Search the Perseus Catalog for:

← Previous Next →

Mollium ſequitur Lydorum

Turba, qui omnino continentigenam

Chorus

Continent gentem, hoc Metragates

Arcas bonus, reges præfecți,

Et diuites Sardij uectores,

Multis curribus impellunt,

Duplicem triplicem ordinem
45

Terribile fpectaculum uiſu,

Pollicentur facri Tmoli clientes,

Iugum feruile inijcere Græciæ.

Mardon, Arybis, baſte indefeſsi,

Et iaculatores Myfi.Babylon
50

Verò locuples permixtam turbam

Mittit impetuose, er nauium infeffores,

Et iaculatoria arte audaces.

Ensifera natio ex tota

Aſia ſequitur
55

Graues regis apparatus:

Talis flos uirorum Perſide terre proficifcitur,

Quos omnis terra Aſiatica

Alens, luget amore feruido.

Parentes uxores numcratum
60

Tempus productum timent.

Persians. Aeschylus. Ioannes Sanravius (Translator). Basileae. 1555.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by Schmidt Sciences.

Current edition Experimental

Aeschylus, Persae: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) (Latin) (Aeschylus, Persae: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (7)

Πέρσαι First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 65-158 focus

str. 1

Χορός

πεπέρακεν¹ μὲν ὁ περσέπτολις ἤδη
65

βασίλειος στρατὸς εἰς ἀν-

τίπορον γείτονα χώραν,

λινοδέσμῳ σχεδίᾳ πορ-

θμὸν ἀμείψας

Ἀθαμαντίδος Ἕλλας,
70

πολύγομφον ὅδισμα

ζυγὸν ἀμφιβαλὼν αὐχένι πόντου.

73

ant. 1

Χορός

πολυάνδρου δ᾽ Ἀσίας θούριος ἄρχων

ἐπὶ πᾶσαν χθόνα ποιμα-

νόριον θεῖον ἐλαύνει
75

διχόθεν, πεζονόμον² τ᾽ ἔκ

τε θαλάσσας,

ἐχυροῖσι πεποιθὼς

στυφελοῖς ἐφέταις, χρυ-

σογόνου³ γενεᾶς ἰσόθεος⁴ φώς.
80
81

str. 2

Χορός

κυανοῦν⁵ δ᾽ ὄμμασι λεύσσων

φονίου⁶ δέργμα⁷ δράκοντος,

πολύχειρ καὶ πολυναύτας,

Σύριόν θ᾽ ἅρμα διώκων,

ἐπάγει δουρικλύτοις ἀν-
85

δράσι τοξόδαμνον Ἄρη.

87

ant. 2

Χορός

δόκιμος δ᾽ οὔτις ὑποστὰς

μεγάλῳ ῥεύματι φωτῶν

ἐχυροῖς ἕρκεσιν εἴργειν

ἄμαχον κῦμα θαλάσσας:
90

ἀπρόσοιστος γὰρ ὁ Περσᾶν⁸

στρατὸς ἀλκίφρων τε λαός.

93

str. 3

Χορός

δολόμητιν δ᾽ ἀπάταν θεοῦ

τίς ἀνὴρ θνατὸς ἀλύξει;

τίς ὁ κραιπνῷ ποδὶ πήδη-
95

μα⁹ τόδ᾽ εὐπετῶς¹⁰ ἀνᾴσσων;¹¹

97

ant. 4

Χορός

φιλόφρων γὰρ παρασαίνει¹²

βροτὸν εἰς ἄρκυας Ἄτα,¹³

τόθεν οὐκ ἔστιν ὕπερθέν

νιν ἄνατον ἐξαλύξαι.¹⁴
100

θεόθεν γὰρ κατὰ Μοῖρ᾽

ἐκράτησεν τὸ παλαι-

όν, ἐπέσκηψε δὲ Πέρσαις

πολέμους πυργοδαΐκτους

διέπειν ἱππιοχάρμας
105

τε κλόνους

πόλεών τ᾽ ἀναστάσεις.

108

ant. 3

Χορός

ἔμαθον δ᾽¹⁵ εὐρυπόροι-

ο θαλάσσας πολιαι-

νομένας πνεύματι λάβρῳ
110

ἐσορᾶν πόντιον ἄλσος,

πίσυνοι λεπτοδόμοις πεί-

σμασι λα-

οπόροις τε μαχαναῖς.

115

str. 5

Χορός

ταῦτά μοι¹⁶ μελαγχίτων
115

φρὴν ἀμύσσεται φόβῳ,

ὀᾶ, Περσικοῦ στρατεύματος

τοῦδε, μὴ πόλις¹⁷ πύθη-

ται κένανδρον μέγ᾽ ἄστυ Σουσίδος,

120

ant. 5

Χορός

καὶ τὸ Κισσίων πόλισμ᾽
120

ἀντίδουπον ᾄσεται,¹⁸

ὀᾶ, τοῦτ᾽ ἔπος γυναικοπλη-

θὴς ὅμιλος ἀπύων,

βυσσίνοις δ᾽ ἐν πέπλοις πέσῃ λακίς.¹⁹
125
126

str. 6

Χορός

πᾶς γὰρ ἱππηλάτας

καὶ πεδοστιβὴς λεὼς

σμῆνος ὣς ἐκλέλοιπεν μελισ-

σᾶν²⁰ σὺν ὀρχάμῳ στρατοῦ,

τὸν ἀμφίζευκτον ἐξαμείψας
130

ἀμφοτέρας ἅλιον

πρῶνα κοινὸν αἴας.

133

ant. 6

Χορός

λέκτρα δ᾽ ἀνδρῶν πόθῳ²¹

πίμπλαται δακρύμασιν:

Περσίδες δ᾽ ἁβροπενθεῖς²² ἑκά-
135

στα²³ πόθῳ φιλάνορι

τὸν αἰχμάεντα θοῦρον εὐνα-

τῆρ᾽ ἀποπεμψαμένα²⁴

λείπεται μονόζυξ.

140

Χορός

ἀλλ᾽ ἄγε, Πέρσαι, τόδ᾽ ἐνεζόμενοι
140

στέγος²⁵ ἀρχαῖον,

φροντίδα κεδνὴν καὶ βαθύβουλον

θώμεθα, χρεία δὲ προσήκει,

πῶς ἄρα²⁶ πράσσει Ξέρξης βασιλεὺς

Δαρειογενής,
145

τὸ πατρωνύμιον γένος ἡμέτερον:

πότερον τόξου ῥῦμα τὸ νικῶν,

ἢ δορικράνου²⁷

λόγχης ἰσχὺς κεκράτηκεν.

ἀλλ᾽ ἥδε θεῶν ἴσον ὀφθαλμοῖς
150

φάος ὁρμᾶται μήτηρ βασιλέως,

βασίλεια δ᾽ ἐμή, προσπίτνω:²⁸

καὶ προσφθόγγοις δὲ χρεὼν αὐτὴν

πάντας μύθοισι προσαυδᾶν.

155

Χορός

ὦ βαθυζώνων ἄνασσα Περσίδων ὑπερτάτη,
155

μῆτερ ἡ Ξέρξου γεραιά, χαῖρε, Δαρείου γύναι:

θεοῦ μὲν εὐνάτειρα²⁹ Περσῶν, θεοῦ δὲ καὶ μήτηρ ἔφυς,

εἴ τι μὴ δαίμων παλαιὸς νῦν μεθέστηκε στρατῷ.

159

Πέρσαι Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922.) — 65-158 focus

Χορός

πεπέρακεν μὲν ὁ περσέπτολις ἤδη
65

βασίλειος στρατὸς εἰς ἀν-

τίπορον γείτονα χώραν,

λινοδέσμῳ σχεδίᾳ πορθ-

μὸν ἀμείψας

Ἀθαμαντίδος Ἕλλας,
70

πολύγομφον ὅδισμα

ζυγὸν ἀμφιβαλὼν αὐχένι πόντου.

Χορός

πολυάνδρου δʼ Ἀσίας θούριος ἄρχων

ἐπὶ πᾶσαν χθόνα ποιμα-

νόριον θεῖον ἐλαύνει
75

διχόθεν, πεζονόμον τʼ ἔκ

τε θαλάσσας,

ἐχυροῖσι πεποιθὼς

στυφελοῖς ἐφέταις, χρυ-

σογόνου γενεᾶς ἰσόθεος φώς.
80

Χορός

κυάνεον δʼ ὄμμασι λεύσσων

φονίου δέργμα δράκοντος,

πολύχειρ καὶ πολυναύτας,

Σύριόν θʼ ἅρμα διώκων,

ἐπάγει δουρικλύτοις ἀν-
85

δράσι τοξόδαμνον Ἄρη.

Χορός

δόκιμος δʼ οὔτις ὑποστὰς

μεγάλῳ ῥεύματι φωτῶν

ἐχυροῖς ἕρκεσιν εἴργειν

ἄμαχον κῦμα θαλάσσας·
90

ἀπρόσοιστος γὰρ ὁ Περσᾶν

στρατὸς ἀλκίφρων τε λαός.

Χορός

θεόθεν γὰρ κατὰ Μοῖρʼ

ἐκράτησεν τὸ παλαι-

όν, ἐπέσκηψε δὲ Πέρσαις
95

πολέμους πυργοδαΐκτους

διέπειν ἱππιοχάρμας

τε κλόνους

πόλεών τʼ ἀναστάσεις.

100

Χορός

ἔμαθον δʼ εὐρυπόροι-
100

ο θαλάσσας πολιαι-

νομένας πνεύματι λάβρῳ

ἐσορᾶν πόντιον ἄλσος,

πίσυνοι λεπτοδόμοις πεί-

σμασι λα-
105

οπόροις τε μαχαναῖς.

107

Χορός

δολόμητιν δʼ ἀπάταν θεοῦ

τίς ἀνὴρ θνατὸς ἀλύξει;

τίς ὁ κραιπνῷ ποδὶ πήδη-

μα τόδʼ εὐπετῶς ἀνᾴσσων;
110

111

Χορός

φιλόφρων γὰρ παρασαίνει

βροτὸν εἰς ἄρκυας Ἄτα,

τόθεν οὐκ ἔστιν ὕπερθέν

νιν ἄνατον ἐξαλύξαι.

