Aeschylus Persians 759

Herbert Weir Smyth (Translator)

View: By Scene

Persians. Aeschylus. Herbert Weir Smyth (Translator). New York. 1922.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by The Annenberg CPB/Project.

Current edition Perseus

Persians (English) (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922. (Modernized by Perseus.))

Editions (7)
Πέρσαι First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 703-851 focus
Πέρσαι Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922.) — 759 focus
Πέρσαι (OCR draft) Experimental (Πέρσαι. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 759 focus
Πέρσαι (OCR draft) Experimental (Πέρσαι. Gottfried Hermann, 1852.) — 759 focus
τοιγάρ σφιν ἔργον ἐστὶν ἐξειργασμένον
760
μέγιστον, ἀείμνηστον, οἷον οὐδέπω
τόδ᾽ ἄστυ Σούσων ἐξερήμωσεν πέσος,
ἐξ οὗ 1 γε τιμὴν Ζεὺς ἄναξ τήνδ' ὤπασεν,
ἓν᾽ ἄνδρ᾽ ἁπάσης Ἀσίδος μηλοτρόφου
ταγεῖν, ἔχοντα σκῆπτρον εὐθυντήριον.
765
Μῆδος γὰρ ἦν ὁ πρῶτος ἡγεμὼν στρατοῦ·
ἄλλος δ᾽ ἐκείνου παῖς τόδ᾽ ἔργον ἤνυσεν.
φρένες γὰρ αὐτοῦ θυμὸν οἰακοστρόφουν.
τρίτος δ᾽ ἀπ᾽ αὐτοῦ Κῦρος, εὐδαίμων ἀνήρ,
ἄρξας ἔθηκε πᾶσιν εἰρήνην φίλοις·
770
Λυδῶν δὲ λαὸν καὶ Φρυγῶν ἐκτήσατο,
Ἰωνίαν τε πᾶσαν ἤλασεν βίᾳ.
θεὸς γὰρ οὐκ ἤχθηρεν, ὡς εὔφρων ἔφυ.
Κύρου δὲ παῖς τέταρτος ἴθυνε στρατόν.
πέμπτος δὲ Μάρδος ἦρξεν, αἰσχύνη πάτρᾳ
775
θρόνοισί τ᾽ ἀρχαίοισι· τὸν δὲ σὺν δόλῳ
Ἀρταφρένης ἔκτεινεν ἐσθλὸς ἐν δόμοις,
ξὺν ἀνδράσιν φίλοισιν, οἷς τόδ᾽ ἦν χρέος.
ἕκτος δὲ Μάραφις, ἑβδομός τ' Ἀρταφρένης.
κἀγὼ πάλου τ᾽ ἔκυρσα τοῦπερ ἤθελον
780
κἀπεστράτευσα πολλὰ σὺν πολλῷ στρατῷ.
ἀλλ᾽ οὐ κακὸν τοσόνδε προσέβαλον πόλει.
Ξέρξης δ᾽ ἐμὸς παῖς νέος ὢν νέα φρονεῖ,
κοὐ μνημονεύει τὰς ἐμὰς ἐπιστολάς·
εὖ γὰρ σαφῶς τόδ᾽ ἴστ᾽, ἐμοὶ ξυνήλικες,
785
ἅπαντες ἡμεῖς, οἳ κράτη τάδ᾽ ἔσχομεν,
οὐκ ἂν φανεῖμεν πήματ' ἔρξαντες τόσα.
ΠΕΡΣΑΙ (OCR draft) Experimental (ΠΕΡΣΑΙ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 759 focus
Πέρσαι (OCR draft) Experimental (Πέρσαι. N. Wecklein, 1885.) — 759 focus
τοιγάρ σφιν ἔργον ἐστὶν ἐξειργασμένον
μέγιστον, ἀείμνηστον, οἷον οὐδέπω
τόδ᾽ ἄστυ Σούσων ἐξεκείνωσεν πεσόν,
ἐξ οὗτε τιμὴν Ζεὺς ἄναξ τήνδ᾽ ὤπασεν,
ἕν᾽ ἄνδρ᾽ ἁπάσης Ἀσίδος μηλοτρόφου
765
ταγεῖν, ἔχοντα σκῆπτρον εὐθυντήριον.
Μῆδος γὰρ ἦν ὁ πρῶτος ἡγεμὼν στρατοῦ.
ἄλλος δ᾽ ἐκείνου παῖς τόδ᾽ ἔργον ἤνυσεν·
φρένες γὰρ αὐτοῦ θυμὸν ᾠακοστρόφουν.
τρίτος δ᾽ ἀπ᾽ αὐτοῦ Κῦρος, εὐδαίμων ἀνήρ,
770
ἄρξας ἔθηκεν πᾶσιν εἰρήνην φίλοις·
Λυδῶν δὲ λαὸν καὶ Φρυγῶν ἐκτήσατο,
Ἰωνίαν τε πᾶσαν ἤλασεν βίᾳ·
θεὸς γὰρ οὐκ ἤχθηρεν, ὡς εὔφρων ἔφυ.
Κύρου δὲ παῖς τέταρτος ηὔθυνε στρατόν.
775
πέμπτος δὲ Μάρδος ἦρξεν, αἰσχύνη πάτρᾳ
Aeschyli Persae (OCR draft) Experimental (Aeschyli Persae. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 759 focus
Translations (8)
The Persians. (OCR draft) Experimental (The Persians.. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 759 focus
Therefore a work has been accomplished by him 2 exceedingly great, ever to be had in remembrance, such as never at any time utterly drained this falling city of Susa, ever since sovereign Jove awarded this honour, that one man should sway the whole of flock-breeding Asia, wielding the sceptre of rule. For a Mede 3 was the first commander of the host; and another 4 , his son, completed this work; for prudence managed the helm of his soul. And third from him Cyrus, a prosperous man, when he reigned gave peace to all his friends; and acquired the people of the Lydians and
