Prometheus Bound. Aeschylus. ed. Gottfried Hermann. Lipsiae. 1852.
Search the Perseus Catalog for:
Search the Perseus Catalog for:
Current edition Experimental
Critical apparatus to Prometheus Bound (OCR draft) (Latin) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of Prometheus Bound.)
Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.
Editions (7)
Προμηθεὺς Δεσμώτης First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 609-886 focus
Προμηθεύς
λέξω τορῶς σοι πᾶν ὅπερ
1
χρῄζεις μαθεῖν,
οὐκ ἐμπλέκων αἰνίγματ᾽, ἀλλ᾽ ἁπλῷ λόγῳ,
610
ὥσπερ δίκαιον πρὸς φίλους οἴγειν στόμα.
πυρὸς βροτοῖς δοτῆρ᾽ ὁρᾷς Προμηθέα.
Ἰώ
ὦ κοινὸν ὠφέλημα θνητοῖσιν φανείς,
τλῆμον Προμηθεῦ, τοῦ δίκην πάσχεις τάδε;
Προμηθεύς
ἁρμοῖ πέπαυμαι τοὺς ἐμοὺς θρηνῶν πόνους.
615
Ἰώ
οὔκουν πόροις ἂν τήνδε δωρεὰν ἐμοί;
Προμηθεύς
λέγ᾽ ἥντιν᾽ αἰτεῖ: πᾶν γὰρ ἂν
2
πύθοιό μου.
Ἰώ
σήμηνον ὅστις ἐν φάραγγί σ᾽ ὤχμασε.
Προμηθεύς
βούλευμα μὲν τὸ Δῖον, Ἡφαίστου δὲ χείρ.
Ἰώ
ποίων δὲ ποινὰς ἀμπλακημάτων τίνεις;
620
Προμηθεύς
τοσοῦτον ἀρκῶ σοι σαφηνίσας
3
μόνον.
Ἰώ
καὶ πρός γε τούτοις τέρμα τῆς ἐμῆς πλάνης
δεῖξον τίς ἔσται τῇ ταλαιπώρῳ χρόνος.
Προμηθεύς
τὸ μὴ μαθεῖν σοι κρεῖσσον ἢ μαθεῖν τάδε.
Ἰώ
μήτοι με κρύψῃς τοῦθ᾽ ὅπερ μέλλω παθεῖν.
625
Προμηθεύς
ἀλλ᾽ οὐ μεγαίρω τοῦδέ σοι
4
δωρήματος.
Ἰώ
τί δῆτα μέλλεις μὴ
5
οὐ γεγωνίσκειν τὸ πᾶν;
Προμηθεύς
φθόνος μὲν οὐδείς, σὰς δ᾽ ὀκνῶ θρᾶξαι φρένας.
Ἰώ
μή μου προκήδου μᾶσσον ὧν
6
ἐμοὶ γλυκύ.
Προμηθεύς
ἐπεὶ προθυμεῖ, χρὴ λέγειν: ἄκουε δή.
630
Χορός
μήπω γε: μοῖραν δ᾽ ἡδονῆς κἀμοὶ πόρε.
τὴν τῆσδε πρῶτον ἱστορήσωμεν νόσον,
αὐτῆς λεγούσης τὰς πολυφθόρους τύχας:
τὰ λοιπὰ δ᾽ ἄθλων σοῦ διδαχθήτω πάρα.
Προμηθεύς
σὸν ἔργον, Ἰοῖ, ταῖσδ᾽ ὑπουργῆσαι χάριν,
635
ἄλλως τε πάντως καὶ κασιγνήταις πατρός.
ὡς τἀποκλαῦσαι κἀποδύρασθαι τύχας
ἐνταῦθ᾽, ὅπου
7
μέλλοι τις οἴσεσθαι δάκρυ
πρὸς τῶν κλυόντων, ἀξίαν τριβὴν ἔχει.
640
Ἰώ
οὐκ οἶδ᾽ ὅπως ὑμῖν <γ᾽>
8
ἀπιστῆσαί με χρή,
640
σαφεῖ δὲ μύθῳ πᾶν ὅπερ προσχρῄζετε
πεύσεσθε: καίτοι καὶ λέγουσ᾽ ὀδύρομαι
θεόσσυτον χειμῶνα καὶ διαφθορὰν
μορφῆς, ὅθεν μοι σχετλίᾳ προσέπτατο.
ἀεὶ γὰρ ὄψεις ἔννυχοι πωλεύμεναι
645
ἐς παρθενῶνας τοὺς ἐμοὺς παρηγόρουν
λείοισι μύθοις “ὦ μέγ᾽ εὔδαιμον
9
κόρη,
τί παρθενεύει δαρόν, ἐξόν σοι γάμου
τυχεῖν μεγίστου; Ζεὺς γὰρ ἱμέρου βέλει
πρὸς σοῦ τέθαλπται καὶ συναίρεσθαι Κύπριν
650
θέλει: σὺ δ᾽, ὦ παῖ, μὴ ᾽πολακτίσῃς λέχος
τὸ Ζηνός, ἀλλ᾽ ἔξελθε πρὸς Λέρνης βαθὺν
λειμῶνα, ποίμνας βουστάσεις τε πρὸς πατρός,
ὡς ἂν τὸ Δῖον ὄμμα λωφήσῃ πόθου.”
τοιοῖσδε πάσας εὐφρόνας ὀνείρασι
655
συνειχόμην δύστηνος, ἔς τε δὴ πατρὶ
ἔτλην γεγωνεῖν νυκτίφοιτα δείματα.
10
ὁ δ᾽ ἔς τε Πυθὼ κἀπὶ Δωδώνης πυκνοὺς
θεοπρόπους ἴαλλεν, ὡς μάθοι τί χρὴ
δρῶντ᾽ ἢ λέγοντα δαίμοσιν πράσσειν φίλα.
660
ἧκον δ᾽ ἀναγγέλλοντες αἰολοστόμους
χρησμοὺς ἀσήμους δυσκρίτως τ᾽ εἰρημένους.
τέλος δ᾽ ἐναργὴς βάξις ἦλθεν Ἰνάχῳ
σαφῶς ἐπισκήπτουσα καὶ μυθουμένη
ἔξω δόμων τε καὶ πάτρας ὠθεῖν ἐμέ,
665
ἄφετον ἀλᾶσθαι γῆς ἐπ᾽ ἐσχάτοις ὅροις:
κεἰ μὴ θέλοι, πυρωπὸν
11
ἐκ Διὸς μολεῖν
κεραυνόν, ὃς πᾶν ἐξαϊστώσοι
12
γένος.
τοιοῖσδε πεισθεὶς Λοξίου μαντεύμασιν
ἐξήλασέν με κἀπέκλῃσε δωμάτων
670
ἄκουσαν ἄκων: ἀλλ᾽ ἐπηνάγκαζέ νιν
Διὸς χαλινὸς πρὸς βίαν πράσσειν τάδε.
εὐθὺς δὲ μορφὴ καὶ φρένες διάστροφοι
ἦσαν, κεραστὶς δ᾽, ὡς ὁρᾶτ᾽, ὀξυστόμῳ
μύωπι χρισθεῖσ᾽ ἐμμανεῖ σκιρτήματι
675
ᾖσσον πρὸς εὔποτόν τε Κερχνείας ῥέος
Λέρνης τε κρήνην:
13
βουκόλος δὲ γηγενὴς
ἄκρατος ὀργὴν Ἄργος ὡμάρτει, πυκνοῖς
ὄσσοις δεδορκὼς τοὺς ἐμοὺς κατὰ στίβους.
ἀπροσδόκητος δ᾽ αὐτὸν ἀφνίδιος
14
μόρος
680
τοῦ ζῆν ἀπεστέρησεν. οἰστροπλὴξ δ᾽ ἐγὼ
μάστιγι θείᾳ γῆν πρὸ γῆς ἐλαύνομαι.
κλύεις τὰ πραχθέντ᾽: εἰ δ᾽ ἔχεις εἰπεῖν ὅ τι
λοιπὸν πόνων, σήμαινε: μηδέ μ᾽ οἰκτίσας
σύνθαλπε μύθοις ψευδέσιν:
15
νόσημα γὰρ
685
αἴσχιστον εἶναί φημι συνθέτους λόγους.
687
ἀεὶ γὰρ ὄψεις ἔννυχοι πωλεύμεναι
τοιοῖσδε πάσας εὐφρόνας ὀνείρασι
τοιοῖσδε πεισθεὶς Λοξίου μαντεύμασιν
κλύεις τὰ πραχθέντ᾽: εἰ δ᾽ ἔχεις εἰπεῖν ὅ τι
Χορός
ἔα ἔα, ἄπεχε, φεῦ:
μολεῖσθαι λόγους εἰς ἀκοὰν ἐμάν,
οὐδ᾽ ὧδε δυσθέατα καὶ
18
δύσοιστα
690
πήματα, λύματα, δείματα κέν-
τρῳ ψύχειν ψυχὰν ἀμφάκει.
19
ἰὼ ἰὼ μοῖρα μοῖρα,
πέφρικ᾽ εἰσιδοῦσα
20
πρᾶξιν Ἰοῦς.
695
696
Προμηθεύς
πρῴ γε στενάζεις καὶ φόβου πλέα τις εἶ:
ἐπίσχες ἔστ᾽ ἂν καὶ τὰ λοιπὰ προσμάθῃς.
Χορός
λέγ᾽, ἐκδίδασκε: τοῖς νοσοῦσί τοι γλυκὺ
τὸ λοιπὸν ἄλγος προυξεπίστασθαι τορῶς.
Προμηθεύς
τὴν πρίν γε χρείαν
21
ἠνύσασθ᾽ ἐμοῦ πάρα
700
κούφως: μαθεῖν γὰρ τῆσδε πρῶτ᾽ ἐχρῄζετε
τὸν ἀμφ᾽ ἑαυτῆς ἆθλον ἐξηγουμένης:
τὰ λοιπὰ νῦν ἀκούσαθ᾽, οἷα χρὴ πάθη
τλῆναι πρὸς Ἥρας τήνδε τὴν νεάνιδα.
σύ τ᾽, Ἰνάχειον σπέρμα, τοὺς ἐμοὺς λόγους
705
θυμῷ βάλ᾽,
22
ὡς ἂν τέρματ᾽ ἐκμάθῃς ὁδοῦ.
πρῶτον μὲν ἐνθένδ᾽ ἡλίου πρὸς ἀντολὰς
στρέψασα σαυτὴν στεῖχ᾽ ἀνηρότους γύας:
Σκύθας δ᾽ ἀφίξει νομάδας, οἳ πλεκτὰς στέγας
πεδάρσιοι ναίουσ᾽
23
ἐπ᾽ εὐκύκλοις ὄχοις,
710
ἑκηβόλοις τόξοισιν ἐξηρτυμένοι:
24
οἷς μὴ πελάζειν, ἀλλ᾽ ἁλιστόνοις πόδας
25
χρίμπτουσα ῥαχίαισιν ἐκπερᾶν χθόνα.
λαιᾶς δὲ χειρὸς οἱ σιδηροτέκτονες
οἰκοῦσι Χάλυβες, οὓς φυλάξασθαί σε χρή.
715
ἀνήμεροι γὰρ οὐδὲ πρόσπλατοι
26
ξένοις.
ἥξεις δ᾽ Ὑβριστὴν ποταμὸν οὐ ψευδώνυμον,
ὃν μὴ περάσῃς, οὐ γὰρ εὔβατος περᾶν,
πρὶν ἂν πρὸς αὐτὸν Καύκασον μόλῃς, ὀρῶν
ὕψιστον, ἔνθα ποταμὸς ἐκφυσᾷ μένος
720
κροτάφων ἀπ᾽ αὐτῶν. ἀστρογείτονας δὲ χρὴ
κορυφὰς ὑπερβάλλουσαν ἐς μεσημβρινὴν
βῆναι κέλευθον, ἔνθ᾽ Ἀμαζόνων στρατὸν
ἥξεις στυγάνορ᾽, αἳ Θεμίσκυράν ποτε
κατοικιοῦσιν
27
ἀμφὶ Θερμώδονθ᾽, ἵνα
725
τραχεῖα πόντου Σαλμυδησσία γνάθος
ἐχθρόξενος ναύταισι, μητρυιὰ νεῶν:
αὗταί σ᾽ ὁδηγήσουσι καὶ μάλ᾽ ἀσμένως.
ἰσθμὸν δ᾽ ἐπ᾽ αὐταῖς στενοπόροις λίμνης πύλαις
Κιμμερικὸν ἥξεις, ὃν θρασυσπλάγχνως σε χρὴ
730
λιποῦσαν αὐλῶν᾽ ἐκπερᾶν Μαιωτικόν:
ἔσται δὲ θνητοῖς εἰσαεὶ λόγος μέγας
τῆς σῆς πορείας, Βόσπορος δ᾽ ἐπώνυμος
κεκλήσεται. λιποῦσα δ᾽ Εὐρώπης πέδον
ἤπειρον ἥξεις Ἀσιάδ᾽. ἆρ᾽ ὑμῖν δοκεῖ
735
ὁ τῶν θεῶν τύραννος ἐς τὰ πάνθ᾽ ὁμῶς
βίαιος εἶναι; τῇδε γὰρ θνητῇ θεὸς
χρῄζων μιγῆναι τάσδ᾽ ἐπέρριψεν πλάνας.
πικροῦ δ᾽ ἔκυρσας, ὦ κόρη, τῶν σῶν γάμων
μνηστῆρος. οὓς γὰρ νῦν ἀκήκοας λόγους,
740
εἶναι δόκει σοὶ μηδέπω ᾽ν
28
προοιμίοις.
742
πρῶτον μὲν ἐνθένδ᾽ ἡλίου πρὸς ἀντολὰς
Ἰώ
ἰώ μοί μοι, ἐή.
Προμηθεύς
σὺ δ᾽ αὖ κέκραγας κἀναμυχθίζει: τί που
δράσεις, ὅταν τὰ λοιπὰ πυνθάνῃ κακά;
Χορός
ἦ γάρ τι λοιπὸν τῇδε πημάτων ἐρεῖς;
745
Προμηθεύς
δυσχείμερόν γε πέλαγος ἀτηρᾶς δύης.
