Aeschylus, Seven Against Thebes, Ettore Romagnoli (Translator), 211

Search the Perseus Catalog for:

← Previous Next →

Ai simulacri vetusti dei Dèmoni

corsi a rifugio, fidente nei Superi,

quando alle porte fu strepito e turbine

235

di nevicante procella funerea.

Esterrefatta mi volsi ai Celesti,

che sovra noi la difesa protendano.

ETEOCLE

Che dai nemici le torri schermiscano?

CORO

Non forse ai Numi spetta ciò?
240

ETEOCLE

Mi dicono

che le vinte città lasciano i Dèmoni.

CORO

Seven Against Thebes. Aeschylus. Ettore Romagnoli (Translator). Bologna. 1922.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by Schmidt Sciences.

Current edition Experimental

Eschilo, I Sette a Tebe: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) (Italian) (Eschilo, I Sette a Tebe: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (7)

Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 203-244 focus

str. 1

Χορος

ὦ φίλον Οἰδίπου τέκος, ἔδεισ᾽ ἀκού-

σασα τὸν ἁρματόκτυπον ὄτοβον¹ ὄτοβον,

ὅτε² τε σύριγγες ἔκλαγξαν ἑλίτροχοι,
205

ἱππικῶν τ᾽ ἄπυον³ πηδαλίων διὰ στόμα

πυριγενετᾶν χαλινῶν.

Ετεοκλης

τί οὖν; ὁ ναύτης ἆρα μὴ ʼς πρῷραν φυγὼν

πρύμνηθεν ηὗρε μηχανὴν σωτηρίας,

νεὼς καμούσης ποντίῳ πρὸς⁴ κύματι;
210
211

ant. 1

Χορος

ἀλλ᾽ ἐπὶ δαιμόνων πρόδρομος ἦλθον ἀρ-

χαῖα βρέτη, θεοῖσι πίσυνος,⁵ νιφάδος

ὅτ᾽ ὀλοᾶς νιφομένας βρόμος ἐν πύλαις:

δὴ τότ᾽ ἤρθην φόβῳ πρὸς μακάρων λιτάς, πόλεως

ἵν᾽ ὑπερέχοιεν ἀλκάν.
215

Ετεοκλης

πύργον στέγειν εὔχεσθε πολέμιον δόρυ.

Χορος

οὔκουν⁶ τάδ᾽ ἔσται πρὸς θεῶν;

Ετεοκλης

ἀλλ᾽ οὖν θεοὺς

τοὺς τῆς ἁλούσης πόλεος⁷ ἐκλείπειν λόγος.⁸

219

str. 2

Χορος

μήποτ᾽ ἐμὸν κατ᾽ αἰῶνα λίποι⁹ θεῶν

ἅδε πανάγυρις, μηδ᾽ ἐπίδοιμι τάνδ᾽
220

ἀστυδρομουμέναν πόλιν καὶ στράτευμ᾽

ἁπτόμενον πυρὶ δαΐῳ.¹⁰

Ετεοκλης

μή μοι θεοὺς καλοῦσα βουλεύου κακῶς:

πειθαρχία γάρ ἐστι τῆς εὐπραξίας

μήτηρ, γονῆς¹¹ σωτῆρος: ὧδ᾽ ἔχει λόγος.
225
226

ant. 2

Χορος

ἔστι: θεοῦ¹² δ᾽ ἔτ᾽ ἰσχὺς καθυπερτέρα:

πολλάκι δ᾽ ἐν κακοῖσι τὸν¹³ ἀμάχανον

κἀκ χαλεπᾶς δύας ὕπερθ᾽ ὀμμάτων

κρημναμενᾶν νεφελᾶν¹⁴ ὀρθοῖ.¹⁵

Ετεοκλης

ἀνδρῶν τάδ᾽ ἐστί, σφάγια καὶ χρηστήρια
230

θεοῖσιν ἕρδειν, πολεμίων πειρωμένων:¹⁶

σὸν δ᾽ αὖ τὸ σιγᾶν καὶ μένειν εἴσω δόμων.

233

str. 3

Χορος

διὰ θεῶν πόλιν νεμόμεθ᾽ ἀδάματον,¹⁷

δυσμενέων δ᾽ ὄχλον πύργος ἀποστέγει.

τίς¹⁸ τάδε νέμεσις στυγεῖ;
235

Ετεοκλης

οὔτοι φθονῶ σοι δαιμόνων τιμᾶν γένος:

ἀλλ᾽ ὡς πολίτας μὴ κακοσπλάγχνους τιθῇς,

εὔκηλος ἴσθι μηδ᾽ ἄγαν ὑπερφοβοῦ.

239

ant. 3

Χορος

ποτίφατον¹⁹ κλύουσα πάταγον ἀνάμιγα²⁰

ταρβοσύνῳ φόβῳ τάνδ᾽ ἐς ἀκρόπτολιν,²¹
240

τίμιον ἕδος, ἱκόμαν.

Ετεοκλης

μή νυν, ἐὰν θνῄσκοντας ἢ τετρωμένους

πύθησθε, κωκυτοῖσιν ἁρπαλίζετε.

τούτῳ γὰρ Ἄρης βόσκεται, φόνῳ βροτῶν.

245

Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922.) — 203-244 focus

Χορός

ὦ φίλον Οἰδίπου τέκος, ἔδεισʼ ἀκού-

σασα τὸν ἁρματόκτυπον ὄτοβον ὄτοβον,

ὅτε τε σύριγγες ἔκλαγξαν ἑλίτροχοι,
205

ἱππικῶν τʼ ἀπύαν πηδαλίων διὰ στόμα

πυριγενετᾶν χαλινῶν.

Ἐτεοκλής

τί οὖν; ὁ ναύτης ἆρα μὴ ʼς πρῷραν φυγὼν

πρύμνηθεν ηὗρε μηχανὴν σωτηρίας,

νεὼς καμούσης ποντίῳ πρὸς κύματι ;
210

211

Χορός

ἀλλʼ ἐπὶ δαιμόνων πρόδρομος ἦλθον ἀρ-

χαῖα βρέτη, θεοῖσι πίσυνος, νιφάδος

ὅτʼ ὀλοᾶς νειφομένας βρόμος ἐν πύλαις·

δὴ τότʼ ἤρθην φόβῳ πρὸς μακάρων λιτάς, πόλεως

ἵνʼ ὑπερέχοιεν ἀλκάν.
215

Ἐτεοκλής

πύργον στέγειν εὔχεσθε πολέμιον δόρυ.

οὐκοῦν τάδʼ ἔσται πρὸς θεῶν· ἀλλʼ οὖν θεοὺς

τοὺς τῆς ἁλούσης πόλεος ἐκλείπειν λόγος.

219

Χορός

μήποτʼ ἐμὸν κατʼ αἰῶνα λίποι θεῶν

ἅδε πανάγυρις, μηδʼ ἐπίδοιμι τάνδʼ
220

ἀστυδρομουμέναν πόλιν καὶ στράτευμʼ

ἁπτόμενον πυρὶ δαΐῳ.

Ἐτεοκλής

μή μοι θεοὺς καλοῦσα βουλεύου κακῶς·

πειθαρχία γάρ ἐστι τῆς εὐπραξίας

μήτηρ, γυνὴ σωτῆρος· ὧδʼ ἔχει λόγος.
225

226

Χορός

ἔστι· θεοῦ δʼ ἔτʼ ἰσχὺς καθυπερτέρα·

πολλάκι δʼ ἐν κακοῖσι τὸν ἀμάχανον

κἀκ χαλεπᾶς δύας ὕπερθʼ ὀμμάτων

κρημναμενᾶν νεφελᾶν ὀρθοῖ.

Ἐτεοκλής

ἀνδρῶν τάδʼ ἐστί, σφάγια καὶ χρηστήρια
230

θεοῖσιν ἕρδειν πολεμίων πειρωμένους ·

σὸν δʼ αὖ τὸ σιγᾶν καὶ μένειν εἴσω δόμων.

233

Χορός

διὰ θεῶν πόλιν νεμόμεθʼ ἀδάματον,

δυσμενέων δʼ ὄχλον πύργος ἀποστέγει.

τίς τάδε νέμεσις στυγεῖ;
235

Ἐτεοκλής

οὔτοι φθονῶ σοι δαιμόνων τιμᾶν γένος·

ἀλλʼ ὡς πολίτας μὴ κακοσπλάγχνους τιθῇς,

εὔκηλος ἴσθι μηδʼ ἄγαν ὑπερφοβοῦ.

239

Χορός

ποτίφατον κλύουσα πάταγον ἀνάμιγα

ταρβοσύνῳ φόβῳ τάνδʼ ἐς ἀκρόπτολιν,
240

τίμιον ἕδος, ἱκόμαν.

Ἐτεοκλής

μή νυν, ἐὰν θνῄσκοντας ἢ τετρωμένους

πύθησθε, κωκυτοῖσιν ἁρπαλίζετε.

τούτῳ γὰρ Ἄρης βόσκεται, φόνῳ βροτῶν.

Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 211 focus

ΧΟ.

ἀλλ᾽ ἐπὶ δαιμόνων πρόδρομος ἦλθον ἀρ-

χαῖα βρέτη, θεοῖσι πίσυνος, νιφάδος

ὅτ᾽ ὀλοᾶς νιφομένας βρόμος ἐν πύλαις,

δὴ τότ᾽ ἤρθην φόβῳ πρὸς μακάρων λιτὰς,

πόλεος ἵν ὑπερέχοιεν ἀλκάν.
215

ΕΤ.

πύργον στέγειν εὔχεσθε πολέμιον δόρυ.

ΧΟ.

οὔκουν τάδ᾽ ἔσται πρὸς θεῶν;

ET.

ἀλλ᾽ οὖν θεοὺς

τοὺς τῆς ἁλούσης πόλεος ἐκλείπειν λόγος.

Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. Gottfried Hermann, 1852.) — 211 focus

Χορὸς Παρθένων
ἀντ. α'.

ἀλλ᾽ ἐπὶ δαιμόνων πρόδρομος ἦλθον ἀρ-

χαῖα βρέτη, θεοῖς πίσυνος, ἅτε νιφάδος

ὅτ' ὀλοᾶς νιφομένας βρόμος ἐν πύλαις,
195

δὴ τότ᾽ ἤρθην φόβῳ

πρὸς μακάρων λιτάς, πόλεος

ἵν᾽ ὑπερέχοιεν ἀλκάν.

Ἐτεοκλῆς

πύργον στέγειν εὔχεσθε πολέμιον δόρυ.

Χορὸς Παρθένων

οὐκ οὖν τάδ᾽ ἔσται πρὸς θεῶν;
200

Ἐτεοκλῆς

ἀλλ᾽ οὖν θεοὺς

αὐτοὺς ἁλούσης πόλεος ἐκλείπειν λόγος.

ΕΠΤΑ ΕΠΙ θΗΒΑΣ (OCR draft) Experimental (ΕΠΤΑ ΕΠΙ θΗΒΑΣ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 211 focus

ΧΟΡΟΣ

Ἀλλ' ἐπὶ δαιμόνων πρόδρομος ἦλθον ἀρ-

Ant. 1.

χαῖα βρέτη, θεοῖσι πίσυνος πίσυνος θεοῖς, νιφάδος

ὅτ' ὀλοᾶς νιφομένας βρόμος ἐν πύλαις·

δὴ τότ' ἤρθην φόβῳ
215

πρὸς μακάρων λιτάς, πόλεως

ἵν' ὑπερέχοιεν ἀλκάν.

ΕΤΕΟΚΛΗΣ

Πύργον στέγειν εὔχεσθε πολέμιον δόρυ ;

οὐκοῦν τάδ' ἔσται πρὸς θεῶν ; ἀλλ' οὖν θεοὺς

τοὺς τῆς ἁλούσης πόλεος ἐκλείπειν λόγος.
220

Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. N. Wecklein, 1885.) — 211 focus

ἀλλ᾽ ἐπὶ δαιμόνων πρόδρομος ἦλθον ἀρ-

195

¹²³⁴⁵⁶⁷

φύγῃ φύγῃ corr. in φύγῃς τὸν τὸν corr. ex τῶν fort. ἁρματόκτυπον ἔχων ὄτοβον. ὅτε ὅτε ὅτι ἔκλαγξαν ἔκλαγξαν (δι scripsit m1) ἀύπνων ἄπυον διὰ πυριγενεταὶ χαλινοί χαλινῶν χαλινῶν ante corr. πρῷραν πρώραν ηὗρεν εὗρεν erasit ἐν κύματι ποντίῳ **ματι, ἐν κύ in rasura scripsit m πρὸς κύματι fort. σαλεύματι. ἦλθον | ἀρχαῖα

SEPTEM ADVERSUS THEBAS. 17

ΧΟ.

