Aeschylus Seven Against Thebes 568

ed. Herbert Weir Smyth

View: By Scene

Seven Against Thebes. Aeschylus. ed. Herbert Weir Smyth. New York. 1922.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by The Annenberg CPB/Project.

Current edition Perseus

Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας (Greek) (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922.)

Editions (6)
Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 631-685 focus
Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 568 focus
Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. Gottfried Hermann, 1852.) — 568 focus
ΕΠΤΑ ΕΠΙ θΗΒΑΣ (OCR draft) Experimental (ΕΠΤΑ ΕΠΙ θΗΒΑΣ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 568 focus
Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. N. Wecklein, 1885.) — 568 focus
ἕκτον λέγοιμ᾽ ἂν ἄνδρα σωφρονέστατον
555
ἀλκήν τ᾽ ἄριστον, μάντιν, Ἀμφιάρεω βίαν.
Ὁμολωίσιν δὲ πρὸς πύλαις τεταγμένος
κακοῖσι βάζει πολλὰ Τυδέως βίαν,
τὸν ἀνδροφόντην, τὸν πόλεως ταράχτορα,
μέγιστον Ἄργει τῶν κακῶν διδάσκαλον,
560
Ἐρινύος κλητῆρα, πρόσπολον φόνου,
κακῶν τ᾽ Ἀδράστῳ τῶνδε βουλευτήριον·
καὶ τὸν σὸν αὖθις προσμόραν ἀδελφεόν,
ἐξυπτιάζων ὄμμα, Πολυνείκους βίαν,
δίς τ᾽ ἐν τελευτῇ τοὔνομ᾽ ἐνδατούμενος
565
Aeschyli Septem contra Thebas (OCR draft) Experimental (Aeschyli Septem contra Thebas. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 568 focus
Translations (9)
Seven Against Thebes Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922. (Modernized by Perseus.)) — 568 focus
The Seven against Thebes. (OCR draft) Experimental (The Seven against Thebes.. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 568 focus
I will tell of the sixth, a man most prudent, and in valour the best, the seer, the mighty Amphiaraus: for he, having been marshalled against the gate of Homolois, reviles mighty Tydeus full oft with reproaches, as the homicide, the troubler of the state, chief teacher of the mischiefs of Argos, the summoner of Erinnys, minister of slaughter, and adviser of these mischiefs to Adrastus. Then again going up to thy brother, the mighty Polynices, he casts his eye aloft, and, at last. reproachfully dividing his name [into syllables ,] he calls to him: and through his mouth he gives utterance to this speech—“
Verily such a deed is well-pleasing to the gods, and glorious to hear of and to tell in after times, that you are making havoc of your paternal city, and its native gods, having brought into it a foreign armament. And what Justice shall staunch the fountain of thy mother's tears? And how can thy father-land, after having been taken by the spear through thy means, ever be an ally to thee? I, for my part, in very truth shall fatten this soil, seer as I am, buried beneath a hostile earth. Let us to the battle, I look not for a dishonourable fall.
" Thus spake the seer, wielding a fair-orbed shield, all of brass; but no device was on its circle,—for he wishes not to seem but to be righteous, reaping fruit from a deep furrow in his mind, from which sprout forth his goodly counsels. Against this champion I advise that thou send antagonists, both wise and good. A dread adversary is he that reveres the gods.
LES SEPT CONTRE THÈBES (OCR draft) Experimental (LES SEPT CONTRE THÈBES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 568 focus
au sixième, à la fois un sage et un brave au combat, le puissant devin Amphiaraos.
Placé devant la porte Homoloïs, il poursuit de ses invectives le puissant Tydée, « Tydée, le meurtrier 1 , le trouble de sa propre cité, et, pour Argos, le plus grand maître d'infortunes, le recors d'Érinys 2 , le serviteur de la Mort,
et le conseiller pour Adraste de tous ces malheurs ! » Puis c'est vers ton frère, le puissant Polynice qu'il tourne ses regards, les yeux très haut levés 3 , et, à la fin, par deux fois, il l'appelle, en scandant son nom, et ces mots sortent
de sa bouche : « Ah ! le bel ouvrage, aimé du Ciel, glorieux à entendre et à répéter pour tes neveux : détruire le pays de ses pères, les dieux de sa race, en lançant contre eux une armée étrangère ! Est-il donc un grief permettant de tarir la source maternelle ? Est-ce la terre de la patrie,
grâce à tes soins conquise par la lance, qui doit servir ta cause ? Pour moi, j'engraisserai ce sol, devin caché dans la terre ennemie. Combattons : le trépas que j'attends ne sera pas sans gloire. » Ainsi parlait le devin, cependant
qu'il portait posément un bouclier d'airain massif. Mais aucun blason ne s'y voyait sur l'orbe ; car il ne veut pas paraître un héros, il veut l'être, et cultive en son cœur le
The Seven Chiefs against Thebes (OCR draft) Experimental (The Seven Chiefs against Thebes. Robert Potter, 1779.) — 568 focus
The ſixth brave chief, that with the golden curb
645
Of prudence knows to check his gen'rous valour,
The fateforetelling ſeer, Amphiaraus l ,
At th' Omolæan gate m his deſtin'd poſt
Aſſumes in arms, and on the firey Tydeus
Throws many' a keen reproach, reviles him as
650
An homicide, the troubler of the ſtate
The mighty author of all ill to Argos,
With murder and the furies at his heels
Urging Adraſtus to theſe hateful deeds.
Thy brother Polynices, with him leagued
655
In theſe deſpiteful deeds, he blames aloud,
Deſcants upon his name, and thus rebukes him,
How grateful to the Gods muſt this deed be,
Glorious to hear, and in the roll of fame
Shining to diſtant ages, thus to lead
660
Theſe foreign arms to waste thy bleeding country,
To raze thoſe princely manſions, where thy fathers,
Heroes and demigods, once held their ſeats!
But ſay thy cauſe be juſt, will juſtice dry
Thy mother's tears? And when the furious ſpear,
665
Hurl'd by thy hand, ſhall pierce thy country's bofom,
Will ſhe with friendly arms again receive thee?
Præſcient of fate I ſhall enrich this ſoil,
Sunk in the hoſtile plain. But let us fight.
One thing at least is mine: I will not find
670
A vulgar, or dishonourable death.
So ſpoke the prophet; and with aweful port
Advanc'd his maſſy ſhield, the ſhining orb
Bearing no impreſs: for his gen'rous ſoul
Wishes to be, not to appear, the beſt;
675
And from the culture of his modeſt worth
Bears the rich fruit of great and glorious deeds.
Him let the virtuous and the wise oppoſe;
For dreadful is the foe that fears the Gods.
Eschilo, I Sette a Tebe: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, I Sette a Tebe: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 568 focus
Il sesto eroe dirò: tutto saggezza,
d'alto valor profeta: Anfïarào
alle porte Omolèe schierato è presso.
Aspre ingiurie a Tideo scaglia: omicida,
640
sconvolgitor della città lo chiama,
mastro supremo di sciagure in Argo,
banditor de l'Erinni, sacerdote
dello sterminio, autor del mal consiglio
che mosse Adrasto.
645
Gli occhi al cielo alzando,
Polinice, anche, il fratel tuo, proverbia,
in due smembrando il suo nome; e tai detti
gli escon dal labbro:
«
650
Oh gesta ai Numi cara,
e bella a udire, ed a narrarla ai posteri,
mettere a sacco la città natale,
e i Numi patrî, e sovra lei scagliare
una caterva stranïera! E chi
655
con buon diritto inaridir la fonte
della madre potrà? La terra patria
a forza presa, con le lancie, come
speri alleata averla ? lo queste zolle
impinguerò: sotto la terra ostile
660
io, profeta, nascosto. Or si combatta :
non senza onore il mio destino io spero ».
Ciò diceva il profeta. Un bronzeo scudo
tondo reggeva, senza insegna alcuna:
ché non vuole sembrar prode, ma essere.
665
E del pensiero in un profondo solco,
onde i saggi consigli hanno germoglio,
i frutti spicca.
A quest'uom contro, invia,
credimi, forti antagonisti e saggi:
670
ché ben possente è l'uom che i Numi venera.
Aeschylus, Septem ad Thebas: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Septem ad Thebas: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 568 focus
Sextum dicam uirum prudentißimum,
Et robore optimum, uatem Amphiaraum:
540
Qui ad Omoloidas portas ordinatus,
Malis perfequitur diu Tydea
Homicidam, huius urbis turbatorem,
Maximum Argis malorum præceptorem,
Erinnyos uiatorem, cædis miniftrum,
545
Horumq; malorum Adraſto confultorem.
Et tuum rursus conſatalem fraternum,
Nominans nomen Polynicis,
Bis in morte nomen nominate
Vocat dicit uerò hoc uerbum ex ore:
550
Certe tale opus dijs gratum,
Pulchrum auditu, dictu posteris.
Vrbem paternam, deosq; penates
Ad predandum peregrino exercitu irruentem,
Matrisq; fontem que iusticia mitigabit:
555
Patria terra tua opera haſta
Subacta,quomodo tibi auxiliatrix erit?
Ego uerò pinguefaciam hanc terram,
Vates occultatus ſub terra hoſtili.
Pugnemus, non enim turpem ſpero mortem.
560
Talia uates clypeum babens rotundum
Aeneum dicebat, non uerò ſcuto inerant insigniaz
Nam non uult uideri, fed eſse bonus,
Poßidens profundum fulcum mentis,
Ex quo proba orientur confilia.
565
Huic ſapientes probos aduerſarios
Mittere probo:fortis eſt, qui deos colit.
Seven Against Thebes (OCR draft) Experimental (Seven Against Thebes. Anna Swanwick, 1886.) — 568 focus
English (E. D. A. Morshead, 1908) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Seven against Thebes — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 568 focus
Fronting the sixth gate stands another foe,
Wisest of warriors, bravest among seers—
Such must I name Amphiaraus: he,
Set steadfast at the Homoloïd gate,
Berates strong Tydeus with reviling words—
560
The man of blood, the bane of state and home,
To Argos, arch-allurer to all ill,
Evoker of the fury-fiend of hell,
Death's minister, and counsellor of wrong
Unto Adrastus in this fatal field.
565
Ay, and with eyes upturned and mien of scorn
He chides thy brother Polynices too
At his desert, and once and yet again
Dwells hard and meaningly upon his name
Where it saith glory yet importeth feud.
570
Yea, such thou art in act, and such thy grace
In sight of Heaven, and such in aftertime
Thy fame, for lips and ears of mortal men!
"He strove to sack the city of his sires
And temples of her gods, and brought on her
575
An alien armament of foreign foes.
The fountain of maternal blood outpoured
What power can staunch? even so, thy fatherland
Once by thine ardent malice stormed and ta'en,
Shall ne'er join force with thee." For me, I know
580
It doth remain to let my blood enrich
The border of this land that loves me not—
Blood of a prophet, in a foreign grave!
Now, for the battle! I foreknow my doom,
Yet it shall be with honour. So he spake,
585
The prophet, holding up his targe of bronze
Wrought without blazon, to the ears of men
Who stood around and heeded not his word.
For on no bruit and rumour of great deeds,
But on their doing, is his spirit set,
590
And in his heart he reaps a furrow rich,
Wherefrom the foison of good counsel springs.
Against him, send brave heart and hand of might,
For the god-lover is man's fiercest foe.
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 568 focus
Als sechsten Führer nenn' ich ihn, den weisesten,
Muthvollsten Mann, den Seher Amphiaraos, dir.
*545 Er hat an Homolois' Thor sich aufgestellt.
545
Den hohen Tydeus lästert er und schmäht ihn laut,
Nennt Menschenmörder, seiner Stadt Zerstörer ihn,
Der Uebel ärgsten Meister im Argeiervolk,
Der Rachegöttin Schergen und des Mordes Knecht,
Der alles Leid ersonnen, das Adrastos that.
550
Darauf zum Unglückssohne, deinem Bruder, Herr,
Zu Polyneikes richtet er das Aug' empor,
Und rückte seines Namens unheilvollen Sinn
Ihm vor, und diese Rede scholl aus seinem Mund :
„Ja, solche That ist wohlgefällig Göttern auch,
555
Und hochbewundert, hochgerühmt von Enkeln einst,
Die Stadt der Ahnen und der Heimatgötter Herd
Zu tilgen, stürmend im Geleit des fremden Heers!
Wer löschte wohl der Mutter Lebensquell mit Recht?
Und deine Heimat, unterjocht von deiner Wuth,
560
Wie könnte sie an deiner Seite steh'n im Kampf?
Ich aber dünge diesen Grund mit meinem Blut,
Ein Seher, hingebettet unter feindlich Land.
Zum Kampfe stürz' ich, hoffe nicht ruhmlosen Tod!"
So rief der Seher, seinen Schild von blankem Erz
565
Voll Nuhe schwingend, dessen Rund kein Zeichen trug.
Denn nicht der Beste scheinen, nein, er will es sein;
Er ärntet Frucht aus tiefen Furchen seiner Brust,
Aus welchen ihm bewährten Rathes Fülle sprießt.
Ihm sende weise Kämpfer und entschlossene:
570
Denn furchtbar ist ein Gegner, der die Götter ehrt.

