Prometheus Bound. Aeschylus. ed. Gottfried Hermann. Lipsiae. 1852.
Search the Perseus Catalog for:
Search the Perseus Catalog for:
Current edition Experimental
Critical apparatus to Prometheus Bound (OCR draft) (Latin) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of Prometheus Bound.)
Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.
Editions (7)
Προμηθεὺς Δεσμώτης First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 609-886 focus
Προμηθεύς
λέξω τορῶς σοι πᾶν ὅπερ
1
χρῄζεις μαθεῖν,
οὐκ ἐμπλέκων αἰνίγματ᾽, ἀλλ᾽ ἁπλῷ λόγῳ,
610
ὥσπερ δίκαιον πρὸς φίλους οἴγειν στόμα.
πυρὸς βροτοῖς δοτῆρ᾽ ὁρᾷς Προμηθέα.
Ἰώ
ὦ κοινὸν ὠφέλημα θνητοῖσιν φανείς,
τλῆμον Προμηθεῦ, τοῦ δίκην πάσχεις τάδε;
Προμηθεύς
ἁρμοῖ πέπαυμαι τοὺς ἐμοὺς θρηνῶν πόνους.
615
Ἰώ
οὔκουν πόροις ἂν τήνδε δωρεὰν ἐμοί;
Προμηθεύς
λέγ᾽ ἥντιν᾽ αἰτεῖ: πᾶν γὰρ ἂν
2
πύθοιό μου.
Ἰώ
σήμηνον ὅστις ἐν φάραγγί σ᾽ ὤχμασε.
Προμηθεύς
βούλευμα μὲν τὸ Δῖον, Ἡφαίστου δὲ χείρ.
Ἰώ
ποίων δὲ ποινὰς ἀμπλακημάτων τίνεις;
620
Προμηθεύς
τοσοῦτον ἀρκῶ σοι σαφηνίσας
3
μόνον.
Ἰώ
καὶ πρός γε τούτοις τέρμα τῆς ἐμῆς πλάνης
δεῖξον τίς ἔσται τῇ ταλαιπώρῳ χρόνος.
Προμηθεύς
τὸ μὴ μαθεῖν σοι κρεῖσσον ἢ μαθεῖν τάδε.
Ἰώ
μήτοι με κρύψῃς τοῦθ᾽ ὅπερ μέλλω παθεῖν.
625
Προμηθεύς
ἀλλ᾽ οὐ μεγαίρω τοῦδέ σοι
4
δωρήματος.
Ἰώ
τί δῆτα μέλλεις μὴ
5
οὐ γεγωνίσκειν τὸ πᾶν;
Προμηθεύς
φθόνος μὲν οὐδείς, σὰς δ᾽ ὀκνῶ θρᾶξαι φρένας.
Ἰώ
μή μου προκήδου μᾶσσον ὧν
6
ἐμοὶ γλυκύ.
Προμηθεύς
ἐπεὶ προθυμεῖ, χρὴ λέγειν: ἄκουε δή.
630
Χορός
μήπω γε: μοῖραν δ᾽ ἡδονῆς κἀμοὶ πόρε.
τὴν τῆσδε πρῶτον ἱστορήσωμεν νόσον,
αὐτῆς λεγούσης τὰς πολυφθόρους τύχας:
τὰ λοιπὰ δ᾽ ἄθλων σοῦ διδαχθήτω πάρα.
Προμηθεύς
σὸν ἔργον, Ἰοῖ, ταῖσδ᾽ ὑπουργῆσαι χάριν,
635
ἄλλως τε πάντως καὶ κασιγνήταις πατρός.
ὡς τἀποκλαῦσαι κἀποδύρασθαι τύχας
ἐνταῦθ᾽, ὅπου
7
μέλλοι τις οἴσεσθαι δάκρυ
πρὸς τῶν κλυόντων, ἀξίαν τριβὴν ἔχει.
640
Ἰώ
οὐκ οἶδ᾽ ὅπως ὑμῖν <γ᾽>
8
ἀπιστῆσαί με χρή,
640
σαφεῖ δὲ μύθῳ πᾶν ὅπερ προσχρῄζετε
πεύσεσθε: καίτοι καὶ λέγουσ᾽ ὀδύρομαι
θεόσσυτον χειμῶνα καὶ διαφθορὰν
μορφῆς, ὅθεν μοι σχετλίᾳ προσέπτατο.
ἀεὶ γὰρ ὄψεις ἔννυχοι πωλεύμεναι
645
ἐς παρθενῶνας τοὺς ἐμοὺς παρηγόρουν
λείοισι μύθοις “ὦ μέγ᾽ εὔδαιμον
9
κόρη,
τί παρθενεύει δαρόν, ἐξόν σοι γάμου
τυχεῖν μεγίστου; Ζεὺς γὰρ ἱμέρου βέλει
πρὸς σοῦ τέθαλπται καὶ συναίρεσθαι Κύπριν
650
θέλει: σὺ δ᾽, ὦ παῖ, μὴ ᾽πολακτίσῃς λέχος
τὸ Ζηνός, ἀλλ᾽ ἔξελθε πρὸς Λέρνης βαθὺν
λειμῶνα, ποίμνας βουστάσεις τε πρὸς πατρός,
ὡς ἂν τὸ Δῖον ὄμμα λωφήσῃ πόθου.”
τοιοῖσδε πάσας εὐφρόνας ὀνείρασι
655
συνειχόμην δύστηνος, ἔς τε δὴ πατρὶ
ἔτλην γεγωνεῖν νυκτίφοιτα δείματα.
10
ὁ δ᾽ ἔς τε Πυθὼ κἀπὶ Δωδώνης πυκνοὺς
θεοπρόπους ἴαλλεν, ὡς μάθοι τί χρὴ
δρῶντ᾽ ἢ λέγοντα δαίμοσιν πράσσειν φίλα.
660
ἧκον δ᾽ ἀναγγέλλοντες αἰολοστόμους
χρησμοὺς ἀσήμους δυσκρίτως τ᾽ εἰρημένους.
τέλος δ᾽ ἐναργὴς βάξις ἦλθεν Ἰνάχῳ
σαφῶς ἐπισκήπτουσα καὶ μυθουμένη
ἔξω δόμων τε καὶ πάτρας ὠθεῖν ἐμέ,
665
ἄφετον ἀλᾶσθαι γῆς ἐπ᾽ ἐσχάτοις ὅροις:
κεἰ μὴ θέλοι, πυρωπὸν
11
ἐκ Διὸς μολεῖν
κεραυνόν, ὃς πᾶν ἐξαϊστώσοι
12
γένος.
τοιοῖσδε πεισθεὶς Λοξίου μαντεύμασιν
ἐξήλασέν με κἀπέκλῃσε δωμάτων
670
ἄκουσαν ἄκων: ἀλλ᾽ ἐπηνάγκαζέ νιν
Διὸς χαλινὸς πρὸς βίαν πράσσειν τάδε.
εὐθὺς δὲ μορφὴ καὶ φρένες διάστροφοι
ἦσαν, κεραστὶς δ᾽, ὡς ὁρᾶτ᾽, ὀξυστόμῳ
μύωπι χρισθεῖσ᾽ ἐμμανεῖ σκιρτήματι
675
ᾖσσον πρὸς εὔποτόν τε Κερχνείας ῥέος
Λέρνης τε κρήνην:
13
βουκόλος δὲ γηγενὴς
ἄκρατος ὀργὴν Ἄργος ὡμάρτει, πυκνοῖς
ὄσσοις δεδορκὼς τοὺς ἐμοὺς κατὰ στίβους.
ἀπροσδόκητος δ᾽ αὐτὸν ἀφνίδιος
14
μόρος
680
τοῦ ζῆν ἀπεστέρησεν. οἰστροπλὴξ δ᾽ ἐγὼ
μάστιγι θείᾳ γῆν πρὸ γῆς ἐλαύνομαι.
κλύεις τὰ πραχθέντ᾽: εἰ δ᾽ ἔχεις εἰπεῖν ὅ τι
λοιπὸν πόνων, σήμαινε: μηδέ μ᾽ οἰκτίσας
σύνθαλπε μύθοις ψευδέσιν:
15
νόσημα γὰρ
685
αἴσχιστον εἶναί φημι συνθέτους λόγους.
687
ἀεὶ γὰρ ὄψεις ἔννυχοι πωλεύμεναι
τοιοῖσδε πάσας εὐφρόνας ὀνείρασι
τοιοῖσδε πεισθεὶς Λοξίου μαντεύμασιν
κλύεις τὰ πραχθέντ᾽: εἰ δ᾽ ἔχεις εἰπεῖν ὅ τι
Χορός
ἔα ἔα, ἄπεχε, φεῦ:
μολεῖσθαι λόγους εἰς ἀκοὰν ἐμάν,
οὐδ᾽ ὧδε δυσθέατα καὶ
18
δύσοιστα
690
πήματα, λύματα, δείματα κέν-
τρῳ ψύχειν ψυχὰν ἀμφάκει.
19
ἰὼ ἰὼ μοῖρα μοῖρα,
πέφρικ᾽ εἰσιδοῦσα
20
πρᾶξιν Ἰοῦς.
695
696
Προμηθεύς
πρῴ γε στενάζεις καὶ φόβου πλέα τις εἶ:
ἐπίσχες ἔστ᾽ ἂν καὶ τὰ λοιπὰ προσμάθῃς.
Χορός
λέγ᾽, ἐκδίδασκε: τοῖς νοσοῦσί τοι γλυκὺ
τὸ λοιπὸν ἄλγος προυξεπίστασθαι τορῶς.
Προμηθεύς
τὴν πρίν γε χρείαν
21
ἠνύσασθ᾽ ἐμοῦ πάρα
700
κούφως: μαθεῖν γὰρ τῆσδε πρῶτ᾽ ἐχρῄζετε
τὸν ἀμφ᾽ ἑαυτῆς ἆθλον ἐξηγουμένης:
τὰ λοιπὰ νῦν ἀκούσαθ᾽, οἷα χρὴ πάθη
τλῆναι πρὸς Ἥρας τήνδε τὴν νεάνιδα.
σύ τ᾽, Ἰνάχειον σπέρμα, τοὺς ἐμοὺς λόγους
705
θυμῷ βάλ᾽,
22
ὡς ἂν τέρματ᾽ ἐκμάθῃς ὁδοῦ.
πρῶτον μὲν ἐνθένδ᾽ ἡλίου πρὸς ἀντολὰς
στρέψασα σαυτὴν στεῖχ᾽ ἀνηρότους γύας:
Σκύθας δ᾽ ἀφίξει νομάδας, οἳ πλεκτὰς στέγας
πεδάρσιοι ναίουσ᾽
23
ἐπ᾽ εὐκύκλοις ὄχοις,
710
ἑκηβόλοις τόξοισιν ἐξηρτυμένοι:
24
οἷς μὴ πελάζειν, ἀλλ᾽ ἁλιστόνοις πόδας
25
χρίμπτουσα ῥαχίαισιν ἐκπερᾶν χθόνα.
λαιᾶς δὲ χειρὸς οἱ σιδηροτέκτονες
οἰκοῦσι Χάλυβες, οὓς φυλάξασθαί σε χρή.
715
ἀνήμεροι γὰρ οὐδὲ πρόσπλατοι
26
ξένοις.
ἥξεις δ᾽ Ὑβριστὴν ποταμὸν οὐ ψευδώνυμον,
ὃν μὴ περάσῃς, οὐ γὰρ εὔβατος περᾶν,
πρὶν ἂν πρὸς αὐτὸν Καύκασον μόλῃς, ὀρῶν
ὕψιστον, ἔνθα ποταμὸς ἐκφυσᾷ μένος
720
κροτάφων ἀπ᾽ αὐτῶν. ἀστρογείτονας δὲ χρὴ
κορυφὰς ὑπερβάλλουσαν ἐς μεσημβρινὴν
βῆναι κέλευθον, ἔνθ᾽ Ἀμαζόνων στρατὸν
ἥξεις στυγάνορ᾽, αἳ Θεμίσκυράν ποτε
κατοικιοῦσιν
27
ἀμφὶ Θερμώδονθ᾽, ἵνα
725
τραχεῖα πόντου Σαλμυδησσία γνάθος
ἐχθρόξενος ναύταισι, μητρυιὰ νεῶν:
αὗταί σ᾽ ὁδηγήσουσι καὶ μάλ᾽ ἀσμένως.
ἰσθμὸν δ᾽ ἐπ᾽ αὐταῖς στενοπόροις λίμνης πύλαις
Κιμμερικὸν ἥξεις, ὃν θρασυσπλάγχνως σε χρὴ
730
λιποῦσαν αὐλῶν᾽ ἐκπερᾶν Μαιωτικόν:
ἔσται δὲ θνητοῖς εἰσαεὶ λόγος μέγας
τῆς σῆς πορείας, Βόσπορος δ᾽ ἐπώνυμος
κεκλήσεται. λιποῦσα δ᾽ Εὐρώπης πέδον
ἤπειρον ἥξεις Ἀσιάδ᾽. ἆρ᾽ ὑμῖν δοκεῖ
735
ὁ τῶν θεῶν τύραννος ἐς τὰ πάνθ᾽ ὁμῶς
βίαιος εἶναι; τῇδε γὰρ θνητῇ θεὸς
χρῄζων μιγῆναι τάσδ᾽ ἐπέρριψεν πλάνας.
