436.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-489
οἰκτρόν:
πικρόν
pro
οἰκτρόν
Vit. et pauci alii.
437.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-490
μή τοι:
μήτι
G. Vit. cum paucis codicibus et Ald.
μήτοι
ceteri et Rob.
437.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-491
μηδ':
μηδ'
M. G. Vit. Lips. Aug. et ceteri ut videtur codices.
μήτ'
editiones veteres.
437.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-492
αὐθαδίᾳ:
αὐθαδείᾳ
G.
ἀθυμίᾳ
Vit. Par. C.
αὐθαδίᾳ
supra adscriptum in Vit.
439.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-493
προςσελούμενον:
προσηλούμενον
, super
η
a sec. manu adscripto
ε
, Μ.
προσηλούμενον
G. Par. G. D. F. N. Vind. 3. Cantabr. 1. 2. et pro varia lectione Par. Β.
προσελούμενον
Vit. Lips. Aug. Par. B. Vind. 1. 2. 4. Ald. Rob.
προσσελλούμενον
Ven. 3.
προσσελλούμενον
Turnebus, qui has scripturas adnotavit,
προσηλούμενον
et
προσεούμενον
. Brunckius ex Dawesii sententia in Misc. crit. p. 163.
προςἑλούμενον
. Porsonus, ut antea Askewius voluerat,
προσσελούμενον
, quod plerique receperunt. Ex Kiddii adnotatis ad Dawesii librum p. 295. cognovimus Bentleium, quod in uno codice Stobaei
προηγελοῦμεν
et apud Hesychium
προυγελεῖν
invenerat,
προϋγελούμενον
veram esse lectionem pronuntiasse. Mirae illae et inauditae formae
προυγελεῖν
et
προσελεῖν
qua radice ortae sint, qua analogia defendi possint, qua significationis derivatione commendentur, altum et apud ipsos et apud eorum pedisequos silentium. Solus, quod sciam, Buttmannus perplexam quandam viam in Lexilogi vol. II. p. 159. init, ut adhibita littera Aeolica et
προηγελεῖν
et
προυσελεῖν
tueretur, dirimi litem ratus Creticis
πρείους, πείγιστος, πρεινήϊον, πρειγευτής
ex
πρέσβυς
deflexis. De his Creticis copiose disseruit Valckenarius ad Theocriti Adoniazusas p. 319. seq. At haec non videntur comparari posse cum isto
προηγελεῖν
vel
προυσελεῖν
. Quod verbum etsi, quia rarissimum est, videri potest peregrinum esse, tamen nisi ostendatur et qui Doriensium
προυγελεῖν
usurpaverint et Attici quomodo id in multo magis mirabilem formam
προυσελεῖν
mutaverint, suspecta potius utraque forma, quam altera alteri praeferenda aut alterutra omnino admittenda censeri debet. Invenitur hoc verbum, quod hodie sciamus, apud duas dumtaxat antiquos scriptores, hoc in Aeschyli versu et apud Aristophanem in Ranis v. 730. Ibi haec leguntur,
τῶν πολιτῶν θ᾽ οὓς μὲν ἴσμεν εὐγενεῖς καὶ σώφρονας ἄνδρας ὄντας, καὶ δικαίους, καὶ καλούς τε καγαθούς, καὶ τραφέντας ἐν παλαίστραις καὶ χοροῖς καὶ μουσικῇ, προσελοῦμεν
. Tertium exemplum, in quo recte idem verbum agnovit Lobeckius ad Ai. p. 252. ed. pr. 159. ed. alt. Aeliani est in epistola tertia, sed illud, ut videtur, ex Promethei versu sumptum,
καὶ γὰρ ἂν εἰκότως μοι στενάξαι τὰ τῶν προγόνων ἠρία, εἰ Εὐπειθείδης ὁ Κορυδαλλεὺς ἐμαυτὸν περιοψοίμην προσηλούμενον, καὶ ταῦτα ἀνδραπόδου ἴσως δυεῖν μναῖν ἀξίου
. Videamus nunc de scriptura. Atque apud Aeschylum nullus liber nec
προσσελούμενον
nec
προγελούμενον
praebet. Apud Aristophanem autem liber Ravennas
προυσελοῦμεν
. Ceteri libri, in quibus Venetus est, non minoris ille quam Ravennas auctoritatis,
προσελοῦμεν
, in duobus, quos Dobraeus contulit, alterum
σ
supra scriptum est. Etiam Suidas
προσελοῦμεν
habet. Sed apud Stobaeum XLIII. 28. ubi Aristophanis versus leguntur, codex N. non A. quem Grotius nominat, in quo libro non legitur iste locus, et editio princeps habent
προηγελοῦμεν
. Hesychius
προϋγελεῖν, προπηλακίζειν, ὑβρίζειν
. Sed idem etiam
προσέλει, προπηλακίζει
. Incertum est pertineatne huc quod apud eundem sic scriptum legitur,
προσελα, προύτελα, προτελεῖ
. Tum in Etym. Μ. in v.
προσέληνοι
p. 690, 12.
προυσελλεῖν λέγουσι τὸ ὑβρίζειν. καὶ οἱ Ἀρκάδες, ἐπειδὴ λοιδορητικοί εἰσιν. οὕτως ἐν ὑπομνήματι Προμηθέως δεσμώτου
. Ex eodem fonte haustum est scholion cod. M. ad Aeschyli versum,
ὑβριζόμενον. ὅθεν καὶ Ἀρκάδες προσέληνοι. ὑβρισταὶ γὰρ μέμψιν ἀνθρώπων ἔχων
. Similiter scholia aliorum codicum. Tzetzes ad Lycophr. 482. de Arcadibus
ἢ ὅτι προσέληνοι οἱ ὑβρισταὶ λέγονται. προσελεῖν γὰρ τὸ ὑβρίζειν
. Sic etiam repetens illa Favorinus. Et idem
προσελεῖν τὸ ὑβρίζειν κατὰ Ἀρκάδας· ἐπειδὴ οἱ Ἀρκάδες λοιδορητικοί εἰσιν. Ἀριστοφάνης “ἐν ταῖς παλαίστραις καὶ χοροῖς καὶ μουσικῇ προσελοῦμεν.”
Hinc in Tzetzae Chil. I. 882. et IV. 813. quibus in locis
προσελοῦν
legebatur,
προσελεῖν
restituit Kiesslingius. Viroque loco Tzetzes dicit
τὸ γὰρ ὑβρίζειν προσελεῖν καλεῖται παρ' Ἀρκάσιν
, nisi quod in priore, fortasse per errorem,
παρ' ἑτέροις
legitur. Eadem forma in scholiis Aristophanis, quae hoc verbum Atticis tribuunt. Tam multis testibus
προσελεῖν
, tam paucis
προϋσελεῖν
et
προυγελεῖν
cognitum habemus. Et quis, si hoc verbum
προυγελεῖν
vel
προυσελεῖν
fuisset, a
προσελήνοις
illud repetivisset Arcadibus? Mihi quidem sapientior fuisse videtur Dobraeus, qui in addendis ad Aristophanica p. (124) et
υ
et
υγ
ex illa litterarum forma ortum esse iudicavit, qua in codicibus
σσ
scribi solet. Haec et in forma verbi et in significatione explicanda aptissima est et minimae obscuritatis ratio. Namque ut a
τέλλειν τελεῖν
, sic a
σέλλειν σελεῖν
est deductum.
Σέλλειν
autem, cognatum illud cum
εἴλειν, ἔλλειν
, quod
ὁρμᾶν
significaret, commemoravit Eustathius p. 1041, 29. 32. et ex eo Favorinus in v.