Ἰώ
τί δῆτ᾽ ἐμοὶ ζῆν κέρδος, ἀλλ᾽ οὐκ ἐν τάχει
ἔρριψ᾽ ἐμαυτὴν τῆσδ᾽ ἀπὸ στύφλου πέτρας,
ὅπως πέδοι
29
σκήψασα τῶν πάντων πόνων
ἀπηλλάγην; κρεῖσσον γὰρ εἰσάπαξ θανεῖν
750
ἢ τὰς ἁπάσας ἡμέρας πάσχειν κακῶς.
Προμηθεύς
ἦ δυσπετῶς
30
ἂν τοὺς ἐμοὺς ἄθλους φέροις,
ὅτῳ θανεῖν μέν ἐστιν οὐ πεπρωμένον:
αὕτη γὰρ ἦν ἂν πημάτων ἀπαλλαγή:
νῦν δ᾽ οὐδέν ἐστι τέρμα μοι προκείμενον
755
μόχθων, πρὶν ἂν Ζεὺς ἐκπέσῃ τυραννίδος.
Ἰώ
ἦ γάρ ποτ᾽ ἔστιν ἐκπεσεῖν ἀρχῆς Δία;
31
Προμηθεύς
ἥδοι᾽ ἄν,
32
οἶμαι, τήνδ᾽ ἰδοῦσα συμφοράν.
Ἰώ
πῶς δ᾽ οὐκ ἄν, ἥτις ἐκ Διὸς πάσχω κακῶς;
Προμηθεύς
ὡς τοίνυν ὄντων τῶνδέ σοι μαθεῖν
33
πάρα.
760
Ἰώ
πρὸς τοῦ τύραννα σκῆπτρα συληθήσεται;
Προμηθεύς
πρὸς αὐτὸς αὑτοῦ κενοφρόνων βουλευμάτων.
Ἰώ
ποίῳ τρόπῳ; σήμηνον, εἰ μή τις βλάβη.
Προμηθεύς
γαμεῖ γάμον τοιοῦτον ᾧ ποτ᾽ ἀσχαλεῖ.
34
Ἰώ
θέορτον, ἢ βρότειον; εἰ ῥητόν, φράσον.
765
Προμηθεύς
τί δ᾽ ὅντιν᾽; οὐ γὰρ ῥητὸν αὐδᾶσθαι τόδε.
Ἰώ
ἦ πρὸς δάμαρτος ἐξανίσταται θρόνων;
Προμηθεύς
ἣ τέξεταί γε παῖδα φέρτερον πατρός.
Ἰώ
οὐδ᾽ ἔστιν αὐτῷ τῆσδ᾽ ἀποστροφὴ τύχης;
Προμηθεύς
οὐ δῆτα, πλὴν ἔγωγ᾽ ἂν ἐκ δεσμῶν λυθείς.
770
Ἰώ
τίς οὖν ὁ λύσων σ᾽
35
ἐστὶν ἄκοντος Διός;
Προμηθεύς
τῶν σῶν τιν᾽ αὐτὸν ἐκγόνων
36
εἶναι χρεών.
Ἰώ
πῶς εἶπας; ἦ ᾽μὸς παῖς σ᾽ ἀπαλλάξει κακῶν;
Προμηθεύς
τρίτος γε γένναν πρὸς δέκ᾽ ἄλλαισιν γοναῖς.
Ἰώ
ἥδ᾽ οὐκέτ᾽ εὐξύμβλητος ἡ χρησμῳδία.
775
Προμηθεύς
καὶ μηδὲ σαυτῆς γ᾽
37
ἐκμαθεῖν ζήτει πόνους.
Ἰώ
μή μοι προτείνων κέρδος εἶτ᾽ ἀποστέρει.
Προμηθεύς
δυοῖν λόγοιν σε θατέρῳ δωρήσομαι.
Ἰώ
ποίοιν; πρόδειξον, αἵρεσίν τ᾽ ἐμοὶ δίδου.
780
Προμηθεύς
δίδωμ᾽: ἑλοῦ γάρ, ἢ πόνων τὰ λοιπά σοι
780
φράσω σαφηνῶς, ἢ τὸν ἐκλύσοντ᾽ ἐμέ.
Χορός
τούτων σὺ τὴν μὲν τῇδε, τὴν δ᾽ ἐμοὶ χάριν
θέσθαι θέλησον, μηδ᾽ ἀτιμάσῃς λόγου:
38
καὶ τῇδε μὲν γέγωνε τὴν λοιπὴν πλάνην,
ἐμοὶ δὲ τὸν λύσοντα: τοῦτο γὰρ ποθῶ.
785
Προμηθεύς
ἐπεὶ προθυμεῖσθ᾽, οὐκ ἐναντιώσομαι
τὸ μὴ οὐ γεγωνεῖν
39
πᾶν ὅσον προσχρῄζετε.
σοὶ πρῶτον, Ἰοῖ, πολύδονον πλάνην φράσω,
ἣν ἐγγράφου σὺ μνήμοσιν δέλτοις φρενῶν.
790
πρὸς ἀντολὰς φλογῶπας ἡλιοστιβεῖς
πόντου
41
περῶσα φλοῖσβον, ἔστ᾽ ἂν ἐξίκῃ
πρὸς Γοργόνεια πεδία Κισθήνης, ἵνα
αἱ Φορκίδες ναίουσι δηναιαὶ κόραι
795
τρεῖς κυκνόμορφοι, κοινὸν ὄμμ᾽ ἐκτημέναι,
μονόδοντες, ἃς οὔθ᾽ ἥλιος προσδέρκεται
ἀκτῖσιν οὔθ᾽ ἡ νύκτερος μήνη ποτέ.
πέλας δ᾽ ἀδελφαὶ τῶνδε τρεῖς κατάπτεροι,
δρακοντόμαλλοι Γοργόνες βροτοστυγεῖς,
ἃς θνητὸς οὐδεὶς εἰσιδὼν ἕξει πνοάς:
800
τοιοῦτο μέν σοι τοῦτο φρούριον λέγω.
ἄλλην δ᾽ ἄκουσον δυσχερῆ θεωρίαν:
ὀξυστόμους γὰρ Ζηνὸς ἀκραγεῖς κύνας
γρῦπας φύλαξαι, τόν τε μουνῶπα
42
στρατὸν
Ἀριμασπὸν ἱπποβάμον᾽, οἳ χρυσόρρυτον
805
οἰκοῦσιν ἀμφὶ νᾶμα Πλούτωνος πόρου:
43
τούτοις σὺ μὴ πέλαζε. τηλουρὸν δὲ γῆν
ἥξεις, κελαινὸν φῦλον, οἳ πρὸς ἡλίου
ναίουσι πηγαῖς, ἔνθα ποταμὸς Αἰθίοψ.
τούτου παρ᾽ ὄχθας ἕρφ᾽, ἕως ἂν ἐξίκῃ
810
καταβασμόν, ἔνθα Βιβλίνων
44
ὀρῶν ἄπο
ἵησι σεπτὸν Νεῖλος εὔποτον ῥέος.
οὗτός σ᾽ ὁδώσει
45
τὴν τρίγωνον ἐς χθόνα
Νειλῶτιν, οὗ δὴ τὴν μακρὰν ἀποικίαν,
Ἰοῖ, πέπρωται σοί τε καὶ τέκνοις κτίσαι.
815
τῶν δ᾽ εἴ τί σοι ψελλόν τε καὶ δυσεύρετον,
ἐπανδίπλαζε
46
καὶ σαφῶς ἐκμάνθανε:
σχολὴ δὲ πλείων ἢ θέλω πάρεστί μοι.
47
819
τῶν δ᾽ εἴ τί σοι ψελλόν τε καὶ δυσεύρετον,
Χορός
εἰ μέν τι τῇδε λοιπὸν ἢ παρειμένον
ἔχεις γεγωνεῖν τῆς πολυφθόρου πλάνης,
820
λέγ᾽: εἰ δὲ πάντ᾽ εἴρηκας, ἡμῖν αὖ χάριν
δὸς ἥνπερ
48
αἰτούμεσθα, μέμνησαι δέ που.
Προμηθεύς
τὸ πᾶν πορείας ἥδε τέρμ᾽ ἀκήκοεν.
ὅπως δ᾽ ἂν εἰδῇ μὴ μάτην κλύουσά μου,
ἃ πρὶν μολεῖν δεῦρ᾽ ἐκμεμόχθηκεν φράσω,
825
τεκμήριον τοῦτ᾽ αὐτὸ δοὺς μύθων ἐμῶν.
ὄχλον μὲν οὖν τὸν πλεῖστον ἐκλείψω λόγων,
πρὸς αὐτὸ δ᾽ εἶμι τέρμα σῶν πλανημάτων.
τὴν αἰπύνωτόν τ᾽ ἀμφὶ Δωδώνην, ἵνα
830
μαντεῖα θᾶκός τ᾽
50
ἐστὶ Θεσπρωτοῦ Διός,
τέρας τ᾽ ἄπιστον, αἱ προσήγοροι δρύες,
ὑφ᾽ ὧν σὺ λαμπρῶς κοὐδὲν αἰνικτηρίως
προσηγορεύθης ἡ Διὸς κλεινὴ δάμαρ
μέλλουσ᾽ ἔσεσθαι: τῶνδε προσσαίνει σέ τι;
51
835
ἐντεῦθεν οἰστρήσασα τὴν παρακτίαν
κέλευθον ᾖξας πρὸς μέγαν κόλπον Ῥέας,
ἀφ᾽ οὗ παλιμπλάγκτοισι χειμάζει δρόμοις:
χρόνον δὲ τὸν μέλλοντα πόντιος μυχός,
σαφῶς ἐπίστασ᾽, Ἰόνιος κεκλήσεται,
52
840
τῆς σῆς πορείας μνῆμα τοῖς πᾶσιν βροτοῖς.
σημεῖά σοι τάδ᾽ ἐστὶ τῆς ἐμῆς φρενός,
ὡς δέρκεται πλέον τι τοῦ πεφασμένου.
τὰ λοιπὰ δ᾽ ὑμῖν τῇδέ τ᾽ ἐς κοινὸν φράσω,
ἐς ταὐτὸν ἐλθὼν τῶν πάλαι λόγων ἴχνος.
845
846
ἔστιν πόλις Κάνωβος ἐσχάτη χθονός,
Νείλου πρὸς αὐτῷ στόματι καὶ προσχώματι:
ἐνταῦθα δή σε Ζεὺς τίθησιν ἔμφρονα
ἐπαφῶν ἀταρβεῖ χειρὶ καὶ θιγὼν μόνον.
ἐπώνυμον δὲ τῶν Διὸς γεννημάτων
850
τέξεις κελαινὸν Ἔπαφον, ὃς καρπώσεται
ὅσην πλατύρρους Νεῖλος ἀρδεύει χθόνα:
πέμπτη δ᾽ ἀπ᾽ αὐτοῦ γέννα πεντηκοντάπαις
53
πάλιν πρὸς Ἄργος οὐχ ἑκοῦσ᾽ ἐλεύσεται
θηλύσπορος, φεύγουσα συγγενῆ γάμον
855
ἀνεψιῶν: οἱ δ᾽ ἐπτοημένοι φρένας,
κίρκοι πελειῶν οὐ μακρὰν λελειμμένοι,
ἥξουσι θηρεύοντες
54
οὐ θηρασίμους
γάμους, φθόνον δὲ σωμάτων ἕξει θεός:
Πελασγία δὲ δέξεται θηλυκτόνῳ
860
Ἄρει, δαμέντων νυκτιφρουρήτῳ θράσει:
γυνὴ γὰρ ἄνδρ᾽ ἕκαστον αἰῶνος στερεῖ,
δίθηκτον ἐν σφαγαῖσι βάψασα ξίφος:
τοιάδ᾽ ἐπ᾽
55
ἐχθροὺς τοὺς ἐμοὺς ἔλθοι Κύπρις.
μίαν δὲ παίδων ἵμερος θέλξει τὸ μὴ
865
κτεῖναι σύνευνον, ἀλλ᾽ ἀπαμβλυνθήσεται
γνώμην: δυοῖν δὲ θάτερον βουλήσεται,
κλύειν ἄναλκις μᾶλλον ἢ μιαιφόνος:
αὕτη κατ᾽ Ἄργος βασιλικὸν τέξει γένος.
μακροῦ λόγου δεῖ ταῦτ᾽ ἐπεξελθεῖν τορῶς.
870
σπορᾶς γε μὴν ἐκ τῆσδε φύσεται θρασὺς
τόξοισι κλεινὸς <ἶνισ>,
56
ὃς πόνων [ἐκ τῶνδ᾽] ἐμὲ
λύσει. τοιόνδε χρησμὸν ἡ παλαιγενὴς
μήτηρ ἐμοὶ διῆλθε Τιτανὶς Θέμις:
ὅπως δὲ χὤπη, ταῦτα δεῖ μακροῦ χρόνου
875
εἰπεῖν, σύ τ᾽ οὐδὲν ἐκμαθοῦσα κερδανεῖς.
877
ὄχλον μὲν οὖν τὸν πλεῖστον ἐκλείψω λόγων,
σημεῖά σοι τάδ᾽ ἐστὶ τῆς ἐμῆς φρενός,
ἔστιν πόλις Κάνωβος ἐσχάτη χθονός,
Ἰώ
ἐλελεῦ,
57
ἐλελεῦ,
ὑπό μ᾽ αὖ σφάκελος καὶ φρενοπληγεῖς
μανίαι θάλπουσ᾽, οἴστρου δ᾽ ἄρδις
χρίει μ᾽ ἄπυρος:
880
κραδία
58
δὲ φόβῳ φρένα λακτίζει.
τροχοδινεῖται δ᾽ ὄμμαθ᾽ ἑλίγδην,
ἔξω δὲ δρόμου φέρομαι λύσσης
πνεύματι μάργῳ, γλώσσης ἀκρατής:
θολεροὶ δὲ λόγοι παίουσ᾽
59
εἰκῆ
885
στυγνῆς πρὸς κύμασιν ἄτης.
887
Προμηθεὺς δεσμώτης Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922.) — 609-886 focus
Προμηθεύς
λέξω τορῶς σοι πᾶν ὅπερ χρῄζεις μαθεῖν,
οὐκ ἐμπλέκων αἰνίγματʼ, ἀλλʼ ἁπλῷ λόγῳ,
610
ὥσπερ δίκαιον πρὸς φίλους οἴγειν στόμα.