πικροῦ δ᾽ ἔκυρσας, ὦ κόρη, τῶν σῶν γάμων
μνηστῆρος. οὓς γὰρ νῦν ἀκήκοας λόγους,
740
εἶναι δόκει σοὶ μηδέπω ᾽ν
28
προοιμίοις.
742
πρῶτον μὲν ἐνθένδ᾽ ἡλίου πρὸς ἀντολὰς
Ἰώ
ἰώ μοί μοι, ἐή.
Προμηθεύς
σὺ δ᾽ αὖ κέκραγας κἀναμυχθίζει: τί που
δράσεις, ὅταν τὰ λοιπὰ πυνθάνῃ κακά;
Χορός
ἦ γάρ τι λοιπὸν τῇδε πημάτων ἐρεῖς;
745
Προμηθεύς
δυσχείμερόν γε πέλαγος ἀτηρᾶς δύης.
Ἰώ
τί δῆτ᾽ ἐμοὶ ζῆν κέρδος, ἀλλ᾽ οὐκ ἐν τάχει
ἔρριψ᾽ ἐμαυτὴν τῆσδ᾽ ἀπὸ στύφλου πέτρας,
ὅπως πέδοι
29
σκήψασα τῶν πάντων πόνων
ἀπηλλάγην; κρεῖσσον γὰρ εἰσάπαξ θανεῖν
750
ἢ τὰς ἁπάσας ἡμέρας πάσχειν κακῶς.
Προμηθεύς
ἦ δυσπετῶς
30
ἂν τοὺς ἐμοὺς ἄθλους φέροις,
ὅτῳ θανεῖν μέν ἐστιν οὐ πεπρωμένον:
αὕτη γὰρ ἦν ἂν πημάτων ἀπαλλαγή:
νῦν δ᾽ οὐδέν ἐστι τέρμα μοι προκείμενον
755
μόχθων, πρὶν ἂν Ζεὺς ἐκπέσῃ τυραννίδος.
Ἰώ
ἦ γάρ ποτ᾽ ἔστιν ἐκπεσεῖν ἀρχῆς Δία;
31
Προμηθεύς
ἥδοι᾽ ἄν,
32
οἶμαι, τήνδ᾽ ἰδοῦσα συμφοράν.
Ἰώ
πῶς δ᾽ οὐκ ἄν, ἥτις ἐκ Διὸς πάσχω κακῶς;
Προμηθεύς
ὡς τοίνυν ὄντων τῶνδέ σοι μαθεῖν
33
πάρα.
760
Ἰώ
πρὸς τοῦ τύραννα σκῆπτρα συληθήσεται;
Προμηθεύς
πρὸς αὐτὸς αὑτοῦ κενοφρόνων βουλευμάτων.
Ἰώ
ποίῳ τρόπῳ; σήμηνον, εἰ μή τις βλάβη.
Προμηθεύς
γαμεῖ γάμον τοιοῦτον ᾧ ποτ᾽ ἀσχαλεῖ.
34
Ἰώ
θέορτον, ἢ βρότειον; εἰ ῥητόν, φράσον.
765
Προμηθεύς
τί δ᾽ ὅντιν᾽; οὐ γὰρ ῥητὸν αὐδᾶσθαι τόδε.
Ἰώ
ἦ πρὸς δάμαρτος ἐξανίσταται θρόνων;
Προμηθεύς
ἣ τέξεταί γε παῖδα φέρτερον πατρός.
Ἰώ
οὐδ᾽ ἔστιν αὐτῷ τῆσδ᾽ ἀποστροφὴ τύχης;
Προμηθεύς
οὐ δῆτα, πλὴν ἔγωγ᾽ ἂν ἐκ δεσμῶν λυθείς.
770
Ἰώ
τίς οὖν ὁ λύσων σ᾽
35
ἐστὶν ἄκοντος Διός;
Προμηθεύς
τῶν σῶν τιν᾽ αὐτὸν ἐκγόνων
36
εἶναι χρεών.
Ἰώ
πῶς εἶπας; ἦ ᾽μὸς παῖς σ᾽ ἀπαλλάξει κακῶν;
Προμηθεύς
τρίτος γε γένναν πρὸς δέκ᾽ ἄλλαισιν γοναῖς.
Ἰώ
ἥδ᾽ οὐκέτ᾽ εὐξύμβλητος ἡ χρησμῳδία.
775
Προμηθεύς
καὶ μηδὲ σαυτῆς γ᾽
37
ἐκμαθεῖν ζήτει πόνους.
Ἰώ
μή μοι προτείνων κέρδος εἶτ᾽ ἀποστέρει.
Προμηθεύς
δυοῖν λόγοιν σε θατέρῳ δωρήσομαι.
Ἰώ
ποίοιν; πρόδειξον, αἵρεσίν τ᾽ ἐμοὶ δίδου.
780
Προμηθεύς
δίδωμ᾽: ἑλοῦ γάρ, ἢ πόνων τὰ λοιπά σοι
780
φράσω σαφηνῶς, ἢ τὸν ἐκλύσοντ᾽ ἐμέ.
Χορός
τούτων σὺ τὴν μὲν τῇδε, τὴν δ᾽ ἐμοὶ χάριν
θέσθαι θέλησον, μηδ᾽ ἀτιμάσῃς λόγου:
38
καὶ τῇδε μὲν γέγωνε τὴν λοιπὴν πλάνην,
ἐμοὶ δὲ τὸν λύσοντα: τοῦτο γὰρ ποθῶ.
785
Προμηθεύς
ἐπεὶ προθυμεῖσθ᾽, οὐκ ἐναντιώσομαι
τὸ μὴ οὐ γεγωνεῖν
39
πᾶν ὅσον προσχρῄζετε.
σοὶ πρῶτον, Ἰοῖ, πολύδονον πλάνην φράσω,
ἣν ἐγγράφου σὺ μνήμοσιν δέλτοις φρενῶν.
790
πρὸς ἀντολὰς φλογῶπας ἡλιοστιβεῖς
πόντου
41
περῶσα φλοῖσβον, ἔστ᾽ ἂν ἐξίκῃ
πρὸς Γοργόνεια πεδία Κισθήνης, ἵνα
αἱ Φορκίδες ναίουσι δηναιαὶ κόραι
795
τρεῖς κυκνόμορφοι, κοινὸν ὄμμ᾽ ἐκτημέναι,
μονόδοντες, ἃς οὔθ᾽ ἥλιος προσδέρκεται
ἀκτῖσιν οὔθ᾽ ἡ νύκτερος μήνη ποτέ.
πέλας δ᾽ ἀδελφαὶ τῶνδε τρεῖς κατάπτεροι,
δρακοντόμαλλοι Γοργόνες βροτοστυγεῖς,
ἃς θνητὸς οὐδεὶς εἰσιδὼν ἕξει πνοάς:
800
τοιοῦτο μέν σοι τοῦτο φρούριον λέγω.
ἄλλην δ᾽ ἄκουσον δυσχερῆ θεωρίαν:
ὀξυστόμους γὰρ Ζηνὸς ἀκραγεῖς κύνας
γρῦπας φύλαξαι, τόν τε μουνῶπα
42
στρατὸν
Ἀριμασπὸν ἱπποβάμον᾽, οἳ χρυσόρρυτον
805
οἰκοῦσιν ἀμφὶ νᾶμα Πλούτωνος πόρου:
43
τούτοις σὺ μὴ πέλαζε. τηλουρὸν δὲ γῆν
ἥξεις, κελαινὸν φῦλον, οἳ πρὸς ἡλίου
ναίουσι πηγαῖς, ἔνθα ποταμὸς Αἰθίοψ.
τούτου παρ᾽ ὄχθας ἕρφ᾽, ἕως ἂν ἐξίκῃ
810
καταβασμόν, ἔνθα Βιβλίνων
44
ὀρῶν ἄπο
ἵησι σεπτὸν Νεῖλος εὔποτον ῥέος.
οὗτός σ᾽ ὁδώσει
45
τὴν τρίγωνον ἐς χθόνα
Νειλῶτιν, οὗ δὴ τὴν μακρὰν ἀποικίαν,
Ἰοῖ, πέπρωται σοί τε καὶ τέκνοις κτίσαι.
815
τῶν δ᾽ εἴ τί σοι ψελλόν τε καὶ δυσεύρετον,
ἐπανδίπλαζε
46
καὶ σαφῶς ἐκμάνθανε:
σχολὴ δὲ πλείων ἢ θέλω πάρεστί μοι.
47
819
τῶν δ᾽ εἴ τί σοι ψελλόν τε καὶ δυσεύρετον,
Χορός
εἰ μέν τι τῇδε λοιπὸν ἢ παρειμένον
ἔχεις γεγωνεῖν τῆς πολυφθόρου πλάνης,
820
λέγ᾽: εἰ δὲ πάντ᾽ εἴρηκας, ἡμῖν αὖ χάριν
δὸς ἥνπερ
48
αἰτούμεσθα, μέμνησαι δέ που.
Προμηθεύς
τὸ πᾶν πορείας ἥδε τέρμ᾽ ἀκήκοεν.
ὅπως δ᾽ ἂν εἰδῇ μὴ μάτην κλύουσά μου,
ἃ πρὶν μολεῖν δεῦρ᾽ ἐκμεμόχθηκεν φράσω,
825
τεκμήριον τοῦτ᾽ αὐτὸ δοὺς μύθων ἐμῶν.
ὄχλον μὲν οὖν τὸν πλεῖστον ἐκλείψω λόγων,
πρὸς αὐτὸ δ᾽ εἶμι τέρμα σῶν πλανημάτων.
τὴν αἰπύνωτόν τ᾽ ἀμφὶ Δωδώνην, ἵνα
830
μαντεῖα θᾶκός τ᾽
50
ἐστὶ Θεσπρωτοῦ Διός,
τέρας τ᾽ ἄπιστον, αἱ προσήγοροι δρύες,
ὑφ᾽ ὧν σὺ λαμπρῶς κοὐδὲν αἰνικτηρίως
προσηγορεύθης ἡ Διὸς κλεινὴ δάμαρ
μέλλουσ᾽ ἔσεσθαι: τῶνδε προσσαίνει σέ τι;
51
835
ἐντεῦθεν οἰστρήσασα τὴν παρακτίαν
κέλευθον ᾖξας πρὸς μέγαν κόλπον Ῥέας,
ἀφ᾽ οὗ παλιμπλάγκτοισι χειμάζει δρόμοις:
χρόνον δὲ τὸν μέλλοντα πόντιος μυχός,
σαφῶς ἐπίστασ᾽, Ἰόνιος κεκλήσεται,
52
840
τῆς σῆς πορείας μνῆμα τοῖς πᾶσιν βροτοῖς.
σημεῖά σοι τάδ᾽ ἐστὶ τῆς ἐμῆς φρενός,
ὡς δέρκεται πλέον τι τοῦ πεφασμένου.
τὰ λοιπὰ δ᾽ ὑμῖν τῇδέ τ᾽ ἐς κοινὸν φράσω,
ἐς ταὐτὸν ἐλθὼν τῶν πάλαι λόγων ἴχνος.
845
846
ἔστιν πόλις Κάνωβος ἐσχάτη χθονός,
Νείλου πρὸς αὐτῷ στόματι καὶ προσχώματι:
ἐνταῦθα δή σε Ζεὺς τίθησιν ἔμφρονα
ἐπαφῶν ἀταρβεῖ χειρὶ καὶ θιγὼν μόνον.
ἐπώνυμον δὲ τῶν Διὸς γεννημάτων
850
τέξεις κελαινὸν Ἔπαφον, ὃς καρπώσεται
ὅσην πλατύρρους Νεῖλος ἀρδεύει χθόνα:
πέμπτη δ᾽ ἀπ᾽ αὐτοῦ γέννα πεντηκοντάπαις
53
πάλιν πρὸς Ἄργος οὐχ ἑκοῦσ᾽ ἐλεύσεται
θηλύσπορος, φεύγουσα συγγενῆ γάμον
855
ἀνεψιῶν: οἱ δ᾽ ἐπτοημένοι φρένας,
κίρκοι πελειῶν οὐ μακρὰν λελειμμένοι,
ἥξουσι θηρεύοντες
54
οὐ θηρασίμους
γάμους, φθόνον δὲ σωμάτων ἕξει θεός:
Πελασγία δὲ δέξεται θηλυκτόνῳ
860
Ἄρει, δαμέντων νυκτιφρουρήτῳ θράσει:
γυνὴ γὰρ ἄνδρ᾽ ἕκαστον αἰῶνος στερεῖ,
δίθηκτον ἐν σφαγαῖσι βάψασα ξίφος:
τοιάδ᾽ ἐπ᾽
55
ἐχθροὺς τοὺς ἐμοὺς ἔλθοι Κύπρις.
μίαν δὲ παίδων ἵμερος θέλξει τὸ μὴ
865
κτεῖναι σύνευνον, ἀλλ᾽ ἀπαμβλυνθήσεται
γνώμην: δυοῖν δὲ θάτερον βουλήσεται,
κλύειν ἄναλκις μᾶλλον ἢ μιαιφόνος:
αὕτη κατ᾽ Ἄργος βασιλικὸν τέξει γένος.
μακροῦ λόγου δεῖ ταῦτ᾽ ἐπεξελθεῖν τορῶς.