χαῖα βρέτη, πίσυνος θεοῖς,

νιφάδος ὅτ᾽ ὀλοᾶς

νιφομένας βρόμος ἐν πύλαις,

δὴ τότ᾽ ἤρθην φόβῳ

πρὸς μακάρων λιτάς, πόλεως
200

ἵν᾽ ὑπερέχοιεν ἀλκάν.

ΕΤ.

πύργον στέγειν εὔχεσθε πολέμιον δόρυ.

οὔχουν τάδ᾽ ἔσται πρὸς θεῶν· ἀλλ᾽ οὖν θεοὺς

τοὺς τῆς ἁλούσης πόλεως ἐκλείπειν λόγος.

ΧΟ.

2

Aeschyli Septem contra Thebas (OCR draft) Experimental (Aeschyli Septem contra Thebas. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 211 focus

ΧΟ.

ἀλλ᾽ ἐπὶ δαιμόνων πρόδρομος ἦλθον ἀρ-

χαῖα βρέτη πίσυνος θεοῖς,

λιθάδος ὅτ᾽ ὀλοᾶς νειφομένας βρόμος ἐν πύλαις,

δὴ τότ᾽ ἤρθην φόβωι

πρὸς μακάρων λιτάς, πόλεως
215

ἵν᾽ ὑπερέχοιεν ἀλκάν.

ΕΤ.

πύργον στέγειν εὔχεσθε πολέμιον δόρυ.

οὐκοῦν τάδ᾽ ἔσται πρὸς θεῶν· ἀλλ᾽ οὖν θεούς

τοὺς τῆς ἁλούσης πόλεος ἐκλείπειν λόγος.

Translations (8)

Seven Against Thebes Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922. (Modernized by Perseus.)) — 203-242 focus

Chorus

Dear son of Oedipus, I grew afraid when I heard the clatter of the crashing chariots,

when the hubs screamed as they whirled around the wheel, and when I heard the sound of the steering gear, fire-forged bits, in the horses’ mouths.
205

Eteocles

Well, then, has a helmsman ever found a way to safety by fleeing from stern to prow,

when his ship is foundering in high seas?
210

211

Chorus

But trusting in the gods I came in haste to their ancient statues, when the deadly blizzard of falling stones thundered against the gates. Just then I set out in fear to pray to the Blessed Ones

that they spread their protection over the city.
215

Eteocles

Pray that the rampart withstand the enemy spear. Yes, the outcome is in the gods’ hands—but then, it is said that the gods of a captured city abandon it.

219

Chorus

Never so long as I live may this divine assembly abandon us,

nor may I live to see the city overrun and the army seizing it with hostile fire!
220

Eteocles

When you invoke the gods, do not be ill-advised. For Obedience is

the mother of Success, wife of Salvation—as the saying goes.
225

226

Chorus

So she is, but the power of god is supreme, and often in bad times it raises the helpless man out of harsh misery even when stormclouds are lowering over his eyes.

Eteocles

It is the man’s duty to offer victims and sacrifices to the gods when they test their enemy; your duty is to be silent and to remain inside the house.
230

233

Chorus

By the will of the gods we inhabit an unconquered city, and the rampart withstands the enemy throng.

What indignation makes you resent this?
235

Eteocles

I do not begrudge your honor of the divine race; but lest you make the citizens cowardly, be calm and do not be overly fearful.

239

Chorus

When I heard the strange and jumbled clashes,

I came in trembling fear to this citadel, our seat of worship.
240

Eteocles

If, then, you hear that men are dying or wounded, do not seize on the news with loud wailing. For this is the food of Ares, human blood.

The Seven against Thebes. (OCR draft) Experimental (The Seven against Thebes.. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 211 focus

No; but I came in haste to the ancient statues of the divinities, trusting in the gods, when there was a pattering at our gates of destructive sleet showering down, even then I was carried away by terror to offer my supplications to the Immortals, that they would extend their protection over the city.

Eteocles

Pray that our fortification may resist the hostile spear.

Chorus

Shall not this, then, be at the disposal of the gods?

Eteocles

Aye, but 'tis said that the gods of the captured city abandon it.

Chorus

LES SEPT CONTRE THÈBES (OCR draft) Experimental (LES SEPT CONTRE THÈBES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 211 focus

je me suis seulement ruée sur les vieilles statues de nos dieux, mettant mon espoir dans le Ciel, au premier grondement de l'avalanche meurtrière qui dévale contre nos portes. C'est alors que l'effroi m'a jetée
vers les Bienheureux, pour les supplier d'étendre leurs secours sur notre cité !

ÉTÉOCLE

Que nos remparts repoussent l'armée ennemie, voilà la prière à leur faire ! Aussi bien, ce sera l'intérêt des dieux mêmes. Ne dit-on pas que ses dieux désertent une cité prise ?

LE CHŒUR

Ah ! que de mes jours je ne voie Thèbes
abandonnée des dieux ici réunis !

The Seven Chiefs against Thebes (OCR draft) Experimental (The Seven Chiefs against Thebes. Robert Potter, 1779.) — 211 focus

Yet therefore to these ancient images,

Confiding in their sacred pow'r, I ran,

220

When at the gates sharp fleet of arrowy show'r

Drove hard; my fears impell'd me to implore

The blest Gods to protect the city's strength .

ETEOCLES.

Pray that our tow'rs repel the hostile spear.

The Gods, they say prepare
225

To quit their seats, and leave a vanquish'd town.

CHORUS.

Aeschylus, Septem ad Thebas: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Septem ad Thebas: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 211 focus

Sed ad demonum precursor ueni

Statuas confisus dijs antiquas,

195

Quoniam pernicioſe niuis ingentis

Strepitus eſt in portis, iam delatus sum metu

Ad beatorum preces, urbem

Vt subſidio protegant.

Eteocles

Turrim optatis protegere ab hoſtium hastas?
200

Cho.

Igitur hæc erunt à dijs.

Eteocles

Deos autem

Capta urbe deficere, dicitur.

Cho.

Seven Against Thebes (OCR draft) Experimental (Seven Against Thebes. Anna Swanwick, 1886.) — 211 focus

ANTIGONE

Embitter them; unearthed he shall not lie.

English (E. D. A. Morshead, 1908) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Seven against Thebes — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 211 focus

Ah, but I fled to the shrines, I called to our helpers on high,

When the stone-shower roared at the portals!
175

I sped to the temples aloft, and loud was my call and my cry,

Look down and deliver, Immortals!

Eteocles

Ay, pray amain that stone may vanquish steel!

Were not that grace of gods? ay, ay—methinks,

When cities fall, the gods go forth from them!
180

Chorus

German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 211 focus

Hin zu den alten Bildsäulen der Himmlischen

Eilt' ich vertrauenvoll, als der empörte Sturm

Graus und verderbenschwer unter den Thoren scholl;

Aufgeschreckt wandt' ich da mich an die Götter im Gebet,
195

Hold über die Stadt zu wachen.

Eteokles.

Fleht, daß der Thurm uns decke vor des Feindes Speer!

Der Chor.

Das ruht in Götterhänden.

Eteokles.

Doch die Götter selbst

Entweichen, sagt man, aus der eingenommnen Stadt.¹

Der Chor.
Zweite Strophe.

Commentary

Critical apparatus to Seven Against Thebes (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of Seven Against Thebes.) focus

171. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-256

οἴκῳ:

ἥκω

pro

οἴκῳ

Ald.

171

171. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-257

πλέον:

πόλεως

Par. Κ.

πλείον

Par. E.

171

172. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-258

τάςδε:

τὰς

pro

τάςδε

G. Taur.

172

172. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-259

φυγὰs:

βοὺς

Rob. et adscripto

φυγάς

Vind. 2. 4.

φυγάς

, ut ceteri, Vit. sed adscriptum est γρ.

βοάς

172

173. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-260

διερροθήσατ᾽:

διερροθήσαιτ'

Par. E.

διερεθίσατ'

, adscripta glossa

ενε-βάλετε

G. et cum glossa

ἐνεβάλλετε

, adscripto autem supra γρ.

διερροθήσατ'

, Taur.

διερρησατ'

Rob.

κακὴν

Lips.

173

174. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-261

ὀφέλλεται:

ὀφέλλεται

Μ. Ox. Par. N. Colb. 1. Ven. A. et antequam corrigeretur G.

174

175. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-262

ὑφ᾽ αὑτῶν:

ὑπ' αὐτῶν

Lips. ed. Vict. Ceteri

ὑφ᾽ αὑτῶν

. Vtrumque scholia commemorant.

175

175. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-263

ἔνδοθεν:

ἔνδον

175

176. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-264

τοιαῦτά τἂν γυναιξὶ συνναίων ἔχοις: Hunc versum omittit M. Inde a Turnebo

τοιαῦτα δ᾽ ἂν

editum.

τοιαῦτ᾽ ἂν

G. (sic G.) Lips. Cantabr. 2. Mosc. 1. Par. L. Ald. Rob.

τοιαῦτα ἂν

Vit. Par. N.

τοιαῦτ᾽ ἐν

Par. E. Ven. A.

τοιαῦτά γ' ἂν

Cantabr. 1. Ven. B. Recte Blomfieldius

τοιαῦτά ταν

. V. Porsonum ad Med. v. 863.

έχεις

Mosc. 1.

176

177. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-265

ἀρχῆς:

τῆς

inter versus habet M.

177

177. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-266

ἀκούσεται:

ἀκούσηται

G. Vit. Par. E. Pro eo verbo

μεταίχμιον

e versu sequente repetit Rob.

177

178. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-267

χὤ τι τῶν μεταίχμιον:

χ' ὅτι τῶν μεταιχμίων

G. Taur.

ὅπερ ὑπάρχει τῶν μέσων

glossa in G. Attulit quaedam his similia Abreschius in Diluc. Thucyd. p. 599. Recte scholiastes hanc irati orationem esse dicit, sic loquentis, ut omnia comprehendat. Obversabantur tamen animo senes et pueri. Similiter Eum. v. 72.

αἷς οὐ μίγνυται θεῶν τις, οὐδ᾽ ἄνθρωπος, οὐδὲ θήρ ποτε

178

180. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-268

δήμου δ᾽ οὔ τι μὴ φύγῃ:

δ᾽ οὔτι δήμου

Par. E.

μὴ

supra scripto

οὐ

et addito

παρ-έλκει

Par. B.

φύγοι

180

181. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-269

μέλει:

μέλλει

G. Vit.

μήλλει

Par. N.

181

181. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-270

ἀνδρί:

amig

, supra scripto

dr-δρί

, Vit.

181

181. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-271

γυνὴ:

γυνὴ

vocabuli ultima littera in litura est in M.

181

183. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-272

ἤκουσας ἢ οὐκ ἤκουσας: Prius

ἤκουσας

omittunt Cantabr. 1. 2. Colb. 2. Par. C. H. Duo sunt orationis membra, primum

ἤκουσας ἢ οὐκ ἤκουσας

, quo significatur satisne percepisti? alterum autem

ἢ κωφῇ λέγω

, quod est an frustra loquor?

183

184. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-273

ἀκούσασα: Temere corrupit optimos numeros Bergkius in Diurnis antiquariis a. 1835. p. 948.

εισακούσασα

Vit. Colb. 2. Par. N.

184

185. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-274

ὄτοβον, ὄτοβον:

ἔτοβον Ντοβον

Μ.

ὄττοβον ὄττοβον

G. Lips. Cantabr. 1. 2. Ox. Par. G. E. F. N. Colb. 1. Ven. A. B. Ald. Turn.

ττοβον

semel Rob. et supra adscripto altero Vit.

185

186. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-275

ὅτε τε:

ὅτι γε

Colb. 1.