LES PERSES (OCR draft) Experimental (LES PERSES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 759 focus
.
The Persians (OCR draft) Experimental (The Persians. Robert Potter, 1779.) — 759 focus
Great deeds have they atchiev'd, and memorable
For ages: Never hath this waſted ſtate
Suffer'd ſuch ruin, ſince Heav'n's aweful king
925
Gave to one lord Aſia's extended plains
White with innumerous flocks, and to his hands
Conſign'd th' imperial ſceptre.
Her brave hoſts
A Mede firſt led y . The virtues of his ſon
930
Fix'd firm the empire, for his temperate ſoul
Breath'd prudence.
Cyrus next, by fortune grac'd,
Adorn'd the throne, and bleſs'd his grateful friends
With peace: He to his mighty monarchy
935
Join'd Lydia, and the Phrygians; to his pow'r
Ionia bent reluctant; but the Gods
With victory his gentle virtues crown'd.
His ſon then wore the regal diadem.
Next, to diſgrace his country, and to ſtain
940
The ſplendid glories of this ancient throne,
Roſe Mardus: him with righteous vengeance fir'd
Artaphrenes, and his confederate chiefs,
Cruſh'd in his palace:
Maraphis aſſum'd
945
The ſceptre:
after him Artaphrenes.
Me next to this exalted eminence,
Crowning my great ambition, fortune rais'd;
In many' a glorious field my glittering ſpear
950
Flamed in the van of Perſia's numerous hoſts;
But never wrought ſuch ruin to the ſtate.
Xerxes, my ſon, in all the pride of youth
Liſtens to youthful counſels, my commands
No more remember'd:
955
hence, my hoary friends,
Not the whole line of Perſia's ſceptred lords,
You know it well, ſo waſted her brave ſons.
Eschilo, I Persiani: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, I Persiani: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 759 focus
E un'impresa compiuta egli ha grandissima,
memorabil mai sempre, e che, piombando
860
su la città di Susa, la vuotò
come niuna altra mai, da quando Giove
concesse a un uomo questo onor, ch'ei solo
con lo scettro regal tutta guidasse
l'Asia di greggi altrice.
865
Il primo duce
delle genti fu Medo.
Il figliuol suo
compie' secondo questo ufficio: e senno
reggea la barra del suo cuore.
870
Terzo
Ciro beato, che agli amici tutti
largí pace, regnando, e il popol Frigio
e il Lidio conquistò, la Ionia tutta
con la forza cacciò: ché senno aveva,
875
né l'odïava il Nume.
Quarto Ciro
diresse poi le genti;
e Mardo, quinto,
onta alla patria ed agli aviti seggi.
880
Con un inganno lui nella sua reggia
spense Artaferne il buono e i suoi compagni
nella congiura. Fu Marafi sesto,
e settimo Artaferne.
lo poi, la sorte
885
a cui miravo ottenni, e molte gesta
compiei con grandi schiere. Oh! ma non mai
in tal rovina la città disfeci.
Ma Serse, il figlio mio giovane, pensa
giovanilmente, ed i consigli miei
890
non ricorda.
Poiché voi ben sapete,
vecchi compagni miei: di quanti avemmo
questo regio poter, nessuno reo
potrà sembrare mai di simil danno!
895
Aeschylus, Persae: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Persae: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 759 focus
Certè illis confulentibus opus peractum est
Maximum,femper decantă dum, quale nună extitit,
Vrbem Suforum euacuauit cadens.
Ex quo hunc honorem Iupiter rex præbuit,
710
Vnum uirum omnium Afie diuiti
Imperare, habentem moderatorium fceptrum.
Confilium erat primus dux exercitus,
Alter eius filius negotium perfecit,
Mentes enim eius animum gubernabant.
715
Tertius ab illo Cyrus felix uir,
Imperans omnem pacem tribuit amicis.
Lydos Phrygasq; acquifiuit,
Totamq; Ioniam perdomuit ui.
