Search the Perseus Catalog for:

← Previous Next →

ΔΑΡΕΙΟΣ

Τοιγάρ σφιν ἔργον ἐστὶν ἐξειργασμένον

μέγιστον, αἰείμνηστον ἀείμν-, οἷον οὐδέπω
760

τόδ' ἄστυ Σούσων ἐξεκείνωσεν πεσόν,

ἐξ οὗτε τιμὴν Ζεὺς ἄναξ τήνδ' ὤπασεν,

ΠΕΡΣΑΙ

ΔΑΡΕΙΟΣ

ἕν' ἄνδρ' ἁπάσης Ἀσίδος μηλοτρόφου

ταγεῖν, ἔχοντα σκῆπτρον εὐθυντήριον.

Μῆδος γὰρ ἦν ὁ πρῶτος ἡγεμὼν στρατοῦ·
765

ἄλλος δ' ἐκείνου παῖς τόδ' ἔργον ἤνυσεν·

φρένες γὰρ αὐτοῦ θυμὸν ᾠακοστρόφουν φακοστρόφουν.

Τρίτος δ' ἀπ' αὐτοῦ Κῦρος, εὐδαίμων ἀνήρ,

ἄρξας ἔθηκε πᾶσιν εἰρήνην φίλοις·

Λυδῶν δὲ λαὸν καὶ Φρυγῶν ἐκτήσατο,
770

Ἰωνίαν τε πᾶσαν ἤλασεν βίᾳ·

θεὸς γὰρ οὐκ ἤχθηρεν, ὡς εὔφρων ἔφυ.

Κύρου δὲ παῖς τέταρτος ἴθυνε στρατόν.

Πέμπτος δὲ Μάρδις ἦρξεν, αἰσχύνη πάτρᾳ

θρόνοισί τ' ἀρχαίοισι· τὸν δὲ σὺν δόλῳ
775

Ἀρταφρένης ἔκτεινεν ἐσθλὸς ἐν δόμοις,

ξὺν ἀνδράσιν φίλοισιν οἷς τόδ' ἦν χρέος·

¹

κἀγὼ πάλου τ' δ' ἔκυρσα τοῦπερ ἤθελον

κἀπεστράτευσα πολλὰ σὺν πολλῷ στρατῷ·
780

ἀλλ' οὐ κακὸν τοσόνδε προσέβαλον πόλει.

Ξέρξης δ' ἐμὸς παῖς ὢν νέος νέος ὢν (ἐὼν) νέα φρονεῖ

κοὐ μνημονεύει τὰς ἐμὰς ἐπιστολάς·

εὖ γὰρ σαφῶς τόδ' ἴστ', ἐμοὶ ξυνήλικες,

ἅπαντες ἡμεῖς οἳ κράτη τάδ' ἔσχομεν
785

οὐκ ἂν φανεῖμεν πήματ' ἔρξαντες τόσα.

Persians. Aeschylus. Paul Mazon (Editor). Paris. 1920-1925.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by Schmidt Sciences.

Current edition Experimental

ΠΕΡΣΑΙ (OCR draft) (Greek) (ΠΕΡΣΑΙ. Paul Mazon, 1920-1925.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (6)

Πέρσαι First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 703-851 focus

Δαρεῖος

ἀλλ᾽ ἐπεὶ δέος παλαιὸν σοὶ φρενῶν ἀνθίσταται,

τῶν ἐμῶν λέκτρων γεραιὰ ξύννομ᾽ εὐγενὲς γύναι,

κλαυμάτων λήξασα τῶνδε καὶ γόων σαφές τί μοι
705

λέξον. ἀνθρώπεια δ᾽ ἄν τοι πήματ᾽ ἂν τύχοι βροτοῖς.

πολλὰ μὲν γὰρ ἐκ θαλάσσης, πολλὰ δ᾽ ἐκ χέρσου κακὰ

γίγνεται θνητοῖς, ὁ μάσσων βίοτος ἢν ταθῇ πρόσω.

Ἄτοσσα

ὦ βροτῶν πάντων ὑπερσχὼν ὄλβον εὐτυχεῖ πότμῳ,¹

ὡς ἕως τ᾽ ἔλευσσες αὐγὰς ἡλίου ζηλωτὸς ὢν
710

βίοτον εὐαίωνα Πέρσαις ὡς θεὸς διήγαγες,

νῦν τέ σε ζηλῶ θανόντα, πρὶν κακῶν ἰδεῖν βάθος.

πάντα γάρ, Δαρεῖ᾽, ἀκούσει μῦθον ἐν βραχεῖ χρόνῳ:²

διαπεπόρθηται τὰ Περσῶν πράγμαθ᾽, ὡς εἰπεῖν ἔπος.³

715

Δαρεῖος

τίνι τρόπῳ; λοιμοῦ τις ἦλθε σκηπτός, ἢ στάσις πόλει;
715

Ἄτοσσα

οὐδαμῶς: ἀλλ᾽ ἀμφ᾽ Ἀθήνας πᾶς κατέφθαρται στρατός.

Δαρεῖος

τίς δ᾽ ἐμῶν ἐκεῖσε παίδων ἐστρατηλάτει; φράσον.

Ἄτοσσα

θούριος Ξέρξης, κενώσας πᾶσαν ἠπείρου πλάκα.

Δαρεῖος

πεζὸς ἢ ναύτης δὲ πεῖραν τήνδ᾽ ἐμώρανεν τάλας;

Ἄτοσσα

ἀμφότερα: διπλοῦν μέτωπον ἦν δυοῖν⁴ στρατευμάτοιν.⁵
720

Δαρεῖος

πῶς δὲ καὶ στρατὸς τοσόσδε⁶ πεζὸς ἤνυσεν περᾶν;

Ἄτοσσα

μηχαναῖς ἔζευξεν Ἕλλης πορθμόν, ὥστ᾽ ἔχειν πόρον.

Δαρεῖος

καὶ τόδ᾽ ἐξέπραξεν, ὥστε Βόσπορον κλῇσαι μέγαν;

Ἄτοσσα

ὧδ᾽⁷ ἔχει: γνώμης δέ πού τις δαιμόνων ξυνήψατο.

Δαρεῖος

φεῦ, μέγας τις ἦλθε δαίμων, ὥστε μὴ φρονεῖν καλῶς.
725

Ἄτοσσα

ὡς ἰδεῖν τέλος πάρεστιν οἷον ἤνυσεν κακόν.

Δαρεῖος

καὶ τί δὴ πράξασιν αὐτοῖς ὧδ᾽ ἐπιστενάζετε;

Ἄτοσσα

ναυτικὸς στρατὸς κακωθεὶς πεζὸν ὤλεσε στρατόν.

Δαρεῖος

ὧδε παμπήδην δὲ λαὸς πᾶς κατέφθαρται δορί;

Ἄτοσσα

πρὸς τάδ᾽ ὡς Σούσων⁸ μὲν⁹ ἄστυ πᾶν κενανδρίαν στένειν.
730

Δαρεῖος

ὦ πόποι κεδνῆς ἀρωγῆς κἀπικουρίας στρατοῦ.

Ἄτοσσα

Βακτρίων δ᾽ ἔρρει πανώλης δῆμος, οὐδέ¹⁰ τις γέρων.

Δαρεῖος

ὦ μέλεος, οἵαν ἄρ᾽ ἥβην ξυμμάχων ἀπώλεσεν.

Ἄτοσσα

μονάδα δὲ Ξέρξην ἔρημόν φασιν οὐ πολλῶν μέτα—

Δαρεῖος

πῶς τε δὴ καὶ ποῖ τελευτᾶν; ἔστι τις σωτηρία;
735

Ἄτοσσα

ἄσμενον μολεῖν γέφυραν γαῖν¹¹ δυοῖν¹² ζευκτηρίαν.

Δαρεῖος

καὶ πρὸς ἤπειρον σεσῶσθαι τήνδε, τοῦτ᾽ ἐτήτυμον;

Ἄτοσσα

ναί: λόγος κρατεῖ σαφηνὴς τοῦτό γ᾽, οὐδ᾽¹³ ἔνι στάσις.

739

Δαρεῖος

φεῦ, ταχεῖά γ᾽ ἦλθε χρησμῶν πρᾶξις, ἐς δὲ παῖδ᾽ ἐμὸν

Ζεὺς ἐπέσκηψεν¹⁴ τελευτὴν θεσφάτων: ἐγὼ δέ που
740

διὰ μακροῦ χρόνου τάδ᾽ ηὔχουν ἐκτελευτήσειν θεούς:

ἀλλ᾽ ὅταν σπεύδῃ τις αὐτός, χὠ θεὸς συνάπτεται.

νῦν κακῶν ἔοικε πηγὴ πᾶσιν ηὑρῆσθαι φίλοις.

παῖς δ᾽ ἐμὸς τάδ᾽ οὐ κατειδὼς ἤνυσεν νέῳ θράσει:

ὅστις Ἑλλήσποντον ἱρὸν δοῦλον ὣς δεσμώμασιν
745

ἤλπισε σχήσειν ῥέοντα, Βόσπορον ῥόον θεοῦ:

καὶ πόρον μετερρύθμιζε, καὶ πέδαις σφυρηλάτοις

περιβαλὼν πολλὴν κέλευθον ἤνυσεν πολλῷ στρατῷ,

θνητὸς ὢν δὲ θεῶν¹⁵ ἁπάντων¹⁶ ᾤετ᾽, οὐκ εὐβουλίᾳ,

καὶ Ποσειδῶνος κρατήσειν. πῶς τάδ᾽ οὐ νόσος¹⁷ φρενῶν
750

εἶχε παῖδ᾽ ἐμόν; δέδοικα μὴ πολὺς πλούτου πόνος

οὑμὸς ἀνθρώποις γένηται τοῦ φθάσαντος ἁρπαγή.

