Prometheus Bound. N. Wecklein. F. D. Allen (Translator). . .
Search the Perseus Catalog for:
Search the Perseus Catalog for:
Current edition Experimental
English commentary on Prometheus Bound (OCR draft) (English) (N. Wecklein, translated by F. D. Allen. Ginn & Company, 1893; compared with the 1891 printing. Printed commentary pages 31–144. Provisional alignment and unresolved OCR are visibly flagged.)
Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.
Editions (7)
Προμηθεὺς Δεσμώτης First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 609-886 focus
Προμηθεύς
λέξω τορῶς σοι πᾶν ὅπερ
1
χρῄζεις μαθεῖν,
οὐκ ἐμπλέκων αἰνίγματ᾽, ἀλλ᾽ ἁπλῷ λόγῳ,
610
ὥσπερ δίκαιον πρὸς φίλους οἴγειν στόμα.
πυρὸς βροτοῖς δοτῆρ᾽ ὁρᾷς Προμηθέα.
Ἰώ
ὦ κοινὸν ὠφέλημα θνητοῖσιν φανείς,
τλῆμον Προμηθεῦ, τοῦ δίκην πάσχεις τάδε;
Προμηθεύς
ἁρμοῖ πέπαυμαι τοὺς ἐμοὺς θρηνῶν πόνους.
615
Ἰώ
οὔκουν πόροις ἂν τήνδε δωρεὰν ἐμοί;
Προμηθεύς
λέγ᾽ ἥντιν᾽ αἰτεῖ: πᾶν γὰρ ἂν
2
πύθοιό μου.
Ἰώ
σήμηνον ὅστις ἐν φάραγγί σ᾽ ὤχμασε.
Προμηθεύς
βούλευμα μὲν τὸ Δῖον, Ἡφαίστου δὲ χείρ.
Ἰώ
ποίων δὲ ποινὰς ἀμπλακημάτων τίνεις;
620
Προμηθεύς
τοσοῦτον ἀρκῶ σοι σαφηνίσας
3
μόνον.
Ἰώ
καὶ πρός γε τούτοις τέρμα τῆς ἐμῆς πλάνης
δεῖξον τίς ἔσται τῇ ταλαιπώρῳ χρόνος.
Προμηθεύς
τὸ μὴ μαθεῖν σοι κρεῖσσον ἢ μαθεῖν τάδε.
Ἰώ
μήτοι με κρύψῃς τοῦθ᾽ ὅπερ μέλλω παθεῖν.
625
Προμηθεύς
ἀλλ᾽ οὐ μεγαίρω τοῦδέ σοι
4
δωρήματος.
Ἰώ
τί δῆτα μέλλεις μὴ
5
οὐ γεγωνίσκειν τὸ πᾶν;
Προμηθεύς
φθόνος μὲν οὐδείς, σὰς δ᾽ ὀκνῶ θρᾶξαι φρένας.
Ἰώ
μή μου προκήδου μᾶσσον ὧν
6
ἐμοὶ γλυκύ.
Προμηθεύς
ἐπεὶ προθυμεῖ, χρὴ λέγειν: ἄκουε δή.
630
Χορός
μήπω γε: μοῖραν δ᾽ ἡδονῆς κἀμοὶ πόρε.
τὴν τῆσδε πρῶτον ἱστορήσωμεν νόσον,
αὐτῆς λεγούσης τὰς πολυφθόρους τύχας:
τὰ λοιπὰ δ᾽ ἄθλων σοῦ διδαχθήτω πάρα.
Προμηθεύς
σὸν ἔργον, Ἰοῖ, ταῖσδ᾽ ὑπουργῆσαι χάριν,
635
ἄλλως τε πάντως καὶ κασιγνήταις πατρός.
ὡς τἀποκλαῦσαι κἀποδύρασθαι τύχας
ἐνταῦθ᾽, ὅπου
7
μέλλοι τις οἴσεσθαι δάκρυ
πρὸς τῶν κλυόντων, ἀξίαν τριβὴν ἔχει.
640
Ἰώ
οὐκ οἶδ᾽ ὅπως ὑμῖν <γ᾽>
8
ἀπιστῆσαί με χρή,
640
σαφεῖ δὲ μύθῳ πᾶν ὅπερ προσχρῄζετε
πεύσεσθε: καίτοι καὶ λέγουσ᾽ ὀδύρομαι
θεόσσυτον χειμῶνα καὶ διαφθορὰν
μορφῆς, ὅθεν μοι σχετλίᾳ προσέπτατο.
ἀεὶ γὰρ ὄψεις ἔννυχοι πωλεύμεναι
645
ἐς παρθενῶνας τοὺς ἐμοὺς παρηγόρουν
λείοισι μύθοις “ὦ μέγ᾽ εὔδαιμον
9
κόρη,
τί παρθενεύει δαρόν, ἐξόν σοι γάμου
τυχεῖν μεγίστου; Ζεὺς γὰρ ἱμέρου βέλει
πρὸς σοῦ τέθαλπται καὶ συναίρεσθαι Κύπριν
650
θέλει: σὺ δ᾽, ὦ παῖ, μὴ ᾽πολακτίσῃς λέχος
τὸ Ζηνός, ἀλλ᾽ ἔξελθε πρὸς Λέρνης βαθὺν
λειμῶνα, ποίμνας βουστάσεις τε πρὸς πατρός,
ὡς ἂν τὸ Δῖον ὄμμα λωφήσῃ πόθου.”
τοιοῖσδε πάσας εὐφρόνας ὀνείρασι
655
συνειχόμην δύστηνος, ἔς τε δὴ πατρὶ
ἔτλην γεγωνεῖν νυκτίφοιτα δείματα.
10
ὁ δ᾽ ἔς τε Πυθὼ κἀπὶ Δωδώνης πυκνοὺς
θεοπρόπους ἴαλλεν, ὡς μάθοι τί χρὴ
δρῶντ᾽ ἢ λέγοντα δαίμοσιν πράσσειν φίλα.
660
ἧκον δ᾽ ἀναγγέλλοντες αἰολοστόμους
χρησμοὺς ἀσήμους δυσκρίτως τ᾽ εἰρημένους.
τέλος δ᾽ ἐναργὴς βάξις ἦλθεν Ἰνάχῳ
σαφῶς ἐπισκήπτουσα καὶ μυθουμένη
ἔξω δόμων τε καὶ πάτρας ὠθεῖν ἐμέ,
665
ἄφετον ἀλᾶσθαι γῆς ἐπ᾽ ἐσχάτοις ὅροις:
κεἰ μὴ θέλοι, πυρωπὸν
11
ἐκ Διὸς μολεῖν
κεραυνόν, ὃς πᾶν ἐξαϊστώσοι
12
γένος.
τοιοῖσδε πεισθεὶς Λοξίου μαντεύμασιν
ἐξήλασέν με κἀπέκλῃσε δωμάτων
670
ἄκουσαν ἄκων: ἀλλ᾽ ἐπηνάγκαζέ νιν
Διὸς χαλινὸς πρὸς βίαν πράσσειν τάδε.
εὐθὺς δὲ μορφὴ καὶ φρένες διάστροφοι
ἦσαν, κεραστὶς δ᾽, ὡς ὁρᾶτ᾽, ὀξυστόμῳ
μύωπι χρισθεῖσ᾽ ἐμμανεῖ σκιρτήματι
675
ᾖσσον πρὸς εὔποτόν τε Κερχνείας ῥέος
Λέρνης τε κρήνην:
13
βουκόλος δὲ γηγενὴς
ἄκρατος ὀργὴν Ἄργος ὡμάρτει, πυκνοῖς
ὄσσοις δεδορκὼς τοὺς ἐμοὺς κατὰ στίβους.
ἀπροσδόκητος δ᾽ αὐτὸν ἀφνίδιος
14
μόρος
680
τοῦ ζῆν ἀπεστέρησεν. οἰστροπλὴξ δ᾽ ἐγὼ
μάστιγι θείᾳ γῆν πρὸ γῆς ἐλαύνομαι.
κλύεις τὰ πραχθέντ᾽: εἰ δ᾽ ἔχεις εἰπεῖν ὅ τι
λοιπὸν πόνων, σήμαινε: μηδέ μ᾽ οἰκτίσας
σύνθαλπε μύθοις ψευδέσιν:
15
νόσημα γὰρ
685
αἴσχιστον εἶναί φημι συνθέτους λόγους.
687
ἀεὶ γὰρ ὄψεις ἔννυχοι πωλεύμεναι
τοιοῖσδε πάσας εὐφρόνας ὀνείρασι
τοιοῖσδε πεισθεὶς Λοξίου μαντεύμασιν
κλύεις τὰ πραχθέντ᾽: εἰ δ᾽ ἔχεις εἰπεῖν ὅ τι
Χορός
ἔα ἔα, ἄπεχε, φεῦ:
μολεῖσθαι λόγους εἰς ἀκοὰν ἐμάν,
οὐδ᾽ ὧδε δυσθέατα καὶ
18
δύσοιστα
690
πήματα, λύματα, δείματα κέν-
τρῳ ψύχειν ψυχὰν ἀμφάκει.
19
ἰὼ ἰὼ μοῖρα μοῖρα,
πέφρικ᾽ εἰσιδοῦσα
20
πρᾶξιν Ἰοῦς.
695
696
Προμηθεύς
πρῴ γε στενάζεις καὶ φόβου πλέα τις εἶ:
ἐπίσχες ἔστ᾽ ἂν καὶ τὰ λοιπὰ προσμάθῃς.
Χορός
λέγ᾽, ἐκδίδασκε: τοῖς νοσοῦσί τοι γλυκὺ
τὸ λοιπὸν ἄλγος προυξεπίστασθαι τορῶς.
Προμηθεύς
τὴν πρίν γε χρείαν
21
ἠνύσασθ᾽ ἐμοῦ πάρα
700
κούφως: μαθεῖν γὰρ τῆσδε πρῶτ᾽ ἐχρῄζετε
τὸν ἀμφ᾽ ἑαυτῆς ἆθλον ἐξηγουμένης:
τὰ λοιπὰ νῦν ἀκούσαθ᾽, οἷα χρὴ πάθη
τλῆναι πρὸς Ἥρας τήνδε τὴν νεάνιδα.
σύ τ᾽, Ἰνάχειον σπέρμα, τοὺς ἐμοὺς λόγους
705
θυμῷ βάλ᾽,
22
ὡς ἂν τέρματ᾽ ἐκμάθῃς ὁδοῦ.
πρῶτον μὲν ἐνθένδ᾽ ἡλίου πρὸς ἀντολὰς
στρέψασα σαυτὴν στεῖχ᾽ ἀνηρότους γύας:
Σκύθας δ᾽ ἀφίξει νομάδας, οἳ πλεκτὰς στέγας
πεδάρσιοι ναίουσ᾽
23
ἐπ᾽ εὐκύκλοις ὄχοις,
710
ἑκηβόλοις τόξοισιν ἐξηρτυμένοι:
24
οἷς μὴ πελάζειν, ἀλλ᾽ ἁλιστόνοις πόδας
25
χρίμπτουσα ῥαχίαισιν ἐκπερᾶν χθόνα.
λαιᾶς δὲ χειρὸς οἱ σιδηροτέκτονες
οἰκοῦσι Χάλυβες, οὓς φυλάξασθαί σε χρή.
715
ἀνήμεροι γὰρ οὐδὲ πρόσπλατοι
26
ξένοις.
ἥξεις δ᾽ Ὑβριστὴν ποταμὸν οὐ ψευδώνυμον,
ὃν μὴ περάσῃς, οὐ γὰρ εὔβατος περᾶν,
πρὶν ἂν πρὸς αὐτὸν Καύκασον μόλῃς, ὀρῶν
ὕψιστον, ἔνθα ποταμὸς ἐκφυσᾷ μένος
720
κροτάφων ἀπ᾽ αὐτῶν. ἀστρογείτονας δὲ χρὴ
κορυφὰς ὑπερβάλλουσαν ἐς μεσημβρινὴν
βῆναι κέλευθον, ἔνθ᾽ Ἀμαζόνων στρατὸν
ἥξεις στυγάνορ᾽, αἳ Θεμίσκυράν ποτε
κατοικιοῦσιν
27
ἀμφὶ Θερμώδονθ᾽, ἵνα
725
τραχεῖα πόντου Σαλμυδησσία γνάθος
ἐχθρόξενος ναύταισι, μητρυιὰ νεῶν:
αὗταί σ᾽ ὁδηγήσουσι καὶ μάλ᾽ ἀσμένως.
ἰσθμὸν δ᾽ ἐπ᾽ αὐταῖς στενοπόροις λίμνης πύλαις
Κιμμερικὸν ἥξεις, ὃν θρασυσπλάγχνως σε χρὴ
730
λιποῦσαν αὐλῶν᾽ ἐκπερᾶν Μαιωτικόν:
ἔσται δὲ θνητοῖς εἰσαεὶ λόγος μέγας
τῆς σῆς πορείας, Βόσπορος δ᾽ ἐπώνυμος
κεκλήσεται. λιποῦσα δ᾽ Εὐρώπης πέδον
ἤπειρον ἥξεις Ἀσιάδ᾽. ἆρ᾽ ὑμῖν δοκεῖ
735
ὁ τῶν θεῶν τύραννος ἐς τὰ πάνθ᾽ ὁμῶς
βίαιος εἶναι; τῇδε γὰρ θνητῇ θεὸς
χρῄζων μιγῆναι τάσδ᾽ ἐπέρριψεν πλάνας.
πικροῦ δ᾽ ἔκυρσας, ὦ κόρη, τῶν σῶν γάμων
μνηστῆρος. οὓς γὰρ νῦν ἀκήκοας λόγους,
740
εἶναι δόκει σοὶ μηδέπω ᾽ν
28
προοιμίοις.
742
πρῶτον μὲν ἐνθένδ᾽ ἡλίου πρὸς ἀντολὰς
Ἰώ
ἰώ μοί μοι, ἐή.