πυρὸς βροτοῖς δοτῆρʼ ὁρᾷς Προμηθέα.
Ἰώ
ὦ κοινὸν ὠφέλημα θνητοῖσιν φανείς,
τλῆμον Προμηθεῦ, τοῦ δίκην πάσχεις τάδε;
Προμηθεύς
ἁρμοῖ πέπαυμαι τοὺς ἐμοὺς θρηνῶν πόνους.
615
Ἰώ
οὔκουν πόροις ἂν τήνδε δωρεὰν ἐμοί;
Προμηθεύς
λέγʼ ἥντινʼ αἰτῇ· πᾶν γὰρ ἂν πύθοιό μου.
Ἰώ
σήμηνον ὅστις ἐν φάραγγί σʼ ὤχμασεν.
Προμηθεύς
βούλευμα μὲν τὸ Δῖον, Ἡφαίστου δὲ χείρ.
Ἰώ
ποινὰς δὲ ποίων ἀμπλακημάτων τίνεις;
620
Προμηθεύς
τοσοῦτον ἀρκῶ σοι σαφηνίσας μόνον.
Ἰώ
καὶ πρός γε τούτοις τέρμα τῆς ἐμῆς πλάνης
δεῖξον, τίς ἔσται τῇ ταλαιπώρῳ χρόνος.
Προμηθεύς
τὸ μὴ μαθεῖν σοι κρεῖσσον ἢ μαθεῖν τάδε.
Ἰώ
μήτοι με κρύψῃς τοῦθʼ ὅπερ μέλλω παθεῖν.
625
Προμηθεύς
ἀλλʼ οὐ μεγαίρω τοῦδέ σοι δωρήματος.
Ἰώ
τί δῆτα μέλλεις μὴ οὐ γεγωνίσκειν τὸ πᾶν;
Προμηθεύς
φθόνος μὲν οὐδείς, σὰς δʼ ὀκνῶ θράξαι φρένας.
Ἰώ
μή μου προκήδου μᾶσσον ὡς ἐμοὶ γλυκύ.
Προμηθεύς
ἐπεὶ προθυμῇ, χρὴ λέγειν. ἄκουε δή.
630
Χορός
μήπω γε· μοῖραν δʼ ἡδονῆς κἀμοὶ πόρε.
τὴν τῆσδε πρῶτον ἱστορήσωμεν νόσον,
αὐτῆς λεγούσης τὰς πολυφθόρους τύχας·
τὰ λοιπὰ δʼ ἄθλων σοῦ διδαχθήτω πάρα.
Προμηθεύς
σὸν ἔργον, Ἰοῖ, ταῖσδʼ ὑπουργῆσαι χάριν,
635
ἄλλως τε πάντως καὶ κασιγνήταις πατρός.
ὡς τἀποκλαῦσαι κἀποδύρασθαι τύχας
ἐνταῦθʼ, ὅπου μέλλοι τις οἴσεσθαι δάκρυ
πρὸς τῶν κλυόντων, ἀξίαν τριβὴν ἔχει.
640
Ἰώ
οὐκ οἶδʼ ὅπως ὑμῖν ἀπιστῆσαί με χρή,
640
σαφεῖ δὲ μύθῳ πᾶν ὅπερ προσχρῄζετε
πεύσεσθε· καίτοι καὶ λέγουσʼ αἰσχύνομαι
θεόσσυτον χειμῶνα καὶ διαφθορὰν
μορφῆς, ὅθεν μοι σχετλίᾳ προσέπτατο.
αἰεὶ γὰρ ὄψεις ἔννυχοι πωλεύμεναι
645
ἐς παρθενῶνας τοὺς ἐμοὺς παρηγόρουν
λείοισι μύθοις
ὦ μέγʼ εὔδαιμον κόρη,
τί παρθενεύει δαρόν, ἐξόν σοι γάμου
τυχεῖν μεγίστου; Ζεὺς γὰρ ἱμέρου βέλει
πρὸς σοῦ τέθαλπται καὶ συναίρεσθαι Κύπριν
650
θέλει· σὺ δʼ, ὦ παῖ, μὴ ʼπολακτίσῃς λέχος
τὸ Ζηνός, ἀλλʼ ἔξελθε πρὸς Λέρνης βαθὺν
λειμῶνα, ποίμνας βουστάσεις τε πρὸς πατρός,
ὡς ἂν τὸ Δῖον ὄμμα λωφήσῃ πόθου.
τοιοῖσδε πάσας εὐφρόνας ὀνείρασι
655
συνειχόμην δύστηνος, ἔστε δὴ πατρὶ
ἔτλην γεγωνεῖν νυκτίφοιτʼ ὀνείρατα.
ὁ δʼ ἔς τε Πυθὼ κἀπὶ Δωδώνης πυκνοὺς
θεοπρόπους ἴαλλεν, ὡς μάθοι τί χρὴ
δρῶντʼ ἢ λέγοντα δαίμοσιν πράσσειν φίλα.
660
ἧκον δʼ ἀναγγέλλοντες αἰολοστόμους
χρησμοὺς ἀσήμους δυσκρίτως τʼ εἰρημένους.
τέλος δʼ ἐναργὴς βάξις ἦλθεν Ἰνάχῳ
σαφῶς ἐπισκήπτουσα καὶ μυθουμένη
ἔξω δόμων τε καὶ πάτρας ὠθεῖν ἐμέ,
665
ἄφετον ἀλᾶσθαι γῆς ἐπʼ ἐσχάτοις ὅροις·
κεἰ μὴ θέλοι, πυρωπὸν ἐκ Διὸς μολεῖν
κεραυνόν, ὃς πᾶν ἐξαϊστώσοι γένος.
τοιοῖσδε πεισθεὶς Λοξίου μαντεύμασιν
ἐξήλασέν με κἀπέκλῃσε δωμάτων
670
ἄκουσαν ἄκων· ἀλλʼ ἐπηνάγκαζέ νιν
Διὸς χαλινὸς πρὸς βίαν πράσσειν τάδε.
εὐθὺς δὲ μορφὴ καὶ φρένες διάστροφοι
ἦσαν, κεραστὶς δʼ, ὡς ὁρᾶτʼ, ὀξυστόμῳ
μύωπι χρισθεῖσʼ ἐμμανεῖ σκιρτήματι
675
ᾖσσον πρὸς εὔποτόν τε Κερχνείας ῥέος
Λέρνης τε κρήνην · βουκόλος δὲ γηγενὴς
ἄκρατος ὀργὴν Ἄργος ὡμάρτει, πυκνοῖς
ὄσσοις δεδορκὼς τοὺς ἐμοὺς κατὰ στίβους.
ἀπροσδόκητος δʼ αὐτὸν ἀφνίδιος μόρος
680
τοῦ ζῆν ἀπεστέρησεν. οἰστροπλὴξ δʼ ἐγὼ
μάστιγι θείᾳ γῆν πρὸ γῆς ἐλαύνομαι.
κλύεις τὰ πραχθέντʼ· εἰ δʼ ἔχεις εἰπεῖν ὅ τι
λοιπὸν πόνων, σήμαινε· μηδέ μʼ οἰκτίσας
ξύνθαλπε μύθοις ψευδέσιν· νόσημα γὰρ
685
αἴσχιστον εἶναί φημι συνθέτους λόγους.
687
αἰεὶ γὰρ ὄψεις ἔννυχοι πωλεύμεναι
τοιοῖσδε πάσας εὐφρόνας ὀνείρασι
τοιοῖσδε πεισθεὶς Λοξίου μαντεύμασιν
κλύεις τὰ πραχθέντʼ· εἰ δʼ ἔχεις εἰπεῖν ὅ τι
Χορός
ἔα ἔα, ἄπεχε, φεῦ·
οὔποτʼ οὔποτʼ ηὔχουν
ὧδε ξένους
μολεῖσθαι λόγους εἰς ἀκοὰν ἐμάν,
οὐδʼ ὧδε δυσθέατα καὶ δύσοιστα
690
πήματα, λύματα,
δείματα ἀμ-
φάκει κέντρῳ τύψειν ψυχὰν ἐμάν.
ἰὼ
ἰὼ μοῖρα μοῖρα,
πέφρικʼ εἰσιδοῦσα πρᾶξιν Ἰοῦς.
695
696
Προμηθεύς
πρῴ γε στενάζεις καὶ φόβου πλέα τις εἶ·
ἐπίσχες ἔστʼ ἂν καὶ τὰ λοιπὰ προσμάθῃς.
Χορός
λέγʼ, ἐκδίδασκε· τοῖς νοσοῦσί τοι γλυκὺ
τὸ λοιπὸν ἄλγος προυξεπίστασθαι τορῶς.
Προμηθεύς
τὴν πρίν γε χρείαν ἠνύσασθʼ ἐμοῦ πάρα
700
κούφως· μαθεῖν γὰρ τῆσδε πρῶτʼ ἐχρῄζετε
τὸν ἀμφʼ ἑαυτῆς ἆθλον ἐξηγουμένης·
τὰ λοιπὰ νῦν ἀκούσαθʼ, οἷα χρὴ πάθη
τλῆναι πρὸς Ἥρας τήνδε τὴν νεάνιδα.
σύ τʼ Ἰνάχειον σπέρμα, τοὺς ἐμοὺς λόγους
705
θυμῷ βάλʼ, ὡς ἂν τέρματʼ ἐκμάθῃς ὁδοῦ.
πρῶτον μὲν ἐνθένδʼ ἡλίου πρὸς ἀντολὰς
στρέψασα σαυτὴν στεῖχʼ ἀνηρότους γύας·
Σκύθας δʼ ἀφίξῃ νομάδας, οἳ πλεκτὰς στέγας
πεδάρσιοι ναίουσʼ ἐπʼ εὐκύκλοις ὄχοις
710
ἑκηβόλοις τόξοισιν ἐξηρτυμένοι·
οἷς μὴ πελάζειν, ἀλλʼ ἁλιστόνοις πόδας
χρίμπτουσα ῥαχίαισιν ἐκπερᾶν χθόνα.
λαιᾶς δὲ χειρὸς οἱ σιδηροτέκτονες
οἰκοῦσι Χάλυβες, οὓς φυλάξασθαί σε χρή.
715
ἀνήμεροι γὰρ οὐδὲ πρόσπλατοι ξένοις.
ἥξεις δʼ Ὑβριστὴν ποταμὸν οὐ ψευδώνυμον,
ὃν μὴ περάσῃς, οὐ γὰρ εὔβατος περᾶν,
πρὶν ἂν πρὸς αὐτὸν Καύκασον μόλῃς, ὀρῶν
ὕψιστον, ἔνθα ποταμὸς ἐκφυσᾷ μένος
720
κροτάφων ἀπʼ αὐτῶν. ἀστρογείτονας δὲ χρὴ
κορυφὰς ὑπερβάλλουσαν ἐς μεσημβρινὴν
βῆναι κέλευθον, ἔνθʼ, Ἀμαζόνων στρατὸν
ἥξεις στυγάνορʼ, αἳ Θεμίσκυράν ποτε
κατοικιοῦσιν ἀμφὶ Θερμώδονθʼ, ἵνα
725
τραχεῖα πόντου Σαλμυδησσία γνάθος
ἐχθρόξενος ναύταισι, μητρυιὰ νεῶν·
αὗταί σʼ ὁδηγήσουσι καὶ μάλʼ ἀσμένως.
ἰσθμὸν δʼ ἐπʼ αὐταῖς στενοπόροις λίμνης πύλαις
Κιμμερικὸν ἥξεις, ὃν θρασυσπλάγχνως σε χρὴ
730
λιποῦσαν αὐλῶνʼ ἐκπερᾶν Μαιωτικόν·
ἔσται δὲ θνητοῖς εἰσαεὶ λόγος μέγας
τῆς σῆς πορείας, Βόσπορος δʼ ἐπώνυμος
κεκλήσεται. λιποῦσα δʼ Εὐρώπης πέδον
ἤπειρον ἥξεις Ἀσιάδʼ·. ἆρʼ, ὑμῖν δοκεῖ
735
ὁ τῶν θεῶν τύραννος ἐς τὰ πάνθʼ ὁμῶς
βίαιος εἶναι; τῇδε γὰρ θνητῇ θεὸς
χρῄζων μιγῆναι τάσδʼ ἐπέρριψεν πλάνας.
πικροῦ δʼ ἔκυρσας, ὦ κόρη, τῶν σῶν γάμων
μνηστῆρος. οὓς γὰρ νῦν ἀκήκοας λόγους,
740
εἶναι δόκει σοι μηδέπω ʼν προοιμίοις.
742
πρῶτον μὲν ἐνθένδʼ ἡλίου πρὸς ἀντολὰς
Ἰώ
ἰώ μοί μοι, ἒ ἔ.
Προμηθεύς
σὺ δʼ αὖ κέκραγας κἀναμυχθίζῃ; τί που
δράσεις, ὅταν τὰ λοιπὰ πυνθάνῃ κακά;
Χορός
ἦ γάρ τι λοιπὸν τῇδε πημάτων ἐρεῖς;
745
Προμηθεύς
δυσχείμερόν γε πέλαγος ἀτηρᾶς δύης.
Ἰώ
τί δῆτʼ ἐμοὶ ζῆν κέρδος, ἀλλʼ οὐκ ἐν τάχει
ἔρριψʼ ἐμαυτὴν τῆσδʼ ἀπὸ στύφλου πέτρας,
ὅπως πέδοι σκήψασα τῶν πάντων πόνων
ἀπηλλάγην; κρεῖσσον γὰρ εἰσάπαξ θανεῖν
750
ἢ τὰς ἁπάσας ἡμέρας πάσχειν κακῶς.
Προμηθεύς
ἦ δυσπετῶς ἂν τοὺς ἐμοὺς ἄθλους φέροις,
ὅτῳ θανεῖν μέν ἐστιν οὐ πεπρωμένον·
αὕτη γὰρ ἦν ἂν πημάτων ἀπαλλαγή·
νῦν δʼ οὐδέν ἐστι τέρμα μοι προκείμενον
755
μόχθων, πρὶν ἂν Ζεὺς ἐκπέσῃ τυραννίδος.
Ἰώ
ἦ γάρ ποτʼ ἔστιν ἐκπεσεῖν ἀρχῆς Δία;
Προμηθεύς
ἥδοιʼ ἄν, οἶμαι, τήνδʼ ἰδοῦσα συμφοράν.