Ἄτοσσα

ταῦτά τοι¹⁸ κακοῖς ὁμιλῶν ἀνδράσιν διδάσκεται

θούριος Ξέρξης: λέγουσι δ᾽ ὡς σὺ μὲν μέγαν¹⁹ τέκνοις

πλοῦτον ἐκτήσω ξὺν αἰχμῇ, τὸν δ᾽ ἀνανδρίας ὕπο
755

ἔνδον αἰχμάζειν, πατρῷον δ᾽ ὄλβον οὐδὲν αὐξάνειν.

τοιάδ᾽ ἐξ ἀνδρῶν ὀνείδη πολλάκις κλύων κακῶν

τήνδ᾽ ἐβούλευσεν κέλευθον καὶ στράτευμ᾽ ἐφ᾽ Ἑλλάδα.

759

Δαρεῖος

τοιγάρ σφιν ἔργον ἐστὶν ἐξειργασμένον

μέγιστον, ἀείμνηστον, οἷον οὐδέπω
760

τόδ᾽ ἄστυ Σούσων ἐξεκείνωσεν πεσόν,

ἐξ οὗτε τιμὴν Ζεὺς ἄναξ τήνδ᾽ ὤπασεν,

ἕν᾽ ἄνδρ᾽ ἁπάσης Ἀσίδος μηλοτρόφου

ταγεῖν, ἔχοντα σκῆπτρον εὐθυντήριον.

Μῆδος γὰρ ἦν²⁰ ὁ πρῶτος ἡγεμὼν στρατοῦ:
765

ἄλλος δ᾽ ἐκείνου παῖς τόδ᾽ ἔργον ἤνυσεν:

φρένες γὰρ αὐτοῦ θυμὸν ᾠακοστρόφουν.²¹

τρίτος δ᾽ ἀπ᾽ αὐτοῦ Κῦρος, εὐδαίμων ἀνήρ,

ἄρξας ἔθηκε πᾶσιν εἰρήνην φίλοις:

Λυδῶν δὲ λαὸν καὶ Φρυγῶν ἐκτήσατο,
770

Ἰωνίαν τε πᾶσαν ἤλασεν βίᾳ.

θεὸς γὰρ οὐκ ἤχθηρεν, ὡς εὔφρων ἔφυ.

Κύρου δὲ παῖς τέταρτος ηὔθυνε²² στρατόν.

πέμπτος δὲ Μάρδος²³ ἦρξεν, αἰσχύνη πάτρᾳ

θρόνοισί τ᾽ ἀρχαίοισι: τὸν δὲ σὺν δόλῳ
775

Ἀρταφρένης ἔκτεινεν ἐσθλὸς ἐν δόμοις,

ξὺν ἀνδράσιν φίλοισιν, οἷς τόδ᾽ ἦν χρέος.

[ἕκτος δὲ Μάραφις, ἕβδομος δ᾽²⁴ Ἀρταφρένης.]²⁵

κἀγὼ πάλου τ᾽²⁶ ἔκυρσα τοῦπερ ἤθελον,

κἀπεστράτευσα πολλὰ σὺν πολλῷ στρατῷ.
780

ἀλλ᾽ οὐ κακὸν τοσόνδε προσέβαλον πόλει.

Ξέρξης δ᾽ ἐμὸς παῖς ὢν νέος²⁷ νέα φρονεῖ,

κοὐ μνημονεύει τὰς ἐμὰς ἐπιστολάς:

εὖ γὰρ σαφῶς τόδ᾽ ἴστ᾽, ἐμοὶ ξυνήλικες,

ἅπαντες ἡμεῖς, οἳ κράτη τάδ᾽ ἔσχομεν,
785

οὐκ ἂν φανεῖμεν πήματ᾽ ἔρξαντες τόσα.

787

Χορός

τί οὖν, ἄναξ Δαρεῖε, ποῖ καταστρέφεις

λόγων τελευτήν; πῶς ἂν ἐκ τούτων ἔτι

πράσσοιμεν ὡς ἄριστα Περσικὸς λεώς;

Δαρεῖος

εἰ μὴ στρατεύοισθ᾽ ἐς τὸν Ἑλλήνων τόπον,
790

μηδ᾽ εἰ στράτευμα πλεῖον ᾖ τὸ Μηδικόν.

αὐτὴ γὰρ ἡ γῆ ξύμμαχος κείνοις πέλει.

Χορός

πῶς τοῦτ᾽ ἔλεξας, τίνι τρόπῳ δὲ συμμαχεῖ;

Δαρεῖος

κτείνουσα λιμῷ τοὺς ὑπερπόλλους²⁸ ἄγαν.

Χορός

ἀλλ᾽ εὐσταλῆ²⁹ τοι λεκτὸν ἀροῦμεν στόλον.
795

Δαρεῖος

ἀλλ᾽ οὐδ᾽ ὁ μείνας νῦν ἐν Ἑλλάδος τόποις³⁰

στρατὸς κυρήσει νοστίμου σωτηρίας.

Χορός

πῶς εἶπας; οὐ γὰρ πᾶν στράτευμα βαρβάρων

περᾷ τὸν Ἕλλης πορθμὸν Εὐρώπης ἄπο;

800

Δαρεῖος

παῦροί γε πολλῶν, εἴ τι πιστεῦσαι θεῶν
800

χρὴ θεσφάτοισιν, ἐς τὰ νῦν πεπραγμένα

βλέψαντα: συμβαίνει γὰρ οὐ τὰ μέν, τὰ δ᾽ οὔ.

κεἴπερ τάδ᾽ ἐστί, πλῆθος ἔκκριτον στρατοῦ

λείπει κεναῖσιν ἐλπίσιν πεπεισμένος.

μίμνουσι δ᾽ ἔνθα πεδίον Ἀσωπὸς ῥοαῖς
805

ἄρδει, φίλον³¹ πίασμα Βοιωτῶν χθονί:

οὗ σφιν κακῶν ὕψιστ᾽ ἐπαμμένει³² παθεῖν,

ὕβρεως ἄποινα κἀθέων φρονημάτων:

οἳ γῆν μολόντες Ἑλλάδ᾽ οὐ θεῶν βρέτη

ᾐδοῦντο συλᾶν οὐδὲ πιμπράναι νεώς:
810

βωμοὶ δ᾽ ἄιστοι, δαιμόνων θ᾽³³ ἱδρύματα

πρόρριζα φύρδην ἐξανέστραπται βάθρων.

τοιγὰρ κακῶς δράσαντες οὐκ ἐλάσσονα

πάσχουσι, τὰ δὲ μέλλουσι, κοὐδέπω κακῶν

κρηνὶς ἀπέσβηκ᾽,³⁴ ἀλλ᾽ ἔτ᾽ ἐκπιδύεται.
815

τόσος γὰρ ἔσται πέλανος αἱματοσταγὴς³⁵

πρὸς γῇ Πλαταιῶν Δωρίδος³⁶ λόγχης ὕπο:

θῖνες νεκρῶν δὲ καὶ τριτοσπόρῳ γονῇ

ἄφωνα σημανοῦσιν³⁷ ὄμμασιν βροτῶν

ὡς οὐχ ὑπέρφευ θνητὸν ὄντα χρὴ φρονεῖν.
820

ὕβρις γὰρ ἐξανθοῦσ᾽ ἐκάρπωσεν στάχυν

ἄτης, ὅθεν πάγκλαυτον ἐξαμᾷ θέρος.

τοιαῦθ᾽ ὁρῶντες τῶνδε τἀπιτίμια

μέμνησθ᾽ Ἀθηνῶν Ἑλλάδος τε, μηδέ τις

ὑπερφρονήσας τὸν παρόντα δαίμονα
825

ἄλλων ἐρασθεὶς ὄλβον ἐκχέῃ μέγαν.

Ζεύς τοι κολαστὴς τῶν ὑπερκόμπων ἄγαν

φρονημάτων ἔπεστιν, εὔθυνος βαρύς.

πρὸς ταῦτ᾽ ἐκεῖνον, σωφρονεῖν κεχρημένον,³⁸

πινύσκετ᾽ εὐλόγοισι νουθετήμασιν,
830

λῆξαι θεοβλαβοῦνθ᾽ ὑπερκόμπῳ θράσει.

σὺ δ᾽, ὦ γεραιὰ μῆτερ ἡ Ξέρξου φίλη,

ἐλθοῦσ᾽ ἐς οἴκους κόσμον ὅστις εὐπρεπὴς

λαβοῦσ᾽ ὑπαντίαζε παιδί. παντὶ³⁹ γὰρ

κακῶν ὑπ᾽ ἄλγους λακίδες ἀμφὶ σώματι
835

στημορραγοῦσι ποικίλων ἐσθημάτων.

ἀλλ᾽ αὐτὸν εὐφρόνως σὺ πράυνον λόγοις:

μόνης γάρ, οἶδα, σοῦ κλύων ἀνέξεται.

ἐγὼ δ᾽ ἄπειμι γῆς ὑπὸ ζόφον κάτω.

ὑμεῖς δέ, πρέσβεις, χαίρετ᾽, ἐν κακοῖς ὅμως
840

ψυχὴν διδόντες ἡδονῇ⁴⁰ καθ᾽ ἡμέραν,

ὡς τοῖς θανοῦσι πλοῦτος οὐδὲν ὠφελεῖ.

843

Χορός

ἦ πολλὰ καὶ παρόντα καὶ μέλλοντ᾽ ἔτι

ἤλγησ᾽ ἀκούσας βαρβάροισι πήματα.