Προμηθεύς
σὺ δ᾽ αὖ κέκραγας κἀναμυχθίζει: τί που
δράσεις, ὅταν τὰ λοιπὰ πυνθάνῃ κακά;
Χορός
ἦ γάρ τι λοιπὸν τῇδε πημάτων ἐρεῖς;
745
Προμηθεύς
δυσχείμερόν γε πέλαγος ἀτηρᾶς δύης.
Ἰώ
τί δῆτ᾽ ἐμοὶ ζῆν κέρδος, ἀλλ᾽ οὐκ ἐν τάχει
ἔρριψ᾽ ἐμαυτὴν τῆσδ᾽ ἀπὸ στύφλου πέτρας,
ὅπως πέδοι
29
σκήψασα τῶν πάντων πόνων
ἀπηλλάγην; κρεῖσσον γὰρ εἰσάπαξ θανεῖν
750
ἢ τὰς ἁπάσας ἡμέρας πάσχειν κακῶς.
Προμηθεύς
ἦ δυσπετῶς
30
ἂν τοὺς ἐμοὺς ἄθλους φέροις,
ὅτῳ θανεῖν μέν ἐστιν οὐ πεπρωμένον:
αὕτη γὰρ ἦν ἂν πημάτων ἀπαλλαγή:
νῦν δ᾽ οὐδέν ἐστι τέρμα μοι προκείμενον
755
μόχθων, πρὶν ἂν Ζεὺς ἐκπέσῃ τυραννίδος.
Ἰώ
ἦ γάρ ποτ᾽ ἔστιν ἐκπεσεῖν ἀρχῆς Δία;
31
Προμηθεύς
ἥδοι᾽ ἄν,
32
οἶμαι, τήνδ᾽ ἰδοῦσα συμφοράν.
Ἰώ
πῶς δ᾽ οὐκ ἄν, ἥτις ἐκ Διὸς πάσχω κακῶς;
Προμηθεύς
ὡς τοίνυν ὄντων τῶνδέ σοι μαθεῖν
33
πάρα.
760
Ἰώ
πρὸς τοῦ τύραννα σκῆπτρα συληθήσεται;
Προμηθεύς
πρὸς αὐτὸς αὑτοῦ κενοφρόνων βουλευμάτων.
Ἰώ
ποίῳ τρόπῳ; σήμηνον, εἰ μή τις βλάβη.
Προμηθεύς
γαμεῖ γάμον τοιοῦτον ᾧ ποτ᾽ ἀσχαλεῖ.
34
Ἰώ
θέορτον, ἢ βρότειον; εἰ ῥητόν, φράσον.
765
Προμηθεύς
τί δ᾽ ὅντιν᾽; οὐ γὰρ ῥητὸν αὐδᾶσθαι τόδε.
Ἰώ
ἦ πρὸς δάμαρτος ἐξανίσταται θρόνων;
Προμηθεύς
ἣ τέξεταί γε παῖδα φέρτερον πατρός.
Ἰώ
οὐδ᾽ ἔστιν αὐτῷ τῆσδ᾽ ἀποστροφὴ τύχης;
Προμηθεύς
οὐ δῆτα, πλὴν ἔγωγ᾽ ἂν ἐκ δεσμῶν λυθείς.
770
Ἰώ
τίς οὖν ὁ λύσων σ᾽
35
ἐστὶν ἄκοντος Διός;
Προμηθεύς
τῶν σῶν τιν᾽ αὐτὸν ἐκγόνων
36
εἶναι χρεών.
Ἰώ
πῶς εἶπας; ἦ ᾽μὸς παῖς σ᾽ ἀπαλλάξει κακῶν;
Προμηθεύς
τρίτος γε γένναν πρὸς δέκ᾽ ἄλλαισιν γοναῖς.
Ἰώ
ἥδ᾽ οὐκέτ᾽ εὐξύμβλητος ἡ χρησμῳδία.
775
Προμηθεύς
καὶ μηδὲ σαυτῆς γ᾽
37
ἐκμαθεῖν ζήτει πόνους.
Ἰώ
μή μοι προτείνων κέρδος εἶτ᾽ ἀποστέρει.
Προμηθεύς
δυοῖν λόγοιν σε θατέρῳ δωρήσομαι.
Ἰώ
ποίοιν; πρόδειξον, αἵρεσίν τ᾽ ἐμοὶ δίδου.
780
Προμηθεύς
δίδωμ᾽: ἑλοῦ γάρ, ἢ πόνων τὰ λοιπά σοι
780
φράσω σαφηνῶς, ἢ τὸν ἐκλύσοντ᾽ ἐμέ.
Χορός
τούτων σὺ τὴν μὲν τῇδε, τὴν δ᾽ ἐμοὶ χάριν
θέσθαι θέλησον, μηδ᾽ ἀτιμάσῃς λόγου:
38
καὶ τῇδε μὲν γέγωνε τὴν λοιπὴν πλάνην,
ἐμοὶ δὲ τὸν λύσοντα: τοῦτο γὰρ ποθῶ.
785
Προμηθεύς
ἐπεὶ προθυμεῖσθ᾽, οὐκ ἐναντιώσομαι
τὸ μὴ οὐ γεγωνεῖν
39
πᾶν ὅσον προσχρῄζετε.
σοὶ πρῶτον, Ἰοῖ, πολύδονον πλάνην φράσω,
ἣν ἐγγράφου σὺ μνήμοσιν δέλτοις φρενῶν.
790
πρὸς ἀντολὰς φλογῶπας ἡλιοστιβεῖς
πόντου
41
περῶσα φλοῖσβον, ἔστ᾽ ἂν ἐξίκῃ
πρὸς Γοργόνεια πεδία Κισθήνης, ἵνα
αἱ Φορκίδες ναίουσι δηναιαὶ κόραι
795
τρεῖς κυκνόμορφοι, κοινὸν ὄμμ᾽ ἐκτημέναι,
μονόδοντες, ἃς οὔθ᾽ ἥλιος προσδέρκεται
ἀκτῖσιν οὔθ᾽ ἡ νύκτερος μήνη ποτέ.
πέλας δ᾽ ἀδελφαὶ τῶνδε τρεῖς κατάπτεροι,
δρακοντόμαλλοι Γοργόνες βροτοστυγεῖς,
ἃς θνητὸς οὐδεὶς εἰσιδὼν ἕξει πνοάς:
800
τοιοῦτο μέν σοι τοῦτο φρούριον λέγω.
ἄλλην δ᾽ ἄκουσον δυσχερῆ θεωρίαν:
ὀξυστόμους γὰρ Ζηνὸς ἀκραγεῖς κύνας
γρῦπας φύλαξαι, τόν τε μουνῶπα
42
στρατὸν
Ἀριμασπὸν ἱπποβάμον᾽, οἳ χρυσόρρυτον
805
οἰκοῦσιν ἀμφὶ νᾶμα Πλούτωνος πόρου:
43
τούτοις σὺ μὴ πέλαζε. τηλουρὸν δὲ γῆν
ἥξεις, κελαινὸν φῦλον, οἳ πρὸς ἡλίου
ναίουσι πηγαῖς, ἔνθα ποταμὸς Αἰθίοψ.
τούτου παρ᾽ ὄχθας ἕρφ᾽, ἕως ἂν ἐξίκῃ
810
καταβασμόν, ἔνθα Βιβλίνων
44
ὀρῶν ἄπο
ἵησι σεπτὸν Νεῖλος εὔποτον ῥέος.
οὗτός σ᾽ ὁδώσει
45
τὴν τρίγωνον ἐς χθόνα
Νειλῶτιν, οὗ δὴ τὴν μακρὰν ἀποικίαν,
Ἰοῖ, πέπρωται σοί τε καὶ τέκνοις κτίσαι.
815
τῶν δ᾽ εἴ τί σοι ψελλόν τε καὶ δυσεύρετον,
ἐπανδίπλαζε
46
καὶ σαφῶς ἐκμάνθανε:
σχολὴ δὲ πλείων ἢ θέλω πάρεστί μοι.
47
819
τῶν δ᾽ εἴ τί σοι ψελλόν τε καὶ δυσεύρετον,
Χορός
εἰ μέν τι τῇδε λοιπὸν ἢ παρειμένον
ἔχεις γεγωνεῖν τῆς πολυφθόρου πλάνης,
820
λέγ᾽: εἰ δὲ πάντ᾽ εἴρηκας, ἡμῖν αὖ χάριν
δὸς ἥνπερ
48
αἰτούμεσθα, μέμνησαι δέ που.
Προμηθεύς
τὸ πᾶν πορείας ἥδε τέρμ᾽ ἀκήκοεν.
ὅπως δ᾽ ἂν εἰδῇ μὴ μάτην κλύουσά μου,
ἃ πρὶν μολεῖν δεῦρ᾽ ἐκμεμόχθηκεν φράσω,
825
τεκμήριον τοῦτ᾽ αὐτὸ δοὺς μύθων ἐμῶν.
ὄχλον μὲν οὖν τὸν πλεῖστον ἐκλείψω λόγων,
πρὸς αὐτὸ δ᾽ εἶμι τέρμα σῶν πλανημάτων.
τὴν αἰπύνωτόν τ᾽ ἀμφὶ Δωδώνην, ἵνα
830
μαντεῖα θᾶκός τ᾽
50
ἐστὶ Θεσπρωτοῦ Διός,
τέρας τ᾽ ἄπιστον, αἱ προσήγοροι δρύες,
ὑφ᾽ ὧν σὺ λαμπρῶς κοὐδὲν αἰνικτηρίως
προσηγορεύθης ἡ Διὸς κλεινὴ δάμαρ
μέλλουσ᾽ ἔσεσθαι: τῶνδε προσσαίνει σέ τι;
51
835
ἐντεῦθεν οἰστρήσασα τὴν παρακτίαν
κέλευθον ᾖξας πρὸς μέγαν κόλπον Ῥέας,
ἀφ᾽ οὗ παλιμπλάγκτοισι χειμάζει δρόμοις:
χρόνον δὲ τὸν μέλλοντα πόντιος μυχός,
σαφῶς ἐπίστασ᾽, Ἰόνιος κεκλήσεται,
52
840
τῆς σῆς πορείας μνῆμα τοῖς πᾶσιν βροτοῖς.
σημεῖά σοι τάδ᾽ ἐστὶ τῆς ἐμῆς φρενός,
ὡς δέρκεται πλέον τι τοῦ πεφασμένου.
τὰ λοιπὰ δ᾽ ὑμῖν τῇδέ τ᾽ ἐς κοινὸν φράσω,
ἐς ταὐτὸν ἐλθὼν τῶν πάλαι λόγων ἴχνος.
845
846
ἔστιν πόλις Κάνωβος ἐσχάτη χθονός,
Νείλου πρὸς αὐτῷ στόματι καὶ προσχώματι:
ἐνταῦθα δή σε Ζεὺς τίθησιν ἔμφρονα
ἐπαφῶν ἀταρβεῖ χειρὶ καὶ θιγὼν μόνον.
ἐπώνυμον δὲ τῶν Διὸς γεννημάτων
850
τέξεις κελαινὸν Ἔπαφον, ὃς καρπώσεται
ὅσην πλατύρρους Νεῖλος ἀρδεύει χθόνα:
πέμπτη δ᾽ ἀπ᾽ αὐτοῦ γέννα πεντηκοντάπαις
53
πάλιν πρὸς Ἄργος οὐχ ἑκοῦσ᾽ ἐλεύσεται
θηλύσπορος, φεύγουσα συγγενῆ γάμον
855
ἀνεψιῶν: οἱ δ᾽ ἐπτοημένοι φρένας,
κίρκοι πελειῶν οὐ μακρὰν λελειμμένοι,
ἥξουσι θηρεύοντες
54
οὐ θηρασίμους
γάμους, φθόνον δὲ σωμάτων ἕξει θεός:
Πελασγία δὲ δέξεται θηλυκτόνῳ
860
Ἄρει, δαμέντων νυκτιφρουρήτῳ θράσει:
γυνὴ γὰρ ἄνδρ᾽ ἕκαστον αἰῶνος στερεῖ,
δίθηκτον ἐν σφαγαῖσι βάψασα ξίφος:
τοιάδ᾽ ἐπ᾽
55
ἐχθροὺς τοὺς ἐμοὺς ἔλθοι Κύπρις.
μίαν δὲ παίδων ἵμερος θέλξει τὸ μὴ
865
κτεῖναι σύνευνον, ἀλλ᾽ ἀπαμβλυνθήσεται
γνώμην: δυοῖν δὲ θάτερον βουλήσεται,
κλύειν ἄναλκις μᾶλλον ἢ μιαιφόνος:
αὕτη κατ᾽ Ἄργος βασιλικὸν τέξει γένος.
μακροῦ λόγου δεῖ ταῦτ᾽ ἐπεξελθεῖν τορῶς.
870
σπορᾶς γε μὴν ἐκ τῆσδε φύσεται θρασὺς
τόξοισι κλεινὸς <ἶνισ>,
56
ὃς πόνων [ἐκ τῶνδ᾽] ἐμὲ
λύσει. τοιόνδε χρησμὸν ἡ παλαιγενὴς
μήτηρ ἐμοὶ διῆλθε Τιτανὶς Θέμις:
ὅπως δὲ χὤπη, ταῦτα δεῖ μακροῦ χρόνου
875
εἰπεῖν, σύ τ᾽ οὐδὲν ἐκμαθοῦσα κερδανεῖς.
877
ὄχλον μὲν οὖν τὸν πλεῖστον ἐκλείψω λόγων,
σημεῖά σοι τάδ᾽ ἐστὶ τῆς ἐμῆς φρενός,
ἔστιν πόλις Κάνωβος ἐσχάτη χθονός,
Ἰώ
ἐλελεῦ,
57
ἐλελεῦ,
ὑπό μ᾽ αὖ σφάκελος καὶ φρενοπληγεῖς
μανίαι θάλπουσ᾽, οἴστρου δ᾽ ἄρδις
χρίει μ᾽ ἄπυρος:
880
κραδία
58
δὲ φόβῳ φρένα λακτίζει.