ὅτι

Ox. Ven. A. B. Ald. Ceteri

ὅτι τε

, praeter Par. L. in quo recte

orɛ Tε

scriptum est.

186

186. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-276

ἔκλαγξαν: Ad primam

ἔκλαγξαν

vocabuli syllabam a recentiore manu

supra adscriptum in M.

186

187-188. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-277

ἱππικῶν τ᾽ ἀγρύπνων πηδαλίων δία στόμια: Libri omnes et Triclinius infra ad v. 834. atque ad Sophoclis Oed. R. v. 863.

ἱππικῶν τ᾽ ἀΰπνων πηδαλίων διὰ στόμα

. Scribendum esse

αγρύπνων

δια στόμια

metrum indicio est. Atque

άyouлvov

etiam Seidlerus de v. dochm. p. 129. et Blomfieldius scripserunt. Vtitur hoc vocabulo Aeschylus in Prometheo v. 360.

ἀλλ᾽ ἦλθεν αὐτῷ Ζηνὸς ἄγρυπνον βέλος

. In

día oróuia

etiam Lachmannus incidit et antea Schützius, nisi quod hic novum vocabulum,

diaorópa

, finxit. Est autem

στόμιον

ferrum quod ori equorum inseritur.

189. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-278

πυριγενετᾶν:

Avoiуεvéτav

Ald. Turn.

лvoiyεvetur

Colb. 1. Rob. et supra scriptum in Cantabr. 1.

189

189. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-279

χαλινῶν:

χαλινών

ita scriptum in M. ut

factum videatur.

189

190. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-280

τί οὖν: Libri

τί ovv

; Blomfieldius ex Porsoni ad Phoen. v. 892. sententia

τί d'ouv

; corrigens quae contraria sunt. Graviter vero refragatur

τί our dý

; in Aiace v. 873. nisi quis

võv

scribere iubeat, quod in Sept. ad Th. v. 685. fecit Blomfieldius. Et sane hic quoque

τί võv

; recte quaereret Eteocles.

190

190. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-281

ἆρα μὴ 'ς:

йga un is

recte G. Colb. 1. Par. N. Vind. 1.3.

doa ue is

Par. H. ut videtur.

oa uns

a pr. manu M. recentior

µ's

fecit.

ἆρά μ' εἰς

Par. E. Ven. A.

ἆρα μ' ἐς

Vind. 2. 4. Ald. Rob.

ἆρά γ' εἰς

Cantabr. 1. 2. Οx.

ἆρά γ' ἐς

Turn.

ἆρα μὴ

, omisso

εἰς

, Vit. Par. K. L. Ask. A.

do εls

Par. C.

190

190. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-282

πρῷραν:

πρώραν

πρώρην

Lips.

πρώραν

M. Vit. et, quantum constat, ceteri.

190

190. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-283

φυγὼν:

φυγών

omittit Lips.

190

191. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-284

πρύμνηθεν:

πρύμνοθεν

Ven. A. et

supra scripto Par. G.

πρήμ-νόθεν

Par. E.

191

191. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-285

εὗρε:

Evoε

ante lituram habuisse videtur M.

191

192. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-286

πρὸς κύματι:

v zúμari

M. Vit. Lips. Par. L. sed in M.

¿v zú

in litura scriptum est a secunda manu.

192

194. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-287

θεοῖς πίσυνος, ἅτε νιφάδος: Libri

πίσυνος θεοῖς, νιφάδος

, nisi quod

πίσσυνος

est in Vit. Colb. 1. Seidlerus

θεοῖσι πίσυνος, νιφάδος

. Vt melius haec strophae responderent, scripsi

θεοῖς πίσυνος, ἅτε νιφάδος

194

195. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-288

ὀλοᾶς:

ὀλοὺς

Ald. Rob.

ολους

Vit.

195

195. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-289

νιφομένας:

νιφομένας

G. (

ης

supra scripto G.) Vit. Lips. Cantabr. 1. Par. A. B. C. L.

vigouévys

Ald. Rob. Turn. et

supra scripto Cantabr. 2.

veiqouέvns

, supra scripto

, M.

195

196. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-290

δὴ:

omittit Cantabr. 1.

196

196. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-291

φόβῳ:

φόβῳ

omittunt Par. K. Taur.

196

197. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-292

πόλεος: Libri

πόλεως

. Quod olim correxi.

809

Ask. A.

197

199. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-293

στέγειν:

στέργειν

G. Colb. 1. Mosc. 2. Vind. 1. 3.

199

199. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-294

πολέμιον:

πολέμιον

Μ. (sic M.) G. Vit. Cantabr. 1. Mosc. 1.,Ox. Par. A. B. C. E. Ven. A. B.

noλɛ-uiwr

Lips. Ald. Rob. Turn.

199

200-201. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-295

οὐκ οὖν τάδ᾽ ἔσται πρὸς θεῶν; ἀλλ᾽ οὖν θεοὺς αὐτοὺς ἁλούσης πόλεος ἐκλείπειν λόγος.: Libri

ovxovv

, nisi quod in M. accentus a recentiore manu additus est. Certe hoc divisim scribendum, ut sit interrogatio. Notae chori in principio versus, in medio versu Eteoclis, in M. a recentiore manu adiectae sunt. Turbata putanda esset

orizoµvdía

, si totus versus choro esset tributus: nunc non totum pronuntiante coryphaeo non est quod reprehendatur. Non aptum est, si quis per

vлogooàν

haec verba Eleocli tribueret. Deinde libri

ἀλλ᾽ οὖν θεοὺς τοὺς τῆς ἁλούσης πόλεος ἐκλείπειν θεούς

, nisi quod permira diversitate Rob.

αλλ' όκκα θεοὺς

habet,

πόλεως

M. G. Vit. Lips. Ven. A. Ald. Rob.

τῆς

omittit Cantabr. 2.

ἐκλιπεῖν

habet Par. E. et antequam corrigeretur M.

ἐκλείπει

ἔκλειπον

Lips. Muretus Var. lect. V. 19.

ἀλλ' οὐ

scribendum esse coniecit, ut interrogatio esset. Quod olim conieceram,

τὰ τῆς ἁλούσης πόλεος

, confirmari potest scholio codicis Vit. in quo est

ἀλλ' ὁ λόγος ἐξᾴδεται τὰ τῆς πόλεως θεοὺς φεύγειν, πορθείσης αὐτῆς

. Sed scholia edita et Monacensia

τοὺς τῆς πόλεως θεοὺς φεύγειν, πορθηθείσης αὐτῆς

habent. Nihil efficitur Wunderlichii disputatione in Obs. erit. p. 159. Nam in Agam. v. 323. recte dictum est

εἰ δ᾽ εὖ σέβουσι τοὺς πολισσούχους θεοὺς τοὺς τῆς ἁλούσης γῆς θεῶν θ᾽ ἱδρύματα

, quod ibi de certa urbe sermo est. Hic vero

της

non aptum, ut de qualibet urbe. Neque

ἐκλείπειν

nude positum recte defenditur isto

ἐκλέλοιπεν

in Persis v. 127. quod id coniunctum est eum

ἐξαμείψας πρῶνα

. Repetendus potius accusativus est ex

ἁλούσης πόλεος

, ut ego dixi ad Soph. Antig. v. 1325. et Fritzschius in Quaest. Luc. p. 174. Sed isti articuli nimis suspecti sunt, praesertim quum alter, qui omnino prave positus est, in uno codice desit. Credo Aeschylum scripsisse, quod Schützius coniecit,

ἀλλ᾽ οὖν θεοὺς αὐτοὺς ἁλούσης πόλεος ἐκλείπειν λόγος

. Ad sententiam conf. v. 286. seqq. Euripides Troad. v. 25.

λείπω τὸ κλεινὸν Ἴλιον βωμούς τ' ἐμούς. ἐρημία γὰρ πόλιν όταν λάβῃ κακή, νοσεῖ τὰ τῶν θεῶν, οὐδὲ τιμᾶσθαι θέλει.

Dixerunt de hac re interpretes ad Virg. Aen. II. 351. Rutgersius Var. lect. VI. 17. comparabat haec Senecae in Phoen. v. 633. favisse fac votis deos omnes luis: cessere et aversi fugam petiere.

202. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-296

ἐμὸν κατ᾽ αἰῶνα:

ἐμὴν

Οχ. Ven. A. Etsi

alura

feminino genere Eustathius p. 501, 26.

τραγικώτερον

esse dicit, exemplo usus Euripidis, tamen non mutem vulgatam, quum praesertim illud

euir

ex glossa

ἐμὴν ζωήν

, quam libri nonnulli habent, ortum esse videatur. Valckenarius ad Callimachi fragm. p. 271. seq. cum scholiastis haec sic intelligit

κατ' ἐμὸν χρόνον, ἤγουν ἡμῶν ζώντων

. Aeschylum hoc voluisse puto,

μήποτε καταλίποι ἐμὸν αἰῶνα

, quod magis poeticum est.

202

202. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-297

λίποι:

λείποι

Μ. Par. L. Taur.

λίπει

Lips.

202

203. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-298

πανήγυρις:

πανάγυρις

Par. L.

203

203-204. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-299

μηδ᾽ ἐπίδοιμι τάνδ' ἀστυδρομουμέναν πόλιν: Verba

μηδ' ἐπίδοιμι πόλιν

suo loco in Vit. omissa sunt, sed monente his verbis librario,

ζήτει κάτω στίχων

, infra adscripta sunt supra v. 213. 1η

ἀστυδρομουμέναν

prius

et in quarta syllaba

in litura a manu recentiore scripta habet Μ.

ἀστυδρομουμένην

G. Vit. Cantabr. 1. Par. C. Ven. A. Rob. Turn.

ἀστυδραμουμένην

Lips.

ἀστυδρουμένην

Ald.

Αστυδραμουμέναν πόλιν

neque ut recentiores interpretantur, populatam, vel oppugnatam, neque ut alter scholiastes, ob discursationem civium, sed eam dici puto urbem, per quam huc illuc hostes et cives cursitant, persequentes, fugientes, rapientes, servare aliquid cupientes.

204. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-300

στράτευμ': In

στράτευμ'

priores duas litteras a secunda manu in litura habet M.

204

205. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-301

ἁπτόμενον:

γράφεται τυφόμενον, οἷον καιόμενον πολεμίῳ πυρί

manus secunda in margine M. Id metrum non admittit, nisi pro

στράτευμ'

aliud vocabulum ponatur.

205

206. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-302

μή:

μή τι

Cantabr. 1.

206

206. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-303

βουλεύου:

συμβουλεύου

Lips. Ald.

206

206. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-304

κακῶς:

δειλῶς

pro

κακῶς

G. Mosc. 2. Vind. 1. Taur.

206

207. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-305

τῆς:

τήσδ'

Par. E.

207

208. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-306

γονῆς: Libri

γυνὴ

σωτῆρος, nisi quod G.

γυνὴ τῆς σωτῆρος

habet et Ven. B.

γύναι

, quod Blomfieldius ex coniectura posuit. Paullo hoc minus ineptum quam

γυνή

. In Opusc. vol. IV. p. 335.

γονῆς σωτῆρος

scribendum dixi.

208

208. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-307

ἔχει:

ἔχοι

Colb. 2.

208

208. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-308

λόγος:

λόγους

Lips.

208

209. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-309

ἔστι· θεοῖς:

ἔστι θεοῦ

, sed a secunda manu

οἷς

supra adscripto, M.

ἐστὶν Θεοῦ

Par. L.

θεοῦ

codex Palatinus Marcellini in vita Thucydidis p. VIII. Bekk. sive p. 2. ed. min.

9er

editiones Marcellini. Ceteri Aeschyli codices

ἔστι θεοῖς

209

209. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-310

δ᾽ ἔτ᾽:

δ' έτ'

Vit. Par. F. Ald. Rob. et ex secundae manus correctione M.

δ᾽ ἔτι

G. Turn.

δέ τ'

Lips. et a pr. manu M. Recte autem scholiastae post

interpunctionem agnoscunt. Parum verborum collocationis rationem cognoverunt qui secus sentiunt.