Ἄτοσσα

ὦ δαῖμον, ὥς με πόλλ᾽ ἐσέρχεται⁴¹ κακῶν⁴²
845

ἄλγη, μάλιστα δ᾽ ἥδε συμφορὰ δάκνει,

ἀτιμίαν γε παιδὸς ἀμφὶ σώματι

ἐσθημάτων κλύουσαν, ἥ νιν ἀμπέχει.

ἀλλ᾽ εἶμι, καὶ λαβοῦσα κόσμον ἐκ δόμων

ὑπαντιάζειν παιδί μου⁴³ πειράσομαι.
850

οὐ γὰρ τὰ φίλτατ᾽ ἐν κακοῖς προδώσομεν.

852

Πέρσαι Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922.) — 703-851 focus

Δαρεῖος

ἀλλʼ ἐπεὶ δέος παλαιὸν σοὶ φρενῶν ἀνθίσταται,

τῶν ἐμῶν λέκτρων γεραιὰ ξύννομʼ εὐγενὲς γύναι,

κλαυμάτων λήξασα τῶνδε καὶ γόων σαφές τί μοι
705

λέξον· ἀνθρώπεια δʼ ἄν τοι πήματʼ ἂν τύχοι βροτοῖς.

πολλὰ μὲν γὰρ ἐκ θαλάσσης, πολλὰ δʼ ἐκ χέρσου κακὰ

γίγνεται θνητοῖς, ὁ μάσσων βίοτος ἢν ταθῇ, πρόσω.

Ἄτοσσα

ὦ βροτῶν πάντων ὑπερσχὼν ὄλβον εὐτυχεῖ πότμῳ

ὡς ἕως τʼ ἔλευσσες αὐγὰς ἡλίου ζηλωτὸς ὢν
710

βίοτον εὐαίωνα Πέρσαις ὡς θεὸς διήγαγες,

νῦν τέ σε ζηλῶ θανόντα, πρὶν κακῶν ἰδεῖν βάθος.

πάντα γάρ, Δαρεῖʼ ἀκούσῃ μῦθον ἐν βραχεῖ χρόνῳ.

διαπεπόρθηται τὰ Περσῶν πράγμαθʼ, ὡς εἰπεῖν ἔπος.

715

Δαρεῖος

τίνι τρόπῳ; λοιμοῦ τις ἦλθε σκηπτὸς ἢ στάσις πόλει;
715

Ἄτοσσα

οὐδαμῶς· ἀλλʼ ἀμφʼ Ἀθήνας πᾶς κατέφθαρται στρατός.

Δαρεῖος

τίς δʼ ἐμῶν ἐκεῖσε παίδων ἐστρατηλάτει; φράσον.

Ἄτοσσα

θούριος Ξέρξης, κενώσας πᾶσαν ἠπείρου πλάκα.

Δαρεῖος

πεζὸς ἢ ναύτης δὲ πεῖραν τήνδʼ ἐμώρανεν τάλας;

Ἄτοσσα

ἀμφότερα· διπλοῦν μέτωπον ἦν δυοῖν στρατευμάτοιν.
720

Δαρεῖος

πῶς δὲ καὶ στρατὸς τοσόσδε πεζὸς ἤνυσεν περᾶν;

Ἄτοσσα

μηχαναῖς ἔζευξεν Ἕλλης πορθμόν, ὥστʼ ἔχειν πόρον.

Δαρεῖος

καὶ τόδʼ ἐξέπραξεν, ὥστε Βόσπορον κλῇσαι μέγαν·

Ἄτοσσα

ὧδʼ ἔχει· γνώμης δέ πού τις δαιμόνων ξυνήψατο.

Δαρεῖος

φεῦ, μέγας τις ἦλθε δαίμων, ὥστε μὴ φρονεῖν καλῶς.
725

Ἄτοσσα

ὡς ἰδεῖν τέλος πάρεστιν οἷον ἤνυσεν κακόν.

Δαρεῖος

καὶ τί δὴ πράξασιν αὐτοῖς ὧδʼ ἐπιστενάζετε;

Ἄτοσσα

ναυτικὸς στρατὸς κακωθεὶς πεζὸν ὤλεσε στρατόν.

Δαρεῖος

ὧδε παμπήδην δὲ λαὸς πᾶς κατέφθαρται δορί;

Ἄτοσσα

πρὸς τάδʼ ὡς Σούσων μὲν ἄστυ πᾶν κενανδρίαν στένει.
730

Δαρεῖος

ὦ πόποι κεδνῆς ἀρωγῆς κἀπικουρίας στρατοῦ.

Ἄτοσσα

Βακτρίων δʼ ἔρρει πανώλης δῆμος, οὐδέ τις γέρων.

Δαρεῖος

ὦ μέλεος, οἵαν ἄρʼ ἥβην ξυμμάχων ἀπώλεσεν.

Ἄτοσσα

μονάδα δὲ Ξέρξην ἔρημόν φασιν οὐ πολλῶν μέτα—

Δαρεῖος

πῶς τε δὴ καὶ ποῖ τελευτᾶν; ἔστι τις σωτηρία;
735

Ἄτοσσα

ἄσμενον μολεῖν γέφυραν γαῖν δυοῖν ζευκτηρίαν.

Δαρεῖος

καὶ πρὸς ἤπειρον σεσῶσθαι τήνδε, τοῦτʼ ἐτήτυμον;

Ἄτοσσα

ναί· λόγος κρατεῖ σαφηνὴς τοῦτό γʼ, οὐδʼ ἔνι στάσις.

739

Δαρεῖος

φεῦ, ταχεῖά γʼ ἦλθε χρησμῶν πρᾶξις, ἐς δὲ παῖδʼ ἐμὸν

Ζεὺς ἀπέσκηψεν τελευτὴν θεσφάτων· ἐγὼ δέ που
740

διὰ μακροῦ χρόνου τάδʼ ηὔχουν ἐκτελευτήσειν θεούς·

ἀλλʼ ὅταν σπεύδῃ τις αὐτός, χὠ θεὸς συνάπτεται.

νῦν κακῶν ἔοικε πηγὴ πᾶσιν ηὑρῆσθαι φίλοις.

παῖς δʼ ἐμὸς τάδʼ οὐ κατειδὼς ἤνυσεν νέῳ θράσει·

ὅστις Ἑλλήσποντον ἱρὸν δοῦλον ὣς δεσμώμασιν
745

ἤλπισε σχήσειν ῥέοντα, Βόσπορον ῥόον θεοῦ·

καὶ πόρον μετερρύθμιζε, καὶ πέδαις σφυρηλάτοις

περιβαλὼν πολλὴν κέλευθον ἤνυσεν πολλῷ στρατῷ,

θνητὸς ὢν θεῶν τε πάντων ᾤετʼ, οὐκ εὐβουλίᾳ,

καὶ Ποσειδῶνος κρατήσειν. πῶς τάδʼ οὐ νόσος φρενῶν
750

εἶχε παῖδʼ ἐμόν; δέδοικα μὴ πολὺς πλούτου πόνος

οὑμὸς ἀνθρώποις γένηται τοῦ φθάσαντος ἁρπαγή.

Ἄτοσσα

ταῦτά τοι κακοῖς ὁμιλῶν ἀνδράσιν διδάσκεται

θούριος Ξέρξης· λέγουσι δʼ ὡς σὺ μὲν μέγαν τέκνοις

πλοῦτον ἐκτήσω ξὺν αἰχμῇ, τὸν δʼ ἀνανδρίας ὕπο
755

ἔνδον αἰχμάζειν, πατρῷον δʼ ὄλβον οὐδὲν αὐξάνειν.

τοιάδʼ ἐξ ἀνδρῶν ὀνείδη πολλάκις κλύων κακῶν

τήνδʼ ἐβούλευσεν κέλευθον καὶ στράτευμʼ ἐφʼ Ἑλλάδα.

759

Δαρεῖος

τοιγάρ σφιν ἔργον ἐστὶν ἐξειργασμένον

μέγιστον, ἀείμνηστον, οἷον οὐδέπω
760

τόδʼ ἄστυ Σούσων ἐξεκείνωσεν πεσόν,

ἐξ οὗτε τιμὴν Ζεὺς ἄναξ τήνδʼ ὤπασεν,

ἕνʼ ἄνδρʼ ἁπάσης Ἀσίδος μηλοτρόφου

ταγεῖν, ἔχοντα σκῆπτρον εὐθυντήριον.

Μῆδος γὰρ ἦν ὁ πρῶτος ἡγεμὼν στρατοῦ·
765

ἄλλος δʼ ἐκείνου παῖς τόδʼ ἔργον ἤνυσεν·

φρένες γὰρ αὐτοῦ θυμὸν ᾠακοστρόφουν.

τρίτος δʼ ἀπʼ αὐτοῦ Κῦρος, εὐδαίμων ἀνήρ,

ἄρξας ἔθηκε πᾶσιν εἰρήνην φίλοις·

Λυδῶν δὲ λαὸν καὶ Φρυγῶν ἐκτήσατο,
770

Ἰωνίαν τε πᾶσαν ἤλασεν βίᾳ.

θεὸς γὰρ οὐκ ἤχθηρεν, ὡς εὔφρων ἔφυ.

Κύρου δὲ παῖς τέταρτος ηὔθυνε στρατόν.

πέμπτος δὲ Μάρδος ἦρξεν, αἰσχύνη πάτρᾳ

θρόνοισί τʼ ἀρχαίοισι· τὸν δὲ σὺν δόλῳ
775

Ἀρταφρένης ἔκτεινεν ἐσθλὸς ἐν δόμοις,

ξὺν ἀνδράσιν φίλοισιν, οἷς τόδʼ ἦν χρέος.