τροχοδινεῖται δ᾽ ὄμμαθ᾽ ἑλίγδην,
ἔξω δὲ δρόμου φέρομαι λύσσης
πνεύματι μάργῳ, γλώσσης ἀκρατής:
θολεροὶ δὲ λόγοι παίουσ᾽
59
εἰκῆ
885
στυγνῆς πρὸς κύμασιν ἄτης.
887
Προμηθεὺς δεσμώτης Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922.) — 609-886 focus
Προμηθεύς
λέξω τορῶς σοι πᾶν ὅπερ χρῄζεις μαθεῖν,
οὐκ ἐμπλέκων αἰνίγματʼ, ἀλλʼ ἁπλῷ λόγῳ,
610
ὥσπερ δίκαιον πρὸς φίλους οἴγειν στόμα.
πυρὸς βροτοῖς δοτῆρʼ ὁρᾷς Προμηθέα.
Ἰώ
ὦ κοινὸν ὠφέλημα θνητοῖσιν φανείς,
τλῆμον Προμηθεῦ, τοῦ δίκην πάσχεις τάδε;
Προμηθεύς
ἁρμοῖ πέπαυμαι τοὺς ἐμοὺς θρηνῶν πόνους.
615
Ἰώ
οὔκουν πόροις ἂν τήνδε δωρεὰν ἐμοί;
Προμηθεύς
λέγʼ ἥντινʼ αἰτῇ· πᾶν γὰρ ἂν πύθοιό μου.
Ἰώ
σήμηνον ὅστις ἐν φάραγγί σʼ ὤχμασεν.
Προμηθεύς
βούλευμα μὲν τὸ Δῖον, Ἡφαίστου δὲ χείρ.
Ἰώ
ποινὰς δὲ ποίων ἀμπλακημάτων τίνεις;
620
Προμηθεύς
τοσοῦτον ἀρκῶ σοι σαφηνίσας μόνον.
Ἰώ
καὶ πρός γε τούτοις τέρμα τῆς ἐμῆς πλάνης
δεῖξον, τίς ἔσται τῇ ταλαιπώρῳ χρόνος.
Προμηθεύς
τὸ μὴ μαθεῖν σοι κρεῖσσον ἢ μαθεῖν τάδε.
Ἰώ
μήτοι με κρύψῃς τοῦθʼ ὅπερ μέλλω παθεῖν.
625
Προμηθεύς
ἀλλʼ οὐ μεγαίρω τοῦδέ σοι δωρήματος.
Ἰώ
τί δῆτα μέλλεις μὴ οὐ γεγωνίσκειν τὸ πᾶν;
Προμηθεύς
φθόνος μὲν οὐδείς, σὰς δʼ ὀκνῶ θράξαι φρένας.
Ἰώ
μή μου προκήδου μᾶσσον ὡς ἐμοὶ γλυκύ.
Προμηθεύς
ἐπεὶ προθυμῇ, χρὴ λέγειν. ἄκουε δή.
630
Χορός
μήπω γε· μοῖραν δʼ ἡδονῆς κἀμοὶ πόρε.
τὴν τῆσδε πρῶτον ἱστορήσωμεν νόσον,
αὐτῆς λεγούσης τὰς πολυφθόρους τύχας·
τὰ λοιπὰ δʼ ἄθλων σοῦ διδαχθήτω πάρα.
Προμηθεύς
σὸν ἔργον, Ἰοῖ, ταῖσδʼ ὑπουργῆσαι χάριν,
635
ἄλλως τε πάντως καὶ κασιγνήταις πατρός.
ὡς τἀποκλαῦσαι κἀποδύρασθαι τύχας
ἐνταῦθʼ, ὅπου μέλλοι τις οἴσεσθαι δάκρυ
πρὸς τῶν κλυόντων, ἀξίαν τριβὴν ἔχει.
640
Ἰώ
οὐκ οἶδʼ ὅπως ὑμῖν ἀπιστῆσαί με χρή,
640
σαφεῖ δὲ μύθῳ πᾶν ὅπερ προσχρῄζετε
πεύσεσθε· καίτοι καὶ λέγουσʼ αἰσχύνομαι
θεόσσυτον χειμῶνα καὶ διαφθορὰν
μορφῆς, ὅθεν μοι σχετλίᾳ προσέπτατο.
αἰεὶ γὰρ ὄψεις ἔννυχοι πωλεύμεναι
645
ἐς παρθενῶνας τοὺς ἐμοὺς παρηγόρουν
λείοισι μύθοις
ὦ μέγʼ εὔδαιμον κόρη,
τί παρθενεύει δαρόν, ἐξόν σοι γάμου
τυχεῖν μεγίστου; Ζεὺς γὰρ ἱμέρου βέλει
πρὸς σοῦ τέθαλπται καὶ συναίρεσθαι Κύπριν
650
θέλει· σὺ δʼ, ὦ παῖ, μὴ ʼπολακτίσῃς λέχος
τὸ Ζηνός, ἀλλʼ ἔξελθε πρὸς Λέρνης βαθὺν
λειμῶνα, ποίμνας βουστάσεις τε πρὸς πατρός,
ὡς ἂν τὸ Δῖον ὄμμα λωφήσῃ πόθου.
τοιοῖσδε πάσας εὐφρόνας ὀνείρασι
655
συνειχόμην δύστηνος, ἔστε δὴ πατρὶ
ἔτλην γεγωνεῖν νυκτίφοιτʼ ὀνείρατα.
ὁ δʼ ἔς τε Πυθὼ κἀπὶ Δωδώνης πυκνοὺς
θεοπρόπους ἴαλλεν, ὡς μάθοι τί χρὴ
δρῶντʼ ἢ λέγοντα δαίμοσιν πράσσειν φίλα.
660
ἧκον δʼ ἀναγγέλλοντες αἰολοστόμους
χρησμοὺς ἀσήμους δυσκρίτως τʼ εἰρημένους.
τέλος δʼ ἐναργὴς βάξις ἦλθεν Ἰνάχῳ
σαφῶς ἐπισκήπτουσα καὶ μυθουμένη
ἔξω δόμων τε καὶ πάτρας ὠθεῖν ἐμέ,
665
ἄφετον ἀλᾶσθαι γῆς ἐπʼ ἐσχάτοις ὅροις·
κεἰ μὴ θέλοι, πυρωπὸν ἐκ Διὸς μολεῖν
κεραυνόν, ὃς πᾶν ἐξαϊστώσοι γένος.
τοιοῖσδε πεισθεὶς Λοξίου μαντεύμασιν
ἐξήλασέν με κἀπέκλῃσε δωμάτων
670
ἄκουσαν ἄκων· ἀλλʼ ἐπηνάγκαζέ νιν
Διὸς χαλινὸς πρὸς βίαν πράσσειν τάδε.
εὐθὺς δὲ μορφὴ καὶ φρένες διάστροφοι
ἦσαν, κεραστὶς δʼ, ὡς ὁρᾶτʼ, ὀξυστόμῳ
μύωπι χρισθεῖσʼ ἐμμανεῖ σκιρτήματι
675
ᾖσσον πρὸς εὔποτόν τε Κερχνείας ῥέος
Λέρνης τε κρήνην · βουκόλος δὲ γηγενὴς
ἄκρατος ὀργὴν Ἄργος ὡμάρτει, πυκνοῖς
ὄσσοις δεδορκὼς τοὺς ἐμοὺς κατὰ στίβους.
ἀπροσδόκητος δʼ αὐτὸν ἀφνίδιος μόρος
680
τοῦ ζῆν ἀπεστέρησεν. οἰστροπλὴξ δʼ ἐγὼ
μάστιγι θείᾳ γῆν πρὸ γῆς ἐλαύνομαι.
κλύεις τὰ πραχθέντʼ· εἰ δʼ ἔχεις εἰπεῖν ὅ τι
λοιπὸν πόνων, σήμαινε· μηδέ μʼ οἰκτίσας
ξύνθαλπε μύθοις ψευδέσιν· νόσημα γὰρ
685
αἴσχιστον εἶναί φημι συνθέτους λόγους.
687
αἰεὶ γὰρ ὄψεις ἔννυχοι πωλεύμεναι
τοιοῖσδε πάσας εὐφρόνας ὀνείρασι
τοιοῖσδε πεισθεὶς Λοξίου μαντεύμασιν
κλύεις τὰ πραχθέντʼ· εἰ δʼ ἔχεις εἰπεῖν ὅ τι
Χορός
ἔα ἔα, ἄπεχε, φεῦ·
οὔποτʼ οὔποτʼ ηὔχουν
ὧδε ξένους
μολεῖσθαι λόγους εἰς ἀκοὰν ἐμάν,
οὐδʼ ὧδε δυσθέατα καὶ δύσοιστα
690
πήματα, λύματα,
δείματα ἀμ-
φάκει κέντρῳ τύψειν ψυχὰν ἐμάν.
ἰὼ
ἰὼ μοῖρα μοῖρα,
πέφρικʼ εἰσιδοῦσα πρᾶξιν Ἰοῦς.
695
696
Προμηθεύς
πρῴ γε στενάζεις καὶ φόβου πλέα τις εἶ·
ἐπίσχες ἔστʼ ἂν καὶ τὰ λοιπὰ προσμάθῃς.
Χορός
λέγʼ, ἐκδίδασκε· τοῖς νοσοῦσί τοι γλυκὺ
τὸ λοιπὸν ἄλγος προυξεπίστασθαι τορῶς.
Προμηθεύς
τὴν πρίν γε χρείαν ἠνύσασθʼ ἐμοῦ πάρα
700
κούφως· μαθεῖν γὰρ τῆσδε πρῶτʼ ἐχρῄζετε
τὸν ἀμφʼ ἑαυτῆς ἆθλον ἐξηγουμένης·
τὰ λοιπὰ νῦν ἀκούσαθʼ, οἷα χρὴ πάθη
τλῆναι πρὸς Ἥρας τήνδε τὴν νεάνιδα.
σύ τʼ Ἰνάχειον σπέρμα, τοὺς ἐμοὺς λόγους
705
θυμῷ βάλʼ, ὡς ἂν τέρματʼ ἐκμάθῃς ὁδοῦ.
πρῶτον μὲν ἐνθένδʼ ἡλίου πρὸς ἀντολὰς
στρέψασα σαυτὴν στεῖχʼ ἀνηρότους γύας·
Σκύθας δʼ ἀφίξῃ νομάδας, οἳ πλεκτὰς στέγας
πεδάρσιοι ναίουσʼ ἐπʼ εὐκύκλοις ὄχοις
710
ἑκηβόλοις τόξοισιν ἐξηρτυμένοι·
οἷς μὴ πελάζειν, ἀλλʼ ἁλιστόνοις πόδας
χρίμπτουσα ῥαχίαισιν ἐκπερᾶν χθόνα.
λαιᾶς δὲ χειρὸς οἱ σιδηροτέκτονες
οἰκοῦσι Χάλυβες, οὓς φυλάξασθαί σε χρή.
715
ἀνήμεροι γὰρ οὐδὲ πρόσπλατοι ξένοις.
ἥξεις δʼ Ὑβριστὴν ποταμὸν οὐ ψευδώνυμον,
ὃν μὴ περάσῃς, οὐ γὰρ εὔβατος περᾶν,
πρὶν ἂν πρὸς αὐτὸν Καύκασον μόλῃς, ὀρῶν
ὕψιστον, ἔνθα ποταμὸς ἐκφυσᾷ μένος
720
κροτάφων ἀπʼ αὐτῶν. ἀστρογείτονας δὲ χρὴ
κορυφὰς ὑπερβάλλουσαν ἐς μεσημβρινὴν
βῆναι κέλευθον, ἔνθʼ, Ἀμαζόνων στρατὸν
ἥξεις στυγάνορʼ, αἳ Θεμίσκυράν ποτε
κατοικιοῦσιν ἀμφὶ Θερμώδονθʼ, ἵνα
725
τραχεῖα πόντου Σαλμυδησσία γνάθος
ἐχθρόξενος ναύταισι, μητρυιὰ νεῶν·
αὗταί σʼ ὁδηγήσουσι καὶ μάλʼ ἀσμένως.
ἰσθμὸν δʼ ἐπʼ αὐταῖς στενοπόροις λίμνης πύλαις
Κιμμερικὸν ἥξεις, ὃν θρασυσπλάγχνως σε χρὴ
730
λιποῦσαν αὐλῶνʼ ἐκπερᾶν Μαιωτικόν·
ἔσται δὲ θνητοῖς εἰσαεὶ λόγος μέγας
τῆς σῆς πορείας, Βόσπορος δʼ ἐπώνυμος
κεκλήσεται. λιποῦσα δʼ Εὐρώπης πέδον
ἤπειρον ἥξεις Ἀσιάδʼ·. ἆρʼ, ὑμῖν δοκεῖ
735
ὁ τῶν θεῶν τύραννος ἐς τὰ πάνθʼ ὁμῶς
βίαιος εἶναι; τῇδε γὰρ θνητῇ θεὸς
χρῄζων μιγῆναι τάσδʼ ἐπέρριψεν πλάνας.
πικροῦ δʼ ἔκυρσας, ὦ κόρη, τῶν σῶν γάμων
μνηστῆρος. οὓς γὰρ νῦν ἀκήκοας λόγους,
740
εἶναι δόκει σοι μηδέπω ʼν προοιμίοις.
742
πρῶτον μὲν ἐνθένδʼ ἡλίου πρὸς ἀντολὰς
Ἰώ
ἰώ μοί μοι, ἒ ἔ.
Προμηθεύς
σὺ δʼ αὖ κέκραγας κἀναμυχθίζῃ; τί που
δράσεις, ὅταν τὰ λοιπὰ πυνθάνῃ κακά;
Χορός
ἦ γάρ τι λοιπὸν τῇδε πημάτων ἐρεῖς;
745
Προμηθεύς
δυσχείμερόν γε πέλαγος ἀτηρᾶς δύης.