Deus non odio habuit, quòd prudens fuerit.
720
Cyri filius quartus rexit exercitum:
Quintus uerò Smerdes imperauit ad dedecus patriæ,
Et folio antiquo:hunc cum dolo
Interfecit Artaphrenes bonus domi,
Cum uiris aimicis, quibus erat opus.
725
Et ego fortitus fum hanc fortem ut uolui,
Multaq; debellaui magno exercitu.
Sed non tale malum ingeßi urbi.
Xerxes filius meus cum sit iuuenis, pueritiæ ſapit,
Neq; memor meorum mandatorum eft.
730
Manifestè enim ſcitis mei coetanei
Omnes uos, quòd cum imperium quidě teneremus,
Nunquam uifi fumus tanta mala facere.
The Persians (OCR draft) Experimental (The Persians. Anna Swanwick, 1886.) — 759 focus
English (E. D. A. Morshead, 1908) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Persians — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 759 focus
Therefore through them hath come calamity
Most huge and past forgetting; nor of old
Did ever such extermination fall
775
Upon the city Susa. Long ago
Zeus in his power this privilege bestowed,
That with a guiding sceptre one sole man
Should rule this Asian land of flock and herd.
Over the folk a Mede, Astyages,
780
Did grasp the power: then Cyaxares ruled
In his sire's place, and held the sway aright,
Steering his state with watchful wariness.
Third in succession, Cyrus, blest of Heaven,
Held rule and 'stablished peace for all his clan:
785
Lydian and Phrygian won he to his sway,
And wide Ionia to his yoke constrained,
For the god favoured his discretion sage.
Fourth in the dynasty was Cyrus' son,
And fifth was Mardus, scandal of his land
790
And ancient lineage. Him Artaphrenes,
Hardy of heart, within his palace slew,
Aided by loyal plotters, set for this.
And I too gained the lot for which I craved,
And oftentimes led out a goodly host,
795
Yet never brought disaster such as this
Upon the city. But my son is young
And reckless in his youth, and heedeth not
The warnings of my mouth. Mark this, my friends,
Born with my birth, coeval with mine age—
800
Not all we kings who held successive rule
Have wrought, combined, such ruin as my son!
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 759 focus
So wurde denn das ungeheure Werk von ihm
Volführt, das ewiggrause, wie kein anderes
Zerstörend Susa's Veste noch verödete,
735
Seit Zeus, der Herrscher, dieses Amt verordnet hat,
Daß über Asis' ganzes heerdenreiches Land
Ein Mann gebietend walte mit des Rechtes Stab.
Ein Meder war des Volkes erster Heeresfürst:
Sein Sohn nach ihm vollführte dieses große Werk;
740
Denn heller Sinn war seines Geistes Steuermann.
Als dritter folgte Kyros ihm, des Glückes Sohn,
Der seinen Völkern allzumal den Frieden gab.
Der Lyder Land gewann er und der Phryger Volk,
Und unterjochte mit Gewalt ganz Jonia.
745
Denn weil er klug war, zürnten ihm die Götter nicht.
Als vierter herrschte Kyros' Sohn in Persis' Volk.
Der fünfte Fürst war Merdis, eine Schmach dem Land
Und seinem alten Throne, den mit arger List
Der edle Artaphernes im Palast erschlug
750
Mit treuen Männern, denen das die Pflicht gebot.
Als sechster herrschte Maraphis, dann Artaphern.
Auch ich gewann das Erbe, das ich mir gewünscht,
Und viele Kämpfe focht ich aus mit vielem Volk;
Doch lud ich solches Wehe nicht auf dieses Land.
755
Mein Xerxes, jung an Jahren, denkt noch jugendlich,
Bewahrte nicht im Herzen, was ich ihm gebot.
Denn, Freunde meiner Jugend, euch ist wohlbekannt,
Daß alle wir, die dieses Reiches Macht gelenkt,
Dem Volke solchen Jammer nicht bereiteten.
760