ἕκτος δὲ Μάραφις, ἕβδομος δʼ Ἀρταφρένης.

κἀγὼ πάλου τʼ ἔκυρσα τοῦπερ ἤθελον,

κἀπεστράτευσα πολλὰ σὺν πολλῷ στρατῷ·
780

ἀλλʼ οὐ κακὸν τοσόνδε προσέβαλον πόλει.

Ξέρξης δʼ ἐμὸς παῖς ὢν νέος νέα φρονεῖ,

κοὐ μνημονεύει τὰς ἐμὰς ἐπιστολάς·

εὖ γὰρ σαφῶς τόδʼ ἴστʼ, ἐμοὶ ξυνήλικες,

ἅπαντες ἡμεῖς, οἳ κράτη τάδʼ ἔσχομεν,
785

οὐκ ἂν φανεῖμεν πήματʼ ἔρξαντες τόσα.

787

Χορός

τί οὖν, ἄναξ Δαρεῖε, ποῖ καταστρέφεις

λόγων τελευτήν; πῶς ἂν ἐκ τούτων ἔτι

πράσσοιμεν ὡς ἄριστα Περσικὸς λεώς;

Δαρεῖος

εἰ μὴ στρατεύοισθʼ ἐς τὸν Ἑλλήνων τόπον,
790

μηδʼ εἰ στράτευμα πλεῖον τὸ Μηδικόν.

αὐτὴ γὰρ ἡ γῆ ξύμμαχος κείνοις πέλει.

Χορός

πῶς τοῦτʼ ἔλεξας, τίνι τρόπῳ δὲ συμμαχεῖ;

Δαρεῖος

κτείνουσα λιμῷ τοὺς ὑπερπόλλους ἄγαν.

Χορός

ἀλλʼ εὐσταλῆ τοι λεκτὸν ἀροῦμεν στόλον.
795

Δαρεῖος

ἀλλʼ οὐδʼ ὁ μείνας νῦν ἐν Ἑλλάδος τόποις

στρατὸς κυρήσει νοστίμου σωτηρίας.

Χορός

πῶς εἶπας; οὐ γὰρ πᾶν στράτευμα βαρβάρων

περᾷ τὸν Ἕλλης πορθμὸν Εὐρώπης ἄπο;

800

Δαρεῖος

παῦροι γε πολλῶν, εἴ τι πιστεῦσαι θεῶν
800

χρὴ θεσφάτοισιν, ἐς τὰ νῦν πεπραγμένα

βλέψαντα· συμβαίνει γὰρ οὐ τὰ μέν, τὰ δʼ οὔ.

κεἴπερ τάδʼ ἐστί, πλῆθος ἔκκριτον στρατοῦ

λείπει κεναῖσιν ἐλπίσιν πεπεισμένος.

μίμνουσι δʼ ἔνθα πεδίον Ἀσωπὸς ῥοαῖς
805

ἄρδει, φίλον πίασμα Βοιωτῶν χθονί·

οὗ σφιν κακῶν ὕψιστʼ ἐπαμμένει παθεῖν,

ὕβρεως ἄποινα κἀθέων φρονημάτων·

οἳ γῆν μολόντες Ἑλλάδʼ οὐ θεῶν βρέτη

ᾐδοῦντο συλᾶν οὐδὲ πιμπράναι νεώς·
810

βωμοὶ δʼ ἄιστοι, δαιμόνων θʼ ἱδρύματα

πρόρριζα φύρδην ἐξανέστραπται βάθρων.

τοιγὰρ κακῶς δράσαντες οὐκ ἐλάσσονα

πάσχουσι, τὰ δὲ μέλλουσι, κοὐδέπω κακῶν

κρηνὶς ἀπέσβηκʼ ἀλλʼ ἔτʼ ἐκπιδύεται.
815

τόσος γὰρ ἔσται πέλανος αἱματοσφαγὴς

πρὸς γῇ Πλαταιῶν Δωρίδος λόγχης ὕπο·

θῖνες νεκρῶν δὲ καὶ τριτοσπόρῳ γονῇ

ἄφωνα σημανοῦσιν ὄμμασιν βροτῶν

ὡς οὐχ ὑπέρφευ θνητὸν ὄντα χρὴ φρονεῖν.
820

ὕβρις γὰρ ἐξανθοῦσʼ ἐκάρπωσεν στάχυν

ἄτης, ὅθεν πάγκλαυτον ἐξαμᾷ θέρος.

τοιαῦθʼ ὁρῶντες τῶνδε τἀπιτίμια

μέμνησθʼ Ἀθηνῶν Ἑλλάδος τε, μηδέ τις

ὑπερφρονήσας τὸν παρόντα δαίμονα
825

ἄλλων ἐρασθεὶς ὄλβον ἐκχέῃ μέγαν.

Ζεύς τοι κολαστὴς τῶν ὑπερκόμπων ἄγαν

φρονημάτων ἔπεστιν, εὔθυνος βαρύς.

πρὸς ταῦτʼ ἐκεῖνον, σωφρονεῖν κεχρημένον,

πινύσκετʼ εὐλόγοισι νουθετήμασιν,
830

λῆξαι θεοβλαβοῦνθʼ ὑπερκόμπῳ θράσει.

σὺ δʼ, ὦ γεραιὰ μῆτερ ἡ Ξέρξου φίλη,

ἐλθοῦσʼ ἐς οἴκους κόσμον ὅστις εὐπρεπὴς

λαβοῦσʼ ὑπαντίαζε παιδί. πάντα γὰρ

κακῶν ὑπʼ ἄλγους λακίδες ἀμφὶ σώματι
835

στημορραγοῦσι ποικίλων ἐσθημάτων.

ἀλλʼ αὐτὸν εὐφρόνως σὺ πράυνον λόγοις·

μόνης γάρ, οἶδα, σοῦ κλύων ἀνέξεται.

ἐγὼ δʼ ἄπειμι γῆς ὑπὸ ζόφον κάτω.

ὑμεῖς δέ, πρέσβεις, χαίρετʼ, ἐν κακοῖς ὅμως
840

ψυχῇ διδόντες ἡδονὴν καθʼ ἡμέραν,

ὡς τοῖς θανοῦσι πλοῦτος οὐδὲν ὠφελεῖ.

843

Χορός

ἦ πολλὰ καὶ παρόντα καὶ μέλλοντʼ ἔτι

ἤλγησʼ ἀκούσας βαρβάροισι πήματα.

Ἄτοσσα

ὦ δαῖμον, ὥς με πόλλʼ ἐσέρχεται κακὰ
845

ἄλγη, μάλιστα δʼ ἥδε συμφορὰ δάκνει,

ἀτιμίαν γε παιδὸς ἀμφὶ σώματι

ἐσθημάτων κλύουσαν, ἥ νιν ἀμπέχει.

ἀλλʼ εἶμι, καὶ λαβοῦσα κόσμον ἐκ δόμων

ὑπαντιάζειν παιδί μου πειράσομαι.
850

οὐ γὰρ τὰ φίλτατʼ ἐν κακοῖς προδώσομεν.

Πέρσαι (OCR draft) Experimental (Πέρσαι. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 759 focus

Δ.Α.

τοιγάρ σφιν ἔργον ἐστὶν ἐξειργασμένον

μέγιστον, ἀείμνηστον, οἷον οὐδέπω
760

τόδ᾽ ἄστυ Σούσων ἐξεκείνωσεν πεσόν,

ἐξ οὗτε τιμὴν Ζεὺς ἄναξ τήνδ᾽ ὤπασεν,

ἕν᾽ ἄνδρ᾽ ἁπάσης᾿ Ασίδος μηλοτρόφου

ταγεῖν, ἔχοντα σκῆπτρον εὐθυντήριον.

Μῆδος γὰρ ἦν ὁ πρῶτος ἡγεμὼν στρατοῦ·
765

ἄλλος δ᾽ ἐκείνου παῖς τόδ᾽ ἔργον ἤνυσε,

τρίτος δ᾽ ἀπ᾿ αὐτοῦ Κῦρος, εὐδαίμων ἀνὴρ,

ἄρξας ἔθηκε πᾶσιν εἰρήνην φίλοις·

Λυδῶν δὲ λαὸν καὶ Φρυγῶν ἐκτήσατο,
770

Ἰωνίαν τε πᾶσαν ἤλασεν βίᾳ.

θεὸς γὰρ οὐκ ἤχθηρεν, ὡς εὔφρων ἔφυ.

Κύρου δὲ παῖς τέταρτος ηὔθυνε στρατόν.

πέμπτος δὲ Μέρδις ἦρξεν, αἰσχύνη πάτρα

θρόνοισί τ᾽ ἀρχαίοισι· τὸν δὲ σὺν δόλῳ
775

Ἀρταφρένης ἔκτεινεν ἐσθλὸς ἐν δόμοις,

φρένες γὰρ αὐτοῦ θυμὸν ᾠακοστρόφουν,

ξὺν ἀνδράσιν φίλοισιν, οἷς τόδ᾽ ἦν χρέος.

ἕκτος δὲ Μάραφις, ἕβδομός τ᾽ Ἀρταφρένης.

κἀγὼ πάλου τ᾽ ἔκυρσα τοῦπερ ἤθελον,

κἀπεστράτευσα πολλὰ σὺν πολλῷ στρατῷ·
780

ἀλλ᾽ οὐ κακὸν τοσόνδε προσέβαλον πόλει.

Ξέρξης δ᾽ ἐμὸς παῖς ὢν νέος φρονεῖ νέα,

κου μνημονεύει τὰς ἐμὰς ἐπιστολάς·

εὖ γὰρ σαφῶς τόδ᾽ ἴστ᾽, ἐμοὶ ξυνήλικες,

ἅπαντες ἡμεῖς, οἱ κράτη τάδ᾽ ἔσχομεν,

785

οὐκ ἂν φανεῖμεν πήματ᾽ ἔρξαντες τόσα.