ξυσσέλμοιο νηός
. Videtur id proprie crispantem motum, quo aliquid rotatur, iactatur, vibratur, notasse. Inde
σόλος
, eodem loco memoratus Eustathio, ut a
δικεῖν δίσκος
. Inde
σέλας, σελήνη, σέλμα, Σελλήεις
et aliquot alia nomina. Nisi fallor, pertinet huc etiam
σελλίζειν
. Hesychius
σελλίζεσθαι, ψελλίζεσθαι. τινὲς δέ, σελλίζει, ἀλαζονεύει
. Id verbum grammatici a quodam Sello repetunt, quem vereor ne ipsi finxerint, quoniam Aeschinem quendam ab Aristophane in Vespis v. 325. et 1243.
τὸν Σελλοῦ
et v. 459.
τὸν Σελλαρτίου
appellatum videbant. At non Sellus, sed Aeschines propter vanitatis insolentiam famosus erat: quare istiusmodi feroces iactatores
αἰσχινίζειν
potius quam
σελλίζειν
essent dicti. Hinc colligi posse videtur Aeschinem istum non quod patrem haberet Sellum, sed quod temere gloriosus esset,
τὸν σελλοῦ
, i. e. iactatoris filium, vulgo esse appellatum: quam appellationem propter eandem caussam Aristophanes etiam ad Amynian transtulit, in eadem illum fabula v. 1267.
Ἀμυνίαν τὸν σελλοῦ
vocans. Ac titubant, eoque confirmant suspicionem nostram scholiastae, quos non mirandum est Sellum istum patrem putasse Aeschinis, quia qui illi pater fuerit non est proditum. Scholiastes Aristophanis ad Av. 824. de Aeschine
καὶ οὗτος πένης, θρυπτόμενος καὶ αὐτὸς ἐπὶ πλούτῳ καὶ λέγων ἑαυτὸν πλούσιον. ἦν δὲ Αἰσχίνης Σελλοῦ. ἔλεγον δὲ ἐκ μεταφορᾶς τοὺς τοιούτους σελλούς. καὶ τὸ ἀλαζονεύεσθαι δὲ σελλίζειν
. Qui eadem habet Suidas in
Θεαγένους χρήματα
, apud eum scriptum est
ἦν δὲ Αἰσχίνης σέλλος
. Scholiastes ad Vesp. 1259.
κομήτης ὁ Ἀμυνίας, Προνάπου υἱός. ὁ γὰρ Σέλλος οὐκ ἦν αὐτοῦ πατήρ, ἀλλ᾽ Αἰσχίνου. ἵνα οὖν καὶ τὸν Ἀμυνίαν καὶ τὸν Αἰσχίνην κωμωδήσῃ ὡς πένητας, τοῦτο εἶπεν
· et paullo post
Σέλλου δὲ εἶπεν, ἐπειδὴ πένης Αἰσχίνης ὁ Σέλλου
. Hesychius
σεσσελλίσαι. Φρύνιχος ἐν Κρονίῳ ἄγαμαι Διονύσου στόματος, ὡς στελλίσαι κεκομμένα πολλάκις
. Αἰσχίνης τις ὑπῆρχε Σέλλου καλούμενος, ἀλάζων καὶ ἐν τῷ διαλέγεσθαι καὶ ἐν τῷ προςποιεῖσθαι πλουτεῖν, πενόμενος καθ᾽ ὑπερβολήν, ὡς τοὺς παραπλησίους οὕτω καλεῖσθαι. Corrigendum puto Φρύνιχος ἐν Κρόνῳ
ἄγαμαι, Διονῦ, σοῦ στόματος, ὡς σεσέλλισαι· καὶ κωμικοὶ πολλάκις
. Neque non huc referendum, quod idem Hesychius habet,
σελληγορεῖ, εὐχερείας ἀναφώνημα
. Scribe
εὐχερείας ἀναφωνεῖ
, i. e. temeritates loquitur. Cognatum cum
προςσελεῖν
esse
σίλλος
iam ab aliis observatum est, quod nomen ipsum quoque ab
εἴλλειν
et
ἴλλειν
habet originem, recteque, ut opinor, Valckenarius ad fragmenta Callimachi p. 282. etiam
ἕλλετε
, quod in fr. 292. pro
ἔρρετε
dictum tradidit Eustathius p. 756, 37. non ille tamen Heraclide auctore, ut Hemsterhusius ad fr. 121. ait, ex eadem radice natum suspicabatur. Ex his quae disputavi apparebit cur in Aeschyli versu scripserim
προςσελούμενον
.
440.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-494
440.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-495
τοῖς νέοις:
τοῖς νέοις
supra versum scriptum in Lips. omissum in Aug.
441.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-496
442.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-497
443.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-498
τἄν βροτοῖς:
γρ. τἀμβροτοῖς
Par. B.
443.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-499
πήματα: Pro
πήματα
, quod omnes libri habent, Brunckius
πταίσματα
posuit, quia in Par. Β. minutissimis litteris inter versus scriptum est
πταίσματα ἃ εἶχον προτοῦ, κατ᾽ εἰρωνείαν
. At illud
κατ᾽ εἰρωνείαν
ad
πήματα
spectat,
πταίσματα
autem, quae manifesta interpretatio est, etiam numeros corrumpit. Comparari potest Euripidis hoc in Heracl. 962.
χρὴ γὰρ οὐχ ἅπαξ θνήσκειν σε, πολλὰ πήματ' ἐξειργασμένον
.
444.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-500
ἀκούσαθ':
ἀκούσασθ'
Lips.
444.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-501
ὥς σφας:
ὥσφας
, deleto qui in altera syllaba erat accentu, Μ.
ὡς σφὰς
Lips. Ald. Rob. Turn. et ex correctione primae manus Vit. in quo antea erat
ὡς σφᾶς
, ut inde a Victorio scribitur. Scribendum erat
ὡς σφας
. V. ad Soph. Oed. Col. 486.
445.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-502
ἐπηβόλους:
ἐπηβόλους
M. Vit. Aug.
ἐπιβόλους
G. et ante corr. Lips. Commemoratur
φρενῶν ἐπήβολος
non addito auctoris nomine ab Eustathio p. 625, 37.
450.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-503
ἀλίγκιοι: Margo ed. Ald. apud Morellium
γρ. ἀλίγκιον
. Nullo in libro haec scriptura est, sed fuit in Vit. in quo tamen correcta est.
450.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-504
χρόνον:
χρόνον
Lips. Aug. Ald. Rob.
βίον
adscripto
χρόνον
Vit. Par. B.
βίον
Μ. G. et ceteri.
452.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-505
προςείλους:
προσήλους
G. aliique et Ald. Rob.
προσήλους
, superscripto alteri syllabae
ει
, M. Vit. Lips.
προσείλους
codices nonnulli et Turn. V. Etym. Μ. in
πρόςειλος οἰκία
p. 690, 15. et Olearium ad Philostr. p. 69. ac Dawesium Misc. crit. p. 269.
452.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-506
ἦσαν:
ᾔσαν
Μ.
ἦσαν
G. Aug. aliique.
ἦσαν
, supra scripto
ι
, Lips.
εἶσαν
Vit. a correctore.
σαν
codices nonnulli et edd. vett.
ἦσαν
scribendum esse monuerat Piersonus in addendis ad p. 174. notarum in Moerin.
453.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-507
ἔναιον:
ἔναγον
a pr. manu habuisse videtur M.
ἔνναιον
Aug.
453.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-508
ἀήσυροι:
Ζήσυροι
M. a pr. manu et Turn.
ἀείσυρος
Cantabr. 1.
ἀήσυροι
M. a recentiore manu et ceteri. In Par. A. B.
η
superscriptum. Eustathius p. 1500, 27. de vocabulo
ἁλιαής
disserens,
γίνεται δὲ παρὰ τὴν ἅλα καὶ τὸ ἄω τὸ πνέω· ἐξ οὗ — ἀήτης ἐπὶ ἀνέμου, καὶ ἀήσυρον κατὰ τοὺς παλαιοὺς τὸ κούφον, ὅθεν καὶ “Ζήσυροι μύρμηκες” παρὰ Αἰσχύλῳ
. Idem p. 1547, 20.