Ἰώ
πῶς δʼ οὐκ ἄν, ἥτις ἐκ Διὸς πάσχω κακῶς;
Προμηθεύς
ὡς τοίνυν ὄντων τῶνδέ σοι μαθεῖν πάρα.
760
Ἰώ
πρὸς τοῦ τύραννα σκῆπτρα συληθήσεται;
Προμηθεύς
πρὸς αὐτὸς αὑτοῦ κενοφρόνων βουλευμάτων.
Ἰώ
ποίῳ τρόπῳ; σήμηνον, εἰ μή τις βλάβη.
Προμηθεύς
γαμεῖ γάμον τοιοῦτον ᾧ ποτʼ ἀσχαλᾷ.
Ἰώ
θέορτον, ἢ βρότειον; εἰ ῥητόν, φράσον.
765
Προμηθεύς
τί δʼ ὅντινʼ·; οὐ γὰρ ῥητὸν αὐδᾶσθαι τόδε.
Ἰώ
ἦ πρὸς δάμαρτος ἐξανίσταται θρόνων;
Προμηθεύς
ἣ τέξεταί γε παῖδα φέρτερον πατρός.
Ἰώ
οὐδʼ ἔστιν αὐτῷ τῆσδʼ ἀποστροφὴ τύχης;
Προμηθεύς
οὐ δῆτα, πλὴν ἔγωγʼ ἂν ἐκ δεσμῶν λυθείς.
770
Ἰώ
τίς οὖν ὁ λύσων ἐστὶν ἄκοντος Διός;
Προμηθεύς
τῶν σῶν τινʼ αὐτὸν ἐγγόνων εἶναι χρεών.
Ἰώ
πῶς εἶπας; ἦ ʼμὸς παῖς σʼ ἀπαλλάξει κακῶν;
Προμηθεύς
τρίτος γε γένναν πρὸς δέκʼ ἄλλαισιν γοναῖς.
Ἰώ
ἥδʼ οὐκέτʼ εὐξύμβλητος ἡ χρησμῳδία.
775
Προμηθεύς
καὶ μηδὲ σαυτῆς ἐκμαθεῖν ζήτει πόνους.
Ἰώ
μή μοι προτείνων κέρδος εἶτʼ ἀποστέρει.
Προμηθεύς
δυοῖν λόγοιν σε θατέρῳ δωρήσομαι.
Ἰώ
ποίοιν; πρόδειξον, αἵρεσίν τʼ ἐμοὶ δίδου.
780
Προμηθεύς
δίδωμʼ· ἑλοῦ γάρ, ἢ πόνων τὰ λοιπά σοι
780
φράσω σαφηνῶς, ἢ τὸν ἐκλύσοντʼ ἐμέ.
Χορός
τούτων σὺ τὴν μὲν τῇδε, τὴν δʼ ἐμοὶ χάριν
θέσθαι θέλησον, μηδʼ ἀτιμάσῃς λόγου·
καὶ τῇδε μὲν γέγωνε τὴν λοιπὴν πλάνην,
ἐμοὶ δὲ τὸν λύσοντα· τοῦτο γὰρ ποθῶ.
785
Προμηθεύς
ἐπεὶ προθυμεῖσθʼ, οὐκ ἐναντιώσομαι
τὸ μὴ οὐ γεγωνεῖν πᾶν ὅσον προσχρῄζετε.
σοὶ πρῶτον, Ἰοῖ, πολύδονον πλάνην φράσω,
ἣν ἐγγράφου σὺ μνήμοσιν δέλτοις φρενῶν.
ὅταν περάσῃς ῥεῖθρον ἠπείροιν ὅρον,
790
πρὸς ἀντολὰς φλογῶπας ἡλιοστιβεῖς
πόντου περῶσα φλοῖσβον, ἔστʼ ἂν ἐξίκῃ
πρὸς Γοργόνεια πεδία Κισθήνης, ἵνα
αἱ Φορκίδες ναίουσι δηναιαὶ κόραι
795
τρεῖς κυκνόμορφοι, κοινὸν ὄμμʼ ἐκτημέναι,
μονόδοντες, ἃς οὔθʼ ἥλιος προσδέρκεται
ἀκτῖσιν οὔθʼ ἡ νύκτερος μήνη ποτέ.
πέλας δʼ ἀδελφαὶ τῶνδε τρεῖς κατάπτεροι,
δρακοντόμαλλοι Γοργόνες βροτοστυγεῖς,
ἃς θνητὸς οὐδεὶς εἰσιδὼν ἕξει πνοάς.
800
τοιοῦτο μέν σοι τοῦτο φρούριον λέγω·
ἄλλην δʼ ἄκουσον δυσχερῆ θεωρίαν·
ὀξυστόμους γὰρ Ζηνὸς ἀκραγεῖς κύνας
γρῦπας φύλαξαι, τόν τε μουνῶπα στρατὸν
Ἀριμασπὸν ἱπποβάμονʼ, οἳ χρυσόρρυτον
805
οἰκοῦσιν ἀμφὶ νᾶμα Πλούτωνος πόρου·
τούτοις σὺ μὴ πέλαζε. τηλουρὸν δὲ γῆν
ἥξεις, κελαινὸν φῦλον, οἳ πρὸς ἡλίου
ναίουσι πηγαῖς, ἔνθα ποταμὸς Αἰθίοψ.
τούτου παρʼ ὄχθας ἕρφʼ, ἕως ἂν ἐξίκῃ
810
καταβασμόν, ἔνθα Βιβλίνων ὀρῶν ἄπο
ἵησι σεπτὸν Νεῖλος εὔποτον ῥέος.
οὗτός σʼ ὁδώσει τὴν τρίγωνον ἐς χθόνα
Νειλῶτιν, οὗ δὴ τὴν μακρὰν ἀποικίαν,
Ἰοῖ, πέπρωται σοί τε καὶ τέκνοις κτίσαι.
815
τῶν δʼ εἴ τί σοι ψελλόν τε καὶ δυσεύρετον,
ἐπανδίπλαζε καὶ σαφῶς ἐκμάνθανε·
σχολὴ δὲ πλείων ἢ θέλω πάρεστί μοι.
819
ὅταν περάσῃς ῥεῖθρον ἠπείροιν ὅρον,
τῶν δʼ εἴ τί σοι ψελλόν τε καὶ δυσεύρετον,
Χορός
εἰ μέν τι τῇδε λοιπὸν ἢ παρειμένον
ἔχεις γεγωνεῖν τῆς πολυφθόρου πλάνης,
820
λέγʼ· εἰ δὲ πάντʼ εἴρηκας, ἡμῖν αὖ χάριν
δὸς ἥνπερ αἰτούμεσθα, μέμνησαι δέ που.
Προμηθεύς
τὸ πᾶν πορείας ἥδε τέρμʼ ἀκήκοεν.
ὅπως δʼ ἂν εἰδῇ μὴ μάτην κλύουσά μου,
ἃ πρὶν μολεῖν δεῦρʼ ἐκμεμόχθηκεν φράσω,
825
τεκμήριον τοῦτʼ αὐτὸ δοὺς μύθων ἐμῶν.
ὄχλον μὲν οὖν τὸν πλεῖστον ἐκλείψω λόγων,
πρὸς αὐτὸ δʼ εἶμι τέρμα σῶν πλανημάτων.
ἐπεὶ γὰρ ἦλθες πρὸς Μολοσσὰ γάπεδα,
τὴν αἰπύνωτόν τʼ ἀμφὶ Δωδώνην, ἵνα
830
μαντεῖα θᾶκός τʼ ἐστὶ Θεσπρωτοῦ Διός,
τέρας τʼ ἄπιστον, αἱ προσήγοροι δρύες,
ὑφʼ ὧν σὺ λαμπρῶς κοὐδὲν αἰνικτηρίως
προσηγορεύθης ἡ Διὸς κλεινὴ δάμαρ
μέλλουσʼ ἔσεσθαι. τῶνδε προσσαίνει σέ τι ;
835
ἐντεῦθεν οἰστρήσασα τὴν παρακτίαν
κέλευθον ᾖξας πρὸς μέγαν κόλπον Ῥέας,
ἀφʼ οὗ παλιμπλάγκτοισι χειμάζῃ δρόμοις·
χρόνον δὲ τὸν μέλλοντα πόντιος μυχός,
σαφῶς ἐπίστασʼ, Ἰόνιος κεκλήσεται,.
840
τῆς σῆς πορείας μνῆμα τοῖς πᾶσιν βροτοῖς.
σημεῖά σοι τάδʼ ἐστὶ τῆς ἐμῆς φρενός,
ὡς δέρκεται πλέον τι τοῦ πεφασμένου.
τὰ λοιπὰ δʼ ὑμῖν τῇδέ τʼ ἐς κοινὸν φράσω,
ἐς ταὐτὸν ἐλθὼν τῶν πάλαι λόγων ἴχνος.
845
846
ὄχλον μὲν οὖν τὸν πλεῖστον ἐκλείψω λόγων,
ἐπεὶ γὰρ ἦλθες πρὸς Μολοσσὰ γάπεδα,
σημεῖά σοι τάδʼ ἐστὶ τῆς ἐμῆς φρενός,
Προμηθεύς
ἔστιν πόλις Κάνωβος ἐσχάτη χθονός,
Νείλου πρὸς αὐτῷ στόματι καὶ προσχώματι·
ἐνταῦθα δή σε Ζεὺς τίθησιν ἔμφρονα
ἐπαφῶν ἀταρβεῖ χειρὶ καὶ θιγὼν μόνον.
ἐπώνυμον δὲ τῶν Διὸς γεννημάτων
850
τέξεις κελαινὸν Ἔπαφον, ὃς καρπώσεται
ὅσην πλατύρρους Νεῖλος ἀρδεύει χθόνα·
πέμπτη δʼ ἀπʼ αὐτοῦ γέννα πεντηκοντάπαις
πάλιν πρὸς Ἄργος οὐχ ἑκοῦσʼ ἐλεύσεται
θηλύσπορος, φεύγουσα συγγενῆ γάμον
855
ἀνεψιῶν· οἱ δʼ ἐπτοημένοι φρένας,
κίρκοι πελειῶν οὐ μακρὰν λελειμμένοι,
ἥξουσι θηρεύοντες οὐ θηρασίμους
γάμους, φθόνον δὲ σωμάτων ἕξει θεός·
Πελασγία δὲ δέξεται θηλυκτόνῳ
860
Ἄρει, δαμέντων νυκτιφρουρήτῳ θράσει.
γυνὴ γὰρ ἄνδρʼ ἕκαστον αἰῶνος στερεῖ,
δίθηκτον ἐν σφαγαῖσι βάψασα ξίφος·
τοιάδʼ ἐπʼ ἐχθροὺς τοὺς ἐμοὺς ἔλθοι Κύπρις.
μίαν δὲ παίδων ἵμερος θέλξει τὸ μὴ
865
κτεῖναι σύνευνον, ἀλλʼ ἀπαμβλυνθήσεται
γνώμην· δυοῖν δὲ θάτερον βουλήσεται,
κλύειν ἄναλκις μᾶλλον ἢ μιαιφόνος·
αὕτη κατʼ Ἄργος βασιλικὸν τέξει γένος.
μακροῦ λόγου δεῖ ταῦτʼ ἐπεξελθεῖν τορῶς.
870
σπορᾶς γε μὴν ἐκ τῆσδε φύσεται θρασὺς
τόξοισι κλεινός, ὃς πόνων ἐκ τῶνδʼ ἐμὲ
λύσει. τοιόνδε χρησμὸν ἡ παλαιγενὴς
μήτηρ ἐμοὶ διῆλθε Τιτανὶς Θέμις·
ὅπως δὲ χὤπη, ταῦτα δεῖ μακροῦ λόγου
875
εἰπεῖν, σύ τʼ οὐδὲν ἐκμαθοῦσα κερδανεῖς.
ἔστιν πόλις Κάνωβος ἐσχάτη χθονός,
Ἰώ
ἐλελεῦ ἐλελεῦ,
ὑπό μʼ αὖ σφάκελος καὶ φρενοπληγεῖς
μανίαι θάλπουσʼ, οἴστρου δʼ ἄρδις
χρίει μʼ ἄπυρος·
880
κραδία δὲ φόβῳ φρένα λακτίζει.
τροχοδινεῖται δʼ ὄμμαθʼ ἑλίγδην,
ἔξω δὲ δρόμου φέρομαι λύσσης
πνεύματι μάργῳ, γλώσσης ἀκρατής·
θολεροὶ δὲ λόγοι παίουσʼ εἰκῆ
885
στυγνῆς πρὸς κύμασιν ἄτης.
Προμηθεὺς Δεσμώτης (OCR draft) Experimental (Προμηθεὺς Δεσμώτης. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 696 focus
ΠΡ.
πρώ γε στενάζεις καὶ φόβου πλέα τις εἶ·
ἐπίσχες ἐς τ᾽ ἂν καὶ τὰ λοιπὰ προσμάθῃς.
ΧΟ.
λέγ᾽, ἐκδίδασκε· τοῖς νοσοῦσί τοι γλυκὺ
τὸ λοιπὸν ἄλγος προὐξεπίστασθαι τορῶς.
ΠΡ.
τὴν πρίν γε χρείαν ἠνύσασθ᾽ ἐμοῦ πάρα
700
κούφως· μαθεῖν γὰρ τῆσδε πρῶτ᾽ ἐχρήζετε
τὸν ἀμφ᾽ ἑαυτῆς ἆθλον ἐξηγουμένης·
τὰ λοιπὰ νῦν ἀκούσαθ', οἷα χρὴ πάθη
τλῆναι πρὸς Ἥρας τήνδε τὴν νεάνιδα.
σύ τ', Ἰνάχειον σπέρμα, τοὺς ἐμοὺς λόγους
705
θυμῷ βάλ᾽, ὡς ἂν τέρματ᾽ ἐκμάθῃς ὁδοῦ.
πρῶτον μὲν ἐνθένδ᾽ ἡλίου πρὸς ἀντολὰς
στρέψασα σαυτὴν στεῖχ᾽ ἀνηρότους γύας·
Σκύθας δ᾽ ἀφίξει νομάδας, οἳ πλεκτὰς στέγας
πεδάρσιοι ναίουσ᾽ ἐπ᾽ εὐκύκλοις ὄχοις,
710
ἑκηβόλοις τόξοισιν ἐξηρτυμένοι·
οἷς μὴ πελάζειν, ἀλλ᾽ ἁλιστόνοις πόδας
χρίμπτουσα ῥαχίαισιν ἐκπερᾶν χθόνα.