Ἰώ
τί δῆτʼ ἐμοὶ ζῆν κέρδος, ἀλλʼ οὐκ ἐν τάχει
ἔρριψʼ ἐμαυτὴν τῆσδʼ ἀπὸ στύφλου πέτρας,
ὅπως πέδοι σκήψασα τῶν πάντων πόνων
ἀπηλλάγην; κρεῖσσον γὰρ εἰσάπαξ θανεῖν
750
ἢ τὰς ἁπάσας ἡμέρας πάσχειν κακῶς.
Προμηθεύς
ἦ δυσπετῶς ἂν τοὺς ἐμοὺς ἄθλους φέροις,
ὅτῳ θανεῖν μέν ἐστιν οὐ πεπρωμένον·
αὕτη γὰρ ἦν ἂν πημάτων ἀπαλλαγή·
νῦν δʼ οὐδέν ἐστι τέρμα μοι προκείμενον
755
μόχθων, πρὶν ἂν Ζεὺς ἐκπέσῃ τυραννίδος.
Ἰώ
ἦ γάρ ποτʼ ἔστιν ἐκπεσεῖν ἀρχῆς Δία;
Προμηθεύς
ἥδοιʼ ἄν, οἶμαι, τήνδʼ ἰδοῦσα συμφοράν.
Ἰώ
πῶς δʼ οὐκ ἄν, ἥτις ἐκ Διὸς πάσχω κακῶς;
Προμηθεύς
ὡς τοίνυν ὄντων τῶνδέ σοι μαθεῖν πάρα.
760
Ἰώ
πρὸς τοῦ τύραννα σκῆπτρα συληθήσεται;
Προμηθεύς
πρὸς αὐτὸς αὑτοῦ κενοφρόνων βουλευμάτων.
Ἰώ
ποίῳ τρόπῳ; σήμηνον, εἰ μή τις βλάβη.
Προμηθεύς
γαμεῖ γάμον τοιοῦτον ᾧ ποτʼ ἀσχαλᾷ.
Ἰώ
θέορτον, ἢ βρότειον; εἰ ῥητόν, φράσον.
765
Προμηθεύς
τί δʼ ὅντινʼ·; οὐ γὰρ ῥητὸν αὐδᾶσθαι τόδε.
Ἰώ
ἦ πρὸς δάμαρτος ἐξανίσταται θρόνων;
Προμηθεύς
ἣ τέξεταί γε παῖδα φέρτερον πατρός.
Ἰώ
οὐδʼ ἔστιν αὐτῷ τῆσδʼ ἀποστροφὴ τύχης;
Προμηθεύς
οὐ δῆτα, πλὴν ἔγωγʼ ἂν ἐκ δεσμῶν λυθείς.
770
Ἰώ
τίς οὖν ὁ λύσων ἐστὶν ἄκοντος Διός;
Προμηθεύς
τῶν σῶν τινʼ αὐτὸν ἐγγόνων εἶναι χρεών.
Ἰώ
πῶς εἶπας; ἦ ʼμὸς παῖς σʼ ἀπαλλάξει κακῶν;
Προμηθεύς
τρίτος γε γένναν πρὸς δέκʼ ἄλλαισιν γοναῖς.
Ἰώ
ἥδʼ οὐκέτʼ εὐξύμβλητος ἡ χρησμῳδία.
775
Προμηθεύς
καὶ μηδὲ σαυτῆς ἐκμαθεῖν ζήτει πόνους.
Ἰώ
μή μοι προτείνων κέρδος εἶτʼ ἀποστέρει.
Προμηθεύς
δυοῖν λόγοιν σε θατέρῳ δωρήσομαι.
Ἰώ
ποίοιν; πρόδειξον, αἵρεσίν τʼ ἐμοὶ δίδου.
780
Προμηθεύς
δίδωμʼ· ἑλοῦ γάρ, ἢ πόνων τὰ λοιπά σοι
780
φράσω σαφηνῶς, ἢ τὸν ἐκλύσοντʼ ἐμέ.
Χορός
τούτων σὺ τὴν μὲν τῇδε, τὴν δʼ ἐμοὶ χάριν
θέσθαι θέλησον, μηδʼ ἀτιμάσῃς λόγου·
καὶ τῇδε μὲν γέγωνε τὴν λοιπὴν πλάνην,
ἐμοὶ δὲ τὸν λύσοντα· τοῦτο γὰρ ποθῶ.
785
Προμηθεύς
ἐπεὶ προθυμεῖσθʼ, οὐκ ἐναντιώσομαι
τὸ μὴ οὐ γεγωνεῖν πᾶν ὅσον προσχρῄζετε.
σοὶ πρῶτον, Ἰοῖ, πολύδονον πλάνην φράσω,
ἣν ἐγγράφου σὺ μνήμοσιν δέλτοις φρενῶν.
ὅταν περάσῃς ῥεῖθρον ἠπείροιν ὅρον,
790
πρὸς ἀντολὰς φλογῶπας ἡλιοστιβεῖς
πόντου περῶσα φλοῖσβον, ἔστʼ ἂν ἐξίκῃ
πρὸς Γοργόνεια πεδία Κισθήνης, ἵνα
αἱ Φορκίδες ναίουσι δηναιαὶ κόραι
795
τρεῖς κυκνόμορφοι, κοινὸν ὄμμʼ ἐκτημέναι,
μονόδοντες, ἃς οὔθʼ ἥλιος προσδέρκεται
ἀκτῖσιν οὔθʼ ἡ νύκτερος μήνη ποτέ.
πέλας δʼ ἀδελφαὶ τῶνδε τρεῖς κατάπτεροι,
δρακοντόμαλλοι Γοργόνες βροτοστυγεῖς,
ἃς θνητὸς οὐδεὶς εἰσιδὼν ἕξει πνοάς.
800
τοιοῦτο μέν σοι τοῦτο φρούριον λέγω·
ἄλλην δʼ ἄκουσον δυσχερῆ θεωρίαν·
ὀξυστόμους γὰρ Ζηνὸς ἀκραγεῖς κύνας
γρῦπας φύλαξαι, τόν τε μουνῶπα στρατὸν
Ἀριμασπὸν ἱπποβάμονʼ, οἳ χρυσόρρυτον
805
οἰκοῦσιν ἀμφὶ νᾶμα Πλούτωνος πόρου·
τούτοις σὺ μὴ πέλαζε. τηλουρὸν δὲ γῆν
ἥξεις, κελαινὸν φῦλον, οἳ πρὸς ἡλίου
ναίουσι πηγαῖς, ἔνθα ποταμὸς Αἰθίοψ.
τούτου παρʼ ὄχθας ἕρφʼ, ἕως ἂν ἐξίκῃ
810
καταβασμόν, ἔνθα Βιβλίνων ὀρῶν ἄπο
ἵησι σεπτὸν Νεῖλος εὔποτον ῥέος.
οὗτός σʼ ὁδώσει τὴν τρίγωνον ἐς χθόνα
Νειλῶτιν, οὗ δὴ τὴν μακρὰν ἀποικίαν,
Ἰοῖ, πέπρωται σοί τε καὶ τέκνοις κτίσαι.
815
τῶν δʼ εἴ τί σοι ψελλόν τε καὶ δυσεύρετον,
ἐπανδίπλαζε καὶ σαφῶς ἐκμάνθανε·
σχολὴ δὲ πλείων ἢ θέλω πάρεστί μοι.
819
ὅταν περάσῃς ῥεῖθρον ἠπείροιν ὅρον,
τῶν δʼ εἴ τί σοι ψελλόν τε καὶ δυσεύρετον,
Χορός
εἰ μέν τι τῇδε λοιπὸν ἢ παρειμένον
ἔχεις γεγωνεῖν τῆς πολυφθόρου πλάνης,
820
λέγʼ· εἰ δὲ πάντʼ εἴρηκας, ἡμῖν αὖ χάριν
δὸς ἥνπερ αἰτούμεσθα, μέμνησαι δέ που.
Προμηθεύς
τὸ πᾶν πορείας ἥδε τέρμʼ ἀκήκοεν.
ὅπως δʼ ἂν εἰδῇ μὴ μάτην κλύουσά μου,
ἃ πρὶν μολεῖν δεῦρʼ ἐκμεμόχθηκεν φράσω,
825
τεκμήριον τοῦτʼ αὐτὸ δοὺς μύθων ἐμῶν.
ὄχλον μὲν οὖν τὸν πλεῖστον ἐκλείψω λόγων,
πρὸς αὐτὸ δʼ εἶμι τέρμα σῶν πλανημάτων.
ἐπεὶ γὰρ ἦλθες πρὸς Μολοσσὰ γάπεδα,
τὴν αἰπύνωτόν τʼ ἀμφὶ Δωδώνην, ἵνα
830
μαντεῖα θᾶκός τʼ ἐστὶ Θεσπρωτοῦ Διός,
τέρας τʼ ἄπιστον, αἱ προσήγοροι δρύες,
ὑφʼ ὧν σὺ λαμπρῶς κοὐδὲν αἰνικτηρίως
προσηγορεύθης ἡ Διὸς κλεινὴ δάμαρ
μέλλουσʼ ἔσεσθαι. τῶνδε προσσαίνει σέ τι ;
835
ἐντεῦθεν οἰστρήσασα τὴν παρακτίαν
κέλευθον ᾖξας πρὸς μέγαν κόλπον Ῥέας,
ἀφʼ οὗ παλιμπλάγκτοισι χειμάζῃ δρόμοις·
χρόνον δὲ τὸν μέλλοντα πόντιος μυχός,
σαφῶς ἐπίστασʼ, Ἰόνιος κεκλήσεται,.
840
τῆς σῆς πορείας μνῆμα τοῖς πᾶσιν βροτοῖς.
σημεῖά σοι τάδʼ ἐστὶ τῆς ἐμῆς φρενός,
ὡς δέρκεται πλέον τι τοῦ πεφασμένου.
τὰ λοιπὰ δʼ ὑμῖν τῇδέ τʼ ἐς κοινὸν φράσω,
ἐς ταὐτὸν ἐλθὼν τῶν πάλαι λόγων ἴχνος.
845
846
ὄχλον μὲν οὖν τὸν πλεῖστον ἐκλείψω λόγων,
ἐπεὶ γὰρ ἦλθες πρὸς Μολοσσὰ γάπεδα,
σημεῖά σοι τάδʼ ἐστὶ τῆς ἐμῆς φρενός,
Προμηθεύς
ἔστιν πόλις Κάνωβος ἐσχάτη χθονός,
Νείλου πρὸς αὐτῷ στόματι καὶ προσχώματι·
ἐνταῦθα δή σε Ζεὺς τίθησιν ἔμφρονα
ἐπαφῶν ἀταρβεῖ χειρὶ καὶ θιγὼν μόνον.
ἐπώνυμον δὲ τῶν Διὸς γεννημάτων
850
τέξεις κελαινὸν Ἔπαφον, ὃς καρπώσεται
ὅσην πλατύρρους Νεῖλος ἀρδεύει χθόνα·
πέμπτη δʼ ἀπʼ αὐτοῦ γέννα πεντηκοντάπαις
πάλιν πρὸς Ἄργος οὐχ ἑκοῦσʼ ἐλεύσεται
θηλύσπορος, φεύγουσα συγγενῆ γάμον
855
ἀνεψιῶν· οἱ δʼ ἐπτοημένοι φρένας,
κίρκοι πελειῶν οὐ μακρὰν λελειμμένοι,
ἥξουσι θηρεύοντες οὐ θηρασίμους
γάμους, φθόνον δὲ σωμάτων ἕξει θεός·
Πελασγία δὲ δέξεται θηλυκτόνῳ
860
Ἄρει, δαμέντων νυκτιφρουρήτῳ θράσει.
γυνὴ γὰρ ἄνδρʼ ἕκαστον αἰῶνος στερεῖ,
δίθηκτον ἐν σφαγαῖσι βάψασα ξίφος·
τοιάδʼ ἐπʼ ἐχθροὺς τοὺς ἐμοὺς ἔλθοι Κύπρις.
μίαν δὲ παίδων ἵμερος θέλξει τὸ μὴ
865
κτεῖναι σύνευνον, ἀλλʼ ἀπαμβλυνθήσεται
γνώμην· δυοῖν δὲ θάτερον βουλήσεται,
κλύειν ἄναλκις μᾶλλον ἢ μιαιφόνος·
αὕτη κατʼ Ἄργος βασιλικὸν τέξει γένος.
μακροῦ λόγου δεῖ ταῦτʼ ἐπεξελθεῖν τορῶς.
870
σπορᾶς γε μὴν ἐκ τῆσδε φύσεται θρασὺς
τόξοισι κλεινός, ὃς πόνων ἐκ τῶνδʼ ἐμὲ
λύσει. τοιόνδε χρησμὸν ἡ παλαιγενὴς
μήτηρ ἐμοὶ διῆλθε Τιτανὶς Θέμις·
ὅπως δὲ χὤπη, ταῦτα δεῖ μακροῦ λόγου
875
εἰπεῖν, σύ τʼ οὐδὲν ἐκμαθοῦσα κερδανεῖς.
ἔστιν πόλις Κάνωβος ἐσχάτη χθονός,
Ἰώ
ἐλελεῦ ἐλελεῦ,
ὑπό μʼ αὖ σφάκελος καὶ φρενοπληγεῖς
μανίαι θάλπουσʼ, οἴστρου δʼ ἄρδις
χρίει μʼ ἄπυρος·
880
κραδία δὲ φόβῳ φρένα λακτίζει.
τροχοδινεῖται δʼ ὄμμαθʼ ἑλίγδην,
ἔξω δὲ δρόμου φέρομαι λύσσης
πνεύματι μάργῳ, γλώσσης ἀκρατής·
θολεροὶ δὲ λόγοι παίουσʼ εἰκῆ
885
στυγνῆς πρὸς κύμασιν ἄτης.