ἐκ δὲ τοῦ ῥηθέντος ἄω καὶ ἀήσυρον τὸ κοῦφον· ὅθεν καὶ παρ' Αἰσχύλῳ “μύρμηκες ἀήσυροι.”
455-459.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-509
NA: Versus 455–461. affert Achilles Tatius in Isagoge ad Aratum, versus 455–460. Stobaeus Ecl. phys. I. 2. hic quidem v. 455. servans Aeschyli librorum scripturam; sed apud Achillem Tatium est
οὐκ ἦν γὰρ αὐτοῖς
.
457.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-510
458.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-511
458.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-512
ἀντολὰς:
ἀνατολὰς
G. Vit.
459.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-513
δύσεις: Libri Aeschyli omnes cum Achille Tatio
δύσεις
, nisi quod in Par. C.
δύσης
est, superscripto
ει
. Sed Stobaeus
ὁδούς
. Et hoc quidem olim in Observationibus criticis p. 18. praeferendum iudicavi, quia occasus siderum neque omnino cur difficiles observatu dicantur, neque cur difficiliores quam ortus, perspici possit, quod contra id recte de meatu eorum praedicetur. Quod Wellauerus conquestus est, constringi sic artioribus vinculis sermonem poeticum, praetereaque antecedens
ἀντολάς
postulare
δύσεις
, per se cadit, quia quae hic facta est distinctio aperte non poeticae dictionis est, sed accuratae demonstrationis, tantumque abest ut propter ortus commemorandi sint occasus, ut quo facilius ortuum appellatio animum ad occasuum cogitationem advertit, eo proclivius fuerit librariis
δύσεις
scribere. Ac valde sibi placere
ὁδούς
Dobraeus quoque, vir non hebetis iudicii, professus est in Aristophanicis p. (54). Sed tamen ne
ὁδούς
quidem satis aptum est, siquidem ortu siderum cognito non admodum difficile erat meatus explorare. Multo magis hic memoranda erat natura et vis ac potestas siderum, quae quod alia in aliis est, recte dicitur difficilis esse ad diiudicandum. Quare
δύσεις
posui, quod apparet quam facile, ortus mentione praegressa, in
δύσεις
potuerit mutari.
460.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-514
σοφισμάτων:
νοσφισμάτων
, non
νοφισμάτων
, M. in cuius margine recentior manus
σοφισ
adscripsit. Commemorat
νοσφισμάτων
scholion, quod non habet M.
γράφεται καὶ νοσφισμάτων. καὶ γάρ τις μέτρον γινώσκων τῶν πραγμάτων αὑτοῦ οὔποτε τοῦ εἰκότος ἐκπέσοι
. Apud Stobaeum Ecl. phys. 1. 2. est
ἀριθμὸν εὑρὼν ἔξοχον σοφισμάτων βίον διώκησ᾽ ὄντα πρὶν πεφυρμένον θηρσίν θ' ὅμοιον· πρῶτα μὲν τὸν πάνσοφον ἀριθμὸν εὕρην ἔξοχον σοφισμάτων
. Quae ad Euripidis Palamedem pertinuisse videntur. Illud mirum est, quod scholiastes Aristidis p. 273. ed. Fromm. p. 702, 30. ed. Dind. ubi haec ipsa Palamedis verba in mente habuit Aristides, adnotavit,
τοῦτο ἐν Αἰσχύλῳ Προμηθεὺς λέγει περὶ τοῦ ἀνθρωπείου γένους
. In florilegio Stobaei LXXXI. 1. afferuntur versus 460-462.
461.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-515
τε:
πρῶτος
apud Stobaeum, et sic Porsonus scribi iubebat.
461.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-516
συνθέσεις:
γραμμάτων δὲ σύνθεσιν
apud Stobaeum legitur.
γραμμάτων συνθέσεις
G.
γραμμάτων τε συνθέσεις
ceteri libri Aeschyli omnes, et
συνθέσεις
etiam Stobaei codex A.
461.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-517
NA: Adnotatio ΩΣ et ΟΥΣiou in Crameri Anecd. Ox. IV. p. 318, 19.
Αἰσχύλος δὲ Προμηθέα φησὶν εἰρηκέναι ταῦτα
.
462.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-518
μνήμην ἁπάντων μουσομήτορ' ἐργάνην:
μνήμην ἁπάντων
Μ.
θ
supra addito post primam vocem a recentiore manu.
μνήμην ἁπάντων
etiam Stobaeus.
μνήμην τ᾽ ἁπάντων
Aug. Ceteri libri omnes
μνήμην θ᾽ ἁπάντων
. Tum
μουσομητὸς
apud Stobaeum est. Denique
ἐργάνην
M. a pr. manu, quae quas amplius litteras addiderat, iis deletis manus admodum recens
ἐργάτιν
scripsit.
ἐργάτιν
Par. B. in quo additum
γρ. μουσομήτορος ἐργάτην
, Bess. et edd. vett.
ἐργάτην
Vit. Lips. Aug. aliique.
ἐργάνῃ
praebuit Stobaeus. Brunckius secutus est Hemsterhusium, qui ad Lucianum vol. I. p. 88. sic scribendum censuit,
γραμμάτων τε σύνθεσιν, μνήμης ἁπάντων μουσομήτορ' ἐργάνην
. Recepit
ἐργάνην
Blomfieldius, ut lectionem antiquam, servans ille
μνήμην θ'
, id quod fecerunt etiam quum alii, tum Wellauerus, argutias esse dicens, quibus ea scriptura damnetur. Id ille temere iudicavit. Nam artem memoriae si a Prometheo inventam dixisset Aeschylus, quae ab aequali eius Simonide inventa fertur, aut propter tempora stolidissime confusa ridiculus, aut ineptus propter commemorationem inventi, quod non disciplina aliqua doctrinave contineri, sed naturae beneficio tribui hominibus videretur, ab iis qui hoc iactantem Prometheum audirent esset iudicatus. Hemsterhusii elegantissima est coniectura et profecto optima, nisi quod non opus erat
σύνθεσιν
adsumere,
μνήμης ἁπάντων μουσομήτορ' ἐργάνην
. Nam etsi servari posset
μνήμην
, si sic interpungeretur,
μνήμην ἁπάντων, μουσομήτορ' ἐργάνην
, quod olim defendi in Obs. crit. p. 19. tamen multo aptius et commodius cum aperto genitivo coniungitur
ἐργάνην
, quam si
Μουσῶν
ex
μουσομήτορα
esset intelligendum. Sic etiam Euripides Androm. v. 1014. (987.)
τίνος οὕνεκ' ἄτιμον ὀργάναν χέρα τεκτοσύνας Ἐνυαλίῳ δοριμήστορι προςθέντες τάλαιναν, τάλαιναν μεθεῖτε Τροίαν
. Apertum est autem
ἐργάνην
propterea adsciscendum esse, quia
ἐργάτιν
, in quo personae notatio est, non apte declarando plurali
συνθέσεις
adhiberetur. Nam
ἐργάτης
effectrix est,
ἐργάνη
autem proprie effectionem significat. Apposite comparavit Schützius Livii verba in principio libri sexti,
et rarae per eadem tempora litterae fuere, una custodia fidelis memoriae rerum gestarum
. Eodem modo Euripides in Palamede apud Stobaeum LXXXI. 7. litteras
λύπης φάρμακα
appellavit, imitatus ille Aeschylum.
463.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-519
πρῶτος:
πρώτων
, superscriptis
ος
et
ως
a pr. manu, Vit.
πρώτως
G.