Πέρσαι (OCR draft) Experimental (Πέρσαι. Gottfried Hermann, 1852.) — 759 focus

τοιγάρ σφιν ἔργον ἐστὶν ἐξειργασμένον

760

μέγιστον, ἀείμνηστον, οἷον οὐδέπω

τόδ᾽ ἄστυ Σούσων ἐξερήμωσεν πέσος,

ἐξ οὗ ¹ γε τιμὴν Ζεὺς ἄναξ τήνδ' ὤπασεν,

ἓν᾽ ἄνδρ᾽ ἁπάσης Ἀσίδος μηλοτρόφου

ταγεῖν, ἔχοντα σκῆπτρον εὐθυντήριον.

765

Μῆδος γὰρ ἦν ὁ πρῶτος ἡγεμὼν στρατοῦ·

ἄλλος δ᾽ ἐκείνου παῖς τόδ᾽ ἔργον ἤνυσεν.

φρένες γὰρ αὐτοῦ θυμὸν οἰακοστρόφουν.

τρίτος δ᾽ ἀπ᾽ αὐτοῦ Κῦρος, εὐδαίμων ἀνήρ,

ἄρξας ἔθηκε πᾶσιν εἰρήνην φίλοις·

770

Λυδῶν δὲ λαὸν καὶ Φρυγῶν ἐκτήσατο,

Ἰωνίαν τε πᾶσαν ἤλασεν βίᾳ.

θεὸς γὰρ οὐκ ἤχθηρεν, ὡς εὔφρων ἔφυ.

Κύρου δὲ παῖς τέταρτος ἴθυνε στρατόν.

πέμπτος δὲ Μάρδος ἦρξεν, αἰσχύνη πάτρᾳ

775

θρόνοισί τ᾽ ἀρχαίοισι· τὸν δὲ σὺν δόλῳ

Ἀρταφρένης ἔκτεινεν ἐσθλὸς ἐν δόμοις,

ξὺν ἀνδράσιν φίλοισιν, οἷς τόδ᾽ ἦν χρέος.

ἕκτος δὲ Μάραφις, ἑβδομός τ' Ἀρταφρένης.

κἀγὼ πάλου τ᾽ ἔκυρσα τοῦπερ ἤθελον

780

κἀπεστράτευσα πολλὰ σὺν πολλῷ στρατῷ.

ἀλλ᾽ οὐ κακὸν τοσόνδε προσέβαλον πόλει.

Ξέρξης δ᾽ ἐμὸς παῖς νέος ὢν νέα φρονεῖ,

κοὐ μνημονεύει τὰς ἐμὰς ἐπιστολάς·

εὖ γὰρ σαφῶς τόδ᾽ ἴστ᾽, ἐμοὶ ξυνήλικες,

785

ἅπαντες ἡμεῖς, οἳ κράτη τάδ᾽ ἔσχομεν,

οὐκ ἂν φανεῖμεν πήματ' ἔρξαντες τόσα.

AESCHYLUS I. 114 ΑΙΣΧΥΛΟΥ

Χορός

Πέρσαι (OCR draft) Experimental (Πέρσαι. N. Wecklein, 1885.) — 759 focus

τοιγάρ σφιν ἔργον ἐστὶν ἐξειργασμένον

μέγιστον, ἀείμνηστον, οἷον οὐδέπω

τόδ᾽ ἄστυ Σούσων ἐξεκείνωσεν πεσόν,

ἐξ οὗτε τιμὴν Ζεὺς ἄναξ τήνδ᾽ ὤπασεν,

ἕν᾽ ἄνδρ᾽ ἁπάσης Ἀσίδος μηλοτρόφου
765

ταγεῖν, ἔχοντα σκῆπτρον εὐθυντήριον.

Μῆδος γὰρ ἦν ὁ πρῶτος ἡγεμὼν στρατοῦ.

ἄλλος δ᾽ ἐκείνου παῖς τόδ᾽ ἔργον ἤνυσεν·

φρένες γὰρ αὐτοῦ θυμὸν ᾠακοστρόφουν.

τρίτος δ᾽ ἀπ᾽ αὐτοῦ Κῦρος, εὐδαίμων ἀνήρ,
770

ἄρξας ἔθηκεν πᾶσιν εἰρήνην φίλοις·

Λυδῶν δὲ λαὸν καὶ Φρυγῶν ἐκτήσατο,

Ἰωνίαν τε πᾶσαν ἤλασεν βίᾳ·

θεὸς γὰρ οὐκ ἤχθηρεν, ὡς εὔφρων ἔφυ.

Κύρου δὲ παῖς τέταρτος ηὔθυνε στρατόν.
775

πέμπτος δὲ Μάρδος ἦρξεν, αἰσχύνη πάτρᾳ

¹²³⁴⁵⁶⁷

ἦν γὰρ ἦν γὰρ α superscr. ᾠακοστρόφουν ᾠακοστρόφουν οαποστρόφουν ἤλασεν ἤλασε ἤχθηρεν ἤχθηρεν ηὔθυνε ηὔθυνε ἤθυνε mutatum in ἔθυνε Μάρδος δ' εμάρδοσ ισ superscripsit πάτρᾳ πάτρης α superscr.

PERSAE. 43

ΔΑ.

θρόνοισί τ᾿ ἀρχαίοισι· τὸν δὲ σὺν δόλῳ

Ἀρταφρένης ἔκτεινεν ἐσθλὸς ἐν δόμοις,

ξὺν ἀνδράσιν φίλοισιν, οἷς τόδ᾽ ἦν χρέος.

ἕκτος δὲ Μάραφις, ἕβδομος δ᾽ Ἀρταφρένης.
780

κἀγὼ πάλου τ᾽ ἔκυρσα τοῦπερ ἤθελον

κἀπεστράτευσα πολλὰ σὺν πολλῷ στρατῷ.

ἀλλ᾽ οὐ κακὸν τοσόνδε προσέβαλον πόλει·

Ξέρξης δ᾽ ἐμὸς παῖς νέος ἐὼν νέα φρονεῖ

κοὐ μνημονεύει τὰς ἐμὰς ἐπιστολάς.
785

εὖ γὰρ σαφῶς τόδ᾽ ἴστ᾽, ἐμοὶ ξυνήλικες,

ἅπαντες ἡμεῖς, οἱ κράτη τάδ᾽ ἔσχομεν,

οὐκ ἂν φανεῖμεν πήματ᾽ ἔρξαντες τόσα.

ΧΟ.

Aeschyli Persae (OCR draft) Experimental (Aeschyli Persae. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 759 focus

ΔΑ.

τοιγάρ σφιν ἔργον ἐστὶν ἐξειργασμένον

μέγιστον ἀείμνηστον, οἷον οὐδέπω
760

τόδ᾽ ἄστυ Σούσων ἐξεκείνωσεν πεσόν,

ἐξ οὗτε τιμὴν Ζεὺς ἄναξ τήνδ᾽ ὤπασεν,

ἕν᾽ ἄνδρα πάσης ᾿Ασίδος μηλοτρόφου

ταγεῖν, ἔχοντα σκῆπτρον εὐθυντήριον.

Μῆδος γὰρ ἦν ὁ πρῶτος ἡγεμὼν στρατοῦ.
765

ἄλλος δ᾽ ἐκείνου παῖς τόδ᾽ ἔργον ἤνυσεν·

φρένες γὰρ αὐτοῦ θυμὸν ὠιακοστρόφουν.

τρίτος δ᾽ ἀπ᾿ αὐτοῦ Κῦρος, εὐδαίμων ἀνήρ,

ἄρξας ἔθηκε πᾶσιν εἰρήνην φίλοις·

Λυδῶν δὲ λαὸν καὶ Φρυγῶν ἐκτήσατο,
770

Ἰωνίαν τε πᾶσαν ἤλασεν βίαι·

Apparatus Criticus

ὅστις τις om. ἱρὸn ἱερὸν ἤλπισε ἤλπιζε σχήσειν σχίσειν σφυρηλάτοις σφυρηλάταις πολλὴν πολὺν θεῶν τε θεῶν τε θ. δέ νόσος νόος πόνος πόρος μέγαν μέγα αἰχμάζειν ὀχμάζειν Ἑλλάδα Ἑλλάδι ἀείμνηστον αἰειμ. πεσόν πεσσὸν -κείνωσ᾽ εἰσπεσόν ἐξ οὗτε ἐξ οὐ γε ἕν᾽ ἄνδρα πάσης ἄνδρ᾽ ἁπάσης ᾿Ασίδος ἀσίδος ἀσιάδος μηλοτρόφου μητροτρόφου μετρολόφου εὐθυντήριον ἰθυντήριον ἦν ὁ πρῶτος ἦν γὰρ ὠιακοστρόφουν οἰακοστρ. πᾶσιν πᾶσαν

ΔΑ.

θεὸς γὰρ οὐκ ἤχθηρεν, ὡς εὔφρων ἔφυ.

Κύρου δὲ παῖς τέταρτος ηὔθυνε στρατόν.

πέμπτος δὲ Μάρδος ἦρξεν, αἰσχύνη πάτραι

θρόνοισί τ᾽ ἀρχαίοισι· τὸν δὲ σὺν δόλωι
775

᾿Αρταφρένης ἔκτεινεν ἐσθλὸς ἐν δόμοις

ξὺν ἀνδράσιν φίλοισιν, οἷς τόδ᾽ ἦν χρέος.