Προμηθεὺς Δεσμώτης (OCR draft) Experimental (Προμηθεὺς Δεσμώτης. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 742 focus
ΙΩ.
ἰώ μοί μοι.
ΠΡ.
σὺ δ᾽ αὖ κέκραγας κάναμυχθίζει· τί που
δράσεις, ὅταν τὰ λοιπὰ πυνθάνη κακά;
ΧΟ.
ἡ γάρ τι λοιπὸν τῇδε πημάτων ἐρεῖς;
745
ΠΡ.
δυσχείμερόν γε πέλαγος ἀτηρᾶς δύης.
ΙΩ.
τί δὴτ᾽ ἐμοὶ ζῆν κέρδος, ἀλλ᾽ οὐκ ἐν τάχει
ἔρριψ᾽ ἐμαυτὴν τῆσδ᾽ ἀπὸ στύφλου πέτρας,
ὅπως πέδοι σκήψασα τῶν πάντων πόνων
ἀπηλλάγην, κρείσσον γὰρ εἰσάπαξ θανεῖν
750
ΠΡ.
ἦ δυσπετῶς ἂν τοὺς ἐμοὺς ἄθλους φέροις,
ὅτῳ θανεῖν μέν ἐστιν οὐ πεπρωμένον·
αὕτη γὰρ ἦν ἂν πημάτων ἀπαλλαγή·
νῦν δ᾽ οὐδέν ἐστι τέρμα μοι προκείμενον
755
μόχθων, πρὶν ἂν Ζεὺς ἐκπέσῃ τυραννίδος.
ΙΩ.
ἦ γάρ ποτ' ἔστιν ἐκπεσεῖν ἀρχῆς Δία;
ΠΡ.
ἥδοι ἂν, οἶμαι, τήνδ᾿ ἰδοῦσα συμφοράν.
ΙΩ.
πῶς δ᾽ οὐκ ἂν, ἥτις ἐκ Διὸς πάσχω κακῶς;
ΠΡ.
ὡς τοίνυν ὄντων τῶνδέ σοι μαθεῖν πάρα.
760
ΙΩ.
πρὸς τοῦ τύραννα σκῆπτρα συληθήσεται;
ΠΡ.
πρὸς αὐτὸς αὑτοῦ κενοφρόνων βουλευμάτων.
ΙΩ.
ποίῳ τρόπῳ; σήμηνον, εἰ μή τις βλάβη.
ΠΡ.
γαμεῖ γάμον τοιοῦτον ᾧ ποτ᾽ ἀσχαλεῖ.
ΙΩ.
θέορτον, ἢ βρότειον; εἰ ῥητὸν, φράσον.
765
ΠΡ.
τί δ᾽ ὅντιν; οὐ γὰρ ῥητὸν αὐδᾶσθαι τόδε.
ΙΩ.
ἡ πρὸς δάμαρτος ἐξανίσταται θρόνων;
ΠΡ.
ἢ τέξεταί γε παῖδα φέρτερον πατρός.
ΙΩ.
οὐδ᾽ ἔστιν αὐτῷ τῆσδ᾽ ἀποστροφὴ τύχης;
ΠΡ.
οὐ δῆτα, πλὴν ἐὰν ἐγὼ ἐκ δεσμῶν λυθῶ.
770
ΙΩ.
τίς οὖν ὁ λύσων σ᾽ ἐστὶν ἄκοντος Διός;
ΠΡ.
τῶν σῶν τιν αὐτὸν ἐκγόνων εἶναι χρεών.
ΙΩ.
πῶς εἶπας; ἡ ᾿μὸς παῖς σ᾽ ἀπαλλάξει κακῶν;
ΠΡ.
τρίτος γε γένναν πρὸς δέκ᾽ ἄλλαισιν γοναῖς.
ΙΩ.
ἥδ᾽ οὐκέτ᾽ εὐξύμβλητος ἡ χρησμῳδία.
775
ΠΡ.
καὶ μή τι σαυτῆς ἐκμαθεῖν ζήτει πόνους.
ΙΩ.
μή μοι προτείνων κέρδος εἶτ᾽ ἀποστέρει.
ΠΡ.
δυοῖν λόγοιν σε θατέρῳ δωρήσομαι.
ΙΩ.
ποίοιν πρόδειξον αἵρεσίν τ᾽ ἐμοὶ δίδου.
Προμηθεὺς Δεσμώτης (OCR draft) Experimental (Προμηθεὺς Δεσμώτης. Gottfried Hermann, 1852.) — 742 focus
Ἰὼ ἡ Ἰνάχου
ἰώ μοί μοι, ἔ ἔ.
Προμηθεύς
σὺ δ᾽ αὖ κέκραγας κἀναμυχθίζει· τί που
δράσεις, ὅταν τὰ λοιπὰ πυνθάνῃ κακά;
745
Χορὸς Ὠκεανίδων Νυμφῶν
ἦ γάρ τι λοιπὸν τῇδε πημάτων ἐρεῖς;
Προμηθεύς
δυσχείμερόν γε πέλαγος ἀτηρᾶς δύης.
Ἰὼ ἡ Ἰνάχου
τί δῆτ᾽ ἐμοὶ ζῆν κέρδος, ἀλλ᾽ οὐκ ἐν τάχει
ἔρριψ᾽ ἐμαυτὴν τῆσδ᾽ ἀπὸ στυφλοῦ πέτρας,
ὅπως πέδῳ σκήψασα τῶν πάντων πόνων
750
ἀπηλλάγην; κρεῖσσον γὰρ εἰςάπαξ θανεῖν
ἢ τὰς ἁπάσας ἡμέρας πάσχειν κακῶς.
Προμηθεύς
ἦ δυςπετῶς ἂν τοὺς ἐμοὺς ἄθλους φέροις,
ὅτῳ θανεῖν μέν ἐστιν οὐ πεπρωμένον·
αὕτη γὰρ ἦν ἂν πημάτων ἀπαλλαγή.
755
νῦν δ᾽ οὐδέν ἐστι τέρμα μοι προκείμενον
μόχθων, πρὶν ἂν Ζεὺς ἐκπέσῃ τυραννίδος.
Ἰὼ ἡ Ἰνάχου
ἦ γάρ ποτ' ἔστιν ἐκπεσεῖν ἀρχῆς Δία;
Προμηθεύς
ἥδοι᾽ ἄν, οἶμαι, τήνδ' ἰδοῦσα συμφοράν.
Ἰὼ ἡ Ἰνάχου
πῶς δ᾽ οὐκ ἄν, ἥτις ἐκ Διὸς πάσχω κακῶς;
760
Προμηθεύς
ὡς τοίνυν ὄντων τῶνδέ σοι μαθεῖν πάρα.
Ἰὼ ἡ Ἰνάχου
πρὸς τοῦ τύραννα σκῆπτρα συληθήσεται;
Προμηθεύς
αὐτὸς πρὸς αὑτοῦ κενοφρόνων βουλευμάτων.
Ἰὼ ἡ Ἰνάχου
ποίῳ τρόπῳ; σήμηνον, εἰ μή τις βλάβη.
Προμηθεύς
γαμεῖ γάμον τοιοῦτον ᾧ ποτ᾽ ἀσχαλᾷ.
765
Ἰὼ ἡ Ἰνάχου
θέορτον, ἢ βρότειον; εἰ ῥητόν, φράσον.
Προμηθεύς
τί δ᾽ ὅντιν᾽; οὐ γὰρ ῥητὸν αὐδᾶσθαι τόδε.
Ἰὼ ἡ Ἰνάχου
ἢ πρὸς δάμαρτος ἐξανίσταται θρόνων;
Προμηθεύς
ἣ τέξεταί γε παῖδα φέρτερον πατρός.
Ἰὼ ἡ Ἰνάχου
οὐδ᾽ ἔστιν αὐτῷ τῆσδ' ἀποστροφὴ τύχης;
770
Προμηθεύς
οὐ δῆτα, πλὴν ἔγωγ᾽ ἂν ἐκ δεσμῶν λυθείς.
Ἰὼ ἡ Ἰνάχου
τίς οὖν ὁ λύσων σ᾽ ἐστὶν ἄκοντος Διός;
Προμηθεύς
τῶν σῶν τιν' αὐτὸν ἐκγόνων εἶναι χρεών.
Ἰὼ ἡ Ἰνάχου
πῶς εἶπας; ἦ 'μὸς παῖς σ᾽ ἀπαλλάξει κακῶν;
Προμηθεύς
τρίτος γε γένναν πρὸς δέκ᾽ ἄλλαισιν γοναῖς.
775
Ἰὼ ἡ Ἰνάχου
ἥδ᾽ οὐκέτ᾽ εὐξύμβλητος ἡ χρησμῳδία.
Προμηθεύς
καὶ μηδὲ σαυτῆς γ᾽ ἐκμαθεῖν ζήτει πόνους.
Ἰὼ ἡ Ἰνάχου
μή μοι προτείνων κέρδος, εἶτ᾽ ἀποστέρει.
Προμηθεύς
δυοῖν λόγοιν σε θατέρῳ δωρήσομαι.
Ἰὼ ἡ Ἰνάχου
ποίοιν; πρόδειξον αἵρεσίν τ' ἐμοὶ δίδου.
780
ΠΡΟΜΗθΕΥΣ ΔΕΣΜΩΤΗΣ (OCR draft) Experimental (ΠΡΟΜΗθΕΥΣ ΔΕΣΜΩΤΗΣ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 742 focus
ΙΩ
Ἰώ μοί μοι, ἐή.
ΠΡΟΜΗθΕΥΣ
Σὺ δ' αὖ κέκραγας κἀναμυχθίζῃ· τί που
δράσεις, ὅταν τὰ λοιπὰ πυνθάνῃ κακά ;
745
ΧΟΡΟΣ
Ἦ γάρ τι λοιπὸν τῇδε πημάτων ἐρεῖς ;
ΠΡΟΜΗθΕΥΣ
Δυσχείμερόν γε πέλαγος ἀτηρᾶς δύης.
ΙΩ
Τί δῆτ' ἐμοὶ ζῆν κέρδος, ἀλλ' οὐκ ἐν τάχει
ἔρριψ' ἐμαυτὴν τῆσδ' ἀπὸ στύφλου πέτρας,
ὅπως
πέδοι
πέδω σκήψασα τῶν πάντων πόνων
750
ἀπηλλάγην ; κρεῖσσον γὰρ εἰσάπαξ θανεῖν
ἢ τὰς ἁπάσας ἡμέρας πάσχειν κακῶς.
ΠΡΟΜΗθΕΥΣ
Ἦ δυσπετῶς ἂν τοὺς ἐμοὺς ἄθλους φέροις,
ὅτῳ θανεῖν μέν ἐστιν οὐ πεπρωμένον·
αὕτη γὰρ ἦν ἂν πημάτων ἀπαλλαγή·
755
νῦν δ' οὐδέν ἐστι τέρμα μοι προκείμενον
μόχθων, πρὶν ἂν Ζεὺς ἐκπέσῃ τυραννίδος.
ΙΩ
Ἦ γάρ ποτ' ἔστιν ἐκπεσεῖν ἀρχῆς Δία ;
ΠΡΟΜΗθΕΥΣ
Ἥδοι'
Ἥδοιμ' ἄν, οἶμαι, τήνδ' ἰδοῦσα συμφοράν.
ΙΩ
Πῶς δ' οὐκ ἄν, ἥτις ἐκ Διὸς πάσχω κακῶς ;
760
ΠΡΟΜΗθΕΥΣ
Ὡς τοίνυν ὄντων τῶνδέ σοι μαθεῖν πάρα.
ΙΩ
Πρὸς τοῦ τύραννα σκῆπτρα συληθήσεται ;
ΠΡΟΜΗθΕΥΣ ΔΕΣΜΩΤΗΣ
ΠΡΟΜΗθΕΥΣ
Πρὸς
αὐτὸς αὑτοῦ
αὐτὸς πρὸς κενοφρόνων βουλευμάτων.
ΙΩ
Ποίῳ τρόπῳ ; σήμηνον, εἰ μή τις βλάβη.
ΠΡΟΜΗθΕΥΣ
Γαμεῖ γάμον τοιοῦτον ᾧ ποτ' ἀσχαλᾷ.
765
ΙΩ
θέορτον, ἢ βρότειον ; εἰ ῥητόν, φράσον.
ΠΡΟΜΗθΕΥΣ
Τί δ' ὅντιν' ; οὐ γὰρ ῥητὸν αὐδᾶσθαι τόδε.
ΙΩ
Ἦ πρὸς δάμαρτος ἐξανίσταται θρόνων ;
ΠΡΟΜΗθΕΥΣ
Ἣ τέξεταί γε παῖδα φέρτερον πατρός.
ΙΩ
Οὐδ' ἔστιν αὐτῷ τῆσδ' ἀποστροφὴ τύχης ;
770
ΠΡΟΜΗθΕΥΣ
Οὐ δῆτα,
πλὴν
πρὶν ἔγωγ' ἂν ἐκ δεσμῶν
λυθείς
λυθῶ.
1
ΙΩ
Τίς οὖν ὁ λύσων ἐστὶν ἄκοντος Διός ;
ΠΡΟΜΗθΕΥΣ
Τῶν σῶν τιν' αὐτὸν ἐκγόνων εἶναι χρεών.
ΙΩ
Πῶς εἶπας ; ἦ 'μὸς παῖς σ' ἀπαλλάξει κακῶν ;
ΠΡΟΜΗθΕΥΣ
Τρίτος γε γένναν πρὸς δέκ' ἄλλαισιν γοναῖς.
775
ΙΩ
Ἥδ' οὐκέτ' εὐξύμβλητος ἡ χρησμῳδία.
ΠΡΟΜΗθΕΥΣ
Καὶ μηδὲ
σαυτῆς γ'
σαυτῆς τ' seu σαυτῆς ἐκμαθεῖν ζήτει πόνους.
ΙΩ
Μή μοι προτείνων κέρδος εἶτ' ἀποστέρει.
