Aeschylus Persians 694

Ettore Romagnoli (Translator)

Parlare al tuo cospetto
non ardisco, né in te lo sguardo figgere,
per l'antico rispetto.

Persians. Aeschylus. Ettore Romagnoli (Translator). Bologna. 1922.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by Schmidt Sciences.

Current edition Experimental

Eschilo, I Persiani: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) (Italian) (Eschilo, I Persiani: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (7)
Πέρσαι First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 694-702 focus
Πέρσαι Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922.) — 694-702 focus
Πέρσαι (OCR draft) Experimental (Πέρσαι. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 694 focus
Πέρσαι (OCR draft) Experimental (Πέρσαι. Gottfried Hermann, 1852.) — 694 focus
σέβομαι μὲν προςιδέσθαι,
695
σέβομαι δ᾽ ἀντία λέξαι
σέθεν ἀρχαίῳ περὶ τάρβει.
ΠΕΡΣΑΙ (OCR draft) Experimental (ΠΕΡΣΑΙ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 694 focus
Πέρσαι (OCR draft) Experimental (Πέρσαι. N. Wecklein, 1885.) — 694 focus
σέβομαι μὲν προσιδέσθαι,
Aeschyli Persae (OCR draft) Experimental (Aeschyli Persae. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 694 focus
Translations (7)
Persians Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922. (Modernized by Perseus.)) — 694-700 focus
The Persians. (OCR draft) Experimental (The Persians.. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 694 focus
I shrink in awe from looking on thee, and I shrink in awe from speaking in thy presence, by reason of my ancient reverence for thee.
LES PERSES (OCR draft) Experimental (LES PERSES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 694 focus
de quitter les enfers : surtout, les dieux
d'en bas savent mieux prendre
The Persians (OCR draft) Experimental (The Persians. Robert Potter, 1779.) — 694 focus
My wonted awe u o'ercomes me; in thy preſence
I dare not raiſe my eyes, I dare not ſpeak.
Aeschylus, Persae: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Persae: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 694 focus
Cho. Pudet me uidere te,
Pudore afficior coram loqui
Te, de timore antiquo.
English (E. D. A. Morshead, 1908) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Persians — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 694 focus
With awe on thee I gaze,
And, standing face to face,
I tremble as I did in olden days!
710
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 694 focus
Mich erfüllt Scheu vor dem Anblick,
Mich erfüllt Scheu, und in Ehrfurcht
Vor dem alten Gebieter verstumm' ich.
670

Commentary

Critical apparatus to The Persians (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of The Persians.) focus

697. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-574

περὶ:
neqiaoßeł
Ald.
Tɛgì
omittunt Par. C. Turn.
697

698. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-575

ἦλθον:
ἥκω
pro
ἦλθον
G. et pauci alii. γρ.
ἥκω
supra adscriptum in Lips.
698

698. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-576

πεπεισμένος:
πεπεισμένος
a sec. manu additum in M.
πεπεισμάνος
Rob.
πεπεισμένοι
Mosc.
698

699. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-577

μακιστῆρα:
μаxioτoа
M. Vit. (sic Vit.) Ask. A. Par. L. Sed in M.
µ
a sec. manu ex
x
factum. '
úzeτñoa
(sic) G. Ceteri
pazɛστñoα
. In ambiguo relinquit scripturam Lobeckius Paral. p. 451. Analogiae convenientius videri potest
e
, quum habeamus
μακεδνός
,
μακεσίκρανος
. Sed
i
tuetur litterarum ordo apud Hesychium, qui haec habet
μακιστής, βέλος. τάσ-oetai dè zaì ènì tov μɛyákov
. Quod in Suppl. v. 449. legebatur
ua-Zoτñoa
, mutandum erat.
699

699. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-578

λέγων:
Léyor
omittit G. et pauci alii.
699

701-702. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-579

δίεμαι μὲν χαρίσασθαι, δίεμαι δ᾽ ἀντία φάσθαι:
deíoua
in utroque versu M. Vit. Ven. A. Par. A. B. Ald. Rob. Turn. Pauwii commentum
déoμa
Brunckius, Schützius, Porsonus receperunt.
Sioua
G. Lips. Ven. B. Ne hoc quidem probari potest: nam hoc verbum ubique activam significationem habet. Non satis accurate disputatum est in Parisiensi editione Stephani in v.
Siw
. Duo verba sunt, unum
dío
, fugio, metuo, ex quo
díouai
, fugo, persequor. Ex hoc
δίον, δίε, δίηται, δίωνται, ἀποδίωμαι
apud Homerum et
διόμενοι, Sióμεvai
apud Aeschylum Suppl. 787. Eum. 352. 377. Alterum verbum est
diru, díɛua
, significatu cum forma consentiente. V. Etym. M. p. 273, 14. 280, 38. schol. ad II. XII. 276. XVIII. 584. XXIII. 475. Ex eo est
évdícoɑv
II. XVIII. 584. et
dintai
coniunctivus apud Apollonium Rhodium H. 330. Perperam coniunctivus in Etym. M. p. 280.
διῶμαι, διῶνται
, ut a
διόω
vel
διέω
, scriptus est. Hic coniunctivus verborum et
díɛuai
et
dioµai
eandem formam habet, aeque ut infinitivus
Siroda
, qui semel tantum apud Homerum ad
diɛua
referendus est, Ι. ΧΙΙ. 304.
οὐ ῥά τ' ἀπείρητος μέμονε σταθμοῖο δίεσθαι
, quod male Eustathius p. 906, 10.
Soy9va
, scholiastes
druzwoev
interpretantur. Apud Nicandrum Ther. 755.
dievrai
est fugiunt, apud Oppianum Cyn. 1. 425.
Síorra
(hoc enim verum) persequuntur. Stephanus quum Suidam
diɛucu
a
díru
memorare ait, confudit hunc cum Etymologico. Nihil Suidas nisi
δίεται, διέρχεται
. Apud Aeschylum aperte scribendum erat
δίεμαι
, et potest
δείομαι
ortum ex eo esse quod ad
δίομαι
supra scriptum erat
ɛ
, ut id pro
o
ponendum esse indicaretur.
qão da
M. G. Vit. Lips. Ald. Rob. Turn. Correxit accentum Porsonus.

703. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-580

προλέγων:
λsas
, quod libri habent, ferri nequit, quum aut praesens requiratur aut futurum, et simul anapaestus. Itaque
оλéуш
scripsi.
703

703. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-581

δύςλεκτα:
δυσλεκτρα
Ven. Β.
δύσκολα
Lips.
703

703. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-582

φίλοισιν:
qihoot
Cantabr. 1. Ald. Rob.
703

704. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-583

παλαιὸν:
паhair
Cantabr. 1. et circumflexo a sec. manu ex acuto facto Vit.
παλαιῶν σοι φρενῶν ἀνθίσταμαι
G. cum hoc scholio,
παλαιῶν φρενῶν, τῶν πάλαι προςόντων σοι ὑπὲρ τῆς ἐμῆς αἰδοῦς λο-your
. M. Lips. Ald. Rob. Turn.
nakaóv σo
. Correxit, ut metrum indicabat, accentum Porsonus.
704

705. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-584

γύναι:
road
Ven. A. Ox. Ald. Rob.
náλa
teste Blomfieldio Cantabr. 1.
705

705. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-585

ξύννομ᾽:
ξύνομ'
G. Cantabr. 1. Ald.
ξύννομε
Vit. Lips.
705

705. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-586

εὐγενὲς:
εὐγενὴς
G.
705

706. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-587

κλαυμάτων:
κλαυσμάτων
Vit. Colb. 1.
706

706. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-588

σαφές:
aq és
a pr. manu M. quod sec. manus in
σαφές
mutavit. In Par. C. hic versus post sequentem positus est.
706

707. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-589

ἀνθρώπεια:
ἀνεῖσα
pro
ανθρώπεια
G.
707

707. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-590

ἄν τοι:
δ᾽ ἄν τι
Ask. A.
γὰρ δ᾽
Par. L.
707

707. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-591

ἂν τύχοι:
av tuzo
Ven. A. Mosc. Ox. Colb. 1. et a pr. manu M. a sec. accentus particulae deletus est.
ἀντύχοι
Ald.
ἂν τύχη
Vit.
ἐντύχοι
Rob. Turn.
vtúyn
Ask. A.
707

709. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-592

γίγνεται:
γίνεται
libri.
γίγνεται
Porsonus.
709

709. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-593

θνητοῖς:
γνητοῖς
Ald.
709

709. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-594

βίοτος ἢν ταθῇ:
βίο-Tos y tu (vel ta97)
M. Vit. Lips. Par. A. K. L. aliique.
Biotos (non βίοτον) ἐνταθῆ
G.
βίοτα ἢν ταθῇ
Colb. 1.
βίος ἢν παθῆ
Αld.
βίος Ta Par. B. C. Rob.
ex quo Turnebus
Bios Ta9
fecit.
709

709. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-595

πρόσω:
πρώσω
Vit.
πρόσθεν
Colb. 1.
709

710. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-596

εὐτυχεῖ πότμῳ:
εvτv пóτuor
M. Vit. Ven. A. Mosc. Ox. Ald. sed in M. in litura.
εὐτυχῆ πότμω
Lips.
710

711. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-597

ὅς τ᾽:
wowor'
M.
os os
Ven. A. Par. K. Colb. 1. Turn. idemque supra scriptum in Par. B.
os ws
G. Vit. Lips. Par. B. Ald.
o wç
Rob. Recte Brunckius ex Par. A. recepit
oss
. Idem in Cantabr. 2. inveniri Blomfieldius ait.
711

711. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-598

ἔλευσσες:
εvooɛs
, quod Stanleius Scaligero debebat, praebent M. G. (sic G.) Lips. Ven. B.
hɛvois
Par. C. K. et
&
ad supra scripto Colb. 1.
evσes
Vit. Cantabr. 1. 2.
evous
Ald. Rob. Turn.
711

713. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-599

βάθος:
βάρος
G. sed addita glossa,
βάθος, ἀντὶ τοῦ πέλαγος
.
713

714. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-600

ἀκούσει:
ἀκούσῃ
libri.
714

714. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-601

λόγῳ:
λóy
Ven. A. Ox. Par. C. Ald. Turn. et adscriptum in Par. B.
zoóro
M. G. Vit. Lips. Par. B. Rob. V. ad Prom. v. 878.
714

715. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-602

τὰ Περσῶν πράγμαθ':
τὰ τῶν περσῶν
Ven. A. Ald. Rob.
715

715. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-603

ὡς εἰπεῖν ἔπος:
ὡς ἔπος εἰπεῖν
Μ. Vit. Lips. Ven. A. Par. C. Ald. Rob. Verum ordinem habent G. aliique et Turn.
715

716. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-604

πόλει:
πόλεως
Μosc. et
et
supra adscripto Lips.
716

717. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-605

οὐδαμῶς:
οὐκ
pro
οὐδαμῶς
Rob.
717

717. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-606

Ἀθήνας:
ἀθήνας
M. G. Vit. Lips. Ven. Β. Cantabr. 1. 2. Colb. 1. Par. A. B. K. Ask. A. Turn.
ἀθήναις
Ald. Rob.
717

717. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-607

κατέφθαρται:
κατέφθαρται
Μ. G. Vit. Lips. Ven. Α. Β. Mosc. aliique et Rob.
κατέφθαρτο
Cantabr. 1.
κατέφθιτο
Par. K. et, ut videtur, Colb. 1.
διέφθαρται
Αld. Rob.
717

717. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-608

στρατός:
στρατός
omittunt Lips. Mosc.
717

719. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-609

ἠπείρου:
πᾶσαν γῆς ἠπείρου
, prioribus quidem verbis supra versum scriptis, Vit.
719

720. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-610

ἢ ναύτης δὲ:
ἢ ναύτης γε
G.
δ᾽ ἢ ναύτης
Cantabr. 2. Veram lectionem
ἢ ναύτης δὲ
etiam Vit. habet.
720

720. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-611

ἐμώρανεν:
ἐμώρανεν
M. Vict. Omittunt
>
finale G. Vit. Lips. aliique et Ald. Rob.
τήν δ᾽ ἐμώρανεν πεῖραν
Cantabr. 1.
720

721. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-612

μέτωπον:
πρόσωπον
Ven. B. Par. K. et supra adscripto
μέτωπον
G.
μέτωπον
, cum adnotatione
γρ. πρόσωπον
, Lips.
721

721. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-613

δυοῖν στρατευμάτοιν:
δυοῖν στρατευ-μάτοιν
G. Par. A. B.
δοιοῖν στρατευμάτοιν
Cantabr. 2. Par. H. L,
δυοῖν στρατευμάτων
Rob.
δυοῖν στρατημάτων
Par. Κ.
δδιοῖν στρατηλά-τοιν
Μ.
δυοῖν στρατηλάτοιν
Vit. (sed Vit.
δυοῖν
supra adscripto Ven. B. Cantabr. 1. Colb. 1. Οx.
δυοῖν στρατηλάταιν
Ven. A.
στρατηλάτοιν δυοῖν
Mosc. et supra adscripto γρ.
στρατευμάτοιν
Lips.
δυοῖν στρα-τηλάτων
Ald. Turn.
721

722. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-614

τοσόςδε:
τόσσοσ δε
, eraso accentu quem
δε
habebat, M.
τοσόσδε
Lips.
τέσος δε
Rob.
722

722. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-615

ἤνυσεν:
ήνυσεν
M. Ven. B.
ήνυσε
G. Vit. Lips. aliique et Ald. Rob. Turn.
722

722. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-616

περᾶν:
πέραν
sic M.
722

723. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-617

ἔζευξεν:
έζευξαν
Lips.
723

724. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-618

κλῇσαι:
κλῆισαι
, a sec. manu
et
supra adscripto, Μ.
κλεῖσαι
ceteri.
724

725. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-619

ὧδ᾽:
ώδ'
, addita supra inter utramque litteram
σ
et deleto circumflexo, ut nunc
od
sit, M.
725

725. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-620

γνώμης:
ενδέχει
Par. K. γρ.
καὶ γνώμῃ
ex Par. B. Faehsius affert.
725

725. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-621

ξυνήψατο:
ξυνήψατο
M. G. Vit. Lips. Par. Α.
συνήψατο
edd. ante Brunckium. Turn.
725

727. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-622

ἤνυσεν:
ήνυσεν
M. Ven. Β.
ήνυσε
G. Vit. Lips. aliique et Ald. Rob.
727

728. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-623

ἐπιστενάζετε:
ἐπιστενάζετο
Οx. Ald. Rob.
728

729. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-624

στρατόν:
στρατόν
omittunt Lips. Mosc. Simillimis verbis utitur Herodotus VIII. 68, 3. ubi Artemisia haec dicit,
ἢν δὲ αὐτίκα ἐπειχθῇς ναυμαχῆσαι, δειμαίνω μὴ ὁ ναυτικὸς στρατὸς κακωθεὶς τὸν πεζὸν προςδηλήσηται
.
729

730. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-625

δὲ:
δὲ
omittit G.
τε
pro eo habent Ven. B. Par. K. Ask.A.
730

730. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-626

λαὸς πᾶς:
λαὸς πᾶς
G. Vit. Cantabr. 1. 2. Colb. 1. Par. A. B. K. L.
πᾶς λαὸς
Rob.
λαός
, omisso
πᾶς
et supra scripto
γρ.στρατὸς
, Lips.
πᾶς στρατὸς
Ald. Turn.
730

730. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-627

δορί: Pro
δορί
Lips.
δωρίων
.
730

731. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-628

πρὸς τάδ᾽ ὡς:
προσταδ' ώσουσων
sic a pr. manu M. sec.
ώσσουσων
fecit.
731

731. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-629

κενανδρίαν:
κενανδρία
Lips. Ven. B. Ald. Rob. Sic etiam M. sed ut post hanc vocem litura appareat.
Πρὸς τάδ᾽ ὡς
si verum est, significat ita ut propterea. Dubitari tamen potest an Aeschylus non sic scripserit, sed potius
ὥςτε Σουσίδων μὲν ἄστυ πᾶν κενανδρίαν στένει
. Ita
Σουσίδαις
dixit v. 552.
731

732. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-630

ὦ πόποι:
ὢ πόποι
G. Vit. Lips.
732

732. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-631

κεδνῆς:
κεδνῆς
M. G. Vit. Lips. Cantabr. 1. 2. Colb. 1. 2. Mosc. Par. H. Ceteri
κενῆς
. Serio dici
κεδνῆς
, nisi res ipsa monstraret, evinceret versus qui sequitur.
732

733. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-632

Βακτρίων:
βακτηρίων
Colb. 1. In Lips. vero vocabulo
Βακτρίων
supra adscriptum
γρ. βακτηρίων
.
733

733. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-633

δῆμος:
δῆμον
Lips.
733

733. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-634

οὐδέ τις γέρων: Non intellexerunt interpretes verba
οὐδέ τις γέρων
. Hoc dicit, Bactriorum quoque universus periit exercitus, neque ille imbellis. Apertum est firmari his verbis
κεδνῆς
in praecedente versu. Nam ut Darius amissas dolet praeclaras Susiorum copias, sic Atossa de bellicoso queritur exercitu Bactriorum.
733

734. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-635

ὢ:
ὦ
libri.
734

734. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-636

ἄρ᾽:
ἄρ'
M. G. Vit. Lips.
ἂρ
edd. ante Brunckium.
734

734. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-637

ξυμμάχων:
ξυμμάχων
M. Vit. Lips. edd. vett.
συμμάχων
G. Cantabr. 2.
734

734. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-638

ἀπώλεσεν:
ἀπώλεσεν
Μ.
ἀπώλεσε
ceteri.
734

735. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-639

ἔρημόν φασιν: Recte
ἔρημον φασὶν
M. Vit. Lips. Ald. Rob. Pravum accentum
ἔρημόν φασιν
intulit Turnebus.
ἔρημον φησὶν
G.
735

736. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-640

πῶς τε δὴ καὶ ποῖ τελευτᾶν; ἔστι τις σωτηρία;:
πῶς τε δὴ καὶ ποῖ (ποῖ omittit Lips.) τελευτῶν· ἔστι τίς (sic in M. prima manus, ἐστί τις secunda. ἔστι τις Lips.) σωτηρία;
Μ. Vit. Lips. In M.
ἐν ἐρωτήσει οι διαπράττεσθαι
adscripta.
πῶς - τε-λευτῶν ἐστι; τίς σωτηρία;
Vict. Cant. Stanl.
πῶς — τελευτῶν; ἔστι τις σωτηρία;
recte Schutzius.
πῶς τελευτᾷ; ἔστι τις σωτηρία
Par. A. B. Turn. addita in B. hac interpretatione
πώς τε δὴ ἔρχεται, καὶ ποῖ κατήντησε τὸ πρᾶγμα;
in A. glossa
καταντᾷ
.
ποῖ τελευτῷ ἐστὶ δὲ
Colb. 1. Cantabr. 1.
ποῖ τελευτᾶ· ἐστὶ
, adscripto
πῆ καταντᾶ
, quod in textu habet Cantabr. 2.
πῆ τελευτᾶ
Par. G.
ποῖ τελευτῶ
G. Mosc.
736

737. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-641

ἄσμενον:
ἄσμεναν
Ald.
ἄσμιον
, supra scripto
γρ. ἄσμενον
, Lips.
737

737. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-642

μολεῖν: Ad
μολεῖν
in M.
γρ. φυγείν
adscriptum.
737

737. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-643

γαῖν δυοῖν ζευκτηρίαν: Omnes
γέφυραν ἐν δυοῖν ζευκτηρίαν
, nisi quod
δοἱοῖν
habet M.
δυσὶν
Ven. B.
ζευκτηρίην
Mosc. et ante pr. manus emendationem Vit. Sed illud
ἐν δυοῖν
sic nude dictum non potest cuiquam probari. Itaque leni mutatione reposui
γαῖν δυοῖν ζευκτηρίαν
. Idem ex margine Askewiana protulit Butlerus.
737

738. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-644

καὶ πρὸς ἤπειρον σεσῶσθαι τήνδε, τοῦτ᾽ ἐτήτυμον;: V. 738. 739. omittit Mosc.
σέσωσθαι τοῦτ᾽ ἐπιτήτυμον
Lips. Suspiceris haec esse vestigia huius lectionis,
καὶ πρὸς ἤπειρον σεσῶσθαι, τοῦτό γ᾽ ἔστ' ἐτήτυμον ;
Sed ceteri omnes in vulgata consentiunt.
738

739. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-645

ναί· λόγος κρατεῖ σαφηνὴς τοῦτο· κοὐκ ἔνι στάσις.:
καὶ
Lips, et
vai
supra adscripto Colb. 1.
σαφηνὸς
Cantabr. 1.
τοῦτό γ' οὐκ
Μ. (sic M.) Lips. Par. A. Colb. 1.
τοῦτ' όγ' οὐκ
Vit.
τούτω γ' οὐκ
Ven. A.
τούτῳ γ' οὐκ
Οx. et adscripto
τούτου γ'
Par. Β.
τοῦτό τ' οὐκ
Cantabr. 1. 2.
τούτω τ᾽ οὐκ
G.
τούτῳ δ᾽ οὐκ
Ald. Rob.
τοῦτο δ᾽ οὐκ
Turn. Male Blomfieldius
σαφηνής· τῷ δέ γ' οὐκ
. Recte vero G. Dindorfius
τοῦτο κουκ
.
739

740. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-646

χρησμῶν:
χρησμῶν
etiam M. non, ut Butlerus ait,
χρησμόν
, quod habet Mosc.
740

740. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-647

ἐς δὲ παῖδ᾽ ἐμὸν:
ἐς δὲ παῖδ᾽ ἐμὸν
Μ. (sic M.) G. Vit. (sic Vit.) Cantabr. 1. Colb. 1. 2. Mosc. Par. K. L. Ask. A. Rob. et ad alteram
ἐμόν
vocabuli syllabam supra adscripto
ην
Lips.
δὲ παῖδ᾽ ἐμὸν
, omisso
es
, Par. G.
ἐς παῖδ᾽ ἐμὸν
Ven. A. Ox. Ald.
ἐς τὸν παῖδ᾽ ἐμὸν
Turnebus. Oracula ista non Darii dictio, ut scholiastes putat, sed a Phineo nuntiata fuerunt.
740

741. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-648

ἐπέσκηψεν:
ἐπέσκηψε
G. (sic G.) Vit. Lips. Cantabr. 1. 2. Ald. Rob. Turn.
ἐπέσκηψεν
Victorius.
ἀπέσκηψεν
M.
741

741. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-649

ἐγὼ δέ που:
ἐγὼ δ᾽ ἔμπας
Colb. 1. Rob. In Vit. ante correctionem, qua
ἐγὼ δέ που
factum est, fuisse videtur
ἐγὼ δ᾽ εἴποις
.
741

742. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-650

διὰ μακροῦ χρόνου:
διὰ μικροῦ χρόνου
G.
διὰ μακροὺς χρόνους
Colb. 1. et utroque
s
expuncto Vit.
διὰ μακροῦ τοῦ χρόνου
Ven. A. Ald.
742

742. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-651

ἐκτελευτήσειν:
έχε τελευτήσειν
Μ. et Victorius.
ἐκτελευτῆσαι
G. Vit. Lips. Par. A. B. Ald. Rob. Turn.
ἐκτετήσας
Par. C.
ἐκτελέσαι
Ask. A. Potest aoristus in futurum mutatus esse propter Atticistarum praeceptum de quo dixi Opusc. I. p. 281. seq.
742

743. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-652

ὅταν:
ὅτ' ἂν
Μ. Vit.
743

743. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-653

σπεύδῃ τις αὐτός, χὠ θεὸς:
σπεύση
G. Post
αὐτός
interpunctum in G. Par. A. Nulla interpunctio in M. Vit. Lips. Ald. Rob. Post
τις
interpunxerunt Turn. et reliqui ante Brunckium.
τις, αὐτῷ
Par. L. Ask. Α. quod etiam nonnulli scholiastarum legisse videntur.
χἡ θεὸς, ἤγουν ἡ Ἐριννύς
adnotatum in Par. B.
χώς θεὸς
Lips.
743

744. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-654

κακῶν:
κακὸν
Lips.
744

744. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-655

πηγὴ:
πηγὴν
Colb. 1.
744

745. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-656

ἤνυσεν:
ήνυσεν
Victorius, et sic vel
ήνυσεν
Μ.
ήνυσε
G. Vit. Lips. aliique et Ald. Rob. Turn.
745

746. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-657

ἱερὸν:
ἱερὸν
G. Vit. Lips. Ven. A. Cantabr. 2. Colb. 1. Ald. Rob. Turn. et ut videtur M.
ἱρὸν
Victorius.
746

746. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-658

δεσμώμασιν:
Αὰ δεσμώμασιν
supra adscriptum
ἐν
in Vit.
746

747. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-659

ἤλπισε:
ἤλπισεν
Μ.
ἤλπιζε
Ven. A. Ald.
ἠλπιζεσχήσειν
typographi errore Rob.
747

747. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-660

ῥέοντα, Βόσπορον, ῥόον θεοῦ·: Iungebantur haec,
δέοντα Βόσπορον φόον θεοῦ
. Interpungendum erat
ἤλπισε σχήσειν ῥέοντα, Βόσπορον, τον θεοῦ
, Hellespontum speraverat se cohibiturum ne flueret. Bosporum, fluentem dei. Vidit hoc etiam Wellauerus. Ceterum operae pretium est audire sagaciter admonentem de his versibus Valckenarium ad Herod. VII. 35.
747

748. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-661

μετερρύθμιζε:
μετερύθμιζε
Vit. Lips.
748

748. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-662

πέδαις:
καὶ παῖδες
Lips.
748

749. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-663

ἤνυσεν:
ήνυσεν
Victorius, et sic vel
ήνυσεν
Μ.
ήνυσε
G. Vit. Lips. aliique et Ald. Rob. Turn.
749

750. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-664

ὤν:
ἐὼν
Vit. Mosc.
750

750. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-665

θεῶν δὲ:
θεῶν τε
Par. A. Recte se habet
δέ
, sed aut commate post
av
interpungendum est, ut Vict., aut colo, ut Blomfieldius fecit.
750

751. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-666

πῶς τάδ᾽ οὐ νόσος φρενῶν εἶχε παῖδ᾽ ἐμόν: Pro
νόσος
M. anté recentioris manus correctionem
νoος
. Duae locutiones in unum confusae sunt,
πῶς τάδ᾽ οὐκ ἦν νόσος φρενῶν; εἰ πῶς οὐκ εἶχε νόσος φρενῶν παῖδ᾽ ἐμών;
Itaque non erat cur Abreschii coniectura,
πρὸς τάδ'
, probaretur.
751

752. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-667

πόνος:
πόνος
M. G. Lips. Ven. B. Cantabr. 1. 2. Par. G. F. K. Rob.
πόρος
Ald. Turn. In Vit.
v
in
p
aut contra mulatum.
ὃν πολλὰ πονήσας πλοῦτον συνέλεξα
similesque aliae scholiastarum sunt explicationes.
752

753. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-668

ἀνθρώποις:
ἀνθρώποισι
Lips.
753

753. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-669

τοῦ φθάσαντος:
γρ. τοῖς φθάσασιν
Cantabr. 1.
753

753. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-670

ἁρπαγή:
ἁρπαγῆ
Vit.
753

754. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-671

ἀνδράσιν:
ἀνδράσιν
Vict. ex M.
ἀνδράσι
G. Vit. Lips. aliique et Ald. Rob. Turn. Ante
ὁμιλῶν
collocatum
ἀνδράσιν
in Cantabr. 1. Mardonium intelligit, Aleuadas, Pisistratidas, Onomacritum. V. Herod. VII. 5. 6.
754

755. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-672

μὲν:
μὲν
omittit. Lips.
755

756. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-673

ξὺν:
ξὺν
Μ.
σὺν
ceteri.
756

756. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-674

μέγαν:
μέγα
pro
μέγαν
Μ.
756

756. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-675

ἀνανδρίας:
ἀνανδρία
Lips. Ald.
756

757. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-676

ὄλβον: Proverbii originem aperiunt haec Pindari Ol. XII. 19.
υἱὲ Φιλάνορος, ἦτοι καὶ τεά κεν, ἐνδομάχας ὑπ' ἀλέκτωρ, συγγόνῳ παρ' ἑστία ἀκλεὴς τιμὰ κατεφυλλορόησε ποδῶν
. Eodem alludit Aeschylus Agam. v. 1642. Eum. v. 848. $53. Pro
δ' όλβον
Lips.
δρῶον
.
757

758. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-677

κλύων:
κλύων πολλάκις κακῶν
G.
758

759. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-678

ἐβούλευσεν:
ἐβούλευσεν
M. Rob.
ἐβούλευσε
G. Vit. Lips. aliique et Ald. Turn.
759

759. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-679

ἐφ᾽ Ἑλλάδα:
ἐφ' ἑλλάδος
Lips.
759

760. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-680

τοιγάρ:
τοὶ γάρ
Μ.
τὴν γάρ
Par. G.
σφίν
singulari, ut videtur, numero dictum est. V. ad Soph. Oed. Col. v. 1490.
760

761. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-681

ἀείμνηστον:
ἀείμνηστον
M. G. Vit. Lips. Colb. 1. Rob.
ἀεὶ, μνηστὸν
Ald.
αλείμνηστον
Ven. B. Turn.
761

762. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-682

ἐξερήμωσεν πέσος: Iosephus Scaliger in libro de emend. temp. p. 590. ante versum 760. nonnulla excidisse putavit, hunc autem v. 762. post v. 766. collocandum existimavit, quo diceretur Medus rex Susa expugnasse. Repugnaverunt merito Stanleius, Abreschius, Vitringa et Waltherus, qui prolixe de his versibus disseruit in Animadversionibus historicis et criticis p. 10-65.
εξεκείνωσεν
M. Par. A. B.
ἐξεκείνωσε
Lips. Cantabr. 1. 2. Turn.
ἐξεκένωσε
G. Vit. Mosc. Ald. Rob.
ἐξεκείνωσ᾽
Ven. Β. Tum
πεσόν
Μ. G. Par. B. Rob. Τurn.
πεσσὸν
Vit. Mosc. et altero
&
alteri supra imposito, Lips. γρ.
καὶ κατὰ πεσσὸν ἤγουν δίκην ταυλίου πέσσῃ
ex Par. B. Faehsius affert.
πεσῶν
Par. G.
πεσὼν
Ald.
εἰσπεσὸν
Ven. Β. Falluntur qui
πεσὸν
ad
ἔργον
referri posse putant, quae et constructio obscura et insolens locutio foret. Praeterea
έκκεινάω
non videtur ferri posse in tragoedia. Itaque
εξεκένωσεν
metri caussa in
ἐξεκείνωσεν
mutatum, illud autem interpretationem alius esse verbi, Aeschylumque scripsisse existimavi
οἷον οὐδέπω τόδ᾽ ἄστυ Σούσων ἐξερήμωσεν πέσος
, quanta nunquam hanc Susorum civitatem vacuefecit calamitas. Ει
πέ-σος
quidem ab Aeschylo positum esse illud ipsum vitiosum
πεσσόν
verisimile facit. Videtur enim ad
πεσόν
&
adscriptum supra fuisse ut indicaretur scribendum esse
πέσος
.
762

763. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-683

ἐξ οὗ γε τιμὴν:
ἐξ οὗ γε τιμὴν
Ζεὺς Porsonus, et sic Ven. Β.
ἐξ οὗτε τιμὴν ζεις
M. G. Ald. Rob. Turn.
ἐξ οὗ τιμήν τε ζεὺς
Vit. Lips. Ven. A. Mosc.
ἐξ οὗ τιμὴν ζεὺς
Colb. 1.
763

764. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-684

ἓν᾽ ἄνδρ᾽ ἁπάσης:
ἓν ἄνδρ᾽ ἁπάσης
M. G. Par. Α. et ut videtur Ven. A.
ἕν ἄνδρα πάσης
Vit. Lips. Ven. B. Mosc. edd. ante Brunckium.
764

764. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-685

Ἀσίδος:
ἀσίδος
M. Ven. A. Οx. Par. C. Ald. Turn.
ἀσίας
Vit.
ἀσιάδος
ceteri.
764

764. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-686

μηλοτρόφου: γρ.
μητρολόγου
adscriptum in Lips.
764

765. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-687

ταγεῖν:
παγεῖν
Lips. Mosc.
765

765. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-688

εὐθυντήριον:
ἐθυντήριον
Lips. Mosc. Rob. et e correctione Vit. quum antea fuisset
εὐθυντήριον
, ut in reliquis libris.
765

766. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-689

Μῆδος γὰρ ἦν ὁ πρῶτος ἡγεμὼν στρατοῦ: Darium Medum si dicit Astyagen, quem sic vocatum esse ex Cedreno Stanleius, ex Theodoreto Havercampus ad Iosephi Ant. Iud. X. 11, 4. ostenderunt, cum Xenophonte consentiat necesse est, cuius fidem labefactavit Zeibichius in Misc. Lips. novis vol. VIII. p. 58. seqq. et vol. IX. p. 269. seqq. Nisi forte, quam Cyaxarem, Astyagis filium, Darium Medum Josephus dicat, ille potius Cyaxares, qui pater fuit Astyagis, hoc nomen habuit. Ita Aeschylus cum Herodoto conspirabit.
766

767. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-690

ἤνυσεν:
ἔργον ήνυσεν
, sie sine spiritu M.
ἔργον ήνυσε
G. Vit. Lips. et inde a Turnebo edd.
ήνυσεν ἔργον
Ven. A. Ox. Par. C. Colb. 1. Ald. Rob. Post hunc versum in libris subiicitur hic,
φρένες γὰρ αὐτοῦ θυμὸν οἰακοστρόφουν
. Quem cur post v. 776. collocaverim, ibi dicetur.
767

769. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-691

πᾶσιν:
πᾶσαν
Ven. A. Par. B.
πάσην
Par. H. Ceteri
πᾶσιν
, idemque adscriptum in Par. B.
769

770. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-692

ἐκτήσατο:
ἤλασε πιο ἐκτήσατο
, sed hoc supra scripto, Lips.
770

771. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-693

ἤλασεν:
ἤλασεν
Victorius.
ήλασε
Μ. et ceteri.
771

772. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-694

εὔφρων: Si explicatius sensum declarare velis, ita haec explicanda sunt, non enim oderat deus, quemadmodum non odisse prudentes pur est. Germanice similiter wie denn dicitur: gott hasste ihn nicht, wie er denn verständig war. Xenophon Cyrop. IV. 2, 29.
Κροῖσος δὲ ὁ Λυδῶν βασιλεύς, ὡς θέρος ἦν, τάς τε γυναῖκας ἐν ταῖς ἁρμαμάξαις προανεπέμψατο τῆς νυκτός, ὡς ἂν ῥᾷον πορεύοιντο κατὰ τὸ ψύχος, καὶ αὐτὸς ἔχων τοὺς ἱππέας ἐπηκολούθει·
Croesus hatte, wie es denn sommer war, die frauen bei nacht vorausgeschickt.
ἔμφρων
Cantabr. 1. Colb. 1.
772

773. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-695

Κύρου δὲ παῖς:
κύρω
G.
773

773. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-696

ἴθυνε:
ἴθυνεν
Μ. ex correctione et cum litura post
l
hitteram.
ἴθινε
Mosc.
ήθυνε
Par. Α. unde Brunckius
ηύθυνε
fecit. Et videtur
ηὔθυνεν
a pr. manu in M. scriptum fuisse.
773

774. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-697

Μάρδος: Libri omnes
πέμπτος δὲ μάρδος ἦρξεν
, nisi quod M.
δ' ἐμάρδος
habet,
as
ad ultimas duas litteras supra adscripto. Scholiastes
ἡ γραφὴ ἡμάρτηται. τὸν γὰρ ἐπιθέμενον τῇ Καμβύσου ἀρχῇ μάγον ὄντα οὐδεὶς Μάρδον εἶπεν, οὔτε γένος, οὔτε ὄνομα. μήποτε οὖν γραπτέον, Μάρδις αἰσχύνη πάτρα
. Brunckius, Schutzius, Porsonus aliique scripserunt
πεμπτὸς δὲ Μέρδις ἦρξεν
, ut l. Rutgersius Var. lect. III. 10. p. 231. voluerat. Blomfieldius
Zuéodis de néuntos o§ev
. Nulla videtur esse caussa, quin quem alii Smerdin vel Merdin vocarunt, Mardus ab Aeschylo dici potuerit.
774

775. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-698

πάτρᾳ:
núton
, ad
ni
supra adscripto
.a
. sic M. Adscriptum
úroŋ
in Par. B.
núrous
Vit. Lips. Mose. Ald. Rob. Turn.
nargas
G.
náτons
Ven. A. Par. B.
Tárog
edd. inde a Victorio.
775

776. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-699

Ἀρταφρένης:
ἀρταφέρνης
G.
ἀρταφέρης
Cantabr. 2. γρ.
ἀρταξέρξης
Colb. 2.
776

776. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-700

ἔκτεινεν:
έκτανεν
G.
776

778. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-701

ξὺν ἀνδράσιν:
ξὺν ἀνδράσιν
Μ.
ξὺν ἀνδράσι
G. Vit. Lips. Cantabr. 1. 2. edd. ante Vict.
778

779. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-702

ἕκτος δὲ Μάραφις, ἑβδομός τ' Ἀρταφρένης:
ágagis
M. Vit. Ven. B. Turn. et adscriptum in Par. B. -
oagris
G. Lips. Cantabr. 1. Colb. 2. Par. B. F. H.
uάoqis
Ven. A. Ald. Rob.
donos
G. Ven. B. Par. C. F. I. L. quod recipiendum erat.
B-douós
'Lips. Ald. Rob. Turn.
ßdouos
omissa particula M. Vit. Ven. A. Colb. 1. Par. B. Inter
μαραφες
et
έβδομος
in M. supra versum
IB
scriptum est.
doraqtorns
G. Lips. Cantabr. 2. Par. F. H. Vncis inclusit hunc versum Porsonus, ex Schützii sententia, qui putavit, quum septem principes Persarum ad Smerdin tollendum coniurasse notum esset, scholiastam quendam ad explicanda Aeschyli verba,
olę róð zoos
, adiecisse septem coniuratorum nomina, tribus senariis inclusa, e quibus tertius eo facilius in textum irrepere potuerit, quod numerus
Extos
ordini regum ab Aeschylo enumeratorum responderet. Aut hoc statuendum est, aut excidisse post v. 778. aliquot versus, quibus quinque reliquorum coniuratorum nomina continebantur. Atque hoc quidem Bentleium suspicatum esse Butlerus refert, eandemque sententiam Siebelis p. 131. seq. protulit, in eo tantum falsus, quod singulos coniuratorum per aliquod temporis spațium deinceps regnum tenuisse opinatus est, qua re splendidiorem fieri regum Persicorum seriem. Ut quinque coniuratorum nomina excidisse putarem et proinde ante v. 779. lacunae signa ponerem, maxime ea me moverunt quae sequuntur. Nam si deleto hoc versu,
ἕκτος δὲ Μάραφις, ἕβδομος δ' Αρταφρένης
, proximos versus cum commemoratione quinti regis coniungi volumus, non modo per aliam particulam quam per
zaí
adnecti debebant, sed etiam illa,
úhov ť ἔκυρσα τοῦπερ ἤθελον κἀπεστράτευσα πολλὰ σὺν πολλῷ στρατῷ
, aliter dicenda erant. Nam quis ex eo, quod Darius, quinto rege commemorato, ea se quam volebat sorte potitum dicit, intelligat eam sortem in regia dignitate potius quam in alia re positam fuisse? Itaque si apte et perspicue loqui vellet, certe eam se sortem, quam nunc teneret, se obtinuisse diceret. Quod si cum Artaphernis eiusque sociorum mentione haec coniungamus, non minus laborabit orationis concinnitas. Nam ne sic quidem intelligi potest sortem illam, qua se ex voto potitum dicit, occiso a coniuratis rege, imperium esse. Quae quum ita sint, non videtur dubitandum esse, quin pluribus de ista coniuratione exposuerit, ita ut indicaret uni ex coniuratis regnum obtingere debuisse. Ex iis quae interciderunt unum fortasse vocabulum superest, servatum a scholiasta Hermogenis apud Bastium ad Gregorium Cor. p. 241. et in Walzii Rhet. Graecis vol. V. p. 486. Verba, quibus explicatur quid sit
vлóğvλor
, haec sunt,
κεῖται δὲ ἐπὶ τῶν λαμπρῶν μὲν ἔξωθεν καὶ ἐπιεικών, πουνηρῶν δὲ τὰ ἔνδον. Αισχύλος ἐν Πέρσαις· μέμνηται καὶ Διογενιανὸς ἐν τῇ λέξει τούτου καὶ Διονύσιος ἐν τῇ ἐκλογῇ τῶν ὀνομάτων, ὅτι Μένανδρος ἐν τῇ Περινθίᾳ φησί οὐδ᾽ αὐτός εἶμι σὺν θεοῖς ὑπόξυλος,
οἷον
κίβδηλος καὶ οὐ γνήσιος, οὐδὲ ἀληθής. ἀπὸ τῶν ξυλίνων καὶ περιηργυρωμένων σκευῶν
. Nam Smerdin, quem coniurati illi obtruncarunt,
υπόξυλον
dici potuisse significavi in dissertatione, qua ostendi non videri Aeschylum
Ιλίου πέρσιν
scripsisse, p. 17.
779

780. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-703

κἀγὼ πάλου τ᾽ ἔκυρσα τοῦπερ ἤθελον:
κἀγὼ πάλου τ' ἔκυρσα τοῦπερ ἤθελον
G. Par. A. B. Colb. 1. et Lips. nisi quod
πώλου τ'
habet.
δ'
pro
τ'
M. Vit. Ven. B. Cantabr. 1. 2. Ask. A. Par. H.
ὁ δέ ἀντὶ τοῦ δὴ νῦν
margo M.
κἀγὼ δ᾽ ἔκυρσα πάλου (πάλλου Ald.) τοῦπερ ἤθελον
Ven. A. Ald.
κἀγὼ ἔκυρσα πά-λους τοῦπερ ἤθελον
Rob.
κἀγὼ δ᾽ ἔκυρσα τοῦπερ ἤθελον πάλου
margo Par. B. et sic Turn.
780

781. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-704

κἀπεστράτευσα πολλὰ σὺν πολλῷ στρατῷ:
πολλὰς συνπολῶ στρατῶ
, addito a sec. manu accentu in
συν
et altero
i
in
πολῶ
, Μ.
πολλὰ σὺν
omittit Lips.
781

782. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-705

προσέβαλον:
προσέβαλλον
Lips. et supra addito altero
2
M.
782

783. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-706

νέος ὢν νέα φρονεῖ:
νέος ἐὼν νέα φρονεῖ
sic Μ.
νέος ὢν νέα φρονεῖ (φρωνεῖ Ald.)
G. Vit. Lips. Ven. A. Cantabr. 1. Mosc. Par. C. Colb. 1. Ald. Rob.
ὢν νέος νέα φρονεῖ
Turn. Recepi ingeniosam emendationem, quam Meinekius in hist. er. com. Graec. p. 202. proposuit,
ἐντὸς ὢν ἐνεὰ φρονεῖ
.
783

784. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-707

ἐπιστολάς:
τὰς ἐμὰς ἐπιτολὰς
Vit.
τᾶς ἐμᾶς ἐπιστολᾶς
G.
τὰς ἐμᾶς ἐπιστολὰς
Αld.
τὰς ἐμὰς ἐπιστολάς
, ut reliqui, Lips. sed ad singula haec verba supra scripto.
784

785. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-708

ἴστ᾽:
εὖ γὰρ σαφῶς τόδ᾽ ἴσθ᾽
Ald. Rob. Turn.
εὖ γὰρ σαφῶς τόδ᾽ ἔστε
Lips.
εὖ γὰρ τόδ᾽ ἴστε σαφῶς
G. Cantabr. 1. 2. Colb. 2.
785

787. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-709

φανεῖμεν:
φανεῖμεν
perspicue M. Commendatum a Stephano receperunt editores inde a Cantero.
φάνημεν
G. Vit. Lips. Par. A. B. Ven. A. et ex corr. Cantabr. 2. et sic Ald. Rob. Turn. In Par. B. supra scriptum
ἐφάνημεν, ἰωνικῶς
. Hoc
ἰωνικῶς
adscriptum etiam in G.
φανῆμεν
Mosc. Par. C.
φθάνημεν
Cantabr. 1. et ante lituram Cantabr. 2.
φανῶμεν
Ven. Β.
787

787. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-710

ἔρξαντες:
έρξαντε
Lips.
787

787. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-711

NA:
λαὸς
Ald.
787

788. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-712

τί οὖν:
τίουν
Μ.
788

788. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-713

ποῖ:
ποῦ
G.
788

789. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-714

λόγων:
λέγων
Ven. A. Ald.
789

790. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-715

πράσσοιμεν ὡς:
πράσοι ὡς
Mosc.
790

791. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-716

στρατεύοισθ᾽:
στρατεύησθ'
Cantabr. 2.
791

791. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-717

τόπον:
τόπον
. γρ.
στρατόν
Par. B.
791

792. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-718

μήδ᾽ εἰ:
μηδ᾽ ἣν
Brunckius, ne ei cum coniunctivo construeretur. V. ad Soph. Ant. 706. Oed. R. 198.
792

792. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-719

ᾖ:
#
G. Vit. Lips.
τὸ μὴ δικόν
Vit.
792

792. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-720

πλεῖον:
πλεῖστον
Cantabr. 1.
792

792. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-721

ᾖ:
ἢ
pro
#
G. Vit. Lips.
792

793. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-722

αὐτὴ:
αὕτη
Vit. Mosc. Turn.
793

Commentary (W. S. Teuffel; revised by N. Wecklein, 1886; German; OCR draft) (Persians, explanatory commentary pp. 43–97. Single-witness OCR; source readings and all reference placements require scan review.) focus

694-699. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-102

1
2
Ionici (bezeichnend für die verlegene Unsicherheit des Chors), geschlossen durch einen Parömiakus. Anders Westphal2 II S. 428 f. Das Schweigen des in stummer Ehrfurcht zu Boden ge- worfenen Chors bringt den Dialog wieder in seine normale Bahn. ἀντία λέξαι, dir gegenüber reden, 701 ἀντία φάσθαι, dir gegenüber es sagen. Vgl. Hom. ο 377 ἀντία δε- σποίνης φάσθαι und zum Gedanken ψ 106 οὐδέ τι προσφάσθαι δύναμαι ἔπος οὐδ᾽ ἐρέεσθαι οὐδ᾽ εἰς ὦπα ἰδέσθαι ἐναντίον. Cho. 35: περὶ φόβῳ. Pind. Pyth. V 77: λέοντες περὶ δείματι φύγον. - πέραινε vgl. Sept. 1051. - τὴν ἐμὴν αἰδῶ, vgl. Prom. 388 θρῆνος οὑμός, Kr. 47, 7. A. 8. V. 700-702-694-696. δίημι δ. ν. α. διώκω, δίεμαι fugio. Hom. M 304: οὗ ῥά τ᾿ ἀπείρητος· μέμονε σταθμοῖο δίεσθαι; id. Σ 584 ἐν- δίεσαν. χαρίσασθαι, τὰ κατὰ χάριν εἰπεῖν Schol. A. Vielmehr : willfahren. – φάσθαι, Medialform, 8. 62. 64. 179. ἀντία φάσθαι ver- hält sich zu χαρίσασθαι wie 694 f. ἀντία λέξαι zu προσιδέσθαι ( σέ- βομαι προσιδέσθαι καὶ ἀντία λέξαι, δίεμαι χαρίσασθαι καὶ ἀντία φά- σθαι). Über den Aor. des Partic. λέξας Kr. 53, 6. Α. 8.

703-708. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-103

3
4
Die angestammte Furcht stellt sich beim Chor der Besinnung gegenüber, sie verdun- kelnd. Über das Maſs des Mensch- lichen wird es nicht hinausgehen. αν... ἂν ἂν 429 f. Prom. 537 τὸν μακρὸν τείνειν βίον ἐλπίσι. Anrede des D. und Antwort der Atossa je 6 Verse.