[ἕκτος δὲ Μάραφις, ἕβδομος δ᾽ Αρταφρένης.]

ἐγὼ δ᾽ ἔκυρσα τοῦπερ ἤθελον πάλου

κἀπεστράτευσα πολλὰ σὺν πολλῶι στρατῶι.
780

ἀλλ᾽ οὐ κακὸν τοσόνδε προσέβαλον πόλει·

Ξέρξης δ᾽ ἐμὸς παῖς ὢν νέος φρονεῖ νέα

κού μνημονεύει τὰς ἐμὰς ἐπιστολάς.

εὐ γὰρ σαφῶς τόδ᾽ ἴστ᾽ ἐμοὶ ξυνήλικες,

ἅπαντες ἡμεῖς, οἳ κράτη τάδ᾽ ἔσχομεν,
785

οὐκ ἂν φανεῖμεν πήματ᾽ ἔρξαντες τόσα.

Translations (8)

Persians Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922. (Modernized by Perseus.)) — 703-850 focus

Darius

Since dread long ingrained in your mind restrains you,

cease, noble woman, venerable partner of my bed, from your tears and laments, speak to me with all frankness. Afflictions ordained for human life must, we know, befall mankind. For many calamities from the sea, many from the land, arise to mortal men if their span of life is extended far.
705

Atossa

O you who in prosperity surpassed all mortal men by your happy destiny,

since, so long as you gazed upon the beams of the sun, you lived a life of felicity, envied of all, in Persian eyes a god, so now too I consider you fortunate in that you died before you beheld the depth of our calamities. The whole tale, O Darius, you will hear in brief space of time: the power of Persia is ruined almost utterly.
710

715

Darius

How did it happen? Did some stroke of pestilence or factional strife come upon the State?
715

Atossa

Neither; but near Athens our whole host has been brought to ruin.

Darius

Tell me, what son of mine led our army there?

Atossa

Impetuous Xerxes, depopulating the whole surface of the continent.

Darius

Was it by land or sea that he made this mad expedition, the reckless man?

Atossa

By both. There was a twofold front of double armies.
720

Darius

But how was it that so vast a land force won a passage to the farther shore?

Atossa

By a clever device he yoked the Hellespont so as to gain a passage.

Darius

What! Did he succeed in closing the mighty Bosporus ?

Atossa

Yes indeed. One of the divine powers must have assisted him in his purpose.

Darius

Alas! Some mighty power came upon him so that he was not able to think clearly.
725

Atossa

Yes, since we can see the outcome, what ruin he wrought.

Darius

And how then did they fare that you now lament them?

Atossa

Disaster to the naval force brought ruin to the force on land.

Darius

And did the whole army utterly perish by the spear?

Atossa

Yes, and it is for this reason that the whole city of Susa groans at its desolation.
730

Darius

Alas for the loss of our warriors’ valiant force and defence!

Atossa

And the host of the Bactrians is lost, wholly destroyed: not even an old man is left.

Darius

Unhappy man, since he has brought to ruin the youth of our allies.

Atossa

But Xerxes, alone and forlorn, with scanty train, they say—

Darius

Met his end, how, tell me, and where? Of his safety is there any hope?
735

Atossa

To his joy he reached the bridge yoking the two continents.

Darius

And reached our continent in safety? Is this certain?

Atossa

Yes, a proven report establishes this. Doubt there is none.

739

Darius

Alas! The fulfilment of the oracles has indeed come swiftly, and it is my son upon whom

Zeus has caused their issue to descend. Yet I was confident that, only after long lapse of time, the gods would in some way bring them to accomplishment; nevertheless, when man hastens to his own undoing, the god too participates with him. A fountain of misfortune has now, I think, been discovered for all I love. A son of mine it was who, in his ignorance, brought these things to pass through youthful recklessness;
740

for he conceived the hope that he could by shackles, as if it were a slave, restrain the current of the sacred Hellespont , the Bosporus , a stream divine; he set himself to fashion a roadway of a new type, and, by casting upon it hammer-wrought fetters, made a spacious causeway for his mighty host. Mortal though he was, he thought in his folly that he would gain the mastery of all the gods,
745

yes, even over Poseidon. Must this not have been a disease of the soul that possessed my son? I fear that the plenteous treasure amassed by my toil may become the prey of the spoiler.
750

Atossa

This lesson impetuous Xerxes learned through conversation with evil men. For they kept telling him that, whereas you

won plentiful treasure for your children by your spear, he, on his part, through lack of manly spirit, played the warrior at home and did not increase his father’s wealth. Hearing such taunts many a time from evil counsellors, he planned this expedition and army against Hellas .
755

759

Darius

Therefore a calamity

dreadful and unforgettable has been caused by him, a desolating calamity such as never before befell this city of Susa since our Lord Zeus first ordained that one ruler should bear sway over all Asia with its flocks and wield the sceptre of its government.
760

For Medus was first to be the leader of its host; and another, his son, completed his work since wisdom ruled his spirit. Third, after him, Cyrus, blessed in good fortune, came to the throne and established peace for all his people.
765

The Lydians and Phrygians he won to his rule, and the whole of Ionia he subdued by force; for he won the favor of the gods through his right-mindedness. Fourth in succession, the son of Cyrus ruled the host. Fifth in the list, Mardus came to power, a disgrace to his native land
770

and to the ancient throne; but he was slain in his palace by the guile of noble Artaphrenes, with the help of friends whose duty this was. Sixth came Maraphis, and seventh Artaphrenes.¹ And I in turn attained the lot I desired,
775

and many a campaign I made with a valiant force; but disaster so dire as this I brought not upon the state. Yet Xerxes my son, youth that he is, has the mind of youth and does not remember my injunctions. Be sure of this, my age-mates:
780

all of us who have held this sovereign power cannot be shown to have wrought ruin as great as this.
785

787

Chorus

What then, O king Darius? What is the intention of your words? How, after this reverse, may we, the people of Persia , best prosper in time to come?

Darius

If you do not take the field against the Hellenes’ land, even if the forces of the Medes outnumber theirs. The land itself is their ally.
790

Chorus

What do you mean? In what way their ally?

Darius

It wastes with famine an enemy force which is too large.

Chorus

But we will dispatch a force of select and easily managed troops.
795

Darius

Not even the host which now remains in Hellas will be able to return to safety.

Chorus

How is that? Will not the whole barbarian army cross from Europe over the Hellespont ?

800

Darius

Few indeed out of many, if it is right to put any faith in the oracles of Heaven, with regard to what has just been brought to pass; for they are fulfilled, not just some, while others fail. And if this is truth, it is through persuasion of vain hopes that he is leaving behind a body of picked troops.
800

They are now lingering where the plain is watered by the stream of Asopus which nourishes Boeotia ’s fields. Here they will meet their crowning disaster in requital for their presumptuous pride and impious thoughts. For, on reaching the land of Hellas ,
805

restrained by no religious awe, they ravaged the images of the gods and set fire to their temples. Altars have been destroyed, statues of the gods have been thrown from their bases in utter ruin and confusion. Therefore, since they wrought such evil, evil they suffer in no less measure; and other evils are still in store:
810

the spring of their woes is not yet quenched, but it still wells forth. For so great will be the mass of clotted gore spilled by the Dorian lance upon Plataean soil that heaps of dead will reveal, even to the third generation, a voiceless record for the eyes of men
815

that mortal man should not vaunt himself excessively. For presumptuous pride, when it has matured, bears as its fruit a crop of calamity, from which it reaps an abundant harvest of tears.
Bear in mind that such are the penalties for deeds like these, and hold Athens and Hellas in your memory. Let no one of you,
820

through disdain of present fortune and lust for more, squander his abundant wealth. Zeus, in truth, is a chastiser of overweening pride and corrects with heavy hand. Therefore, now that my son has been warned to be prudent by the voice of God,
825

instruct him with admonitions of reason to cease from drawing the punishment of Heaven on himself by his vaunting rashness. And as for you, beloved and venerable mother of Xerxes, withdraw to the palace and bring from there clothing which is suitable for him, and prepare to meet your son. For
830

through grief at his misfortunes, the embroidered apparel which he was wearing has been torn into tattered shreds. Soothe him with words of kindness; for it is to your voice alone, I know, that he will listen. As for me, I depart to the darkness beneath the earth.
835

Farewell, Elders, and despite your troubles, rejoice while each day is yours; for wealth does not profit the dead at all. The ghost of Darius descends
840

843

Chorus

I grieve as I hear the many misfortunes that are now, and are yet to be, the lot of the barbarians.

Atossa

O God! How much grief assails me! But most of all this sorrow wounds me, to hear of the shameful clothes which are now worn by my son. But I will depart, and when I have brought appropriate garments from the palace,
845

I will make attempt to meet my son; for I will not forsake him whom I love so well in his affliction. Exit
850

The Persians. (OCR draft) Experimental (The Persians.. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 759 focus

Therefore a work has been accomplished by him exceedingly great, ever to be had in remembrance, such as never at any time utterly drained this falling city of Susa, ever since sovereign Jove awarded this honour, that one man should sway the whole of flock-breeding Asia, wielding the sceptre of rule. For a Mede was the first commander of the host; and another , his son, completed this work; for prudence managed the helm of his soul. And third from him Cyrus, a prosperous man, when he reigned gave peace to all his friends; and acquired the people of the Lydians and

GHOST OF DARIUS

Phrygians. and subdued by his prowess the whole of Ionia For god did not abhor him, because he was discreet. And fourth 1

in order a son of Cyrus ruled the host: and Smerdis reigned fifth, a disgrace to his country, and to the ancient throne: but valiant Artaphrenes, along with friends, whose part this was 2

, slew him in the palace by stratagem. And I too attained to the lot which I desired, and waged many wars with a large army; but I brought not such great mischief as this upon the city. But Xerxes my son, being young, has youthful thoughts, and bears not in mind my injunctions; for of this be ye well and distinctly assured, ye my compeers in age, all of us who held this sovereignty, could not be shown to have wrought so many evils.