115

Χορός

ταῦτά μοι μελαγχίτων
115

φρὴν ἀμύσσεται φόβῳ,

ὀᾶ, Περσικοῦ στρατεύματος

τοῦδε, μὴ πόλις πύθη-

ται κένανδρον μέγʼ ἄστυ Σουσίδος,

120

Χορός

καὶ τὸ Κισσίων πόλισμʼ
120

ἀντίδουπον ᾄσεται,

ὀᾶ, τοῦτʼ ἔπος γυναικοπλη-

θὴς ὅμιλος ἀπύων,

βυσσίνοις δʼ ἐν πέπλοις πέσῃ λακίς.
125

126

Χορός

πᾶς γὰρ ἱππηλάτας

καὶ πεδοστιβὴς λεὼς

σμῆνος ὣς ἐκλέλοιπεν μελισ-

σᾶν σὺν ὀρχάμῳ στρατοῦ,

τὸν ἀμφίζευκτον ἐξαμείψας
130

ἀμφοτέρας ἅλιον

πρῶνα κοινὸν αἴας.

133

Χορός

λέκτρα δʼ ἀνδρῶν πόθῳ

πίμπλαται δακρύμασιν·

Περσίδες δʼ ἁβροπενθεῖς ἑκά-
135

στα πόθῳ φιλάνορι

τὸν αἰχμάεντα θοῦρον εὐνα-

τῆρʼ ἀποπεμψαμένα

λείπεται μονόζυξ.

140

Χορός

ἀλλʼ ἄγε, Πέρσαι, τόδʼ ἐνεζόμενοι
140

στέγος ἀρχαῖον,

φροντίδα κεδνὴν καὶ βαθύβουλον

θώμεθα, χρεία δὲ προσήκει,

πῶς ἄρα πράσσει Ξέρξης βασιλεὺς

Δαρειογενής,
145

τὸ πατρωνύμιον γένος ἡμέτερον·

πότερον τόξου ῥῦμα τὸ νικῶν,

ἢ δορικράνου

λόγχης ἰσχὺς κεκράτηκεν.

ἀλλʼ ἥδε θεῶν ἴσον ὀφθαλμοῖς
150

φάος ὁρμᾶται μήτηρ βασιλέως,

βασίλεια δʼ ἐμή· προσπίτνω·

καὶ προσφθόγγοις δὲ χρεὼν αὐτὴν

πάντας μύθοισι προσαυδᾶν.

155

Χορός

ὦ βαθυζώνων ἄνασσα Περσίδων ὑπερτάτη,
155

μῆτερ ἡ Ξέρξου γεραιά, χαῖρε, Δαρείου γύναι·

θεοῦ μὲν εὐνάτειρα Περσῶν, θεοῦ δὲ καὶ μήτηρ ἔφυς,

εἴ τι μὴ δαίμων παλαιὸς νῦν μεθέστηκε στρατῷ.

Πέρσαι (OCR draft) Experimental (Πέρσαι. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 41 focus

ἁβροδιαίτων δ᾽ ἕπεται Λυδῶν

ὄχλος, οἵτ᾽ ἐπίπαν ἠπειρογενὲς

κατέχουσιν ἔθνος, τοὺς Μιτρογάθης

Ἀρκτεύς τ᾽ ἀγαθὸς, βασιλῆς δίοποι,

καὶ πολύχρυσοι Σάρδεις ἐπόχους
45

πολλοῖς ἅρμασιν ἐξορμῶσιν,

δίρρυμά τε καὶ τρίρρυμα τέλη,

φοβερὰν ὄψιν προσιδέσθαι.

στεῦται δ᾽ ἱεροῦ Τμώλου πελάται

ζυγὸν ἀμφιβαλεῖν δούλιον Ἑλλάδι,
50

Μάρδων, θάρυβις, λόγχης ἄκμονες,

καὶ ἀκουτισταὶ Μυσοί· Βαβυλὼν δ᾽

ἡ πολύχρυσος πάμμικτον ὄχλου

πέμπει σύρδην, ναῶν τ᾽ ἐπόχους·

τοξουλκῷ λήματι πιστούς·
55

τὸ μαχαιροφόρον τ᾽ ἔθνος ἐκ πάσης

Ἀσίας ἕπεται

δειναῖς βασιλέως ὑπὸ πομπαῖς.

τοιόνδ᾽ ἄνθος Περσίδος αἴας

οἴχεται ἀνδρῶν,

οὓς πέρι πᾶσα χθὼν Ἀσιᾶτις

θρέψασα πόθῳ στένεται μαλερῷ

τοκέες τ᾽ ἄλοχοί θ᾽ ἡμερολεγδὸν

τείνοντα χρόνον τρομέονται.

Πέρσαι (OCR draft) Experimental (Πέρσαι. Gottfried Hermann, 1852.) — 41 focus

ἁβροδιαίτων δ᾽ ἕπεται Λυδῶν

ὄχλος, οἵτ᾽ ἐπίπαν ἠπειρογενὲς

κατέχουσιν ἔθνος, τοὺς Μιτρογαθής

Αρκτεύς τ᾿ ἀγαθός, βασιλῆς δίοποι,

χαὶ πολύχρυσοι Σάρδεις ἐπόχους

πολλοῖς ἅρμασιν ἐξορμῶσιν,

δίρρυμά τε καὶ τρίρρυμα τέλη

φοβερὰν ὄψιν προςιδέσθαι.

στεῦται δ᾽ ἱεροῦ Τμώλου πελάται

ζυγὸν ἀμφιβαλεῖν δούλιον Ἑλλάδι,

Μάρδων, θάρυβις, λόγχης άκμονες,

καὶ ἀκοντισταὶ Μυσοί· Βαβυλὼν δ᾽

ἡ πολύχρυσος πάμμικτον ὄχλον

πέμπει σύρδην, ναῶν τ᾽ ἐπόχους

καὶ τοξουλκῷ λήματι πιστούς·

τὸ μαχαιροφόρον τ᾽ ἔθνος ἐκ πάσης

ΠΕΡΣΑΙ. 89

Χορὸς Γερόντων.

Ασίας ἕπεται

δειναῖς βασιλέως ὑπὸ πομπαῖς.

τοιόνδ᾽ ἄνθος Περσίδος αἴας
60

οἴχεται ἀνδρῶν·

οὓς πέρι πᾶσα χθὼν Ασιῆτις

θρέψασα πόθῳ στένεται μαλερῷ,

τοκέες δ᾽ ἄλοχοί θ' ἡμερολεγδὸν

τείνοντα χρόνον τρομέονται.
65

ΠΕΡΣΑΙ (OCR draft) Experimental (ΠΕΡΣΑΙ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 41 focus

ἁβροδιαίτων δ' ἕπεται Λυδῶν

ὄχλος, οἵτ' ἐπίπαν ἠπειρογενὲς

κατέχουσιν ἔθνος, τοὺς Μητρογάθης μιτρο- μιθρο- μιστρο- μιτρα- μητραγαθής

Ἀρκτεύς ἀρκεύς τ' ἀγαθός, βασιλῆς δίοποι,

καὶ πολύχρυσοι Σάρδεις ἐπόχους
45

πολλοῖς ἅρμασιν ἐξορμῶσιν,

δίρρυμά τε καὶ τρίρρυμα τέλη,

φοβερὰν ὄψιν προσιδέσθαι·

στεῦται στεῦνται δ' ἱεροῦ Τμώλου πελάται

ζυγὸν ἀμφιβαλεῖν δούλιον δούλειον Ἑλλάδι,
50

Μάρδων, θάρυβις, λόγχης ἄκμονες,

καὶ ἀκοντισταὶ Μυσοί· Βαβυλὼν δ'

ΠΕΡΣΑΙ

ΧΟΡΟΣ

ἡ πολύχρυσος πάμμεικτον πάμμικτον ὄχλον

πέμπει σύρδην, ναῶν τ' ἐπόχους

καὶ τοξουλκῷ λήματι πιστούς·
55

τὸ μαχαιροφόρον τ' ἔθνος ἐκ πάσης

Ἀσίας ἕπεται

δειναῖς βασιλέως ὑπὸ πομπαῖς.

Τοιόνδ' ἄνθος Περσίδος αἴας

οἴχεται ἀνδρῶν, οὓς πέρι πᾶσα
60

χθὼν Ἀσιῆτις θρέψασα πόθῳ

στένεται μαλερῷ, τοκέες τ' ἄλοχοί θ'

ἡμερολεγδὸν

τείνοντα χρόνον τρομέονται.

Πέρσαι (OCR draft) Experimental (Πέρσαι. N. Wecklein, 1885.) — 41 focus

ἁβροδιαίτων δ᾽ ἕπεται Λυδῶν

ὄχλος, οἵ τ᾽ ἐπίπαν ἠπειρογενὲς

κατέχουσιν ἔθνος, τοὺς Μητρογαθὴς

Ἀρκτεύς τ᾽ ἀγαθὸς βασιλῆς δίοποι,

ἄλλως (ἐνάλλως, ἐν expuncto, m)· ἐνυποστάτῳ δοκήσει καὶ πείσματι (πίσματι m) ψυχῆς.

34. ὑποχείριοι γὰρ ἦσαν τότε Περσῶν Αἰγύπτιοι.

35. τινὲς διαιροῦσι Σουσισκάνης (Σοῦσις καὶ Κάνης Blomf.) καὶ Πηγάς καὶ Ταγών. τὰ γὰρ ὀνόματα πέπλακε καὶ οὐκ ἔστιν Αἰγυπτιακά.

38. Αἰγυπτίους.

40. καὶ ἑλειοβάται: οἱ τὸ Αἰγύπτιον ἕλος οἰκοῦντες. ἢ κοινῶς Αἰγύπτιοι· ἑλώδης γὰρ ἡ Αἴγυπτος. οἱ δέ, οἱ καὶ ἐπὶ ἕλους ἐλαύνειν δυνάμενοι ναῦς, ὅπερ ἐστὶ τῶν δυσχερεστάτων.