λαιᾶς δὲ χειρὸς οἱ σιδηροτέκτονες
οἰκοῦσι Χάλυβες, οὓς φυλάξασθαί σε χρή.
715
ἀνήμεροι γὰρ οὐδὲ πρόσπλατοι ξένοις.
ἥξεις δ᾽ ὑβριστὴν ποταμὸν οὐ ψευδώνυμον,
ὃν μὴ περάσῃς, οὐ γὰρ εὔβατος περᾶν,
πρὶν ἂν πρὸς αὐτὸν Καύκασον μόλῃς, ὀρῶν
ὕψιστον, ἔνθα ποταμὸς ἐκφυσᾷ μένος
720
κροτάφων ἀπ᾿ αὐτῶν. ἀστρογείτονας δὲ χρὴ
κορυφὰς ὑπερβάλλουσαν ἐς μεσημβρινὴν
βῆναι κέλευθον, ἔνθ᾽ Ἀμαζόνων στρατὸν
ἥξεις στυγάνορ᾽, αἳ θεμίσκυράν ποτε
κατοικιοῦσιν ἀμφὶ θερμώδονθ', ἵνα
725
τραχεῖα πόντου Σαλμυδησσία γνάθος
ἐχθρόξενος ναύταισι, μητρυιὰ νεῶν·
αὗταί σ᾽ ὁδηγήσουσι καὶ μάλ᾽ ἀσμένως.
ἰσθμὸν δ᾽ ἐπ᾿ αὐταῖς στενοπόροις λίμνης πύλαις
Κιμμερικὸν ἥξεις, ὃν θρασυσπλάγχνως σε χρὴ
730
λιποῦσαν αὐλῶν ἐκπερᾶν Μαιωτικόν·
ἔσται δὲ θνητοῖς εἰσαεὶ λόγος μέγας
τῆς σῆς πορείας, Βόσπορος δ᾽ ἐπώνυμος
κεκλήσεται. λιποῦσα δ᾽ Εὐρώπης πέδον
ἤπειρον ἥξεις Ἀσιάδ᾽. ἆρ᾽ ὑμῖν δοκεῖ
735
ὁ τῶν θεῶν τύραννος ἐς τὰ πάνθ᾽ ὁμῶς
βίαιος εἶναι; τῇδε γὰρ θνητῇ θεὸς
χρήζων μιγῆναι τάσδ' ἐπέρριψεν πλάνας.
πικροῦ δ᾽ ἔκυρσας, ὦ κόρη, τῶν σῶν γάμων
μνηστῆρος. οὓς γὰρ νῦν ἀκήκοας λόγους,
740
εἶναι δόκει σοὶ μηδέπω'ν προοιμίοις.
Προμηθεὺς Δεσμώτης (OCR draft) Experimental (Προμηθεὺς Δεσμώτης. Gottfried Hermann, 1852.) — 696 focus
Προμηθεύς
πρό γε στενάζεις καὶ φόβου πλέα τις εἶ·
ἐπίσχες ἔςτ᾽ ἂν καὶ τὰ λοιπὰ προςμάθῃς.
Χορὸς Ὠκεανίδων Νυμφῶν
λέγ᾽, ἐκδίδασκε· τοῖς νοσοῦσί τοι γλυκὺ
τὸ λοιπὸν ἄλγος προὐξεπίστασθαι τορῶς.
Προμηθεύς
τὴν πρίν γε χρείαν ἠνύσασθ᾽ ἐμοῦ πάρα
700
κούφως· μαθεῖν γὰρ τῆσδε πρῶτ᾽ ἐχρῄζετε
τὸν ἀμφ' ἑαυτῆς ἆθλον ἐξηγουμένης.
τὰ λοιπὰ νῦν ἀκούσαθ', οἷα χρὴ πάθη
τλῆναι πρὸς Ἥρας τήνδε τὴν νεάνιδα.
σύ τ', Ἰνάχειον σπέρμα, τοὺς ἐμοὺς λόγους
705
θυμῷ βάλ', ὡς ἂν τέρματ᾽ ἐκμάθῃς ὁδοῦ.
πρῶτον μὲν ἐνθένδ᾽ ἡλίου πρὸς ἀντολὰς
Προμηθεύς
τρέψασα σαυτὴν στεῖχ᾽ ἀνηρότους γύας·
Σκύθας δ᾽ ἀφίξει νομάδας, οἳ πλεκτὰς στέγας
πεδάρσιοι ναίουσ᾽ ἐπ᾽ εὐκύκλοις ὄχοις,
710
ἑκηβόλοις τόξοισιν ἐξηρτημένοι·
οἷς μὴ πελάζειν, ἀλλ᾽ ἁλιστόνοις πόδας
χρίμπτουσα ῥαχίαισιν ἐκπερᾶν χθόνα.
λαιᾶς δὲ χειρὸς οἱ σιδηροτέκτονες
οἰκοῦσι Χάλυβες, οὓς φυλάξασθαί σε χρή.
715
ἀνήμεροι γὰρ οὐδὲ πρόςπλαστοι ξένοις.
ἥξεις δ᾽ ὑβριστὴν ποταμὸν οὐ ψευδώνυμον,
ὃν μὴ περάσῃς, οὐ γὰρ εὔβατος περᾶν,
πρὶν ἂν πρὸς αὐτὸν Καύκασον μόλῃς, ὀρῶν
720
ὕψιστον, ἔνθα ποταμὸς ἐκφυσᾷ μένος
κροτάφων ἀπ' αὐτῶν. ἀστρογείτονας δὲ χρὴ
κορυφὰς ὑπερβάλλουσαν ἐς μεσημβρινὴν
βῆναι κέλευθον, ἔνθ' Ἀμαζόνων στρατὸν
ἵξει στυγάνορ', αἳ θεμίσκυράν ποτε
725
κατοικιοῦσιν ἀμφὶ θερμώδονθ', ἵνα
τραχεῖα πόντου Σαλμυδησσία γνάθος
ἐχθρόξενος ναύταισι, μητρυιὰ νεῶν·
αὗταί σ᾽ ὁδηγήσουσι καὶ μάλ᾽ ἀσμένως.
ἰσθμὸν δ᾽ ἐπ᾽ αὐταῖς στενοπόροις λίμνης πύλαις
730
Κιμμερικὸν ἥξεις, ὃν θρασυσπλάγχνως σε χρὴ
λιποῦσαν αὐλῶν᾽ ἐκπερᾶν Μαιωτικόν·
ἔσται δὲ θνητοῖς εἰςαεὶ λόγος μέγας
τῆς σῆς πορείας, Βόςπορος δ᾽ ἐπώνυμος
κεκλήσεται. λιποῦσα δ᾽ Εὐρώπης πέδον,
735
ἤπειρον ἥξεις Ἀσιάδ'. ἆρ᾽ ὑμῖν δοκεῖ
ὁ τῶν θεῶν τύραννος ἐς τὰ πάνθ' ὁμῶς
βίαιος εἶναι; τῇδε γὰρ θνητῇ θεὸς
χρήζων μιγῆναι τάςδ᾽ ἐπέρριψεν πλάνας.
πικροῦ δ᾽ ἔκυρσας, ὦ κόρη, τῶν σῶν γάμων
740
μνηστῆρος. οὓς γὰρ νῦν ἀκήκοας λόγους,
Προμηθεύς
εἶναι δόκει σοὶ μηδέπω 'ν προοιμίοις.
ΠΡΟΜΗθΕΥΣ ΔΕΣΜΩΤΗΣ (OCR draft) Experimental (ΠΡΟΜΗθΕΥΣ ΔΕΣΜΩΤΗΣ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 696 focus
ΠΡΟΜΗθΕΥΣ
Πρώ
πρό γε στενάζεις καὶ φόβου πλέα τις εἶ·
ἐπίσχες ἔστ' ἂν καὶ τὰ λοιπὰ προσμάθῃς.
705
ΧΟΡΟΣ
Λέγ', ἐκδίδασκε· τοῖς νοσοῦσί τοι γλυκὺ
τὸ λοιπὸν ἄλγος προὐξεπίστασθαι τορῶς.
ΠΡΟΜΗθΕΥΣ
Τὴν πρίν γε
χρείαν
χρείαν τ' ἠνύσασθ' ἐμοῦ πάρα
κούφως· μαθεῖν γὰρ τῆσδε πρῶτ' ἐχρῄζετε
ΠΡΟΜΗθΕΥΣ ΔΕΣΜΩΤΗΣ
ΠΡΟΜΗθΕΥΣ
τὸν ἀμφ' ἑαυτῆς ἆθλον ἐξηγουμένης·
τὰ λοιπὰ νῦν ἀκούσαθ', οἷα χρὴ πάθη
τλῆναι πρὸς Ἥρας τήνδε τὴν νεανίδα·
705
σύ τ', Ἰνάχειον σπέρμα, τοὺς ἐμοὺς λόγους
θυμῷ
βάλ'
μάθ', ὡς ἂν τέρματ' ἐκμάθῃς ὁδοῦ.
Πρῶτον μὲν ἐνθένδ' ἡλίου πρὸς ἀντολὰς
στρέψασα σαυτὴν στεῖχ' ἀνηρότους γύας·
Σκύθας δ' ἀφίξῃ νομάδας, οἳ πλεκτὰς στέγας
710
πεδάρσιοι ναίουσ' ἐπ' εὐκύκλοις ὄχοις,
ἑκηβόλοις τόξοισιν ἐξηρτημένοι·
οἷς μὴ πελάζειν, ἀλλ' ἁλιστόνοις
πόδας
γύποδας (cf. 708)
χρίμπτουσα ῥαχίαισιν ἐκπερᾶν χθόνα.
Λαιᾶς δὲ χειρὸς οἱ σιδηροτέκτονες
715
οἰκοῦσι Χάλυβες, οὓς φυλάξασθαί σε χρή·
ἀνήμεροι γὰρ οὐδὲ
πρόσπλατοι
πρόσπλαστοι ξένοις.
Ἥξεις δ' Ὑβριστὴν ποταμὸν οὐ ψευδώνυμον,
ὃν μὴ περάσῃς, οὐ γὰρ εὔβατος περᾶν,
πρὶν ἂν πρὸς αὐτὸν Καύκασον μόλῃς, ὀρῶν
720
ὕψιστον, ἔνθα ποταμὸς ἐκφυσᾷ μένος
κροτάφων ἀπ' αὐτῶν. Ἀστρογείτονας δὲ χρὴ
κορυφὰς ὑπερβάλλουσαν ἐς μεσημβρινὴν
βῆναι κέλευθον, ἔνθ' Ἀμαζόνων στρατὸν
ἥξεις στυγάνορ', αἳ θεμίσκυράν ποτε
725
κατοικιοῦσιν ἀμφὶ θερμώδονθ', ἵνα
τραχεῖα πόντου Σαλμυδησσία γνάθος
ἐχθρόξενος ναύτῃσι, μητρυιὰ νεῶν·
αὐταί σ' ὁδηγήσουσι καὶ μάλ' ἀσμένως.
Ἰσθμὸν δ' ἐπ' αὐταῖς στενοπόροις λίμνης πύλαις
730
Κιμμερικὸν ἥξεις, ὃν θρασυσπλάγχνως σε χρὴ
λιποῦσαν αὐλῶν' ἐκπερᾶν Μαιωτικόν·
ἔσται δὲ θνητοῖς εἰσαεὶ λόγος μέγας
ΠΡΟΜΗθΕΥΣ ΔΕΣΜΩΤΗΣ
ΠΡΟΜΗθΕΥΣ
τῆς σῆς πορείας, Βόσπορος δ' ἐπώνυμος
κεκλήσεται· λιποῦσα δ' Εὐρώπης πέδον
735
ἤπειρον ἥξεις Ἀσιάδ'. Ἆρ' ὑμῖν δοκεῖ
ὁ τῶν θεῶν τύραννος ἐς τὰ πάνθ' ὁμῶς
βίαιος εἶναι ; τῇδε γὰρ θνητῇ θεὸς
χρήζων μιγῆναι τάσδ' ἐπέρριψεν πλάνας·
πικροῦ δ' ἔκυρσας, ὦ κόρη, τῶν σῶν γάμων
740
μνηστῆρος· οὓς γὰρ νῦν ἀκήκοας λόγους,
εἶναι δόκει σοὶ
μηδέπω 'ν
μηδ' ἐπῶν προοιμίοις.
Προμηθεὺς Δεσμώτης (OCR draft) Experimental (Προμηθεὺς Δεσμώτης. N. Wecklein, 1885.) — 696 focus
πρώ γε στενάζεις καὶ φόβου πλέα τις εἶ·
ἐπίσχες ἔστ᾽ ἂν καὶ τὰ λοιπὰ προσμάθης.
ΧΟ.
λέγ', ἐκδίδασκε· τοῖς νοσοῦσί τοι γλυκὺ
τὸ λοιπὸν ἄλγος προεξεπίστασθαι τορῶς.
725
ΠΡ.
τὴν πρίν γε χρείαν ἠνύσασθ᾿ ἐμοῦ πάρα
κούφως· μαθεῖν γὰρ τῆσδε πρῶτ᾽ ἐχρήζετε
τὸν ἀμφ' ἑαυτῆς ἆθλον ἐξηγουμένης·
τὰ λοιπὰ νῦν ἀκούσαθ', οία χρή πάθη
τλῆναι πρὸς Ἥρας τήνδε τὴν νεάνιδα.
730
σύ τ', Ἰνάχειον σπέρμα, τοὺς ἐμοὺς λόγους.
θυμῷ βάλ', ὡς ἂν τέρματ᾽ ἐκμάθης ὁδοῦ.
πρῶτον μὲν ἐνθένδ᾽ ἡλίου πρὸς ἀντολὰς
στρέψασα σαυτὴν στεῖχ᾽ ἀνηρότους γύας·
Σκύθας δ᾽ ἀφίξη νομάδας, οἳ πλεκτὰς στέγας
735
πεδάρσιοι ναίουσ᾽ ἐπ᾿ εὐκύκλοις ὄχοις,
ἑκηβόλοις τόξοισιν ἐξηρτυμένοι·
PROMETHEVS VINCTVS.