870
σπορᾶς γε μὴν ἐκ τῆσδε φύσεται θρασὺς
τόξοισι κλεινὸς <ἶνισ>,
56
ὃς πόνων [ἐκ τῶνδ᾽] ἐμὲ
λύσει. τοιόνδε χρησμὸν ἡ παλαιγενὴς
μήτηρ ἐμοὶ διῆλθε Τιτανὶς Θέμις:
ὅπως δὲ χὤπη, ταῦτα δεῖ μακροῦ χρόνου
875
εἰπεῖν, σύ τ᾽ οὐδὲν ἐκμαθοῦσα κερδανεῖς.
877
ὄχλον μὲν οὖν τὸν πλεῖστον ἐκλείψω λόγων,
σημεῖά σοι τάδ᾽ ἐστὶ τῆς ἐμῆς φρενός,
ἔστιν πόλις Κάνωβος ἐσχάτη χθονός,
Ἰώ
ἐλελεῦ,
57
ἐλελεῦ,
ὑπό μ᾽ αὖ σφάκελος καὶ φρενοπληγεῖς
μανίαι θάλπουσ᾽, οἴστρου δ᾽ ἄρδις
χρίει μ᾽ ἄπυρος:
880
κραδία
58
δὲ φόβῳ φρένα λακτίζει.
τροχοδινεῖται δ᾽ ὄμμαθ᾽ ἑλίγδην,
ἔξω δὲ δρόμου φέρομαι λύσσης
πνεύματι μάργῳ, γλώσσης ἀκρατής:
θολεροὶ δὲ λόγοι παίουσ᾽
59
εἰκῆ
885
στυγνῆς πρὸς κύμασιν ἄτης.
887
Προμηθεὺς δεσμώτης Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922.) — 609-886 focus
Προμηθεύς
λέξω τορῶς σοι πᾶν ὅπερ χρῄζεις μαθεῖν,
οὐκ ἐμπλέκων αἰνίγματʼ, ἀλλʼ ἁπλῷ λόγῳ,
610
ὥσπερ δίκαιον πρὸς φίλους οἴγειν στόμα.
πυρὸς βροτοῖς δοτῆρʼ ὁρᾷς Προμηθέα.
Ἰώ
ὦ κοινὸν ὠφέλημα θνητοῖσιν φανείς,
τλῆμον Προμηθεῦ, τοῦ δίκην πάσχεις τάδε;
Προμηθεύς
ἁρμοῖ πέπαυμαι τοὺς ἐμοὺς θρηνῶν πόνους.
615
Ἰώ
οὔκουν πόροις ἂν τήνδε δωρεὰν ἐμοί;
Προμηθεύς
λέγʼ ἥντινʼ αἰτῇ· πᾶν γὰρ ἂν πύθοιό μου.
Ἰώ
σήμηνον ὅστις ἐν φάραγγί σʼ ὤχμασεν.
Προμηθεύς
βούλευμα μὲν τὸ Δῖον, Ἡφαίστου δὲ χείρ.
Ἰώ
ποινὰς δὲ ποίων ἀμπλακημάτων τίνεις;
620
Προμηθεύς
τοσοῦτον ἀρκῶ σοι σαφηνίσας μόνον.
Ἰώ
καὶ πρός γε τούτοις τέρμα τῆς ἐμῆς πλάνης
δεῖξον, τίς ἔσται τῇ ταλαιπώρῳ χρόνος.
Προμηθεύς
τὸ μὴ μαθεῖν σοι κρεῖσσον ἢ μαθεῖν τάδε.
Ἰώ
μήτοι με κρύψῃς τοῦθʼ ὅπερ μέλλω παθεῖν.
625
Προμηθεύς
ἀλλʼ οὐ μεγαίρω τοῦδέ σοι δωρήματος.
Ἰώ
τί δῆτα μέλλεις μὴ οὐ γεγωνίσκειν τὸ πᾶν;
Προμηθεύς
φθόνος μὲν οὐδείς, σὰς δʼ ὀκνῶ θράξαι φρένας.
Ἰώ
μή μου προκήδου μᾶσσον ὡς ἐμοὶ γλυκύ.
Προμηθεύς
ἐπεὶ προθυμῇ, χρὴ λέγειν. ἄκουε δή.
630
Χορός
μήπω γε· μοῖραν δʼ ἡδονῆς κἀμοὶ πόρε.
τὴν τῆσδε πρῶτον ἱστορήσωμεν νόσον,
αὐτῆς λεγούσης τὰς πολυφθόρους τύχας·
τὰ λοιπὰ δʼ ἄθλων σοῦ διδαχθήτω πάρα.
Προμηθεύς
σὸν ἔργον, Ἰοῖ, ταῖσδʼ ὑπουργῆσαι χάριν,
635
ἄλλως τε πάντως καὶ κασιγνήταις πατρός.
ὡς τἀποκλαῦσαι κἀποδύρασθαι τύχας
ἐνταῦθʼ, ὅπου μέλλοι τις οἴσεσθαι δάκρυ
πρὸς τῶν κλυόντων, ἀξίαν τριβὴν ἔχει.
640
Ἰώ
οὐκ οἶδʼ ὅπως ὑμῖν ἀπιστῆσαί με χρή,
640
σαφεῖ δὲ μύθῳ πᾶν ὅπερ προσχρῄζετε
πεύσεσθε· καίτοι καὶ λέγουσʼ αἰσχύνομαι
θεόσσυτον χειμῶνα καὶ διαφθορὰν
μορφῆς, ὅθεν μοι σχετλίᾳ προσέπτατο.
αἰεὶ γὰρ ὄψεις ἔννυχοι πωλεύμεναι
645
ἐς παρθενῶνας τοὺς ἐμοὺς παρηγόρουν
λείοισι μύθοις
ὦ μέγʼ εὔδαιμον κόρη,
τί παρθενεύει δαρόν, ἐξόν σοι γάμου
τυχεῖν μεγίστου; Ζεὺς γὰρ ἱμέρου βέλει
πρὸς σοῦ τέθαλπται καὶ συναίρεσθαι Κύπριν
650
θέλει· σὺ δʼ, ὦ παῖ, μὴ ʼπολακτίσῃς λέχος
τὸ Ζηνός, ἀλλʼ ἔξελθε πρὸς Λέρνης βαθὺν
λειμῶνα, ποίμνας βουστάσεις τε πρὸς πατρός,
ὡς ἂν τὸ Δῖον ὄμμα λωφήσῃ πόθου.
τοιοῖσδε πάσας εὐφρόνας ὀνείρασι
655
συνειχόμην δύστηνος, ἔστε δὴ πατρὶ
ἔτλην γεγωνεῖν νυκτίφοιτʼ ὀνείρατα.
ὁ δʼ ἔς τε Πυθὼ κἀπὶ Δωδώνης πυκνοὺς
θεοπρόπους ἴαλλεν, ὡς μάθοι τί χρὴ
δρῶντʼ ἢ λέγοντα δαίμοσιν πράσσειν φίλα.
660
ἧκον δʼ ἀναγγέλλοντες αἰολοστόμους
χρησμοὺς ἀσήμους δυσκρίτως τʼ εἰρημένους.
τέλος δʼ ἐναργὴς βάξις ἦλθεν Ἰνάχῳ
σαφῶς ἐπισκήπτουσα καὶ μυθουμένη
ἔξω δόμων τε καὶ πάτρας ὠθεῖν ἐμέ,
665
ἄφετον ἀλᾶσθαι γῆς ἐπʼ ἐσχάτοις ὅροις·
κεἰ μὴ θέλοι, πυρωπὸν ἐκ Διὸς μολεῖν
κεραυνόν, ὃς πᾶν ἐξαϊστώσοι γένος.
τοιοῖσδε πεισθεὶς Λοξίου μαντεύμασιν
ἐξήλασέν με κἀπέκλῃσε δωμάτων
670
ἄκουσαν ἄκων· ἀλλʼ ἐπηνάγκαζέ νιν
Διὸς χαλινὸς πρὸς βίαν πράσσειν τάδε.
εὐθὺς δὲ μορφὴ καὶ φρένες διάστροφοι
ἦσαν, κεραστὶς δʼ, ὡς ὁρᾶτʼ, ὀξυστόμῳ
μύωπι χρισθεῖσʼ ἐμμανεῖ σκιρτήματι
675
ᾖσσον πρὸς εὔποτόν τε Κερχνείας ῥέος
Λέρνης τε κρήνην · βουκόλος δὲ γηγενὴς
ἄκρατος ὀργὴν Ἄργος ὡμάρτει, πυκνοῖς
ὄσσοις δεδορκὼς τοὺς ἐμοὺς κατὰ στίβους.
ἀπροσδόκητος δʼ αὐτὸν ἀφνίδιος μόρος
680
τοῦ ζῆν ἀπεστέρησεν. οἰστροπλὴξ δʼ ἐγὼ
μάστιγι θείᾳ γῆν πρὸ γῆς ἐλαύνομαι.
κλύεις τὰ πραχθέντʼ· εἰ δʼ ἔχεις εἰπεῖν ὅ τι
λοιπὸν πόνων, σήμαινε· μηδέ μʼ οἰκτίσας
ξύνθαλπε μύθοις ψευδέσιν· νόσημα γὰρ
685
αἴσχιστον εἶναί φημι συνθέτους λόγους.
687
αἰεὶ γὰρ ὄψεις ἔννυχοι πωλεύμεναι
τοιοῖσδε πάσας εὐφρόνας ὀνείρασι
τοιοῖσδε πεισθεὶς Λοξίου μαντεύμασιν
κλύεις τὰ πραχθέντʼ· εἰ δʼ ἔχεις εἰπεῖν ὅ τι
Χορός
ἔα ἔα, ἄπεχε, φεῦ·
οὔποτʼ οὔποτʼ ηὔχουν
ὧδε ξένους
μολεῖσθαι λόγους εἰς ἀκοὰν ἐμάν,
οὐδʼ ὧδε δυσθέατα καὶ δύσοιστα
690
πήματα, λύματα,
δείματα ἀμ-
φάκει κέντρῳ τύψειν ψυχὰν ἐμάν.
ἰὼ
ἰὼ μοῖρα μοῖρα,
πέφρικʼ εἰσιδοῦσα πρᾶξιν Ἰοῦς.
695
696
Προμηθεύς
πρῴ γε στενάζεις καὶ φόβου πλέα τις εἶ·
ἐπίσχες ἔστʼ ἂν καὶ τὰ λοιπὰ προσμάθῃς.
Χορός
λέγʼ, ἐκδίδασκε· τοῖς νοσοῦσί τοι γλυκὺ
τὸ λοιπὸν ἄλγος προυξεπίστασθαι τορῶς.
Προμηθεύς
τὴν πρίν γε χρείαν ἠνύσασθʼ ἐμοῦ πάρα
700
κούφως· μαθεῖν γὰρ τῆσδε πρῶτʼ ἐχρῄζετε
τὸν ἀμφʼ ἑαυτῆς ἆθλον ἐξηγουμένης·
τὰ λοιπὰ νῦν ἀκούσαθʼ, οἷα χρὴ πάθη
τλῆναι πρὸς Ἥρας τήνδε τὴν νεάνιδα.
σύ τʼ Ἰνάχειον σπέρμα, τοὺς ἐμοὺς λόγους
705
θυμῷ βάλʼ, ὡς ἂν τέρματʼ ἐκμάθῃς ὁδοῦ.
πρῶτον μὲν ἐνθένδʼ ἡλίου πρὸς ἀντολὰς
στρέψασα σαυτὴν στεῖχʼ ἀνηρότους γύας·
Σκύθας δʼ ἀφίξῃ νομάδας, οἳ πλεκτὰς στέγας
πεδάρσιοι ναίουσʼ ἐπʼ εὐκύκλοις ὄχοις
710
ἑκηβόλοις τόξοισιν ἐξηρτυμένοι·
οἷς μὴ πελάζειν, ἀλλʼ ἁλιστόνοις πόδας
χρίμπτουσα ῥαχίαισιν ἐκπερᾶν χθόνα.
λαιᾶς δὲ χειρὸς οἱ σιδηροτέκτονες
οἰκοῦσι Χάλυβες, οὓς φυλάξασθαί σε χρή.
715
ἀνήμεροι γὰρ οὐδὲ πρόσπλατοι ξένοις.
ἥξεις δʼ Ὑβριστὴν ποταμὸν οὐ ψευδώνυμον,
ὃν μὴ περάσῃς, οὐ γὰρ εὔβατος περᾶν,
πρὶν ἂν πρὸς αὐτὸν Καύκασον μόλῃς, ὀρῶν
ὕψιστον, ἔνθα ποταμὸς ἐκφυσᾷ μένος
720
κροτάφων ἀπʼ αὐτῶν. ἀστρογείτονας δὲ χρὴ
κορυφὰς ὑπερβάλλουσαν ἐς μεσημβρινὴν
βῆναι κέλευθον, ἔνθʼ, Ἀμαζόνων στρατὸν
ἥξεις στυγάνορʼ, αἳ Θεμίσκυράν ποτε
κατοικιοῦσιν ἀμφὶ Θερμώδονθʼ, ἵνα
725
τραχεῖα πόντου Σαλμυδησσία γνάθος
ἐχθρόξενος ναύταισι, μητρυιὰ νεῶν·
αὗταί σʼ ὁδηγήσουσι καὶ μάλʼ ἀσμένως.