Notes on the current edition

Persians

1. This interpolated or corrupt verse possibly comes from a variant list of the conspirators against the Smerdis (in l. 774 called Mardus), whom the Magian rebels planned to put in the place of the real prince of that name, who was slain by his brother Cambyses. The name Maraphis does not occur elsewhere in connection with this event, and neither he nor Artaphrenes was ever king. Herodotus names Intaphernes as the chief conspirator against the false Smerdis.

Commentary

Critical apparatus to The Persians (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of The Persians.) focus

759. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-678

ἐβούλευσεν:
ἐβούλευσεν
M. Rob.
ἐβούλευσε
G. Vit. Lips. aliique et Ald. Turn.
759

759. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-679

ἐφ᾽ Ἑλλάδα:
ἐφ' ἑλλάδος
Lips.
759

760. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-680

τοιγάρ:
τοὶ γάρ
Μ.
τὴν γάρ
Par. G.
σφίν
singulari, ut videtur, numero dictum est. V. ad Soph. Oed. Col. v. 1490.
760

761. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-681

ἀείμνηστον:
ἀείμνηστον
M. G. Vit. Lips. Colb. 1. Rob.
ἀεὶ, μνηστὸν
Ald.
αλείμνηστον
Ven. B. Turn.
761

762. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-682

ἐξερήμωσεν πέσος: Iosephus Scaliger in libro de emend. temp. p. 590. ante versum 760. nonnulla excidisse putavit, hunc autem v. 762. post v. 766. collocandum existimavit, quo diceretur Medus rex Susa expugnasse. Repugnaverunt merito Stanleius, Abreschius, Vitringa et Waltherus, qui prolixe de his versibus disseruit in Animadversionibus historicis et criticis p. 10-65.
εξεκείνωσεν
M. Par. A. B.
ἐξεκείνωσε
Lips. Cantabr. 1. 2. Turn.
ἐξεκένωσε
G. Vit. Mosc. Ald. Rob.
ἐξεκείνωσ᾽
Ven. Β. Tum
πεσόν
Μ. G. Par. B. Rob. Τurn.
πεσσὸν
Vit. Mosc. et altero
&
alteri supra imposito, Lips. γρ.
καὶ κατὰ πεσσὸν ἤγουν δίκην ταυλίου πέσσῃ
ex Par. B. Faehsius affert.
πεσῶν
Par. G.
πεσὼν
Ald.
εἰσπεσὸν
Ven. Β. Falluntur qui
πεσὸν
ad
ἔργον
referri posse putant, quae et constructio obscura et insolens locutio foret. Praeterea
έκκεινάω
non videtur ferri posse in tragoedia. Itaque
εξεκένωσεν
metri caussa in
ἐξεκείνωσεν
mutatum, illud autem interpretationem alius esse verbi, Aeschylumque scripsisse existimavi
οἷον οὐδέπω τόδ᾽ ἄστυ Σούσων ἐξερήμωσεν πέσος
, quanta nunquam hanc Susorum civitatem vacuefecit calamitas. Ει
πέ-σος
quidem ab Aeschylo positum esse illud ipsum vitiosum
πεσσόν
verisimile facit. Videtur enim ad
πεσόν
&
adscriptum supra fuisse ut indicaretur scribendum esse
πέσος
.
762

763. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-683

ἐξ οὗ γε τιμὴν:
ἐξ οὗ γε τιμὴν
Ζεὺς Porsonus, et sic Ven. Β.
ἐξ οὗτε τιμὴν ζεις
M. G. Ald. Rob. Turn.
ἐξ οὗ τιμήν τε ζεὺς
Vit. Lips. Ven. A. Mosc.
ἐξ οὗ τιμὴν ζεὺς
Colb. 1.
763

764. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-684

ἓν᾽ ἄνδρ᾽ ἁπάσης:
ἓν ἄνδρ᾽ ἁπάσης
M. G. Par. Α. et ut videtur Ven. A.
ἕν ἄνδρα πάσης
Vit. Lips. Ven. B. Mosc. edd. ante Brunckium.
764

764. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-685

Ἀσίδος:
ἀσίδος
M. Ven. A. Οx. Par. C. Ald. Turn.
ἀσίας
Vit.
ἀσιάδος
ceteri.
764

764. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-686

μηλοτρόφου: γρ.
μητρολόγου
adscriptum in Lips.
764

765. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-687

ταγεῖν:
παγεῖν
Lips. Mosc.
765

765. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-688

εὐθυντήριον:
ἐθυντήριον
Lips. Mosc. Rob. et e correctione Vit. quum antea fuisset
εὐθυντήριον
, ut in reliquis libris.
765

766. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-689

Μῆδος γὰρ ἦν ὁ πρῶτος ἡγεμὼν στρατοῦ: Darium Medum si dicit Astyagen, quem sic vocatum esse ex Cedreno Stanleius, ex Theodoreto Havercampus ad Iosephi Ant. Iud. X. 11, 4. ostenderunt, cum Xenophonte consentiat necesse est, cuius fidem labefactavit Zeibichius in Misc. Lips. novis vol. VIII. p. 58. seqq. et vol. IX. p. 269. seqq. Nisi forte, quam Cyaxarem, Astyagis filium, Darium Medum Josephus dicat, ille potius Cyaxares, qui pater fuit Astyagis, hoc nomen habuit. Ita Aeschylus cum Herodoto conspirabit.
766

767. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-690

ἤνυσεν:
ἔργον ήνυσεν
, sie sine spiritu M.
ἔργον ήνυσε
G. Vit. Lips. et inde a Turnebo edd.
ήνυσεν ἔργον
Ven. A. Ox. Par. C. Colb. 1. Ald. Rob. Post hunc versum in libris subiicitur hic,
φρένες γὰρ αὐτοῦ θυμὸν οἰακοστρόφουν
. Quem cur post v. 776. collocaverim, ibi dicetur.
767

769. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-691

πᾶσιν:
πᾶσαν
Ven. A. Par. B.
πάσην
Par. H. Ceteri
πᾶσιν
, idemque adscriptum in Par. B.
769

770. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-692

ἐκτήσατο:
ἤλασε πιο ἐκτήσατο
, sed hoc supra scripto, Lips.
770

771. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-693

ἤλασεν:
ἤλασεν
Victorius.
ήλασε
Μ. et ceteri.
771

772. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-694

εὔφρων: Si explicatius sensum declarare velis, ita haec explicanda sunt, non enim oderat deus, quemadmodum non odisse prudentes pur est. Germanice similiter wie denn dicitur: gott hasste ihn nicht, wie er denn verständig war. Xenophon Cyrop. IV. 2, 29.
Κροῖσος δὲ ὁ Λυδῶν βασιλεύς, ὡς θέρος ἦν, τάς τε γυναῖκας ἐν ταῖς ἁρμαμάξαις προανεπέμψατο τῆς νυκτός, ὡς ἂν ῥᾷον πορεύοιντο κατὰ τὸ ψύχος, καὶ αὐτὸς ἔχων τοὺς ἱππέας ἐπηκολούθει·
Croesus hatte, wie es denn sommer war, die frauen bei nacht vorausgeschickt.
ἔμφρων
Cantabr. 1. Colb. 1.
772

773. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-695

Κύρου δὲ παῖς:
κύρω
G.
773

773. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-696

ἴθυνε:
ἴθυνεν
Μ. ex correctione et cum litura post
l
hitteram.
ἴθινε
Mosc.
ήθυνε
Par. Α. unde Brunckius
ηύθυνε
fecit. Et videtur
ηὔθυνεν
a pr. manu in M. scriptum fuisse.
773

774. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-697

Μάρδος: Libri omnes
πέμπτος δὲ μάρδος ἦρξεν
, nisi quod M.
δ' ἐμάρδος
habet,
as
ad ultimas duas litteras supra adscripto. Scholiastes
ἡ γραφὴ ἡμάρτηται. τὸν γὰρ ἐπιθέμενον τῇ Καμβύσου ἀρχῇ μάγον ὄντα οὐδεὶς Μάρδον εἶπεν, οὔτε γένος, οὔτε ὄνομα. μήποτε οὖν γραπτέον, Μάρδις αἰσχύνη πάτρα
. Brunckius, Schutzius, Porsonus aliique scripserunt
πεμπτὸς δὲ Μέρδις ἦρξεν
, ut l. Rutgersius Var. lect. III. 10. p. 231. voluerat. Blomfieldius
Zuéodis de néuntos o§ev
. Nulla videtur esse caussa, quin quem alii Smerdin vel Merdin vocarunt, Mardus ab Aeschylo dici potuerit.
774

775. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-698

πάτρᾳ:
núton
, ad
ni
supra adscripto
.a
. sic M. Adscriptum
úroŋ
in Par. B.
núrous
Vit. Lips. Mose. Ald. Rob. Turn.
nargas
G.
náτons
Ven. A. Par. B.
Tárog
edd. inde a Victorio.
775

776. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-699

Ἀρταφρένης:
ἀρταφέρνης
G.
ἀρταφέρης
Cantabr. 2. γρ.
ἀρταξέρξης
Colb. 2.
776

776. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-700

ἔκτεινεν:
έκτανεν
G.
776

778. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-701

ξὺν ἀνδράσιν:
ξὺν ἀνδράσιν
Μ.
ξὺν ἀνδράσι
G. Vit. Lips. Cantabr. 1. 2. edd. ante Vict.
778

779. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-702

ἕκτος δὲ Μάραφις, ἑβδομός τ' Ἀρταφρένης:
ágagis
M. Vit. Ven. B. Turn. et adscriptum in Par. B. -
oagris
G. Lips. Cantabr. 1. Colb. 2. Par. B. F. H.
uάoqis
Ven. A. Ald. Rob.
donos
G. Ven. B. Par. C. F. I. L. quod recipiendum erat.
B-douós
'Lips. Ald. Rob. Turn.
ßdouos
omissa particula M. Vit. Ven. A. Colb. 1. Par. B. Inter
μαραφες
et
έβδομος
in M. supra versum
IB
scriptum est.
doraqtorns
G. Lips. Cantabr. 2. Par. F. H. Vncis inclusit hunc versum Porsonus, ex Schützii sententia, qui putavit, quum septem principes Persarum ad Smerdin tollendum coniurasse notum esset, scholiastam quendam ad explicanda Aeschyli verba,
olę róð zoos
, adiecisse septem coniuratorum nomina, tribus senariis inclusa, e quibus tertius eo facilius in textum irrepere potuerit, quod numerus
Extos
ordini regum ab Aeschylo enumeratorum responderet. Aut hoc statuendum est, aut excidisse post v. 778. aliquot versus, quibus quinque reliquorum coniuratorum nomina continebantur. Atque hoc quidem Bentleium suspicatum esse Butlerus refert, eandemque sententiam Siebelis p. 131. seq. protulit, in eo tantum falsus, quod singulos coniuratorum per aliquod temporis spațium deinceps regnum tenuisse opinatus est, qua re splendidiorem fieri regum Persicorum seriem. Ut quinque coniuratorum nomina excidisse putarem et proinde ante v. 779. lacunae signa ponerem, maxime ea me moverunt quae sequuntur. Nam si deleto hoc versu,
ἕκτος δὲ Μάραφις, ἕβδομος δ' Αρταφρένης
, proximos versus cum commemoratione quinti regis coniungi volumus, non modo per aliam particulam quam per
zaí
adnecti debebant, sed etiam illa,
úhov ť ἔκυρσα τοῦπερ ἤθελον κἀπεστράτευσα πολλὰ σὺν πολλῷ στρατῷ
, aliter dicenda erant. Nam quis ex eo, quod Darius, quinto rege commemorato, ea se quam volebat sorte potitum dicit, intelligat eam sortem in regia dignitate potius quam in alia re positam fuisse? Itaque si apte et perspicue loqui vellet, certe eam se sortem, quam nunc teneret, se obtinuisse diceret. Quod si cum Artaphernis eiusque sociorum mentione haec coniungamus, non minus laborabit orationis concinnitas. Nam ne sic quidem intelligi potest sortem illam, qua se ex voto potitum dicit, occiso a coniuratis rege, imperium esse. Quae quum ita sint, non videtur dubitandum esse, quin pluribus de ista coniuratione exposuerit, ita ut indicaret uni ex coniuratis regnum obtingere debuisse. Ex iis quae interciderunt unum fortasse vocabulum superest, servatum a scholiasta Hermogenis apud Bastium ad Gregorium Cor. p. 241. et in Walzii Rhet. Graecis vol. V. p. 486. Verba, quibus explicatur quid sit
vлóğvλor
, haec sunt,
κεῖται δὲ ἐπὶ τῶν λαμπρῶν μὲν ἔξωθεν καὶ ἐπιεικών, πουνηρῶν δὲ τὰ ἔνδον. Αισχύλος ἐν Πέρσαις· μέμνηται καὶ Διογενιανὸς ἐν τῇ λέξει τούτου καὶ Διονύσιος ἐν τῇ ἐκλογῇ τῶν ὀνομάτων, ὅτι Μένανδρος ἐν τῇ Περινθίᾳ φησί οὐδ᾽ αὐτός εἶμι σὺν θεοῖς ὑπόξυλος,
οἷον
κίβδηλος καὶ οὐ γνήσιος, οὐδὲ ἀληθής. ἀπὸ τῶν ξυλίνων καὶ περιηργυρωμένων σκευῶν
. Nam Smerdin, quem coniurati illi obtruncarunt,
υπόξυλον
dici potuisse significavi in dissertatione, qua ostendi non videri Aeschylum
Ιλίου πέρσιν
scripsisse, p. 17.
779

780. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-703

κἀγὼ πάλου τ᾽ ἔκυρσα τοῦπερ ἤθελον:
κἀγὼ πάλου τ' ἔκυρσα τοῦπερ ἤθελον
G. Par. A. B. Colb. 1. et Lips. nisi quod
πώλου τ'
habet.
δ'
pro
τ'
M. Vit. Ven. B. Cantabr. 1. 2. Ask. A. Par. H.
ὁ δέ ἀντὶ τοῦ δὴ νῦν
margo M.
κἀγὼ δ᾽ ἔκυρσα πάλου (πάλλου Ald.) τοῦπερ ἤθελον
Ven. A. Ald.
κἀγὼ ἔκυρσα πά-λους τοῦπερ ἤθελον
Rob.
κἀγὼ δ᾽ ἔκυρσα τοῦπερ ἤθελον πάλου
margo Par. B. et sic Turn.
780

781. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-704

κἀπεστράτευσα πολλὰ σὺν πολλῷ στρατῷ:
πολλὰς συνπολῶ στρατῶ
, addito a sec. manu accentu in
συν
et altero
i
in
πολῶ
, Μ.
πολλὰ σὺν
omittit Lips.
781

782. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-705

προσέβαλον:
προσέβαλλον
Lips. et supra addito altero
2
M.
782

783. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-706

νέος ὢν νέα φρονεῖ:
νέος ἐὼν νέα φρονεῖ
sic Μ.
νέος ὢν νέα φρονεῖ (φρωνεῖ Ald.)
G. Vit. Lips. Ven. A. Cantabr. 1. Mosc. Par. C. Colb. 1. Ald. Rob.
ὢν νέος νέα φρονεῖ
Turn. Recepi ingeniosam emendationem, quam Meinekius in hist. er. com. Graec. p. 202. proposuit,
ἐντὸς ὢν ἐνεὰ φρονεῖ
.
783

784. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-707

ἐπιστολάς:
τὰς ἐμὰς ἐπιτολὰς
Vit.
τᾶς ἐμᾶς ἐπιστολᾶς
G.
τὰς ἐμᾶς ἐπιστολὰς
Αld.
τὰς ἐμὰς ἐπιστολάς
, ut reliqui, Lips. sed ad singula haec verba supra scripto.
784

785. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-708

ἴστ᾽:
εὖ γὰρ σαφῶς τόδ᾽ ἴσθ᾽
Ald. Rob. Turn.
εὖ γὰρ σαφῶς τόδ᾽ ἔστε
Lips.
εὖ γὰρ τόδ᾽ ἴστε σαφῶς
G. Cantabr. 1. 2. Colb. 2.
785

Commentary (W. S. Teuffel; revised by N. Wecklein, 1886; German; OCR draft) (Persians, explanatory commentary pp. 43–97. Single-witness OCR; source readings and all reference placements require scan review.) focus

759-764. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-113

1
2
τοιγάρ, wie häufig, zur Strafe (zum Lohn) dafür, 813. σφιν, die intellektuellen Urheber werden für das Geschehene mit- verantwortlich gemacht. - ἐξεκεί- νωσεν πεσόν vgl. Anhang. Seit dem Bestehen des persischen Reichs. ἐξ οὗτε (vgl. 297) wie Eum. 26. - Archiloch. fr. 22: οὐδ᾽ ᾿Ασίης γε καρτερὸς μηλοτρόφου. ταγεῖν, vgl. Sept. 58 ταγεύειν.

765. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-114

3
4
Die folgende fol Übersicht der persischen Geschichte bis auf Xerxes, mit der Tendenz zu zeigen wie noch nie etwas derartiges und ein solcher Regent dagewesen sei, weicht von den Angaben des Herodot mannigfach ab. Vermitt- lungsversuche sind vergeblich... Bil- ligerweise kann man von Äsch. nicht die genaue Kenntnis eines Herodot erwarten, der als Klein- asiate, Geschichtschreiber und Spä- terer für die Ermittlung des Rich- tigen viel günstiger gestellt war.

765-767. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-115

5
6
Μήδος Eigenname (indem nach hellenischer Sitte der Staatengründer als gleichnamig mit dem Volksstamme gesetzt wird, wie Ἴων, Βοιωτός u. s. w.). Wenn Ap- pellativ, so ist entweder Kyaxares gemeint (Herod. I 46: ἡ ᾿Αστυάγεος τοῦ Κυαξάρεω ἡγεμονίη καθαιρε- θεῖσα ὑπὸ Κύρου τοῦ Καμβύσεω) oder Astyages (Xen. Kyrup. I 5, 2: ὁ μὲν ᾿Αστυάγης ἐν τοῖς Μήδοις ἀποθνήσκει, ὁ δὲ Κυαξάρης, ὁ τοῦ ᾿Αστυάγου παῖς, τῆς δὲ Κύρου μη- τρὸς ἀδελφός, τὴν ἀρχὴν ἔλαβε τῶν Μήδων). Jedenfalls liegt eine dunkle Kenntnis der Thatsache zugrunde, dafs zuerst die Meder das herr- schende Volk waren. τόδ᾽ ἔργον das von dem Vater begonnene der Begründung der Herrschaft über Asien. Es gelang ihm dies, denn er war ein Αρταφρένης (= τὰς φρένας ἔχων ἀρτίας), mit etymolo- gischer Ausdeutung des Namens, wie Prom. 85 f. 381. Sept. 658.829. Agam. 1080 ff. Wenn Äsch. hiernach für den zweiten Regenten (und Sohn des Μήδος) einen Artaphrenes hielt, so kommt dies dem Astyages des Herodot näher als dem Kyaxares des Xenophon. Das Geschichtliche über die Aufeinanderfolge der Achä- meniden s. in Realenc. I. S. 46 ff.