ΠΡ.
οἷς μὴ πελάζειν, ἀλλ᾽ ἁλιστόνοις γύποδας
χρίμπτουσα ῥαχίαισιν ἐκπερᾶν χθόνα.
λαιᾶς δὲ χειρὸς οἱ σιδηροτέκτονες
740
οἰκοῦσι Χάλυβες, οὓς φυλάξασθαί σε χρή.
ἀνήμεροι γὰρ οὐδὲ πρόσπλατοι ξένοις.
ἥξεις δ᾽ ὑβριστὴν ποταμὸν οὐ ψευδώνυμον,
ὃν μὴ περάσῃς, οὐ γὰρ εὔβατος περᾶν,
πρὶν ἂν πρὸς αὐτὸν Καύκασον μόλης, ὁρῶν
745
ὕψιστον, ἔνθα ποταμὸς ἐκφυσᾷ μένος
κροτάφων ἀπ' αὐτῶν. ἀστρογείτονας δὲ χρὴ
κορυφὰς ὑπερβάλλουσαν ἐς μεσημβρινὴν
βῆναι κέλευθον, ἔνθ᾽ Αμαζόνων στρατὸν
ἥξεις στυγάνορ', αἳ θεμίσκυράν ποτε
750
κατοικιοῦσιν ἀμφὶ θερμώδονθ᾽, ἵνα
τραχεῖα πόντου Σαλμυδησσία γνάθος,
ἐχθρόξενος ναύταισι, μητρυιὰ νεῶν·
αυταί σ᾽ ὁδηγήσουσι καὶ μάλ' ἀσμένως.
ἰσθμὸν δ᾽ ἐπ᾿ αὐταῖς στενοπόροις λίμνης πύλαις
755
Κιμμερικὸν ἥξεις, ὃν θρασυσπλάγχνως σε χρὴ
AESCHYLI
ΠΡ.
λιποῦσαν αὐλῶν ἐκπερῶν Μαιωτικόν·
ἔσται δὲ θνητοῖς εἰς ἀεὶ λόγος μέγας
τῆς σῆς πορείας, Βόσπορος δ᾽ ἐπώνυμος
κεκλήσεται. λιποῦσα δ᾽ Εὐρώπης πέδον
760
ἤπειρον ἥξεις Ασιάδ᾽. ἆρ᾽ ὑμῖν δοκεῖ
ὁ τῶν θεῶν τύραννος ἐς τὰ πάνθ᾽ ὁμῶς
βίαιος εἶναι; τῇδε γὰρ θνητῇ θεὸς
χρήζων μιγῆναι τάσδ᾽ ἐπέρριψεν πλάνας.
πικροῦ δ᾽ ἔκυρσας, ὦ κόρη, τῶν σῶν γάμων
765
μνηστῆρος. οὓς γὰρ νῦν ἀκήκοας λόγους,
εἶναι δόκει σοι μηδέπω 'ν προοιμίοις.
ΙΩ.
Aeschyli Prometheus Vinctus (OCR draft) Experimental (Aeschyli Prometheus Vinctus. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 696 focus
ΠΡ.
πρώι γε στενάζεις καὶ φόβου πλέα τις εἶ·
ἐπίσχες, ἔστ᾽ ἂν καὶ τὰ λοιπά προσμάθηις.
ΧΟ.
λέγ᾽ ἐκδίδασκε· τοῖς νοσοῦσί τοι γλυκύ
τὸ λοιπὸν ἄλγος προὐξεπίστασθαι τορῶς.
ΠΡ.
τὴν πρίν γε χρείαν ἠνύσασθ᾽ ἐμοῦ πάρα
700
κούφως· μαθεῖν γὰρ τῆσδε πρῶτ᾽ ἐχρήιζετε
τὸν ἀμφ᾽ ἑαυτῆς ἄθλον ἐξηγουμένης·
τὰ λοιπὰ νῦν ἀκούσαθ᾽, οἷα χρὴ πάθη
τλῆναι πρὸς Ἥρας τήνδε τὴν νεάνιδα.
σύ τ᾽ Ἰνάχειον σπέρμα τοὺς ἐμοὺς λόγους
705
θυμῶι βάλ᾽, ὡς ἂν τέρματ᾽ ἐκμάθηις ὁδοῦ.
πρῶτον μὲν ἐνθένδ᾽ ἡλίου πρὸς ἀντολάς
στρέψασα σαυτὴν στεῖχ᾽ ἀνηρότους γύας·
Σκύθας δ᾽ ἀφίξηι νομάδας, οἳ πλεκτὰς στέγας
πεδάρσιοι ναίουσ᾽ ἐπ᾿ εὐκύκλοις ὄχοις,
710
ἑκηβόλοις τόξοισιν ἐξηρτυμένοι·
οἷς μὴ πελάζειν, ἀλλὰ γυῖ᾽ ἁλιστόνοις
χρίμπτουσα ῥαχίαισιν ἐκπερᾶν χθόνα.
Testim.:
Apparatus Criticus
ηὔχουν (ὧδε〉 ηὐχόμην φεῦ οὐπώποτ᾽ ηὐχόμην φεῦ οὔποτ᾽ οὔποτ' οὔποτ᾽ semel ὧδε alii aliis locis suppl. ἐς ξύννους ἐς εἰς πήματα, λύματα, [δείματ᾽] καὶ om λύματα καὶ δείματά τ᾿ dittographiam del. Herm. τύψειν ψύχειν τύψειν scripsi [ἰὼ] ἰὼ μοῖρα μοῖρα alterum aut iù aut μοῖρα numeri respuunt εἰσιδοῦσα ἐσιδοῦσα πρώι πρώι πρό m προσμάθηις προσμάθοις λέγ᾽ ἐκδίδασκε δίδασκε νοσ. γάρ. χρείαν ἤνυσθ᾽ χρείαν τ᾽ τὸν ἀμφ᾽ τὸν ἀφ᾿ σύ τ᾽ σύ δ' θυμῶι θυμῶι βάλ᾽ μάθ᾽ βάλλ᾽ μὲν om ἐνθένδ᾽ ἐνθάδ' ἀντολάς ἀντολάς ἀνατολάς γύας γύας γέας γυίας ναίουσ᾽ νέουσ᾽ ναίουσιν εὐκ. ναίουσιν ἐπ᾿ ἐξηρτυμένοι ἐξηρτημένοι ἐξηρτυμένοι γυῖ᾽ γύποδας (πόδας) (-ων) corr. Herm. ἁλιστόνοις ἀλλ᾽ ἁλ. χρίμπτουσα χρίμπτουσαν ἐκπερᾶν -περαοῦ -πέρα
ΠΡ.
1
λαιᾶς δὲ χειρὸς οἱ σιδηροτέκτονες
οἰκοῦσι Χάλυβες· οὓς φυλάξασθαί σε χρή,
715
ἀνήμεροι γὰρ οὐδὲ πρόσπλατοι ξένοις.
ἥξεις δ᾽ Ὑβριστὴν ποταμὸν οὐ ψευδώνυμον·
ὃν μὴ περάσηις, οὐ γὰρ εὔβατος περᾶν,
πρὶν ἂν πρὸς αὐτὸν Καύκασον μόληις, ὀρῶν
ὕψιστον, ἔνθα ποταμὸς ἐκφυσᾶι μένος
720
κροτάφων ἀπ᾿ αὐτῶν. ἀστρογείτονας δὲ χρή
κορυφὰς ὑπερβάλλουσαν ἐς μεσημβρινήν
βῆναι κέλευθον, ἔνθ᾽ Ἀμαζόνων στρατόν
ἥξεις στυγάνορ᾽, αἳ θεμίσκυράν ποτε
κατοικιοῦσιν ἀμφὶ θερμώδονθ᾽, ἵνα
725
τραχεῖα πόντου Σαλμυδησσία γνάθος,
ἐχθρόξενος ναύτηισι, μητρυιὰ νεῶν·
αὗταί σ᾽ ὁδηγήσουσι καὶ μάλ᾽ ἀσμένως.
ἰσθμὸν δ᾽ ἐπ᾿ αὐταῖς στενοπόροις λίμνης πύλαις
Κιμμερικὸν ἥξεις, ὃν θρασυσπλάγχνως σε χρή
730
λιποῦσαν αὐλῶν᾽ ἐκπερᾶν Μαιωτικόν·
ἔσται δὲ θνητοῖς εἰσαεὶ λόγος μέγας
τῆς σῆς πορείας, Βόσπορος δ᾽ ἐπώνυμος
κεκλήσεται. λιποῦσα δ᾽ Εὐρώπης πέδον,
ἤπειρον ἥξεις Ἀσιάδ᾽. ἀρ᾽ ὑμῖν δοκεῖ
735
ὁ τῶν θεῶν τύραννος ἐς τὰ πάνθ᾽ ὁμῶς
βίαιος εἶναι; τῆιδε γὰρ θνητῆι θεός
χρήιζων μιγῆναι τάσδ᾽ ἐπέρριψεν πλάνας.
πικροῦ δ᾽ ἔκυρσας ὦ κόρη τῶν σῶν γάμων
μνηστῆρος. οὓς γὰρ νῦν ἀκήκοας λόγους
740
εἶναι δόκει σοι μηδέπω 'n προοιμίοις.
Translations (8)
Prometheus Bound Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922. (Modernized by Perseus.)) — 609-885 focus
Prometheus
I will tell you plainly all that you would like to know,
not weaving riddles, but in simple language, since it is right to speak openly to friends. Look, I whom you see am Prometheus, who gave fire to mankind.
610
Io
O you who have shown yourself a common benefactor of mankind, wretched Prometheus, why do you suffer so?
Prometheus
I have only just now finished lamenting my own calamities.
615
Io
You will not then do this favor for me?
Prometheus
Say what it is you wish; for you can learn all from me.
Io
Tell me who has bound you fast in this ravine.
Prometheus
Zeus by his will, Hephaestus by his hand.
Io
And for what offence do you pay the penalty?
620
Prometheus
It suffices that I have made clear to you this much and no more.
Io
No, also tell me the end of my wandering—what time is set for wretched me.
Prometheus
It would be better not to know than to know, in your case.
Io
I beg you, do not hide from me what I am doomed to suffer.
625
Prometheus
No, it is not that I do not want to grant your request.
Io
Why then your reluctance to tell me everything?
Prometheus
I am not unwilling; but I hesitate to crush your spirit.
Io
Do not be more kind to me than I myself desire.
Prometheus
Since you insist, I must speak. Listen, then.
630
Chorus
No, not yet. Grant us too a portion of the pleasure. Let us first inquire the story of her affliction and let her with her own lips relate the events that brought horrid calamity upon her. Then let her be instructed by you as to the toils still to come.
Prometheus
It is for you, Io, to grant them this favor, especially since they are your father’s sisters. For it is worthwhile to indulge in weeping and in wailing over evil fortunes when one is likely to win the tribute of a tear from the listener.
635
640
Io
I do not know how to refuse you. You shall learn in truthful speech all that you would like to know. Yet I am ashamed to tell about the storm of calamity sent by Heaven, of the marring of my form, and of the source from which it swooped upon me, wretched that I am.
640
For visions of the night, always haunting my maiden chamber, sought to beguile me with seductive words, saying:
O damsel greatly blessed of fortune, why linger in your maidenhood so long when it is within your power to win a union of the highest? Zeus is inflamed by passion’s dart
645
for you and is eager to unite with you in love. Do not, my child, spurn the bed of Zeus, but go forth to
Lerna
’s meadow land of pastures deep and to your father’s flocks and where his cattle feed, so that the eye of Zeus may find respite from its longing.
650
By such dreams was I, to my distress, beset night after night, until at last I gained courage to tell my father of the dreams that haunted me. And he sent many a messenger to
Pytho
and
Dodona
so that he might discover
655
what deed or word of his would find favor with the gods. But they returned with report of oracles, riddling, obscure, and darkly worded. Then at last there came an unmistakable utterance to Inachus, charging and commanding him clearly that
660
he must thrust me forth from home and native land to roam at large to the remotest confines of the earth; and, if he would not, a fiery thunderbolt would come from Zeus that would utterly destroy his whole race.
Yielding obedience to such prophetic utterances of Loxias,
665
he drove me away and barred me from his house, against his will and mine; but the constraint of Zeus forced him to act by necessity. Immediately my form and mind were distorted, and with horns, as you see, upon my forehead,
670
stung by a sharp-fanged gadfly I rushed with frantic bounds to Cerchnea’s sweet stream and
Lerna
’s spring. But Argus, the earth-born herdsman, untempered in his rage, pursued me, peering with his many eyes upon my steps.
675
A sudden death robbed him of life unexpectedly; while I, still tormented by the gadfly, am driven on from land to land before the heaven-sent plague.
That is what happened ; and if you can declare what toils still remain, reveal them. Do not, from pity, seek
680
to soothe me with untrue words ; for I consider false words to be the foulest sickness.
685
687
Yielding obedience to such prophetic utterances of Loxias,
That is what happened ; and if you can declare what toils still remain, reveal them. Do not, from pity, seek
Chorus
Oh, ah, go away, alas! Never, oh never, did I dream that words so strange would greet my ears;
or that sufferings so grievous to look upon, yes, and so grievous to endure, a tale of outrage, would strike my soul as if with double-pronged goad. Alas, O Fate, O Fate,
690
I shudder to behold the plight that has befallen Io.
695
696
Prometheus
You lament and are full of fear all too soon. Wait until you have learned the rest as well.
Chorus
Proceed, tell all. It is comforting for the sick to know clearly beforehand what pain still awaits them.
Prometheus
You gained your former request easily from me; for you first desired the story of her ordeal from her own lips. Hear now the sequel, the sufferings this maid is fated to endure at Hera’s hand.
