Colb. 1.
632

633. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-725

μέμψει· σὺ δ᾽ αὐτὸς γνῶθι, ναυκλήρει πόλιν:
μέμψῃ
libri. Sed
η
in litura scriptum in G.
σὺ δ᾽ αὐτὸς γνῶθι ναυκληρεῖν πόλιν
libri. Scribendum erat
σὺ δ᾽ αὐτὸς γνῶθι, ναυκλήρει πόλιν
. Hac sola ratione vis est in repetitione.
633

634. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-726

θεομανές:
θεομενές τε θεῶν
Par. E.
634

635. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-727

ἀμὸν:
ἐμὸν
G. Par. N. Rob. et α superscripto Cantabr.2.
ὠμὸν
Οx. Ald.
οὐμὸν
Vit.
635

636. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-728

δὴ νῦν ἀραὶ:
δὲ νῦν ἀραὶ
G. Vit.
δὴ ἀραὶ νῦν
Vind. 1. 3. Ald. Rob.
τηλεσφόροι
G.
636

637. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-729

κλαίειν:
κλύειν
Cantabr. 1.
637

638. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-730

δυςφορώτερος:
δυςφορώτερος
M. Lips. Ald. Rob. Turn.
δυσφορώτατος
Vit. Cantabr. 2. Par. K. L. N. Colb. 1. Ven. B. Vind. 2. 4.
δηφορώτατος
G.
638

639. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-731

Πολυνείκει:
Πολυνείκει
Brunckius ex Par. B. restituit. Id habent etiam M. Lips. Par. L. sed in M. ει in litura scriptum esse videtur.
πολυνείκη
G. Vit. Ald. Rob. Inde Turnebus fecerat
Πολυνείκη
,
639

640. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-732

εἰσόμεσθα ταπίσημ᾽ ὅπῃ:
εἰσόμεθα
Vit. Vind. 1. 2. 3. 4. Ald.
οἰσόμεσθα
Cantabr. 1.
τἀπίσημα
Victorius, et videntur hoc M. G. a pr. manu habuisse.
τοὐπίσημ'
M. G. a sec. manu et Vit. Lips. Cantabr. L. Arund. Ox. Par. C. Ask. A. Ven. A. Vind. 2. 3. 4. Ald. Rob. Turn.
ὅποι
M. Rob.
640

642. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-733

σὺν φοίτῳ φρενῶν:
σὺν φοίτῳ
Vit. Arund. Mosc. 1. 2. Ox. Par. A. B. C. Ε. F. Η. Κ. L. Colb. 1. Ven. A.
συμφοίτω
, cum glossa
μανίᾳ
a recentiore manu supra adscripta, M. et Cantabr. 1. Rob.
συνφοίτω
G. Lips.
σὺν τύφῳ
Ald. Turn. Hesychius
φοῖτος, μανία, λύσσα
. Ex Par. B. Faehsius affert
φρενῶν. γρ. φρενί
.
642

643. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-734

εἰ δ᾽ ... παρθένος Δίκη:
εἰ δὴ
G.
παρθένος
,
Δίκη
παρθένος, omisso
παῖς
, Lips.
δίκην
Αld.
643

644. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-735

φρεσίν:
φρεσὶν
M. Vit. Lips.
φρεσὶ
G. Cantabr. 1. 2. Ald. Rob. Turn.
644

645. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-736

οὔτε νιν: In
οὔτε νιν
litteras ε et ν in litura a recentiore manu habet M.
645

646. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-737

πω:
πω
omittit Par. E.
646

647. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-738

ξυλλογῇ:
ξυλλογῇ
, superscripto a sec. ut videtur manu σ, Μ.
συλλογῆς
Vit. Ceteri
συλλογῇ
.
647

648. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-739

προςεῖπε: Libri omnes
προςεῖπε
. Id scholiastae et glossatores
ἠσπάσατο, προςεφώνησεν, λόγου ἄξιον ἔκρινεν
interpretantur. Scholiastes cod. Μ.
προςεῖδε
legit, adscripsit enim haec,
εἶδεν αὐτὸν καὶ ἐφίλησε. ἀντὶ οὐδὲ ἐν μιᾷ ἡλικίᾳ ἔπραξε τι δίκαιον
. Reponendum censuit
προςεῖδε
B. Martinus Var. lect. IV. 19. p. 243. reposuere Brunckius, Schützius, Blomfieldius. Tetigerunt hanc loquendi rationem Muretus Var. lect. IV. 20. Iacobsius ad Meleagrum XXIII. 1. interpretes Horatii ad carm. IV. 3, 1. Sed non opus esse videtur ut librorum scriptura mutetur. Similiter enim dicit Euripides Suppl. v.959.
οὐδ' Ἄρτεμις τοξοφόρος προςφθέγξαιτ᾽ ἂν τὰς ἀτέκνους
, ubi alia exempla attulit Marklandus, sed ut nullum tamen omni ex parte aptum sit.
Προςεῖπε καὶ κατηξιώσατο
idem est quod
προςειπεῖν κατηξιώσατο
, ut in Prom. v. 342.
τὰ μέν σ' ἐπαινῶ κοὐδαμῇ λήξω ποτέ
.
648

649. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-740

οὔτ᾽ ἐν ... μὴν:
οὐδ' ἐν
Brunckius ex Par. A. B. et sic etiam Cantabr. 1. Ox. Recte.
οὔτ' ἐν
ceteri.
μὴν
pro
μὴν
M. sed α a sec. manu supra adscriptum est.
649

650. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-741

οἶμαι νιν αὐτῷ νῦν παραστατεῖν:
οἶμαι νιν αὐτῷ νῦν παραστατεῖν
M. (in quo post
νῦν
litura est) Vit. Cantabr. 1. Ox. Mosc. 2. Par. A. B. H. Colb. 1. Ven. A. Rob. Sic habuerat etiam G. in quo
νιν
minio in
σὺν
mutatum est.
οἶμαι νιν αὐτῶ νιν παραστατεῖν
Lips.
οἶμαί νιν αὐτῷ νῦν συμπαραστατεῖν
Ald.
οἶμαί νιν αὐτῷ συμπαραστατεῖν
Turn. Post
πέλας
G. addit
ῥεῖα
.
650

651. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-742

NA: Minore interpunctione in fine praecedentis versus posita, quod in libris omnibus est, in , mutavi. Adscriptum est a recentiore manu in M.
651

652. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-743

ξυνοῦσα:
συνοῦσα
Lips.
ξυνοῦσα. γρ. ξενοῦσα καὶ φιλιουμένη
Par. B.
652

654. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-744

αὐτός:
αὐτὸς
Par. L.
654

655. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-745

ἄρχοντί τ':
ἄρχοντι γὰρ
Colb. 1.
655

656. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-746

ξὺν:
σὺν
erat ante Brunckium.
χωρὶς
Par. E.
ξυστήσομαι
Taur.
656

657. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-747

αἰχμήν ... πετρῶν:
αἰχμὴν
G. aliique, ut videtur, codices et Ald. Rob. Turn.
αἰχμῆς
M. Vit. Lips. Arund. Par. H. Colb. 1. idque habuit etiam alter scholiastes.
πτερῶν
G. Cantabr. 1. Rob. et a pr. manu Vit. Adscriptum hoc in Arund. Cantabr. 2. Vind. 4. et in Lips. qui in textu
καὶ πετρῶν
bis habet.
πετρῶν
M. et a sec. manu Vit. et sic cum reliquis plerisque, ut videtur, codicibus Ald. Turn. Commemorat utramque scripturam alter scholiastes,
πτερῶν προβλήματα
interpretans
τοὺς ὀϊστούς
, quod dicere debebat, nisi re vera dixit,
τῶν ὀϊστῶν
. Valckenarius ad Phoen. v. 786. si
πτέρα
sagittae dicerentur, non adspernandam ratus
πτερῶν
, servandum tamen arbitratur
πετρῶν
. Quae ei lectioni firmandae affert, eorum similia multa colligi possunt, sed sine fructu. Mirum enim et paene absonum est scutum dici tutamen adversus eiusmodi telorum genus, quo non de more, sed rarius et casu utebantur. Hoc sensere, opinor, qui
αἰχμῆς καὶ πετρῶν προβλήματα
scripserunt. Sed hi alia ratione hunc versum vitiarunt, omnem ei vim et virtutem detrahentes. Quare equidem
πτερῶν
revocavi, quamvis non meminerim alius loci, ubi sagittae
πτερά
dicantur. Sed cur minorem volemus Aeschyli audaciam esse quam Latinorum poetarum, quos pennum pro sagitta dicere notissimum est? Et
πτερώματα
certe sagittae sunt in Lycophronis v. 56.
τοῖς Τευταρείοις βουκόλου πτερώμασιν,
quem versum afferens Eustathius p. 172, 30. interpretatur
ἤγουν τοῖς τοῦ Τευτάρου Σκύθου ὀϊστοῖς
.
657

659. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-748

ὀργὴν ... ὁμοῖος ... αὐδωμένῳ:
ὁρμὴν
Colb. 1. Par. N. et a sec. manu Vit. qui a pr. manu habuerat
ὀργὴν
, ut ceteri. Adscriptum
ὁρμήν
etiam in Par. B.
ὅμοιος
G.
ὁμοίως
Ald.
αὐδουμένῳ
G.
αὐδομένῳ
Vit. In M. hoc scholion adscriptum est,
τὸν τρόπον τῷ ἀδελφῷ σου βλασφημούμενος
, et in altera parte
ὑπὸ σοῦ
. Alter scholiastes interpretatur
τῷ κακωνύμῳ Πολυνείκῃ
. Glossa in G.
λέγοντι
, in Vit.
κακίστως λεγομένῳ
. Praestat active intelligere
αὐδωμένῳ
, ut spectentur quae dixisse Polynicen rettulerat nuntius, velle illum cum fratre congredi.
659

661. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-749

χεῖρας:
χέρας
Μ. G. Vit.
661

662. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-750

ἀνδροῖν δ᾽ ὁμαίμοιν ... αὐτοκτόνος: Ad ultimas syllabas in
ἀνδροῖν
et
ὁμαίμοιν
in Lips. ω adscriptum.
αὐτόκτονος
a pr. manu M. recentior accentum correxit.
αὐτοκτόνως
Οχ. Taur.
αὐτοκτόνως
Lips. Nominativo utitur poeta quasi dicturus
θάνατος οὐ γηράσκει
.
662

663. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-751

γῆρας:
γῆρας
M. Par. B. Rob. Turn. idemque adscriptum in Vit. Lips. Par. B. C.
πέρας
G. Vit. Lips. Cantabr. 2. Mosc. 2. Par. G. E. N. Colb. 1. Ven. A. B. Vind. 1. 2. 3. 4. Ald.
663

664-666. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-752

εἴπερ κακὸν φέροι τις αἰσχύνης ἄτερ, ἔστω· μόνον γὰρ κέρδος ἐν τεθνηκόσιν· κακῶν δὲ κᾆσχρῶν οὔ τιν' εὐκλείαν ἐρεῖς:
φέροι
M. Vit. et cum reliquis, ut videtur, plerisque codicibus Vict.
φέρη
G.
φέρει
Lips. Cantabr. 1. 2. Ven. B. Ald. Rob. Turn. Scholiastes, cuius haec est in M. adnotatio,
εἰ ὅλως τις ἀτυχεῖ, καλὸν τὸ δίχα αἰσχύνης
, iungit
αἰσχύνης ἄτερ ἔστω
. Εt sic interpunxit Turnebus.
μόνον κέρδος γὰρ
Vit.
ἓν
G. Ox. Vind. 1. 2. 3.4. et a recentiore manu M. a prima enim
ἓν
habuerat, ut ceteri. Secunda manus hoc scholion adscripsit,
ἡ εὔκλεια ἓν κέρδος, τὸ αὐτὸν ἐκδικῆσαι ἀδικούμενον. ἐὰν δὲ ἀνεκδίκητος ἀποθάνῃ, ἕνεκά γε τῶν εἰς αὐτὸν γενομένων κακῶν καὶ αἰσχρῶν, ἄδοξος
. Postea recentior manus haec adscripsit,
τοῦτο γὰρ μόνον τὸ ἕν, κέρδος· τὸ φέρειν κακὸν ἐμέ
(si ita legendum est obscurius scriptum vocabulum).
τόδε κακὸν καὶ αἰσχρόν
. Deinde
τεθνηκόσιν
Μ.
τεθνηκόσι
ceteri, nisi quod
τεθνηκότι
, adscripto
τεθνηκόσι
, habet Par. B. Denique
κ' αἰσχρῶν
Μ. G. Vit. Lips. Ald. Turn.
κ' αἰσχρῶς
Rob. Non puto dici, quod volunt,
μόνον γὰρ κέρδος τοῦτο ἐν τεθνηκόσιν
. Hoc si poeta voluisset, non
γάρ
, sed
τόδε
posuisset. Sed, si haec ita scripsit, hoc dicit, sententia ex philosophia deprompta, si quis infelix sit sine turpitudine, esto: nam lucrum omne apud inferos quaerendum est (si ibi non punimur: sola quae post mortem est vita consideranda est). At infelicitas cum turpitudine coniuncta nusquam in honore est. Sed recte videtur Schutzius mutari iubere ordinem versuum, ut ultimus sit
ἔστω· — τεθνηκόσιν
. Sane, inquit, declinarem fratrem, si malum hoc, non punire ferocientem, sine turpitudine ferre possem: sed quae mala simulque turpia sunt, non dicas laudanda. Esto (congrediar cum fratre): solum enim apud inferos lucrum est, i. e. in morte.

667. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-753

τί μέμονας τέκνον; μήτι σε:
τί μέμονας
M. Arund. Cantabr. 2. Par. L. In M. ad ο a recentiore manu ε supra adscriptum est, itemque in Cantabr. 2.
τί μέμηνας
G. Vit. Taur. Ald. Turn. et ο ad η supra adscripto Lips.
τί μαινας
Vind. 2. 4.
μέμηνας
explicat prior scholiastes,
μέμονας
et
μέμηνας
alter: in M. nullum est scholion.
τί καὶ μέμονας
Rob. unde Porsonus
καὶ μέμονας
fecit.
τέκος
Par. H. et adscripto γρ.
τέκνον
Par. B.
μήτι σε
Ald. Rob. Turn.
μήτις σε
M. G. Vit. Lips. Par. A. B. Taur. Vind. 1.2.3.
θυμοπληθὺς
G. Vit.
θυμοπλήθος
Rob.
667

668. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-754

δορίμαργος ... ἄτα:
δορὶ μάργος
, supra scripto a recentiore manu
δορίμαργος
, M.
δορύμαργος
Cantabr. 1. 2. Par. L. Vind. 2. 4.
ἄτη
Lips. Cantabr. 1.2. Par. C. Ald. Rob. Turn. In M. ad α recentior manus η supra adscripsit.
668

669. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-755

ἔκβαλ᾽:
ἔκβαλ'
, ut tamen alterum λ ab alia manu additum videtur, M.
ἔκβαλε
Cantabr. 2. Omittit hoc vocabulum Lips.
669

671. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-756

Κωκυτοῦ:
κωκυτὸν
Lips.
παρὰ κωκυτοῦ
Par. L.
671

672. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-757

Φοίβῳ ... πᾶν:
φοίβῳ
, ad ο supra adscripto ου, Lips.
πᾶν
omittit Ven. A.
Λαΐου
Colb. 1.
672

673. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-758

ἵμερος ἐξοτρύνει:
θυμὸς
pro
ἵμερος
Rob. Sic etiam Brunckius, haud dubie codices secutus, nam Robortelli editione carebat.
ἐποτρύνει
Cantabr. 2. Par. L. (si Faehsio fides) Rob. Brunckius. π ad ξ recentior manus in M. supra adscripsit.
673

674. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-759

πικρόκαρπον ἀνδροκτασίαν:
πικρόκακον
Rob.
ἀνδροκτασίαν
M. a pr. manu: recentior
κλ
ad
τ
supra adscripsit.
674

675. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-760

οὐ θεμιστοῦ:
οὐ θεμιστὸν
M. et hoc Brunckius restituit, quum in Par. B. hanc adnotationem,
γρ. ἄθεμιστον
, invenisset.
οὐ θέμιστον
Lips. Ceteri
οὐ θεμιτόν
. In M. ad
ὸν
recentior manus
οῦ
supra adscripsit.
675

676. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-761

ἐχθρά ... τελεῖ ἀρὰ:
γὰρ καὶ
Rob.
ἐχθρὰ
Arund. Cantabr. 1.2. Mosc. 1. Par. A. E. F. K. L. Colb. 1. Ven. B. Vind. 2. Rob. γρ.
ἐχθρά
Par. B.
αἰσχρὰ
M. G. Vit. Lips. Par. B. Ald. Turn.
μοι
Par. K.L.
τελεῖ ἄρα
sic M. sed ut prius
ἀρὰ
scriptum fuisse videatur: recentior manus
τελεία
supra adscripsit.
τελεῖ ἀρὰ
G. Vit. Ox. Taur. Ald.
τελεῖ ἄρα
Lips.
τελεία ἀρὰ
Par. K. L.
τελεῖ ἀρὰ
Rob.
ἀρὰ τέλει
Colb. 1.
τέλει ἄρα. γρ. καὶ οὕτως. τελεῖ. τελευτᾷ ἀρά. τὸ τελεῖ ἀντὶ τοῦ τελειοῦται
ex Par. B. Faehsius affert.
τελεῖν ἀρὰ
Turn.
τέλει ἀρὰ
inde a Victorio edebatur. Bonum esset
τελεία
, si ultima syllaba elidi posset. Itaque Turnebi scripturam recepi, ut
τελεῖν
cum
ὄμμασιν προςιζάνει
coniungeretur, quod horum haec vis est, monet me. Idem putavit Blomfieldius. Respondet Eteocles his verbis ad ea quae chorus dixerat,
ἵμερός σε ἐξοτρύνει ἀνδροκτασίαν τελεῖν
. Wordsworthius in Museo philologico I. p. 222.
τάλαιν' ἀρὰ
scribendum esse coniecit, comparans Eur. Hipp. 1236.
πατρὸς τάλαιν' ἀρά
.
676

677. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-762

ξηροῖς ... ὄμμασιν προςιζάνει:
ξηροῖσι
Colb. 1. et
τ'
a recentiore manu addito Vit.
ὄμμασιν
Porsonus.
ὄμασι
G.
ὄμμασι
ceteri.
προςιζάνει
a pr. manu M. correxit sec. manus.
677

678. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-763

πρότερον ὑστέρου μόρου:
προτέρους ὑστέρου μόρου
Vit. a pr. manu: sec. manus
μόρου
in
μόρον
mutavit. Habent
μόρον
G. Colb. 1. Ald. Turn. sed G. cum glossa
θανάτου
. Hoc dicit, instigant me patris dirae, lucrum prius commemorantes secutura morte, i. e. hortantur vindictam sumere quamvis moriturum.
678

679. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-764

μὴ 'ποτρύνου· κακὸς:
μὴ ἐποτρύνου
Vit. Par. G.
κακὸς δ᾽ οὐ
Vind. 2. 3. 4.
δειλὸς οὐ
Arund. Par. K. L. Ask. A. Ven. B. Rob. et adscripto γρ.
κακός
Colb. 2.
κακὸς γο, δειλός
Par. B. Libri
κεκλήσῃ
.
679

680. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-765

βίον εὖ κυρήσας· μελάναιγὶς:
βίον εὖ κυρήσας
, bene se habens quod ad vitam attinet, i. e. recte instituens vitam.
πατρὸς
ante
μελαναιγίς
inserunt Vind. 2. 4. Post
μελαναιγίς
libri
δ'
habent. Deleverunt Arnaldus Animadv. crit. p. 196. et Pauwius.
680

681. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-766

εἶσι δόμους Ἐρινύς, ὅταν ἐκ: Ad
εἰσι
in M. recentior manus
οὐκ
supra adscripsit.
δόμους
Brunckius.
δόμον
M. Lips. Par. A.
δόμων
ceteri.
ἐρινὺς
Μ.
Ἐριννὺς
vulgo.
ὅταν
Arund. Cantabr. 1.2.
ὅτ' ἂν
a pr. manu M. mutatum in
οὔτ' ἂν
ab alia, fortasse secunda, manu.
ὅτ' ἂν
a pr. manu Vit. mutatum a sec. manu in
οὔτ' ἂν
, quod reliqui libri habent praeter Ald. in qua
οὔ τ' ἂν
, et Rob. in qua
οὐ ἂν
est. Scribendum fortasse est
ἀφ' ὅτου χερῶν
.
681

682. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-767

δέχωνται:
δέχονται
Par. C. Rob.
682

684. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-768

ὀλομένων θαυμάζεται: In
ὀλομένων
alterum ο in litura habet M.
ὀλλομένων
Vit. Inter
ὀλομένων
et
θαυμάζεται
supra versum
οὐ
adscriptum in G.
οὐ θαυμάζεται
Taur. Vind. 1.
684

685. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-769

τί οὖν ... σαίνοιμεν:
τί γ' οὖν
Cantabr. 1.
τί νῦν
Blomfieldius. V. ad v. 190.
ἂν σαίνοιμεν
ante sec. manus emendationem habuisse videtur M.
σαίνομεν μόρον ὀλέθριον
, sed cum glossa
κολακεύοιμεν
, G.
685