ἰσθμὸν δʼ ἐπʼ αὐταῖς στενοπόροις λίμνης πύλαις
Κιμμερικὸν ἥξεις, ὃν θρασυσπλάγχνως σε χρὴ
730
λιποῦσαν αὐλῶνʼ ἐκπερᾶν Μαιωτικόν·
ἔσται δὲ θνητοῖς εἰσαεὶ λόγος μέγας
τῆς σῆς πορείας, Βόσπορος δʼ ἐπώνυμος
κεκλήσεται. λιποῦσα δʼ Εὐρώπης πέδον
ἤπειρον ἥξεις Ἀσιάδʼ·. ἆρʼ, ὑμῖν δοκεῖ
735
ὁ τῶν θεῶν τύραννος ἐς τὰ πάνθʼ ὁμῶς
βίαιος εἶναι; τῇδε γὰρ θνητῇ θεὸς
χρῄζων μιγῆναι τάσδʼ ἐπέρριψεν πλάνας.
πικροῦ δʼ ἔκυρσας, ὦ κόρη, τῶν σῶν γάμων
μνηστῆρος. οὓς γὰρ νῦν ἀκήκοας λόγους,
740
εἶναι δόκει σοι μηδέπω ʼν προοιμίοις.
742
πρῶτον μὲν ἐνθένδʼ ἡλίου πρὸς ἀντολὰς
Ἰώ
ἰώ μοί μοι, ἒ ἔ.
Προμηθεύς
σὺ δʼ αὖ κέκραγας κἀναμυχθίζῃ; τί που
δράσεις, ὅταν τὰ λοιπὰ πυνθάνῃ κακά;
Χορός
ἦ γάρ τι λοιπὸν τῇδε πημάτων ἐρεῖς;
745
Προμηθεύς
δυσχείμερόν γε πέλαγος ἀτηρᾶς δύης.
Ἰώ
τί δῆτʼ ἐμοὶ ζῆν κέρδος, ἀλλʼ οὐκ ἐν τάχει
ἔρριψʼ ἐμαυτὴν τῆσδʼ ἀπὸ στύφλου πέτρας,
ὅπως πέδοι σκήψασα τῶν πάντων πόνων
ἀπηλλάγην; κρεῖσσον γὰρ εἰσάπαξ θανεῖν
750
ἢ τὰς ἁπάσας ἡμέρας πάσχειν κακῶς.
Προμηθεύς
ἦ δυσπετῶς ἂν τοὺς ἐμοὺς ἄθλους φέροις,
ὅτῳ θανεῖν μέν ἐστιν οὐ πεπρωμένον·
αὕτη γὰρ ἦν ἂν πημάτων ἀπαλλαγή·
νῦν δʼ οὐδέν ἐστι τέρμα μοι προκείμενον
755
μόχθων, πρὶν ἂν Ζεὺς ἐκπέσῃ τυραννίδος.
Ἰώ
ἦ γάρ ποτʼ ἔστιν ἐκπεσεῖν ἀρχῆς Δία;
Προμηθεύς
ἥδοιʼ ἄν, οἶμαι, τήνδʼ ἰδοῦσα συμφοράν.
Ἰώ
πῶς δʼ οὐκ ἄν, ἥτις ἐκ Διὸς πάσχω κακῶς;
Προμηθεύς
ὡς τοίνυν ὄντων τῶνδέ σοι μαθεῖν πάρα.
760
Ἰώ
πρὸς τοῦ τύραννα σκῆπτρα συληθήσεται;
Προμηθεύς
πρὸς αὐτὸς αὑτοῦ κενοφρόνων βουλευμάτων.
Ἰώ
ποίῳ τρόπῳ; σήμηνον, εἰ μή τις βλάβη.
Προμηθεύς
γαμεῖ γάμον τοιοῦτον ᾧ ποτʼ ἀσχαλᾷ.
Ἰώ
θέορτον, ἢ βρότειον; εἰ ῥητόν, φράσον.
765
Προμηθεύς
τί δʼ ὅντινʼ·; οὐ γὰρ ῥητὸν αὐδᾶσθαι τόδε.
Ἰώ
ἦ πρὸς δάμαρτος ἐξανίσταται θρόνων;
Προμηθεύς
ἣ τέξεταί γε παῖδα φέρτερον πατρός.
Ἰώ
οὐδʼ ἔστιν αὐτῷ τῆσδʼ ἀποστροφὴ τύχης;
Προμηθεύς
οὐ δῆτα, πλὴν ἔγωγʼ ἂν ἐκ δεσμῶν λυθείς.
770
Ἰώ
τίς οὖν ὁ λύσων ἐστὶν ἄκοντος Διός;
Προμηθεύς
τῶν σῶν τινʼ αὐτὸν ἐγγόνων εἶναι χρεών.
Ἰώ
πῶς εἶπας; ἦ ʼμὸς παῖς σʼ ἀπαλλάξει κακῶν;
Προμηθεύς
τρίτος γε γένναν πρὸς δέκʼ ἄλλαισιν γοναῖς.
Ἰώ
ἥδʼ οὐκέτʼ εὐξύμβλητος ἡ χρησμῳδία.
775
Προμηθεύς
καὶ μηδὲ σαυτῆς ἐκμαθεῖν ζήτει πόνους.
Ἰώ
μή μοι προτείνων κέρδος εἶτʼ ἀποστέρει.
Προμηθεύς
δυοῖν λόγοιν σε θατέρῳ δωρήσομαι.
Ἰώ
ποίοιν; πρόδειξον, αἵρεσίν τʼ ἐμοὶ δίδου.
780
Προμηθεύς
δίδωμʼ· ἑλοῦ γάρ, ἢ πόνων τὰ λοιπά σοι
780
φράσω σαφηνῶς, ἢ τὸν ἐκλύσοντʼ ἐμέ.
Χορός
τούτων σὺ τὴν μὲν τῇδε, τὴν δʼ ἐμοὶ χάριν
θέσθαι θέλησον, μηδʼ ἀτιμάσῃς λόγου·
καὶ τῇδε μὲν γέγωνε τὴν λοιπὴν πλάνην,
ἐμοὶ δὲ τὸν λύσοντα· τοῦτο γὰρ ποθῶ.
785
Προμηθεύς
ἐπεὶ προθυμεῖσθʼ, οὐκ ἐναντιώσομαι
τὸ μὴ οὐ γεγωνεῖν πᾶν ὅσον προσχρῄζετε.
σοὶ πρῶτον, Ἰοῖ, πολύδονον πλάνην φράσω,
ἣν ἐγγράφου σὺ μνήμοσιν δέλτοις φρενῶν.
ὅταν περάσῃς ῥεῖθρον ἠπείροιν ὅρον,
790
πρὸς ἀντολὰς φλογῶπας ἡλιοστιβεῖς
πόντου περῶσα φλοῖσβον, ἔστʼ ἂν ἐξίκῃ
πρὸς Γοργόνεια πεδία Κισθήνης, ἵνα
αἱ Φορκίδες ναίουσι δηναιαὶ κόραι
795
τρεῖς κυκνόμορφοι, κοινὸν ὄμμʼ ἐκτημέναι,
μονόδοντες, ἃς οὔθʼ ἥλιος προσδέρκεται
ἀκτῖσιν οὔθʼ ἡ νύκτερος μήνη ποτέ.
πέλας δʼ ἀδελφαὶ τῶνδε τρεῖς κατάπτεροι,
δρακοντόμαλλοι Γοργόνες βροτοστυγεῖς,
ἃς θνητὸς οὐδεὶς εἰσιδὼν ἕξει πνοάς.
800
τοιοῦτο μέν σοι τοῦτο φρούριον λέγω·
ἄλλην δʼ ἄκουσον δυσχερῆ θεωρίαν·
ὀξυστόμους γὰρ Ζηνὸς ἀκραγεῖς κύνας
γρῦπας φύλαξαι, τόν τε μουνῶπα στρατὸν
Ἀριμασπὸν ἱπποβάμονʼ, οἳ χρυσόρρυτον
805
οἰκοῦσιν ἀμφὶ νᾶμα Πλούτωνος πόρου·
τούτοις σὺ μὴ πέλαζε. τηλουρὸν δὲ γῆν
ἥξεις, κελαινὸν φῦλον, οἳ πρὸς ἡλίου
ναίουσι πηγαῖς, ἔνθα ποταμὸς Αἰθίοψ.
τούτου παρʼ ὄχθας ἕρφʼ, ἕως ἂν ἐξίκῃ
810
καταβασμόν, ἔνθα Βιβλίνων ὀρῶν ἄπο
ἵησι σεπτὸν Νεῖλος εὔποτον ῥέος.
οὗτός σʼ ὁδώσει τὴν τρίγωνον ἐς χθόνα
Νειλῶτιν, οὗ δὴ τὴν μακρὰν ἀποικίαν,
Ἰοῖ, πέπρωται σοί τε καὶ τέκνοις κτίσαι.
815
τῶν δʼ εἴ τί σοι ψελλόν τε καὶ δυσεύρετον,
ἐπανδίπλαζε καὶ σαφῶς ἐκμάνθανε·
σχολὴ δὲ πλείων ἢ θέλω πάρεστί μοι.
819
ὅταν περάσῃς ῥεῖθρον ἠπείροιν ὅρον,
τῶν δʼ εἴ τί σοι ψελλόν τε καὶ δυσεύρετον,
Χορός
εἰ μέν τι τῇδε λοιπὸν ἢ παρειμένον
ἔχεις γεγωνεῖν τῆς πολυφθόρου πλάνης,
820
λέγʼ· εἰ δὲ πάντʼ εἴρηκας, ἡμῖν αὖ χάριν
δὸς ἥνπερ αἰτούμεσθα, μέμνησαι δέ που.
Προμηθεύς
τὸ πᾶν πορείας ἥδε τέρμʼ ἀκήκοεν.
ὅπως δʼ ἂν εἰδῇ μὴ μάτην κλύουσά μου,
ἃ πρὶν μολεῖν δεῦρʼ ἐκμεμόχθηκεν φράσω,
825
τεκμήριον τοῦτʼ αὐτὸ δοὺς μύθων ἐμῶν.
ὄχλον μὲν οὖν τὸν πλεῖστον ἐκλείψω λόγων,
πρὸς αὐτὸ δʼ εἶμι τέρμα σῶν πλανημάτων.
ἐπεὶ γὰρ ἦλθες πρὸς Μολοσσὰ γάπεδα,
τὴν αἰπύνωτόν τʼ ἀμφὶ Δωδώνην, ἵνα
830
μαντεῖα θᾶκός τʼ ἐστὶ Θεσπρωτοῦ Διός,
τέρας τʼ ἄπιστον, αἱ προσήγοροι δρύες,
ὑφʼ ὧν σὺ λαμπρῶς κοὐδὲν αἰνικτηρίως
προσηγορεύθης ἡ Διὸς κλεινὴ δάμαρ
μέλλουσʼ ἔσεσθαι. τῶνδε προσσαίνει σέ τι ;
835
ἐντεῦθεν οἰστρήσασα τὴν παρακτίαν
κέλευθον ᾖξας πρὸς μέγαν κόλπον Ῥέας,
ἀφʼ οὗ παλιμπλάγκτοισι χειμάζῃ δρόμοις·
χρόνον δὲ τὸν μέλλοντα πόντιος μυχός,
σαφῶς ἐπίστασʼ, Ἰόνιος κεκλήσεται,.
840
τῆς σῆς πορείας μνῆμα τοῖς πᾶσιν βροτοῖς.
σημεῖά σοι τάδʼ ἐστὶ τῆς ἐμῆς φρενός,
ὡς δέρκεται πλέον τι τοῦ πεφασμένου.
τὰ λοιπὰ δʼ ὑμῖν τῇδέ τʼ ἐς κοινὸν φράσω,
ἐς ταὐτὸν ἐλθὼν τῶν πάλαι λόγων ἴχνος.
845
846
ὄχλον μὲν οὖν τὸν πλεῖστον ἐκλείψω λόγων,
ἐπεὶ γὰρ ἦλθες πρὸς Μολοσσὰ γάπεδα,
σημεῖά σοι τάδʼ ἐστὶ τῆς ἐμῆς φρενός,
Προμηθεύς
ἔστιν πόλις Κάνωβος ἐσχάτη χθονός,
Νείλου πρὸς αὐτῷ στόματι καὶ προσχώματι·
ἐνταῦθα δή σε Ζεὺς τίθησιν ἔμφρονα
ἐπαφῶν ἀταρβεῖ χειρὶ καὶ θιγὼν μόνον.
ἐπώνυμον δὲ τῶν Διὸς γεννημάτων
850
τέξεις κελαινὸν Ἔπαφον, ὃς καρπώσεται
ὅσην πλατύρρους Νεῖλος ἀρδεύει χθόνα·
πέμπτη δʼ ἀπʼ αὐτοῦ γέννα πεντηκοντάπαις
πάλιν πρὸς Ἄργος οὐχ ἑκοῦσʼ ἐλεύσεται
θηλύσπορος, φεύγουσα συγγενῆ γάμον
855
ἀνεψιῶν· οἱ δʼ ἐπτοημένοι φρένας,
κίρκοι πελειῶν οὐ μακρὰν λελειμμένοι,
ἥξουσι θηρεύοντες οὐ θηρασίμους
γάμους, φθόνον δὲ σωμάτων ἕξει θεός·
Πελασγία δὲ δέξεται θηλυκτόνῳ
860
Ἄρει, δαμέντων νυκτιφρουρήτῳ θράσει.