Commentary

Critical apparatus to Seven Against Thebes (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of Seven Against Thebes.) focus

568. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-666

ἔγωγε μὲν δὴ:
δὴ
omittit Ald.
Πιανῶ
non videtur de corpore putrefacto intelligendum esse, sed significare superbam reddam, similiter atque in Agamemnone v. 261. 1640.
568

569. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-667

πολεμίας ὑπὸ χθονός:
πολεμία
Lips. Par. G.
ὑπὸ χθονός
G. a pr. manu et Ald. Turn.
ἐπὶ χθονός
M. Lips. Cantabr. 1. 2. Colb. 2. Par. K. Taur. Ven. B. Rob. et a sec. manu G.
ὑπὸ χθονός
. γρ.
ἐπὶ χθ.
ex Par. B. Faehsius affert.
569

571. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-668

τοιαῦθ᾽ ... ἀσπίδ᾽ εὐκυκλον νέμων:
τοιάδ'
Cantabr. 1. Colb. 2.
τοῖα δ’
Par. H.
εὔκυκλον νέμων
G. Lips. Turn. et reliqui, ut videtur, plerique codices. γρ.
εὔκυκλον νέμων
sec. manus in margine M. adscripsit: ipse enim M.
εὔκηλον ἔχων
habet.
Εὔκηλον ἔχων
est in Colb. 1. Par. N. Ald. Rob. adscriptumque in Par. B.
νωμῶν
Mosc.1.
νόμον
, alteri syllabae ω supra adscripto, Par. K. Apud scholiastam Euripidis ad Phoen. v. 1111. (1118. Valck.) ante Barnesii interpolationem sic legebatur,
καὶ παρ' Αισχύλῳ, τοίαν (τοίων δ' codex Taurinensis) ὁ μάντις ἀσπίδ᾽ ἔχων (ἀσπίδων ἔγκυκον ἔχων Taur.) πάγχαλκον ἕρπε (έρπει Taur.), σῆμα δ᾽ οὐκ ἐπῆν κύκλῳ
.
571

572. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-669

ηὔδα:
ηὔδα
G. Lips. et a pr. manu M.
572

573. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-670

γὰρ ... ἄριστος ... θέλει:
γάρ
omittit Par. E. Plato de re publ. II. p. 361. B.
τοῦτον δὲ τοιοῦτον θέντες, τὸν δίκαιον παρ' αὐτὸν ἱστῶμεν τῷ λόγῳ, ἄνδρα ἁπλοῦν καὶ γενναῖον κατ' (ser. καὶ κατ') Αισχύλον οὐ δοκεῖν ἀλλ᾽ εἶναι ἀγαθὸν ἐθέλοντα
. Εt p. 362. Α.
τὸ δὲ τοῦ Αἰσχύλου πολὺ ἦν ἄρα ὀρθότερον λέγειν κατὰ τοῦ ἀδίκου. τῷ ὄντι γὰρ φήσουσι τὸν ἄδικον, ἅτε ἐπιτηδεύοντα πρᾶγμα ἀληθείας ἐχόμενον καὶ οὐ πρὸς δόξαν ζῶντα, οὐ δοκεῖν ἄδικον, ἀλλ᾽ εἶναι ἐθέλειν, βαθεῖαν ἄλοκα διὰ φρενὸς καρπούμενον, ἐξ ἧς τὰ κεδνὰ βλαστάνει βουλεύματα
. Ad priorem locum scholiastes
Αἰσχύλου ἐξ Ἑπτὰ ἐπὶ (Bekkerus ἐπ') Ἀμφιαράου, “οὐ γὰρ δοκεῖν δίκαιος, ἀλλ᾽ εἶναι θέλων, βαθεῖαν ἄλοκα διὰ φρενὸς καρπούμενος, ἐξ ἧς τὰ κεδνὰ βλαστάνει βουλεύματα.”
Hi loci Platonis non arguunt Platonem
δίκαιος
, non
ἄριστος
, quod apud Aeschylum libri habent, legisse. Habent autem hoc vocabulum
δίκαιος
alii scriptores qui hoc dicto utuntur. Clemens Alex. Strom. I. p. 117. Sylb. 319. Pott.
εἰ δέ τις οὐ δοκεῖν δίκαιος, ἀλλ' εἶναι θέλῃ, συνιέναι τὰ κάλλιστα τοῦτον αὐτῷ προςήκει
. Basilius de leg. Graec. libris c. 11. p. 92. ed. Grot,
ἀλλ᾽ οὗτός ἐστιν ὁ ἔσχατος τῆς ἀδικίας ὅρος, εἴ τι δεῖ Πλάτωνι πείθεσθαι, τὸ δοκεῖν δίκαιον εἶναι μὴ ὄντα
. Damascius apud Photium Bibl. p. 337. Α. 4. Bekk.
οὐ δοκεῖν δὲ δίκαιος, ἀλλ᾽ εἶναι ἤθελε, βαθεῖαν τῷ ὄντι καὶ αὐτὸς αὔλακα διὰ φρενῶν καρπούμενος
. Accuratius, ut videtur, Damascii verba Suidas in v. δίκαιος servavit,
κατὰ τὸν Αἰσχύλον οὐ δοκεῖν δίκαιος, ἀλλ᾽ εἶναι θέλων, βαθεῖαν τῷ ὄντι καὶ αὐτὸς αὔλακα διὰ φρενῶν καρπούμενος
. Sopater in Walzii Rhet. Gr. IV. p. 79.
φιλοσοφίας γὰρ ταῦτα, ἣ πηγὴ τεχνῶν καὶ ἐπιστημῶν ὑπάρχουσα οὐ δοκεῖν δικαία, ἀλλ᾽ εἶναι θέλει
. Suidas in v. δοκιμάσας haec habet,
καὶ Αἰσχύλος φησίν “οὐ γὰρ δοκεῖν δίκαιος, ἀλλ᾽ εἶναι θέλων (sive θέλω, θέλει)
, quae alieno loco legi Kusterus vidit: petita sunt fortasse ex priore loco in v. δίκαιος, aut pertinent ad vocem δόκησις. Sed hi scriptores Aeschyli verba aut a Platone sumpsisse videntur, aut accommodasse rei de qua loquebantur. Eo modo iis usus est Philemon apud Stobaeum IX. 22.
ἀλλ' ὅςτις ἄδολον γνησίαν τ᾽ ἔχων φύσιν εἶναι δίκαιος κοὐ δοκεῖν εἶναι θέλει
. Et Choricius in Villoisoni Anecd. II. p. 22.
ἐβούλετο γὰρ οὐ δοκεῖν, ἀλλ᾽ εἶναι χρηστή
. Libanius Ep. 579.
οὗτος γὰρ κατ' Αισχύλον εἶναι ἐθέλων ἢ δοκεῖν τούτοις ἀντ᾽ ἐκείνων χρῆται
. Sallustius Cat. c. 54. de Catone, esse quam videri bonus malebat. Sed
ἄριστος
praeter Aeschyli libros et Tzetzam, cuius verba ad v. 535. exhibui, Plutarchus habet de aud. poetis p. 32. Ε.
Αἰσχύλος δὲ καὶ τὸ πρὸς δόξαν ἔχειν ἀτύφως, καὶ μὴ διασοβεῖσθαι, μηδὲ ἐπαίρεσθαι τοῖς παρὰ τῶν πολλῶν ἐπαίνοις, ἐν τῷ φρονεῖν τίθεται, περὶ τοῦ Ἀμφιαράου γράφων “οὐ γὰρ δοκεῖν ἄριστος, ἀλλ᾽ εἶναι θέλει, βαθεῖαν ἄλοκα διὰ φρενὸς καρπούμενος, ἀφ᾽ ἧς τὰ κεδνὰ βλαστάνει βουλεύματα.”
Idem in dictis regum et imperatorum p. 186.Β.
Αισχύλου δὲ ποιήσαντος εἰς Ἀμφιάραον “οὐ γὰρ δοκεῖν ἄριστος, ἀλλ᾽ εἶναι θέλει, βαθεῖαν ἄλοκα διὰ φρενὸς καρπούμενος, ἀφ᾿ ἧς τὰ κεδνὰ βλαστάνει βουλεύματα,” καὶ λεγομένων τούτων, πάντες εἰς Ἀριστείδὴν ἀπέβλεψαν
. Verum idem eandem rem narrans Plutarchus in vita Aristidis c. 3. haec habet,
ὅθεν, ὡς ἔοικε, τῶν εἰς Αμφιάραον ὑπ' Αισχύλου πεποιημένων ἰαμβείων ἐν τῷ θεάτρῳ λεγομένων, “οὐ γὰρ δοκεῖν δίκαιος, ἀλλ᾽ εἶναι θέλει, βαθεῖαν ἄλοκα διὰ φρενὸς καρπούμενος, ἀφ᾿ ἧς τὰ κεδνὰ βλαστάνει βουλεύματα,” πάντες ἀπέβλεψαν εἰς Ἀριστείδην, ὡς ἐκείνῳ μάλιστα τῆς ἀρετῆς ταύτης προςηκούσης
. Et poterit veri simile videri
δίκαιος
ab Aeschylo scriptum fuisse, si ob eum versum oculi omnium sunt in Aristidem conversi. Justus enim ille ab omnibus vocabatur. Sed propter hanc ipsam rem poterat Plutarchus memoria falli. Quamquam praestat fortasse Plutarchum alia ratione secum conciliare. Videtur enim mihi in libro de audiendis poetis et in dictis imperatorum hunc versum sic scriptum attulisse, ut factus erat ab Aeschylo, et nihil voluisse aliud significare, quam omne theatrum oculos coniecisse in Aristidem, quum isti versus Aeschyli recitarentur. In vita Aristidis autem, ubi
δίκαιος
pro
ἄριστος
praebet, hoc videtur indicare, histrionem, qui versus illos recitabat, quum eos temporibus accommodaret,
δίκαιος
pro
άριστος
dixisse, eoque id esse consecutum, ut Aristidis virtutem splendido ornaret praeconio. Simillimum exemplum editum novimus in Ciceronem, laetiorem fortasse tali fortuna, non beatiorem, neque comparandum ad illam Aristidis sanctitatem. Is ita dicit in oratione pro P. Sextio c. 56. "summum amicum, summum in bello," nam illud ipse actor adiungebat amico animo, el fortasse homines propter aliquod desiderium approbabant, "summo ingenio praeditum."
573

574. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-671

ἄλοκα διὰ φρενὸς:
ἄλοκα
Μ. Lips. Ald. Rob. Turn. et reliqui, ut videtur, plerique libri, et sic scribitur apud Platonem et in iis locis Plutarchi quos ad praecedentem versum attuli.
ἄλωκα
Cantabr. 1.
αὔλακα
G. Taur. Vind. 1. 3. Timaeus in v.
βαθεῖαν αύλακα
, et in Damascii loco Photius et Suidas. Sic scribitur etiam apud Plutarchum de utilitate ex inimicis capienda p. 88. B. ubi hic et sequens versus afferuntur, et apud Damascium in Photii Bibl. p. 345. Β. 34.
δῆλος ἦν
(delendum, quod additur
οτ
vel
δ
)
βαθεῖαν αὔλακα τῶν νοημάτων καρπούμενος, ἐξ ὧν τὰ σοφὰ βλαστάνει θεάματα τῆς τῶν ὄντων φύσεως
. Eustathius p. 360, 37.
καὶ ἄλλως δὲ εἰπεῖν λάσιον κῆς, καὶ ψυχὴ λασιουμένη τοῖς νοήμασι, καὶ συνεχῆ καὶ ἄλλα ἐπ' ἄλλοις, καὶ ὡς οἷον αὐλαξ βαθεῖα, δασέα τὰ κεδνὰ τραγικῶς εἰπεῖν βλαστάνουσα βουλεύματα
. Nicephorus Gregoras hist. Byz. VI. 8. p. 195, 24. ed. Bonn.
άνδρα γηραιὸν καὶ στρατηγικὸν καὶ βαθεῖαν αὔλακα, φάναι, διὰ φρενὸς καρπούμενον
. Idem in epistola in Boissonadii Anecd. III. p. 192.
βαθεῖαν αύλακα διὰ φρενὸς καρπούμενον, ἐξ ἧς ἀκραιφνεῖς βλαστάνουσι γνῶμαι καὶ νόμιμοι δίκαι
. Theodorus Hyrtacenus in eodem Boissonadii volumine p. 17. seq.
ἀρότρῳ δὲ σωφροσύνης βαθείας ἀνοίγοντες αὔλακας
. Libri omnes
διὰ φρενός
, et sic scriptores qui haec afferunt, praeter Damascium, qui in priore loco
διὰ φρενῶν
scripsit, altero loco omisso
διά
dixit
τῶν νοημάτων
. Scholiastam credas non habuisse
διά
, qui dicat
βαθεῖαν ἄλοκα τῆς φρενός
. Dicit autem Aeschylus propterea
διὰ φρενός
, quod mentem cum arvo, integritatem animi cum sulco per arvum ducto comparat.
574

575. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-672

ἀφ᾿ ἧς:
ἐξ ἧς
libri Aeschylei, Plato, Plutarchus de ut. ex inim. capienda. Eustathius p. 78, 43.
καὶ τὸ τοῦ Αἰσχύλου εἰπεῖν ἐξ οὗ τὰ κεδνὰ βλαστάνει βουλεύματα
. Idem tria prostrema verba affert p.720, 7. Etiam Damascius altero loco habet.
ἀφ' ἧς
Plutarchus in locis ad v. 573. allatis. Aristophanes Lys. v. 407.
τοιαῦτ᾽ ἀπ' αὐτῶν βλαστάνει βουλεύματα
. Referendum est
ἧς
non ad
φρενός
, sed ad
αὔλακος
, quod vocabulum in G. recte supra adscriptum est. In scholio M. non habet
ἐξ ἧς φρενὸς φύεται τὰ ἀγαθὰ βουλεύματα
, sed
ἐξ ἧς ἀνδρὸς φύεται λόγος
.
575

576. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-673

ἀντηρέτας:
ἀντηρώτας
G.
576

577. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-674

δεινὸς ... θεοὺς:
δεινός
G.
θεοὺς
G. e correctione, primae quidem manus, quum antea
θεὸς
scriptum esset. Habere
θεὸς
collectionem sententiarum ex Aeschylo in codice Barocciano 68. Blomfieldius adnotavit.
577

578. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-675

ξυναλλάσσοντος ... βροτοῖς: Libri Aeschyli
ξυναλλάσσοντος
, nisi quod
ξυναλάσσοντος
est in G. Lips. Ald. Apud Thomam M. p. 257, 5. ed. Ritsch. ubi hic versus cum sequente affertur,
συναλλάσσοντος
scriptum est.
βροτούς
, sed supra scripto
τοῖς
, Οx.
578

579. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-676

δυςσεβεστάτοις:
δυσσεβεστέροις
M. G. Lips. Ald. Turn. Thomas.
δυσσεβεστάτοις
Cantabr. 2. Mosc. 1. Par. K. L. Ask. A. Rob. Comparativum ita defendas, ut generatim
τὸν δίκαιον ἄνδρα
intelligas. Sed quum aptius intelligatur Amphiaraus, superlativum Schützius recte praetulit.
579

580. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-677

πράγει: In
πράγει
inter α et γ lituram habet M.
580

581. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-678

κάκιον οὐδέν:
οὐδὲν κάκιον
Ask. A.
581

582. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-679

[ἄτης ἄρουρα θάνατον ἐκκαρπίζεται·]: Nulla in libris lectionis diversitas. Agnoscit hunc versum scholiastes, qui sic interpretatur,
λύμης χωρίον ἡ τῶν πονηρῶν φιλία
. Alienum eum esse intellexerunt Schützius et Porsonus: quamquam Schützius postea non delendum putavit, sed, ut oratio cohaereret, ita scripsit,
καρπὸν οὐ κομιστέον ἄτης ἄρουρα θάνατον ἐκκαρπίζεται
, ubi
ὁμιλία κακή
dicatur
ἄτης ἄρουρα
. Sed durum hoc est, neque satis apta sententia. Itaque credibile est hunc versum ex adnotatione aliqua in ipsam Aeschyli orationem illatum esse. Potest ex alia, fortasse ipsius Aeschyli, fabula sumptus esse: similis enim est sententia in Persis ν. 823.
ὕβρις γὰρ ἐξανθοῦσ᾽ ἐκάρπωσε στάχυν ἄτης, ὅθεν πάγκλαυτον ἐξαμᾷ θέρος
. Quamquam dubitationem movet verbum
ἐккαρπίζεσθαι
, quum
кαρπίζεσθαι
a vetustioribus ita vix dici observaverit Valckenarius ad Eur. Hipp. v. 431. ubi sane
кομίζεσθαι
verum esse videtur. Antiatticista in Bekkeri Anecd. p. 104, 5. habet quidem
кαρπίζεσθαι, ἀντὶ τοῦ καρπώσασθαι
, ita ut hoc verbum tamquam ab Atticis non repudiatum commemorare videatur, sed nullo utitur auctore. Dobraeus Adv. I. p. 344. versum illum a Christiano homine adscriptum esse putat.
582

583. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-680

πλοῖον ... εὐσεβὴς:
πλεῖον
Par. G. E.
εὐγενὴς
vulgato supra adscriptum in Colb. 1.2.
583

584. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-681

ναύταισι ... καὶ:
ναύταισι
Blomfieldius.
ναύτοισι
Colb. 2. Ceteri
ναύτῃσι
. Pro
καὶ
Par. K. L.
ἐν
habent. In G.
ἐν
tamquam glossa superscriplum. Recte intellexit Blomfieldius
καὶ πανουργίᾳ τινί
idem esse quod
καὶ πανούργοις τισί
.
584

585. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-682

θεοπτύστῳ:
θεοπτύστῳ
Par. C.
θεομισεῖ
G. Ox. Par. E. Ald. et adscriptum in Par. B.
585

586. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-683

ξὺν πολίταις ἀνδράσιν:
ξὺν πολίταις
M. G. Lips. Par. B. H. K. L. Taur. Turn. et Blomfieldio teste Colb. 1. Hoc etiam scholiastes legit.
ξυμπολίταις
Arund. Par. A. Ask. A. Ald. Rob. Damnant
συμπολίτης
Atticistae, quamquam
586

586. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-684

ξὺν πολίταις ἀνδράσιν: eo vocabulo usus est Euripides : v. Lob. ad Phryn. p. 172. Hoc loco si id praeferendum est, quod maxime Aeschyleae orationi conveniat, non dubitem tueri
ξὺν πολίταις
. Verba sic construenda sunt,
ἢ ξὺν πολίταις ἀνδράσιν ἐχθροξένοις τε καὶ θεῶν ἀμνήμοσιν, δίκαιος ὤν, ἐδάμη θεοῦ μάστιγι πληγείς, ταὐτοῦ αὐτοῖς κυρήσας ἀγρεύματος
.
ἀνδράσι
G. Lips. Cantabr. 1. 2. Ald. Turn.
586

587. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-685

ἀμνήμοσιν:
ἀμνήμασιν
Μ. Cantabr. 2. Ceteri
ἀμνήμοσι
.
587

588. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-686

ταὐτοῦ ... ἐνδίκως:
τ᾿ αὐτὸν
Αld.
ἐκδίκως
Μ. (hoc habere videtur M.) Arund. Ald. Turn. et alter scholiastes.
ἐνδίκως
G. Lips. Ox. Rob. et prior scholiastes. In M. hoc tantum scholion est,
οἷον σὺν αὐτοῖς θηραθείς
. De Par. A. B. Brunckius haec dicit, “mox
ἐκδίκως
, ex utroque cod. enotatum, ubi vulgatum etiam reperitur
ἐνδίκως
, quod absonum est: edidit tamen
ἐνδίκως
. Faehsius ex Par. B. haec enotavit,
ἐνδίκως ἀγρεύματος. δικαίως. γρ. ἐκδίκως. διότι ἐπορεύετο μετὰ ἀσεβῶν
. Alienum est ab hoc loco
ἐκδίκως
. Neque enim deorum iustitiam vituperare vult Eteocles, sed de tristi necessitate, quae insontem addat scelestis, conqueritur. Quare
ἀναξίως
dicere poterat, non
ἐκδίκως
. Vera lectio est
ἐνδίκως
. Non est autem hoc ita accipiendum, ut sit iure: quod quidem aperte repugnat iis quae Eteocles hic dicit: sed ut
πανδίκως
saepe idem est quod
πάντως
, ita etiam
ἐνδίκως
nonnunquam primam significationem amittit. Itaque nunc est, ut Hesychius interpretatur,
ἀληθῶς
. Euripides Med. v. 1241.
ἔοιχ᾽ ὁ δαίμων πολλὰ τῇδ᾽ ἐν ἡμέρᾳ κακὰ ξυνάψειν ἐνδίκως Ἰάσονι
. Iph. Aul. v. 366.
μυρίοι δέ τοι πεπόνθασ᾽ αὐτὸ πρὸς τὰ πράγματα· ἐκπονοῦσ᾽ ἑκόντες, εἶτα δ᾽ ἐξεχώρησαν κακῶς, τὰ μὲν ὑπὸ γνώμης πολιτῶν ἀσυνέτου, τὰ δ᾽ ἐνδίκως ἀδύνατοι γεγῶτες αὐτοὶ διαφυλάξασθαι πόλιν
. Heracl. v. 769.
Ζεύς μοι ξύμμαχος, οὐ φοβοῦμαι· Ζεύς μοι χάριν ἐνδίκως ἔχει
. Nunc autem significat, ut consentaneum est. Sophocles Oed. R. v. 133.
ἐπαξίως γὰρ Φοῖβος, ἀξίως δὲ σύ, πρὸ τοῦ θανόντος τήνδ᾽ ἔθεσθ᾽ ἐπιστροφήν· ὥςτ᾽ ἐνδίκως ὄψεσθε κἀμὲ σύμμαχον, γῇ τῇδε τιμωροῦντα, τῷ θεῷ θ᾽ ἅμα
. Euripides Androm. v. 921 (895.).
Ο. συνῆκα· ταρβεῖς τοῖς δεδραμένοις πόσιν. Ε. ἔγνως· ὀλεῖ γάρ μ' ἐνδίκως
. Similiter Latini aequum est dicunt. Plautus Rud. II. 2, 7. quid agitis? ut peritis? P. ut piscatorem aequum est, fame sitique speque. Hoc igitur dicit Eteocles, consentaneum esse, ut iustus pariter atque iniusti iisdem retibus capiantur.
588

589. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-687

παγκοίνῳ δάμη:
παγκοίνως
Colb. 2. γρ.
παγκοίνως
ex Par. B. Faehsius affert.
'δάμη
cum coronide Brunckius, et sic G.
δάμῃ
Vind. 3. Ceteri
δάμη
.
589

590. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-688

οὗτος δ᾽ ... υἱὸν Οἰκλέους:
οὗτος δὲ
M. a pr. manu et Cantabr. 2. Par. A. idemque superscriptum in B.
οὗτος δ'
M. a manu recentiore, et sic reliqui, sed in Lips. priori syllabae acutus, alteri ο supra adscriptum.
Οἰκλέους
Porsonus.
οἰκλέος
Cantabr. 1. 2. et ante correctionem Lips.
οἰκλέως
Arund.
οἰκλέους
M. G. Lips. ex corr. Ald. Rob. Turn.
590

591. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-689

ἀγαθός, εὐσεβὴς ἀνήρ:
εὐσεβὴς ἀγαθὸς ἀνήρ
G. (sic G.) Cantabr. 1. Par. L.
ἀγαθὸς
omittit Lips.
εὐγενής
Arund. Cantabr. 2. Colb. 1. Ask. A. Rob. et ad
εὐσεβής
adscriptum in Par. B.
591

593. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-690

ἀνδράσιν φρενῶν βίᾳ:
ἀνδράσι βίᾳ φρενῶν
M. G. Arund. Colb. 1. 2. Par. C. Taur. Vind. 1. 2. 3. 4.
ἀνδράσι φρενῶν βίᾳ
Lips. aliique, ut videtur, libri et Ald. Rob. Turn.
ἀνδράσι
γρ.
βίᾳ
Porsonus.
593

594. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-691

πομπὴν ... πόλιν μολεῖν: Ante
πομπὴν
rasuram habet et
τὴν
omittit G. in quo versus 594-621. post v. 649. collocati sunt, errore literis indicato.
πάλιν
M. Turn.
ἐπὶ τὴν εἰς ᾅδην ἀποικίαν ελκυσθήσεται μολεῖν τὴν ἐναντίαν τῇ εἰς Ἄργος
scholion in M.
πόλιν
G. Lips. Arund. Cantabr. 1. 2. Ox. Par. A. B. E. N. Taur. Ald. Rob. et α superscripto Par. C. Brunckius affert ex suis codicibus glossam
ἤγουν εἰς τὸν ᾅδην
. Dindorfio hic versus a grammatico confictus videtur, qui hoc dicere voluerit,
τείνουσι πομπὴν τὴν μακρὰν ὥςτε τὴν πόλιν μολεῖν
. Ad
μολεῖν
in Taur. supra adscriptum γρ.
ἐλεῖν
. In G. hae glossae adscriptae
λαβεῖν. ἐλεῖν. ἐλθεῖν
.
594

595. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-692

ξυγκαθελκυσθήσεται:
συγκαθελκύσεται
Par. N. Sed
ξὺν
omittit Lips.
595

596. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-693

NA: Hinc pergit Vit.
596

597. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-694

ἄθυμος, οὐδὲ λήματος:
ἄθυμον
Turn.
ἄθυμος
M. G. Vit. Lips. Cantabr. 1. 2. Ox. Par. E. K. L. N. Colb. 1. Taur. Ven. B. Vind. 1. 2. 4. Ald. Rob.
καθὰ θυμὸς ἦν
glossa in G.
δειλός, ἄψυχος
glossa in Vit: Agnoscit nominativum etiam scholiastes in G. Positus est autem nominativus
πρὸς τὸ νοούμενον
, ut loquuntur grammatici, tamquam praegresso
προςβαλεῖ
. Sic Homerus Il. II. v. 350. seqq.
φημὶ γὰρ οὖν κατανεῦσαι ὑπερμενέα Κρονίωνα, ἀστράπτων ἐπιδέξι, ἐναίσιμα σήματα φαίνων.
Similiter alii.
λήμματος
G. Taur.
597

599. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-695

εἰ ... θεσφάτοισι:
ὅτι
Colb. 1. 2. Taur.
ὅτι
adscripto α Par. N.
θεσφάτοις
Vind. 2. 4.
θεσφάτοισι τοῦ
Arund. Ask. A. Rob.
599

600. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-696

λέγειν:
λαλεῖν
Cantabr. 2.
600

602. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-697

ἐχθρόξενον ... ἀντιτάξομεν:
ἐχθόξενον
Arund.
ἀντιτάξομαι
Rob.
602

603. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-698

τὸν νοῦν, σάρκα δ᾽ ἡβῶσαν φύει:
τὸν
omittit G.
ἡβῶσαν
. γρ.
ἡβῶντα
Par. B.
φέρει
vulgo, quod in G. per α explicatur.
φύσει
M. (in quo a recentiore manu
φέρει
superscriptum est) Arund. Cantabr. 2. Rob. idemque adscriptum
603

603. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-699

φύει: in Par. A. B. ex quo Faelsius
φέρει. γρ. φύσει ἤγουν ἡλικίᾳ
affert. In Vit. pagina, in qua haec scripta sunt, ita male habita est, ut ex hoc verbo tantum
ει
reliquum sit: sed non scriptum fuisse
φέρει
inde cognoscitur quod γρ.
φέρει
supra adscriptum est.
φύγῃ
Lips. sed in scholio adnotatur γρ. καὶ
φέρει
. Brunckius suspicatus est Aeschylum
τρέφει
scripsisse. Sed
φύσει
et
φύγῃ
argumento sunt poetam
φύει
dedisse. Incidit in hoc etiam Wellauerus. Sic v. 516.
ὥρας φυούσης
dictum est ita ut
ἴουλον
intelligatur. Notum est
φύειν φρένας
, et alia huiusmodi. Similiter Aeschylus v. 11. dixit
τὸν ἔξηβον χρόνῳ βλαστημὸν ἀλδαίνοντα σώματος πολύν
. Similiter Sophocles in Aiace v. 1077.
ἀλλ᾽ ἄνδρα χρή, κἂν σῶμα γεννήσῃ μέγα, δοκεῖν πεσεῖν ἂν κἂν ἀπὸ σμικροῦ κακοῦ
.
603

605. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-700

NA: V
ἐπ' ἀσπίδα
est sinistrorsum,
παρ' ἀσπίδα
ad sinistram, sic
παρ' ἀσπίδος
est ab sinistra. Intellexit hoc Brunckius. In
ἁρπάσαι δόρυ
ensem interpretatur. Et dicit scholiastes Sophoclis ad Aiacis v. 906.
πᾶν δὲ ἀμυντήριον καὶ δόρυ καὶ ἔγχος καλοῦσιν οἱ νεώτεροι
. Quae adnotatio ex grammatici alicuius in Homerum commentariis deprompta videtur:
οἱ νεώτεροι
autem ipsi sunt tragici. Εt
ἔγχος
quidem ensem a tragicis dici observavit etiam Eustathius p. 422, 35. 604, 1. 644, 46. quo loco Sophoclem (Ai. v. 658.) ensem etiam
βέλος
dixisse adnotavit. Securim Aeschylus in Agamemnone dicit
βέλεμνον
ν. 1464. 1483.
εἰ δόρυ
ν. 1108. Sed memoratus a Blomfieldio vir doctus in Actis eruditorum a.1750. p. 31. hastam intelligit: veteres enim, dum in armis starent, manibus nondum consertis, hastam in sinistra sub scuto tenuisse: unde apud Aristophanem Αν. ν. 390. dici
καὶ τὸ δόρυ χρή, τὸν ὀβελίσκον, περιπατεῖν ἔχοντας ἡμᾶς τῶν ὅπλων ἐντός, παρ' αὐτὴν τὴν χύτραν
.
605

606. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-701

θεοῦ δὲ:
Θεοῦ τε
G.
Θεοῦ
, omissa particula, Vit. Par. E.
606

607-608. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-702

κλύοντες θεοὶ δικαίους λιτὰς ἡμετέρας τελεῖθ':
κλύοντος
Lips.
δικαίους λιτὰς ἡμετέρας
G. Vit. Par. E. H. Colb. 1. Vind. 1. 3. 4.
δικαίας λιτὰς ἡμετέρας
M. aliique, ut videtur, codices et Vind. 2. Ald. Rob. Turn. In M. recentior manus
ους λόγους ους
supra adscripsit. Eadem lectio adscripta est in Vind. 2. 3. eamque in textu habent Lips. Cantabr. 2.
τελοῖθ'
Arund.
κλύοντες θεοὶ δικαίους λόγους ἐμοὺς, εὖ τελεῖτε πόλιν εὐτυχεῖν
Rob. ita ut singulae syllabae strophicis congruant. Sed haec ipsa metrorum convenientia in tanto ceterorum librorum dissensu arguere videtur, istam lectionem emendatori alicui, fortasse Triclinio, deberi. Displicet etiam
εὖ
.

609-610. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-703

δορίπονα ... ἐκτρέποντες ἐς γᾶς ἐπιμόλους:
δορύπονα
Lips. Arund. Cantabr. 1. Vind. 2. 4.
ἐκτρέποντες γᾶς ἐπιμόλους
M. Arund. Cantabr. 1. Mosc. 1. Par. A. C. E. K. L. Ask. A. Ven. Β.
ἐκτρ. γὰς ἐπὶ μόλους
Lips. In M. ad
ἐπιμόλους
a recentiore manu
εἰς
supra adscriptum est.
ἐκτρ. γᾶς πρὸς ἐπιμόλους
G. Vit. Par. B. Vind. 1. 3. Ald. Turn. γρ.
γᾶς ἐπιμόλους χωρὶς τῆς πρός
Par. B.
ἐκτρ. γᾶς τῶνδ᾽ ἐπιμόλους
Rob. Scripsi, repetita syllaba,
ἐκτρέποντας ἐς γῆς ἐπιμόλους
. Nam
πρός
interpretum est.

610. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-704

πύργων δ᾽ ἔκτοθεν:
πύργω
, a recentiore manu
ν
supra adscripto, Μ.
δ'
omittunt Ox. Ald.
ἔκτοθεν
M. G. Vit. Lips. Par. A.
ἔκτοσθεν
Cantabr. 1. Οx. Par. B. Ald. Rob. Turn.
610

611. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-705

Ζεύς ... κάνοι:
Ζεύς
in Vit. omissum, sed tamquam glossa supra scriptum
ὁ ζεύς
. Id habent Taur. Vind. 1. 3.
κάνοι
, non
καίνοι
, etiam M. sed cum liturae post
α
vestigio.
κανεῖ
Ask. A.
κονεῖ
Cantabr. 1. et adscripto γρ.
κάνοι
Cantabr. 2.
κονοῖ
Rob.
κράνοι
Par. C.
611

612. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-706

τόνδ᾽ ἐφ᾽ ἑβδόμαις:
τὸν
pro
τόνδ'
G.
νῦν
maluit Brunckius. Blomfieldius
τόν τ'
existimavit scribendum esse. Sed
τόνδε
recte dictum est, ut saepe similia, quum sequitur explicatio.
ἑβδόμοις
Vit. Par. N. Colb. 1.
612

613. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-707

λέξω:
λέγω
Ask. A.
613

614. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-708

οἵας ... τύχας:
οἵας
Lips. Par. C. Taur. Vind. 1. 3. Turn. et hoc praefixum scholio in G.
οἵας γ'
M. G. Par. B. Rob. sed in M.
ας
in litura scriptum est a recentiore manu et accentus mutatus, apparet enim a pr. manu
οι
. Ex Par. B.
οἵας γ' ἀρᾶται. γρ. οἷα
et
οἷος ὁρᾶται
Faehsius affert.
οἷα γ'
Vit.
οἷα γ'
Cantabr. 1. Vind. 4.
οἷα
Ald.
οἷα γὰρ
Vind. 2. Certe nihil hic opus
γ'
particula.
πύλας
pro
τύχας
Ald.
614

615. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-709

πύργοις ἐπεμβὰς κἀπικηρυχθεὶς χθονί:
πύργοι ἐπ' ἐμβὰς
Lips.
κἀπικηρύχθειν
Lips.
κἀπικηρυχθείς. χειροτονηθεὶς βασιλεύς. γρ. καπιγυρωθείς
(scr.
καπικυρωθείς
) Par. B.
χθονός
Par. L.
615

616. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-710

ἐπεξιαкχάσας:
ἐπεξιαγχάσας
G.
ἐπεξιαρχήσας
Taur.
ἐπάξια καγχάσας
Vit.
ἐξιαкχάσας
Ald. Turn.
ἐξαкχεύσας
Rob.
616

617. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-711

ξυμφέρεσθαι:
ξυμφέρεσθαι
Μ. G.
συμφέρεσθαι
Vit. Lips. Ald. Rob. Turn.
617

618. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-712

τώς σ᾿ ἀνδρηλάτην:
τώς σ' ανδρηλάτην
Ald. Turn.
τωσανδρηλάτην
, additis a sec. manu spiritu et priore accentu, Μ.
τως ἀνδρηλάτην
G. sed
τὼς
minio in
θ' ὡς
mutatum, quod habet etiam Taur.
τω σ᾽ ἀνδρηλάτην
Lips.
τὸν δ᾽ ἀδρηλάτην
(sic) Vit. a pr. manu habuisse videtur, recentior
τὸν
in
τὼς
mutavit,
οὕτως
suprascripto.
τ' ὡς ἀνδρηλάτην
Rob.
618

620. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-713

καλεῖ:
αἰτεῖ
Rob.
γενεθλίους θεούς
Colb. 1. Taur.
620

621. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-714

πατρῴας γῆς:
πατρώας τε
G.
γῆς
M. Vit. Cantabr. 1. 2. Ald. et superscriptum in Par. Β.
γᾶς
G. Lips. Par. A. B. Rob. Turn.
λιπών
ante sec, manus correctionem M.
621

622. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-715

βία:
βία
Ald. Rob.
622

623. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-716

καινοπηγὲς εὔκυκλον:
καινοπληγές
Par. L.
καινοπηγαῖς
Par. E.
εὔθετον
Arund. Par. A. Ask. A. Rob. et adscriptum, ut videtur, in Cantabr. 2.
εὔκυκλον
M. Vit. Lips. Par. B. L. Ald. Turn.
ἄκυκλον
G.
γρ. εὔθετον, ἵνα ᾖ εὐβάστακτον. θεῖναι γὰρ τὸ ἐναλαβεῖν λέγουσιν Αττικοί· καὶ ὅπλα ἔθεντο, ἀνέλαβον
manus secunda in marg. M.
γρ. εὔθετον, ἀντὶ καλοβάστακτον. θεῖναι γὰρ τὸ ἐναγκαλίζεσθαι λέγουσιν Αττικοί, ὡς τὸ ὅπλα ἔθεντο, ἀντὶ ἔλαβον
Par. B.
623

624. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-717

προςμεμηχανημένον:
προςμεμηχανημένον
M. G. Vit. Lips. Arund. Mosc. 1. Par. L. Ask. A. Colb. 1. Taur. Vulgo
προςμεμηχανευμένον
.
624

625. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-718

τευχηστὴν:
τευχηστὴν
Μ. Lips.
τειχιστὴν
G. Arund. Cantabr. 1.2. Ox. Par. C. H. Vind. 2. 3. Ald. Rob. Τurn.
τευχιστὸν
Vit.
τεύχη
Par. E.
625

Commentary (N. Wecklein, 1902; German; OCR draft) (Seven Against Thebes, explanatory commentary pp. 15–100. Single-witness OCR; source readings and all reference placements require scan review.) focus