700
And may you, daughter of Inachus, lay to heart my words so that you may learn the end of your wanderings. First, from this spot, turn yourself toward the rising sun and make your way over untilled plains; and you shall reach the Scythian nomads, who dwell
705
in thatched houses, perched aloft on strong-wheeled wagons and are equipped with far-darting bows. Do not approach them, but keeping your feet near the rugged shore, where the sea breaks with a roar, pass on beyond their land. On the left hand dwell the workers in iron,
710
the Chalybes, and you must beware of them, since they are savage and are not to be approached by strangers. Then you shall reach the river Hybristes,
1
which does not belie its name. Do not cross this, for it is hard to cross, until you come to
Caucasus
itself,
715
loftiest of mountains, where from its very brows the river pours out its might in fury. You must pass over its crests, which neighbor the stars, and enter upon a southward course, where you shall reach the host of the Amazons, who loathe all men. They shall in time to come
720
inhabit Themiscyra on the Thermodon, where, fronting the sea, is Salmydessus’ rugged jaw, evil host of mariners, step-mother of ships. The Amazons will gladly guide you on your way. Next, just at the narrow portals of the harbor, you shall reach
725
the Cimmerian isthmus. This you must leave with stout heart and pass through the channel of Maeotis; and ever after among mankind there shall be great mention of your passing, and it shall be called after you the
Bosporus
.
2
Then, leaving the soil of
Europe
,
730
you shall come to the Asian continent.
Does it not seem to you that the tyrant of the gods is violent in all his ways? For this god, desirous of union with this mortal maid, has imposed upon her these wanderings. Maiden, you have gained a cruel suitor
735
for your hand. As to the tale you now have heard— understand that it has not even passed the introduction.
740
742
Does it not seem to you that the tyrant of the gods is violent in all his ways? For this god, desirous of union with this mortal maid, has imposed upon her these wanderings. Maiden, you have gained a cruel suitor
Io
Ah me, ah me, alas!
Prometheus
What! You are crying and groaning again? What will you do, I wonder, when you have learned the sufferings still in store for you?
Chorus
What! Can it be that you have sufferings still left to recount to her?
745
Prometheus
Yes, a tempestuous sea of calamitous distress.
Io
What gain have I then in life? Why did I not hurl myself straightaway from this rugged rock, so that I was dashed to earth and freed from
all my sufferings? It is better to die once and for all than linger out all my days in misery.
750
Prometheus
Ah, you would hardly bear my agonies to whom it is not foredoomed to die; for death would have freed me from my sufferings.
But now no limit to my tribulations has been appointed until Zeus is hurled from his sovereignty.
755
Io
What! Shall Zeus one day be hurled from his dominion?
Prometheus
You would rejoice, I think, to see that happen.
Io
Why not, since it is at the hand of Zeus that I suffer?
Prometheus
Then you may assure yourself that these things are true.
760
Io
By whom shall he be despoiled of the sceptre of his sovereignty?
Prometheus
By himself and his own empty-headed purposes.
Io
In what way? Oh tell me, if there be no harm in telling.
Prometheus
He shall make a marriage that shall one day cause him distress.
Io
With a divinity or with a mortal? If it may be told, speak out.
765
Prometheus
Why ask with whom? I may not speak of this.
Io
Is it by his consort that he shall be dethroned?
Prometheus
Yes, since she shall bear a son mightier than his father.
Io
And has he no means to avert this doom?
Prometheus
No, none—except me, if I were released from bondage.
770
Io
Who then is to release you against the will of Zeus?
Prometheus
It is to be one of your own grandchildren.
Io
What did you say? A child of mine will release you from your misery?
Prometheus
The third in descent after ten generations.
Io
Your prophecy is not easy to understand.
775
Prometheus
Yes, so do not seek to learn the full extent of your own sufferings.
Io
Do not offer me a favor and then withdraw it.
Prometheus
I will present you with one or other of two tales.
Io
Which two? Set them forth and offer me the choice.
780
Prometheus
I am making the offer: choose whether I shall reveal the sufferings still in store for you or the one who will be my deliverer.
780
Chorus
Consent to bestow on her one of these favors, and on me the other; do not deny me the tale. Tell her about her further wanderings;
tell me who will deliver you—for I would like to know this.
785
Prometheus
Well, since you are bent on this, I will not refuse to proclaim all that you still crave to know. First, to you, Io, will I declare your much-vexed wandering, and may you engrave it on the recording tablets of your mind.
When you have crossed the stream that bounds the two continents, toward the flaming east, where the sun walks,...... crossing the surging sea until you reach the Gorgonean plains of Cisthene, where the daughters of Phorcys dwell, ancient maids,
790
three in number, shaped like swans, possessing one eye amongst them and a single tooth; neither does the sun with his beams look down upon them, nor ever the nightly moon. And near them are their three winged sisters, the snake-haired Gorgons, loathed of mankind,
795
whom no one of mortal kind shall look upon and still draw breath. Such is the peril that I bid you to guard against. But now listen to another and a fearsome spectacle. Beware of the sharp-beaked hounds of Zeus that do not bark, the gryphons,
800
and the one-eyed Arimaspian folk, mounted on horses, who dwell about the flood of Pluto’s
3
stream that flows with gold. Do not approach them. Then you shall come to a far-off country of a dark race that dwells by the waters of the sun, where the river Aethiop is.
805
Follow along its banks until you reach the cataract, where, from the Bybline mountains,
Nile
sends forth his hallowed and sweet stream. He will conduct you on your way to the three-angled land of Nilotis, where, at last, it is ordained for you,
810
O Io, and for your children to found your far-off colony.
If anything of this is confusing to you and hard to understand, may you question me yet again, and gain a clear account; for I have more leisure than I crave.
815
819
If anything of this is confusing to you and hard to understand, may you question me yet again, and gain a clear account; for I have more leisure than I crave.
Chorus
If there is anything still remaining or passed over
of her direful wandering that you have to tell, oh speak. But if you have told all, grant us in turn the favor we request—you probably have it still in memory.
820
Prometheus
She has now heard the full end of her travels; yet so she may know that she has heard no vain tale from me,
I will describe the toils she has endured before she came here, giving this as a sure proof of my account.
Most of the weary tale I shall leave out and come to the very close of your wanderings.
For when you reached the Molossian plains
825
and the sheer ridge that encircles
Dodona
, where lies the prophetic seat of Thesprotian Zeus and that marvel, passing all belief, the talking oaks, by which you clearly, and in no riddling terms, were saluted as the renowned
830
bride-to-be of Zeus (is any of this pleasing to you?), then, stung by the gadfly, you rushed along the pathway by the shore to the great gulf of Rhea, from where you are tossed in backward-wandering course; and for all time to come a recess of the sea,
835
be well assured, shall bear the name Ionian, as a memorial of your crossing for all mankind.
These, then, are the tokens to you of my understanding, to show that it discerns more than has been made manifest. The rest I shall declare both to you and her,
840
returning to the track of my former tale.
845
846
And you shall bring forth dark Epaphus,
4
thus named from the manner of Zeus’ engendering; and he shall gather the fruit of all the land watered by the broad-flowing
Nile
. Fifth in descent from him, fifty maidens shall return to
Argos
, not of their own
850
free choice, but fleeing marriage with their cousin kin; while these, their hearts ablaze with passion, like falcons eagerly pursuing doves, shall come in pursuit of wedlock unlawful to pursue; but God shall grudge them enjoyment of their brides.
855
Pelasgian soil shall offer the maids a home, when, in the watches of the night, their husbands have been slain by a deed of daring wrought by the women’s murderous blows. For each bride shall take the life of her lord, dyeing a two-edged sword in his blood—in such ways may Love come upon my enemies!
860
However, love’s desire shall charm one of the maidens not to slay her mate; rather, her resolve will lose its edge; for she will make her choice between two evil names to be called coward rather than murderess. She it is who shall give birth in
Argos
to a royal line—
865
a long story is necessary to explain this clearly; of her seed, however, shall be born a man of daring, renowned with the bow, who shall deliver me from these toils.
5
Such is the oracle recounted to me by my mother, Titan Themis, born long ago.
870
The manner and the means—these need lengthy speech to tell, and to learn them all would not be of any benefit.
875
877
Most of the weary tale I shall leave out and come to the very close of your wanderings.
For when you reached the Molossian plains
These, then, are the tokens to you of my understanding, to show that it discerns more than has been made manifest. The rest I shall declare both to you and her,
Io
Oh! Oh! Alas! Once again convulsive pain and frenzy, striking my brain, inflame me. I am stung by the gadfly’s barb,
unforged by fire. My heart knocks at my ribs in terror; my eyeballs roll wildly round and round. I am carried out of my course by a fierce blast of madness; I’ve lost all mastery over my tongue,
880
and a stream of turbid words beats recklessly against the billows of dark destruction.
Exit
885
Prometheus Bound. (OCR draft) Experimental (Prometheus Bound.. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 696 focus
CHORUS
Say on; inform me fully: to the sick indeed it is sweet to get a clear knowledge beforehand of the sequel of their sorrows.
PROMETHEUS
Your former desire at any rate ye gained from me easily; for first of all ye desired to be informed by her recital of the affliction
that attaches to herself. Now give ear to the rest, what sort of sufferings it is the fate of this young damsel before you to undergo at the hand of Juno: thou too, seed of Inachus, lay to heart my words, that thou mayest be fully informed of the termination of thy journey. In the first place, after turning thyself from this spot towards the rising of the sun, traverse unploughed fields; and thou wilt reach the wandering Scythians. who, raised from off the ground, inhabit wicker dwellings on well-wheeled ears, equipped with distant-shooting bows; to whom thou must not draw near, but pass on out of then land, bringing thy feet to approach the rugged roaring shores. And on thy left band dwell the Chalybes, workers of iron, of whom thou must needs beware, for they are barbarous, and not accesible to strangers. And thou wilt come to the river Hybristes
, not falsely so called, which do not thou cross, for it is not easy to ford, until thou shalt have come to Caucasus itself, loftiest of mountains, where from its very brow the river spouts forth its might. And surmounting its peaks that neighbour on the stars, thou must go into a southward track, where thou wilt come to the man-detesting host of Amazons, who hereafter shall make a settlement, Themiscyra, on the banks of Thermodon, where lies the rugged Salmydessian sea-gorge, a host by mariners hated, a step-dame to ships; and they will conduct thee on thy way, and that right willingly. Thou shalt come too to the Cimmerian ithsmus, hard by the very portals of a lake, with narrow passage, which thou undauntedly must leave, and cross the Maeotie frith; and there shall exist for evermore among mortals a famous legend concerning thy passage, and after thy name it shall be called the Bosphorus; and after having quitted European ground, thou shalt come to the Asiatic continent. Does not then the sovereign of the gods seem to you to be violent alike towards all things? for he a god lusting to enjoy the charms of this mortal fair one, bath cast upon her these wanderings. And a bitter wooer, maiden, hast thou found for thy hand; for think that the words which thou hast now heard are not even for a prelude.
IO
PROMÉTHÉE ENCHAINÉ (OCR draft) Experimental (PROMÉTHÉE ENCHAINÉ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 696 focus
PROMÉTHÉE
Ce que vous requériez d'abord, vous l'avez obtenu de moi sans peine ; vous désiriez avant tout
PROMÉTHÉE ENCHAINE
PROMÉTHÉE
l'entendre conter ses épreuves elle-même : écoutez maintenant le reste, et quelles souffrances devra, par ordre
d'Héra, endurer cette jeune mortelle. Et toi, sang d'Inachos, fixe bien mes mots dans ton âme, si tu veux connaître le terme de ta route. En partant d'ici, tourne-toi d'abord vers le soleil levant et va par les plaines sans labour, jusqu'au moment où tu atteindras les Scythes nomades, qui habitent
des demeures d'osier tressé juchées sur des chars à bonnes roues et suspendent à leurs épaules l'arc à longue portée. Évite-les et rapproche tes pas des falaises où gémit la mer, pour traverser tout ce pays. A main gauche sont
les Chalybes
1
qui travaillent le fer : tu dois t'en garer. Ce sont des êtres féroces, inabordables pour l'étranger. Tu arriveras de la sorte à un fleuve dont le nom ne ment pas, l'Hybristès
2
; ne le franchis pas — il n'est point aisé à franchir ! — mais marche droit au Caucase, le plus haut
des monts : c'est de son front que ce fleuve exhale la fureur de ses eaux. Tu en franchiras les sommets voisins des astres pour prendre la route du Midi. Là, tu trouveras l'armée des Amazones rebelles à l'homme
3
, qui iront un
jour fonder Thémiskyre, sur le Thermodon, aux bords où Salmydesse ouvre sur la mer sa rude mâchoire, hôtesse cruelle aux marins, marâtre des vaisseaux. Celles-là te guideront, et de grand cœur. Ainsi tu atteindras, aux
portes étroites de son lac, l'isthme cimmérien : d'un cœur intrépide, tu dois, pour le quitter, franchir le détroit méotique ; et, parmi les mortels, à jamais vivra le glorieux récit de ton passage : le détroit te devra le nom de Bosphore. Et, dès lors, laissant le sol d'Europe
4
, tu prendras
PROMÉTHÉE ENCHAINÉ
d'Héra, endurer cette jeune mortelle. Et toi, sang d'Inachos, fixe bien mes mots dans ton âme, si tu veux connaître le terme de ta route. En partant d'ici, tourne-toi d'abord vers le soleil levant et va par les plaines sans labour, jusqu'au moment où tu atteindras les Scythes nomades, qui habitent
des demeures d'osier tressé juchées sur des chars à bonnes roues et suspendent à leurs épaules l'arc à longue portée. Évite-les et rapproche tes pas des falaises où gémit la mer, pour traverser tout ce pays. A main gauche sont
les Chalybes 1 qui travaillent le fer : tu dois t'en garer. Ce sont des êtres féroces, inabordables pour l'étranger. Tu arriveras de la sorte à un fleuve dont le nom ne ment pas, l'Hybristès 2 ; ne le franchis pas — il n'est point aisé à franchir ! — mais marche droit au Caucase, le plus haut
des monts : c'est de son front que ce fleuve exhale la fureur de ses eaux. Tu en franchiras les sommets voisins des astres pour prendre la route du Midi. Là, tu trouveras l'armée des Amazones rebelles à l'homme 3 , qui iront un
jour fonder Thémiskyre, sur le Thermodon, aux bords où Salmydesse ouvre sur la mer sa rude mâchoire, hôtesse cruelle aux marins, marâtre des vaisseaux. Celles-là te guideront, et de grand cœur. Ainsi tu atteindras, aux
portes étroites de son lac, l'isthme cimmérien : d'un cœur intrépide, tu dois, pour le quitter, franchir le détroit méotique ; et, parmi les mortels, à jamais vivra le glorieux récit de ton passage : le détroit te devra le nom de Bosphore. Et, dès lors, laissant le sol d'Europe 4 , tu prendras
PROMÉTHÉE
pied sur le continent d'Asie. Eh bien ! le souverain des dieux ne vous semble-t-il pas montrer partout une violence égale ? Il a, lui, dieu, sur cette mortelle dont il désirait le lit, fait tomber ce destin vagabond. Ah ! tu as rencontré
là, jeune fille, un cruel prétendant ; car ce que tu viens d'entendre, songes-y, n'est pas même encore un prélude.
pied sur le continent d'Asie. Eh bien ! le souverain des dieux ne vous semble-t-il pas montrer partout une violence égale ? Il a, lui, dieu, sur cette mortelle dont il désirait le lit, fait tomber ce destin vagabond. Ah ! tu as rencontré
là, jeune fille, un cruel prétendant ; car ce que tu viens d'entendre, songes-y, n'est pas même encore un prélude.