209

210-212. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-311

πολλάκι δ᾽ ἐν κακοῖσι τὸν ἀμήχανον κἀκ χαλεπᾶς δύας ὑπέρ τ᾽ ὀμμάτων κρημναμενᾶν νεφελᾶν ὀρθοῖ:

πολλάκις δ'

G. Lips. Cantabr. 1. et Marcellinus.

κακοῖσιν

Mosc. 2.

τὴν ἀμήχανον

Par. A.

τὴν ἀμήχανον

Μ. ceterique libri et codex Palatinus Marcellini. Agnoscunt femininum scholia et glossae. Sed

τὸν ἀμήχανον

, quod Canterus coniectura assecutus est et apud Marcellinum Aldus posuerat, habuit scholiastes codicis M. qui haec adscripsit,

τὸν μὴ δυνάμενον ἑαυτῷ μηχανήσασθαι καὶ βοηθῆσαι ὁ θεὸς ὀρθοῖ

. Tum

κἀκ χαλεπᾶς

G. Vit. Arund. Cantabr. 1. 2. Colb. 2. Par. C. Ask. A. Ox. Ven. Ä. B. Rob. et sic M. ex correctione.

záz yu-λεπὰς

M. a pr. manu et Lips.

κακχαλεπᾶς

Par. E.

καν χαλεπᾶς

Par. L.

καχαλεπᾶς

Colb. 1.

ν' ἀχαλεπῆς

Par. N.

καὶ χαλεπᾶς

cod. Pal. Marcellini.

καὶ χαλεπάς

eiusdem ed. Aldina.

ἐκ χαλεπᾶς

Ald. Turn. idque apud Marcellinum Stephanus posuit. In

δύας

inter

lituram habet M. Omittunt hanc vocem spatio relicto cod. Pal. et ed. Ald. Marcellini. Libri

υπερθ'

, nisi quod ex Aug.

ὑπέρ τ'

enotatum est.

ὑπέρ τε

Marcellinus.

ὁμάτων

G. Lips.

όμματατων

Par. E.

κριμνα-μέναν νεφέλαν ὀρθοῦ

Μ.

κρημναμέναν νεφέλαν ὀρθοῖ

κρημνα-μένην νεφέλαν ὀρθοῦ

Ald. Rob.

κνημναμέναν

ex Par. E. affertur. Ceteri

κρημναμέναν νεφέλαν ὀρθοῖ

, et sic etiam codex Pal. Marcellini,

κριμναμένων νεφελῶν ὀρθοῖ

eiusdem editio Aldina. Marcellini verba haec sunt,

θεοῦ (θεῶν Αld.) γὰρ ἰσχὺς καὶ κατ᾽ Αἰσχύλον ὑπερτέρα, πολλάκις δ᾽ ἐν κακοῖσι τὴν (τὸν Ald.) αμήχανον καὶ χαλεπᾶς (καὶ χαλεπὰς Ald.) . . . . ὑπέρ τε ὀμμάτων κρημναμέναν νεφέλαν (κριμναμένων νεφελῶν Αld.) ὀρθοῖ

. In his versibus

tày

quidem apertum vitium est, ortum ex eo, quod

κρημναμέναν νεφέλαν

scriptum erat pro genitivis. Deinde qui

κακοῖσιν

scripserunt, ut syllabam strophicae aequarent, haud optime consuluerunt elegantiae numerorum. Potuerat poeta, si id curasset, scribere

πολλάκις ἐν κακοῖς ἃ τὸν ἀμήχανον

. Optime se haberet

ἐκ χαλεπᾶς δύας

, nisi consonante opus esset ad producendam ultimam in

ἀμήχανον

syllabam. Nunc illud tantum dubitari potest, utrum

κἀκ χαλεπᾶς δύας

κακ χαλεπᾶς δύας

scribendum sit.

Ὑπέρ τ' ὀμμάτων

et per se aptius est et venustius quam cum apostropho

υπερθ᾽ ὀμμάτων

. Genitivos

κρημναμενῶν νεφελῶν

iam pridem reposui. Denique

door

etsi per metri legem tueri licet, tamen non puto ab Aeschylo scriptum esse, quum ille accuratissime coaequare pedes consueverit. Mirae sunt scholiastarum et glossatorum interpretationes,

ἐγείρει καὶ εἰς τοὐναντίον τρέπει. ἀφαιρεῖται. ἀποσοβεῖ αὐτὴν ὁ θεός

· quae omnia ad falsam scripturam

κρημναμέναν νεφέλαν

pertinent. Posui quod Aeschylus scribere certe potuit,

ἔστι· θεοῖς δ᾽ ἔτ᾽ ἰσχὺς καθυπερτέρα· πολλάκι δ᾽ ἐν κακοῖσι τὸν ἀμήχανον κἀκ χαλεπᾶς δύας ὑπέρ τ᾽ ὀμμάτων κρημναμενᾶν νεφελῶν σαοῖ

. Hesychius

σαοῖ, βοηθεῖ, καὶ σώζει

. Theognis v. 868.

αἰχμητὴς γὰρ ἀνὴρ γῆν τε καὶ ἄστυ σαοῖ

. Callimachus h. in Delum v. 21.

Σαρδώ θ' ἱμερόεσσα, καὶ ἣν ἐπενήξατο Κύπρις ἐξ ὕδατος τὰ πρῶτα, σαοῖ δέ μιν ἀντ᾽ ἐπιβάθρων

. Non praetereundum tamen duco quod apud Hesychium simile litteris, sed ignotum aliunde verbum legitur,

ὀθρεῖν, ἄγειν

213. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-312

ἐστί:

έχει

pro

ἐστὶ

Rob. γρ.

χωρὶς τοῦ ἐστί, ἀνδρῶν τάδε σφάγια

ex Par. B. affert Faehsius. Omittit

ἐστὶ

Ven. B.

213

214. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-313

θεοῖσιν ἕρδειν:

θεοῖσιν ἔρδειν

G. Vit.

θεοῖσιν ἔδειν

Par. G.

θεοῖσι ἔρδειν

Lips.

214

214. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-314

πειρωμένων:

πειρωμένοις

M. Vit. sed uterque

supra adscripto.

214

215. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-315

σὸν δ᾽ αὖ τὸ:

σὸν δ᾽ αὐτῇ σιγῶν

215

215. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-316

εἴσω:

ἔσω

Mosc. 1. Par. A. B.

215

216. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-317

διὰ θεῶν: Libri omnes

διὰ θεῶν

. Quod correxi.

216

216. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-318

νεμόμεθ᾽:

νεμόμεθ'

G. Vit. Ox. Par. C. E. Ald. Rob. Τurn.

νεμόμεσθ'

M. Lips. Ven. B.

216

216. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-319

ἀδάματον:

ἀδάμα-τον

Pauwius, et sic, ut videtur, M.

ἀδάμαντον

Par. L. et adscriptum in Par. B. Ceteri

ἀδάμαστον

216

217. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-320

ὄχλον:

όχλων

Par. E. Id alter scholiastes commemorat.

217

217. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-321

ἀποστέγει:

ἀπο-στέργει

Mosc. 2. et ante rasuram G.

αποστέγη

Ald. Ne quis optativum hic et in praecedente versu requirat, tenendum est refutare chorum quae dixerat Eteocles ita ut et diis et munimentis salutem urbis deberi affirmet.

217

218. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-322

τίς: Libri

τί

. Scribendum esse

τίς

Heathius vidit.

218

218. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-323

στυγεῖ:

στυγείση

Ask. A.

218

219. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-324

οὔτοι:

οὗτοι

M. G. Colb. 2. Par. L. et

supra adscripto Lips. Ceteri

οὔτι

219

220. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-325

τιθῇς:

τιθεῖς

a pr. manu habuisse videtur M.

220

221. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-326

ἕκηλος:

έκηλος

editio Victorii et eraso

G. γρ.

έκηλος

Par. B.

εὔ-hos

M. Vit. Lips. Arund. Cantabr. 1. 2. Ox. Ask. A. Par. B. E. Vind. 2. 4. Ald. Rob. Turn. Vtrumque scholia commemorant.

221

222. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-327

κλύουσα:

κρύουσα

Rob.

222

222. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-328

πάταγον:

лúrτayor

Ald. Rob. et supra scriptum in Cantabr. 2.

222

222. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-329

ἀνάμιγα:

ἀνάγκα

, ut olim correxeram, ex Aug. enotatum.

μ-μιγα

M. Par. L.

ἄεμα

Par. E.

ἄμα

G. Ceteri

ἅμα

222

223-224. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-330

τάνδε ποτὶ σκοπάν, τίμιον ἕδος, ἱκόμαν: Hunc versum omittunt Lips. Aug.

τάνδ᾽ ἐς ἀκρόπολιν

Μ. et reliqui fere omnes libri, nisi quod ex Par. E.

zoóлohiy

affertur et Ald. Rob.

Tv d'

habent. Sed

s ozoníav

habet Mosc. 2.

¿5 σxonův

G. Vt versum restitueret, Porsonus scripsit

túrð ég úzgóntoku

. Vix dubitari posse puto

άzgóлov

interpretum esse, ut in M. ad proximum versum adscriptum est

τὴν ἀκρόπολιν τίμιον ἕδος

, poetam autem scripsisse

τάνδε ποτὶ σκοπάν

225. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-331

τετρωμένους:

vozovies

Lips.

τετραμένους

, superscripto

, G.

τες-TQauμérovs

Vit. Ox. Par. C. Ven. A. Vind. 2. 4.

7o. TETQuuuέvovs

Par. B. In Vit. supra adscriptum

τow

, in Par. C.

225

226. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-332

πύθησθε:

пúðо19ɛ

Ox. Par. E. Ven. A.

226

226. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-333

ἁρπαλίζετε:

ἁρπαλίζητε

Ald.

ἁρπα-λίζεται

Par. N. Colb. 1. Hesychius

ἁρπαλίζομαι, ἀσμένως δέχομαι

. Activo utitur Aeschylus Eum. v. 966.

226

227. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-334

φόνῳ:

góp

Ald. Sed

góry

M. G. Vit. Lips. Arund. Cantabr. 1. Ox. Par. A. B. C. F. Ven. B. Rob. Turn.

49óvo

Par. N. In

τούτῳ

, quod in G.

TOTO

scriptum, sed

mutato, haeserunt scholiastae. In Lips. super

yao

scriptum est

yɛ

. Comma ponendum erat post

Bóozetai

227

228. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-335

φρυαγμάτων:

7o. qovuaruúrov

Par. B.

228

229. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-336

ἀκούουσ᾽:

ἄκουσ᾽

ἄγαν Par. G.

ἄκου ἄταν

Rob.

229

230. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-337

γῆθεν:

Ven. B. Turn. et adscriptum in Par. B. Sed M. Vit. Lips. et ceteri fere codices atque Ald. Rob.

yñ9ɛv

. G.

779'

230

230. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-338

κυκλουμένων:

κυκλούμενον

Rob. et

ων

superscripto Mosc. 1.

230

231. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-339

οὐκοῦν:

οὔκουν

cum interrogatione Brunckius. Rectius libri

οὐκοῦν

sine interrogatione.

231

233. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-340

οὐ σῖγα;:

οὔ· σίγα·

Μ. G. Vit.

οὔ, σίγα

Ald. Rob.

οὐ σίγα

Lips.

οὐ σίγα, σιώπα. γρ. οὐ σιγά

ex Par. B. Fachsius affert.

οὐ σίγα·

Turn.

233

233. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-341

πτόλιν:

Tókur

Vit. Lips. Par. C. Ald. Rob.

233

234. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-342

ξυντέλεια:

& §vyyérria

Rob. Non immerito miratur Toupius ad Hesychium t. IV. p. 93. quod

§urtékɛiar

deos interpretantur, credo ob

navýyvoir Jεav

v. 202. Potius communitas civium videtur esse intelligenda.

234

235. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-343

φθόρον:

gogor

Par. E.

litteram in

qógov

a recentiore manu insertam habet M.

235

235. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-344

σιγῶσ᾽:

οὐ σιγῶσ᾽

Ask. A.

235

235. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-345

ἀνασχήσει:

avaozio

Mosc. 1. Ven. B. Rob. Ceteri

ἀνασχήσῃ

235

236. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-346

δουλείας:

δουλίας

236

237. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-347

καὶ σὲ καὶ πᾶσαν πόλιν:

κἀμὲ καὶ πᾶσαν πτόλιν

M. Cantabr. 1.

κἀμὲ καὶ πᾶσαν πόλιν

Vit. Mosc. 1.