356-706. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-238

1
2
zweites Epeiso- dion. Eteokles tritt auf mit Me- II lanippos (395), Megareus (459), Lasthenes (607f.), um die Mit- teilung des Kundschafters (66 ff.) entgegenzunehmen, vgl. Einl. S. 9 f. Die erste Szene, der Mittelpunkt des Stückes, gibt eine glänzende Schilderung der sieben feindlichen und der ihnen an den sieben Toren entgegenstehenden Thebanischen Heerführer. In der zweiten Szene macht der Chor den vergeblichen Versuch Eteokles von dem greuel- vollen Zweikampf mit dem Bruder zurückzuhalten. Damit gibt dieses Epeisodion die ethische Moti- vierung für den Untergang der argivischen Heerführer und der feindlichen Brüder. Wie auch sonst bei Äschylos da, wo dem Dialoge antistrophische Chorika eingefügt sind, Symmetrie des Dialogs sich nachweisen läßt, so hat Ritschl (Jahrb. f. Philol. Bd. 77. 1858. S. 761.) symmetrische An- lage auch in den sieben Reden des Boten und Erwiderungen des Eteokles wahrgenommen. Da an einigen Stellen der Text unsicher oder lückenhaft ist, läßt sich die Verszahl nicht bei allen Partien mit voller Bestimmtheit feststellen. Doch scheint mit Beiseitelassung der zwei ankündigenden Verse des Boten 362f., denen die zwei zur nächsten Szene überleitenden Verse des Eteokles 662 f. entsprechen, die Gliederung der ganzen Partie 364 661 folgende zu sein: Π IV ΑΓ20- ΕΤ20 | στρ. α' | ΑΓ14- ΕΤ14 | ἀντ. α' | ΑΓ14- ΕΤ14 | στρ. β' | ΑΓ20- ΕΤ20| αντ. β|| V VI VII ΑΓ22- ΕΤ 22 | στρ. γ΄ | ΑΓ 29- ΕT 29 | αντ. γ΄ | ΑΓ 22- ΕΤ 22.

568. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-397

3
4
Vgl. Hom. Β 119 αἰσχρὸν γὰρ τόδε γ᾽ ἐστὶ καὶ ἐσσομένοισι πυθέσθαι.

569. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-398

5
6
Soph. Ant. 199 Πολυνείκη ὃς γῆν πατρώαν καὶ θεοὺς τοὺς ἐγγενεῖς . . ἠθέλησε μὲν πυρὶ πρῆσαι κατάκρας κτέ.

570. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-399

7
8
ἐπακτόν kennzeichnet den Vaterlandsverrat. Vgl. 1010.

571. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-400

9
10
,, Wie wer seine Mutter schlägt ( ὁ μητραλοίας), eine un- sühnbare Schuld auf sich lädt, so kann es zwischen dem eroberten Vaterlande und dir keine Aus- söhnung geben" ( πληγήν für πηγήν hat Seidler hergestellt). In dich- terischer Weise werden Vergleichung und eigentlicher Gedanke neben- einander gestellt, mit τὲ τὲ auch Ag. 76 f., mit τὲ . . καὶ ebd. 334f., anderswo mit καὶ, τὲ, δὲ (z. B. Hik. 232f.), uèv δὲ, οὔτε οὔτε. Vgl. Schiller Piccolomini II 6,,Die hohe Flut ist's, die das schwere Schiff vom Strande hebt, und jedem einzelnen wächst das Gemüt im großen Strom der Menge".

574. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-401

11
12
Ritschl vermutet τόνδε πιανῶ γύην wegen des folgenden χθονός. πιανῶ: Bei der Flucht der Argiver öffnete ein Blitz des Zeus dem Amphiaraos die Erde. Von ihr samt seinem Viergespann auf- genommen lebte er unter der Erde fort und wirkte segensreich als gefeierter Orakelgott ( οὐκ ἄτιμον 576) durch Weissagung und Heilung von Kranken. Pind. Ol. VI 13 ff., Nem. IX 24 ff., Soph. El. 837 ff., Cic. de div. I 40. Das bedeutendste Heiligtum des Amphiaraos war bei Oropos (Paus. I 34, 3).

577. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-402

13
14
Weil der cod. Med. von erster Hand εὔκηλον ἔχων bietet, vermutet Donner εὐκήλως ἔχων, was dem Charakter des Amphiaraos gut entspricht. Vgl. Eur. Phoen.

578. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-403

15
16
σῆμα: Eur. Phoen. 1111 Αμ- φιάραος, οὐ σημεῖ᾽ ἔχων ὑβρισμέν', ἀλλὰ σωφρόνως ἄσημ᾽ ὅπλα. κύκλω: Dindorf σάκει, vielleicht κύτει, wenn das vorausgehende εὔκυκλον richtig ist.

579. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-404

17
18
Der Vers wird häufig auch in der Form οὐ γὰρ δοκεῖν δίκαιος, ἀλλ᾽ εἶναι θέλει zitiert. Aber ἄριστος könnte mit Bezug auf den Namen Αριστείδης gebraucht sein. Vgl. Sall. Cat. c. 54 esse quam videri bonus malebat (Cato).

580. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-405

19
20
ἄλοκα: Krebs ώλκα des Äschyleischen Rhythmus halber, vgl. Hom. Ν 707, σ 375. ,,Aus tiefer Furche im Geiste Frucht erntend" d. i. wohlüberlegte und tiefgewurzelte Grundsätze und ernste Gesinnung hegend. Vgl. Pers. 145 φροντίδα κεδνὴν καὶ βαθύβουλον, Theogn. 1051 μή ποτ' ἐπειγόμενος πρήξῃς χρέος, ἀλλὰ βαθείῃ τῇ φρενί βούλευσαι σῷ ἀγαθῷ τε νόω, Suid. unter βαθεῖαν αὔλακα: μεταφορικῶς ἀπὸ τούτου βαθείας φρένας καὶ κεκρυμμένας σημαίνει. — διὰ φρε νός wie Soph. Ant. 639 οὕτω χρὴ διὰ στέρνων ἔχειν, 1060 τακί- νητα διὰ φρενῶν.

581. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-406

21
22
Vgl. Aristoph. Lys. 406 τοιαῦτ᾽ ἀπ' αὐτῶν βλαστάνει βου- λεύματα.

583. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-407

23
24
δεινός: Schol. δυσκατέρ- γαστος.

584. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-408

25
26
ξυναλλάσσοντος, Schol. συνά- γοντος. ὄρνις, omen, Vorzeichen, Verhängnis. Vgl. Soph. Ο. Τ. 52 ὄρνιθι γὰρ καὶ τὴν τότ᾽ αἰσίῳ τύχην παρέσχες ἡμῖν.

587-588. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-409

27
28
Der Zusatz καρπὸς οὐ κομιστέος leitet auf den folgenden allgemeinen Gedanken über: von diesem Felde soll man keine Frucht ernten; denn von einem Felde des Unheils kann man nur Tod als Frucht ziehen". Der Scholiast führt den Spruch an: λύμης χωρίον ἡ τῶν πονηρῶν φιλία. Vgl. Pers. 823 ὕβρις γὰρ ἐξανθοῦσ᾽ ἐκάρπωσε στάχυν. ὅθεν πάγκλαυτον ἐξαμᾷ θέρος. Die Konstruktion ἄρουρα θάνατον ἐκκαρπίζεται entspricht dem aktiven ἀρούρᾳ θάνατον ἐκ- καρπίζειν. Vgl. 610.

589. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-410

29
30
θερμοῖς wie Eum. 563 ἐπ᾿ ἀνδρὶ θερμῷ, leidenschaftlich und rücksichtslos. πανουργία: abstr. pro concreto (einer frechen Gesell- schaft), wenn der Text richtig ist (Dindorf καὶ πανουργίας πλέως, vielleicht σὺν πανουργίᾳ τινί). Be- nützt ist der Gedanke von Antiphonл. τ. Ἡρώδου φόνου § 82 οἶμαι γὰρ ὑμᾶς ἐπίστασθαι, ὅτι πολλοὶ ἤδη ἄνθρω ποι μὴ καθαροὶ χεῖρας ἢ ἄλλο τι μίασμα ἔχοντες συνεισβάντες εἰς τὸ πλοῖον συναπώλεσαν μετὰ τῆς αὐτῶν ψυχῆς τοὺς ὁσίως διακειμένους τὰ πρὸς τοὺς θεούς, vgl. Eur. El. 1354 ἀδικεῖν μηδεὶς θελέτω μηδ᾽ ἐπιόρ κων μέτα συμπλείτω, Hik. 223 χρὴ γὰρ οὔτε σώματα ἄδικα δικαίοις τὸν σοφὸν συμμιγνύναι κοινὰς γὰρ ὁ θεὸς τὰς τύχας ἡγούμενος τοῖς τοῦ νοσοῦντος πήμασιν διώλεσε τὸν οὐ νοσοῦντα κοὐδὲν ἠδικηκότα, Hor. carm. III 2, 26 vetabo, qui Cereris sacrum volgarit arcanae, sub isdem sit trabibus fragilemque mecum solvat phaselon.

591. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-411

31
32
Θεόπτυστος ist noch stärker als θεοῖς ἐχθρός.

592. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-412

33
34
ξὺν πολίταις ἀνδράσιν ἐδάμη

593. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-413

35
36
ἐχθρόξενος, einer der das Gastrecht nicht ehrt, in anderem Sinne 608.

594. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-414

37
38
ἐκδίκως, ἀναξίως, unschuldig. Prien vermutet ansprechend ἐκδί- κοις (,,in das gleiche Fanggarn mit den Ungerechten verstrickt",,,mit- gefangen mitgehangen"). Mit Recht auch scheint Dindorf diesen Vers nach dem folgenden gestellt zu haben, sodaß er die Erklärung zu παγκοίνῳ gibt. Der Dichter be- müht sich die Leiden der Guten zu entschuldigen. Solche Gedanken einer Theodicee behandelt der Dichter auch Eum. 553 ἑκὼν δ' ἀνάγκας ἄτερ δίκαιος ὢν οὐκ ἄνολ- βος ἔσται, πανώλεθρος δ᾽ οὔποτ' ἂν γένοιτο wie Euripides Hipp. 1102 ff.

595. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-415

39
40
Vgl. Hom. Μ 37 Διὸς μάτ στιγι δαμέντες, Ν 812 ἀλλὰ Διὸς μάστιγι κακῇ ἐδάμημεν ᾿Αχαιοί. ἐδάμη ist gnom. Aorist. 8991. βία φρενῶν wie Hik. 806 βία καρδίας, Eur. Alk. 829 βία θυ μου: „welche wider ihren Sinn danach streben die lange Um- biegung die nicht in die Heimat, sondern in den Hades führt zurückzulegen“ d. h. die unbewußt ihrem Untergang entgegenstreben (tragisches Leid). Der Ausdruck καμπὴν (so Heimsöth für πομπὴν) . . πάλιν μολεῖν ist von dem Doppel- lauf der Rennbahn hergenommen wie Ag. 356 κάμψαι διαύλου θά- τερον κώλον πάλιν (von der Rück- kehr in die Heimat). Mit der iro- nischen Färbung des Ausdrucks vgl. Eur. Iph. Τ. 480 ὡς διὰ μακροῦ μὲν τήνδ' ἐπλεύσατε χθόνα, μακρὸν δ᾽ ἀπ᾿ οἴκων χρόνον ἔσεσθ' ἀεὶ κάτω.

601. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-416

41
42
Διὸς θέλοντος d. i. Zeus wird es nicht hindern. συγκαθελ- κυσθήσεται, er wird mit ihnen zu- sammen (in den Untergang) hinab- gezogen werden.

602. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-417

43
44
σφέ, αὐτόν, dagegen 604 wie 617 s. v. a. αὐτούς. μηδέ, gar nicht, sodaß eigentlich gar kein Gegenkämpfer nötig ist.

603. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-418

45
46
ἄθυμον für ἄθυμος Turne- bus, da λήματος κάκῃ ( ἀψυχίᾳ 370) sich nur mit μηδὲ προσβαλεῖν ver- binden kann. Amphiaraos wird gegen den Vorwurf feiger Flucht in Schutz genommen, vgl. Pind. Nem. IX 24 ὁ δ᾽ Αμφιάρῃ σχίσσεν κεραυνῷ παμβία Ζεὺς τὴν βαθύ στερνον χθόνα, κρύψεν δ᾽ ἅμ᾽ ἵπ- ποις, δουρὶ Περικλυμένου πρὶν νῶτα τυπέντα μαχαταν θυμὸν αἰσχυν θῆμεν.

604. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-419

47
48
χρή von der Bestimmung des Schicksals wie häufig.

605. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-420

49
50
καρπός, Erfolg, Erfüllung (Schol. εἰ ταῖς τοῦ ᾿Απόλλωνος μαν- τείαις τέλος ἔνι). Vgl. Εum. 717 χρησμοὺς τοὺς ἐμούς τε καί Διὸς ταρβείν κελεύω μηδ' ἀκαρπώτους κτίσαι. Ohne Not also vermutet Burges κύρος.

606. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-421

51
52
D. h. wenn er weiß, daß seine Worte doch nichts helfen, schweigt er lieber. Deshalb behält er sein Wissen über den Unter- gang des Heeres für sich. Vgl. zu 1. Ritschl setzt den Vers nach 611, WO er eine sehr passende Stelle hat. Man würde aber dann in 612 εὖ φρονεῖν für εὐτυχεῖν erwarten (vgl. Ag. 918 τὸ μὴ κακῶς φρονεῖν Θεοῦ μέγιστον δώρον, Soph. Ant.

607. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-422

53
54
W. Headlam vermutet ὅμως δὲ καὶ τῷ.
55
56
Im älteren Epos ist Peri- klymenos, der Sohn des Poseidon, Gegner des Amphiaraos.

608. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-423

57
58
ἐχθρόξενος, inimicus hosti- bus.

609. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-424

59
60
νοῦν φύειν wie φῦσαι φρέ- νας Soph. Ο. Κ. 804, El. 1463, σάρκα (vgl. Ag. 72 σαρκὶ παλαιᾷ) φύειν wie φῦσαι ὀδόντας, πώγωνα, πτερά oder σῶμα γεννᾶν μέγα Soph. Αi.

610-611. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-425

61
62
ποδῶκες, nämlich ἐστί. οἷμα (so Weil für ὄμμα), der stür- mische Angriff (impetus), wie Hom. Π 752 οἷμα λέοντος ἔχων. χεῖρα (vgl. gu 588) . . βραδύνεται . . δορὶ (so Schütz für δόρυ): mit der Hand ist er nicht langsam, wenn es gilt eine vom Schilde entblößte Stelle mit der Lanze schnell zu treffen. Vgl. Eur. Phoen. 1384 εἰ δ᾽ ὄμμ' ὑπερσχὸν ἴτυος ἕτερος μάθοι, λόγχην ἐνώμα στόματι ( καμακι Stadtmüller) προφθῆναι θέλων.

612. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-426

63
64
D. i. Glück aber, eine Gabe der Götter, gehört auch zum Siege.

615. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-427

65
66
Schol. τὰ ἀπὸ τοῦ πολέμου κακὰ ἀπὸ τῆς γῆς ἐπὶ τοὺς ἐπελ- θόντας τρέποντες. Indes ist γᾶς von ἐπιμόλους abhängig.

616-617. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-428

67
68
Schol. ἀποβαλὼν δὲ αὐτοὺς ὁ Ζεὺς ἔξω τῶν τειχῶν διαφθείρειεν κεραυνῷ. Vielmehr ist πύργων δ' ἔκτοθεν mit κάνοι zu verbinden: βαλών κεραυνῷ. πύργων δ' ἔκτοθεν κάνοι σφε Ζεὺς

618. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-429

69
70
δή, weil er zum letzten ge- kommen ist. Dindorf τὸν πρὸς ἑβδόμαις πύλαις, vielleicht hat es τὸν πύλαις ἐφ' ἑβδόμαις geheißen. ἑβδόμαις, Κρηναίαις wie Eur. Phoen. 1123 ὁ σὸς δὲ Κρηναίαισι Πολυνείκης πύλαις Αρη προσῆγε.

619. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-430

71
72
πόλει: passend vermutet F. W. Schmidt γένει.

621. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-431

73
74
Er fleht, er möge, nach- dem er die Türme erstiegen habe und dem Lande als Herrscher aus- gerufen sei, nach Anstimmung froh- lockenden Siegesjubels über die Eroberung der Stadt mit dir zu- sammentreffen" u. s. w. αλώσιμος παιάν wie αλώσιμος βάξις Ag. 10. In κτανών liegt das Haupt- gewicht des Gedankens: er will den Bruder entweder töten, mag er dabei auch selber fallen, oder ihn lebend aus dem Lande jagen, wie er einst von ihm schmählich aus dem Lande gejagt worden sei“. Vgl. Cho. 437 ἔπειτ' ἐγὼ νοσφίσας ὀλοίμαν, Soph. Αi. 390 πῶς ἂν ὀλέσας βασιλῆς τέλος θάνοιμι καύ τός; — ἀτιμαστήρ wie man ἐκβάλ λειν τινὰ ἄτιμον sagt (Eur. Med. 1357, 438, Phoen. 627, 1761, Bakch. 1313, Soph. O. T. 670, Phil. 1028), sodaß ἀτιμαστῆρα τὼς ἀνδρηλάτης (die Handschriften geben ἀνδρηλά- την infolge eines Milverständnisses) s. v. a. ἀνδρηλάτην τὼς ἀνδρηλάτης bedeutet ( σῶς ἀνδρηλάτης Madvig). τως: zu 471.