42. ἁβροδιαίτων δ᾽ ἕπε(ται): ὄντως γὰρ τοιοῦτοι οἱ Λυδοί. καὶ τὸ (τῶ m) παρ' Ἀνακρέοντι »Λυδοπαθεῖς« τινὲς ἀντὶ τοῦ ἡδυπαθεῖς. καὶ τὸ περιφερόμενον μήτε μοι Λυδῶν καρύκκας μήτε μαστίγων ψόφους.« καὶ ὁ Λυδοφοίτης δὲ μυροπώλης τὴν τρυφὴν ταύτην (οἶμαι τὸν τρυφητὴν in margine) δηλοῖ. καὶ τὴν βάκαριν δὲ ἔνιοι Λυδῶν μύρον ἔφασαν.

43. οἱ διόλου τὴν ἤπειρον οἰκοῦντες.

45. διόπται καὶ διέποντες ἡγεμόνες.

30. (Μασίστης Herod. VII 82, ΙΧ 107, 113).

40 in margine adscripsit m.

44. μητραγαθὴς vel μυρογαθὴς vel μιτρογαθὴς recc.

Aeschylus ed. Wecklein. 2

6 AESCHYLI

καὶ πολύχρυσοι Σάρδεις ἐπύχους

πολλοῖς ἅρμασιν ἐξορμῶσιν,

δίρρυμά τε καὶ τρίρρυμα τέλη,

φοβερὴν ὄψιν προσιδέσθαι.

στεῖται δ᾽ ἱεροῦ Τμώλου πελάται

ζυγὸν ἀμφιβαλεῖν δούλιον Ἑλλάδι,

Μάρδων, θάρυβις, λόγχης ἄκμονες,

καὶ ἀκοντισταὶ Μυσοί· Βαβυλὼν δ᾽

ἡ πολύχρυσος πάμμικτον ὄχλον

πέμπει σύρδην, ναῶν τ᾽ ἐπόχους

καὶ τοξουλκῷ λήματι πιστούς·

τὸ μαχαιροφόρον τ᾽ ἔθνος ἐκ πάσης

Ἀσίας ἕπεται

δειναῖς βασιλέως ὑπὸ πομπαῖς.

τοιόνδ᾽ ἄνθος Περσίδος αἴας

οἴχεται ἀνδρῶν,

οὓς πέρι πᾶσα χθὼν Ἀσιᾶτις

θρέψασα πόθῳ στένεται μαλερῷ,

τοκέες τ᾽ ἄλοχοί θ᾽ ἡμερολεγδοῦν

τείνοντα χρόνον τρομέονται.

48. ἀντὶ τοῦ ἅρματα (Gl.). ἀντὶ τοῦ τέθριππα καὶ ἑξάιππα τάγματα· ἐκ τούτου δὲ τὸ πλῆθος τῶν ἵππων δηλοῖ.

50. »κλύθ', Ἀλαλά, Πολέμου θύγατερ, ᾧ θύεται ἄνδρες» (κλύθι ἀλλαπολέμου θύγατερ αἰθύεται ανδρες m) (Πίνδαρος) ἐν διθυράμβοις. οὕτως στεῦται ἑνικὸν ἀντὶ πληθυντικοῦ. ἔνοικοι, γείτονες (Gl.).

52. ἄκμονες: ἀκίνητοι ὑπὸ λόγχης, ὡς ἄκμων ὑπὸ σφυρῶν.

56. ἀντὶ τοῦ ἐμπείρους τοξικῆς.

57. κοινῶς ἁπάντων Περσῶν.

59. προτροπαῖς (Gl.).

64. ἡμερόλεγδον: τὸ ἐκ τῶν ἀριθμῶν ἡμερῶν schol. rec.) καταριθμούμενον, παρὰ τὰς ἡμέρας καὶ τὸ λέξασθαι. μακραῖς ἡμέραις λεγόμενον.

65. μηκυνόμενον (Gl.).

46. τρίρρυμα recc.: τίρρυμα Μ.

50. στεῦνται, litera v puncto notata, Μ.

51. δούλιον Scaliger: δούλειον Μ.

62. fort. οἷς. περὶ Μ. Ἀσιᾶτις Dindorf: ἀσιῆτισ Μ.

64. ἡμερόλεγδον Μ.

PERSAE. 7

Aeschyli Persae (OCR draft) Experimental (Aeschyli Persae. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 41 focus

ἁβροδιαίτων δ᾽ ἕπεται Λυδῶν

ὄχλος, οἵ τ᾽ ἐπίπαν ἠπειρογενές

Testim.:

37 Phot. (glossa postea inserta) Μέμφιδος ᾿Αττικοὶ τὰ πολλά, Ιωνες δέ ... Μέμφιος .... Αἰσ. Περ. ὅ τε ἀρσάκης.

Apparatus Criticus

᾿Αγβατάνων ᾿Εκβατάνων corr. Brunck. Κίσσιον κίσσιον Blomfield κίσσινον καὶ τὸ παλαιὸn γρ. καὶ παλαιόν ναῶν ναῶν νηών Αμίστρης ἀμνίστρης Αρταφρένης ἀρταφέρνης Μεγαβάτης μεταβάτης μεγαβάζης Αστάσπης ἀστάσπης ἀστάπης ἀστάσπις τ' om δ’ εὐτλήμονι εὐτλήμονι ἐν τλ. Φαρανδάκης φαρενδάκης τ' om Σοσθάνης σοσθ. σωσθ. σουσθ. σολωσθένης πολυθρέμμων γρ. πολυθέμων ὁ πολλὰ θέματα ἔχων Πηγαστάγων πηγὰς ταγών sed Αγρ non ΑΡ Αἰγυπτογενής Αἰγυπτογενής αἰγυπτιογ. ὠγυγίους ὠγυγίας ἀνάριθμοι ἀνάριθμον

ΧΟ.

κατέχουσιν ἔθνος, τοὺς Μητρογαθής

᾿Αρκτεύς τ᾽ ἀγαθός, βασιλῆς δίοποι,

καὶ πολύχρυσοι Σάρδεις ἐπόχους
45

πολλοῖς ἅρμασιν ἐξορμῶσιν,

δίρρυμά τε καὶ τρίρρυμα τέλη,

φοβερὰν ὄψιν προσιδέσθαι.

στεῦται δ᾽ ἱεροῦ Τμώλου πελάται

Ζυγὸν ἀμφιβαλεῖν δούλιον ῾Ελλάδι,
50

Μάρδων, θάρυβις, λόγχης ἄκμονες,

καὶ ἀκοντισταὶ Μυσοί· Βαβυλών

δ᾽ ἡ πολύχρυσος πάμμεικτον ὄχλον

πέμπει σύρδην, ναῶν τ᾽ ἐπόχους

καὶ τοξουλκῶι λήματι πιστούς·
55

τὸ μαχαιροφόρον τ᾽ ἔθνος ἐκ πάσης

᾿Ασίας ἕπεται

δειναῖς βασιλέως ὑπὸ πομπαῖς.

τοιόνδ᾽ ἄνθος Περσίδος αἴας

οἴχεται ἀνδρῶν,
60

οὓς πέρι πᾶσα χθὼν ᾿Ασιῆτις

θρέψασα πόθωι στένεται μαλερῶι

τοκέης τ᾽ ἄλοχοί θ᾽ ἡμερολεγδὸν

τείνοντα χρόνον τρομέονται.

Translations (8)

Persians Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922. (Modernized by Perseus.)) — 65-155 focus

Chorus

The royal army, dealing destruction to cities, has already passed to the neighboring land upon the facing shore, and this they did by crossing the Hellespont ,
65

named for the daughter of Athamas, on a bridge of boats made fast with cables, thereby casting a tightly constructed roadway as a yoke upon the neck of the sea.
70

Chorus

The fiery lord of populous Asia

is leading his wondrous warrior-flock against the whole earth in two divisions, on foot and by the sea, putting his trust in his stalwart and stern commanders; he himself,
75

a god-like hero whose race is sprung from gold.¹
80

Chorus

With eyes flashing with the dark glare of a deadly dragon, attended by soldiers and mariners in great numbers, and speeding his Syrian chariot,

he leads against a people renowned for the spear a warlike host of archers.
85

Chorus

And there is no man skilled to withstand the mighty stream of men, and with strong barriers keep out the sea’s invincible surge;

for Persia ’s host cannot be withstood, and her men are courageous.
90

Chorus

For by the will of the gods Fate has held sway

since ancient time, and has ordained for the Persians the pursuit of rampart-destroying war, the turmoil of fighting horsemen, and the storming of cities.
95

100

Chorus

And they have learned to look upon the precinct of the deep when the broad-wayed sea whitens to foam beneath the tempest’s blast, trusting in their finely wrought
100

cables and their devices which give passage to their army.
105

107

Chorus

Yet the insidious guile of god—what mortal man can escape it? Who with agile foot can lightly overleap

and escape its toils?
110

111

Chorus

For Delusion, with her fair appearance, lures men astray into her snares, from which it is not possible to escape without meeting with disaster.

115

Chorus

Therefore my heart is wrapped in gloom and is racked with fear for the Persian army lest the state learn that the mighty capital of Susa is empty of men.
115

120

Chorus

Fearful I am too that as bands of women cry aloud woe, the Cissian stronghold will raise a resounding shout responsive to the beating of breasts,
120

and that there will be a tearing of fine linen robes.
125

126

Chorus

For all the men-at-arms, those who urge on steeds and those who march along the plain, have left the city and gone forth, like bees in a swarm, together with the captain of the host.