γυνὴ γὰρ ἄνδρʼ ἕκαστον αἰῶνος στερεῖ,
δίθηκτον ἐν σφαγαῖσι βάψασα ξίφος·
τοιάδʼ ἐπʼ ἐχθροὺς τοὺς ἐμοὺς ἔλθοι Κύπρις.
μίαν δὲ παίδων ἵμερος θέλξει τὸ μὴ
865
κτεῖναι σύνευνον, ἀλλʼ ἀπαμβλυνθήσεται
γνώμην· δυοῖν δὲ θάτερον βουλήσεται,
κλύειν ἄναλκις μᾶλλον ἢ μιαιφόνος·
αὕτη κατʼ Ἄργος βασιλικὸν τέξει γένος.
μακροῦ λόγου δεῖ ταῦτʼ ἐπεξελθεῖν τορῶς.
870
σπορᾶς γε μὴν ἐκ τῆσδε φύσεται θρασὺς
τόξοισι κλεινός, ὃς πόνων ἐκ τῶνδʼ ἐμὲ
λύσει. τοιόνδε χρησμὸν ἡ παλαιγενὴς
μήτηρ ἐμοὶ διῆλθε Τιτανὶς Θέμις·
ὅπως δὲ χὤπη, ταῦτα δεῖ μακροῦ λόγου
875
εἰπεῖν, σύ τʼ οὐδὲν ἐκμαθοῦσα κερδανεῖς.
ἔστιν πόλις Κάνωβος ἐσχάτη χθονός,
Ἰώ
ἐλελεῦ ἐλελεῦ,
ὑπό μʼ αὖ σφάκελος καὶ φρενοπληγεῖς
μανίαι θάλπουσʼ, οἴστρου δʼ ἄρδις
χρίει μʼ ἄπυρος·
880
κραδία δὲ φόβῳ φρένα λακτίζει.
τροχοδινεῖται δʼ ὄμμαθʼ ἑλίγδην,
ἔξω δὲ δρόμου φέρομαι λύσσης
πνεύματι μάργῳ, γλώσσης ἀκρατής·
θολεροὶ δὲ λόγοι παίουσʼ εἰκῆ
885
στυγνῆς πρὸς κύμασιν ἄτης.
Προμηθεὺς Δεσμώτης (OCR draft) Experimental (Προμηθεὺς Δεσμώτης. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 640 focus
ΙΩ.
οὐκ οἶδ᾽ ὅπως ὑμῖν ἀπιστῆσαί με χρὴ,
640
σαφεῖ δὲ μύθῳ πᾶν ὅπερ προσχρήζετε
πεύσεσθε· καίτοι καὶ λέγουσ᾽ αἰσχύνομαι
θεόσσυτον χειμῶνα καὶ διαφθορὰν
μορφῆς, ὅθεν μοι σχετλίᾳ προσέπτατο.
ἀεὶ γὰρ ὄψεις ἔννυχοι πωλεύμεναι
645
ἐς παρθενῶνας τοὺς ἐμοὺς παρηγόρουν
λείοισι μύθοις “ὦ μέγ' εὔδαιμον κόρη,
τί παρθενεύει δαρὸν, ἐξόν σοι γάμου
τυχεῖν μεγίστου; Ζεὺς γὰρ ἱμέρου βέλει
πρὸς σοῦ τέθαλπται καὶ συναίρεσθαι Κύπριν
650
θέλει· σὺ δ᾽, ὦ παῖ, μἀπολακτίσῃς λέχος
τὸ Ζηνὸς, ἀλλ᾽ ἔξελθε πρὸς Λέρνης βαθὺν
λειμῶνα, ποίμνας βουστάσεις τε πρὸς πατρὸς,
Προμηθεὺς Δεσμώτης (OCR draft) Experimental (Προμηθεὺς Δεσμώτης. Gottfried Hermann, 1852.) — 640 focus
Ἰὼ ἡ Ἰνάχου
οὐκ οἶδ' ὅπως ὑμῖν ἀπιστῆσαί με χρή·
σαφεῖ δὲ μύθῳ πᾶν ὅπερ προςχρήζετε
πεύσεσθε· καίτοι καὶ λέγουσ᾽ αἰσχύνομαι
Ἰὼ ἡ Ἰνάχου
θεόσσυτον χειμῶνα καὶ διαφθορὰν
μορφῆς, ὅθεν μοι σχετλίᾳ προςέπτατο·
645
ἀεὶ γὰρ ὄψεις ἔννυχοι πωλεύμεναι
ἐς παρθενῶνας τοὺς ἐμοὺς παρηγόρουν
λείοισι μύθοις· ὦ μέγ' εὐδαίμων κόρη,
τί παρθενεύει δαρόν, ἐξόν σοι γάμου
τυχεῖν μεγίστου; Ζεὺς γὰρ ἱμέρου βέλει
650
πρὸς σοῦ τέθαλπται καὶ συναίρεσθαι Κύπριν
θέλει· σὺ δ᾽, ὦ παῖ, μὴ 'πολακτίσῃς λέχος
τὸ Ζηνός, ἀλλ᾽ ἔξελθε πρὸς Λέρνης βαθὺν
λειμῶνα, ποίμνας βουστάσεις τε πρὸς πατρός,
ὡς ἂν τὸ Δῖον ὄμμα λωφήσῃ πόθου.
655
τοιοῖςδε πάσας εὐφρόνας ὀνείμασιν
ξυνειχόμην δύστηνος, ἔςτε δὴ πατρὶ
ἔτλην γεγωνεῖν νυκτίφοιτ' ὀνείρατα.
ὃ δ᾽ ἐς τε Πυθὼ κἀπὶ Δωδώνης πυκνοὺς
θεοπρόπους ἴαλλεν, ὡς μάθοι τί χρὴ
660
δρῶντ᾽ ἢ λέγοντα δαίμοσιν πράσσειν φίλα.
ἧκον δ᾽ ἀναγγέλλοντες αἰολοστόμους
χρησμοὺς ἀσήμους δυςκρίτως τ᾽ εἰρημένους.
τέλος δ᾽ ἐναργὴς βάξις ἦλθεν Ἰνάχῳ
σαφῶς ἐπισκήπτουσα καὶ μυθουμένη
665
ἔξω δόμων τε καὶ πάτρας ὠθεῖν ἐμέ,
ἄφετον ἀλᾶσθαι γῆς ἐπ᾽ ἐσχάτοις ὅροις·
κεἰ μὴ θέλοι, πυρωπὸν ἐκ Διὸς μολεῖν
κεραυνόν, ὃς πᾶν ἐξαϊστώσει γένος.
τοιοῖςδε πεισθεὶς Λοξίου μαντεύμασιν
670
ἐξήλασέν με κἀπέκλεισε δωμάτων
ἄκουσαν ἄκων· ἀλλ᾽ ἐπηνάγκαζέ νιν
Διὸς χαλινὸς πρὸς βίαν πράσσειν τάδε.
εὐθὺς δὲ μορφὴ καὶ φρένες διάστροφοι
ἦσαν, κεράστις δ', ὡς ὁρᾶτ', ὀξυστόμῳ
675
μύωπι χρισθεῖσ᾽ ἐμμανεῖ σκιρτήματι
ᾖσσον πρὸς εὔποτόν τε Κεγχρείας ῥέος
Ἰὼ ἡ Ἰνάχου
Λέρνης τ᾽ ἐς ἄκρην· βουκόλος δὲ γηγενὴς
ἄκρατος ὀργὴν Ἄργος ὡμάρτει, πυκνοῖς
ὄσσοις δεδορκὼς τοὺς ἐμοὺς κατὰ στίβους.
680
ἀπροςδόκητος δ᾽ αὐτὸν αἰφνίδιος μόρος
τοῦ ζῆν ἀπεστέρησεν. οἰστροπλὴξ δ᾽ ἐγὼ
μάστιγι θείᾳ γῆν πρὸ γῆς ἐλαύνομαι.
κλύεις τὰ πραχθέντ᾽· εἰ δ᾽ ἔχεις εἰπεῖν ὅ τι
λοιπὸν πόνων, σήμαινε· μηδέ μ' οἰκτίσας
685
ξύνθαλπε μύθοις ψευδέσιν· νόσημα γὰρ
αἴσχιστον εἶναί φημι συνθέτους λόγους.
ΠΡΟΜΗθΕΥΣ ΔΕΣΜΩΤΗΣ (OCR draft) Experimental (ΠΡΟΜΗθΕΥΣ ΔΕΣΜΩΤΗΣ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 640 focus
ΙΩ
Οὐκ οἶδ' ὅπως ὑμῖν ἀπιστῆσαί με χρή,
σαφεῖ δὲ μύθῳ πᾶν ὅπερ προσχρῄζετε
πεύσεσθε· καίτοι καὶ λέγουσ'
αἰσχύνομαι
ὀδύρομαι
650
θεόσσυτον χειμῶνα καὶ διαφθορὰν
ΠΡΟΜΗθΕΥΣ ΔΕΣΜΩΤΗΣ
ΙΩ
μορφῆς ὅθεν μοι σχετλίᾳ προσέπτατο.
Ἀεὶ γὰρ ὄψεις ἔννυχοι πωλεύμεναι
ἐς παρθενῶνας τοὺς ἐμοὺς παρηγόρουν
λείοισι μύθοις· « Ὦ μέγ' εὔδαιμον κόρη,
655
τί παρθενεύῃ δαρόν, ἐξόν σοι γάμου
τυχεῖν μεγίστου ; Ζεὺς γὰρ ἱμέρου βέλει
πρὸς σοῦ τέθαλπται καὶ
ξυναίρεσθαι
συναίρεσθαι seu ξυνάρασθαι Κύπριν
θέλει· σὺ δ', ὦ παῖ, μὴ 'πολακτίσῃς λέχος
τὸ Ζηνός, ἀλλ' ἔξελθε πρὸς Λέρνης βαθὺν
660
λειμῶνα, ποίμνας βουστάσεις τε πρὸς πατρός,
ὡς ἂν τὸ Δῖον ὄμμα λωφήσῃ πόθου. »
Τοιοῖσδε πάσας εὐφρόνας ὀνείρασιν
ξυνειχόμην δύστηνος, ἔστε δὴ πατρὶ
ἔτλην γεγωνεῖν
νυκτίφοιτ'
νυκτιφαντ' M ὀνείρατα.
665
Ὁ δ' ἔς τε Πυθὼ κἀπὶ Δωδώνης πυκνοὺς
θεοπρόπους ἴαλλεν, ὡς μάθοι τί χρὴ
δρῶντ' ἢ λέγοντα δαίμοσιν πράσσειν φίλα·
ἧκον δ' ἀναγγέλλοντες αἰολοστόμους
χρησμοὺς ἀσήμους δυσκρίτως τ' εἰρημένους·
670
τέλος δ' ἐναργὴς βάξις ἦλθεν Ἰνάχῳ
σαφῶς ἐπισκήπτουσα καὶ μυθουμένη
ἔξω δόμων τε καὶ πάτρας ὠθεῖν ἐμὲ
ἄφετον ἀλᾶσθαι γῆς ἐπ' ἐσχάτοις ὅροις·
κεἰ μὴ θέλοι, πυρωπὸν ἐκ Διὸς μολεῖν
675
κεραυνὸν, ὃς πᾶν ἐξαϊστώσει γένος.
Τοιοῖσδε πεισθεὶς Λοξίου μαντεύμασιν
ἐξήλασέν με κἀπέκλῃσε δωμάτων
ἄκουσαν ἄκων· ἀλλ' ἐπηνάγκαζέ νιν
Διὸς χαλινὸς πρὸς βίαν πράσσειν τάδε.
680
Εὐθὺς δὲ μορφὴ καὶ φρένες διάστροφοι
ἦσαν, κεραστὶς δ', ὡς ὁρᾶτ', ὀξυστόμῳ
ΠΡΟΜΗθΕΥΣ ΔΕΣΜΩΤΗΣ
ΙΩ
μύωπι χρισθεῖσ' ἐμμανεῖ σκιρτήματι
ᾖσσον πρὸς εὔποτόν τε
Κερχνείας
Κεγχρείας ῥέος
Λέρνης
τε κρήνην
ἄκρην τε· βουκόλος δὲ γηγενὴς
685
ἄκρατος ὀργὴν Ἄργος ὡμάρτει πυκνοῖς
ὄσσοις δεδορκὼς τοὺς ἐμοὺς κατὰ στίβους.
Ἀπροσδόκητος δ' αὐτὸν
αἰφνίδια
αἰφνίδιος μόρος
τοῦ ζῆν ἀπεστέρησεν, οἰστροπλὴξ δ' ἐγὼ
μάστιγι θείᾳ γῆν πρὸ γῆς ἐλαύνομαι.
690
Κλύεις τὰ πραχθέντ'· εἰ δ' ἔχεις εἰπεῖν
ὅ τι
ἔτι
λοιπὸν
πόνων
πόνον, σήμαινε· μηδέ μ' οἰκτίσας
ξύνθαλπε μύθοις ψευδέσιν· νόσημα γὰρ
αἴσχιστον εἶναί φημι συνθέτους λόγους.