ΠΡΟΜΗθΕΥΣ
Δυοῖν λόγοιν σε θατέρῳ δωρήσομαι.
ΙΩ
Ποίοιν ; πρόδειξον αἵρεσίν τ' ἐμοὶ δίδου.
780
Προμηθεὺς Δεσμώτης (OCR draft) Experimental (Προμηθεὺς Δεσμώτης. N. Wecklein, 1885.) — 742 focus
ιώ μοί μοι, ἢ ἔ.
ΠΡ.
σὺ δ᾽ αὖ κέκραγας καναμυχθίζη· τί που
δράσεις, ὅταν τὰ λοιπὰ πυνθάνῃ κακά;
770
ΧΟ.
ή γάρ τι λοιπὸν τῇδε πημάτων ἐρεῖς;
ΠΡ.
δυσχείμερόν γε πέλαγος ἀτηρᾶς δύης.
ΙΩ.
τί δῆτ᾽ ἐμοὶ ζῆν κέρδος, ἀλλ᾽ οὐκ ἐν τάχει
ἔρριψ᾽ ἐμαυτὴν τῆσδ᾽ ἀπὸ στύφλου πέτρας,
ὅπως πέδοι σκήψασα τῶν πάντων πόνων
775
ἀπηλλάγην; κρεῖσσον γὰρ εἰς ἅπαξ θανεῖν
ἢ τὰς ἁπάσας ἡμέρας πάσχειν κακῶς.
ΠΡ.
ή δυσπετῶς ἂν τοὺς ἐμοὺς ἄθλους φέροις,
PROMETHEVS VINCTVS.
ΠΡ.
ὅτῳ θανεῖν μέν ἐστιν οὐ πεπρωμένον·
αὕτη γὰρ ἦν ἂν πημάτων ἀπαλλαγή·
780
νῦν δ᾽ οὐδέν ἐστι τέρμα μοι προκείμενον
μόχθων, πρὶν ἂν Ζεὺς ἐκπέσῃ τυραννίδος.
ΙΩ.
ή γάρ ποτ' ἔστιν ἐκπεσεῖν ἀρχῆς Δία;
ΠΡ.
ήδοι ἄν, οἶμαι, τήνδ' ἰδοῦσα συμφοράν.
ΙΩ.
πῶς δ᾽ οὐκ ἄν, ἥτις ἐκ Διὸς πάσχω κακῶς;
785
ΠΡ.
ὡς τοίνυν ὄντων τῶνδε μαθεῖν σοι πάρα.
ΙΩ.
πρὸς τοῦ τύραννα σκῆπτρα συληθήσεται;
ΠΡ.
πρὸς αὐτὸς αὑτοῦ κενοφρόνων βουλευμάτων.
ΙΩ.
ποίῳ τρόπῳ; σήμηνον, εἰ μή τις βλάβη.
ΠΡ.
γαμεῖ γάμον τοιοῦτον ᾧ ποτ᾽ ἀσχαλᾷ.
790
ΙΩ.
θέορτον, ἢ βρότειον; εἰ ῥητόν, φράσον.
ΠΡ.
τί δ᾽ ὅντιν᾽; οὐ γὰρ ῥητὸν αὐδᾶσθαι τόδε.
ΙΩ.
ἢ πρὸς δάμαρτος ἐξανίσταται θρόνων;
ΠΡ.
ἣ τέξεται γε παῖδα φέρτερον πατρός.
ΙΩ.
οὐδ᾽ ἔστιν αὐτῷ τῆσδ᾽ ἀποστροφὴ τύχης;
795
ΠΡ.
οὐ δῆτα, πλὴν ἔγωγ᾽ ἂν ἐκ δεσμῶν λυθείς.
ΙΩ.
τίς οὖν ὁ λύσων ἐστὶν ἄκοντος Διός;
ΠΡ.
τῶν σῶν τιν᾽ αὐτὸν ἐκγόνων εἶναι χρεών.
ΙΩ.
πῶς εἶπας; ἦ 'μὸς παῖς σ᾿ ἀπαλλάξει κακῶν;
ΠΡ.
τρίτος γε γένναν πρὸς δέκ᾽ ἄλλαισιν γοναῖς.
800
ΙΩ.
ἥδ᾽ οὐκέτ᾽ εὐξύμβλητος ἡ χρησμωδία.
AESCHYLI
ΠΡ.
καὶ μηδὲ σαυτῆς ἐκμαθεῖν ζήτει πόνους.
ΙΩ.
μή μοι προτείνων κέρδος εἶτ᾽ ἀποστέρει.
ΠΡ.
δυοῖν λόγοιν σε θατέρῳ δωρήσομαι.
ΙΩ.
ποίοιν, πρόδειξον αἵρεσίν τ' ἐμοὶ δίδου.
805
ΠΡ.
Aeschyli Prometheus Vinctus (OCR draft) Experimental (Aeschyli Prometheus Vinctus. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 742 focus
ΙΩ
ἰώ μοί μοι, ἔ ἔ.
ΠΡ.
σὺ δ᾽ αὐ κέκραγας κάναμυχθίζηι· τί που
Testim.:
Apparatus Criticus
πρόσπλατοι πρόσπλαστοι corr. Elmsley εὔβατος ἄβατος αὐτὸν Καύκασον αὐτὸn τὸν Καύκασον ἐκφυσᾶι ἐκφυσσᾶι ἥξεις ἴξηι ἴξεις ἥξης κατοικιοῦσιν κατοικοῦσιν ναύτηισι ναύταισι μητρυιὰ μητρυά corr. m στενοπόροις στενοπόρου θρασυσπλάγχνως θρασύσπλαγχνον ἐπώνυμος ἐπώνυμον δ᾽ om μηδέπω 'n μηδ᾽ ἐπῶν dist. Turnebus προοιμίοις προοιμίους ἰώ μοί μοι, ἔ ἔ bis ἰώ quater ἔ κάναμυχθίζηι -μοχθίζη
ΠΡ.
1
δράσεις, ὅταν τὰ λοιπὰ πυνθάνηι κακά;
ΧΟ.
ἢ γάρ τι λοιπὸν τῆιδε πημάτων ἐρεῖς;
745
ΠΡ.
δυσχείμερόν γε πέλαγος ἀτηρᾶς δύης.
ΙΩ
τί δῆτ᾽ ἐμοὶ ζῆν κέρδος, ἀλλ᾽ οὐκ ἐν τάχει
ἔρριψ᾽ ἐμαυτὴν τῆσδ᾽ ἀπὸ στύφλου πέτρας,
ὅπως πέδοι σκήψασα τῶν πάντων πόνων
ἀπηλλάγην; κρεῖσσον γὰρ εἰσάπαξ θανεῖν
750
ἢ τὰς ἁπάσας ἡμέρας πάσχειν κακῶς.
ΠΡ.
ἢ δυσπετῶς ἂν τοὺς ἐμοὺς ἄθλους φέροις,
ὅτωι θανεῖν μέν ἐστιν οὐ πεπρωμένον·
αὕτη γὰρ ἦν ἂν πημάτων ἀπαλλαγή·
νῦν δ᾽ οὐδέν ἐστι τέρμα μοι προκείμενον
755
μόχθων, πρὶν ἂν Ζεὺς ἐκπέσηι τυραννίδος.
ΙΩ
ἢ γάρ ποτ᾽ ἔστιν ἐκπεσεῖν ἀρχῆς Δία;
ΠΡ.
ἥδοι᾽ ἄν, οἶμαι, τήνδ᾽ ἰδοῦσα συμφοράν.
ΙΩ
πῶς δ᾽ οὐκ ἄν, ἥτις ἐκ Διὸς πάσχω κακῶς;
ΠΡ.
ὡς τοίνυν ὄντων τῶνδέ σοι μαθεῖν πάρα.
760
ΙΩ
πρὸς τοῦ τύραννα σκῆπτρα συληθήσεται;
ΠΡ.
πρὸς αὐτὸς αὐτοῦ κενοφρόνων βουλευμάτων.
ΙΩ
ποίωι τρόπωι; σήμηνον, εἰ μή τις βλάβη.
ΠΡ.
γαμεῖ γάμον τοιοῦτον ὧι ποτ᾿ ἀσχαλᾶι.
ΙΩ
θέορτον ἢ βρότειον; εἰ ῥητόν, φράσον.
765
ΠΡ.
τί δ᾽ ὅντιν᾽; οὐ γὰρ ῥητὸν αὐδᾶσθαι τόδε.
ΙΩ
ἢ πρὸς δάμαρτος ἐξανίσταται θρόνων;
ΠΡ.
ἢ τέξεταί γε παῖδα φέρτερον πατρός.
ΙΩ
οὐδ᾽ ἔστιν αὐτῶι τῆσδ᾽ ἀποστροφὴ τύχης;
ΠΡ.
οὐ δῆτα, πλὴν ἔγωγ᾽ ἂν ἐκ δεσμῶν λυθείς.
770
ΙΩ
τίς οὖν ὁ λύσων ἐστὶν ἄκοντος Διός;
ΠΡ.
τῶν σῶν τιν᾿ αὐτὸν ἐγγόνων εἶναι χρεών.
ΙΩ
πῶς εἶπας; ἢ ᾿μὸς παῖς σ᾽ ἀπαλλάξει κακῶν;
Apparatus Criticus
ἀτηρᾶς ἀτειρᾶς πέδοι πέδω δυσπετῶς δυπετῶς φέροις φέρεις μέν ἐστιν ab ἄv ... transiliunt μέν om θ. ἔνεστι ἦν ἂν ἄν om ἂν ἦν ἐκπέσηι ἐκπέσοι ἥδοι᾽ ἄν ἥδοι᾽ ἄν ἥδοιμ᾽ ἄν (vel ἡδοίμαν) ἰδοῦσαν δ᾽ om τῶνδέ σοι μαθεῖν σοι μαθεῖν μαθεῖν σοι τύραννα τυράννου συληθήσεται συλληθ. πρὸς αὐτὸς αὐτοῦ πρός αὐτὸς αὐτὸς πρός κενοφρόνων κουφόνων ποίωι τρόπωι ποίωι τρόπωι ἢ βρότειον βρ. ἢ γε om λυθείς πρίν λυθείς λυθῶ λύσων λύσων σ᾽ αὐτὸν αὐτῶν ἐγγόνων ἐγγόνων έκγ. ἢ 'μὸς ἢ οὑμός σ᾽ om
ΠΡ.
τρίτος γε γένναν πρὸς δέκ᾽ ἄλλαισιν γοναῖς.
ΙΩ
ἥδ᾽ οὐκέτ᾽ εὐξύμβλητος ἡ χρησμωιδία.
775
ΠΡ.
καὶ μηδὲ σαυτῆς ἐκμαθεῖν ζήτει πόνους.
ΙΩ
μή μοι προτείνων κέρδος εἶτ᾿ ἀποστέρει.
ΠΡ.
δυοῖν λόγοιν σε θατέρωι δωρήσομαι.
ΙΩ
ποίοιν; πρόδειξον αἵρεσίν τ᾽ ἐμοὶ δίδου.
Translations (8)
Prometheus Bound Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922. (Modernized by Perseus.)) — 609-885 focus
Prometheus
I will tell you plainly all that you would like to know,
not weaving riddles, but in simple language, since it is right to speak openly to friends. Look, I whom you see am Prometheus, who gave fire to mankind.
610
Io
O you who have shown yourself a common benefactor of mankind, wretched Prometheus, why do you suffer so?
Prometheus
I have only just now finished lamenting my own calamities.
615
Io
You will not then do this favor for me?
Prometheus
Say what it is you wish; for you can learn all from me.
Io
Tell me who has bound you fast in this ravine.
Prometheus
Zeus by his will, Hephaestus by his hand.
Io
And for what offence do you pay the penalty?
620
Prometheus
It suffices that I have made clear to you this much and no more.
Io
No, also tell me the end of my wandering—what time is set for wretched me.
Prometheus
It would be better not to know than to know, in your case.
Io
I beg you, do not hide from me what I am doomed to suffer.
625
Prometheus
No, it is not that I do not want to grant your request.
Io
Why then your reluctance to tell me everything?
Prometheus
I am not unwilling; but I hesitate to crush your spirit.
Io
Do not be more kind to me than I myself desire.
Prometheus
Since you insist, I must speak. Listen, then.
630
Chorus
No, not yet. Grant us too a portion of the pleasure. Let us first inquire the story of her affliction and let her with her own lips relate the events that brought horrid calamity upon her. Then let her be instructed by you as to the toils still to come.
Prometheus
It is for you, Io, to grant them this favor, especially since they are your father’s sisters. For it is worthwhile to indulge in weeping and in wailing over evil fortunes when one is likely to win the tribute of a tear from the listener.
635
640
Io
I do not know how to refuse you. You shall learn in truthful speech all that you would like to know. Yet I am ashamed to tell about the storm of calamity sent by Heaven, of the marring of my form, and of the source from which it swooped upon me, wretched that I am.
640
For visions of the night, always haunting my maiden chamber, sought to beguile me with seductive words, saying:
O damsel greatly blessed of fortune, why linger in your maidenhood so long when it is within your power to win a union of the highest? Zeus is inflamed by passion’s dart
645
for you and is eager to unite with you in love. Do not, my child, spurn the bed of Zeus, but go forth to
Lerna
’s meadow land of pastures deep and to your father’s flocks and where his cattle feed, so that the eye of Zeus may find respite from its longing.
650
By such dreams was I, to my distress, beset night after night, until at last I gained courage to tell my father of the dreams that haunted me. And he sent many a messenger to
Pytho
and
Dodona
so that he might discover
655
what deed or word of his would find favor with the gods. But they returned with report of oracles, riddling, obscure, and darkly worded. Then at last there came an unmistakable utterance to Inachus, charging and commanding him clearly that
660
he must thrust me forth from home and native land to roam at large to the remotest confines of the earth; and, if he would not, a fiery thunderbolt would come from Zeus that would utterly destroy his whole race.