686-689. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-770

νῦν ὅτε σοι παρέστακεν· ἐπεὶ κλύδων, λήματος ἐντροπαίᾳ χρονίᾳ μεταλλακτός, ἴσως ἂν ἔλθοι θαλερωτέρῳ πνεύματι· νῦν δ᾽ ἔτι ζεῖ:
νῦν ὅτι
Rob. V. ad Suppl. v. 614.
παρέστηκεν
ad α supra adscripto η Lips.
παρέστηκε
G. Vit. Ox. Par. C.
ἐπεὶ δαίμων λήματος
libri omnes, nisi quod
λήμματος
habet Colb. 2.
ἀντροπαίᾳ
G. Vit. Lips. et cum reliquis, ut videtur, paene omnibus codicibus Rob.
ἀντροπαίᾳ
a pr. manu M. recentior manus acutum accentum adscripsit.
ἀντροπαίου
, cum glossa
τοῦ ἰσχυροῦ
, Mosc. 1.
ἐν τροπαίᾳ
Ald. Turn.
χρόνια
M. sed ut accentus antea in altera syllaba fuerit, α autem non sit certum.
χρόνια
G. Vit. Lips. Arund. Ox. Ald. Turn.
χρονία. γρ. χρόνια καὶ βραδέως καί ποτε
ex Par. B. Faehsius affert.
χρόνια
Rob.
χρονίᾳ
editum inde a Cantero. Verbis
μεταλλακτὸς ἴσως
in Vit. supra adscripta est haec adnotatio,
μεταλακτὸς Ἀττικὸν ὁ τοιοῦτος θυμός
. Deinde
ἂν ἔλθοι
Colb. 2. Par. L.
θαλλωτέρῳ
, litteris αλ in litura, Μ.
θαλερωτέρῳ
ceteri omnes, et ita recentior manus in M. correxit. Lips. Rob. Scholiastae, quorum nulla est in M. adnotatio, nihil frugi ad hos versus afferunt. Qui quum vocabulum
δαίμων
et per
τύχη
et per
θυμός
interpretentur, videri possunt aliam lectionem secuti esse. Neque credibile est Aeschylum
δαίμων
scripsisse, dochmii forma parum accurate strophicae respondente.
Θαλερωτέρῳ
in G. explicat glossa
ἰσχυροτέρῳ
, in Vit.
χλωροτέρῳ
. Sed hoc alienum est ab horum versuum sententia, quae id postulat, quod prior scholiastes per
ἀσθενεστέρῳ καὶ ἀναπεπτωκότι πνεύματι
, alter per
μαλακωτέρῳ
expressit. Verum ita non potest dici
θαλερώτερόν πνεῦμα
. Aliena enim sunt quae Blomfieldius in glossario attulit. Quare scripsi
νῦν ὅτε σοι παρέστακεν· ἐπεὶ κλύδων, λήματος ἀντροπαίᾳ χρονίᾳ μεταλλακτός, ἴσως ἂν ἔλθοι χαλαρωτέρῳ πνεύματι· νῦν δ᾽ ἔτι ζεῖ
. Nunc in tua potestate est (licet tibi adhuc evitare mortem): nam aestus. sera consilii conversione mutatus, remissiore fortasse veniat flamine: nunc autem ferret adhuc. Praestat autem fortasse scribere
ἀντροπαίᾳ
, ut
ἂν
ad
μεταλλακτός
pertineat: nam
ἀνατροπαία
non tam mutatio est, quam eversio.

690. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-771

ἐξέζεσαν ... κατεύγματα:
ἐξέζεσαν
Μ. G. Lips. Ox. Par. C. E. Ald. Rob. Turn.
ἐξέζησαν
Par. L.
ἐξέζεσεν
Vit. et plerique, ut videtur, reliqui codices. Et videtur hoc in M. alia manus α in ε mutato fecisse. Ita editur inde a Victorio. Hoc dicit, fervefecerunt enim animi aestum dirae patris. Recte autem se habet pluralis
ἐξέζεσαν
, quum
κατεύγματα
personae vicem gerant.
κατεύματα
Lips.
ματεύματα
, cum glossa
αἱ ἀραί
, G.
690

691. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-772

ἀληθεῖς ἐνυπνίων φαντασμάτων:
ἀληθεῖς
G.
ἀληθὴς
Lips.
ἐνυπνίων φαντασμάτων
Μ. G. Vit. Lips. Par. B. Ald. (in qua
φαντασμάντων
) Turn.
φαντασμάτων ἐνυπνίων
Cantabr.2.
φασμάτων ἐνυπνίων
Arund. Cantabr. 1. Par. A. Rob. et adscriptum in Par. B.
691

692. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-773

δατήριοι:
δοτήρια
a pr. manu M. secunda manus
οι
ex
α
fecit, recentior primae syllabae
δα
supra adscripsit.
δατήριον
Αld. De hoc somnio dictum fuisse necesse est in praegressa tragoedia Oedipo.
692

693. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-774

πείθου γυναιξί, καίπερ οὐ στέργων ὅμως:
πειθὸς
Lips.
πιθοῦ
Blomfieldius. V. ad Prom. v. 276.
γυναιξὶν
Μ.
καίπερ μὴ
Par. L. Rob.
ὁμῶς. γρ. νόμους
Par. B.
693

694. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-775

ὧν ἄνη τις· οὐδὲ χρὴ μακράν:
ἄνη τίς
, a recentiore manu supra adscripto
τις
, Μ.
ἄνη τις
teste Blomfieldio Arund. Id praefixum scholio in M. et hoc, commemoratum a Stephano, primus dedit Canterus.
ἄνυτις
Vit. Cantabr. 1. 2. Οx. Par. G. F. L. Ald. Rob. Turn.
ἄνυσις
G. Lips. Par. E. H. N. Colb. 1. Taur. Vind. 1. 2. 3. 4.
οὐ δὲ
Rob.
μακρὰ
Par. N. Rob. γρ.
μακρά
Par. B. Ante
μακράν
in Lips. supra insertum
λέγειν
, cum glossa
πολυλογεῖν
.
694

695. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-776

μὴ ἔλθῃς ὁδοὺς σὺ τάσδ᾽ ἐφ᾽ ἑβδόμαις:
μὴ ἔλθης ὁδοὺς
Vit.
μὴ ἔλθ' ὁδοὺς
sic Lips.
ἐφ'
omittunt Vit. Par. N.
εὐδόμαις
G.
ἑβδόμοις
Vit.
695

696. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-777

τεθηγμένον ... ἀπαμβλυνεῖς λόγῳ:
τεθειγμένον
G.
ἀμβλυνεῖς
, a recentiore manu supra scripto
απ
, Vit.
λόγῳ
, ad ω supra adscripto ου, Lips.
696

697. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-778

νίκην γε μέντοι καὶ κακὴν τιμᾷ θεός: Libri
νίκην γε
, nisi quod G.
γε
omittit, et
κακὴν
, nisi quod
καλὴν
habet Lips. Ex scholiastae verbis,
τὴν γὰρ κακὴν δίκην ἢ νίκην, λέγω δὲ τὴν γενομένην ἀνόμως, τιμωρεῖται ὁ θεός
, colligi potest etiam
δίκην
lectum fuisse. In M. hoc tantum scholion est,
τιμωρεῖται. ἢ ἐν ἐρωτήσει ὁ λόγος
. Habet interrogationis signum in fine versus Cantabr. 1. Per interrogationem haec non magis dici possunt, quam
τιμᾶν
significare ulcisci. Frustra hunc versum explicare conati sunt interpretes. Putavi scribendum esse
νίκῃ γε μέντοι καὶ κακὸν τιμᾷ θεός
. At victoria etiam improbos ornat deus. Dehortatur chorus Eteoclem, ne ad certamen cum fratre abeat, quod deus interdum etiam improbo (nunc quidem Polynici) victoriam impertiat. Ad haec respondet ille, non decere virum fortem de eo, quod vinci possit, cogitare.
697

698. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-779

στέργειν ... τοῦτο ... ἔπος:
στέγειν
Ald.
στέργειν γ'
G.
στέργειν τ'
Par. E.
τοὔπος
Taur.
698

700. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-780

ἐκφύγοις:
ἐκφύγοις
a pr. manu M. sed recentior
οι
supra adscripsit.
ἐκφύγῃ
Cantabr. 2. Ald. Aberravit ab sententia Nauckius praef. ad Aristophanem Byzantium p. VI.
ἐκφύγοι
scribendum esse putans.
700

701. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-781

πέφρικα ... ὠλεσίοικον:
πέφοικα
, supra adscripto
ρικα
, Vit.
τὴν
Lips.
ὠλεσίοικον
M. G. Turn.
οὐλεσίοικον
Vit.
ὀλεσίοικον
Par. L. Taur. Vind. 1. 2.3.4. Ald. Rob.
ὀλοσίοικον
Lips.
ὠλεσίδομον
varia lectio apud Stephanum.
701

702. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-782

θεόν, οὐ θεοῖς ὁμοίαν:
θεῶν
Arund. Cantabr. 1. Ox. Ask. A. et fortasse Par. F. ex quo affertur
θεόν
. In G. Taur. verba hoc ordine collocata sunt
οὐ θεοῖς ὁμοίαν θεόν
. Post hunc versum ante Canterum haec addebantur,
ἃ (οὐ Ox. Ven. A. Ald.) γὰρ νύκτωρ παρεκελεύσατο (παρακελεύσατο Par. E. παρεκελεύετο Vit. παρελεύσατο Ox. Αld.) καὶ γέγονε (γέγωνε Arund. Ox. Rob.)
. Habent haec verba G. Vit. Lips. Arund. Cantabr. 1. 2. Ox. Par. C. E. Ask. A. Colb. 1. Taur. Ven. A. B. Vind. 1. 2. 3. 4. Ald. Rob. Turn. In M. a recentiore manu in margine adscripta sunt. Nihil haec sunt nisi interpretatio vocabuli
παναληθῆ
, sumpta ex v. 691.
702

703. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-783

παναληθῆ:
παναληθῆ
etiam M. sed ut eadem manus primum
παναληθὲς
scripserit.
703

704. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-784

εὐκταίαν Ἐρινύν:
εὐκτέαν
Arund.
ἀκταίαν
G.
Εὐκταίαν Ἐρινύν
non puto comparari posse cum
Θέμιδι εὐκταίᾳ
Euripidis in Medea v. 170. ut visum est Musgravio et Porsono. Ibi
Θέμις εὐκταία
est quae vota perficit: hic vix aliud esse potest
εὐκταία Ἐρινὺς
quam excitata Oedipi diris Furia. Sed fateor suspectum mihi esse
εὐκταίαν
. Nam etsi metrum Anacreonteum, sive Ionicum
ἀνακλώμενον
, spondeum pro trochaeo admittit, solet tamen Aeschylus versus diligentissime exaequare: atqui mediam in
εὐκταίαν
syllabam non facilius corripias, quam in
Φοίβῳ στυγηθέν
producas. Poterat Aeschylus scribere
πατρὸς ὠκύπουν Ἐρινύν
. Nam hoc rei convenit:
εὐκταίαν
supervacaneum est, quum
τελέσαι κατάρας
sequatur.
ἐρινὺν
M. Arund. Ald. Ceteri
ἐριννύν
.
704

705. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-785

περιθύμους:
ὑπερθύμους
Par. F. K. Ask. A.
705

706. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-786

Οἰδιπόδα βλαψίφρονος:
Οιδιπόδα βλαψίφρονος
Blomfieldius. Libri
βλαψίφρονος οιδιπόδα
, nisi quod
βλαψίφρενος
habet Lips.
τοῦ βλαψίφρονος
Cantabr. 2.
οιδιπόδαο
Vit.
οἰδίποδος
Ox. Ald.
Οιδιπόδα
Turn.
706

707. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-787

παιδολέτωρ δ᾽ ἔρις ἅδ᾽:
παιδολέκτωρ
Lips.
παιδολέτω
Ald.
παιδοδέλετως
Par. C. Post hanc vocem
δ'
omittunt Cantabr. 2. Ox. Ald. Rob. Turn. Habent particulam M. G. Vit. Lips.
ἔρις
. γρ.
ἐριννύς
Par. B.
ἅδ᾽
G. Vit. Lips. (in Lips. superscriptum) Cantabr. 2. Ox. Par. A. B. E. N. Colb. 1. Ald. Rob. Turn. et a recentiore manu M. prima scripserat
ἔρις δ'
, etsi
δ'
praecedit.
ἥδ'
Par. F.
τάδ'
editio Victorii.
707

708. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-788

ξένος δὲ κλήρους ἐπινωμᾷ:
ξένους δὲ
Ox. Ald.
κλήρους
dedit Victorius, et hoc a pr. manu habebat M. in quo nunc radendo ι ex υ factum est.
κλήροις
G. Vit. Lips. Mosc. 2. Ox. Par. C. L. Colb. 1. Taur. Vind. 1. 2. 3. 4. Ald. Turn.
κλῆρος
Rob.
ἐπινομᾷ
ex correctione G.
ἐπικομᾷ
idem ante correctionem.
ἐπικωμᾷ
, cum glossa
μεγαλοφρονεῖ
, Mosc. 2.
ἐπινωμᾷν
Par. L.
708

Commentary (N. Wecklein, 1902; German; OCR draft) (Seven Against Thebes, explanatory commentary pp. 15–100. Single-witness OCR; source readings and all reference placements require scan review.) focus

356-706. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-238

1
2
zweites Epeiso- dion. Eteokles tritt auf mit Me- II lanippos (395), Megareus (459), Lasthenes (607f.), um die Mit- teilung des Kundschafters (66 ff.) entgegenzunehmen, vgl. Einl. S. 9 f. Die erste Szene, der Mittelpunkt des Stückes, gibt eine glänzende Schilderung der sieben feindlichen und der ihnen an den sieben Toren entgegenstehenden Thebanischen Heerführer. In der zweiten Szene macht der Chor den vergeblichen Versuch Eteokles von dem greuel- vollen Zweikampf mit dem Bruder zurückzuhalten. Damit gibt dieses Epeisodion die ethische Moti- vierung für den Untergang der argivischen Heerführer und der feindlichen Brüder. Wie auch sonst bei Äschylos da, wo dem Dialoge antistrophische Chorika eingefügt sind, Symmetrie des Dialogs sich nachweisen läßt, so hat Ritschl (Jahrb. f. Philol. Bd. 77. 1858. S. 761.) symmetrische An- lage auch in den sieben Reden des Boten und Erwiderungen des Eteokles wahrgenommen. Da an einigen Stellen der Text unsicher oder lückenhaft ist, läßt sich die Verszahl nicht bei allen Partien mit voller Bestimmtheit feststellen. Doch scheint mit Beiseitelassung der zwei ankündigenden Verse des Boten 362f., denen die zwei zur nächsten Szene überleitenden Verse des Eteokles 662 f. entsprechen, die Gliederung der ganzen Partie 364 661 folgende zu sein: Π IV ΑΓ20- ΕΤ20 | στρ. α' | ΑΓ14- ΕΤ14 | ἀντ. α' | ΑΓ14- ΕΤ14 | στρ. β' | ΑΓ20- ΕΤ20| αντ. β|| V VI VII ΑΓ22- ΕΤ 22 | στρ. γ΄ | ΑΓ 29- ΕT 29 | αντ. γ΄ | ΑΓ 22- ΕΤ 22.

631. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-437

3
4
ιδείν zu τευχηστήν (Schol. ὁπλίτην). sam. -

632. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-438

5
6
σωφρόνως, bescheiden, sitt Ansprechend vermutet But- ler ἠσκημένη für ἡγουμένη.

633. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-439

7
8
ἄρα d. i. erst die Inschrift sagte mir, wen die Frau vorstellen soll.

634. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-440

9
10
Mit δέ werden die Worte als Fortsetzung der Inschrift, die mit Δίκη εἰμί beginnt, gegeben. Mit Unrecht also Nauck κατάξω φῶτα.

635. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-441

11
12
Hesych. ἐπιστροφαί· διατρι βαί, δίαιται. Αἰσχύλος Φρυξίν.

636. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-442

13
14
ἐξευρήματα hat trotz des Plurals ἐκείνων besonderen Bezug auf das Bild und die Inschrift, womit Polynikes sein Recht erweisen will.

638-639. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-443

15
16
ὡς οὔποτ' . . μέμψῃ: die Wendung as où mit Fut. zum Aus- druck einer Beteuerung ( ἴσθι ὡς ov) ist besonders häufig bei Euri- pides (Med. 609, Phoen. 523, 625, 720, 1664, Hek. 400, Androm. 587, Hel. 831, Iph. Α. 1367). ἀνδρὶ τῷδε, Schol. ἐμοί, wie hic homo für ego. κηρυκευμάτων, Schol. ὧν ἀπήγγειλα. — „Ich habe meine Schuldigkeit getan, denke du daran die deinige zu tun." γνῶθι ναυκληρεῖν wie Fragm. 159 γίγνωσκε τἀνθρώπεια μὴ σέβειν ἄγαν. ναυκληρεῖν πόλιν auch Soph. Ant. 994. Der Bote ab.

640. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-444

17
18
θεομανής, von der Gottheit mit Wahnsinn geschlagen. Schol. ὦ θεοῖς ἐπιμαινόμενε, indem er mit Recht θεομανές auf Polynikes be- zieht, nicht mit dem folgenden γένος verbindet. - στύγος, vgl. Eum. 647 ὦ παντομισῆ κνώδαλα, στύγη θεῶν, Soph. Εl. 289 ὦ δύσθεον μίσημα, Phil. 991 ὦ μίσος (scelus, odium).

642. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-445

19
20
νῦν, nachdem uns das Ver- hängnis an dem gleichen Tore gegen- übergestellt hat.

644. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-446

21
22
Ansprechend vermutet Heim- söth δυσθροώτερος γόος.

645. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-447

23
24
Schol. πάνυ γὰρ τὸ Πολυ- νείκης ἐπώνυμον τῇ πολυνεικία. Vgl. 565. Πολυνείκει λέγω wie Fragm. 175 Αντικλείας τῆς σῆς λέγω τοι μητρός, Soph. Αi. 569 μητρί τ', Εριβοίᾳ λέγω.

646. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-448

25
26
ἐπίσημα wie Eur. Phoen. 1107 ἐπίσημ᾽ ἔχων οἰκεῖον ἐν μέσῳ σάκει, 1125. Victorius schreibt τάπίσημ'. ὅποι τελεῖ (Fut.) wie Cho. 1019 οὐ γὰρ οἶδ᾽ ὅποι τελεῖ. Vgl. 142, Hik. 611 που κεκύρωται τέλος.

647. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-449

27
28
Der Schol. bemerkt gut: οὐκ εἶπεν Θεὸς ἢ ἄνθρωπος, ἀλλὰ τὰ χρυσᾶ γράμματα.

648. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-450

29
30
φλύοντα σὺν φοίτῳ φρενῶν (,, schwatzend in Sinnestollheit" von dem Verfasser der Inschrift auf diese übertragen), eine treffliche Alliteration, welche das Windige der Inschrift kennzeichnet wie Ag. 496 ὀνειράτων δίκην τερπνὸν τόδ' ἐλθὸν φῶς ἐφήλωσεν φρένας. Hesych. φοντος· μανία, λύσσα.

649. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-451

31
32
ἡ Διὸς παῖς d.i. die wahre Dike. Hesiod. Ε. κ. Ἡ. 256 Δίκη, Διὸς ἐκγεγαυῖα.

651. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-452

33
34
φυγόντα (Blomfield φεύγοντα) μητρόθεν σκότον s. v. a. νηδύος σκότον, wie es Eum. 668 heist: οὐδ᾽ ἐν σκότοισι νηδύος τεθραμ μένη.

653. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-453

35
36
ξυλλογή: Schol. οὐ γὰρ ἀθρόως φύεται, ἀλλὰ συλλέγεται κατ᾽ ὀλίγον.

654. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-454

37
38
προσεῖδε: Hes. Theog. 81 ὅντινα τιμήσωσι Διὸς κουραι μεγά λοιο γεινόμενόν τε ίδωσι διοτρεφέων βασιλήων, τῷ μὲν ἐπὶ γλώσσῃ γλυ- κερὴν χείουσιν ἐέρσην, Hor. carm. IV 3, 1 quem tu, Melpomene, semel nascentem placido lumine videris. κατηξιώσατο, hat ihn ihrer ge- würdigt. Schol. εἶδεν αὐτὸν καὶ ἐφίλησεν, was vielleicht auf κἀπεδε- ξιώσατο hinweist. Den Sinn gibt der Schol. richtig mit οὐδὲ ἐν μιᾷ ἡλικίᾳ ἔπραξέ τι δίκαιον.

655. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-455

39
40
κακουχία, Schol. κακώσει.

657. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-456

41
42
πανδίκως, ganz wahrbaftig. Vgl. ἐνδίκως 392.

660-661. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-457

43
44
ἐνδικώτερος wird durch den folgenden Vers erklärt: als Führer und als Bruder habe ich die nächste Anwartschaft darauf". Mit μᾶλλον ἐνδικώτερος vgl. Hik. 285 μᾶλλον ἐμφερέστεραι, Hom. Ω 243 ῥηίτεροι μᾶλλον, Soph. Ant. 86 μᾶλλον ἐχθίων, 1210 μᾶλλον άσσον, Eur. Hek. 377 μᾶλλον εὐτυχέστερος, Hipp. 485 μᾶλλον ἀλγίων, Andok. IV § 5 μᾶλλον δικαιότερον.

662. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-458

45
46
Mit ἐχθρὸς σὺν ἐχθρῷ στή- σομαι hebt Eteokles neuerdings an, um daran die folgende Aufforderung, die er an seinen Diener richtet, zu knüpfen.

663. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-459

47
48
προβλήματα (zu 527): Die Beinschienen schützen gegen Lan- zenstöße und Steinwürfe. Vgl. Alkä, Fragm. 15 Bgk. λαμπραί κναμίδες, ἄρκος ἰσχυρῶ βέλευς. Die übrige Rüstung hat Eteokles bereits an- gelegt. Vgl. Eur. Phoen. 778 προσ- πόλοις δ᾽ ἐμοῖς λέγω· ἐκφέρετε τεύχη πάνοπλά τ' ἀμφιβλήματα.

666. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-460

49
50
κάκιστ' αὐδωμένῳ, Schol, βλασφημουμένῳ ὑπὸ σοῦ: laß dir nicht selber das leidenschaft- liche Wesen zuschulden kommen, das du deinem Bruder zum schwer- sten Vorwurf machst". Stadtmüller vermutet κάκιστα μωμένῳ.

668-669. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-461

51
52
αὐτοκτόνος wie αὐτόχειρι σὺν μιάσματι Soph. Ant. 172, αὐ τοκτονοῦντε ebd. 56 von dem Wechselmord der beiden Brüder. Statt μίασμά ἐστιν οὐ γηράσκον folgt eine ausdrucksvollere Wen- dung, Schol. ὑπερβατὸν δέ ἐστιν, ἵν ᾖ, αἷμα γὰρ τοῦτο κάθαρσιν οὐκ ἐπιδέχεται. Vgl. Cho. 518 τὰ πάντα γάρ τις ἐκχέας ἀνθ' αἵματος ἑνός, μάτην ὁ μόχθος (statt μάτην μοχθεί). Zu dem Gebrauch von γῆρας vgl. Soph. Ο. Κ. 954 θυμοῦ γὰρ οὐδὲν γῆρας ἐστιν ἄλλο πλὴν θανεῖν. vom

671. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-462

53
54
Der Satz μόνον γὰρ . . τεθ- νηκόσιν erläutert das vorhergehende κακόν: ,,Das Wegbleiben Kampfe, welches du forderst, ist für mich ein Unheil, da mir nur im Tode Heil erscheint (vgl. 684). Dieses Unheil könnte ich hinnehmen, wenn es nicht Schande mit sich brächte. Unheil und Schande zu- sammen aber wirst du nicht als beifallswert erklären". εὐκλείαν um des Versmaßes willen für εὔκλειαν wie δυσκλείαν Eur. Tro. 133, ανοία Soph. Fragm. 524, 5, ἀνοία Eur. Andr. 519.

673-698. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-463

55
56
eine kommosartige Partie. Das Flehen des Koryphaios steigert seine Eindringlichkeit zu lyrischer Weise, an welcher sich der Gesamtchor oder Halbchöre be- teiligen. Jeder Strophe und Anti- strophe schließen sich drei Trimeter des Eteokles an.

673-674. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-464

57
58
Blaydes vermutet ποῖ μέ- μονας; μή . . φερέτω, es soll dich nicht leidenschaftbefriedigen- des kampflüsternes Unheil fort- reißen" d. h.,, laß dich nicht von verderblicher Rachsucht und Kampf- gier fortreißen". Mit θυμοπληθής vgl. θυμὸν πληρῶσαι Soph. Phil.

675. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-465

59
60
Ersticke die sündhafte Be- gierde im Keime" (principiis obsta): βροτοὺς θρασύνει γὰρ αἰσχρόμητις τάλαινα παρακοπὰ πρωτοπήμων Ag.
61
62
Hesych. ἐπισπέρχειν· ἐπισ πεύδειν, ἐπείγειν.

677-678. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-466

63
64
,,So fahre mit günstigem Fahrwinde zum Kokytos, wohin es gehört, vom Hasse des Phöbos ver- folgt das Geschlecht des ganze Laios." κατ' οὖρον wie 839, Pers. 484. ἴτω κατ᾽ οὖρον auch Soph. Trach. 468, aber in verblaster Be- deutung ( ταῦτα μὲν χαίρειν κελεύω), während hier das Bild durch κῦμα Κωκυτοῦ λαχόν ausgeprägt ist und κατ' οὖρον den Sarkasmus des Ge- dankens steigert. Vgl. Eur. Phoen. ΙΟΚ. πατρὸς οὐ φεύξεσθ Ερινυς; ΕΤ. ἐρρέτω πρόπας δόμος. 679f, ἄγαν ὠμοδακής ἵμερος πικρό- καρπος (so Paley für -ov nach dem Schol. ἡ ἄλογος ἄγαν ἐπιθυμία παρορμᾷ ἡ πικρὸν τὸν καρπὸν ἔχουσα κτέ·), allzu grimmige Gier (Rachsucht), die bittere Früchte bringt. - ανδροκτασία, ein Ho- merisches Wort (E 909, H 237).

681. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-467

65
66
οὐ θεμιστοῦ wie οὐ θεμιστῶς Cho. 642. Die negative Ausdrucks- weise dient zur Hervorhebung des Begriffs. Vgl. οὐχ ἑνός 100. λήματος αὖ τροπαία χρονία μεταλ- λακτὸς ἴσως ἂν ἔλθοι θελεμωτέρῳ

682-683. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-468

67
68
φίλου ἐχθρά (so jüngere Handschriften, der Med. gibt αἰσχρά) wie Fragm. 201 ἐχθροῦ πατρός μοι τοῦτο ( χαῖρε?) φίλτατον τέκνον. μέλαιν (so Weil für τελεῖ, Words- worth τάλαιν') αρά wie 817, vgl. 964. Die Αρά ist eine schwarze Erinys, wie überhaupt die Erinyen, die Töchter der Nacht (Eum. 69), dunkel sind (ebd. 52). Das gespen- stische Wesen tränenlos ( ἄκλαυτος für ἀκλαύστοις Butler) mit trockenen Augen, da es kein Erbarmen kennt, weicht nicht von ihm, bis der Fluch erfüllt ist. προσιζάνει wie ein Alp.

684. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-469

69
70
κέρδος ist ähnlich wie νικᾶν Soph. Αi. 1357, παρανικᾶν Cho. 599 und νικᾶσθαι oben 501 mit dem Gen. verbunden in der Bedeutung eines Komparativa ( κρείττω): „ einen früheren Tod als Gewinn vor einem späteren (als besser denn einen späteren) erklärend". Vgl. Soph. Ant. 461 εἰ δὲ τοῦ χρόνου πρόσθεν θανοῦμαι, κέρδος αὔτ᾽ ἐγὼ λέγω.

686-687. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-470

71
72
εὖ κυρήσας, Schol. εὐτυχή- σας, εὖ πράξας. Das Epitheton μελάναιγις weist auf die ursprüng- liche Bedeutung der Ερινὺς ἀερο- φοίτις (Hom. I 571) als der dunk- len Gewitterwolke hin. ἐκ δ' (30 Weil für οὐκ εἶσι für δ' ἔξεισι (zu 41): die Erinys wird aus deinem Hause weichen, wenn die Götter aus deinen Händen Opfer entgegen- nehmen" d. i. der fromme Sinn kann den Fluch sühnen.

689-690. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-471

73
74
παρημελήμεθα wie Eum. 300 παρημελημένον ἔρρειν: „, den Göttern sind wir gleichgültig; nur unser Untergang kann ihnen noch eine Freude bereiten". Das Hauptgewicht des Gedankens liegt in ὀλομένων: Schol. τὴν ἀπώλειαν ἡμῶν ἐν χάρι- της μοίρα λαμβάνουσιν.

691. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-472

75
76
tí ovv: zu 192. σαίνοι- μεν: zu 370.

692. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-473

77
78
,,Jetzt im Augenblick hat es dich überkommen deinen Sinn aufschwellend; mit der Zeit wird sich wieder ein Umschlag des Sinnes nach der anderen Seite mit ruhigerem Hauche einstellen; jetzt kocht es noch in dir". νῦν ὅτε (s. v. a. νῦν ἔστιν ὅτε), nunc cum maxime wie Hik. 638 νῦν ὅτε καὶ θεοὶ Διογενεῖς κλύοιτε. — Mit παρέστακεν vgl. Dem. 23, 103 τὸ ψήφισμα . . τοῖς στρα- τηγοῖς . . δέος καὶ φόβον παριστάν. ἐποιδάνον (geschrieben für ἐπεὶ δαίμων): vgl. Hom. I 554 χόλος, ὅς τε καὶ ἄλλων οἰδάνει ἐν στήθεσσι νόον πύκα περ φρονεόντων, 646 ἀλλά μοι οἰδάνεται κραδίη χόλῳ. αὖ τροπαία (für ἀντροπαία): vgl. Αg. 229 φρενός πνέων δυσσεβῆ τροπαίαν, Cho. 771 τροπαίαν Ζεὺς κακῶν θήσει ποτέ. μεταλλακτός, welches eigentlich zu λήματος ge- hört, als Femin. aus metrischen Gründen wie πλαγκτός οὖσ' Ag. 598 u. Ö. θελεμωτέρῳ (so Coning- ton für θαλωτέρων, welches eine späte Hand in θαλερωτέρωι ver- ändert hat): vgl. Hesych. θέλεμον· ἥσυχον und θελέμως· ἡσύχως. Heim- söth vermutet μαλακωτέρῳ, Badham θεμερωτέρῳ. zum

696. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-474

79
80
,,Allerdings kocht es, weil die Flüche des Ödipus es Kochen gebracht haben" d. h. die Flüche des Ödipus haben eben in mir diese Wut und Erregung her- vorgerufen". Der Dichter sucht die Wirkung des Fluches psychologisch zu erklären.

697-698. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-475

81
82
Schol. ὡς τοῦτο ἐν τοῖς ὕπνοις φαντασθείς, ὅτι δι' αἵματος αὐτῷ ἔσται ἡ τῶν χρημάτων δια- νομή. Bei Aschylos spielen Träume (der Jo im Prometheus, der Atossa in den Persern, der Klytämestra in den Choephoren) eine wichtige Rolle nach dem Glauben, welchen er Eum. 104 ausspricht: ενδουσι γὰρ φρὴν ὄμμασιν λαμπρύνεται. An- sprechend vermutet Nauck νυκτέρων für ἐνυπνίων nach Fragm. 312, 3 νυκτέρων φαντασμάτων ἔχουσι μορ- φάς.

699-706. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-476

83
84
Stichomythie des Kory- phaios und Eteokles, letzter Versuch den Eteokles umzustimmen. In einer gleichen Situation, wo das Gefühl der nahen Entscheidung die Er- regung aufs höchste steigert, Ai. 591 ff., bedient sich Sophokles der ἀντιλαβαί, welche sich bei Aschylos nicht finden.

699. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-477

85
86
καίπερ οὐ στέργων ( τὰς γυ- ναϊκας) hat Bezug auf die Worte des Eteokles 170f. ὅμως schließt sich häufig einem Konzessivsatz oder einem Partizipium mit konzessivem Sinn an. ἄν.

700. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-478

87
88
λέγοιτε ἄν wie 247 λέγοις ὧν ἄνη (Hesych. ἄνυσις καὶ πρᾶξις) τις: Schol. ἀνύσιμα καὶ τε λεσθῆναι δυνάμενα: „ich will nur Bitten hören, die ich erfüllen kann, und zwar in kurzen Worten".

701. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-479

89
90
ἐπί mit Dativ wie 1051, Hom. Ε 327, X 392 νηυσὶν ἐπὶ γλαφυρῇσιν ἐλαυνέμεν.

702. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-480

91
92
τεθηγμένον: vgl. Eur. Οr. 1625 Μενέλαε, παῦσαι λῆμ' ἔχων τεθηγμένον.

703. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-481

93
94
νίκην καὶ κακήν, einen Sieg, in dem man sich besiegen (über- reden) läßt. Vgl. Ag. 933 ΑΓΑΜ. ἡ καὶ σὺ νίκην τήνδε δήριος τίεις; ΚΛΥΤ. πιθοῦ· κρατεῖς μέντοι πα- ρεὶς ἑκὼν ἐμοί, Soph. Αi. 1353 παῦσαι· κρατεῖς τοι τῶν φίλων νικώ- μενος. Zum Ausdruck vgl. Fragm. 302 ψευδῶν δὲ καιρὸν ἔσθ' ὅπου τιμᾷ θεός.

704. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-482

95
96
Eteokles überhört den wahren Sinn der Worte des Chorführers.

705. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-483

97
98
Vgl. Eum. 89 αὐτάδελφον αἷμα καὶ κοινοῦ πατρός. Mit δρέψασθαι vgl. Soph. Fragm. 657, 4 Αρης γὰρ οὐδὲν τῶν κακῶν λωτί- ζεται, Bion I 21 αἱ δὲ βάτοι νιν ἐρχομέναν κείρουσι καὶ ἱερὸν αἷμα δρέπονται. Niemand kann seinem Schicksal entgehen". Vgl. Theogn. 1033 θεῶν δ' εἱμαρμένα δῶρα οὐκ ἂν ῥηϊδίως θνητὸς ἀνὴρ προφύγοι. Eteokles ab.

707-776. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-484

99
100
zweites Stasimon, welches die Verkettung von Schuld und Buße im Labdakidenhause und den inneren Zusammenhang der Trilogie darlegt: Der Fluch des Ödipus, dessen Erfüllung der Streit seiner Söhne beschleunigt, wird zu dem Wechselmorde der Brüder füh- ren und so wird ein unsühnbarer Greuel zur. alten Not des Labda- kidenhauses hinzukommen. Diese alte Not begann mit der Schuld des Laios, dem Ungehorsam gegen das Gebot des Delphischen Gottes. Die Schuld des Laios, welche er alsbald mit seinem Leben büßte, übt ihre verderbliche Wirkung fort auf die nächste und übernächste Generation, auf Ödipus, dessen hohes Glück mit der Selbstblendung und der Verfluchung der Söhne schmählich endigte, jetzt auf die Söhne des Ödipus, und mit den Fürsten leidet der Staat, wenn er nur nicht mit ihnen zugrunde geht". In ähnlicher Weise faßt der Chor- gesang Cho. 1063 ff. die Schicksale des Atridenhauses zusammen. Der Gesang wird vom Gesamtchor vorgetragen.

707-708. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-485

101
102
Schol. δέδοικα τὴν τοὺς οἴκους ἀφανίζουσαν θεὸν Ἐρινύν, οὐδὲν ἔχουσαν θεοῖς ὅμοιον. πᾶς γὰρ θεὸς ἀγαθοποιός. Ζη οὐ θεοῖς ὁμοίαν verweist der Schol. auf Hom. - 325 θεοὶ σωτῆρες ἐάων. Erinys sagt Apollon Eum. 724 ἀλλ' ἔν τε τοῖς νέοισι καὶ παλαιτέροις θεοῖς ἄτιμος εἶ σύ. Ebenso heißt Zur der Gott der Pest Soph. O. T. 215 ἀπότιμος (rechtlos) ἐν θεοῖς θεός.