They have crossed the headland, projecting into the sea and common to either continent, through which both shores are bridged.
130

133

Chorus

And marriage-beds are filled with tears through longing for husbands;

each Persian woman has sent to the field her warlike and fiery consort, and now in grief and longing for her beloved lord, is left forsaken by her mate.
135

140

Chorus

But come, Persians, let us take our place on the steps of this ancient palace and devise some wise and deeply-pondered counsel—for need of this has come upon us—as to how Xerxes our King,
140

Darius’ son, scion of our own race as his forefather’s name declares, is faring. Is it the drawing of the bow that has triumphed, or is it the might of the sharp spear-head which has prevailed? Enter Atossa, richly dressed, on a chariot and attended by a numerous retinue
145

But look, here is a light like the eyes of the god, the mother of our king, my Queen. I bow low before her. It is fitting also that we all address her with words of salutation. The elders prostrate themselves and then rise to their feet. Their leader continues
150

155

Chorus

O Queen, most exalted of Persia ’s deep-girdled women, venerable mother of Xerxes, wife of Darius, all hail! You were the consort of the Persian’s god, and of another god the mother, that is, unless its former good fortune has now forsaken our host.
155

The Persians. (OCR draft) Experimental (The Persians.. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 41 focus

There follows a crowd of Lydians, delicate in their habits of life, and they that hold every nation native on the continent , whom Mithragathes and valiant Arcteus, inspector-princes, and Sardis that teems with gold, send forth in many chariots, in ranks of double and treble yokes , a spectacle fearful to look upon. The borderers too on sacred Tmolus are bent on casting the yoke of servitude around Hellas, Mardon, Tharybis, [twin] anvils of the spear, and the Mysians who launch the javelin. Babylon too, that teems with gold, sends forth her mingled multitude in long array, both those who embark in ships, and are trust in their valor to draw the bow. And the scimitar-wielding populace from all Asia follows in their train, under the dread mandates of the king. Such a flower of men is gone from the Persian land; concerning whom the Asiatic soil which reared them is shrivelled with vehement anxiety: and parents and wives, as they count the day, shudder at the lengthening date.

LES PERSES (OCR draft) Experimental (LES PERSES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 41 focus

marais, multitude innombrable et terrible.

Derrière suit la foule des Lydiens délicats, qui dominent tous les peuples de leur continent ¹. Les preux Métrogathès,
Arcteus, connétables rois, et Sardes, la cité de l'or, les envoient au combat sur des milliers de chars à quatre et six chevaux rangés en escadrons, spectacle de terreur.

Les voisins du Tmôlos sacré se flattent aussi de jeter sur
la Grèce le joug de l'esclavage, Mardôn, Tharybis, enclumes de la lance ², avec leurs Mysiens, lanceurs de javelots. Et de Babylone, autre cité de l'or, arrive en torrent une foule

LES PERSES

LE CORYPHÉE

confuse, marins sur des nefs, soldats pleins de foi dans l'arc
qu'ils bandent d'une main résolue. Et, derrière eux, accourant de l'Asie entière, vient le peuple à la courte épée, docile aux mandements terribles du Roi.

Ainsi s'en est allée la fleur des guerriers du pays de
Perse, et sur eux la terre d'Asie, qui fut leur nourrice, gémit toute d'un regret ardent, cependant que parents, épouses, en comptant les jours, frémissent du temps qui s'allonge.

Large et languissant.

LE CHŒUR

Sans

The Persians (OCR draft) Experimental (The Persians. Robert Potter, 1779.) — 41 focus

Pegaſtagon, that from Ægyptus draws

His high birth; Suſiſcanes; and the chief

That reigns o'er ſacred Memphis, great Arſames;

And Ariomardus, that o'er ancient Thebes

Bears the ſupreme dominion; and with theſe

Drawn from their watry marſhes numbers train'd
45

To the ſtout oar.

Next theſe the Lycian troops,

Soft ſons of luxury; and thoſe that dwell

Amidſt the inland foreſts, from the ſea

Far diſtant; theſe Metragathes commands,
50

And virtuous Arceus, royal chiefs, that ſhine

In burniſh'd gold, and many' a whirling car

Drawn by ſix generous ſteeds from Sardis lead,

A glorious, and a dreadful ſpectacle.

And from the foot of Tmolus, ſacred mount,
55

Eager to bind on Greece the ſervile yoke,

Mardon and Tharybis the maſſy ſpear

Graſp with unwearied vigor;

Eschilo, I Persiani: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, I Persiani: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 41 focus

E li segue la turba dei Lidî

delicati, e quanti ebber la culla

nelle interne contrade.

Li guida

Metrogate e Arteo prode, signori

ambi e re.

Sardi, rutila d'oro,

li sospinge su innumeri carri

aggiogati con quattro, con sei

corridori, tremendo spettacolo.

E Mardonio e Taríbide, incudini

delle lance al cozzar, che dimorano

presso a Tmolo santissima, e i Misî
55

lanciator' di zagaglie, minacciano

pure all'Ellade il giogo servile.

Babilonia che sfolgora d'oro,

inviò lunghe turbe commiste,

e su navi i guerrieri sicuri
60

nell'ardire che lancia le frecce.

E ogni gente che stringa la spada,

dall'Asia universa

segue gli ordini fieri del Re.

Tale fiore di giovani mosse
65

dalle plaghe di Persia.

E per essi

tutta or piange la terra asïàna

che nutriali, ch'or n'arde di brama.

Ed il tempo che tanto prolungasi
70

i padri e le spose

giorno a giorno misurano, e tremano.

PRIMO CANTO INTORNO ALL'ARA¹ 1 1

CORO

The Persians (OCR draft) Experimental (The Persians. Anna Swanwick, 1886.) — 41 focus

MESSENGER

Her sons surviving, she firm bulwark hath.

English (E. D. A. Morshead, 1908) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Persians — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 41 focus

And next, the dainty Lydians went—

Soft rulers of a continent—

Mitragathes and Arcteus bold

In twin command their ranks controlled,

And Sardis town, that teems with gold,
50

Sent forth its squadrons to the war—

Horse upon horse, and car on car,

Double and triple teams, they rolled,

In onset awful to behold.

From Tmolus' sacred hill there came
55

The native hordes to join the fray,

And upon Hellas' neck to lay

The yoke of slavery and shame;

Mardon and Tharubis were there,

Bright anvils for the foemen's spear!
60

The Mysian dart-men sped to war,

And the long crowd that onward rolled

From Babylon enriched with gold—

Captains of ships and archers skilled

To speed the shaft, and those who wield
65

The scimitar;—the eastern band

Who, by the great king's high command,

Swept to subdue the western land!

Gone are they, gone—ah, welladay!

The flower and pride of our array;
70

And all the Eastland, from whose breast

Came forth her bravest and her best,

Craves longingly with boding dread—

Parents for sons, and brides new-wed

For absent lords, and, day by day,
75

Shudder with dread at their delay!

German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 41 focus

Ein üppiger Schwarm aus Lydia folgt

Mit den Völkern, die rings auf dem Festland hier

Anbauen das Feld, die Mitrogathes führt

Und Arkteus, Könige, waltend mit Macht;
45

Auch Sardes, die Goldstadt, sendet zum Kampf

Viel reisiges Volk auf Wagen daher,

Vierspännige Reih'n, sechsspännige Reih'n,

Ein grausenerregender Anblick!

Und die Schleudererschaar aus mysischen Gau'n
50

Und das Volk am heiligen Tmolos droht,

Will Hellas umfah'n mit der Knechtschaft Joch,

Von Mardon geführt, von Tharybis auch,

Ambossen des Speers. Auch Babylon schickt

Aus dem goldenen Sik in rauschendem Zug
55

Buntwimmelndes Volk, hier Kämpfer zu Schiff,

Dort Meister, der Kunst des Geschosses gewiß.

Aus Asia folgt, was im weiten Gebiet

Sich mit Schwertern bewehrt,

Dem gewaltigen Rufe des Königs.
60

Solch blühendes Volk aus Persis' Reich

Zog fern in den Kampf:

Ganz Asia seufzt als die Mutter um sie

In der Sehnsucht heißem, zermalmendem Schmerz,

Und es ängstigen sich um die schleichende Zeit
65

Tagzählende Frauen und Mütter.

Erste Strophe.

Commentary

Critical apparatus to The Persians (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of The Persians.) focus

40. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-33

ἑλειοβάται:

ἐλειοβάται

Vit. Lips.

41. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-34

ἀνάριθμοι:

ἀνάριθμοι

Ven. B. Colb. 1. Par. C. Turn.

ἀνάριθμοι

Cantabr. 2.

πλῆθος τ' ἀνάριθμοι

. γρ.

πλῆθος καὶ τ' ἀνάριθμον

Par. B.

42. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-35

ἁβροδιαίτων:

ἁβραδιαίτων

Lips. ἕπεται:

ὅπεται

Vit. Ald. Rob.

43. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-36

ἐπίπαν:

ἐπὶ πᾶν

, ut ante lituram

πᾶν

scriptum fuisse videatur, M. De mensura vocis

ἐπίπαν

, de qua etiam Blomfieldius dixit, videndus est in primis Boeckhius in dissertatione quam Germanice scripsit de critica tractatione Pindari p. 82. seqq. ἠπειρογενὲς:

ἠπειρογενεῖς

ante sec. manus correctionem Vit. Blomfieldium, qui recte observavit noluisse Aeschylum Ionum mentionem facere, sed comprehendere eos nomine Lydorum, quorum intra fines sex urbes Ionicas sitas esse dixerit Herodotus I. 142. miror in constructione verborum haesisse. Nam ex illa ipsa observatione patet sensum esse Lydi, qui omnes continentis incolas comprehendunt, i. e. etiam eos qui non sunt Lydi, Ionas.

44. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-37

Μιτρογαθής:

μιτρογαθὴς

M. G. Cantabr. 1. Par. C.

μιτραγαθὴς

Vit.

μιτραγαθὴς

Ven. A, Ald. Rob. Turn. et

primae syllabae, alteri

superscriptis, Par. B.

μιτρογαθὴς

Par. L.

μιτρογαθὴς

Lips. Par. A. Hoc cum Brunckio praeferendum videtur. Persica nomina apud Herodotum sunt

Μιτραδάτης

I. 121. οι

Μιτροβάτης

III. 120. 126. 127.

45. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-38

Ἀρκτεύς:

ἀρκτεὺς

M. Lips. Ven. A. aliique et ex corr. G. quum antea

ἀρκτὸς

fuisset.