Yielding obedience to such prophetic utterances of Loxias,
665
he drove me away and barred me from his house, against his will and mine; but the constraint of Zeus forced him to act by necessity. Immediately my form and mind were distorted, and with horns, as you see, upon my forehead,
670
stung by a sharp-fanged gadfly I rushed with frantic bounds to Cerchnea’s sweet stream and
Lerna
’s spring. But Argus, the earth-born herdsman, untempered in his rage, pursued me, peering with his many eyes upon my steps.
675
A sudden death robbed him of life unexpectedly; while I, still tormented by the gadfly, am driven on from land to land before the heaven-sent plague.
That is what happened ; and if you can declare what toils still remain, reveal them. Do not, from pity, seek
680
to soothe me with untrue words ; for I consider false words to be the foulest sickness.
685
687
Yielding obedience to such prophetic utterances of Loxias,
That is what happened ; and if you can declare what toils still remain, reveal them. Do not, from pity, seek
Chorus
Oh, ah, go away, alas! Never, oh never, did I dream that words so strange would greet my ears;
or that sufferings so grievous to look upon, yes, and so grievous to endure, a tale of outrage, would strike my soul as if with double-pronged goad. Alas, O Fate, O Fate,
690
I shudder to behold the plight that has befallen Io.
695
696
Prometheus
You lament and are full of fear all too soon. Wait until you have learned the rest as well.
Chorus
Proceed, tell all. It is comforting for the sick to know clearly beforehand what pain still awaits them.
Prometheus
You gained your former request easily from me; for you first desired the story of her ordeal from her own lips. Hear now the sequel, the sufferings this maid is fated to endure at Hera’s hand.
700
And may you, daughter of Inachus, lay to heart my words so that you may learn the end of your wanderings. First, from this spot, turn yourself toward the rising sun and make your way over untilled plains; and you shall reach the Scythian nomads, who dwell
705
in thatched houses, perched aloft on strong-wheeled wagons and are equipped with far-darting bows. Do not approach them, but keeping your feet near the rugged shore, where the sea breaks with a roar, pass on beyond their land. On the left hand dwell the workers in iron,
710
the Chalybes, and you must beware of them, since they are savage and are not to be approached by strangers. Then you shall reach the river Hybristes,
1
which does not belie its name. Do not cross this, for it is hard to cross, until you come to
Caucasus
itself,
715
loftiest of mountains, where from its very brows the river pours out its might in fury. You must pass over its crests, which neighbor the stars, and enter upon a southward course, where you shall reach the host of the Amazons, who loathe all men. They shall in time to come
720
inhabit Themiscyra on the Thermodon, where, fronting the sea, is Salmydessus’ rugged jaw, evil host of mariners, step-mother of ships. The Amazons will gladly guide you on your way. Next, just at the narrow portals of the harbor, you shall reach
725
the Cimmerian isthmus. This you must leave with stout heart and pass through the channel of Maeotis; and ever after among mankind there shall be great mention of your passing, and it shall be called after you the
Bosporus
.
2
Then, leaving the soil of
Europe
,
730
you shall come to the Asian continent.
Does it not seem to you that the tyrant of the gods is violent in all his ways? For this god, desirous of union with this mortal maid, has imposed upon her these wanderings. Maiden, you have gained a cruel suitor
735
for your hand. As to the tale you now have heard— understand that it has not even passed the introduction.
740
742
Does it not seem to you that the tyrant of the gods is violent in all his ways? For this god, desirous of union with this mortal maid, has imposed upon her these wanderings. Maiden, you have gained a cruel suitor
Io
Ah me, ah me, alas!
Prometheus
What! You are crying and groaning again? What will you do, I wonder, when you have learned the sufferings still in store for you?
Chorus
What! Can it be that you have sufferings still left to recount to her?
745
Prometheus
Yes, a tempestuous sea of calamitous distress.
Io
What gain have I then in life? Why did I not hurl myself straightaway from this rugged rock, so that I was dashed to earth and freed from
all my sufferings? It is better to die once and for all than linger out all my days in misery.
750
Prometheus
Ah, you would hardly bear my agonies to whom it is not foredoomed to die; for death would have freed me from my sufferings.
But now no limit to my tribulations has been appointed until Zeus is hurled from his sovereignty.
755
Io
What! Shall Zeus one day be hurled from his dominion?
Prometheus
You would rejoice, I think, to see that happen.
Io
Why not, since it is at the hand of Zeus that I suffer?
Prometheus
Then you may assure yourself that these things are true.
760
Io
By whom shall he be despoiled of the sceptre of his sovereignty?
Prometheus
By himself and his own empty-headed purposes.
Io
In what way? Oh tell me, if there be no harm in telling.
Prometheus
He shall make a marriage that shall one day cause him distress.
Io
With a divinity or with a mortal? If it may be told, speak out.
765
Prometheus
Why ask with whom? I may not speak of this.
Io
Is it by his consort that he shall be dethroned?
Prometheus
Yes, since she shall bear a son mightier than his father.
Io
And has he no means to avert this doom?
Prometheus
No, none—except me, if I were released from bondage.
770
Io
Who then is to release you against the will of Zeus?
Prometheus
It is to be one of your own grandchildren.
Io
What did you say? A child of mine will release you from your misery?
Prometheus
The third in descent after ten generations.
Io
Your prophecy is not easy to understand.
775
Prometheus
Yes, so do not seek to learn the full extent of your own sufferings.
Io
Do not offer me a favor and then withdraw it.
Prometheus
I will present you with one or other of two tales.
Io
Which two? Set them forth and offer me the choice.
780
Prometheus
I am making the offer: choose whether I shall reveal the sufferings still in store for you or the one who will be my deliverer.
780
Chorus
Consent to bestow on her one of these favors, and on me the other; do not deny me the tale. Tell her about her further wanderings;
tell me who will deliver you—for I would like to know this.
785
Prometheus
Well, since you are bent on this, I will not refuse to proclaim all that you still crave to know. First, to you, Io, will I declare your much-vexed wandering, and may you engrave it on the recording tablets of your mind.
When you have crossed the stream that bounds the two continents, toward the flaming east, where the sun walks,...... crossing the surging sea until you reach the Gorgonean plains of Cisthene, where the daughters of Phorcys dwell, ancient maids,
790
three in number, shaped like swans, possessing one eye amongst them and a single tooth; neither does the sun with his beams look down upon them, nor ever the nightly moon. And near them are their three winged sisters, the snake-haired Gorgons, loathed of mankind,
795
whom no one of mortal kind shall look upon and still draw breath. Such is the peril that I bid you to guard against. But now listen to another and a fearsome spectacle. Beware of the sharp-beaked hounds of Zeus that do not bark, the gryphons,
800
and the one-eyed Arimaspian folk, mounted on horses, who dwell about the flood of Pluto’s
3
stream that flows with gold. Do not approach them. Then you shall come to a far-off country of a dark race that dwells by the waters of the sun, where the river Aethiop is.
805
Follow along its banks until you reach the cataract, where, from the Bybline mountains,
Nile
sends forth his hallowed and sweet stream. He will conduct you on your way to the three-angled land of Nilotis, where, at last, it is ordained for you,
810
O Io, and for your children to found your far-off colony.
If anything of this is confusing to you and hard to understand, may you question me yet again, and gain a clear account; for I have more leisure than I crave.
815
819
If anything of this is confusing to you and hard to understand, may you question me yet again, and gain a clear account; for I have more leisure than I crave.
Chorus
If there is anything still remaining or passed over
of her direful wandering that you have to tell, oh speak. But if you have told all, grant us in turn the favor we request—you probably have it still in memory.
820
Prometheus
She has now heard the full end of her travels; yet so she may know that she has heard no vain tale from me,
I will describe the toils she has endured before she came here, giving this as a sure proof of my account.
Most of the weary tale I shall leave out and come to the very close of your wanderings.
For when you reached the Molossian plains
825
and the sheer ridge that encircles
Dodona
, where lies the prophetic seat of Thesprotian Zeus and that marvel, passing all belief, the talking oaks, by which you clearly, and in no riddling terms, were saluted as the renowned
830
bride-to-be of Zeus (is any of this pleasing to you?), then, stung by the gadfly, you rushed along the pathway by the shore to the great gulf of Rhea, from where you are tossed in backward-wandering course; and for all time to come a recess of the sea,
835
be well assured, shall bear the name Ionian, as a memorial of your crossing for all mankind.
These, then, are the tokens to you of my understanding, to show that it discerns more than has been made manifest. The rest I shall declare both to you and her,
840
returning to the track of my former tale.
845
846
And you shall bring forth dark Epaphus,
4
thus named from the manner of Zeus’ engendering; and he shall gather the fruit of all the land watered by the broad-flowing
Nile
. Fifth in descent from him, fifty maidens shall return to
Argos
, not of their own
850
free choice, but fleeing marriage with their cousin kin; while these, their hearts ablaze with passion, like falcons eagerly pursuing doves, shall come in pursuit of wedlock unlawful to pursue; but God shall grudge them enjoyment of their brides.
855
Pelasgian soil shall offer the maids a home, when, in the watches of the night, their husbands have been slain by a deed of daring wrought by the women’s murderous blows. For each bride shall take the life of her lord, dyeing a two-edged sword in his blood—in such ways may Love come upon my enemies!
860
However, love’s desire shall charm one of the maidens not to slay her mate; rather, her resolve will lose its edge; for she will make her choice between two evil names to be called coward rather than murderess. She it is who shall give birth in
Argos
to a royal line—
865
a long story is necessary to explain this clearly; of her seed, however, shall be born a man of daring, renowned with the bow, who shall deliver me from these toils.
5
Such is the oracle recounted to me by my mother, Titan Themis, born long ago.
870
The manner and the means—these need lengthy speech to tell, and to learn them all would not be of any benefit.
875
877
Most of the weary tale I shall leave out and come to the very close of your wanderings.
For when you reached the Molossian plains
These, then, are the tokens to you of my understanding, to show that it discerns more than has been made manifest. The rest I shall declare both to you and her,
Io
Oh! Oh! Alas! Once again convulsive pain and frenzy, striking my brain, inflame me. I am stung by the gadfly’s barb,
unforged by fire. My heart knocks at my ribs in terror; my eyeballs roll wildly round and round. I am carried out of my course by a fierce blast of madness; I’ve lost all mastery over my tongue,
880
and a stream of turbid words beats recklessly against the billows of dark destruction.
Exit
885
Prometheus Bound. (OCR draft) Experimental (Prometheus Bound.. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 742 focus
PROMETHEUS
Thou too in thy turn art crying out and moaning : what wilt thou do then, when thou learnest the residue of thy ills?
CHORUS
What! hast thou aught of suffering left to tell to ner?
PROMETHEUS
Aye, a tempestuous sea of baleful calamities.
IO
What gain then is it for me to live ? but why did I not quickly fling myself from this rough precipice, that dashing on the plain I had rid myself of all my pangs? for better is it once to die, than all one's days to suffer ill.
PROMETHEUS
Verily thou wouldst hardly bear the agonies of me to whom it is not doomed to die. For this would be an escape from sufferings. But now there is no limit set to my hardships, until Jove shall have been deposed from his tyranny.
IO
What! is it possible that Jupiter should ever fall from his power?
PROMETHEUS
Glad wouldst thou be, I ween, to witness this event.
IO
And how not so, I, who through Jupiter am suffering ill?
PROMETHEUS
Well then thou mayest assure thyself of these things that they are so.
IO
By whom is he to be despoiled of his seeptre of tyranny.
PROMETHEUS
Himself, by his own senseless counsels.
IO
In what manner? Specify it, if there be no harm.
PROMETHEUS
IO
Celestial or mortal? If it may be spoken, tell me.
PROMETHEUS
But why ask its nature? for it is not a matter that I can communicate to you.
IO
Is it by a consort that he is to be ejected from his throne?
PROMETHEUS
IO
And has he no refuge from this misfortune?
PROMETHEUS
Not he, indeed, before at any rate I after being liberated from my shackles
IO
Who then is he that shall liberate thee in despite of Jupiter?
PROMETHEUS
It is ordained that it shall be one of thine own descendants.
IO
How sayest thou? Shall child of mine release thee from thy ills?
PROMETHEUS
IO
This prophecy of thine is no longer easy for me to form a guess upon.
PROMETHEUS
Nor seek thou to know over well thine own pangs.
IO
Do not after proffering me a benefit withhold it from me.
PROMETHEUS
I will freely grant thee one of two disclosures.
IO
Explain to me first of what sort they are, and allow me my choice.
PROMETHEUS
PROMÉTHÉE ENCHAINÉ (OCR draft) Experimental (PROMÉTHÉE ENCHAINÉ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 742 focus
PROMÉTHÉE
De nouveau, tu cries, tu meugles : que feras-tu, lorsque tu apprendras le reste de tes maux ?
De nouveau, tu cries, tu meugles : que feras-tu, lorsque tu apprendras le reste de tes maux ?
LE CORYPHÉE
Te reste-t-il encore d'autres peines à lui annoncer ?
PROMÉTHÉE
Dis mieux : une orageuse mer de fatale détresse.
IO
Quel profit ai-je alors à vivre ? Pourquoi tardé-je à me précipiter de cet âpre rocher ? En m'abattant à terre,
je m'affranchis de toutes mes douleurs. Mieux vaut mourir d'un coup que souffrir misérablement chaque jour.
je m'affranchis de toutes mes douleurs. Mieux vaut mourir d'un coup que souffrir misérablement chaque jour.
PROMÉTHÉE
Tu aurais donc grand'peine à porter mes épreuves : à moi, le destin ne permet pas la mort. Seule, elle m'affranchirait de mes maux. Mais nul terme
ne s'en offre à moi, avant que Zeus ne tombe de sa toute puissance.
ne s'en offre à moi, avant que Zeus ne tombe de sa toute puissance.
IO
Est-il possible que Zeus tombe un jour du pouvoir ?
PROMÉTHÉE
Ta joie serait grande, je pense, à voir telle aventure.
IO
Certes, quand c'est par Zeus que je souffre de telles misères.