Προμηθεὺς Δεσμώτης (OCR draft) Experimental (Προμηθεὺς Δεσμώτης. N. Wecklein, 1885.) — 640 focus
οὐκ οἶδ᾽ ὅπως ὑμῖν ἀπιστῆσαί με χρή,
σαφεῖ δὲ μύθῳ πᾶν ὅπερ προσχρήζετε
πεύσεσθε· καίτοι καὶ λέγουσ᾽ ὀδύρομαι
θεόσσυτον χειμῶνα καὶ διαφθορὰν
670
μορφῆς, ὅθεν μοι σχετλία προσέπτατο.
AESCHYLI
ΙΩ.
αἰεὶ γὰρ ὄψεις ἔννυχοι πωλεύμεναι
ἐς παρθενῶνας τοὺς ἐμοὺς παρηγόρουν
λείοισι μύθοις· ὦ μέγ' εὔδαιμον κύρη,
τί παρθενεύῃ δαρόν, ἐξόν σοι γάμου
675
τυχεῖν μεγίστου; Ζεὺς γὰρ ἡμέρου βέλει
πρὸς σοῦ τέθαλπται καὶ συναίρεσθαι Κύπριν
θέλει σὺ δ᾽, ὦ παῖ, μὴ ἀπολακτίσης λέχος
τὸ Ζηνός, ἀλλ' ἔξελθε πρὸς Λέρνης βαθὺν
λειμῶνα, ποίμνας βουστάσεις τε πρὸς πατρός,
680
ὡς ἂν τὸ Δῖον ὄμμα λωφήσῃ πόθου.
τοιοῖσδε πάσας εὐφρόνας ὀνείρασι
ξυνειχόμην δύστηνος, ἔστε δὴ πατρὶ
ἔτλην γεγωνεῖν νυκτίφαντ᾽ ὀνείρατα.
ὁ δ᾽ ἔς τε Πυθώ κἀπὶ Δωδώνης πυκνοὺς
685
θεοπρόπους ἴαλλεν, ὡς μάθοι τί χρὴ
δρῶντ᾽ ἢ λέγοντα δαίμοσιν πράσσειν φίλα.
ἧκον δ᾽ ἀναγγέλλοντες απολοστόμους
χρησμοὺς ἀσήμους δυσκρίτως τ᾽ εἰρημένους.
τέλος δ᾽ ἐναργής βάξις ἦλθεν Ινάχῳ
690
σαφῶς ἐπισκήπτουσα καὶ μυθουμένη
ἔξω δόμων τε καὶ πάτρας ὠθεῖν ἐμέ,
ἄφετον ἀλᾶσθαι γῆς ἐπ᾿ ἐσχάτοις ὅροις,
κεἰ μὴ θέλοι, πυρωπὸν ἐκ Διός μολεῖν
κεραυνόν, ὃς πᾶν ἐξαϊστώσοι γένος.
695
PROMETHEVS VINCTVS.
ΙΩ.
τοιοῖσδε πεισθεὶς Λοξίου μαντεύμασιν,
ἐξήλασέν με κἀπέκλησε δωμάτων
ἄκουσαν ἄκων· ἀλλ᾽ ἐπηνάγκαζέ μιν
Διὸς χαλινὸς πρὸς βίαν πράσσειν τάδε.
εὐθὺς δὲ μορφὴ καὶ φρένες διάστροφοι
700
ἦσαν, κεραστὶς δ᾽, ὡς ὁρᾶτ᾽, ὀξυστόμῳ
μύωπι χρισθεῖσ᾽ ἐμμανεῖ σκιρτήματι
ἦσσον πρὸς εὔποτόν τε Κερχνείας ῥέος
Λέρνης ἄκρην τε· βουκόλος δὲ γηγενής
ἄκρατος ὀργὴν Ἄργος ἁμάρτει πυκνοῖς
705
ἴσσοις δεδορκὼς τοὺς ἐμοὺς κατὰ στίβους.
ἀπροσδόκητος δ᾽ αὐτὸν αἰφνίδιος μόρος
τοῦ ζῆν ἀπεστέρησεν. οἰστροπληξ δ᾽ ἐγὼ
μάστιγι θείᾳ γῆν πρὸ γῆς ἐλαύνομαι.
κλύεις τὰ πραχθέντ᾽· εἰ δ᾽ ἔχεις εἰπεῖν ὅ τι
710
λοιπὸν πόνων, σήμαινε· μηδέ μ' οἰκτίσας
ξύνθαλπε μύθοις ψευδέσιν· νόσημα γὰρ
αἴσχιστον εἶναί φημι συνθέτους λόγους.
ΧΟ.
Aeschyli Prometheus Vinctus (OCR draft) Experimental (Aeschyli Prometheus Vinctus. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 640 focus
ΙΩ
οὐκ οἶδ᾽ ὅπως ὑμῖν ἀπιστῆσαί με χρή,
σαφεῖ δὲ μύθωι πᾶν ὅπερ προσχρήιζετε
πεύσεσθε· καίτοι καὶ λέγουσ᾽ αἰσχύνομαι
θεόσσυτον χειμῶνα καὶ διαφθοράν
μορφῆς, ὅθεν μοι σχετλίαι προσέπτατο.
645
αἰεὶ γὰρ ὄψεις ἔννυχοι πωλεύμεναι
ἐς παρθενώνας τοὺς ἐμοὺς παρηγόρουν
λείοισι μύθοις· ὦ μέγ᾽ εὔδαιμον κόρη,
τί παρθενεύηι δαρόν, ἐξόν σοι γάμου
τυχεῖν μεγίστου; Ζεὺς γὰρ ἱμέρου βέλει
650
πρὸς σοῦ τέθαλπται καὶ ξυνάρασθαι Κύπριν
θέλει· σὺ δ᾽ ὦ παῖ μὴ ᾿πολακτίσηις λέχος
τὸ Ζηνός, ἀλλ᾽ ἔξελθε πρὸς Λέρνης βαθύν
λειμῶνα, ποίμνας βουστάσεις τε πρὸς πατρός,
ὡς ἂν τὸ Δῖον ὄμμα λωφήσηι πόθου.
655
τοιοῖσδε πάσας εὐφρόνας ὀνείρασιν
ξυνειχόμην δύστηνος, ἔστε δὴ πατρί
ἔτλην γεγωνεῖν νυκτίφοιτ᾽ ὀνείρατα.
ὃ δ᾽ ἔς τε Πυθὼ κἀπὶ Δωδώνης πυκνούς
θεοπρόπους ἴαλλεν, ὡς μάθοι, τί χρή
660
δρῶντ᾽ ἢ λέγοντα δαίμοσιν πράσσειν φίλα.
Apparatus Criticus
λεγούσης λεγούσας corr. m κἀποδύρασθαι κἀποκλ. ἀποκλ. -δύρεσθαι ὅπου ὅπου ὅπη ὅποι μέλλοι μέλλοι μέλλει οἴσεσθαι ὕσεσθαι ἔχει ἔχηι ὑμῖν ὅπ. μὲn ὑμ. αἰσχύνομαι αἰσχύνομαι ὀδύρομαι θεόσσυτον τὸn θεοσ. πωλεύμεναι πωλεύμεναι πολεύμ. εὔδαιμον εὐδαίμων παρθενεύηι παρθενεύεις ξυνάρασθαι ξυνάιρασθαι ξυναίρεσθαι συναίρεσθαι μὴ ᾿πολακτίσηις μὴ 'πιλ. τε om τε καὶ νυκτίφοιτ᾽ νυκτίφαντ' Δωδώνης δωδώνην μάθοι μάθοι μάθηι πράσσειν πράττειν φίλα φίλωι corr. m λέγοντι φίλως
ΙΩ
1
ἧκον δ᾽ ἀναγγέλλοντες αἰολοστόμους
χρησμοὺς ἀσήμους δυσκρίτως τ᾽ εἰρημένους.
τέλος δ᾽ ἐναργής βάξις ἦλθεν Ἰνάχωι
σαφῶς ἐπισκήπτουσα καὶ μυθουμένη
665
ἔξω δόμων τε καὶ πάτρας ὠθεῖν ἐμέ,
ἄφετον ἀλᾶσθαι γῆς ἐπ᾿ ἐσχάτοις ὅροις,
εἰ μὴ θέλοι πυρωπὸν ἐκ Διὸς μολεῖν
κεραυνόν, ὃς πᾶν ἐξαϊστώσοι γένος.
τοιοῖσδε πεισθεὶς Λοξίου μαντεύμασιν
670
ἐξήλασέν με κἀπέκληισε δωμάτων
ἄκουσαν ἄκων· ἀλλ᾽ ἐπηνάγκαζέ νιν
Διὸς χαλινὸς πρὸς βίαν πράσσειν τάδε.
εὐθὺς δὲ μορφὴ καὶ φρένες διάστροφοι
ἦσαν, κεραστὶς δ᾽, ὡς ὁρᾶτ᾽, ὀξυστόμωι
675
μύωπι χρισθεῖσ᾽ ἐμμανεῖ σκιρτήματι
ἦισσον πρὸς εὔποτόν τε Κερχνείας ῥέος
Λέρνης τε κρήνην· βουκόλος δὲ γηγενής
ἄκρατος ὀργὴν Ἄργος ὡμάρτει πυκνοῖς
ὄσσοις δεδορκὼς τοὺς ἐμοὺς κατὰ στίβους.
680
ἀπροσδόκητος δ᾽ αὐτὸν αἰφνίδιος μόρος
τοῦ ζῆν ἀπεστέρησεν. οἰστροπλὴξ δ᾽ ἐγώ
μάστιγι θείαι γῆν πρὸ γῆς ἐλαύνομαι.
κλύεις τὰ πραχθέντ᾽· εἰ δ᾽ ἔχεις εἰπεῖν ὅ τι
λοιπὸν πόνων, σήμαινε· μηδέ μ᾽ οἰκτίσας
685
ξύνθαλπε μύθοις ψευδέσιν· νόσημα γὰρ
αἴσχιστον εἶναί φημι συνθέτους λόγους.
Translations (8)
Prometheus Bound Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922. (Modernized by Perseus.)) — 609-885 focus
Prometheus
I will tell you plainly all that you would like to know,
not weaving riddles, but in simple language, since it is right to speak openly to friends. Look, I whom you see am Prometheus, who gave fire to mankind.
610
Io
O you who have shown yourself a common benefactor of mankind, wretched Prometheus, why do you suffer so?
Prometheus
I have only just now finished lamenting my own calamities.
615
Io
You will not then do this favor for me?
Prometheus
Say what it is you wish; for you can learn all from me.
Io
Tell me who has bound you fast in this ravine.
Prometheus
Zeus by his will, Hephaestus by his hand.
Io
And for what offence do you pay the penalty?
620
Prometheus
It suffices that I have made clear to you this much and no more.
Io
No, also tell me the end of my wandering—what time is set for wretched me.
Prometheus
It would be better not to know than to know, in your case.
Io
I beg you, do not hide from me what I am doomed to suffer.
625
Prometheus
No, it is not that I do not want to grant your request.
Io
Why then your reluctance to tell me everything?
Prometheus
I am not unwilling; but I hesitate to crush your spirit.
Io
Do not be more kind to me than I myself desire.
Prometheus
Since you insist, I must speak. Listen, then.
630
Chorus
No, not yet. Grant us too a portion of the pleasure. Let us first inquire the story of her affliction and let her with her own lips relate the events that brought horrid calamity upon her. Then let her be instructed by you as to the toils still to come.
Prometheus
It is for you, Io, to grant them this favor, especially since they are your father’s sisters. For it is worthwhile to indulge in weeping and in wailing over evil fortunes when one is likely to win the tribute of a tear from the listener.
635
640
Io
I do not know how to refuse you. You shall learn in truthful speech all that you would like to know. Yet I am ashamed to tell about the storm of calamity sent by Heaven, of the marring of my form, and of the source from which it swooped upon me, wretched that I am.
640
For visions of the night, always haunting my maiden chamber, sought to beguile me with seductive words, saying:
O damsel greatly blessed of fortune, why linger in your maidenhood so long when it is within your power to win a union of the highest? Zeus is inflamed by passion’s dart
645
for you and is eager to unite with you in love. Do not, my child, spurn the bed of Zeus, but go forth to
Lerna
’s meadow land of pastures deep and to your father’s flocks and where his cattle feed, so that the eye of Zeus may find respite from its longing.
650
By such dreams was I, to my distress, beset night after night, until at last I gained courage to tell my father of the dreams that haunted me. And he sent many a messenger to
Pytho
and
Dodona
so that he might discover
655
what deed or word of his would find favor with the gods. But they returned with report of oracles, riddling, obscure, and darkly worded. Then at last there came an unmistakable utterance to Inachus, charging and commanding him clearly that
660
he must thrust me forth from home and native land to roam at large to the remotest confines of the earth; and, if he would not, a fiery thunderbolt would come from Zeus that would utterly destroy his whole race.
Yielding obedience to such prophetic utterances of Loxias,
665
he drove me away and barred me from his house, against his will and mine; but the constraint of Zeus forced him to act by necessity. Immediately my form and mind were distorted, and with horns, as you see, upon my forehead,
670
stung by a sharp-fanged gadfly I rushed with frantic bounds to Cerchnea’s sweet stream and
Lerna
’s spring. But Argus, the earth-born herdsman, untempered in his rage, pursued me, peering with his many eyes upon my steps.