ἀρητεὺς

Rob.

ἀρκεὺς

Vit. Ald. Turn.

ἀρτεύς

, supra scripto

, Par. C. βασιλῆς:

βασιλῆς

βασιλεῖς

Vit. Mosc. edd. vett.

βασιλῆες

βασιλεῖες

Lips. δίοποι:

δίοποι

M. Turn.

δίοπτοι

G. Vit. Lips. Ven. A. B. aliique et Ald. Rob. Dicit de Aeschyleo vocabulo

δίοποι

Eustathius p. 98, 46. 203, 11. Idem p. 1705, 53. alium Aeschyli locum spectare videtur. V. fragm. 244.

46. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-39

καὶ:

καὶ

libri.

χαὶ

Blomfieldius. Hoc recepi: nam in consociatione rerum diversarum rectius adest quam abest articulus.

47. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-40

ἐξορμῶσιν:

ἐξορμῶσιν

ἐξορμῶσι

G. Vit. Lips. et edd. ante Brunckium.

48. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-41

τρίρρυμα:

τίρρυμα

pro

τρίρρυμα

50. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-42

στεῦται: Hic versus deest in Ox. Posterius additus est in Ven. A. Post sequentem versum collocatus est in Ald. Rob.

στεῦνται

, sed

littera puncto notata, M.

στεῖται

Mosc. Explicat singularem scholion in M. Ceteri

στεῦνται

51. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-43

δούλιον:

δούλειον

libri.

δούλιον

scribendum esse monuit ante Stanleium Scaliger. Ἑλλάδι:

ἐλάδι

Lips.

52. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-44

Θάρυβις:

θάρυβις

. γρ.

θάρβις

θάρυμβος

. γρ.

βάρβις

Lips.

θάρύθις

Ven. B.

τ' Ἀρύβις

Turn.

53. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-45

δ':

δὲ

plene Vit.

55. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-46

σύρδην:

πέμπει σύρδην. ἴσθι δέ

. γρ.

σύδην ἀντὶ τοῦ ὁρμητικῶς, οὗ ἡ χρῆσις ἐν τοῖς ἑξῆς

Par. B. Aliter quam hic

σύρδην

dictum est in Rheso v. 56.

ὦ δαῖμον, ὅςτις μ' εὐτυχοῦντ᾽ ἐνόσφισας θοίνης λέοντα, πρὶν τὸν Ἀργείων στρατὸν σύρδην ἅπαντα τῷδ᾽ ἀναλῶσαι δορί.

Ibi enim haec est sententia, priusquam ruens omnem Argivorum exercitum perderem. Magis proprie Aeschylus

σύρδην

de longo tractu magnisque catervis dicit, quibus incedentes Babylonii vias impleverint. Nam

σύρεσθαι

de fluviis et maribus frequens est apud Dionysium periegeten. Comparari potest cum nostro verbo schwemmen, ut apud eundem Dionysium legitur v. 1076.

κείμενον, οἷα κύλινδρον ἐπὶ χθονός, ὃν δ᾽ ἀπὸ πέτρης χειμερίου ποταμοῖο κάτω σύρουσι χαράδραι.

Est ergo

σύρδην

de magnis copiis dictum, quae longis tractibus quasi inundant vias, ut nos überschwemmen etiam in communi sermone de numeroso exercitu dicimus, qua metaphora Aeschylus v. 89. seqq. utitur,

μεγάλῳ ρεύματι φωτῶν

dicens et

ἄμαχον κῦμα θαλάσσης

. ναῶν:

ναῶν

, superscripto

, Lips.

56. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-47

καὶ:

καὶ

omittit G. λήματι:

λήμματα

Vit. Lips. aliique et Rob.

58. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-48

ἕπεται: Post

ἕπεται

Ox. Ven. A. Ald. addunt

προτροπαῖς

. Ea voce in scholiis sequente versu

ὑποπομπαῖς

explicatur.

59. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-49

ὑπὸ πομπαῖς: Libri

ὑποπομπαῖς

, nisi forte Veneti habent

ὑπὸ πομπαῖς

. Illa scribendum esse Abreschius vidit.

60. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-50

αἴας:

γαίας

Vit.

αἴης

Par. A. B. et ut videtur Veneti.

αἴας

(non

αἴης

) M. G. Lips. edd. vett.

61. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-51

οἴχεται:

οἴχετ'

Vit.

62. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-52

οὓς πέρι:

οὓς περὶ

64. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-53

δ':

δ'

ex scholiastae adnotatione Blomfieldius. Libri

θ'

. ἡμερολεγδὸν:

ἡμερόλεκτον

G. e correctione. Antea fuerat

ἡμερόλεγδον

, ut in ceteris libris. Proparoxytonon est hoc adverbium apud Lucianum Lexiph. c. 9. apud Etymologum p. 429, 40. apud Photium, apud Suidam. Recte vero oxytonon apud Aristotelem Hist. An. VI. 21. Et sic volebat apud Lucianum Guyetus.

65. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-54

τρομέονται:

τρομαίονται

G. et ante sec. manus correctionem Vit.

τρομέοντα

Lips.

66. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-55

πεπέρακεν μὲν ὁ:

πεπέρασε μὲν ὁ

codd. Ald. Rob.

πεπέρακεν ὁ

Turn. Correxit Porsonus.

68-69. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-56

γείτονα χώραν:

γείτονα χώραν

omittit Ven. B.

χώρας

, superscripto

, M.

χθόνα

pro

χώραν

G. Lips. aliique et Rob.

71. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-57

Ἕλλας:

Ἕλλας

M. Vit. Ven. A. B. Par. A. B.

Ἕλλης

G. Lips. edd. ante Brunckium.

72. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-58

ὅδισμα:

ὅδησμα

Lips. γρ.

ἔρεισμα

margo Lips. γρ.

ἔρεισμα τὴν ναῦν

adscriptum ad

ὅδισμα

in M.

ἔρεισμα

Rob.

ὅδισμα

vocabulo explicationes

πορείαν. ἔρεισμα. ὁδόν

supra adscriptae in G.

74. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-59

Ἀσίας:

ἀσίης

ante correctionem G.

76. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-60

χθόνα:

χώραν

pro

χθόνα

G. Lips. aliique et Rob. Eustathius p. 212, 42.

τὸ δὲ ποιμὴν λαῶν, ταὐτὸν ἂν τῷ ἀνδρῶν ποιμάνωρ, συνθέτως Αἰσχύλος εἴρηκε, καὶ τὸ τοιοῦτον ποιμνιον ποιμανύριον

. θεῖον:

θεῖτ'

pro

θεῖον

Lips.

77. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-61

ἐλαύνει διχόθεν:

ἐλαύνοι δειχόθεν

78. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-62

θαλάσσης:

θαλάσσας

Blomfieldius. Idem recte sustulit comma quod vulgo post hanc vocem ponebatur, coniungens

ἐχυροῖς ἐκ θαλάσσης στυφελοῖς ἐφέταις

79. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-63

ἐχυροῖσι:

ἐχυροῖσι

Cantabr. 1. Par. B. L. N. et

ad primam syllabam superscripto M. γρ.

ὀχυροῦσι

Par. B.

ὀχυροῖσι

ceteri.

80. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-64

στυφελοῖς:

στυφέλοις

libri.

στυφελοῖς

Blomfieldius. ἐφέταις:

ἀφέταις

Colb. 1. Rob. Hesychius

ἐφέτας, τοὺς ἡγεμόνας τῶν Περσῶν, καταχρηστικῶς

. χρυσογόνου:

χρυσονόμου

M. G. Vit. Lips. Ven. A. B. aliique et Ald. Turn.

χρυσογόνου

. γρ.

καὶ χρυσονόμου

Par. B.

χρυσογόνου

Rob. Vtramque scripturam commemorant scholia. Qui

χρυσονόμου

praeoptat, sic explicare debebit, ut idem sit quod

χρυσοῦς

, neglecto significatu terminationis. Sed in compositis ex

νέμω

hoc fieri non videtur exemplis posse demonstrari. Praestat

χρυσογόνου

81. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-65

γενεᾶς:

γεναιᾶς

γεννεᾶς

Lips. ἰσόθεος φώς:

ἰσόθεον φώς

ἰσόθεον φῶς

, ultima prioris vocabuli littera in

mutata, G. γρ.

ἰσόθεον φῶς

Par. B.

82. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-66

κυάνεον: Scribendum videri potest

κυανόν

. Sed videtur haec forma recentiorum scriptorum propria esse. Male Blomfieldius

κυανοῦν

, quod vulgaris linguae est. Peius etiam Wellauerus

κυάνεον

vocabuli non ultimas, sed primas duas syllabas contrahendas esse putavit. λεύσσων:

λεύσων

M. Cantabr. 1. 2. Ald. Rob.

βλέπων

Vit. sed antiquae sunt tantum litterae

λε

, ceterae a recentiore manu scriptae.

83. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-67

φονίου:

φονίου

M. G. Vit. Lips. Ven. B. aliique et Ald. Rob.

φονίου

Turn. δέργμα:

δέρμα

M. Lips. aliique nonnulli.

84. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-68

πολυναύτης:

πολυναύτας

Vit. Cantabr. 2.

85. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-69

Σύριόν θ':

συριόν

M. ed. Vict.

δουριόν θ'

Vit. Lips. Ven. A. aliique et Ald.

δοσσυριόν θ'

G. Ven. B. aliique et Rob. Turn. Alludi ad oraculum de pugna Salaminia Atheniensibus datum, quod est apud Herodotum VII. 140. in quo erat

Συριγγενὲς ἅρμα διώκων

viderunt et Blomfieldius et Suevernius in diss. Berolini a. 1824. hoc titulo edita, Ueber einige historische und politische anspielungen in der alten tragoedie, p. 4.

86. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-70

δουρικλύτοις:

δουρικλύτοις

M. Rob. Turn.

δουρικλυτοῖς

G. Ald.

δορικλυτοῖς

Lips.

δορυκλύτοις

Vit.

87. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-71

τοξόδαμνον:

τοξόδαμνιν

Vit. Ἄρη:

Ἄρη

M. in quo supra versum ab alia manu additum, Par. C. Rob.

ἄρην. γρ. ἄρη. κοινῶς.

Par. B.

ἄρην

G. Vit. Lips. Ald. Turn.

88. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-72

ὑποστὰς:

ὑποστάς. γρ. ἐπιστὰς ἤγουν ἐναντιαθεὶς μαχεσάμενος

(sic apud Faehsium)

ὑποστάς

Par. B. Sensus est nemo adeo probatus est, ut, si id in se recipiat, magna multitudine virorum ut valido munimento arcere possit invictum maris fluctum. Audacter

κῦμα θαλάσσης

dicit copias navales, quas Graeci quamvis magno virorum numero non possint ab se propellere.

89. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-73

φωτῶν: Post

φωτῶν

Vit. addit

τάξεσιν οὐδ᾽ ἄρα ἔρη ἴσχει

, quorum ea quae post

τάξιν

leguntur, expuncta sunt. Colb. 1. addit

νάρεσι, οὐδ᾽ ἄρα ἕρκεα ἴσχει

. Quae ex notissimo Homeri versu sumpta esse vidit Vauvillersius. Eadem vero verba, sic scripta

τάξεσιν οὐτ᾽ ἄρα ἕρκει ἴσχει

, ut scholion adscripta sunt in M.

90. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-74

ἐχυροῖς:

ἐχυροῖς

M. G. aliique et Rob.

ἐχυροῖσιν

Ven. B.

ὀχυροῖς

Vit. Lips. Ven. A. aliique et Ald. Turn. ἕρκεσιν:

ἕρκοισιν

Ven. B. εἴργειν:

εἴργεις

Lips.

Commentary (W. S. Teuffel; revised by N. Wecklein, 1886; German; OCR draft) (Persians, explanatory commentary pp. 43–97. Single-witness OCR; source readings and all reference placements require scan review.) focus

1-64. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-1

Parodos ohne Prologos. Der Chor durchschreitet die Orchestra unter dem Takte der Anapäste des Koryphaios: erster Teil der Paro- dos, 1-64. Anapästische Dime- ter; vgl. Westphal¹ II. S. 413f. Das Auftreten des Chors wird V. 140- 149 motiviert.

21-58. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-5

⁴

Spezifikation der aus- gezogenen Generale und Völker, in epischer Weise. Die Namen nicht alle genau persisch, sondern nach ungefährem Klange gebildet. ( τὰ μὲν τῶν ὀνομάτων ἱστόρησεν, τὰ δὲ τελείως ἔπλασεν Schol.). Vgl. zu 302. Ihre Häufung erweckte in den Hörern immer von neuem das frohe Gefühl des Sieges. Τ. 21-28. Αρταφρένης Άρτα 778. Ein Führer der Lyder und Myser Αρτ. bei Herod. VII 74. Μεγαβάτης: Namen dieser Art bei Herod. VII 82. 97. – Αστάσπης: ein Υστάσπης Herod. VII 64. σοῦνται vgl. Suppl. 836. Sept. 31. Das epische τ' ἠδέ findet sich bei Äschylos noch zweimal um des Versmaſses willen (996. Sept. 862). τὲ ἠδὲ Cho. 232, sonst ἠδέ. - ψυχῆς ἐν τλήμονι πείση (in ausdauerndem Halte der Seele) nach Hom. v 23 τῷ δ᾽ ἄρα τ᾽ ἐν πείσῃ κραδίη μένε τετληυῖα.

33-40. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-7

⁵

⁶

Hervorhebung der ägyptischen Mitstreiter im persi- schen Heere. Quorum in numero est Susiscanes etc. Πηγασταγὼν, nähere Bestimmung des S.: „dessen Herrschgebiet an den Quellen des Nils ist". Andere betrachten Πηγα- στάγων als Eigennamen u. schreiben Πηγαστάγων τ᾿ Αἰγυπτογενεῖς. Μέμφις s. Realenc. IV S. 1766-1776. Αρσάμης vgl. Herod. I 209. VII 11. 69. 224. ὠγύγιος 974f. Sept. 321. Eum. 1036; Bezeichnung des Uralten. Nach Windischmann Ogy- der Flutgeborene (augha sanskr. Flut). Θήβαι vor Mem- phis die Hauptstadt; vgl. Kealenc. VI 2 S. 1785. – Αριόμαρδος, Herod. VII 67. 78. Die ἕλειοι (Bewohner des Nildelta) μαχιμώτατοί εἰσι τῶν Αἰγυπτίων, Thukyd. I 110.

41-48. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-8

⁷

⁸

Vom Süden wendet sich die Aufzählung nach Norden und dann nach Osten. „Und die- jenigen (leisten Heerfolge), welche das ganze Volk auf dem Fest- land (Kleinasien) einnehmen (aus- machen)", insbesondere die klein- asiatischen Ionier (Herod. I 142), die aus Schonung hier nur indirekt genannt sind und für die in ἐξορ- μῶσιν vielleicht eine leise Ent- schuldigung (der Unfreiwilligkeit) liegt. δίοποι, ἐπιμεληταί, War- deine. Quos Arcteus et Sardes multis curribus vectos (vgl. 54) excitant. Rhythmischer und wahr- scheinlich ursprünglich ist ἅρμασι πολλοῖς, da nur die anapästisc Dipodie _normal ist, nicht tische τέλη, τάγματα, Ge- schwader. ἅρματα τέθριππα καὶ ἑξάϊππα, Schol. V. 48 vgl. 27.

49-55. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-9

⁹

¹⁰

στεῦται, Hom. Г 83: στεῦται γάρ τι ἔπος εἰπεῖν, vgl. Hom. ρ 525: στεῦται δ᾽ Ὀδυσῆος ἀκοῦσαι. ἱεροῦ, dem Dionysos. Vgl. Eur. Bacch. 64 ᾿Ασίας ἀπὸ γαίας ἱερὸν Τμῶλον ἀμείψασα θο- άζω – Βάκχιον εὐαζομένα. – Τμώ- λου πελάτης kollektiv. Die nähere Bestimmung wird im folgenden ge- geben. – λόγχης ἄκμονες, ἀκίνητοι ὑπὸ λόγχης, ὡς ἄκμων ὑπὸ σφυρῶν Schol., qui incudum instar hastae (hostilis) ictus inconcussi ferunt. Μυσοί nördlich von den Lydern; ἀκοντίοισι ἐχρέοντο ἐπικαύτοισι (Herod. VII 74). Zur Zeit des jüngeren Kyros waren sie vom Groſskönig nahezu unabhängig (Xen. An. III 2, 23 f.) – πολύχρυσος 9. 45. σύρδην de longo tractu magnisque catervis quibus incedentes Babylonii vias impleverint (G.H.). — τοξουλκῷ λήματι πιστούς, vertrauend auf den Mut, mit dem sie den Bogen spannen. Vgl. μονομάχον ἐπὶ φρέν᾽ ἦλθέτην Eur. Phoen. 200, μουσοποιός μέριμνα Hipp. 1428, βοηδρόμου σπουδῆς Οr. 1571.

56-58. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-10

¹¹

¹²

Die Leibwache, die zehntausend (Herod. VII 55) Per- ser; vgl. Herod. VII 54: περσικὸν ξίφος, τὸ ἀκινάκην καλέουσι, ein kurzes gerades Schwert. Sub gravibus regis imperiis; Ag. 748. Choeph. 28.

59-64. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-11

¹³

¹⁴

Zusammenfassung. Stimmung der Zurückgebliebenen hinsichtlich d. Ausgezogenen. Über- leitung vom epischen Teile zum lyrischen. στένεται, Sept. 872. Vgl. τρομέονται 64; εἰδόμην 179; φάσθαι 701; zu Aristoph. nub. 281. τείνοντα, μηκυνόμενον Schol. Zweiter Teil, V. 65-113. Vier Strophenpaare, vorgetragen von dem Gesamtchore, bestehend aus ionici a minori, teilweise anakla- stischen (v. 86-92. 96-101. 107= 113) oder durch Synkope in Ana- päste verwandelten. Das Maſs malt das unruhige Auf- und Abwogen der Empfindungen, das Schwanken zwischen Furcht und Hoffnung. Vgl. Westphal¹ III S. 291 ff. 314f. Nebst II 2. S. 526.

65-72. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-12

¹⁵

¹⁶

„Das Heer ist über den Hellespont gegangen" (auf einer Schiffbrücke). περσέπτολις ihre Absicht, 178, das homerische πτο- λίπορθος. ἀντίπορον (Suppl. 544 f.) auf der anderen Seite des Sundes gelegen. λινοδέσμῳ σχε- δίᾳ per rates lineis vinculis inter se iunctas. Die einzelnen Schiffe waren zusammengenagelt ( πολύ- γομφον, vgl. Suppl. 846) und dann unter einander durch Stricke ver- bunden. Vgl. Herod. VII 36. Helle war Tochter des Thessaliers Athamas und der Nephele. vielgenietete (feste) Bahn (die Schiffbrücke, deren Zweck war als Bahn zu dienen) als Joch umwer- fend dem Nacken des Meeres. Vgl. 745 u. das Orakel des Bakis bei Herod. VIII 20 ὅταν ζυγὸν εἰς ἄλα βάλλῃ βύβλινον. Die ποι

73-80. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-13

¹⁷

¹⁸

„Und überschwemmt und bedroht ganz Europa.“ θού- ριος 754. Um so ruhmvoller war es ihn zu besiegen. ἐπὶ πᾶσαν χθόνα, nicht bloſs Hellas. μανόριον von dem Heere wie ποι- μάνωρ 241 von dem Heerführer. θεῖον: die Grösse der Herde über- schreitet das menschliche Maſs, πεζονόμον τ᾽ ἔκ τε θαλάσσας für πεζονόμον τε καὶ θαλάσσιον ( ναυ- τικόν), Wechsel wie 19 f. - Unter zu- verlässigen tüchtigen Befehlshabern; χρυσο- ὀχυρός ( ἐχυρός) Ag. 44. γονου auro satae, sofern der mythische Stammvater der Perser, Perseus (Herod. VII 150), von seiner Mutter Danaë in Gestalt eines gol- denen Regens empfangen wurde. ἰσόθεος φώς homerisch.