463.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-520
κνώδαλα:
κνώδ
Μ. deletis reliquis litteris, quas recentior manus supplevit.
464.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-521
ζεύγλαισι:
ζεύγλαισι
M. G. et superscripto
η
Vit.
ζεύγλησι
Lips.
Ζεύγλην
alii curvaturam iugi, alii partem eam cui collum iumenti immittitur, vel, quod idem est, lora, quae subiugia ab Latinis vocantur, esse tradunt. Hoc significatu hic dixit Aeschylus et ante eum Homerus Il. XIX. 405.
πᾶσα δὲ χαίτη ζεύγλης ἐξεριποῦσα παρὰ ζυγὸν οἶδας ἵκανεν
. V. scholiastas Homeri et Schefferum de re vehiculari p. 116. seqq. In Etym. M. p. 499. alia commemoratur significatio,
τὸ τοῦ τραχήλου μέρος, καθ᾽ ὃ ὁ ζυγός
.
464.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-522
σώμασίν θ':
σώμασίν θ'
Μ. et pauci alii. Ceteri
σώμασί θ'
. Haec vox iam scholiastis molestiam creavit, qui eam vel ad
δουλεύοντα
referri, ut
ἐπισάττεσθαι
iumenta et
φόρτους ἐπάνω τῶν σωμάτων αἴρειν σκευοφοροῦντα
dicerentur, vel construi cum sequentibus verbis voluerunt hoc modo,
καὶ ὑφ᾽ ἅρματ᾽ ἤγαγον φιληνίους ἵππους, ὅπως ἐν τοῖς σώμασι γένωνται διάδοχοι μεγίστων μοχθημάτων τοῖς θνητοῖς
, quam interpretationem meliorem esse censuerunt. Sic interpunctum in M. a sec. manu et in Vit. atque in editione Garbitii, admiseruntque hanc satis duram constructionem Porsonus eumque secuti recentiores. In Vit. ad
σώμασί θ' ὅπως
superscriptum
ἡνίαις οἱ ἄνθρωποι
. Tan. Faber in epistola 67. partis l. scribendum putabat
σήμασιν
, quo signa virgae motu aliove modo iumentis data intelligerentur. Brunckius insigni audacia
κέντροισιν
posuit. Pauwi
σάγμασιν
in minore editione recepit Schutzius. Fefellit interpretes quod
ζεύγλαισι
et
σώμασιν
ablativorum potestate dicta putarunt, nec viderunt
σώμασιν
non de iumentorum, sed de sessorum qui iumentis inequitant corporibus esse accipiendum. Id ostendunt usitata in hac re verba
σωματηγός
εἰ
σωματηγεῖν
. Eustathius p. 1625, 40. de Aristophane grammatico,
ἀστράβαι δέ, φησίν, οἱ καταμόνας σωματηγοῦντες ἡμίονοι
. Hesychius in v.
ἀστράβη, οἳ δὲ κατὰ τὸ πλεῖστον μὲν τὴν σωματηγὸν ἡμίονον οὕτως ἔλεγον· ἐνίοτε δὲ πάντα ἁπλῶς τὸ σωματηγοῦντα ὑποζύγια
. Εtym. Μ. p. 159, 54.
οἳ δὲ τὴν σωματηγὸν ἡμίονον ἀστράβην λέγουσιν
. Eadem verba in eodem vocabulo habet Suidas.
465.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-523
διάδοχοι:
διάδοχον
M. a pr. manu.
466.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-524
γένοινθ':
γένωντ'
Ven. 1. Bess.
γένωνται
Vind. 1. 3.
γένοινθ'
Μ. G. Vit. Lips. Aug. et ceteri libri. Emendavit Dawesius in Misc. crit. p. 268 (481. ed. Kidd.).
466.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-525
ὑφ᾽ ἅρμα τ': Libri
ὑφ᾽ ἅρματ'
, praeter Aug. qui
ὑφ᾽ ἅρμα τ'
habet. Sic Turn. et Grotius in Excerptis p. 9. eodemque modo Dawesius quoque et Tyrwhittus emendarunt.
468.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-526
θαλασσόπλαγκτα:
θαλασσόπλακτα
Vit. Lips. et a pr. manu M.
469.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-527
ναυτίλων ὀχήματα:
ναυτιλόχων ὀχήματα
Μ.
470.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-528
ἐξευρὼν:
ἐξεῦρον
Lips. Aug. Ven. 1. Par. E. Bess. Vind. 2. 4. Rob.
471.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-529
βροτοῖσιν, αὐτὸς:
βροτοῖσιν αὐτὸς δ᾽ οὐκ
Lips. Aug. Par. B. Bess. Vind. 4. In Par. Β.
γρ. αὐτὸς οὐκ
adscriptum.
βροτοῖς αὐτὸς δ᾽ οὐκ
Rob.
471.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-530
σόφισμ᾽:
σοφισμάτων
Μ. superscripto a recentiore manu
ὅτω
.
473.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-531
αἰκὲς: Libri
ἀεικές
. Porsonus
αἰκές
. Restitutum hodie est
αἰκῶς
apud Sophoclem in El. 102. 216.
αἰκεῖς
ibidem v. 206.
αἰκέλιος
apud Theognidem v. 1344. et Euripidem in Androm. 131. atque in epigrammate appendicis Anthologiae Palatinae p. 791. Schol. Homeri ad Il. ΧΧΙΙ. 336.
ἀπὸ τοῦ αἰκέως, ὃ δηλοῖ τὸ αἰκιστικῶς, γίνεται αἰκῶς καὶ αἰκῶς. οἳ μὲν δισυλλάβως αὐτὸ προφέρονται, οἳ δὲ συνεστάλθαι φασί. περισπᾶται δέ. ἔστι γὰρ ἐκ τοῦ ἀἰκέως πεπονθός, ὃ σημαίνει τὸ αἰκιστικῶς καὶ χαλεπῶς
. Grammaticus in Bekkeri Anecd. p. 360, 26.
αἰκῶς, χαλεπῶς, δισυλλάβως, ἀπὸ τῆς αἰκίας. οὕτω Πλάτων
.
474-475.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-532
πλανᾷ, κακὸς δ' ἰατρὸς ὥς τις ἐς νόσον πεσὼν * κακοῖς* ἀθυμεῖς:
πλανᾷ
(πλανᾶι Μ.)
κακὸς δὲ ἰατρὸς ὥς τις ἐς νόσον πεσὼν ἀθυμεῖς
Μ. G. Vit. Lips. Aug. Ven. 3. Vind. 1. 2. 4. Rob.
πλάνα
Bess. Turn.
πλάνα
Ald.
πλάνη
Par. Β. D. Cantabr. 2. et a sec. manu Vind. 2. In Lips. superscriptum
γρ. πλάνῃ
. In Par. B. adnotata et
πλάνα
et
πλανᾷ
. Brunckius
πλάνῃ
recepit, ut iungerentur
πέπονθας αἰκὲς πῆμ' ἀποσφαλεὶς φρενῶν πλάνῃ
. Scholiastae et
πλάνα
et
πλανᾷ
memorant, hoc posterius si scribatur, construi volentes
πέπονθας αἰκὲς πῆμα· ἀποσφαλεὶς φρενῶν πλανᾷ
. Id admiserunt Porsonus alique. Aliam viam ingressus Reisigio auctore in comm. crit. ad Oed. Col. p. 366. Wellauerus interpunxit
πέπονθας αἰκὲς πῆμ', ἀποσφαλεὶς φρενῶν· πλανᾷ, κακὸς δ᾽ ἰατρὸς ὡς τις etc
. Eo modo quum se tollere vitium putabat Reisigius, satis esse existimans, si
φρενῶν
finiret sententiam, removit vitium quod nullum erat, intulit autem pro eo tria non levia, inutile verbum
πλανᾷ
, inconcinnam dictionem, non aptam sententiam. Nec potest comparari Euripidis versus in Bacchis 359. quem sic interpungi iubet,
μέμηνας ἤδη καὶ πρίν· ἐξέστης φρενῶν
. At haec sententia absurda est. Hoc ibi dicit Tiresias, insanis etiam prius quam correptus es insania. Apud Aeschylum illa pessima ratio est, interpungi
πέπονθας αἰκὲς πῆμ᾽· ἀποσφαλεὶς φρενῶν πλανᾷ
. Nam sic harum sententiarum posterior explicatio esset prioris, eaque prior reprehensionem contineret Promethei eamque verbis enuntiatam gravissimis. Id vero et a moribus chori alienissimum est, neque convenit cum iis, quae Prometheus modo dixerat. Melior Brunckii ratio est. Sed videtur tamen
πλάνῃ
vel
πλανᾷ
integrandis versibus additum esse. Scripsisse Aeschylum puto
πέπονθας αἰκὲς πῆμ᾽ ἀποσφαλεὶς φρενῶν, κακὸς δὲ ἰατρὸς ὥς τις ἐς νόσον πεσὼν κακοῖς ἀθυμεῖς
.