καί με καὶ πᾶσαν πόλιν

Turn.

ἐμὲ καὶ πᾶσαν nór

G. (sic G.) Lips. Mosc. 2. Par. C. E. Ven. A. Ald. Rob.

xảµè xai σὲ καὶ πόλιν

Arund. Par. K. L. (in Par. L.

και με

superscriptum dicit Butlerus, Faehsius

καί σε καμὲ καὶ πόλιν

affert) Ven. B. quod receperunt Porsonus et Blomfieldius. Inutile vero est

zaué

, necessarium autem

καὶ σέ

, neque illud

καμὲ

vel

καί με

quidquam aliud est quam prava scriptura, cui adiecta correctio

καὶ σὲ

in ordinem recepta expulit

πᾶσαν

. Itaque iam dudum scribendum iudicaveram

αὐτὴ σὺ δουλοῖς καὶ σὲ καὶ πᾶσαν πόλιν

, quum id etiam Wunderlichium perspexisse vidi.

237

238. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-348

Ζεῦ:

ζεὺς

Lips. Ald. Turn. Quod quid sibi velit monstrat Vit. in quo est

ζεν στρέψον

238

239. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-349

γυναικῶν:

γυναικεῖον

Lips.

239

240. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-350

ἄνδρες:

άνδρας

M. Lips. Rob. Aperte praestat

άνδρες

, quod habent G. Vit. Cantabr. 2. Ox. Par. A. B. C. E. N. Ask. A. Ald. Turn.

240

240. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-351

πόλις:

πόλιν

Par. E.

240

241. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-352

παλινστομεῖς:

πάλιν στομεῖς

Lips. Ald. Recte antiquior scholiastes

πα-λινστομεῖς

interpretatur

δυςφημεῖς

. Aliter non conveniret

θιγγάνουσ ἀγαλμάτων

241

Commentary (N. Wecklein, 1902; German; OCR draft) (Seven Against Thebes, explanatory commentary pp. 15–100. Single-witness OCR; source readings and all reference placements require scan review.) focus

166-274. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-122

erstes Epeisodion. Eteokles, welcher die im Volke durch die Angstrufe der Jungfrauen (des Chors) entstandene Entmuti- gung wahrgenommen hat (174f.), kommt zurück, weist die Jung- frauen zurecht und lehrt sie die rechte Weise des Gebetes. Die Szene dient der Charakteristik des Eteokles.

170. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-126

⁴

σωφρόνων μισήματα erklärt der Schol. ( ταῦτα, προσπίπτειν τοῖς ξοάνοις καὶ βοᾶν wohl mit Recht als Apposition zum Inhalt des vor- hergehenden Satzes. Denn das vor- ausgehende θρέμματ' οὐκ ἀνασχετά ist der Auffassung als Vokativ nach Eum. 73, wo die Erinyen μισήματ' ἀνδρῶν καὶ θεῶν Ὀλυμπίων heißen, und Soph. Εl. 289 ὦ δύσθεον μίσημα nicht günstig.

171. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-127

⁵

⁶

ἐν εὐεστοί φίλῃ auch Ag. 920. Schol. εὐδαιμονία, εὐετηρία, Hesych. εὐεστώ· εὐθηνία, ἀπὸ τοῦ εὖ εἶναι.

173. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-128

⁷

⁸

κρατοῦσα: aus γυναικείῳ er- gänzt sich γυνή (generell): „hat die Frau die Oberhand, so ist sie ein trotziges Wesen, mit dem nie- mand auskommen kann; glaubt sie sich in Gefahr, so ist sie im öffent- lichen wie im Familienleben ein noch größeres Unheil (d. h. im Glücke übermütig, im Unglück gleich ver- zagt). Ähnlich Eur. Fragm. 276 γυναῖκές ἐσμεν· τὰ μὲν ὄκνω νικώ- μεθα, τὰ δ᾽ οὐκ ἂν ἡμῶν θράσος ὑπερβάλοιτό τις.

175-176. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-129

⁹

¹⁰

καὶ νῦν (gern nach ἀεὶ μέν), wenn zur allgemeinen Regel ein besonderer Fall als Bestätigung hinzugefugt wird. - διαδρόμους von den Personen, welche ängstlich durcheinanderlaufen, übertragen: ihr habt durch euer ängstliches und lärmendes Hin- und Herrennen den Bürgern feige Entmutigung beigebracht" ( διερροθήσατε: διὰ τοῦ θορύβου ἐμβεβλήκατε Schol., der vielleicht διερροθήκατε gelesen hat).

177. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-130

¹¹

¹²

Hesych. ὀφέλλεται· αὔξεται. Vgl. 235.

178. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-131

¹³

¹⁴

ὑπ' αὐτῶν (d. i. ἡμῶν αὐτῶν), eine jüngere Handschrift für vo' αὑτῶν. Nach diesem Vers bieten jüngere Handschriften den Vers τοιαῦτα τἂν γυναιξὶ συνναίων ἔχοις, der ergänzt wurde, also die V. 182 f. nach 181 umgestellt waren. Denn daß diese vor 178 ihren Platz haben, zeigt ἀρχῆς τῆς ἐμῆς. 1791. μέλει γάρ begründet nicht das Vorhergehende, sondern das folgende Verbot. Vgl. Hom. Z 490 ἀλλ᾽ εἰς οἶκον ἰοῦσα τὰ σ' αὐτῆς ἔργα κόμιζε . . πόλεμος δ' ἄνδρεσσι μελήσει, in anderem Sinne πόλεμος δ' ἄνδρεσσι (den Menschen) μελήσει Y 137. ἔνδον κτέ. d. h. bleibe im Hause, auf daß du keinen Schaden stiftest.

181. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-132

¹⁵

¹⁶

ἀρχῆς, Regiment, Gebot.

182. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-133

¹⁷

¹⁸

καὶ ὅ τι τούτων μέσον ἐστί. Schol. ἀκύρως δ' ἡ λέξις τὸ μετ αίχμιον. Es bezeichnet nämlich μετ αίχμιος eigentlich, in der Mitte von zwei Heeren". Der Schol. fügt hin- zu: καὶ δηλοῖ τὸν ἀληθῶς ὀργιζό- μενον. Die Genauigkeit kennzeichnet die Strenge des Befehls. Ein an- derer Schol. fügt hinzu: κεκινδύ- νευται τῷ Αἰσχύλῳ ἐνταῦθα τὸ μεταίχμιον. γένους γὰρ ὄντος τοῦ ἀνδρὸς καὶ τῆς γυναικὸς μέσον ἄλλο εἶπεν. Vgl. Prom. 117 θεόσυτος ἢ βρότειος ἢ κεκραμένη. — Mit dem demonstrativen τῶν vgl. τῷ 372, 496, τοὺς 896, 899, τὰ 1057, τῷ Eum. 137, τον ebd. 174.

183. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-134

¹⁹

²⁰

ψῆφος ὀλεθρία, Todesurteil. - βουλεύσεται, βουλευθήσεται. Her- werden vermutet διοίσεται nach Hesych. διοίσεται· διακριθήσεται. Vgl. Eur. Or. 49, 440 ψῆφος καθ' ἡμῶν οἴσεται τῇδ' ἡμέρᾳ, Thuk. IV 74.

184. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-135

²¹

²²

λευστῆρα δήμου μόρον, Steini- gungstod von Seite des Volkes, vgl. Αg. 1616 δημορριφεῖς . . λευσίμους ἀράς, Soph. Ant. 36 φόνον δημό- λευστον, Ai. 253 λιθόλευστον Αρη. Die Volksjustiz durch öffentliche Steinigung war in alter Zeit nicht selten (vgl. Hom. Γ 57 ἀλλὰ μάλα Τρῶες δειδήμονες· ἦ τέ κεν ἤδη λάινον ἕσσο χιτῶνα, Eur. Οr. 50, 442) und traf noch in den Perser- kriegen den Lykides und seine Familie, als er nach der Einnahme von Athen zum Frieden riet.

185. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-136

²³

²⁴

In bitterem Tone sagt Eteo- kles: Hast du meine Drohung verstanden oder hast du keine Ohren?" Vgl. Cho. 880 κωφοῖς ἀυτῶ.

186. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-137

²⁵

²⁶

Schol. ἀπολογοῦνται διότε ἐθορύβησαν.

187. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-138

²⁷

²⁸

ἁρματόκτυπον ἔχων (einge- setzt zur Herstellung eines zweiten Dochmius) ὄτοβον: in betreff der tragischen Fülle des Ausdrucks vgl. 207 ἀστυδρομουμέναν πόλιν, 716 κτεάνων χρηματοδαίτας, Eum. 37 ποδωκείᾳ σκελῶν, außerdem ἐν αρ μάτων ὄχοις Eur. Iph. Τ. 370.

188-189. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-139

²⁹

³⁰

σύριγγες: zu 137. Vgl. Hik. 187 σύριγγες οὐ σιγῶσιν ἀξονήλατοι. ἑλίτροχοι: Schol. περὶ ἃς ἑλίστ σονται οἱ τροχοί, besser es knarr- ten die sich drehenden Büchsen der Räder". 1901. στόμια (für στόμα Lach- mann) πυριγενετᾶν χαλινῶν ἤπυεν ( ἄπυεν für αύπνων um des Sinnes wie Versmaßes willen, Lachmann ἄπυον) διὰ ἱππικῶν (Heimsöth πωλι- κῶν, ohne Not) πηδαλίων, das im Feuer gearbeitete (d. i. stählerne, vgl. 925) Zaumgebiß erklirrte bei der Lenkung der Rosse, vgl. Eur. Hipp. 1223 ἐνδακοῦσαι στόμια πυρι- γενῆ γναθμοις, Or. 820 πυριγενεῖ τεμεῖν παλάμα χρόα.

193-194. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-140

³¹

³²

Allegorie mit dem Ge- danken:,,kann das Hin- und Her- rennen Hilfe bringen?" τί οὖν: dieser Hiatus findet sich öfters (691, Eum. 903, Hik. 310, Soph. Phil. 100, Ai. 873). ηύρεν ist gnom. Aorist.

195. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-141

³³

³⁴

σαλεύματι (gesetzt für * * ματι von erster, ἐν κύματι von zweiter Hand, πρὸς κύματι jüngere Handschriften), vgl. Aristoph.Thesm. 872 ποντίῳ σάλῳ κάμνοντας ἐν χει μῶνι καὶ ναυαγίαις.

196. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-142

³⁵

³⁶

πρόδρομος (vorwärts eilend): zu 80. 1971. θεοῖς τε πίσυνος für das hdschr. πίσυνος θεοῖς um des Vers- maßes und des Sinnes willen. νιφάδος von dem Steinhagel nach Hom. Μ 156 οἳ δ᾽ ἄρα χερμαδίοισιν ἐνδμήτων ἀπὸ πύργων βάλλον . νιφάδες δ᾽ ὡς πῖπτον ἔραζε. Naber vermutet λιθάδος nach 144, nicht unwahrscheinlich, da νιφομένας folgt. — νιφομένης, nicht νιφούσης: Ζεὺς νίφει, dagegen νιφὰς λιθάς) νίφεται. Zu βρόμος ergänzt sich bei ὅτε leicht ἦν.

200. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-143

³⁷

³⁸

δὴ πότε: die epische Stel- lung, in Prosa τότε δή.

202. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-144

³⁹

⁴⁰

ἀλκήν, ihre helfende, schützende Hand. Vgl. Hom. Δ 249 ὄφρα ἴδητ' αἴ κ' ἔμμιν ὑπέροχῃ χεῖρα Κρονίων, Ω 374 ἀλλ᾽ ἔτι τις καὶ ἐμεῖο θεῶν ὑπερέσχεθε χεῖρα, ξ 184.

203. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-145

⁴¹

⁴²

στέγειν (Schol. ἀπείργειν, decken vor) δόρυ wie ὄχλον πύργος ἀποστέγει 220 στέγων ἐχθρούς 1000, στέγων ἅλα Hik. 141 (Schol. εἴργων).

204. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-146

⁴³

⁴⁴

ναοὺς δὲ für das hdschr. ἀλλ᾽ οὖν, da ἀλλ᾽ οὖν unpassend ist und ἐκλείπειν ein Objekt verlangt.

205. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-147

⁴⁵

⁴⁶

Die Götter verlassen das eroberte Land und suchen sich einen besseren Wohnsitz, vgl. 291, wozu der Schol. bemerkt: εἴρηται καὶ ἐν Ξοανηφόροις Σοφοκλέους ὡς οἱ θεοὶ ἀπὸ τῆς Ἰλίου φέρουσιν ἐπὶ τῶν ὤμων τὰ ἑαυτῶν ξόανα, εἰδότες ὅτι αλίσκεται, Eur. Tro 25 λείπω (Poseidon spricht) τὸ κλεινὸν Ἴλιον βωμούς τ' ἐμούς, Verg. Αen. II 351 excessere omnes adytis arisque relictis di, Tac. hist. V 13 apertae repente delubri (in Jeru- salem) fores et audita maior hu- mana vox, excedere deos; simul ingens motus excedentium, dagegen Herod. VIII 41 προθυμότερον ἐξέλι- πον τὴν πόλιν ὡς καὶ τῆς θεοῦ ἀπολελοιπυίης τὴν ἀκρόπολιν. Vgl. Lobeck Aglaoph. S. 275f., Diels Sibyllin. Bl. S. 78.

206. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-148

⁴⁷

⁴⁸

Unrichtig der Schol. μηδέ- ποτε, φησίν, ἐπὶ τοῦ ἐμοῦ βίου καταλείποιεν τὴν πόλιν οἱ θεοί. Es ist vielmehr eine Tmesis anzu- nehmen: ἐμὸν αἰῶνα ( ἐμὸν βίον) καταλίποι.

207. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-149

⁴⁹

⁵⁰

θεῶν πανήγυρις: Schol. τὴν τῶν δεῶν εἰς τὸ αὐτὸ συναγωγὴν πανήγυριν τραγικώτερον εἶπεν, vgl. 237 ξυντέλεια, Hik. 228 πάντων ἀνάκτων τῶνδε κοινοβωμία, ein θεῖος ἀγών (Hom. Η 298).

208-209. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-150

⁵¹

⁵²

αστυδρομουμέναν von dem Rennen Straße auf Straße ab, vgl. 238 αρπαγαὶ δὲ διαδρομᾶν ὁμαί- μονες. Schol. τυφόμενον, και όμενον πολεμίῳ πυρί. Dazu würde πύργωμα besser als στράτευμα pas- sen und die Responsion wird ge- nauer, wenn man αστυδρομουμέναν πόλιν δαΐῳ θ᾽ ἁπτόμενον πυρὶ πύργωμα schreibt. Vgl. Eur. Phön. 287 ἑπτάστομον πύργωμα Θηβαίας χθονός.

212. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-151

⁵³

⁵⁴

μήτηρ: vgl. Theogn. 385 πε- νίην μητέρ' αμηχανίης, Soph. Αi. 173 ὦ μεγάλα φάτις, μάτερ αἰσχύνας ἐμᾶς. Zum Gedanken vgl. Soph. Ant. 676 τῶν δ᾽ ὀρθουμένων σώζει τὰ πολλὰ σώμαθ᾽ ἡ πειθαρχία. Σωτῆρος: Schol. γυνὴ Διὸς σωτῆρος. Zeus Soter ist also der Vater der εὐπραξία. ὧδ' ἔχει λόγος auch Cho. 519 im Sinne sic stat sententia. Vgl. εἴρηται λόγος Eum. 713 (dixi), πάντ' ἀκήκοας λόγον Soph. Αi. 480 und zu Ag. 587.

213. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-152

⁵⁵

⁵⁶

ἔστι, nämlich ἡ πειθαρχία .. μήτηρ.

214. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-153

⁵⁷

⁵⁸

Wo die Not am größten, ist Gottes Hilfe am nächsten". Eur. Iph. Τ. 721 ἀλλ' ἔστιν ἔστιν ἡ λίαν δυσπραξία λίαν διδοῦσα μετα- βολάς, ὅταν τύχῃ.

215-216. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-154

⁵⁹

⁶⁰

,,Mögen auch Wolken schweren Kummers über den Augen hangen". Vgl. Soph. Αnt. 528 νεφέλη δ᾽ ὀφρύων υπερ αἱματόεν ῥέθος αἰσχύνει, Eur. Hipp. 173 στυγνὸν δ᾽ ὀφρύων νέφος αὐξάνεται, Cic. Pis. IX 20 frontis tuae nubeculam, Hor. epist. I 18, 94 deme supercilio nubem. κρίμνημι verhält sich zu κρεμάννυμι wie σκίδνημι zu σκε- δάννυμι.

217. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-155

⁶¹

⁶²

τόδ' für τάδ' Blomfield dem gegen Theben. Sinne entsprechend. σφάγια Schlachtopfer, χρηστήρια Opfer für die Opferschau, Schol. τὰ εἰς χρῆσιν καὶ θυσίαν θύματα. Vgl. Hik. 459 δεῖ κάρτα θύειν καὶ πεσεῖν χρη- στήρια.

218-219. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-156

⁶³

⁶⁴

πειρωμένοις, als ob ανδράσι προσήκει vorherginge, weil bei πολεμίων πειρωμένων eine Unklar- heit entstehen könnte. Dem πει- ρωμένοις entspricht das folgende σοί, welches nach dem Schol. τῇ yvvaní für oóv hergestellt ist. In gleicher Weise wechselt die Kon- struktion Eum. 411 πᾶσι δ᾽ ἐς κοινὸν λέγω, βρέτας τε τοὐμὸν τῷδ᾽ ἐφημένῳ ξένῳ ὑμᾶς θ᾽ ὁμοίας οὐδενὶ σπαρτῶν γένει. Zum Ge- danken vgl. Soph. Αi. 293 γύναι, γυναιξὶ κόσμον ἡ σιγὴ φέρει, Eur. Heraklid. 476 γυναικὶ χὰρ σιγή τε καὶ τὸ σωφρονεῖν κάλλιστον εἴσω θ' ἥσυχον μένειν δόμων, Fragm. 927 ἔνδον γυναικῶν καὶ παρ' (1. πρὸς) οἰκέτας λόγος.

220. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-157

⁶⁵

⁶⁶

διὰ θεῶν statt des gewöhn- lichen διὰ θεούς, wenn es nicht ursprünglich nach der Vermutung von Meineke διὰ θεόν geheißen hat: Den Göttern verdanken wir es, daß unsere Stadt noch unbe- zwungen ist und daß die Mauer uns schirmt". Hermann will die Responsion mit διαὶ θεῶν her- stellen, aber wahrscheinlich ist der antistrophische Vers nicht in Ord- nung. αποστέγει: zu 202. un-

222. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-158

⁶⁷

⁶⁸

Schol. οὐδεὶς ταῦτα ὁρῶν ἡμᾶς ποιούσας μισήσειεν ἄν: „Wel- ches Verargen ist hierüber willig?" d. i. worin kann es seinen Grund haben (womit kann es ge- rechtfertigt werden), wenn man unser Flehen zu den Göttern tadelt?

223. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-159

⁶⁹

⁷⁰

φθονῶ, νεμεσώ. Todt vermutet ansprechend dos für γένος.

225. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-160

⁷¹

⁷²

ἕκηλος jungere Handschriften für εύκηλος, welche Form die Tragiker nur um des Versmaßes willen (577, Soph. El. 241) ge- brauchen. ἄγαν υπερφοβοῦ zur Hervorhebung des Übermaßes wie ὑπερπόλλους ἄγαν Pers. 796, ὑπερ- κόπων ἄγαν ebd. 829, ἄγαν ύπερ- βριθές Soph. Αi. 951, ἄγαν υπερ- κόπων Eur. Heraklid. 388.

226. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-161

⁷³

⁷⁴

ποταίνιον (Schol. πρόσφατον): zur Herstellung der Responsion und des dochmischen Versmaßes schreibt Heimsöth ποτίφατον und Prien κλύουσ᾽ ἀνάμιγα πάταγον. ἄμμιγα, ἀναμίξ, ἀνάμιγδα, durcheinander.

227. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-162

⁷⁵

⁷⁶

ταρβοσύνῳ φόβῳ wie Hik 744 περίφοβον τάρβος.

229. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-163

⁷⁷

⁷⁸

výv: zu 404.

230. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-164

⁷⁹

⁸⁰

Hesych. ἁρπαλίζομαι· ἀσμε- νως δέχομαι: nehmt nicht die Nachricht gierig mit Wehklagen auf".

231. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-165

⁸¹

⁸²

D. i. Das bringt einmal der Krieg mit sich, Blutvergießen; das läßt sich nicht ändern".

233. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-166

⁸³

⁸⁴

D. i. überhöre es, Schol. xäv ἀκούῃς, προσποιοῦ μὴ ἀκούειν.

234. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-167

⁸⁵

⁸⁶

Die Stadt erdröhnt in ihren Grundfesten, so daß man auf die Umzinglung derselben schließen mus“. Schol. ὡς κυκλούντων τὴν πόλιν τῶν πολεμίων σείεται ἡ ἡμε τέρα γῆ. Ohne Not Nauck νέρθεν für γῆθεν. — κυκλουμένων (zu 114), αὐτῶν ( τῶν πολεμίων), wie häufg. Die Lesart einer jüngeren Hand- schrift κυκλούμενον verdient des- halb keinen Vorzug.

236. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-168

⁸⁷

⁸⁸

Dem Zusammenhang scheint eher πέποιθ' zu entsprechen, wie Heimsöth für δέδοικ' vermutet.

237. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-169

⁸⁹

⁹⁰

,,Wirst du nicht stille es unterlassen solches in der Stadt zu verbreiten". Vgl. Soph. Ai. 75 οὐ σίγ᾽ ἀνέξῃ μηδὲ δειλίαν ἀρῇ; Eur. Hipp. 213 οὐ μὴ παρ᾽ ὄχλῳ τάδε γηρύσῃ.

238. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-170

⁹¹

⁹²

ξυντέλεια: Schol. τὸ κοινὸν ἄθροισμα τῶν θεῶν, μεταφορικῶς· κυρίως γὰρ ἡ τῶν στρατιωτῶν ἄ- θροισις· τέλος γὰρ τὸ τάγμα. Ὅμηρος" ἐλθεῖν ἐς φυλάκων ἱερὸν τέλος ( Κ 567), Harpokr. συντελεῖς οἱ συνδα πανῶντες καὶ συνεισφέροντες, τὸ δὲ πρᾶγμα συντέλεια καλεῖται, hier vielmehr von τέλος „Weihe“, also ,, heiliger Verein". Vgl. 206. Da der Chor die Bildsäulen der Götter um- fängt, ist die nähere Bestimmung θεῶν ξυντέλεια (so schreibt Weil) nicht nötig.

239. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-171

⁹³

⁹⁴

ἐς φθόρον unser vulgäres zum Henker". Vgl. Soph. O. T. 1146 οὐκ εἰς ὄλεθρον; οὐ σιωπήσας ἔσῃ.

240. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-172

⁹⁵

⁹⁶

θεοὶ πολῖται s. v. a. θεοὶ πο- λιοῦχοι: Schol. τοὺς ἰδίους καὶ πα- τρώους ἐπικαλοῦνται θεούς, danach liest Heimsäth θεοὶ πατρῷοι. Wegen des Infinitivs zu 75.

241. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-173

⁹⁷

⁹⁸

Das Schol. θρηνοῦσα δῆλον ὅτι καὶ κράζουσα σὺ ἡμᾶς δούλους ποιεῖς scheint auf αὔουσα δουλοῖς hinzuweisen. - Jüngere Hand- schriften geben κἀμὲ καὶ σὲ καὶ πόλιν, vgl. Soph. Ο. Τ. 64 ή δ' ἐμὴ ψυχὴ πόλιν τε κἀμὲ καὶ σ' ὁμοῦ στένει, Blomfield vermutet αὐτὴ σὲ δουλοῖς καμὲ καὶ πᾶσαν πόλιν, Wunderlich αὐτὴ σὺ δουλοῖς καὶ σὲ καὶ πᾶσαν πόλιν, jedenfalls läßt sich σὲ (für σεαυτήν wie μὲ für ἐμαυτήν Hik. 122 ζῶσα γόοις με τιμῶ) nicht entbehren. Vgl. Eur. Phoen. 437 παῦσαι πόνων με καὶ σὲ καὶ πᾶσαν πόλιν.

242. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-174

⁹⁹

¹⁰⁰

βέλος, dein Wurfgescho (den Blitz).

Search the Perseus Catalog for:

Search the Perseus Catalog for:

ETEOCLE Che dai nemici le torri schermiscano?

CORO Non forse ai Numi spetta ciò? 240

ETEOCLE Mi dicono che le vinte città lasciano i Dèmoni.

CORO

Current edition Experimental

Ετεοκλης τί οὖν; ὁ ναύτης ἆρα μὴ ʼς πρῷραν φυγὼν πρύμνηθεν ηὗρε μηχανὴν σωτηρίας, νεὼς καμούσης ποντίῳ πρὸς 4 κύματι; 210 211

Ετεοκλης πύργον στέγειν εὔχεσθε πολέμιον δόρυ.

Χορος οὔκουν 6 τάδ᾽ ἔσται πρὸς θεῶν;

Ετεοκλης ἀλλ᾽ οὖν θεοὺς τοὺς τῆς ἁλούσης πόλεος 7 ἐκλείπειν λόγος. 8 219

Χορος μήποτ᾽ ἐμὸν κατ᾽ αἰῶνα λίποι 9 θεῶν ἅδε πανάγυρις, μηδ᾽ ἐπίδοιμι τάνδ᾽ 220 ἀστυδρομουμέναν πόλιν καὶ στράτευμ᾽ ἁπτόμενον πυρὶ δαΐῳ. 10

Ετεοκλης μή μοι θεοὺς καλοῦσα βουλεύου κακῶς: πειθαρχία γάρ ἐστι τῆς εὐπραξίας μήτηρ, γονῆς 11 σωτῆρος: ὧδ᾽ ἔχει λόγος. 225 226

Χορος ἔστι: θεοῦ 12 δ᾽ ἔτ᾽ ἰσχὺς καθυπερτέρα: πολλάκι δ᾽ ἐν κακοῖσι τὸν 13 ἀμάχανον κἀκ χαλεπᾶς δύας ὕπερθ᾽ ὀμμάτων κρημναμενᾶν νεφελᾶν 14 ὀρθοῖ. 15

Ετεοκλης ἀνδρῶν τάδ᾽ ἐστί, σφάγια καὶ χρηστήρια 230 θεοῖσιν ἕρδειν, πολεμίων πειρωμένων: 16 σὸν δ᾽ αὖ τὸ σιγᾶν καὶ μένειν εἴσω δόμων. 233

Χορος διὰ θεῶν πόλιν νεμόμεθ᾽ ἀδάματον, 17 δυσμενέων δ᾽ ὄχλον πύργος ἀποστέγει. τίς 18 τάδε νέμεσις στυγεῖ; 235

Ετεοκλης οὔτοι φθονῶ σοι δαιμόνων τιμᾶν γένος: ἀλλ᾽ ὡς πολίτας μὴ κακοσπλάγχνους τιθῇς, εὔκηλος ἴσθι μηδ᾽ ἄγαν ὑπερφοβοῦ. 239

Χορος ποτίφατον 19 κλύουσα πάταγον ἀνάμιγα 20 ταρβοσύνῳ φόβῳ τάνδ᾽ ἐς ἀκρόπτολιν, 21 240 τίμιον ἕδος, ἱκόμαν.

Ετεοκλης μή νυν, ἐὰν θνῄσκοντας ἢ τετρωμένους πύθησθε, κωκυτοῖσιν ἁρπαλίζετε. τούτῳ γὰρ Ἄρης βόσκεται, φόνῳ βροτῶν. 245

Ἐτεοκλής τί οὖν; ὁ ναύτης ἆρα μὴ ʼς πρῷραν φυγὼν πρύμνηθεν ηὗρε μηχανὴν σωτηρίας, νεὼς καμούσης ποντίῳ πρὸς κύματι ; 210

Ἐτεοκλής πύργον στέγειν εὔχεσθε πολέμιον δόρυ. οὐκοῦν τάδʼ ἔσται πρὸς θεῶν· ἀλλʼ οὖν θεοὺς τοὺς τῆς ἁλούσης πόλεος ἐκλείπειν λόγος.

Χορός μήποτʼ ἐμὸν κατʼ αἰῶνα λίποι θεῶν ἅδε πανάγυρις, μηδʼ ἐπίδοιμι τάνδʼ 220 ἀστυδρομουμέναν πόλιν καὶ στράτευμʼ ἁπτόμενον πυρὶ δαΐῳ.

Ἐτεοκλής μή μοι θεοὺς καλοῦσα βουλεύου κακῶς· πειθαρχία γάρ ἐστι τῆς εὐπραξίας μήτηρ, γυνὴ σωτῆρος· ὧδʼ ἔχει λόγος. 225

Χορός ἔστι· θεοῦ δʼ ἔτʼ ἰσχὺς καθυπερτέρα· πολλάκι δʼ ἐν κακοῖσι τὸν ἀμάχανον κἀκ χαλεπᾶς δύας ὕπερθʼ ὀμμάτων κρημναμενᾶν νεφελᾶν ὀρθοῖ.

Ἐτεοκλής ἀνδρῶν τάδʼ ἐστί, σφάγια καὶ χρηστήρια 230 θεοῖσιν ἕρδειν πολεμίων πειρωμένους · σὸν δʼ αὖ τὸ σιγᾶν καὶ μένειν εἴσω δόμων.

Χορός διὰ θεῶν πόλιν νεμόμεθʼ ἀδάματον, δυσμενέων δʼ ὄχλον πύργος ἀποστέγει. τίς τάδε νέμεσις στυγεῖ; 235

Ἐτεοκλής οὔτοι φθονῶ σοι δαιμόνων τιμᾶν γένος· ἀλλʼ ὡς πολίτας μὴ κακοσπλάγχνους τιθῇς, εὔκηλος ἴσθι μηδʼ ἄγαν ὑπερφοβοῦ.

Χορός ποτίφατον κλύουσα πάταγον ἀνάμιγα ταρβοσύνῳ φόβῳ τάνδʼ ἐς ἀκρόπτολιν, 240 τίμιον ἕδος, ἱκόμαν.

Ἐτεοκλής μή νυν, ἐὰν θνῄσκοντας ἢ τετρωμένους πύθησθε, κωκυτοῖσιν ἁρπαλίζετε. τούτῳ γὰρ Ἄρης βόσκεται, φόνῳ βροτῶν.

ΕΤ. πύργον στέγειν εὔχεσθε πολέμιον δόρυ.

ΧΟ. οὔκουν τάδ᾽ ἔσται πρὸς θεῶν;

ET. ἀλλ᾽ οὖν θεοὺς τοὺς τῆς ἁλούσης πόλεος ἐκλείπειν λόγος.

Ἐτεοκλῆς πύργον στέγειν εὔχεσθε πολέμιον δόρυ.

Χορὸς Παρθένων οὐκ οὖν τάδ᾽ ἔσται πρὸς θεῶν; 200

Ἐτεοκλῆς ἀλλ᾽ οὖν θεοὺς αὐτοὺς ἁλούσης πόλεος ἐκλείπειν λόγος.

ΕΤΕΟΚΛΗΣ Πύργον στέγειν εὔχεσθε πολέμιον δόρυ ; οὐκοῦν τάδ' ἔσται πρὸς θεῶν ; ἀλλ' οὖν θεοὺς τοὺς τῆς ἁλούσης πόλεος ἐκλείπειν λόγος. 220

ΧΟ. χαῖα βρέτη, πίσυνος θεοῖς, νιφάδος ὅτ᾽ ὀλοᾶς νιφομένας βρόμος ἐν πύλαις, δὴ τότ᾽ ἤρθην φόβῳ πρὸς μακάρων λιτάς, πόλεως 200 ἵν᾽ ὑπερέχοιεν ἀλκάν.

ΕΤ. πύργον στέγειν εὔχεσθε πολέμιον δόρυ. οὔχουν τάδ᾽ ἔσται πρὸς θεῶν· ἀλλ᾽ οὖν θεοὺς τοὺς τῆς ἁλούσης πόλεως ἐκλείπειν λόγος.

ΧΟ. 2

ΕΤ. πύργον στέγειν εὔχεσθε πολέμιον δόρυ. οὐκοῦν τάδ᾽ ἔσται πρὸς θεῶν· ἀλλ᾽ οὖν θεούς τοὺς τῆς ἁλούσης πόλεος ἐκλείπειν λόγος.

Chorus Dear son of Oedipus, I grew afraid when I heard the clatter of the crashing chariots, when the hubs screamed as they whirled around the wheel, and when I heard the sound of the steering gear, fire-forged bits, in the horses’ mouths. 205

Eteocles Well, then, has a helmsman ever found a way to safety by fleeing from stern to prow, when his ship is foundering in high seas? 210

Chorus But trusting in the gods I came in haste to their ancient statues, when the deadly blizzard of falling stones thundered against the gates. Just then I set out in fear to pray to the Blessed Ones that they spread their protection over the city. 215

Eteocles Pray that the rampart withstand the enemy spear. Yes, the outcome is in the gods’ hands—but then, it is said that the gods of a captured city abandon it.

Chorus Never so long as I live may this divine assembly abandon us, nor may I live to see the city overrun and the army seizing it with hostile fire! 220

Eteocles When you invoke the gods, do not be ill-advised. For Obedience is the mother of Success, wife of Salvation—as the saying goes. 225

Chorus So she is, but the power of god is supreme, and often in bad times it raises the helpless man out of harsh misery even when stormclouds are lowering over his eyes.

Eteocles It is the man’s duty to offer victims and sacrifices to the gods when they test their enemy; your duty is to be silent and to remain inside the house. 230

Chorus By the will of the gods we inhabit an unconquered city, and the rampart withstands the enemy throng. What indignation makes you resent this? 235

Eteocles I do not begrudge your honor of the divine race; but lest you make the citizens cowardly, be calm and do not be overly fearful.

Chorus When I heard the strange and jumbled clashes, I came in trembling fear to this citadel, our seat of worship. 240

Eteocles If, then, you hear that men are dying or wounded, do not seize on the news with loud wailing. For this is the food of Ares, human blood.

Eteocles Pray that our fortification may resist the hostile spear.

Chorus Shall not this, then, be at the disposal of the gods?

Eteocles Aye, but 'tis said that the gods of the captured city abandon it.

Chorus

ÉTÉOCLE Que nos remparts repoussent l'armée ennemie, voilà la prière à leur faire ! Aussi bien, ce sera l'intérêt des dieux mêmes. Ne dit-on pas que ses dieux désertent une cité prise ?

LE CHŒUR Ah ! que de mes jours je ne voie Thèbes abandonnée des dieux ici réunis !

ETEOCLES. Pray that our tow'rs repel the hostile spear. The Gods, they say prepare 225 To quit their seats, and leave a vanquish'd town.

CHORUS.

Eteocles Turrim optatis protegere ab hoſtium hastas? 200

Cho. Igitur hæc erunt à dijs.

Eteocles Deos autem Capta urbe deficere, dicitur.

Cho.

ANTIGONE Embitter them; unearthed he shall not lie.

Ah, but I fled to the shrines, I called to our helpers on high, When the stone-shower roared at the portals! 175 I sped to the temples aloft, and loud was my call and my cry, Look down and deliver, Immortals!

Eteocles Ay, pray amain that stone may vanquish steel! Were not that grace of gods? ay, ay—methinks, When cities fall, the gods go forth from them! 180

Chorus

Hin zu den alten Bildsäulen der Himmlischen Eilt' ich vertrauenvoll, als der empörte Sturm Graus und verderbenschwer unter den Thoren scholl; Aufgeschreckt wandt' ich da mich an die Götter im Gebet, 195 Hold über die Stadt zu wachen.

Eteokles. Fleht, daß der Thurm uns decke vor des Feindes Speer!

Der Chor. Das ruht in Götterhänden.