CHORUS

LES PERSES (OCR draft) Experimental (LES PERSES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 759 focus

DARIOS

Aussi sont-ils bien les auteurs du désastre immense, inoubliable, qui a vidé cette cité de Suse comme aucun de ceux qui se sont jamais abattus sur elle, depuis le jour où sire Zeus a accordé à un seul homme le privilège de commander à toute l'Asie nourricière de brebis, ayant en mains
le sceptre qui dirige. Médos fut le premier chef du peuple en armes. Après lui, son fils acheva l'œuvre : la raison en lui gouvernait les passions. Le troisième après celui-là, Kyros, héros favorisé du sort, en prenant le pouvoir, établit la
paix entre les peuples frères, puis conquit la Lydie, la Phrygie et dompta par la force l'Ionie entière ; le Ciel ne lui était point hostile, car il était sage. Le fils de Kyros fut le quatrième chef de l'armée, et Mardis prit le pouvoir
le cinquième, opprobre de sa patrie et de ce trône antique, jusqu'au jour où le brave Artaphrénès le tua, par ruse, en son palais, aidé d'amis unis pour cette tâche. Et moi-même, quand le sort m'eut donné ce que je souhaitais,
j'entrepris bien des campagnes avec bien des armées : jamais pourtant je n'infligeai telle épreuve à mon pays. Mais mon fils Xerxès, jeune, pense en jeune homme et oublie mes avis. Sachez-le, en effet, ô mes compagnons,
même pris tous ensemble, nous ne saurions,

The Persians (OCR draft) Experimental (The Persians. Robert Potter, 1779.) — 759 focus

Great deeds have they atchiev'd, and memorable

For ages: Never hath this waſted ſtate

Suffer'd ſuch ruin, ſince Heav'n's aweful king

925

Gave to one lord Aſia's extended plains

White with innumerous flocks, and to his hands

Conſign'd th' imperial ſceptre.

Her brave hoſts

A Mede firſt led y

. The virtues of his ſon
930

Fix'd firm the empire, for his temperate ſoul

Breath'd prudence.

Cyrus next, by fortune grac'd,

Adorn'd the throne, and bleſs'd his grateful friends

With peace: He to his mighty monarchy
935

Join'd Lydia, and the Phrygians; to his pow'r

Ionia bent reluctant; but the Gods

With victory his gentle virtues crown'd.

His ſon then wore the regal diadem.

Next, to diſgrace his country, and to ſtain
940

The ſplendid glories of this ancient throne,

Roſe Mardus: him with righteous vengeance fir'd

Artaphrenes, and his confederate chiefs,

Cruſh'd in his palace:

Maraphis aſſum'd
945

The ſceptre:

after him Artaphrenes.

Me next to this exalted eminence,

Crowning my great ambition, fortune rais'd;

In many' a glorious field my glittering ſpear
950

Flamed in the van of Perſia's numerous hoſts;

But never wrought ſuch ruin to the ſtate.

Xerxes, my ſon, in all the pride of youth

Liſtens to youthful counſels, my commands

No more remember'd:
955

hence, my hoary friends,

Not the whole line of Perſia's ſceptred lords,

You know it well, ſo waſted her brave ſons.

CHORUS.

Eschilo, I Persiani: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, I Persiani: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 759 focus

E un'impresa compiuta egli ha grandissima,

memorabil mai sempre, e che, piombando

860

su la città di Susa, la vuotò

come niuna altra mai, da quando Giove

concesse a un uomo questo onor, ch'ei solo

con lo scettro regal tutta guidasse

l'Asia di greggi altrice.

865

Il primo duce

delle genti fu Medo.

Il figliuol suo

compie' secondo questo ufficio: e senno

reggea la barra del suo cuore.
870

Terzo

Ciro beato, che agli amici tutti

largí pace, regnando, e il popol Frigio

e il Lidio conquistò, la Ionia tutta

con la forza cacciò: ché senno aveva,
875

né l'odïava il Nume.

Quarto Ciro

diresse poi le genti;

e Mardo, quinto,

onta alla patria ed agli aviti seggi.
880

Con un inganno lui nella sua reggia

spense Artaferne il buono e i suoi compagni

nella congiura. Fu Marafi sesto,

e settimo Artaferne.

lo poi, la sorte
885

a cui miravo ottenni, e molte gesta

compiei con grandi schiere. Oh! ma non mai

in tal rovina la città disfeci.

Ma Serse, il figlio mio giovane, pensa

giovanilmente, ed i consigli miei
890

non ricorda.

Poiché voi ben sapete,

vecchi compagni miei: di quanti avemmo

questo regio poter, nessuno reo

potrà sembrare mai di simil danno!
895

CORIFEO

Aeschylus, Persae: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Persae: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 759 focus

Certè illis confulentibus opus peractum est

Maximum,femper decantă dum, quale nună extitit,

Vrbem Suforum euacuauit cadens.

Ex quo hunc honorem Iupiter rex præbuit,
710

Vnum uirum omnium Afie diuiti

Imperare, habentem moderatorium fceptrum.

Confilium erat primus dux exercitus,

Alter eius filius negotium perfecit,

Mentes enim eius animum gubernabant.
715

Tertius ab illo Cyrus felix uir,

Imperans omnem pacem tribuit amicis.

Lydos Phrygasq; acquifiuit,

Totamq; Ioniam perdomuit ui.

Deus non odio habuit, quòd prudens fuerit.
720

Cyri filius quartus rexit exercitum:

Quintus uerò Smerdes imperauit ad dedecus patriæ,

Et folio antiquo:hunc cum dolo

Interfecit Artaphrenes bonus domi,

Cum uiris aimicis, quibus erat opus.
725

Et ego fortitus fum hanc fortem ut uolui,

Multaq; debellaui magno exercitu.

Sed non tale malum ingeßi urbi.

Xerxes filius meus cum sit iuuenis, pueritiæ ſapit,

Neq; memor meorum mandatorum eft.
730

Manifestè enim ſcitis mei coetanei

Omnes uos, quòd cum imperium quidě teneremus,

Nunquam uifi fumus tanta mala facere.

Cho.

English (E. D. A. Morshead, 1908) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Persians — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 759 focus

Therefore through them hath come calamity

Most huge and past forgetting; nor of old

Did ever such extermination fall
775

Upon the city Susa. Long ago

Zeus in his power this privilege bestowed,

That with a guiding sceptre one sole man

Should rule this Asian land of flock and herd.

Over the folk a Mede, Astyages,
780

Did grasp the power: then Cyaxares ruled

In his sire's place, and held the sway aright,

Steering his state with watchful wariness.

Third in succession, Cyrus, blest of Heaven,

Held rule and 'stablished peace for all his clan:
785

Lydian and Phrygian won he to his sway,

And wide Ionia to his yoke constrained,

For the god favoured his discretion sage.

Fourth in the dynasty was Cyrus' son,

And fifth was Mardus, scandal of his land
790

And ancient lineage. Him Artaphrenes,

Hardy of heart, within his palace slew,

Aided by loyal plotters, set for this.

And I too gained the lot for which I craved,

And oftentimes led out a goodly host,
795

Yet never brought disaster such as this

Upon the city. But my son is young

And reckless in his youth, and heedeth not

The warnings of my mouth. Mark this, my friends,

Born with my birth, coeval with mine age—
800

Not all we kings who held successive rule

Have wrought, combined, such ruin as my son!

Chorus

German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 759 focus

So wurde denn das ungeheure Werk von ihm

Volführt, das ewiggrause, wie kein anderes

Zerstörend Susa's Veste noch verödete,
735

Seit Zeus, der Herrscher, dieses Amt verordnet hat,

Daß über Asis' ganzes heerdenreiches Land

Ein Mann gebietend walte mit des Rechtes Stab.

Ein Meder war des Volkes erster Heeresfürst:

Sein Sohn nach ihm vollführte dieses große Werk;
740

Denn heller Sinn war seines Geistes Steuermann.

Als dritter folgte Kyros ihm, des Glückes Sohn,

Der seinen Völkern allzumal den Frieden gab.

Der Lyder Land gewann er und der Phryger Volk,

Und unterjochte mit Gewalt ganz Jonia.
745

Denn weil er klug war, zürnten ihm die Götter nicht.

Als vierter herrschte Kyros' Sohn in Persis' Volk.

Der fünfte Fürst war Merdis, eine Schmach dem Land

Und seinem alten Throne, den mit arger List

Der edle Artaphernes im Palast erschlug
750

Mit treuen Männern, denen das die Pflicht gebot.

Als sechster herrschte Maraphis, dann Artaphern.

Auch ich gewann das Erbe, das ich mir gewünscht,

Und viele Kämpfe focht ich aus mit vielem Volk;

Doch lud ich solches Wehe nicht auf dieses Land.
755

Mein Xerxes, jung an Jahren, denkt noch jugendlich,

Bewahrte nicht im Herzen, was ich ihm gebot.

Denn, Freunde meiner Jugend, euch ist wohlbekannt,

Daß alle wir, die dieses Reiches Macht gelenkt,

Dem Volke solchen Jammer nicht bereiteten.
760

Der Chor.