475.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-533
ὥς τις:
ὅστις
G. Lips. Cantabr. 1. 2. Ven. 1. Bess. Ald. Rob.
ὥστις
Μ. Vit. (non ὥστε) atque ita Turn.
476.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-534
ἰάσιμος:
ἰάσημος
G.
ἰάσιμον
Colb. 2. Bess. Ald. In Vit. a prima manu correctio facta, sed dignosci non potest
σ
in
μ
, an
μ
in
σ
sit mutatum.
477.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-535
μου:
μοί
G. Vit. aliique codices. In G. Vit.
μου
explicandi caussa superscriptum est.
μου
Lips. Aug.
μοῦ
M. aliique et editiones.
477.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-536
θαυμάσει:
θαυμάσῃ
libri praeter Ven. 3. Turn. qui habent
θαυμάσῃς
, quod superscriptum in Par. A. B.
478.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-537
οἷας:
i
superest a prima manu in M. Recentiores duae manus fecerunt una
οἵας
, altera
οἱᾶς
.
478.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-538
πόρους:
πόρους
M. Vit. aliique et Rob.
δόλους
G. Lips. Aug. aliique et Ald. Turn.
δόλους
ad
τέχνας
adscriptum fuisse credibile est. Hesychius
τέχνη, ἐπιστήμη ἢ δόλος
.
479.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-539
ἐς:
ἐς
Lips. Par. A. B. aliique.
εἰς
M. G. Vit.
480.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-540
οὔτε:
οὐδὲ
M.
οὐδὲ
G. Lips. edd. vett. Recte Brunckius cum Par. A. B. Arund. Cantabr. 2.
οὔτε
.
481.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-541
οὐ χριστόν:
οὐ χριστὸν
a pr. manu habuisse videtur M.
οὐδὲ χριστὸν
G.
481.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-542
οὐδὲ πιστόν:
οὐ πιστὸν
Lips. Aug. Colb. 1. Cantabr. 2. sed in Lips.
δὲ
superscriptum.
οὐ πιότατον
Vit. Par. B. C.
οὐδὲ πιστὸν
M. G. et pro varia lectione Par. B. atque sic edd. vett. Quater
πιστὰ φάρμακα
ex Aeschylo commemoravit Eustathius, p. 464, 37. 1050, 49. 1193, 22. 1554, 45: tum scholia in Iliadem in Crameri Anecd. Par. III. 200, 13. 283, 1.
482.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-543
482.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-544
κατεσκέλλοντο:
κατεσκέλοντο
Lips.
482.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-545
πρίν:
πρίν
M. G. Vit. aliique et Rob.
πρὶν
Par. A. B. Ald. Turn.
482.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-546
σφισιν:
σφισιν
Μ.
σφίσι
Lips. Ceteri
σφίσιν
.
483.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-547
483.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-548
ἀκεσμάτων:
χερασμάτων
diversa lectio in Par. B. et in margine Aldinae apud Morellium.
484.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-549
ἐξαμύνονται:
ἀμείβονται
G. Bess. Ald. et pro varia lectione in Par. B. in quo ad
αἷς
adscriptum
γρ. αἷς
.
485.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-550
τρόπους δὲ:
τρόπους τε
Μ.
485.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-551
488.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-552
489.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-553
γαμψωνύχων:
γαμψονύχων
G.
490.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-554
τε:
τε
omittunt G. Bess. Ald. Rob. non Vit. ut ait Blomfieldius.
491.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-555
εὐωνύμους τε:
εὐώνυμοί τε
G. Rob. Exquisitiorem scripturam
εὐωνύμους τε
praebent M. Vit. Lips. multique alii et Ald.
493.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-556
στέργηθρα:
στέργη θρα
(non στέργητρα), erasa post
η
littera et
e
post
θ
a sec. manu addito, M.
στέργητρα
Colb. 2. Par. N.
493.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-557
συνεδρίαι:
συνεδρίαι
, litteris
δρ
a sec. manu in litura scriptis, M.
συνοδίαι
G.
494.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-558
λειότητα:
τε λειότητα
coniunctim M. Lips. sed in M. secunda manus divisit.
494.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-559
495.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-560
δαίμοσιν:
δαίμοσι
M. G. Vit. Lips. Aug. edd. vett. Emendate Grotius in Excerptis p. 11. Post hunc versum credo unum excidisse. Nam non solum copula deest, sed etiam fellis color et forma res alienae sunt. Nihil enim, quod sciam, nisi ruptura fellis spectabatur, de qua Sophocles in Antigona v. 1009.
μετάρσιοι χολαὶ διεσπείροντο
.
498.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-561
κνίσῃ τε:
κνίσῃ τε
Μ. G.
κνήσσῃ
Par. G. Ceteri
κνίσσῃ τε
. Attigit hunc quoque locum I. H. Vossius in famosa illa de ossibus disputatione, in qua Heynium adortus in Epistolis mythologicis 38-40. sive secundae editionis ep. 76-78. demonstrare conatus est sola ossa femorum adipe tecta diis esse oblata, qui mos Hesiodo teste a celebrato illo Promethei dolo originem duxerit, eaque ossa
μηρία
et
μῆρα
ab Homero, non
μηροὺς
appellari. Aperuit Vossii errores Schneiderus in Lexico in v.
μηρίον
, cui assensus est censor Iliadis ab Heynio editae in Bibliotheca Germanica vol. XCIV. part. 1. p. 27. seq. quae censura separatim deinde edita est Berolini et Stettini a. 1805. in eandemque sententiam disputavit Nitzschius in commentariis ad Od. III. 456. Verissime Schneiderus. Iuvabit tamen de vocabulis istis omnique illa Vossii opinione paullo dicere explicatius. Ac
μηρίον
quidem proprie est os femoris,
μηρός
autem totum femur, i. e. os una cum carne qua est circumdatum. Sic etiam in hoc Herodoti III. 103.
κάμηλος ἐν τοῖσι ὀπισθίοισι σκέλεσι ἔχει τέσσερας μηροὺς καὶ γόνατα τέσσερα
. Nimirum in quoque pede duo femora duoque genua numerat. Coxendix enim cameli longior quam equi est, in quo ossa non pauciora nec femora quam in camelo sunt, sed non ut separatum femur conspicua coxendix.