Eteokles. Doch die Götter selbst Entweichen, sagt man, aus der eingenommnen Stadt. 1

Der Chor. Zweite Strophe.

Commentary

Stable identifiers

ETEOCLE

Che dai nemici le torri schermiscano?

CORO

Non forse ai Numi spetta ciò?
240

ETEOCLE

Mi dicono

che le vinte città lasciano i Dèmoni.

Ετεοκλης

τί οὖν; ὁ ναύτης ἆρα μὴ ʼς πρῷραν φυγὼν

πρύμνηθεν ηὗρε μηχανὴν σωτηρίας,

νεὼς καμούσης ποντίῳ πρὸς⁴ κύματι;
210
211

Ετεοκλης

πύργον στέγειν εὔχεσθε πολέμιον δόρυ.

Χορος

οὔκουν⁶ τάδ᾽ ἔσται πρὸς θεῶν;

Ετεοκλης

ἀλλ᾽ οὖν θεοὺς

τοὺς τῆς ἁλούσης πόλεος⁷ ἐκλείπειν λόγος.⁸

219

Χορος

μήποτ᾽ ἐμὸν κατ᾽ αἰῶνα λίποι⁹ θεῶν

ἅδε πανάγυρις, μηδ᾽ ἐπίδοιμι τάνδ᾽
220

ἀστυδρομουμέναν πόλιν καὶ στράτευμ᾽

ἁπτόμενον πυρὶ δαΐῳ.¹⁰

Ετεοκλης

μή μοι θεοὺς καλοῦσα βουλεύου κακῶς:

πειθαρχία γάρ ἐστι τῆς εὐπραξίας

μήτηρ, γονῆς¹¹ σωτῆρος: ὧδ᾽ ἔχει λόγος.
225
226

Χορος

ἔστι: θεοῦ¹² δ᾽ ἔτ᾽ ἰσχὺς καθυπερτέρα:

πολλάκι δ᾽ ἐν κακοῖσι τὸν¹³ ἀμάχανον

κἀκ χαλεπᾶς δύας ὕπερθ᾽ ὀμμάτων

κρημναμενᾶν νεφελᾶν¹⁴ ὀρθοῖ.¹⁵

Ετεοκλης

ἀνδρῶν τάδ᾽ ἐστί, σφάγια καὶ χρηστήρια
230

θεοῖσιν ἕρδειν, πολεμίων πειρωμένων:¹⁶

σὸν δ᾽ αὖ τὸ σιγᾶν καὶ μένειν εἴσω δόμων.

233

Χορος

διὰ θεῶν πόλιν νεμόμεθ᾽ ἀδάματον,¹⁷

δυσμενέων δ᾽ ὄχλον πύργος ἀποστέγει.

τίς¹⁸ τάδε νέμεσις στυγεῖ;
235

Ετεοκλης

οὔτοι φθονῶ σοι δαιμόνων τιμᾶν γένος:

ἀλλ᾽ ὡς πολίτας μὴ κακοσπλάγχνους τιθῇς,

εὔκηλος ἴσθι μηδ᾽ ἄγαν ὑπερφοβοῦ.

239

Χορος

ποτίφατον¹⁹ κλύουσα πάταγον ἀνάμιγα²⁰

ταρβοσύνῳ φόβῳ τάνδ᾽ ἐς ἀκρόπτολιν,²¹
240

τίμιον ἕδος, ἱκόμαν.

Ετεοκλης

μή νυν, ἐὰν θνῄσκοντας ἢ τετρωμένους

πύθησθε, κωκυτοῖσιν ἁρπαλίζετε.

τούτῳ γὰρ Ἄρης βόσκεται, φόνῳ βροτῶν.

245

Ἐτεοκλής

τί οὖν; ὁ ναύτης ἆρα μὴ ʼς πρῷραν φυγὼν

πρύμνηθεν ηὗρε μηχανὴν σωτηρίας,

νεὼς καμούσης ποντίῳ πρὸς κύματι ;
210

Ἐτεοκλής

πύργον στέγειν εὔχεσθε πολέμιον δόρυ.

οὐκοῦν τάδʼ ἔσται πρὸς θεῶν· ἀλλʼ οὖν θεοὺς

τοὺς τῆς ἁλούσης πόλεος ἐκλείπειν λόγος.

Χορός

μήποτʼ ἐμὸν κατʼ αἰῶνα λίποι θεῶν

ἅδε πανάγυρις, μηδʼ ἐπίδοιμι τάνδʼ
220

ἀστυδρομουμέναν πόλιν καὶ στράτευμʼ

ἁπτόμενον πυρὶ δαΐῳ.

Ἐτεοκλής

μή μοι θεοὺς καλοῦσα βουλεύου κακῶς·

πειθαρχία γάρ ἐστι τῆς εὐπραξίας

μήτηρ, γυνὴ σωτῆρος· ὧδʼ ἔχει λόγος.
225

Χορός

ἔστι· θεοῦ δʼ ἔτʼ ἰσχὺς καθυπερτέρα·

πολλάκι δʼ ἐν κακοῖσι τὸν ἀμάχανον

κἀκ χαλεπᾶς δύας ὕπερθʼ ὀμμάτων

κρημναμενᾶν νεφελᾶν ὀρθοῖ.

Ἐτεοκλής

ἀνδρῶν τάδʼ ἐστί, σφάγια καὶ χρηστήρια
230

θεοῖσιν ἕρδειν πολεμίων πειρωμένους ·

σὸν δʼ αὖ τὸ σιγᾶν καὶ μένειν εἴσω δόμων.

Χορός

διὰ θεῶν πόλιν νεμόμεθʼ ἀδάματον,

δυσμενέων δʼ ὄχλον πύργος ἀποστέγει.

τίς τάδε νέμεσις στυγεῖ;
235

Ἐτεοκλής

οὔτοι φθονῶ σοι δαιμόνων τιμᾶν γένος·

ἀλλʼ ὡς πολίτας μὴ κακοσπλάγχνους τιθῇς,

εὔκηλος ἴσθι μηδʼ ἄγαν ὑπερφοβοῦ.

Χορός

ποτίφατον κλύουσα πάταγον ἀνάμιγα

ταρβοσύνῳ φόβῳ τάνδʼ ἐς ἀκρόπτολιν,
240

τίμιον ἕδος, ἱκόμαν.

Ἐτεοκλής

μή νυν, ἐὰν θνῄσκοντας ἢ τετρωμένους

πύθησθε, κωκυτοῖσιν ἁρπαλίζετε.

τούτῳ γὰρ Ἄρης βόσκεται, φόνῳ βροτῶν.

ΕΤ.

πύργον στέγειν εὔχεσθε πολέμιον δόρυ.

ΧΟ.

οὔκουν τάδ᾽ ἔσται πρὸς θεῶν;

ET.

ἀλλ᾽ οὖν θεοὺς

τοὺς τῆς ἁλούσης πόλεος ἐκλείπειν λόγος.

Ἐτεοκλῆς

πύργον στέγειν εὔχεσθε πολέμιον δόρυ.

Χορὸς Παρθένων

οὐκ οὖν τάδ᾽ ἔσται πρὸς θεῶν;
200

Ἐτεοκλῆς

ἀλλ᾽ οὖν θεοὺς

αὐτοὺς ἁλούσης πόλεος ἐκλείπειν λόγος.

ΕΤΕΟΚΛΗΣ

Πύργον στέγειν εὔχεσθε πολέμιον δόρυ ;

οὐκοῦν τάδ' ἔσται πρὸς θεῶν ; ἀλλ' οὖν θεοὺς

τοὺς τῆς ἁλούσης πόλεος ἐκλείπειν λόγος.
220

ΧΟ.

χαῖα βρέτη, πίσυνος θεοῖς,

νιφάδος ὅτ᾽ ὀλοᾶς

νιφομένας βρόμος ἐν πύλαις,

δὴ τότ᾽ ἤρθην φόβῳ

πρὸς μακάρων λιτάς, πόλεως
200

ἵν᾽ ὑπερέχοιεν ἀλκάν.

ΕΤ.

πύργον στέγειν εὔχεσθε πολέμιον δόρυ.

οὔχουν τάδ᾽ ἔσται πρὸς θεῶν· ἀλλ᾽ οὖν θεοὺς

τοὺς τῆς ἁλούσης πόλεως ἐκλείπειν λόγος.

ΧΟ.

2

ΕΤ.

πύργον στέγειν εὔχεσθε πολέμιον δόρυ.

οὐκοῦν τάδ᾽ ἔσται πρὸς θεῶν· ἀλλ᾽ οὖν θεούς

τοὺς τῆς ἁλούσης πόλεος ἐκλείπειν λόγος.

Chorus

Dear son of Oedipus, I grew afraid when I heard the clatter of the crashing chariots,

when the hubs screamed as they whirled around the wheel, and when I heard the sound of the steering gear, fire-forged bits, in the horses’ mouths.
205

Eteocles

Well, then, has a helmsman ever found a way to safety by fleeing from stern to prow,

when his ship is foundering in high seas?
210

Chorus

But trusting in the gods I came in haste to their ancient statues, when the deadly blizzard of falling stones thundered against the gates. Just then I set out in fear to pray to the Blessed Ones

that they spread their protection over the city.
215

Eteocles

Pray that the rampart withstand the enemy spear. Yes, the outcome is in the gods’ hands—but then, it is said that the gods of a captured city abandon it.

Chorus

Never so long as I live may this divine assembly abandon us,

nor may I live to see the city overrun and the army seizing it with hostile fire!
220

Eteocles

When you invoke the gods, do not be ill-advised. For Obedience is

the mother of Success, wife of Salvation—as the saying goes.
225

Chorus

So she is, but the power of god is supreme, and often in bad times it raises the helpless man out of harsh misery even when stormclouds are lowering over his eyes.

Eteocles

It is the man’s duty to offer victims and sacrifices to the gods when they test their enemy; your duty is to be silent and to remain inside the house.
230

Chorus

By the will of the gods we inhabit an unconquered city, and the rampart withstands the enemy throng.

What indignation makes you resent this?
235

Eteocles

I do not begrudge your honor of the divine race; but lest you make the citizens cowardly, be calm and do not be overly fearful.

Chorus

When I heard the strange and jumbled clashes,

I came in trembling fear to this citadel, our seat of worship.
240

Eteocles

If, then, you hear that men are dying or wounded, do not seize on the news with loud wailing. For this is the food of Ares, human blood.

Eteocles

Pray that our fortification may resist the hostile spear.

Chorus

Shall not this, then, be at the disposal of the gods?

Eteocles

Aye, but 'tis said that the gods of the captured city abandon it.

ÉTÉOCLE

Que nos remparts repoussent l'armée ennemie, voilà la prière à leur faire ! Aussi bien, ce sera l'intérêt des dieux mêmes. Ne dit-on pas que ses dieux désertent une cité prise ?

LE CHŒUR

Ah ! que de mes jours je ne voie Thèbes
abandonnée des dieux ici réunis !

ETEOCLES.

Pray that our tow'rs repel the hostile spear.

The Gods, they say prepare
225

To quit their seats, and leave a vanquish'd town.

Eteocles

Turrim optatis protegere ab hoſtium hastas?
200

Cho.

Igitur hæc erunt à dijs.

Eteocles

Deos autem

Capta urbe deficere, dicitur.

ANTIGONE

Embitter them; unearthed he shall not lie.

Ah, but I fled to the shrines, I called to our helpers on high,

When the stone-shower roared at the portals!
175

I sped to the temples aloft, and loud was my call and my cry,

Look down and deliver, Immortals!

Eteocles

Ay, pray amain that stone may vanquish steel!

Were not that grace of gods? ay, ay—methinks,

When cities fall, the gods go forth from them!
180

Hin zu den alten Bildsäulen der Himmlischen

Eilt' ich vertrauenvoll, als der empörte Sturm

Graus und verderbenschwer unter den Thoren scholl;

Aufgeschreckt wandt' ich da mich an die Götter im Gebet,
195

Hold über die Stadt zu wachen.

Eteokles.

Fleht, daß der Thurm uns decke vor des Feindes Speer!

Der Chor.

Das ruht in Götterhänden.

Eteokles.

Doch die Götter selbst

Entweichen, sagt man, aus der eingenommnen Stadt.¹

Der Chor.
Zweite Strophe.