709-714. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-104

5
6
ὡς begründend. ἕως τε... νῦν τε, felix non vitae tan- tum claritate sed etiam opportuni- tate mortis (Tac. Agr. 45). – ζηλω- τὸς ὢν Πέρσαις, Eur. Med. 1035 ζηλωτὸν ἀνθρώποισι. μύθον, rem dicendam, Kunde. δια- πεπόρθ. vgl. 260. 517. Soph. Αi. 885. ᾤχωκ᾽, ὄλωλα, διαπεπόρθημαι, φίλοι. ὡς εἰπ. ἔπος, um es mit einem Wort zu sagen.

715-738. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-105

7
8
Stichomythie von 24 Versen.

715-720. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-106

9
10
Aus einer ersten Ehe hatte Dareios τρεῖς παῖδες, aus der mit Atossa τέσσερες, Herod. VII 2. ἐμώρανε δὲ πεῖραν (Acc. des inneren Objekts wie μωρίαν) τήνδε πεζὸς ἢ ναύτης; – ἀμφότερα, Kr. 57, 10. A. 11.

721-726. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-107

11
12
Soph. O. R. 720 f.: ᾿Απόλλων οὐκ ἐκεῖνον ἤνυσεν φονέα γενέσθαι πατρός. - μηχ. 113. Herod. VII 8: μέλλω ζεύξας τὸν Ἑλλήσπον- τον ἐλᾶν ᾶν στρατὸν ἐπὶ τὴν Ἑλλάδα. – Unter dem Βόσπορος (Rinderfurt vgl. zu Prom. 733) ist hier (wie 746) der Ἑλλήσποντος verstanden. Am Bosp. thracicus hatte auch Dareios eine Schiffbrücke geschlagen; Herod. IV 85: Δαρείος... ἀπίκετο τῆς Καλ- χηδονίης ἐπὶ τὸν Βόσπορον, ἵνα ἔζευκτο ἡ γέφυρα. VII 10, 3: πατήρ σὸς ζεύξας Βόσπορον τὸν θρηΐκιον, γεφυρώσας δὲ ποταμὸν Ἴστρον δι- έβη ἐπὶ Σκύθας. Er kam mit der Wirkung, dafs des X. Sinn ver- blendet wurde. (Du hast recht,) quantum (quidem) intellegi potest ex eventu. Verb. ὡς πάρεστιν ἰδεῖν οἷον κακὸν τέλος ἤνυσεν.

727-732. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-108

13
14
πράξασιν, Ag. 1287 f. zu Ar. nub. 234. Artemisia zu Xerxes bei Herod. VIII 68, 3: ἦν αὐτίκα ἐπειχθῇς ναυμαχῆσαι, δει- μαίνω μὴ ὁ ναυτικός στρατός κα- κωθεὶς τὸν πεζὸν προσδηλήσηται. Äsch. fragm. 151: ὅταν κακῶσαι δῶμα παμπήδην θέλῃ. – δορί, 84. πρὸς τ. ὡς, ita ut propterea (170. 829). ὦ πόποι sonst nicht im Dialog; vgl. 550. 560. 852. Ag. 1072. 1076. 1100. Eum. 146. ἀρωγή (Ag. 47. 73) κάπικ. (Suppl. 721) στρ. die treue Hilfe und Stütze, welche das Heer gewährte (und die in ihm bestand). – οὐδέ τις γέρων, und gar keine greisenhafte Mann- schaft. Daher nachher οἴαν ἥβην.

733-738. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-109

15
16
Vgl. Eur. Hek. 1130 : μόνον δὲ σὺν τέκνοισί μ᾽ εἰσάγειν. Herod. VI 15: μετ᾿ ὀλίγων συμμά- χων μεμουνωμένοι. Thuk. VI 10: μονωθεὶς μετ᾿ ὀλίγων ξυνδιαβάν- των. Was ist schliesslich aus ihm geworden? Demosth. I 14: σκοπεῖ- σθε εἰς τί ποτ᾽ ἐλπὶς ταῦτα τελευ- τῆσαι. – ἄσμ. μολεῖν (vgl. Hom. ↑ 350: φύγεν ἄσμενος ἐκ θανάτοιο. Kr. 57, 5. A. 2), der Dichter vergiſst, daſs er den Boten dies nicht hat erzählen lassen. Auch berichtet (wohl genauer) Herod. VIII 117, dafs Xerxes und der Rest des Heeres τῇσι νηυσὶ διέβησαν ἐς ῎Αβυδον· τὰς γὰρ σχεδίας οὐκ εὐρον ἔτι ἐντεταμένας, ἀλλ᾽ ὑπὸ χειμῶνος διαλελυμένας. - κρατεί, Suppl. 294, τοῦτο, obtinet hoc.

739-743. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-110

17
18
Von χρησμοί, welche den Persern Unglück in ihrem Kampfe gegen Hellas geweissagt hätten, spricht auch Herod IX 42 f. vgl. VII 6. – διὰ Κr. 68, 22. A. 3. 742 doppelseitige Sentenz; vgl. Eur. fragm. 435 Ν.: τῷ γὰρ πο- νοῦντι καὶ θεὸς συλλαμβάνει. - ÄSCHYLOS, Perser. Und so scheint es, daſs schon jetzt aus dieser Quelle (den Unglück kündenden Weissagungen) über alle Freunde sich Leid ergossen hat.

744-752. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-111

19
20
ἱρὸν, 49. 497. Auch Dareios (vgl. 736) weifs hier mehr als er eigentlich soll. - δεσμώμασιν vgl. 69-72. Die Geschichtchen bei Herod. VII 35 kannte wohl Äschylos noch gar nicht. Bei ihm sind die δεσμώματα und πέδαι Mittel des Übergangs über den Hellespont. Dafs aus seinen Worten jene Mär- chen entstanden seien ist, bei deren Beschaffenheit, nicht glaublich; aber auf athenischem Boden sind sie sicher erwachsen und von Herodot vorgefunden worden. μετερρύθ- μιζε, zu einer anderen Ordnung zu bringen suchte. πολλῷ στρατῷ für ein zahlreiches Heer. νόσος steht prädikativ zu τάδε („wie sollte nicht darin eine Krankheit" u. s. w.). Vgl. Soph. Phil. 1116 f.: πότμος σὲ τάδ᾽ ἔσχε. – πολὺς πλού- του (um Reichtum) πόνος, mein mühsam erworbener Reichtum; vgl. Cho. 137: ἐν τοῖσι σοῖς πόνοισι χλίουσιν μέγα in dem mühsam von dir Erworbenen. ἀνθρώποις τοῦ φθάσαντος ohne in Beziehung zu einander gesetzt zu sein. Vgl. 818 f. φθάσ. primi occupantis (als res nul- lius), des ersten besten Angreifers.

753-758. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-112

21
22
κακοῖς ἀνδράσιν, Mardonios, Onomakritos, die Aleua- den und Peisistratiden, s. Herod. VII 5 f. 16 ( σὲ ... ἀνθρώπων κακῶν ὁμιλίαι σφάλλουσι). VIII 99. – ὡς σὺ... τὸν δ᾽, über diesen Wechsel der Konstruktion Kr. 59, 2. A. 10. ἔνδον, in der γυναικωνίτις; vgl. Plat. symp. p. 176 Ε: ταῖς γυναιξὶ ταῖς ἔνδον. Pind. O1. XII 14: ἐν- δομάχας ἅτ᾿ ἀλέκτωρ. Soph. El. 301 f.: ὁ πάντ᾽ ἄναλκις οὗτος,.۰۰ ὁ σὲν γυναιξὶ τὰς μάχας ποιούμε- νος. Eurip. Οr. 754. Mit ähnlichen Gründen fordert nach Herod. III 134 Atossa den Dareios zu einem Feldzug gegen Hellas auf: ὦ βασι- λεῦ, ἔχων δύναμιν τοσαύτην κά- τησαι, οὔτε τι ἔθνος προσκτεόμενος οὔτε δύναμιν Πέρσησι. οἰκὸς δὲ ἐστι ἄνδρα καὶ νέον καὶ χρημάτων μεγάλων δεσπότην φαίνεσθαί τι ἀποδεικνύμενον ἵνα καὶ Πέρσαι ἐκμάθωσι ὅτι ὑπ᾿ ἀνδρὸς ἄρχονται. κέλευθον καὶ στράτευμα Hen- diadys.