81-86. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-14

¹⁹

²⁰

Die Furchtbarkeit des Xerxes. κυάνεον, Hesiod. Scut. 7: βλεφάρων ἄπο κυανεάων. Ibyk. fr. 2: Ἔρως κυανέοισιν ὑπὸ βλεφάροις τάκερ᾽ ὄμμασι δερκόμε- νος. Den Blick der Schlangen hielt der Aberglaube für gefähr- lich; vgl. Basiliskenblick. Reich an Mannschaft, Schiffen u. (Streit-) Wagen (Herod. VII 63: οὗτοι ὑπὸ μὲν Ἑλλήνων ἐκαλέοντο Σύριοι, ὑπὸ δὲ τῶν βαρβάρων ᾿Ασσύριοι ἐκλήθη- σαν. - Auffallende und kaum unbe- wufste (vgl. 348. 727; oben S. 31, A. 12) Ähnlichkeit mit dem Orakel vor der Schlacht bei Salamis, Herod. VII 140: κατὰ γάρ μιν ἐρείπει πῦρ τε καὶ ὀξὺς Αρης, συριηγενὲς ἄρμα διώκων. Die nationale Angriffs- waffe der Hellenen ist das δόρυ ( αἰχμή), der Orientalen (neben αἰχ- μὴ βραχεῖα oder ἀκόντιον, 52. vgl. Jerem. 19, 35-38. Herod. V 49. VII 61) der Bogen. Vgl. 147 f. 239f. Quantität von " Αρη wie Sept. 115.

87-92. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-15

²¹

²²

Unaufhaltsam ist das Heer der Perser und nach mensch- licher Berechnung kann ihm nie- mand widerstehen, wie man nie- manden zutrauen kann, daſs er durch starke Dämme die unbe- zwingliche Hochflut des Meeres zurückhalte. Der Dichter hat Gleich- nis und eigentlichen Ausdruck ohne Vermittlung verbunden.

Aeschylus Persians 41

Ioannes Sanravius (Translator)

Search the Perseus Catalog for:

Current edition Experimental

Χορός

δολόμητιν δ᾽ ἀπάταν θεοῦ

τίς ἀνὴρ θνατὸς ἀλύξει;

τίς ὁ κραιπνῷ ποδὶ πήδη-
95

μα⁹ τόδ᾽ εὐπετῶς¹⁰ ἀνᾴσσων;¹¹

97

Χορός

ἔμαθον δ᾽¹⁵ εὐρυπόροι-

ο θαλάσσας πολιαι-

νομένας πνεύματι λάβρῳ
110

ἐσορᾶν πόντιον ἄλσος,

πίσυνοι λεπτοδόμοις πεί-

σμασι λα-

οπόροις τε μαχαναῖς.

115

Χορός

ταῦτά μοι¹⁶ μελαγχίτων
115

φρὴν ἀμύσσεται φόβῳ,

ὀᾶ, Περσικοῦ στρατεύματος

τοῦδε, μὴ πόλις¹⁷ πύθη-

ται κένανδρον μέγ᾽ ἄστυ Σουσίδος,

120

Χορός

καὶ τὸ Κισσίων πόλισμ᾽
120

ἀντίδουπον ᾄσεται,¹⁸

ὀᾶ, τοῦτ᾽ ἔπος γυναικοπλη-

θὴς ὅμιλος ἀπύων,

βυσσίνοις δ᾽ ἐν πέπλοις πέσῃ λακίς.¹⁹
125
126

Χορός

κυάνεον δʼ ὄμμασι λεύσσων

φονίου δέργμα δράκοντος,

πολύχειρ καὶ πολυναύτας,

Σύριόν θʼ ἅρμα διώκων,

ἐπάγει δουρικλύτοις ἀν-
85

δράσι τοξόδαμνον Ἄρη.

Χορός

θεόθεν γὰρ κατὰ Μοῖρʼ

ἐκράτησεν τὸ παλαι-

όν, ἐπέσκηψε δὲ Πέρσαις
95

πολέμους πυργοδαΐκτους

διέπειν ἱππιοχάρμας

τε κλόνους

πόλεών τʼ ἀναστάσεις.

Χορός

ἔμαθον δʼ εὐρυπόροι-
100

ο θαλάσσας πολιαι-

νομένας πνεύματι λάβρῳ

ἐσορᾶν πόντιον ἄλσος,

πίσυνοι λεπτοδόμοις πεί-

σμασι λα-
105

οπόροις τε μαχαναῖς.

Χορός

δολόμητιν δʼ ἀπάταν θεοῦ

τίς ἀνὴρ θνατὸς ἀλύξει;

τίς ὁ κραιπνῷ ποδὶ πήδη-

μα τόδʼ εὐπετῶς ἀνᾴσσων;
110

Χορός

φιλόφρων γὰρ παρασαίνει

βροτὸν εἰς ἄρκυας Ἄτα,

τόθεν οὐκ ἔστιν ὕπερθέν

νιν ἄνατον ἐξαλύξαι.

Χορός

ταῦτά μοι μελαγχίτων
115

φρὴν ἀμύσσεται φόβῳ,

ὀᾶ, Περσικοῦ στρατεύματος

τοῦδε, μὴ πόλις πύθη-

ται κένανδρον μέγʼ ἄστυ Σουσίδος,

Χορός

καὶ τὸ Κισσίων πόλισμʼ
120

ἀντίδουπον ᾄσεται,

ὀᾶ, τοῦτʼ ἔπος γυναικοπλη-

θὴς ὅμιλος ἀπύων,

βυσσίνοις δʼ ἐν πέπλοις πέσῃ λακίς.
125

Testim.:

Apparatus Criticus

Chorus

The fiery lord of populous Asia

is leading his wondrous warrior-flock against the whole earth in two divisions, on foot and by the sea, putting his trust in his stalwart and stern commanders; he himself,
75

a god-like hero whose race is sprung from gold.¹
80

Chorus

With eyes flashing with the dark glare of a deadly dragon, attended by soldiers and mariners in great numbers, and speeding his Syrian chariot,

he leads against a people renowned for the spear a warlike host of archers.
85

Chorus

And there is no man skilled to withstand the mighty stream of men, and with strong barriers keep out the sea’s invincible surge;

for Persia ’s host cannot be withstood, and her men are courageous.
90

Chorus

For by the will of the gods Fate has held sway

since ancient time, and has ordained for the Persians the pursuit of rampart-destroying war, the turmoil of fighting horsemen, and the storming of cities.
95

Chorus

And they have learned to look upon the precinct of the deep when the broad-wayed sea whitens to foam beneath the tempest’s blast, trusting in their finely wrought
100

cables and their devices which give passage to their army.
105

Chorus

Yet the insidious guile of god—what mortal man can escape it? Who with agile foot can lightly overleap

and escape its toils?
110

Chorus

For Delusion, with her fair appearance, lures men astray into her snares, from which it is not possible to escape without meeting with disaster.

Chorus

Therefore my heart is wrapped in gloom and is racked with fear for the Persian army lest the state learn that the mighty capital of Susa is empty of men.
115

Chorus

Fearful I am too that as bands of women cry aloud woe, the Cissian stronghold will raise a resounding shout responsive to the beating of breasts,
120

and that there will be a tearing of fine linen robes.
125

Chorus

And marriage-beds are filled with tears through longing for husbands;

each Persian woman has sent to the field her warlike and fiery consort, and now in grief and longing for her beloved lord, is left forsaken by her mate.
135

Chorus

O Queen, most exalted of Persia ’s deep-girdled women, venerable mother of Xerxes, wife of Darius, all hail! You were the consort of the Persian’s god, and of another god the mother, that is, unless its former good fortune has now forsaken our host.
155

LE CHŒUR

Sans

CORO

MESSENGER

Her sons surviving, she firm bulwark hath.

Commentary

Stable identifiers

Search the Perseus Catalog for:

Search the Perseus Catalog for:

Current edition Experimental

Χορός κυανοῦν 5 δ᾽ ὄμμασι λεύσσων φονίου 6 δέργμα 7 δράκοντος, πολύχειρ καὶ πολυναύτας, Σύριόν θ᾽ ἅρμα διώκων, ἐπάγει δουρικλύτοις ἀν- 85 δράσι τοξόδαμνον Ἄρη. 87

Χορός δολόμητιν δ᾽ ἀπάταν θεοῦ τίς ἀνὴρ θνατὸς ἀλύξει; τίς ὁ κραιπνῷ ποδὶ πήδη- 95 μα 9 τόδ᾽ εὐπετῶς 10 ἀνᾴσσων; 11 97

Χορός ἔμαθον δ᾽ 15 εὐρυπόροι- ο θαλάσσας πολιαι- νομένας πνεύματι λάβρῳ 110 ἐσορᾶν πόντιον ἄλσος, πίσυνοι λεπτοδόμοις πεί- σμασι λα- οπόροις τε μαχαναῖς. 115

Χορός ταῦτά μοι 16 μελαγχίτων 115 φρὴν ἀμύσσεται φόβῳ, ὀᾶ, Περσικοῦ στρατεύματος τοῦδε, μὴ πόλις 17 πύθη- ται κένανδρον μέγ᾽ ἄστυ Σουσίδος, 120

Χορός καὶ τὸ Κισσίων πόλισμ᾽ 120 ἀντίδουπον ᾄσεται, 18 ὀᾶ, τοῦτ᾽ ἔπος γυναικοπλη- θὴς ὅμιλος ἀπύων, βυσσίνοις δ᾽ ἐν πέπλοις πέσῃ λακίς. 19 125 126

Χορός κυάνεον δʼ ὄμμασι λεύσσων φονίου δέργμα δράκοντος, πολύχειρ καὶ πολυναύτας, Σύριόν θʼ ἅρμα διώκων, ἐπάγει δουρικλύτοις ἀν- 85 δράσι τοξόδαμνον Ἄρη.