PROMÉTHÉE
Eh bien ! tu peux l'apprendre : c'est ce qui sera.
Eh bien ! tu peux l'apprendre : c'est ce qui sera.
IO
Et qui lui ravira le spectre tout-puissant ?
PROMÉTHÉE
Lui-même et ses vains caprices.
IO
Comment ? dis-le moi, s'il se peut sans inconvénient.
PROMÉTHÉE
Il contractera un hymen dont il se repentira un jour.
PROMÉTHÉE ENCHAINÉ
IO
Hymen divin ou mortel ? Si la chose peut se dire, réponds.
Hymen divin ou mortel ? Si la chose peut se dire, réponds.
PROMÉTHÉE
Qu'importe quel il soit ! il n'est point permis de le dire.
IO
Est-ce son épouse qui le chassera de son trône ?
PROMÉTHÉE
En lui enfantant un fils plus fort que son père.
IO
N'a-t-il pas un moyen de détourner le sort ?
N'a-t-il pas un moyen de détourner le sort ?
PROMÉTHÉE
Aucun, sauf Prométhée délié de ses chaînes.
IO
Qui serait donc capable de te délier en dépit de Zeus ?
PROMÉTHÉE
Un de tes descendants doit l'être.
IO
Que dis-tu ? Un fils sorti de moi t'affranchirait de tes maux ?
PROMÉTHÉE
Oui, trois générations après les dix premières.
Oui, trois générations après les dix premières.
IO
Cet oracle là n'est plus aisé à comprendre.
PROMÉTHÉE
Ne cherche pas davantage à connaître à fond tes propres misères.
IO
Ne me montre pas un profit, pour m'en frustrer ensuite.
PROMÉTHÉE
De deux présents je te donnerai l'un ou l'autre.
De deux présents je te donnerai l'un ou l'autre.
IO
Quels présents ? mets-
Prometheus Chained (OCR draft) Experimental (Prometheus Chained. Robert Potter, 1779.) — 742 focus
PROMETHEUS.
Again that exclamation, that deep groan!
What wilt thou do, when thou ſhalt learn the reſt?
755
CHORUS.
Remains there ought of ills yet to be told?
PROMETHEUS.
A wide tempeſtuous ſea of baleful woes.
I O.
What then has life deſirable? Why rather
From this rude cliff leap I not headlong down,
And end my woes? Better to die at once,
760
Than linger out a length of life in pain.
PROMETHEUS.
Ill wou'dſt thou bear my miſeries, by the Fates
Exempt from death, the refuge of th' afflicted.
But my afflictions know no bounds, till Jove
Falls from th' imperial ſovereignty of heav'n.
765
ΙΟ.
Shall he then fall? Shall the time come, when Jove
f
Shall ſink dethron'd?
I think I ſhould rejoice
To ſee the tyrant's ruin: Should I not,
Since from his hands I ſuffer all these ills.
770
PROMETHEUS.
Then be thou well aſſur'd it ſhall be ſo.
IO.
And who ſhall wreſt th'imperial ſceptre from him?
PROMETHEUS.
Himſelf, deſtroy'd by his improvident counſels.
10.
Oh ſay, if harmlcss what I aſk, ſay how.
PROMETHEUS.
Urging a marriage he ſhall dearly rue.
775
10.
Heav'nſprung, or mortal? If permitted, ſay.
PROMETHEUS.
What matters which? It may not be diſclos'd.
10.
Shall then a wife deprive him of the throne?
PROMETHEUS.
She greater than the ſire ſhall bear a ſon.
I 0.
Has he no means of pow'r t' avert this fate?
780
PROMETHEUS.
None, till from these vile chains I ſhall be free.
10.
And who, 'gainſt Jove's high will, ſhall ſet thee free?
PROMETHEUS.
One, of neceſſity, from thee deſcended.
I O.
From me! My ſon releaſe thee from thy pains?
PROMETHEUS.
Third of thy race, first numb'ring ten deſcents.
g
785
IO.
Oracular this, of difficult conjecture.
PROMETHEUS.
Check then thy wiſh, nor seek to know thy toils.
IO.
Do not hold forth a grace, then ſnatch it from me.
PROMETHEUS.
Of two relations I will grant thee either.
IO.
Propoſe the two, then leave the choice to me.
790
PROMETHEUS.
Eschilo, Prometeo legato: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, Prometeo legato: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 742 focus
PROMETEO
Or tu gridi, tu gemi. E che farai,
quando udrai che sciagure ancor t'attendono ?
865
CORIFEA
Altri cordogli ancor devi tu dirle?
PROMETEO
Di guai funesti un tempestoso pelago.
IO
Dunque, a che pro' vivere piú? Ché súbito
giú da questa erta rupe io non mi gitto,
e, franta al suolo, a tutti i miei cordogli
870
non pongo un fine? Oh!, morire una volta
meglio mi val che tutti i dí soffrire.
PROMETEO
Deh!, quanto poco sopportar sapresti
gli affanni miei, che aver morte non posso!
Morte, sarebbe dei travagli il termine:
875
niun fine invece è a me dei guai prescritto,
se di Giove il poter prima non crolla.
IO
Come? Giove crollar può dal suo regno?
IO
Come no, se per Giove il male io soffro?
PROMETEO
E sappi dunque che tanto avverrà.
880
IO
Da chi mai tolto gli sarà lo scettro ?
PROMETEO
Da lui stesso: dai suoi consigli stolti.
IO
Come? Se danno a te non reca, dimmelo.
PROMETEO
Stringerà nozze onde dovrà dolersi.
IO
Mortali, oppur divine? Se puoi, dimmelo.
885
PROMETEO
Che importa questo? E dirlo non è lecito.
IO
Lo sbalzerà dal trono la sua sposa ?
PROMETEO
Creando un figlio più forte del padre.
IO
Né modo v'è che a questa sorte sfugga?
PROMETEO
Niuno: solo io potrei, se mi sciogliessero.
890
IO
Chi l'oserà, se Giove a ciò s'oppone ?
PROMETEO
Un dei tuoi discendenti. È questo il fato.
IO
Che dici? Un figlio mio ti farà libero ?
PROMETEO
Di terza stirpe dopo dieci stirpi.
IO
Non è piú tal responso intelligibile.
895
PROMETEO
Rinunzia dunque a sapere i tuoi mali.
IO
Non mi negare il dono già profferto.
PROMETEO
Uno dei due racconti in dono t'offro.
CORIFEA
E quali? Offrili, e a noi lascia la scelta.
PROMETEO
Aeschylus, Prometheus vinctus: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Prometheus vinctus: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 742 focus
CHo.
Quid'nam reliqua mala huic dices?
Pro.
Tempestuosus pelagus intractabilis doloris.
Io.
Quid videlicet mihi prodest vivere? sed non ce
745
leriter
Proieci meipsam ex hac aspera petra,
Vt ex hoc loco proruens ab omnibus laboribus
Liberarer? nam melius est semel mori,
Quàm semper mala perpeti.
750
Pro.
Quàm molestè meas ærumnas ferres,
Cui nunquam mori constitutum est.
Ipsa mors fuisset dolorum liberatio.
PROMETHEVS.
Nunc nullus finis mihi propositus est
Laborum, priusquam Iupiter regno cadat.
755
Io.
Num aliquando principatu cadet Iupiter?
Delectarer, ut arbitror, si illam videre calamitatem,
Quomodo non? quæ à Iove contumelia affecta sum.
Pro.
Ex his igitur tibi licet intelligere.
Io.
A' quo tyrannicis sceptris priuabitur?
760
Pro.
Ipse à seipso, imprudens consiliorum.
Io.
Quomodo, significa: modò ne tibi hoc noceat.
Pro.
Contrahet matrimonium, ex quo dolebit.
Io.
Deam ducet, aut mortale?
si fas est dicere, dicito.
765
Pro.
Quales erunt illæ nuptiæ, non licet dicere.
Io.
Num ab uxore eijcietur folio?
Pro.
Quæ pariet filium fortiorem patre.
Io.
Neq; est huius fortunæ aversio?
Pro.
Non, priusquam ego vinculis soluar.
770
Io.
Quis igitur te soluet, invito Ioue?
Pro.
Tuorum aliquem nepotum opus est esse.
Io.
Quomodo dixisti? meus filius te liberabit à me
Pro.
Tertius decimus generatione.
Io.
Non amplius captu facile hoc vaticinium.
775
Pro.
Et neq; tuos quære intelligere labores,
Io.
Ne mihi proponens lucrum, deinde aufer,
Pro.
Duorum sermonum altero te donabo.
Io.
Qui sit, ostende, mihiq; da electionem,
Pro.
English (E. D. A. Morshead, 1908) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Prometheus Bound — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 742 focus
Alas for me, alas!
815
Prometheus
Again thou criest, with a heifer's low.
What wilt thou do, learning thy future woes?
Chorus
What, hast thou further sorrows for her ear?
Prometheus
Yea, a vext ocean of predestined pain.
Io
What profit then is life to me? Ah, why
820
Did I not cast me from this stubborn crag?
So, with one spring, one crash upon the ground,
I had attained surcease from all my woes.
Better it is to die one death outright
Than linger out long life in misery.
825
Prometheus
Ill would'st thou bear these agonies of mine—
Mine, with whose fate it standeth not to win
The goal of death, which were release from pain!
Now, there is set no limit to my woe
Till Zeus be hurled from his omnipotence.
830
Io
Zeus hurled from pride of place! Can such things be?
Prometheus
Thou wert full fain, methinks, to see that sight!
Io
Even so—his overthrow who wrought my pain.
Prometheus
Then may'st thou know thereof; such fall shall be.
Io
And who shall wrench the sceptre from his hand?
835
Prometheus
By his own mindless counsels shall he fall.
Io
And how? unless the telling harm, say on!
Prometheus
Wooing a bride, his ruin he shall win.
Io
Goddess, or mortal? tell me, if thou may'st.
Prometheus
No matter which—more must not be revealed.
840
Io
Doth then a consort thrust him from his throne?
Prometheus
The child she bears him shall o'ercome his sire.
Io
And hath he no avoidance of this doom?
Prometheus
None, surely—till that I, released from bonds—
Io
Who can release thee, but by will of Zeus?
845
Prometheus
Fate gives this duty to a child of thine!
Io
How? Shall a child of mine undo thy woes?
Prometheus
Yea, of thy lineage, thirteen times removed.
Io
Dark beyond guessing grows thine oracle.
Prometheus
Yea—seek not therefore to foreknow thy woes.
850
Io
As thou didst proffer hope, withdraw it not.
Prometheus
Two tales I have—choose! for I grant thee one.
Io
And which be they? reveal, and leave me choice.
Prometheus
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 742 focus
O weh mir, weh, weh!
Prometheus.
Schon klagst du wieder, schluchzest auf. Was wirst du thun,
740
Wenn Kunde dir von deinem weitern Leide wird?
Die Chorführerin.
So hast du weit're Mühen noch ihr kundzuthun?
Prometheus.
Graunvoller Qualen stürmisch aufgeregtes Meer.
Jo.
Was frommt mir denn zu leben? Warum stürz' ich mich
Nicht ungesäumt von diesem steilen Fels hinab,
745
Daß hier am Grund zerschmettert alles Leides ich
Frei würde? Besser, stürb' ich so mit Einem Mal,
Als wenn ich alle Tage leid' in neuer Qual.
Prometheus.
Nicht leicht fürwahr ertrügst du meines Leides Last,
Weil auch zu sterben mein Geschick mir nicht vergönnt;
750
Denn Sterben überhöbe mich der Marter doch.
Nun aber ist kein Ende meiner Kämpfe mir
Beschieden, eh Kronion seinem Thron entstürzt.
Jo.
Daß Zeus vom Throne stürze, kann dies je gescheh'n?
Prometheus.
Du würdest, glaub' ich, diesen Sturz wohl gerne seh'n?
755
Jo.
Wie sollt' ich anders, da mir Zeus dies Leid gethan?
Prometheus.
So magst du wissen: also wird's wahrhaft gescheh'n.
Jo.
Und wer beraubt des königlichen Scepters ihn?
Prometheus.
Er selbst sich selbst durch eignen Nathes Unverstand.
To.
In welcher Weise? Sag' es, wenn's nicht Schaden bringt.
760
Prometheus.
Ein Ehebündniß schließt er, das ihn reuen wird.
Jo.
Mit Göttern oder Menschen? Wenn du darfst, so sprich.
Prometheus.
Was fragst du danach? Dies enthüllen darf ich nicht.
To.
Und ist's die Gattin, welche dann vom Thron ihn stürzt?
Prometheus.
Den Sohn gebiert sie, stärker als sein Vater Zeus.
765
Jo.
Und keine Rettung findet er aus dem Geschick?
Prometheus.
Niemals, bevor ich meiner Bande ledig bin.
Jo.
Wer wird, dem Zeus zum Troke, dich entledigen?
Prometheus.
Von deinen Sprossen einer ist hiezu bestimmt.
Jo.
Wie sagst du? Retten werde dich ein Sohn von mir?
770
Prometheus.
Der dritte deiner Sprossen nach zehn anderen.
Jo.
Noch ist mir unverständlich, was dein Spruch enthüllt.
Prometheus.
Auch spähe nun nicht ferner deinem Loose nach.
Jo.
Was du mir erst verheißen, nimm jetzt nicht zurück.
Prometheus.
Von zwei Berichten einer denn sei dir gewährt!
775
Jo.
Von welchen? Sag' es und gestatte mir die Wahl.
Prometheus.
Notes on the current edition
Prometheus Bound
Commentary
Critical apparatus to Prometheus Bound (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of Prometheus Bound.) focus
742.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-844
English commentary on Prometheus Bound (OCR draft) (N. Wecklein, translated by F. D. Allen. Ginn & Company, 1893; compared with the 1891 printing. Printed commentary pages 31–144. Provisional alignment and unresolved OCR are visibly flagged.) focus
561-886.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-wecklein-allen1893-com-eng1-375
742.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-wecklein-allen1893-com-eng1-473