IO
Prometheus Chained (OCR draft) Experimental (Prometheus Chained. Robert Potter, 1779.) — 696 focus
CHORUS.
Speak, ſhow us to the ſick ſome gleam of comfort
Flows from the knowledge of their pains to come.
PROMETHEUS.
Your firſt requeſt with eaſe has been obtain'd;
For from her lips you wiſh'd to hear the tale
Of her afflictions.
705
Hear the reſt; what woes
From Juno's rage await this ſuff'ring virgin.
And thou with deep attention mark my words,
Daughter of Inachus; and learn from them
The traces of thy way.
710
First then, from hence
Turn to the orient ſun, and paſs the height
Of these uncultur'd mountains; thence deſcend
To where the wandering Scythians, train'd to bear
The diſtantwounding bow, on wheels aloft
715
Roll on their wattled cottages; to these
Approach not nigh, but turn thy devious ſteps
Along the rough verge of the murm'ring main,
And paſs the barb'rous country: on the left
The Chalybes inhabit, whoſe rude hands
720
Temper the glowing ſteel; beware of these,
A ſavage and inhoſpitable race.
b
Thence ſhalt thou reach the banks of that proud ,
Which from its roaring torrentſtream
c
takes its name;
But paſs it not, tempt not its dangerous depths
725
Unfordable, till now thy weary ſteps
Shall reach the diſtant bound of Caucaſus,
Monarch of mountains; from whoſe extreme height
The burſting flood rolls down his pow'r of waters.
Paſſing those ſtaraſpiring heights, deſcend
730
Where to the ſouth the Amazonian tents,
Hoſtile to men, ſtretch o'er the plain; whoſe troops
In after times ſhall near Thermodon's banks
Fix in Themiſcyra's tow'rs their martial rule,
Where Salmydeſia points her cruel rocks,
735
And glories in her wrecks: this female train
With courteous zeal ſhall guide thee in thy way.
Arriving where the dark Cimmerian lake
Spreads from its narrow mouth its vaſt expanſe,
Leave it, and boldly plunge thy vent'rous foot
740
In the Mæotic ſtraits; the voice of fame
Shall eternize thy paſſage, and from thee
Call it the Boſphorus
d
: there ſhalt thou quit
The ſhores of Europe, and intrepid reach
The continent of Afia.
745
- Seems he now,
This tyrant of the ſkies, ſeems he in all
e
Of fierce and headlong violence, when his love
Plunges a mortal in ſuch deep diſtreſſes?
A rugged woer, virgin, have thy charms
750
Won thee; for be aſſur'd what I have told thee
Is but a prelude to the woes untold.
IO.
Eschilo, Prometeo legato: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, Prometeo legato: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 696 focus
CORIFEA
Dimmelo, parla: ch'è sollievo agli egri
il venturo dolor sapere innanzi.
PROMETEO
Agevolmente, mercè mia, fu paga
la vostra prima brama: i suoi travagli
dalle sue labbra udiste. Adesso il resto
815
udite: che tormenti ancor, per l'odio
d'Era, deve patir questa fanciulla.
E i miei detti, nel cuor tu imprimi, o d'Inaco
figlia, e saprai del tuo cammino il termine.
Pria di qui verso l'Orïente volgiti,
820
a solchi inseminati; e fra gli Sciti
nomadi giungerai, ch'entro capanne
di giunchi, alti dal suolo, in carri vivono,
di pronte ruote, ed archi hanno a difesa,
che saettan lontani. A queste genti
825
non appressarti, ma coi pie' rasenta
le rupestri del mar sonore spiagge,
e la terra attraversa. A manca, i Càlibi
foggiatori del ferro hanno dimora;
ma guardati da lor: selvaggi sono,
830
né può straniero avvicinarli. Al fiume
Ibristo quindi giungerai, che degno
è del suo nome: e tu non traversarlo
- né traversarlo è facile se prima
su la vetta non sei giunta del Caucaso,
835
dell'eccelso fra i monti: indi quel fiume
soffia la furia, dalle tempie alpestri.
Quindi, poi ch'abbia superati i vertici
finitimi a le stelle, a mezzogiorno
il tuo cammino volgi; e delle Amazzoni
840
giungerai fra lo stuol, che l'uomo aborrono,
che Temiscíra abiteranno un giorno,
del Termodonte su le ripe, ov'è
Salmidesso, mascella aspra del ponto,
matrigna delle navi, ai nauti infesta.
845
Guida al cammino ti saranno queste.
E allo stretto Cimmerio, e su le anguste
porte della palude arriverai.
Ma tu devi lasciarlo, e pel Meòtico
solco, salda in tuo cuore, aprirti il varco.
850
E gran fama sarà sempre fra gli uomini
del tuo tragitto; e quello stretto, Bosforo
avrà nome da te. Ora, lasciato
il pian d'Europa, al continente d'Asia
eccoti giunta. Or non vi par che il re
855
dei Numi, in tutto ugual soperchiatore
si dimostri? Egli, Dio, questa mortale
possedere bramava, e l'avventò
a tali errori. Un ben amaro, o vergine,
pretendente alle tue nozze trovasti!
860
Ché quante hai tu sin qui parole udite,
non sono ancora, immagina, il preludio.
IO
Aeschylus, Prometheus vinctus: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Prometheus vinctus: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 696 focus
Cho.
Dic, doce: ægrotis aliquid suave,
695
Reliquum præscire dolorem erit manifestè
Pro.
Hoc negotium perfici à me,
PROMETHEVS.
Leve est: intelligere hanc primò voluistis,
Ipsa suas ærumnas narrante.
Reliqua nunc audite, quas molestias oportet
700
Ferre hanc à Iunone iuvenem.
Tu verò Inacheum Inacheum semen, meos sermones
In animo pone, ut finem huius mali discas.
Primò quidem hinc ad solis ortum
Conuersa, ingredere inaratos campos.
705
Ad Scythas vagos venies, qui plicatas domos
Sublimes inhabitant, in rotundis vehiculis
Longè iaculantibus arcubus suspensi.
Ad quos ne ito, sed marinis pedes
Occultans cautibus transibis regionem.
710
A' sinistra habitant manu ferrarij
Fabri Chalybes, quos vitare te oportet,
Nam sunt feri, & non affabiles hospitibus,
Venies ad flumen violentum non falso nominatum:
Quod non traijcies, nam facile traiectu non est:
715
Priusquam ad Caucasum veneris, montium
Altissimum, unde fluvius efflat robur,
Ab ipsis radicibus. acrios verò oportet
Te vertices superando, meridianam
Adire viam: inde Amazonum ad exercitum
720
Venies, viris detestatum, quæ Themiscyram
Habitant, circa Thermodonta (ubi
Aspera maris Salmydesia maxilla est,
Inhospitalis nautibus, nouerca nauium.)
Ipsæ te deducent libentissimè.
725
Isthmum verò in ipsis angustiis paludis portis
Cimmericum venies: quem oportet te fortiter reli
quendo,
Transire Mæotidem paludem,
Erit semper mortalibus multus sermo
730
De tuo transitu: Bosporus eiudem nominis
Vocabitur. relinquens verò Europæ solum,
In continentem venies Asiam: num vobis videtur
Deorum tyrannus in omnibus simul
Violentus esse? huic mortali ipse
735
Volens misceri, hos intulit errores,
Acerbum nacta es, ô puella, tuarum nuptiarum
Procum. quæ nunc audiuisti verba
Tibi visa sint neq; sermonum procœmia.
Io.
Ah ah, heu heu,
740
Pro.
English (E. D. A. Morshead, 1908) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Prometheus Bound — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 696 focus
Thou wailest all too soon, fulfilled of fear—
Tarry awhile, till thou have learned the whole.
Chorus
Say on, reveal it! suffering souls are fain
To know aright what yet remains to bear.
760
Prometheus
Lightly, with help of mine, did ye achieve
That which ye first desired: from Io's mouth
Ye craved to hear, recounted by herself,
The story of her strivings. Listen now
To what shall follow, to what woefulness
765
The wrath of Hera must compel this maid.
(
To
Io)
And thou, O child of Inachus, within
Thine inmost heart store up these words of mine,
That thou may'st learn thy wanderings and their goal.
First, from this spot toward the sunrise turn,
770
And cross the steppe that knoweth not the plough:
Thus to the nomad Scythians shalt thou come,
Who dwell in wattled homes, not built on earth
But borne along on wains of sturdy wheel—
Equipped, themselves, with bows of mighty reach.
775
Pass them avoidingly, and leave their land,
And skirt the beaches where the tides make moan,
Till, lo! upon the left hand thou shalt find
The Chalybes, stout craftsmen of the steel—
Beware of them! no gentleness is theirs,
780
No kindly welcome to a stranger's foot!
Thence to the Stream of Violence shalt thou come—
Like name, like nature; see thou cross it not,
('Tis fatal to the forder!) till thou come
Right to the very Caucasus, the peak
785
That overtops the world, and from its brows
The river pants in spray its wrathful stream.
Thence, o'er the pinnacles that court the stars,
Onward and southward thou must take thy way,
And reach the warlike horde of Amazons,
790
Maidens through hate of man; and gladly they
Will guide thy maiden feet. That host, in days
That are not yet, shall fix their home and dwell
At Themiscyra, on Thermodon's bank,
Nigh whereunto the grim projecting fang
795
Of Salmydessus' cape affronts the main,
The seaman's curse, to ships a stepmother!
Then at the jutting land, Cimmerian styled,
That screens the narrowing portal of the mere,
Thou shalt arrive; pass o'er it, brave at heart,
800
And ferry thee across Maeotis' ford.
So shall there be great rumour evermore,
In ears of mortals, of thy passage strange;
And Bosporos shall be that channel's name,
Because the ox-horned thing did pass thereby.
805
So, from the wilds of Europe wander'd o'er,
To Asia's continent thou com'st at last.
(
To the
Chorus)
And ye, what think ye? Seems he not, that lord
And tyrant of the gods, as tyrannous
Unto all other lives? A high god's lust
810
Constrained this mortal maid to roam the world!
(
To
Io)
Poor maid! a brutal wooer sure was thine!
For know that all which I have told thee now
Is scarce the prelude of thy woes to come.
Io
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 696 focus
Du seufzest allzufrühe, bist von Schreck erfüllt:
Halt' ein, bevor du hörtest auch das Uebrige.
695
Die Chorführerin.
Sprich, laß mich hören; Kranken ist's ein süßer Troft,
Was übrig noch von Leide, klar vorauszuseh'n.
Prometheus.
Was ihr zuvor euch wünschtet, habt ihr leicht von mir
Erlangt: ihr wolltet aus der Jungfrau Munde selbst
Zuerst vernehmen, welche Noth sie durchgekämpft.
700
Das Weit're hört nun, welche Mühsal künftig noch
Zu dulden Hera's schwerer Zorn ihr auferlegt.
Du präge, was ich sage, Kind des Inachos,
In's Herz, damit du deiner Irren Ziel erkennst.
Zuerst von hier dem Sonnenaufgang zugewandt,
705
Durchwanderst du ein ungepflügtes Ackerland.
Du kommst zu Skythenhorden, die geflochtene
Korbhütten hoch auf runden Wagen sich erbau'n,
Mit Bogen ausgerüstet, weithintreffenden.
Nicht nahe diesen, sondern eil' ihr Land vorbei,
710
Zum meerumrauschten Felsenbord den Schritt gewandt.
Sofort zur Linken wohnen dir die Chalyber,
Die Eisenschmiede; hüte dich vor diesem Volk,
Das ungeschlacht und Fremden unzugänglich ist.
Dann kommt der Strom Hybristes, so mit Recht genannt;
715
Nicht überschreit' ihn, bietet er doch keine Furt,
Bevor du dicht zum höchsten Berge, Kaukasos,
Gelangtest, wo des Stromes Ungestüm herab
Vom Scheitel sprudelt. Wenn du diese Höh'n erklommst,
Der Sterne Nachbarn, mußt du mittagwärts die Bahn
720
Hinunterwandeln, wo der Amazonen Heer
Du triffst, der Männerfeinde, das Thermodons Flut
In Themiskyra's Auen einst umwohnen wird,
Wo Salmydessos' rauhe Bucht vorstarrt in's Meer,
Stiefmütterlich den Schiffen und der Schiffer Graun.
725
Die weisen fortan liebevoll die Pfade dir.
Und hart am engen Meeresthor gelangst du zum
Kimmerischen Isthmos; ihn verlasse kühnes Muths,
Um rasch zu steuern durch Mäotis' schmalen Sund.
Groß wird im Mund der Menschen allezeit der Ruf
730
Von deiner Fahrt sein, und nach ihr der Bosporos
Genannt. Du scheidest von Europa's Erde dann,
Und kommst zum Festland Asia's. Wohlan, erscheint
Euch nicht der Götterkönig aller Orten gleich
Grausam? Er wollte diesem Erdenweib, ein Gott,
735
Sich liebend nah'n, und stürzte solche Qual auf sie.
Fürwahr, ein schlimmer Freier warb um dich, o Kind;
Denn glaube mir, die Kunden, die du jetzt vernahmst,
Sind kaum ein Vorspiel dessen, was du leiden mußt.
Jo.
Commentary
Critical apparatus to Prometheus Bound (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of Prometheus Bound.) focus
698.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-792
698.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-793
English commentary on Prometheus Bound (OCR draft) (N. Wecklein, translated by F. D. Allen. Ginn & Company, 1893; compared with the 1891 printing. Printed commentary pages 31–144. Provisional alignment and unresolved OCR are visibly flagged.) focus
561-886.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-wecklein-allen1893-com-eng1-375
698.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-wecklein-allen1893-com-eng1-446