768-773. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-116

7
8
Kyros (Khurush oder Kurus = dominus) reg. 560- 530 v. Chr. Von seinen Eroberungen sind nur die dem hellenischen Ge- sichtskreise nächstliegenden ge- nannt: das lydische Reich (Kroisos) und mit (in) (in) diesem Phrygien und Ionien. - ἤλασεν (agitavit, subegit) vgl. Soph. O. R. 27 f.: ἐν δ᾽ ὁ πυρ- φόρος θεὸς σκήψας ἐλαύνει. – ὡς, darnach zu schliefsen, daſs er so u. s. w. Vgl. Eur. Iph. T. 1180 σοφήν σ᾽ ἔθρεψεν Ἑλλάς, ὡς ᾔσθου καλῶς. – Κύρου παῖς, Kambyses (Kambudschija), J. 530-523 v. Chr.

774-777. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-117

9
10
J. 521 v. Chr. Vgl. Herod. III 61 ff. und die groſse Inschrift von Behistan, nach der Übersetzung von Fr. Spiegel, die altpersischen Keilinschriften (Leip- zig 1862), S. 5 ff., wo Dareios sagt: „Kambujija hatte einen Bruder Bardija mit Namen... Diesen tötete er. Als Kambujija den Bardija ge- tötet hatte.., ging er nach Ägypten. Da war ein Mann, ein Mager, Gaumâta mit Namen (bei Justin. 19,7 Cometes), von Pisijâuvādâ aus lehnte er sich auf... So log er die Leute an: Ich bin Bardija, Sohn des Kuru, Bruder des Kam- bujija. Darauf wurde das ganze Reich aufrührerisch gegen Kam- bujija... es war niemand, weder ein Perser noch Meder, der Gau- mâta dem Mager das Reich ent- rissen hätte; das Volk fürchtete ihn wegen seiner Grausamkeit. Niemand wagte etwas zu reden über Gaumâta den Mager, bis ich kam. Dann rief ich den Auramazda um Hülfe an. Auramazda gewährte mir Beistand, im Monate Bâgajadi am zehnten Tage, da war es, da tötete ich mit ergebenen Männern jenen Gaumâta den Mager und die, welche seine vornehmsten Anhänger waren. Es ist eine Festung, Çika- jauvati mit Namen, im Bezirk Niçâya mit Namen, in Medien, dort tötete ich ihn; ich nahm ihm die Herrschaft ab; durch die Gnade Auramazdas wurde ich König, mir Und in derselben Inschrift (S. 37 bei Spiegel):,,Dies sind die Männer, welche damals dort waren als ich Gaumâta den Mager tötete.... Damals halfen diese Männer mir als meine Anhänger: Vindafrana (He- rodot III 70 Ἰνταφρένης, bei Asch. ᾿Αρταφρένης) mit Namen, der Sohn des Vajaçpâra, ein Perser; Utâna ( Οτάνης) mit Namen, der Sohn des Thukhra, ein Perser; Gaubaruva ( Γωβρύης) mit Namen, der Sohn des Mardunija, ein Perser; Vidarna ( Υδάρνης) mit Namen, ein Sohn des Bagâbigna, ein Perser; Bagabukhsa ( Μεγάβυζος) mit Namen, der Sohn des Daduhja, ein Perser; Ardu- manis ( ᾿Ασπαθίνης) mit Namen, der Sohn des Vahuka, ein Perser." Es waren übrigens nicht persön- liche Motive allein, die den Gau- mâta zu seinem Betruge veranlaſs- ten, sondern gewiſs auch das natio- nale, die Herrschaft wieder an die Meder zu bringen" (Fr. Spiegel, Erân, Berlin 1863, S. 324). Vgl. auch noch oben S. 33 f.

778-781. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-118

11
12
Nach Tilgung des unechten Verses (s. Anhang) setzt Dareios stillschweigend als bekannt voraus, daſs einer dieser ἄνδρες φίλοι er selbst gewesen sei. κἀπεστράτευσα πολλά, nach vielen Richtungen; jetzt im einzelnen be- kannt durch die groſse Inschrift von Behistan; s. Spiegel, Keilinschr. S. 9ff. nebst Erân S. 326: ,,Dareios mufste sich das Reich, das er be- herrschen sollte, erst wieder erobern. Auch nachdem diese Eroberung schon gelungen ist, tauchen immer wieder neue Versuche auf. Jede Provinz macht ihre Empörung für sich ab, ohne sich mit der andern zu verbinden, wodurch es dem Da- reios möglich wurde die Aufstände nach und nach zu unterdrücken. Die gefährlichsten waren die des Naditabira in Babylon und die des Fravartis in Medien; gegen beide zieht auch Dareios persönlich zu Felde."

782-786. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-119

13
14
Ξέρξης, persisch Khsajarsâ. – οὐ μνημονεύει: viel- mehr hatte Dareios selbst die Ab- sicht an den Athenern Rache zu nehmen und muſste Xerxes in seinem Zuge eine Ausführung des Willens seines Vaters erblicken, s. 475 f. Herod. VI 94 vgl. 98. VII 1-5. 8, 2, εὖ σαφῶς wie Cho. 197 εὖ σάφ' ἦν