675
A sudden death robbed him of life unexpectedly; while I, still tormented by the gadfly, am driven on from land to land before the heaven-sent plague.
That is what happened ; and if you can declare what toils still remain, reveal them. Do not, from pity, seek
680
to soothe me with untrue words ; for I consider false words to be the foulest sickness.
685
687
Yielding obedience to such prophetic utterances of Loxias,
That is what happened ; and if you can declare what toils still remain, reveal them. Do not, from pity, seek
Chorus
Oh, ah, go away, alas! Never, oh never, did I dream that words so strange would greet my ears;
or that sufferings so grievous to look upon, yes, and so grievous to endure, a tale of outrage, would strike my soul as if with double-pronged goad. Alas, O Fate, O Fate,
690
I shudder to behold the plight that has befallen Io.
695
696
Prometheus
You lament and are full of fear all too soon. Wait until you have learned the rest as well.
Chorus
Proceed, tell all. It is comforting for the sick to know clearly beforehand what pain still awaits them.
Prometheus
You gained your former request easily from me; for you first desired the story of her ordeal from her own lips. Hear now the sequel, the sufferings this maid is fated to endure at Hera’s hand.
700
And may you, daughter of Inachus, lay to heart my words so that you may learn the end of your wanderings. First, from this spot, turn yourself toward the rising sun and make your way over untilled plains; and you shall reach the Scythian nomads, who dwell
705
in thatched houses, perched aloft on strong-wheeled wagons and are equipped with far-darting bows. Do not approach them, but keeping your feet near the rugged shore, where the sea breaks with a roar, pass on beyond their land. On the left hand dwell the workers in iron,
710
the Chalybes, and you must beware of them, since they are savage and are not to be approached by strangers. Then you shall reach the river Hybristes,
1
which does not belie its name. Do not cross this, for it is hard to cross, until you come to
Caucasus
itself,
715
loftiest of mountains, where from its very brows the river pours out its might in fury. You must pass over its crests, which neighbor the stars, and enter upon a southward course, where you shall reach the host of the Amazons, who loathe all men. They shall in time to come
720
inhabit Themiscyra on the Thermodon, where, fronting the sea, is Salmydessus’ rugged jaw, evil host of mariners, step-mother of ships. The Amazons will gladly guide you on your way. Next, just at the narrow portals of the harbor, you shall reach
725
the Cimmerian isthmus. This you must leave with stout heart and pass through the channel of Maeotis; and ever after among mankind there shall be great mention of your passing, and it shall be called after you the
Bosporus
.
2
Then, leaving the soil of
Europe
,
730
you shall come to the Asian continent.
Does it not seem to you that the tyrant of the gods is violent in all his ways? For this god, desirous of union with this mortal maid, has imposed upon her these wanderings. Maiden, you have gained a cruel suitor
735
for your hand. As to the tale you now have heard— understand that it has not even passed the introduction.
740
742
Does it not seem to you that the tyrant of the gods is violent in all his ways? For this god, desirous of union with this mortal maid, has imposed upon her these wanderings. Maiden, you have gained a cruel suitor
Io
Ah me, ah me, alas!
Prometheus
What! You are crying and groaning again? What will you do, I wonder, when you have learned the sufferings still in store for you?
Chorus
What! Can it be that you have sufferings still left to recount to her?
745
Prometheus
Yes, a tempestuous sea of calamitous distress.
Io
What gain have I then in life? Why did I not hurl myself straightaway from this rugged rock, so that I was dashed to earth and freed from
all my sufferings? It is better to die once and for all than linger out all my days in misery.
750
Prometheus
Ah, you would hardly bear my agonies to whom it is not foredoomed to die; for death would have freed me from my sufferings.
But now no limit to my tribulations has been appointed until Zeus is hurled from his sovereignty.
755
Io
What! Shall Zeus one day be hurled from his dominion?
Prometheus
You would rejoice, I think, to see that happen.
Io
Why not, since it is at the hand of Zeus that I suffer?
Prometheus
Then you may assure yourself that these things are true.
760
Io
By whom shall he be despoiled of the sceptre of his sovereignty?
Prometheus
By himself and his own empty-headed purposes.
Io
In what way? Oh tell me, if there be no harm in telling.
Prometheus
He shall make a marriage that shall one day cause him distress.
Io
With a divinity or with a mortal? If it may be told, speak out.
765
Prometheus
Why ask with whom? I may not speak of this.
Io
Is it by his consort that he shall be dethroned?
Prometheus
Yes, since she shall bear a son mightier than his father.
Io
And has he no means to avert this doom?
Prometheus
No, none—except me, if I were released from bondage.
770
Io
Who then is to release you against the will of Zeus?
Prometheus
It is to be one of your own grandchildren.
Io
What did you say? A child of mine will release you from your misery?
Prometheus
The third in descent after ten generations.
Io
Your prophecy is not easy to understand.
775
Prometheus
Yes, so do not seek to learn the full extent of your own sufferings.
Io
Do not offer me a favor and then withdraw it.
Prometheus
I will present you with one or other of two tales.
Io
Which two? Set them forth and offer me the choice.
780
Prometheus
I am making the offer: choose whether I shall reveal the sufferings still in store for you or the one who will be my deliverer.
780
Chorus
Consent to bestow on her one of these favors, and on me the other; do not deny me the tale. Tell her about her further wanderings;
tell me who will deliver you—for I would like to know this.
785
Prometheus
Well, since you are bent on this, I will not refuse to proclaim all that you still crave to know. First, to you, Io, will I declare your much-vexed wandering, and may you engrave it on the recording tablets of your mind.
When you have crossed the stream that bounds the two continents, toward the flaming east, where the sun walks,...... crossing the surging sea until you reach the Gorgonean plains of Cisthene, where the daughters of Phorcys dwell, ancient maids,
790
three in number, shaped like swans, possessing one eye amongst them and a single tooth; neither does the sun with his beams look down upon them, nor ever the nightly moon. And near them are their three winged sisters, the snake-haired Gorgons, loathed of mankind,
795
whom no one of mortal kind shall look upon and still draw breath. Such is the peril that I bid you to guard against. But now listen to another and a fearsome spectacle. Beware of the sharp-beaked hounds of Zeus that do not bark, the gryphons,
800
and the one-eyed Arimaspian folk, mounted on horses, who dwell about the flood of Pluto’s
3
stream that flows with gold. Do not approach them. Then you shall come to a far-off country of a dark race that dwells by the waters of the sun, where the river Aethiop is.
805
Follow along its banks until you reach the cataract, where, from the Bybline mountains,
Nile
sends forth his hallowed and sweet stream. He will conduct you on your way to the three-angled land of Nilotis, where, at last, it is ordained for you,
810
O Io, and for your children to found your far-off colony.
If anything of this is confusing to you and hard to understand, may you question me yet again, and gain a clear account; for I have more leisure than I crave.
815
819
If anything of this is confusing to you and hard to understand, may you question me yet again, and gain a clear account; for I have more leisure than I crave.
Chorus
If there is anything still remaining or passed over
of her direful wandering that you have to tell, oh speak. But if you have told all, grant us in turn the favor we request—you probably have it still in memory.
820
Prometheus
She has now heard the full end of her travels; yet so she may know that she has heard no vain tale from me,
I will describe the toils she has endured before she came here, giving this as a sure proof of my account.
Most of the weary tale I shall leave out and come to the very close of your wanderings.
For when you reached the Molossian plains
825
and the sheer ridge that encircles
Dodona
, where lies the prophetic seat of Thesprotian Zeus and that marvel, passing all belief, the talking oaks, by which you clearly, and in no riddling terms, were saluted as the renowned
830
bride-to-be of Zeus (is any of this pleasing to you?), then, stung by the gadfly, you rushed along the pathway by the shore to the great gulf of Rhea, from where you are tossed in backward-wandering course; and for all time to come a recess of the sea,
835
be well assured, shall bear the name Ionian, as a memorial of your crossing for all mankind.
These, then, are the tokens to you of my understanding, to show that it discerns more than has been made manifest. The rest I shall declare both to you and her,
840
returning to the track of my former tale.
845
846
And you shall bring forth dark Epaphus,
4
thus named from the manner of Zeus’ engendering; and he shall gather the fruit of all the land watered by the broad-flowing
Nile
. Fifth in descent from him, fifty maidens shall return to
Argos
, not of their own
850
free choice, but fleeing marriage with their cousin kin; while these, their hearts ablaze with passion, like falcons eagerly pursuing doves, shall come in pursuit of wedlock unlawful to pursue; but God shall grudge them enjoyment of their brides.
855
Pelasgian soil shall offer the maids a home, when, in the watches of the night, their husbands have been slain by a deed of daring wrought by the women’s murderous blows. For each bride shall take the life of her lord, dyeing a two-edged sword in his blood—in such ways may Love come upon my enemies!
860
However, love’s desire shall charm one of the maidens not to slay her mate; rather, her resolve will lose its edge; for she will make her choice between two evil names to be called coward rather than murderess. She it is who shall give birth in
Argos
to a royal line—
865
a long story is necessary to explain this clearly; of her seed, however, shall be born a man of daring, renowned with the bow, who shall deliver me from these toils.
5
Such is the oracle recounted to me by my mother, Titan Themis, born long ago.
870
The manner and the means—these need lengthy speech to tell, and to learn them all would not be of any benefit.
875
877
Most of the weary tale I shall leave out and come to the very close of your wanderings.
For when you reached the Molossian plains
These, then, are the tokens to you of my understanding, to show that it discerns more than has been made manifest. The rest I shall declare both to you and her,
Io
Oh! Oh! Alas! Once again convulsive pain and frenzy, striking my brain, inflame me. I am stung by the gadfly’s barb,
unforged by fire. My heart knocks at my ribs in terror; my eyeballs roll wildly round and round. I am carried out of my course by a fierce blast of madness; I’ve lost all mastery over my tongue,
880
and a stream of turbid words beats recklessly against the billows of dark destruction.
Exit
885
Prometheus Bound. (OCR draft) Experimental (Prometheus Bound.. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 640 focus
CHORUS
PROMÉTHÉE ENCHAINÉ (OCR draft) Experimental (PROMÉTHÉE ENCHAINÉ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 640 focus
été par toi brûlé du trait du désir, il veut avec toi jouir des dons de Cypris : garde-toi, enfant, de repousser l'hymen de Zeus ; mais pars, dirige-toi vers Lerne et sa prairie herbeuse, vers les parcs à moutons et à bœufs de ton père, afin que l'œil de Zeus soit délivré de son désir ! » Voilà
les rêves qui toutes les nuits me pressaient, malheureuse ! jusqu'au jour où j'osai révéler à mon père quels songes hantaient mon sommeil. Et lui alors, à Pytho, à Dodone, dépêchait de fréquents messagers chargés d'interroger le
Ciel et de savoir ce qu'il devait ou dire ou faire pour être agréable aux dieux. Mais ils revenaient ne rapportant qu'oracles ambigus, aux formules obscures, malaisées à débrouiller. Enfin une réponse nette arrive à Inachos : elle
parlait clair et lui enjoignait de me jeter hors de la maison, hors du pays, bête vouée aux dieux 1 , libre d'errer jusqu'aux derniers confins du monde. S'il s'y refusait, la foudre enflammée, échappant à la main de Zeus, anéantirait sa race. Docile à de tels oracles, émanés de Loxias, mon
père me bannit et me ferme à jamais sa demeure malgré lui-même autant que malgré moi : mais le frein de Zeus le forçait d'agir contre sa volonté. Et aussitôt ma forme et ma raison s'altèrent à la fois ; des cornes me viennent,
IO
ainsi que vous voyez, et, taraudée par un moustique à la morsure aiguë, je m'élance d'un bond affolé vers l'eau si douce de Kerkhné et vers la source de Lerne
2
. Un bouvier, fils de la Terre, dont rien ne tempérait l'humeur, m'escortait, attachant ses yeux innombrables à chacun de mes
pas. Une mort imprévue soudainement le prive de la vie, tandis que moi, piquée du taon, je cours toujours sous l'aiguillon divin, chassée de pays en pays. Tu sais mes aventures : si tu peux m'apprendre quelles douleurs me restent à subir, révèle-les moi et ne tente pas, par pitié,
de me réconforter au moyen de mots mensongers : il n'existe point de mal plus repoussant qu'un langage trompeur.
Animé.
ainsi que vous voyez, et, taraudée par un moustique à la morsure aiguë, je m'élance d'un bond affolé vers l'eau si douce de Kerkhné et vers la source de Lerne 2 . Un bouvier, fils de la Terre, dont rien ne tempérait l'humeur, m'escortait, attachant ses yeux innombrables à chacun de mes
pas. Une mort imprévue soudainement le prive de la vie, tandis que moi, piquée du taon, je cours toujours sous l'aiguillon divin, chassée de pays en pays. Tu sais mes aventures : si tu peux m'apprendre quelles douleurs me restent à subir, révèle-les moi et ne tente pas, par pitié,
de me réconforter au moyen de mots mensongers : il n'existe point de mal plus repoussant qu'un langage trompeur.
LE CHŒUR
Oh ! oh ! loin de moi ! assez ! — Jamais, non, jamais je n'eusse osé croire que de si étranges récits
pussent venir à mon oreille des misères, des horreurs, des épouvantes, cruelles à voir autant qu'à subir, aiguillon à double pointe, dont mon cœur, à moi, est glacé. — Hélas !
pussent venir à mon oreille des misères, des horreurs, des épouvantes, cruelles à voir autant qu'à subir, aiguillon à double pointe, dont mon cœur, à moi, est glacé. — Hélas !