Μηροί
autem pluralem habent etiam neutrius generis
μῆρα
, significatione congruentem cum vocabulo
μηρία
. Itaque obtinuit, ut, quum haec tria nomina in sacris promiscue de femore victimae usurparentur, non dicerentur
μηρία
et
μῆρα
de vivis sive hominibus sive aliis animantibus, sed
μηροί
. Legitur quidem in carmine quod inter Theocritea est XXV. v. 269. de Hercule leonem Nemeaeum sufflocante
πλευρῇσί τε μῆρ᾽ ἐφύλασσον
. Quae verba non mirum est explicata esse ineptissime, quia omni sensu carent. Egregie quid requireretur perspexit Briggsius,
μηροισί τε πλεύρ' ἐφύλασσον
. Apud Bionem in lamentatione Adonidis v. 84. ubi unus Amorum
μηρία λούειν
Adonidis dicitur, vereor ne scribendum sit
ὃ δὲ μηρὸν λούει
. Sed etsi et
μηρία
et
μῆρα
proprie nihil nisi ossa significant, tamen non est ab usu horum vocabulorum carnium notatio exclusa, in quam rem non ambiguum documentum Schneiderus attulit illud quod refert Athenaeus IV. p. 154. B. ex Posidonio,
τὸ δὲ παλαιόν φησιν ὅτι παρατεθέντων κωλήνων τὸ μηρίον ὁ κράτιστος ἐλάμβανεν, εἰ δέ τις ἕτερος ἀντιποιήσαιτο, συνίσταντο μονομαχήσοντες μέχρι θανάτου
. Quo loco usus est Eustathius p. 1606, 13. ut ostenderet
ὅτι οὐ νῶτα μόνον, ἀλλὰ καὶ μῆρα ἦν περισπούδαστα
. Quod si, ut Schneiderus docuit, non solum Homerus in sacris promiscue
μηρία, μῆρα, μηρούς
dicit, sed etiam apud alios scriptores
μηροί
diis sacrificari perhibentur, ut apud Sophoclem Ant. 1011. et saepius apud Pausaniam, veluti I. 24, 2. II. 10, 1. 5. 11, 7. V. 13, 8. 9. apertum est aut
μηροὶ
non proprie dici, si sola sunt ossa intelligenda, aut
μηρία
non proprium significatum retinere, si, quemadmodum apud Posidonium, os cum sua carne eo vocabulo comprehenditur. Tradunt enim grammatici
μηρία
esse
τὰ μηριαῖα ὀστᾶ
, ut Εtym. Μ. p. 585, 22. Quod Apollonius in lexico Homerico dicit,
μηρία, οὐχ ὡς ἡμεῖς, ἀλλὰ τὰ ἐκ τῶν μηρῶν ἐξαιρούμενα καὶ ἱεροθυτούμενα ὀστᾶ
(omnino enim
ὀστᾶ
ex Hesychio addendum), non indigere arbitror correctione quam Vossius p. 373. fecit, pro
οὐχ ὡς ἡμεῖς
scribi volens
οὐχ οἱ μηροί
, sed hoc dicere puto lexicographum, non usurpare Homerum eam vocem sic uti vulgo
μηρίον
bestiae mactatae os cum carne sua dicatur. Paullo aliter distinguit scholiastes Dionysii Thracis in Bekkeri Anecd. p. 856, 11.
καὶ τὸ μηρίον διάφορον· μηρία γὰρ τὰ ἐναγιζόμενα τοῖς θεοῖς, μηροὶ δὲ τὰ μὴ οὕτως ἔχοντα
. Εt Etym. Μ. p. 585, 43.
διαφέρει γὰρ τὸ ἀρσενικὸν τοῦ οὐδετέρου, ὅτι τὸ μὲν ἀρσενικὸν ὁ ποιητὴς τίθησι καὶ ἐπὶ τῶν ἁγιαζομένων, ὡς τὸ “μηροὺς ἐξέταμον,” καὶ ἐπὶ τῶν ἀνθρωπείων, “μιάνθην αἵματι μηροί,” τὸ δὲ οὐδέτερον ἐπὶ τῶν ἁγιαζομένων, ὡς τὸ “αὐτὰρ ἐπεὶ κατὰ μῆρ' ἐκάη”
Ex his efficitur, nomina ista nihil ad rem facere, neque ex iis quidquam aut de nudis ossibus, aut de lumbis cum ipsa carne combustis posse colligi. At diserte testari putatur Hesiodus sola diis ossa esse oblata. Nam is quum in Theogonia v. 538. de Prometheo dixisset
τῷ μὲν γὰρ σάρκας τε καὶ ἔγκατα πίονι δημῷ ἐν ῥινῷ κατέθηκε, καλύψας γαστρὶ βοείῃ· τῷ δ᾽ αὖτ᾽ ὀστέα λευκὰ βοὸς δολίῃ ἐπὶ τέχνῃ εὐθετίσας κατέθηκε, καλύψας ἀργέτι δημῷ·
mox v. 556. addit
ἐκ τοῦ δ᾽ ἀθανάτοισιν ἐπὶ χθονὶ φῦλ᾽ ἀνθρώπων καίουσ᾽ ὀστέα λευκὰ θυηέντων ἐπὶ βωμῶν
. Dicatne hic id quod voluit Vossius an non dicat, aliunde certe quam ex eo colligi debet, quod
ὀστέα λευκά
appellat. Est enim illud perpetuum epitheton, quo utuntur poetae etiam ubi non potest de nudis ossibus cogitari, ut Il. XVI. 346.
τὸ δ᾽ ἀντικρὺ δόρυ χάλκεον ἐξεπέρησεν νέρθεν ὑπ' ἐγκεφάλοιο· κέασσε δ᾽ ἄρ᾽ ὀστέα λευκά
. Od. XI. 219.
ἀλλὰ τὰ μέν τε πυρὸς κρατερὸν μένος αἰθομένοιο δαμνᾷ, ἐπεί κεν πρῶτα λίπῃ λεύκ᾽ ὀστέα θυμός
. At, etiamsi epitheton eripuimus, res ipsa quam narrat Hesiodus ita pro Vossii opinione pugnare videtur, ut censor ille in Bibliotheca Germanica, quoniam Meconae illud Promethei sacrificium perhibetur factum esse, ritum illius loci proprium describi, non morem commemorari communem universae Graeciae existimaret. Id vero non credo eum cuiquam persuasisse: aperte enim obstat quod
ἐπὶ χθονὶ φῦλ᾽ ἀνθρώπων
ossa diis sacrificare poeta dicit. Et tamen, ut rectissime monet Nitzschius, non est credibile diis, quos hominum simillimos esse antiquitas credebat, ea esse oblata quae nemo convivis suis ad epulandum apponeret. Poterit, nisi fallor, hic nodus interpretando solvi. Nam tota haec de Promethei doloso sacrificio fabula eo videtur consilio excogitata esse, ut ostenderetur, cur institutum esset osseas potissimum partes hostiarum, lumbos et coxendicem, diis consecrare. Quum enim qui sacrificabant ipsi quoque partem hostiae et maximam quidem vindicarent, diis dabant ea quae instar aliquod essent totius victimae, ideoque componerentur ex ossibus, carne, adipe, visceribus. Ossa igitur ea principalem locum tenebant, quae et ipsa essent validissima ac fortissima et plurimam optimamque carnem haberent. Ea ex corpore victimae exsecabant: id enim significari, quum
μηροί
νel
μηρία ἐκτέμνεσθαι
dicuntur, perspexit Nitzschius. Veri igitur simillimum est coxendicem cum carne adhaerente esse combustam. Idque colligi posse videtur ex his Eustathii, haud dubie bonos auctores secuti, p. 134, 25.