Χορός δόκιμος δʼ οὔτις ὑποστὰς μεγάλῳ ῥεύματι φωτῶν ἐχυροῖς ἕρκεσιν εἴργειν ἄμαχον κῦμα θαλάσσας· 90 ἀπρόσοιστος γὰρ ὁ Περσᾶν στρατὸς ἀλκίφρων τε λαός.

Χορός θεόθεν γὰρ κατὰ Μοῖρʼ ἐκράτησεν τὸ παλαι- όν, ἐπέσκηψε δὲ Πέρσαις 95 πολέμους πυργοδαΐκτους διέπειν ἱππιοχάρμας τε κλόνους πόλεών τʼ ἀναστάσεις.

Χορός ἔμαθον δʼ εὐρυπόροι- 100 ο θαλάσσας πολιαι- νομένας πνεύματι λάβρῳ ἐσορᾶν πόντιον ἄλσος, πίσυνοι λεπτοδόμοις πεί- σμασι λα- 105 οπόροις τε μαχαναῖς.

Χορός δολόμητιν δʼ ἀπάταν θεοῦ τίς ἀνὴρ θνατὸς ἀλύξει; τίς ὁ κραιπνῷ ποδὶ πήδη- μα τόδʼ εὐπετῶς ἀνᾴσσων; 110

Χορός φιλόφρων γὰρ παρασαίνει βροτὸν εἰς ἄρκυας Ἄτα, τόθεν οὐκ ἔστιν ὕπερθέν νιν ἄνατον ἐξαλύξαι.

Χορός ταῦτά μοι μελαγχίτων 115 φρὴν ἀμύσσεται φόβῳ, ὀᾶ, Περσικοῦ στρατεύματος τοῦδε, μὴ πόλις πύθη- ται κένανδρον μέγʼ ἄστυ Σουσίδος,

Χορός καὶ τὸ Κισσίων πόλισμʼ 120 ἀντίδουπον ᾄσεται, ὀᾶ, τοῦτʼ ἔπος γυναικοπλη- θὴς ὅμιλος ἀπύων, βυσσίνοις δʼ ἐν πέπλοις πέσῃ λακίς. 125

Testim.:

Apparatus Criticus

Chorus The fiery lord of populous Asia is leading his wondrous warrior-flock against the whole earth in two divisions, on foot and by the sea, putting his trust in his stalwart and stern commanders; he himself, 75 a god-like hero whose race is sprung from gold. 1 80

Chorus With eyes flashing with the dark glare of a deadly dragon, attended by soldiers and mariners in great numbers, and speeding his Syrian chariot, he leads against a people renowned for the spear a warlike host of archers. 85

Chorus And there is no man skilled to withstand the mighty stream of men, and with strong barriers keep out the sea’s invincible surge; for Persia ’s host cannot be withstood, and her men are courageous. 90

Chorus For by the will of the gods Fate has held sway since ancient time, and has ordained for the Persians the pursuit of rampart-destroying war, the turmoil of fighting horsemen, and the storming of cities. 95

Chorus And they have learned to look upon the precinct of the deep when the broad-wayed sea whitens to foam beneath the tempest’s blast, trusting in their finely wrought 100 cables and their devices which give passage to their army. 105

Chorus Yet the insidious guile of god—what mortal man can escape it? Who with agile foot can lightly overleap and escape its toils? 110

Chorus For Delusion, with her fair appearance, lures men astray into her snares, from which it is not possible to escape without meeting with disaster.

Chorus Therefore my heart is wrapped in gloom and is racked with fear for the Persian army lest the state learn that the mighty capital of Susa is empty of men. 115

Chorus Fearful I am too that as bands of women cry aloud woe, the Cissian stronghold will raise a resounding shout responsive to the beating of breasts, 120 and that there will be a tearing of fine linen robes. 125

Chorus And marriage-beds are filled with tears through longing for husbands; each Persian woman has sent to the field her warlike and fiery consort, and now in grief and longing for her beloved lord, is left forsaken by her mate. 135

Chorus O Queen, most exalted of Persia ’s deep-girdled women, venerable mother of Xerxes, wife of Darius, all hail! You were the consort of the Persian’s god, and of another god the mother, that is, unless its former good fortune has now forsaken our host. 155

LE CHŒUR Sans

CORO

MESSENGER Her sons surviving, she firm bulwark hath.

Commentary

Stable identifiers

Χορός

δολόμητιν δ᾽ ἀπάταν θεοῦ

τίς ἀνὴρ θνατὸς ἀλύξει;

τίς ὁ κραιπνῷ ποδὶ πήδη-
95

μα⁹ τόδ᾽ εὐπετῶς¹⁰ ἀνᾴσσων;¹¹

97

Χορός

ἔμαθον δ᾽¹⁵ εὐρυπόροι-

ο θαλάσσας πολιαι-

νομένας πνεύματι λάβρῳ
110

ἐσορᾶν πόντιον ἄλσος,

πίσυνοι λεπτοδόμοις πεί-

σμασι λα-

οπόροις τε μαχαναῖς.

115

Χορός

ταῦτά μοι¹⁶ μελαγχίτων
115

φρὴν ἀμύσσεται φόβῳ,

ὀᾶ, Περσικοῦ στρατεύματος

τοῦδε, μὴ πόλις¹⁷ πύθη-

ται κένανδρον μέγ᾽ ἄστυ Σουσίδος,

120

Χορός

καὶ τὸ Κισσίων πόλισμ᾽
120

ἀντίδουπον ᾄσεται,¹⁸

ὀᾶ, τοῦτ᾽ ἔπος γυναικοπλη-

θὴς ὅμιλος ἀπύων,

βυσσίνοις δ᾽ ἐν πέπλοις πέσῃ λακίς.¹⁹
125
126

Χορός

κυάνεον δʼ ὄμμασι λεύσσων

φονίου δέργμα δράκοντος,

πολύχειρ καὶ πολυναύτας,

Σύριόν θʼ ἅρμα διώκων,

ἐπάγει δουρικλύτοις ἀν-
85

δράσι τοξόδαμνον Ἄρη.

Χορός

θεόθεν γὰρ κατὰ Μοῖρʼ

ἐκράτησεν τὸ παλαι-

όν, ἐπέσκηψε δὲ Πέρσαις
95

πολέμους πυργοδαΐκτους

διέπειν ἱππιοχάρμας

τε κλόνους

πόλεών τʼ ἀναστάσεις.

Χορός

ἔμαθον δʼ εὐρυπόροι-
100

ο θαλάσσας πολιαι-

νομένας πνεύματι λάβρῳ

ἐσορᾶν πόντιον ἄλσος,

πίσυνοι λεπτοδόμοις πεί-

σμασι λα-
105

οπόροις τε μαχαναῖς.

Χορός

δολόμητιν δʼ ἀπάταν θεοῦ

τίς ἀνὴρ θνατὸς ἀλύξει;

τίς ὁ κραιπνῷ ποδὶ πήδη-

μα τόδʼ εὐπετῶς ἀνᾴσσων;
110

Χορός

φιλόφρων γὰρ παρασαίνει

βροτὸν εἰς ἄρκυας Ἄτα,

τόθεν οὐκ ἔστιν ὕπερθέν

νιν ἄνατον ἐξαλύξαι.

Χορός

ταῦτά μοι μελαγχίτων
115

φρὴν ἀμύσσεται φόβῳ,

ὀᾶ, Περσικοῦ στρατεύματος

τοῦδε, μὴ πόλις πύθη-

ται κένανδρον μέγʼ ἄστυ Σουσίδος,

Χορός

καὶ τὸ Κισσίων πόλισμʼ
120

ἀντίδουπον ᾄσεται,

ὀᾶ, τοῦτʼ ἔπος γυναικοπλη-

θὴς ὅμιλος ἀπύων,

βυσσίνοις δʼ ἐν πέπλοις πέσῃ λακίς.
125

Chorus

The fiery lord of populous Asia

is leading his wondrous warrior-flock against the whole earth in two divisions, on foot and by the sea, putting his trust in his stalwart and stern commanders; he himself,
75

a god-like hero whose race is sprung from gold.¹
80

Chorus

With eyes flashing with the dark glare of a deadly dragon, attended by soldiers and mariners in great numbers, and speeding his Syrian chariot,

he leads against a people renowned for the spear a warlike host of archers.
85

Chorus

And there is no man skilled to withstand the mighty stream of men, and with strong barriers keep out the sea’s invincible surge;

for Persia ’s host cannot be withstood, and her men are courageous.
90

Chorus

For by the will of the gods Fate has held sway

since ancient time, and has ordained for the Persians the pursuit of rampart-destroying war, the turmoil of fighting horsemen, and the storming of cities.
95

Chorus

And they have learned to look upon the precinct of the deep when the broad-wayed sea whitens to foam beneath the tempest’s blast, trusting in their finely wrought
100

cables and their devices which give passage to their army.
105

Chorus

Yet the insidious guile of god—what mortal man can escape it? Who with agile foot can lightly overleap

and escape its toils?
110

Chorus

For Delusion, with her fair appearance, lures men astray into her snares, from which it is not possible to escape without meeting with disaster.

Chorus

Therefore my heart is wrapped in gloom and is racked with fear for the Persian army lest the state learn that the mighty capital of Susa is empty of men.
115

Chorus

Fearful I am too that as bands of women cry aloud woe, the Cissian stronghold will raise a resounding shout responsive to the beating of breasts,
120

and that there will be a tearing of fine linen robes.
125

Chorus

And marriage-beds are filled with tears through longing for husbands;

each Persian woman has sent to the field her warlike and fiery consort, and now in grief and longing for her beloved lord, is left forsaken by her mate.
135

Chorus

O Queen, most exalted of Persia ’s deep-girdled women, venerable mother of Xerxes, wife of Darius, all hail! You were the consort of the Persian’s god, and of another god the mother, that is, unless its former good fortune has now forsaken our host.
155

LE CHŒUR

Sans

MESSENGER

Her sons surviving, she firm bulwark hath.