Prometheus Chained (OCR draft) Experimental (Prometheus Chained. Robert Potter, 1779.) — 640 focus
Still, when retir'd to reſt, air-bodied forms
z
Viſit my ſlumbers nightly, ſoothing me
650
With gentle ſpeech, "Bleft maid, why hoard for ever
Thy virgin treaſure, when the higheſt nuptials
Await thy choice; the flames of ſoft deſire
Have touch'd the heart of Jove; he burns with love:
Diſdain not, gentle virgin, ah diſdain not
655
The couch of Jove; to Lerna's deep receſſ,
Where graze thy father's herds the meads along,
Go, gentle virgin, crown the god's deſires."
The night returns, the visionary forms
Return again, and haunt my troubled ſoul
660
Forbidding reſt, till to my father's ear
I dar'd diſcloſe the viſions of the night.
To Pytho, to Dodona's vocal grove
He ſent his ſeers, anxious to know what beſt
Was pleaſing to the gods. Return'd they bring
665
Darkutter'd anſwers of ambiguous ſenſe.
At length one oracle diſtinct and plain
Pronounc'd its mandates, charging Inachus
To drive me from his houſe and from my country,
To rove at large o'er earth's extremeſt bounds:
670
Should he refuſe, the vengeful bolt of Jove,
Wing'd with red flames wou'd all his race deſtroy.
Obedient to the Pythian god he drove me
Unwilling from his houſe, himſelf unwilling
Compell'd by Jove, and harſh neceſſity.
675
Strait was my ſenſe diſorder'd, my fair form
Chang'd, as you ſee, disfigur'd with these horns;
And tortur'd with the bryze's horrid ſting,
Wild with my pain with frantic ſpeed I hurried
To Cenchrea's vale with ſilver-winding ſtreams
a
680
Irriguous, and the fount whence Lerna ſpreads
Its wide expanſe of waters; cloſe behind
In wrathful mood walk'd Argus, earthborn herdſman,
With all his eyes obſervant of my ſteps.
Him unawares a ſudden fate depriv'd
685
Of life; whilſt I, ſtung with that heav'nſent peſt,
Am driv'n with devious ſpeed from land to land. !
Thou haſt my tale. If ought of woes to come.
Thy præſcient mind divines, relate them freely;
Nor thro' falſe pity with fallacious words
690
Sooth my vain hopes, my ſoul abhors as baſe
The fabling tongue of glozing courteſy.
CHORUS.
Eschilo, Prometeo legato: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, Prometeo legato: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 640 focus
Nelle mie stanze verginali, entravano
visïoni ogni notte, e m'esortavano
con soavi parole: «O beatissima
fanciulla, e perché mai tu resti nubile
755
sí lungo tempo, e aver potresti il gaudio
d'eccelse nozze? Ché di te, pel dardo
della brama, arde Giove, e coglier teco
vuole il piacer d'amore. E tu, fanciulla,
non calcitrare al talamo di Giove :
760
anzi esci al pingue pascolo di Lerna,
alle greggi del padre ed ai presepî,
ché requie abbia da te l'occhio divino ».
A tali sogni in preda ero ogni notte,
misera me, sin che narrare al padre
765
osai questi notturni incubi. Ed egli
molti indovini a Pito ed a Dodona
inviò, per saper che cosa ei debba
o dire o far per compiacere i Numi.
Tornavan quelli, e riferiano oracoli
770
confusi, ambigui, oscuramente espressi.
Chiaro un responso giunse infine ad Inaco:
che senz'ambage gl'imponeva l'ordine
che dalla casa via, via dalla patria
mi discacciasse, per gli estremi limiti
775
della terra, a vagar come una libera
vittima, se non vuol che ardente il folgore
piombi di Giove, e la sua stirpe stermini.
Da questi indotto oracoli di Febo,
via dalla casa mi scacciò, mi escluse,
780
malgrado suo, malgrado mio. Ma il freno
di Giove a ciò lo costringeva a forza.
E la mia forma e la mia mente súbito
si sconvolsero, e quale or mi vedete,
irta di corna il capo, e dall'acuto
785
pungiglio spinta d'un assillo, ai rivi
dolci di Cernèa giunsi, alla fontana
di Lerna, in folli balzi io mi lanciai.
E tutto pien di zelo Argo seguiami,
terrigeno bifolco, e vigilava
790
coi suoi cent'occhi, dietro ogni mio passo.
Vita gli tolse un improvviso fato:
ed io, punta dall'estro, e dalla sferza
divina, errando vo' di terra in terra.
Ciò che m'avvenne, udisti. Or, se lo sai,
795
il mal che debbo ancor soffrire insegnami,
né per pietà molcirmi di menzogne:
non v'ha morbo peggior che il parlar finto.
CORIFEA
Aeschylus, Prometheus vinctus: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Prometheus vinctus: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 640 focus
Apertis verbis, quæ vultis,
Audietis. certè dicens lamentor,
640
PROMETHEVS.
Diuinitus missam tempestatem, & corruptionem
Formæ, unde mihi miseræ accidit.
Semper visiones nocturnæ habitantes
In thalamo meo, hortabantur me
Lenibus verbis: ô valde fœlix puella,
645
Quid virgo manes diu, dum licet tibi nuptias
Maximâs assequi? nam Iupiter libidinis telo
A' te incensus est, contrahere Venerem
Vult:
tu verò filia ne recusa lectum
650
Iouis, sed exi ad Lernæ profundam
Paludem, greges patris pascens,
Vt Iouis oculus recreetur amore.
Talibus visionibus occupabar omnibus noctibus
Infælix ego, donec patri
655
Potui narrare nocturna somnia.
Ille verò Pytho & Dodonem crebros
Vates misit, ut disceret quid oporteret
Illum facere, aut dicere, ut Dijs grata patraret.
Reversi verò sunt varia renunciantes
660
Vaticinia, incertè difficultèrq; dicta.
Postremo verò apertum oraculum venit Inacho,
Manifestè iubens & dicens ut
Domo patriâq; expelleret me,
Liberataq; ipsa errarem ad fines usq; terræ.
665
Quod si renueret, flammiferum Iouis venturum
Fulmen, quod omne genus consumeret.
Tali vaticinio Apollinis persuasus,
Expulit eiecitq; me domo
Invitam inuitus: sed coegit illum
670
Iouis propositum, talia vi patrare.
Statim mea forma mutata
Sunt: cornuta, & acuto ore, ut videtis,
Stimulo puncta, furenti cursu
Veni ad potum bonum Cerinæ fluentum,
675
& Lernæ verticem: tunc bubulcus terrigenæ
Effrenis ira Argus, insecutus est, crebris
Oculis videns mea vestigia.
Inopinatum verò fatum, ipsum repentinus
Vita priuauit. Lymphata verò ipsa,
680
Flagello diuino terram ex terrâ percurro,
Audis quæ acta sunt. si potes dicere,
Reliquos labores significa: neq; mei misertus,
Consoleris me falsis verbis. nam morbum
Turpissimum esse aio, ornatâ verba.
685
Cho.
English (E. D. A. Morshead, 1908) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Prometheus Bound — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 640 focus
I know not how I should mistrust your prayer;
Therefore the whole that ye desire of me
Ye now shall learn in one straightforward tale.
Yet, as it leaves my lips, I blush with shame
690
To tell that tempest of the spite of Heaven,
And all the wreck and ruin of my form,
And whence they swooped upon me, woe is me!
Long, long in visions of the night there came
Voices and forms into my maiden bower,
695
Alluring me with smoothly glozing words—
O maiden highly favoured of high Heaven,
Why cherish thy virginity so long?
Thine is it to win wedlock's noblest crown!
Know that Zeus' heart thro' thee is all aflame,
700
Pierced with desire as with a dart, and longs
To join in utmost rite of love with thee.
Therefore, O maiden, shun not with disdain
Th' embrace of Zeus, but hie thee forth straightway
To the lush growth of Lerna's meadow-land,
705
Where are the flocks and steadings of thy home,
And let Zeus' eye be eased of its desire.
Night after night, haunted by dreams like these,
Heartsick, I ventured at the last to tell
Unto my sire these visions of the dark.
710
Then sent he many a wight, on sacred quest,
To Delphi and to far Dodona's shrine,
Being full fain to learn what deed or word
Would win him favour from the powers of heaven.
But they came back repeating oracles
715
Mystic, ambiguous, inscrutable,
Till, at the last, an utterance direct,
Obscure no more, was brought to Inachus—
A peremptory charge to fling me forth
Beyond my home and fatherland, a thing
720
Sent loose in banishment o'er all the world;
And—should he falter—Zeus should launch on him
A fire-eyed bolt, to shatter and consume
Himself and all his race to nothingness.
Bowing before such utterance from the shrine
725
Of Loxias, he drave me from our halls,
Barring the gates against me: loth he was
To do, as I to suffer, this despite:
But the strong curb of Zeus had overborne
His will to me-ward. As I parted thence,
730
In form and mind I grew dishumanized,
And horned as now ye see me, poison-stung
By the envenomed bitings of the brize,
I leapt and flung in frenzy, rushed away
To the bright waters of Cerchneia's stream
735
And Lerna's beach: but ever at my side,
A herdsman by his heifer, Argus moved,
Earth-born, malevolent of mood, and peered,
With myriad eyes, where'er my feet would roam.
But on him in a moment, unforeseen,
740
Came Fate, and sundered him from life; but I,
Still maddened by the gadfly's sting, the scourge
Of God's infliction, roam the weary world.
How I have fared, thou hearest: be there aught
Of what remains to bear, that thou canst tell,
745
Speak on! but let not thy compassion warm
Thy words to cheering falsehood. Worst of woes
Are words that break their promise to our hope!
Chorus
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 640 focus
Wohl darf ich eurem Wunsche nicht entgegen sein.
Ihr sollt in klarem Worte, was ihr hören wollt,
640
Vernehmen. Zwar mich schmerzt es, auch zu sagen nur,
Woher der gottverhängte Sturm, der grause Tausch
Der jungen Schönheit über mich Unsel'ge kam.
Traumbilder schwebten nächtlich stets herein zu mir
In meine Frauenkammer, und ermahnten mich
645
Mit Schmeichellauten: „Mädchen, hochbeseligtes,
Was willst du Jungfrau bleiben, da der Ehe Bund
Dir winkt, der höchste? Zeus erglüht in Liebe dir
Vom Pfeil der Sehnsucht, und verlangt Kythere's Glück
Mit dir zu kosten. Du verschmähe nicht, o Kind,
650
Des Zeus Umarmung, geh zu Lerna's tiefer Au,
Nach deines Vaters Heerden und Gehöft hinaus,
Damit Kronions Auge sein Verlangen stillt."
Durch solche Träume ward ich Unglückselige
In jeder Nacht geängstet, bis ich Muth gewann,
655
Die Nachtgesichte meinem Vater kundzuthun.
Der sandte viele Boten nach Dodona's Hain,
Nach Pytho's Herd, zu forschen, wie der Götter Huld
Er sich gewinne durch die That, durch welches Wort.
Sie kehrten heim und brachten sinnverwirrende
660
Aussprüch', in unlösbare Räthsel eingehüllt.
Doch endlich ward dem Inachos ein heller Spruch,
Der unverhüllt in klaren Worten ihm gebot,
Mich auszustoßen aus der Väter Haus und Land,
Daß ich verlassen irrt' am fernsten Saum der Welt;
665
Und woll' er nicht, so zucke flammenäugiger
Blikstrahl von Zeus, ganz auszutilgen sein Geschlecht.
Gehorsam diesem Seherspruch des Loxias,
Vertrieb der Vater sträubend mich die sträubende,
Verbannte mich vom Hause; denn ihn zwang des Zeus
670
Allmächt'ger Zügel mit Gewalt zu solcher That.
Sofort verwandelt wurde mir Gestalt und Sinn:
Die Stirn gehörnt, ihr seht es, durch verwirrenden
Wahnsinn gestachelt, rannt' ich fort in wüthendem,
Sinnlosem Sprunge zu Kerchneia's süßem Born,
675
Zur Quelle Lerna's. Und ein Hirt, der Erde Sohn,
Voll ungestümen Zornes, Argos, folgte mir
Aus hundert Augen lauernd nach auf jeder Spur.
Doch ihm entriß ein jähes Schicksal unverhofft
Das Leben; mich treibt ohne Rast im Bremsensturm
680
Die Göttergeißel stachelnd fort von Land zu Land.
Mein Mißgeschick vernahmst du: wenn du sagen kannst,
Was noch bevorsteht, melde mir's; doch schmeichle nicht
Mitleidig mir mit Lügen; denn das schändlichste
Der Uebel nenn' ich lügenhafter Worte Trug.
685
Der Chor.
Commentary
Critical apparatus to Prometheus Bound (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of Prometheus Bound.) focus
663.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-751
663.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-752
English commentary on Prometheus Bound (OCR draft) (N. Wecklein, translated by F. D. Allen. Ginn & Company, 1893; compared with the 1891 printing. Printed commentary pages 31–144. Provisional alignment and unresolved OCR are visibly flagged.) focus
561-886.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-wecklein-allen1893-com-eng1-375