ἔκαιον δὲ “δίπτυχα ποιοῦντες,” ἤγουν δίπλωμα τῇ πρὸς ἀλλήλους ἐπιθέσει τῶν μηρῶν, ἢ μάλιστα διπλοῦντες ἐν αὐτοῖς τὴν κνῖσαν. ἦν γὰρ σπουδὴ ὁλοκαυτωθῆναι τοὺς μηροὺς λαμπρῷ καταφλεχθέντας πυρί, ὡς εἴγε μὴ τοῦτο ἀπέβαινεν, ἀπαίσιον ἦν τοῖς Ἕλλησι τὸ γινόμενον, καὶ οὐκ ἐδόκουν καλλιερεῖν, ὁπηνίκα κατὰ τὴν τραγῳδίαν οἱ “μηροὶ καταρρυεῖς καλυπτῆς ἐξέκειντο πιμελῆς.” καὶ οὕτω μὲν τοὺς μηροὺς ὡς τι τίμιον ὡλοκαύτουν, ἐξαιροῦντες ἀπὸ τῶν ἄλλων τοῦ ζώου μερῶν, διὰ τὸ συντελεῖν τοῖς ζῴοις εἰς βάδισιν τε καὶ εἰς γένεσιν τῇ προέσει τοῦ σπέρματος. τῶν δὲ λοιπῶν τοῦ ζώου μελῶν μικρά τινα ἐκτέμνοντες, οἷόν τινας ἀπαρχὰς τοῦ ὅλου ζώου, ἐπετίθουν αὐτὰ τοῖς διπτύχοις, καὶ αὐτὸ ὠμοθετεῖν ἐκάλουν, τὸ τοῖς μηροῖς ὠμὰ πάντοθεν ἀκρωτηριάζοντας κρεάτων ἐπιτιθέναι τμήματα, ὡς δοκεῖν, κατὰ τοὺς παλαιούς, ὅλα οὕτω τὰ μέρη τοῦ ἱερείου καρποῦσθαι
. Comparari cum his potest scholiastes Ambrosianus ad Od. III. 470.
καλῶς ἀπὸ πάντων τῶν μερῶν τοῦ ζώου κόπτοντες ἐκάλυπτον τὰ κεκομμένα ἐν πιμελαῖς, μιᾶς κειμένης ἄνωθεν, ἄλλης δὲ κάτωθεν· ἃ καὶ δίπτυχα ὠνόμασαν· καὶ ἔθυον αὐτά, ἐπεὶ οὐκ ἦν ὅλον παντελῶς θύειν διὰ τὸ καὶ αὐτοὺς μέλλειν εὐωχεῖσθαι ἐκ τοῦ θυομένου. ἔκοπτον γοῦν ἐξ ὅλων τῶν μερῶν, ἵνα δοκῇ τὸ ὅλον θύεσθαι καὶ μὴ νομίζηται ἡ θυσία κολοβή
. Adde schol. ad Euripidis Phoen. 1256. ed. Matth. et Photium in v.
μασχαλίσματα
. Pausanias II. 10, 1. Herculem ab Sicyoniis partim ut deum, partim ut heroem coli narrans,
καὶ νῦν ἔτι, inquit, ἄρνα οἱ Σικυώνιοι σφάξαντες καὶ τοὺς μηροὺς ἐπὶ τῷ βωμῷ καύσαντες τὰ μὲν ἐσθίουσιν ὡς ἀπὸ ἱερείου, τὰ δὲ ὡς ἥρων τῶν χρεῶν ἐναγίζουσιν
. Apertum est autem, quum exciduntur femina, id et liberalius fieri posse et illiberalius. Nec mirandum, si sacerdotes, cui hominum generi quotidiano usu vilescere solet sacrorum religio, optimas carnium partes sibi servare didicerunt. Praeterea, ut Athenaeus dicit VIII. p. 364. Ε.
καὶ θύοντες μὲν τοῖς θεοῖς, ὀλίγιστα εἰς τὰς θυσίας καὶ τὰ τυχόντα δαπανῶμεν
, testem adhibens Menandrum in
Μέθῃ
, cuius versus tractavi in Opusc. IV. p. 385. seqq. Alia in hanc sententiam attulit Dobraeus ad Aristophanis Plutum v. 1115. Quod si quorum in hoc genere avaritia et illiberalitas a comicis perstringitur, quis non videt eos rem vehementer exaggerare? Vt Pherecrates in
Αὐτομόλοις
apud Clementem Alex. Strom. VII. p. 846. cuius laceri versus sic integrandi esse videntur,
ὅτε τοῖσι θεοῖς θύετε, πρώτιστ᾽ ἀποκρίνετε *τοῖς ἱερεῦσιν* τὸ νομιζόμενον· *κἄπειθ᾽* ὑμῖν (αἰσχύνη τοι τὸ κατειπεῖν) οὐ τὼ μηρὼ περιλέψαντες μέχρι βουβώνων *κρέα πάντα* καὶ τὴν ὀσφὺν κομιδῇ ψιλήν, λοιπὸν τὸν σπόνδυλον αὐτὸν ὥςπερ *οἴνῃ* ῥινήσαντες νέμεθ᾽ ὡςπερ τοῖς κυσὶν ἡμῖν· εἶτ᾽ ἀλλήλους αἰσχυνόμενοι θυλήμασι κρύπτετε πολλοῖς;
Eubuli autem versus in Semele, quos eodem loco affert Clemens, ita scribendi sunt,
πρῶτον μέν, ὅταν ἐμοί τι θύωσίν τινες, θύουσιν αἷμα, κύστιν· οὐ μὴ καρδίαν, μηδ᾽ ἐπιπόλαιον. οὐκ ἐγὼ γὰρ ἐσθίω γλύκιον οὐδὲν μηρίων;
Menander
Δυσκόλῳ
οἱ δὲ τὴν ὀσφὺν ἄκραν καὶ τὴν χολὴν ὀστᾶ τ᾽ ἄβρωτα τοῖς θεοῖς ἐπιθέντες, αὐτοὶ τἄλλα καταπίνουσ' ἀεί
. Incertus poeta apud Clementem VIII. Strom. p. 719. (851.) et Porphyrium de abstinentia II. p. 207. et Cyrillum contra Iulianum IX. p. 306.
τίς ὧδε μῶρος καὶ λίαν ἀνειμένως εὔπιστος ἀνδρῶν, ὅςτις ἐλπίζει θεοὺς ὀστῶν ἀσάρκων καὶ χολῆς πυρουμένης, ἃ καὶ κυσὶν πεινῶσιν οὐχὶ βρώσιμα, χαίρειν ἀπαρχῇ καὶ γέρας λαχεῖν τόδε;
Hermippus apud scholiastam Aristophanis ad Aves v. 1406.
ἀνάπηρά σοι θύουσιν ἤδη βοίδια, Λεωτροφίδου λεπτότερα καὶ Θουμάντιδος
. Haec omnia tantum abest ut ostendant sola ossa diis sacrificata esse, ut prodant carnis plus quam fas esset resectum esse ab iis qui eam ipsi comedere malebant. Neque, opinor, si nihil nisi ossa accepissent dii, quereretur apud Aristophanem in Pluto v. 1129. esuriens Mercurius
οἴμοι δὲ κωλῆς ἧς ἐγὼ κατήσθιον
, nec diceret mox v. 1137.