759-764. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-113

23
24
τοιγάρ, wie häufig, zur Strafe (zum Lohn) dafür, 813. σφιν, die intellektuellen Urheber werden für das Geschehene mit- verantwortlich gemacht. - ἐξεκεί- νωσεν πεσόν vgl. Anhang. Seit dem Bestehen des persischen Reichs. ἐξ οὗτε (vgl. 297) wie Eum. 26. - Archiloch. fr. 22: οὐδ᾽ ᾿Ασίης γε καρτερὸς μηλοτρόφου. ταγεῖν, vgl. Sept. 58 ταγεύειν.

765. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-114

25
26
Die folgende fol Übersicht der persischen Geschichte bis auf Xerxes, mit der Tendenz zu zeigen wie noch nie etwas derartiges und ein solcher Regent dagewesen sei, weicht von den Angaben des Herodot mannigfach ab. Vermitt- lungsversuche sind vergeblich... Bil- ligerweise kann man von Äsch. nicht die genaue Kenntnis eines Herodot erwarten, der als Klein- asiate, Geschichtschreiber und Spä- terer für die Ermittlung des Rich- tigen viel günstiger gestellt war.

765-767. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-115

27
28
Μήδος Eigenname (indem nach hellenischer Sitte der Staatengründer als gleichnamig mit dem Volksstamme gesetzt wird, wie Ἴων, Βοιωτός u. s. w.). Wenn Ap- pellativ, so ist entweder Kyaxares gemeint (Herod. I 46: ἡ ᾿Αστυάγεος τοῦ Κυαξάρεω ἡγεμονίη καθαιρε- θεῖσα ὑπὸ Κύρου τοῦ Καμβύσεω) oder Astyages (Xen. Kyrup. I 5, 2: ὁ μὲν ᾿Αστυάγης ἐν τοῖς Μήδοις ἀποθνήσκει, ὁ δὲ Κυαξάρης, ὁ τοῦ ᾿Αστυάγου παῖς, τῆς δὲ Κύρου μη- τρὸς ἀδελφός, τὴν ἀρχὴν ἔλαβε τῶν Μήδων). Jedenfalls liegt eine dunkle Kenntnis der Thatsache zugrunde, dafs zuerst die Meder das herr- schende Volk waren. τόδ᾽ ἔργον das von dem Vater begonnene der Begründung der Herrschaft über Asien. Es gelang ihm dies, denn er war ein Αρταφρένης (= τὰς φρένας ἔχων ἀρτίας), mit etymolo- gischer Ausdeutung des Namens, wie Prom. 85 f. 381. Sept. 658.829. Agam. 1080 ff. Wenn Äsch. hiernach für den zweiten Regenten (und Sohn des Μήδος) einen Artaphrenes hielt, so kommt dies dem Astyages des Herodot näher als dem Kyaxares des Xenophon. Das Geschichtliche über die Aufeinanderfolge der Achä- meniden s. in Realenc. I. S. 46 ff.

768-773. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-116

29
30
Kyros (Khurush oder Kurus = dominus) reg. 560- 530 v. Chr. Von seinen Eroberungen sind nur die dem hellenischen Ge- sichtskreise nächstliegenden ge- nannt: das lydische Reich (Kroisos) und mit (in) (in) diesem Phrygien und Ionien. - ἤλασεν (agitavit, subegit) vgl. Soph. O. R. 27 f.: ἐν δ᾽ ὁ πυρ- φόρος θεὸς σκήψας ἐλαύνει. – ὡς, darnach zu schliefsen, daſs er so u. s. w. Vgl. Eur. Iph. T. 1180 σοφήν σ᾽ ἔθρεψεν Ἑλλάς, ὡς ᾔσθου καλῶς. – Κύρου παῖς, Kambyses (Kambudschija), J. 530-523 v. Chr.

774-777. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-117

31
32
J. 521 v. Chr. Vgl. Herod. III 61 ff. und die groſse Inschrift von Behistan, nach der Übersetzung von Fr. Spiegel, die altpersischen Keilinschriften (Leip- zig 1862), S. 5 ff., wo Dareios sagt: „Kambujija hatte einen Bruder Bardija mit Namen... Diesen tötete er. Als Kambujija den Bardija ge- tötet hatte.., ging er nach Ägypten. Da war ein Mann, ein Mager, Gaumâta mit Namen (bei Justin. 19,7 Cometes), von Pisijâuvādâ aus lehnte er sich auf... So log er die Leute an: Ich bin Bardija, Sohn des Kuru, Bruder des Kam- bujija. Darauf wurde das ganze Reich aufrührerisch gegen Kam- bujija... es war niemand, weder ein Perser noch Meder, der Gau- mâta dem Mager das Reich ent- rissen hätte; das Volk fürchtete ihn wegen seiner Grausamkeit. Niemand wagte etwas zu reden über Gaumâta den Mager, bis ich kam. Dann rief ich den Auramazda um Hülfe an. Auramazda gewährte mir Beistand, im Monate Bâgajadi am zehnten Tage, da war es, da tötete ich mit ergebenen Männern jenen Gaumâta den Mager und die, welche seine vornehmsten Anhänger waren. Es ist eine Festung, Çika- jauvati mit Namen, im Bezirk Niçâya mit Namen, in Medien, dort tötete ich ihn; ich nahm ihm die Herrschaft ab; durch die Gnade Auramazdas wurde ich König, mir Und in derselben Inschrift (S. 37 bei Spiegel):,,Dies sind die Männer, welche damals dort waren als ich Gaumâta den Mager tötete.... Damals halfen diese Männer mir als meine Anhänger: Vindafrana (He- rodot III 70 Ἰνταφρένης, bei Asch. ᾿Αρταφρένης) mit Namen, der Sohn des Vajaçpâra, ein Perser; Utâna ( Οτάνης) mit Namen, der Sohn des Thukhra, ein Perser; Gaubaruva ( Γωβρύης) mit Namen, der Sohn des Mardunija, ein Perser; Vidarna ( Υδάρνης) mit Namen, ein Sohn des Bagâbigna, ein Perser; Bagabukhsa ( Μεγάβυζος) mit Namen, der Sohn des Daduhja, ein Perser; Ardu- manis ( ᾿Ασπαθίνης) mit Namen, der Sohn des Vahuka, ein Perser." Es waren übrigens nicht persön- liche Motive allein, die den Gau- mâta zu seinem Betruge veranlaſs- ten, sondern gewiſs auch das natio- nale, die Herrschaft wieder an die Meder zu bringen" (Fr. Spiegel, Erân, Berlin 1863, S. 324). Vgl. auch noch oben S. 33 f.

778-781. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-118

33
34
Nach Tilgung des unechten Verses (s. Anhang) setzt Dareios stillschweigend als bekannt voraus, daſs einer dieser ἄνδρες φίλοι er selbst gewesen sei. κἀπεστράτευσα πολλά, nach vielen Richtungen; jetzt im einzelnen be- kannt durch die groſse Inschrift von Behistan; s. Spiegel, Keilinschr. S. 9ff. nebst Erân S. 326: ,,Dareios mufste sich das Reich, das er be- herrschen sollte, erst wieder erobern. Auch nachdem diese Eroberung schon gelungen ist, tauchen immer wieder neue Versuche auf. Jede Provinz macht ihre Empörung für sich ab, ohne sich mit der andern zu verbinden, wodurch es dem Da- reios möglich wurde die Aufstände nach und nach zu unterdrücken. Die gefährlichsten waren die des Naditabira in Babylon und die des Fravartis in Medien; gegen beide zieht auch Dareios persönlich zu Felde."

782-786. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-119

35
36
Ξέρξης, persisch Khsajarsâ. – οὐ μνημονεύει: viel- mehr hatte Dareios selbst die Ab- sicht an den Athenern Rache zu nehmen und muſste Xerxes in seinem Zuge eine Ausführung des Willens seines Vaters erblicken, s. 475 f. Herod. VI 94 vgl. 98. VII 1-5. 8, 2, εὖ σαφῶς wie Cho. 197 εὖ σάφ' ἦν

787-794. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-120

37
38
τί οὖν, Sept. 704. Eum. 902. Soph. Phil. 100. ἐκ τούτων unter diesen Umständen. Ἑλλήνων τόπον, vgl. 447, 796, Ελ- λάδος τόπων Suppl. 232. – εἰ . . Kr. II 54, 12. A. 2. λιμῷ, vgl. 489 ff. u. Herod. VII. 49.