εἴ μοι πορίσας ἄρτον τίν' εὖ πεπεμμένον δοίης καταφαγεῖν καὶ κρέας νεανικὸν ὧν θύεθ᾽ ὑμεῖς ἔνδον
. Nam quod scholiastes ad versum 1129. dicit,
διαβάλλει οὖν ὡς ὀστέα τοῖς θεοῖς προςφέροντας
, non alio spectare videtur, quam ad partes eas hostiarum, quae plus ossium quam carnis habent. Omnino autem illa scholiastae explicatio neque cum praecedentibus neque cum sequentibus bene conciliari potest. Itaque etiam in Pace v. 1020. non de solis ossibus locutus videtur poeta, quum scriberet
ἀλλ᾽ εἴσω φέρων, θύσας, τὰ μηρί᾽ ἐξελὼν δεῖρ᾽ ἔκφερε, χοὔτω τὸ πρόβατον τῷ χορηγῷ σώζεται
. Quare ne apud Homerum quidem
πίονα μηρία
, aut
μηρία πιότατα ταύρων τε καὶ αἰγῶν
apud Lucianum in Timone c. 9. aut
πιανθέντα μηρία
apud Theocritum XVII. 126. propter adipem, quo involvebantur, sed propterea, quod pinguium hostiarum essent, dici videntur. Ex his consequitur non magnopere vituperandum esse Nonnum, qui sacrum, quod in tertio libro Odysseae descriptum est, imitatus V. 21. scripserit
καὶ εὐφνέων κρέα μερῶν ὠμὰ διατμήξας ἐκαλύψατο δίζυγι δημῷ, μιστύλλων κατὰ βαιόν
, licet ille minus accurate veterem morem expresserit. Interdum etiam homines famelici quae diis destinata essent sibi ipsis auferebant, in quam rem scriptum est epigramma Automedontis in Anthol. Pal. vol. II. p. 409. Ceterum non possum silentio praeterire duo argumenta, quae sententiae suae firmandae caussa attulit Vossius. Quorum alterum p. 375. ridiculum est, canem, a cuius facto Cynosarges nomen habeat, ossa quidem duo adipe involuta asportare, non autem si caro integra adhaesisset, potuisse. Alterum autem plane hue non pertinet, quod p. 377. attigit, Mercurium in hymno Homerico v. 137. combussisse
οὐλόποδ᾽, οὐλοκάρηνα
, quod ille fecisse dicitur, ne furti ullum superesset vestigium. Neque vero probari posse arbitror, quod idem Vossius p. 372. in his Apollonii Rhodii II. 698.
ἐκ δέ νυ πάντων εὐαγέως ἱερῷ ἀνὰ διπλόα μηρία βωμῷ καῖον
, de ossibus duplici adipe involutis, quod etiam aliis placuit, interpretatur. Aperte enim ipsa verba ostendunt duo ex quaque hostia femora intelligi. Ceterum quod Aeschylus
μακρὰν ὀσφύν
dicit, caussa haec est, quod ea pars etiam caudam comprehendebat: unde apud Clementem Eubulus
αὐτοῖς δὲ τοῖς θεοῖσι τὴν κέρκον μόνην καὶ μηρόν, ὥςπερ παιδερασταῖς, θύετε·
quod non ex omni parte intellexisse videtur Vossius p. 373. Itaque inutilis est Reisigii coniectura
χαμ' ἄκραν ὀσφύν
.
499.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-562
πυρώσας:
πυράσας
Lips. Aug.
500.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-563
θνητούς:
θνητά
, superscripto
ούς
, Vit.
500.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-564
φλογωπὰ σήματα: Ad
φλογωπὰ σήματα
quod attinet, v. Valcken. ad Phoen. 1261. et Musgr. ad eiusdem fabulae v. 1290. 1291.
501.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-565
ἐξωμμάτωσα:
ἐξωμάτωσα
Lips.
501.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-566
ἐπάργεμα: Eustathius p. 427, 37.
ἀργὸν γὰρ τὸ λευκόν. ὅθεν καὶ ἐπάργεμον πάθος ὀφθαλμοῦ τὸ κοινῶς λεγόμενον λεύκωμα, ὡς που καὶ Αἰσχύλος παραδηλοῖ
. Idem p. 1430, 60.
καὶ ἄργεμος, νόσος ὀμμάτων ἀφ' οὗ ἄργεια κατὰ Δίδυμον τὰ ἐπὶ ὀφθαλμῶν λευκώματα, ὧν μνήμη τῷ Αἰσχύλῳ ἐν τῷ “πρόσθεν ὄντ᾽ ἐπάργεμα.”
502.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-567
δὴ ταῦτ'· ἔνερθε:
δὴ ταῦτ᾽ ἔνερθεν
Lips.
δὴ ταῦτα ἔνερθεν
G.
δῆτ᾽ ἔνερθε
, a rec. manu ad priorem vocem
α
, ad alteram
υ
superscripto, Vit.
503.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-568
κεκρυμμέν':
κεκομμένα δ'
sic Lips.
κεκρημένα
Aug.
504.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-569
504.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-570
χρυσόν τε τίς:
χρυσὸν δὲ τίς
M. G. Vit. Lips. aliique et Ald. Turn.
χρυσὸν τὲ τὶς
Rob.
506.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-571
οἶδα:
οἶδ᾽ εἰ μὴ
Vit. et alii nonnulli.
506.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-572
507.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-573
μύθῳ:
λόγῳ
Lips. Vind. 1. 4. sed in Lips. superscriptum
μύθῳ
.
507.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-574
πάντα:
πάντα
G. Vit. Lips. Aug. aliique et edd. vett.
ταῦτα
M. Arund. Cantabr. 2. Ven. 1. Bess.
507.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-575
507.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-576
μάθε:
μάθοις
G. Vit. aliique nonnulli, sed in G. superscriptum
μάθε
.
509.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-577
μὴ νῦν:
μὴ νῦν
Scaliger et Porsonus.
512.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-578
ἰσχύσειν:
ἰσχύσει
Μ. G. sed in M. secunda manus
ν
adscripsit.
513.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-579
πω:
που
, superscripto
ω
, Lips. Vnde
πουω
Aug.
514.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-580
κρᾶναι:
κράναι
Lips. Aug.
514.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-581
515.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-582
καμφθεὶς:
καμφθεὶς
, post
κ
superscripto a sec. manu
ρ
, Μ.
515.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-583
515.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-584
φυγγάνω:
φυγγανῶ
G. cum glossa
ἐκφευξούμαι
, et Vind. 1. 3. V. ad v. 527.
θιγγάνω
Lips. Aug.
518.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-585
Ἐρινύες:
ἐρινύες
Μ. Ceteri quod sciam libri
ἐριννύες
.
519.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-586
ἄρα Ζεύς:
ἄρα ζεὺς
Μ. Vit. Lips. Aug. Ven. 1. 2. Bess.
ἆρα ζεὺς
G. aliique et Rob.
ἆρ᾽ ὁ ζεὺς
Ald.
ἄρ᾽ ὁ ζεὺς
Ven. 3. Turn.
520.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-587
ἐκφύγοι γε:
ἐκφύγοι γε
M. Rob. Turn.
ἐκφύγοιτε
Ald.
ἐκφύγοιτο
G. Lips. Aug. et pauci alii.
ἐκφύγῃ γε
Vit. aliique.
ἐκφύγῃ τε
nonnulli.
521.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-588
πλὴν ἀεὶ κρατεῖν:
πρὶν ἀεικρατεῖν
Μ.
522.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-589
τοῦτ᾽ οὐκ ἂν ἐκπύθοιο:
τοῦτ᾽ οὐκ ἂν οὖν
(
οὐκ ἂν δὴ
Μ.)
πύθοιο
Μ. edd. vett.
οὖν
omittunt G. Vit. Lips. Aug. Colb. 1. Par. E. Vind. 2. Brunckius
τοῦτ᾽ οὐκέτ᾽ ἂν πύθοιο
, non monito lectore. Id Vind. 1. 3. habent, atque in Colb. 2. Cantabr. 1. 2. scriptum
οὐκ ἔτ᾽ ἄν
. Diu est quum utramque scripturam a metricis profectam, Aeschylum autem
τοῦτ᾽ οὐκ ἂν ἐκπύθοιο
scripsisse credidi. Idque postea repertum est in Ven. 3.
522.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-590
μηδὲ:
μὴ δὲ
M. G. Lips. Aug.
524.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-591
τόνδε δ᾽ οὐδαμῶς:
τόνδ᾽ οὐδαμῶς
G. Vit.
526.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg003-hermann1852-appcrit-lat1-592
ὅσον μάλιστα:
ὅσον τάχιστα
Par. L. Cantabr. 1.