Notes on the current edition

Persians

1. 778 ἕκτος δὲ Μάραφις, ἕβδομος δ' Ἀρταφρένης secl. Schütz

Commentary

Critical apparatus to The Persians (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of The Persians.) focus

89. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-73

φωτῶν: Post

φωτῶν

Vit. addit

τάξεσιν οὐδ᾽ ἄρα ἔρη ἴσχει

, quorum ea quae post

τάξιν

leguntur, expuncta sunt. Colb. 1. addit

νάρεσι, οὐδ᾽ ἄρα ἕρκεα ἴσχει

. Quae ex notissimo Homeri versu sumpta esse vidit Vauvillersius. Eadem vero verba, sic scripta

τάξεσιν οὐτ᾽ ἄρα ἕρκει ἴσχει

, ut scholion adscripta sunt in M.

90. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-74

ἐχυροῖς:

ἐχυροῖς

M. G. aliique et Rob.

ἐχυροῖσιν

Ven. B.

ὀχυροῖς

Vit. Lips. Ven. A. aliique et Ald. Turn. ἕρκεσιν:

ἕρκοισιν

Ven. B. εἴργειν:

εἴργεις

Lips.

93. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-75

λαός:

λαός

M. G. Vit. Lips. aliique et Ald.

λεὼς

Rob. Turn.

94. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-76

δολόμητιν δ᾽ ἀπάταν:

δολόμητιν δ᾽ ἀπάτην

G. et

ἀπάτην

etiam Vit.

ἀπάταν

, ultimo

superscripto

, Lips.

95. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-77

θνατὸς:

θνητὸς

Vit.

θνατὸς

, superscripto

, Lips.

96-97. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-78

πήδημἅλις εὐπετῶς ἀνάσσων:

πηδήματος

libri omnes. Tum, post hoc ipsum vocabulum,

εὐπετέος

M. G. Vit. aliique et Ald. Rob. Turn.

εὐπατέος

Lips.

εὐπετέως

Mosc. Par. L.

Εὐπετοῦς

Porsonus. In Vit. post hanc vocem

εὐπετέος

, qua in eo libro versus finitur, a sec. manu additum est

τῆς

, superne quidem hoc modo

εὐπετέος ἄτης

sed initiali ductu

litterae usque ad praegressum

descendente, ut non videatur dubitandum esse quin, qui adscripsit

ἄτης

, id Aeschyli verbum esse putaverit, praesertim quum in versu qui infra hunc scriptus est simile quid factum sit in vocabulo

ἀρκύστατα

, cuius primae quattuor litterae ab antiqua manu sunt, '

στατα

autem ab eadem illa manu, quae

ἄτης

scripsit, adiecta. Non deerit fortasse qui suspicetur scriptum alicubi fuisse

πήματος

, eiusque vocabuli explicationem esse

ἄτης

. Sed scholiastes in Vit. coniunxit

πηδήματος τῆς ἄτης ἀνάσσων καὶ κρατῶν

. Porro

ἀνάσσων

M. G. Vit. Lips. ceterique, ut videtur, codd. omnes et Ald. Rob.

ἀναίσσων

Turn.

ἀναΐσσων

Vict. unde Brunckius et qui eum secuti sunt

ἀνάσσων

dederunt. Scholiastae

ἀνάσσων

sequuntur, genitivo

πηδήματος

moti. Sed haud dubie verum est

ἀνάσσων

. Brunckius genitivum illum

ποδί

constructum esse putavit. Nimirum, ut dubium illud

εὐπετέος

mittamus,

ποὺς κραιπνὸς πηδήματος

esset

ποὺς κραιπνῶς πηδῶν

. Verum tamen ista loquendi ratio a gravi simplicitate Aeschyli alienior est quam ut videatur probari posse. Scripsit ille, nisi fallor,

τίς ὁ κραιπνῷ ποδὶ πήδημ᾽ ἅλις εὐπετῶς ἀνάσσων;

Sic infra v. 300.

πήδημα κοῦφον ἐκ νεὼς ἀφήλατο.

Et in Agam. v. 792.

ἵππου νεοσσός, ἀσπιδηφόρος λεώς, πήδημ᾽ ὀρούσας ἀμφὶ Πλειάδων δύσιν.

Apud Euripidem Iph. Taur. v. 315 (308.).

ἔμφρων δ᾽ ἀνάξας ὁ ξένος πεσήματος.

98. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-79

ποτισαίνουσα: Libri

σαίνουσα

. Scholiastes

ἡ γὰρ ἐκ θεοῦ, φησίν, ἀμαύρωσις καὶ δόλωσις ἀφυκτός ἐστιν. ἅμα γὰρ δολοῖ καὶ προσαίνει (Γ. προςσαίνει) καὶ κακοποιεῖ

. Scripsi

ποτισαίνουσα

. Lenius hoc quam ingeniosae coniecturae quibus Seidlerus in libro de versibus dochm. p. 407. metra restituere conatus est. Non est autem haec epodus in stropham et antistropham mutanda. παράγει:

παράγε

Lips.

100. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-80

βροτὸν:

βροτῶν

Ven. B. et

superscripto Lips. εἰς ἄρκυας ἄτα:

εἰς ἀρκύστατα

libri praeter Rob. in qua est Turnebo memorata scriptura

ἀρκύσακτα

. Diu iam est quum scribendum vidi

εἰς ἄρκυας ἄτα

. Nam scholiastas nomen

ἄτη

in his versibus invenisse ex eo apparet, quod Homericos de

Ἄτῃ

versus afferunt.

101. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-81

ὑπὲκ θνατὸν:

ὑπὲρ θνατὸν

M. G. Vit. et ceteri plerique.

ὕπερ θνατὸν

Ald.

ὑπερθνατὸν

Lips.

ὕπερθεν

, omisso

θνατόν

, Rob.

ὕπερθεν τὸν

adnotavit Stephanus.. Ex scholio codicis Vit. in quo est

διὸ οὐκ ἔστιν ἄνθρωπον ὑπεκδραμόντα τὴν ἄτην φυγείν

, optimam et elegantissimam lectionem nanciscimur,

ὑπὲκ θνατόν

102. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-82

ἀλύξαντα:

ἀλύξατα

Lips. φυγεῖν:

φυγεῖν

omittit Ven. B.

103. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-83

κάτα:

κατὰ

libri. ἐκράτησεν:

ἐκράτησεν

ἐκράτησε

G. Vit. Lips. et edd, ante Brunckium.

104. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-84

τὸ:

καὶ

pro

τὸ

Vit.

106. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-85

ἱππιοχάρμας:

ἱπποχάρμας

Ald.

ἱππιοχάρμους

Cantabr. 1.

ἱππειοχάρμους

Ven. B.

ἱππιοχάρμονας

Vit. Mosc.

107. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-86

πόλεών τ᾿ ἀναστάσεις:

πόλεων δ᾽ ἀναστάσεις

M. (non

ἀνστάσεις

) Vit. Lips. Ven. A. aliique et Ald.

τ'

omittit Ven. B.

πόλεών τ' ἀναστάσεις

G. aliique et Rob.

πόλεων τε ἀνστάσεις

Turn.

108-109. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-87

θαλάσσης πολιαινομένης:

θαλάσσης πολιαινομένης

M. G. Lips. Ald. Turn. In Lips. participii

ης

a recentiore manu est.

θαλάσσης

(superscripto

ας

)

πολιαινομένας

Vit.

θαλάσσας πολιαινομένας

Par. A. B. Rob. et, ut videtur, Ven. A. B. λάβρῳ:

λάβρῳ

G. Ald. Rob.

110. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-88

ἐςορᾶν:

ἐσὁρᾶν

ἐς ὁρᾶν

Vit. Ald.

ἐσορῶν

Lips. ἄλσος: γρ.

ἄλγος

Par. B. Suppl. 834.

δι' ἁλίρρυτον ἄλσος

111. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-89

πίσυνοι:

πίσυνοι

Ald. Rob.

πισύνος

112. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-90

τε: omittit Vit. λεπτοδόμοις πείσμασι λαοπόροις τε μηχαναῖς:

λεπτοδόμοις

Scholiastae de solis navibus hic agi putant, Schützius

πείσμασι

ad naves,

λαοπόροις μηχαναῖς

ad pontes refert. In Schutzi explicatione hoc displicet, quod ista navium et pontium distinctio, tam ambigue significata, exilis videtur ideoque indigna Aeschylo. Mihi quidem omnia de pontibus videntur intelligenda esse. Nam si haec de navibus accipiantur, non satis verum est, ideoque ne satis aptum quidem, Persas dici navibus assuefactos esse. Navibus enim non tam ipsi Persae quam socii eorum utebantur, quod recte monuerunt scholiastae. Atqui de his, ut maritimis et pridem deditis navigationi, non recte diceretur nunc eos didicisse artem navigandi. Illud vero ut novum et insolens et quod sollicitudinem, ut statim dicit chorus, afferret commemorari poterat, quod per pontes parum firmos agitatum fluctibus mare transgredi essent ausi. Et sic supra, omninoque saepius in hac fabula pontes illos, ut rem periculi temeritatisque plenam, memorari videmus. Egregie verba quoque cum hac explicatione congruunt, quum non modo

λαόποροι μηχαναί

planius ad pontium fabricationem quam ad navium vehicula ducant, sed etiam

λεπτόδομα πείσματα

de navibus multo minus apte quam de pontibus dicantur, in quibus hoc ipsum maxime temerarium videri debuit, quod machinae istae rudentibus, nimium tenuibus pro tanti operis mole, retinerentur. Inde supra v. 69. poeta dixerat

λινοδέσμῳ σχεδίᾳ

, eadem verborum vi. Prorsus enim reiicienda est eorum sententia, qui

πείσματα

putant

λεπτόδομα

vocari quod ex pluribus tenuibus filis facta sint. Immo nihil aliud, quam quod simplicius

λεπτά

dici poterat, significatur. Describit hos rudentes Herodotus VII. 36.

113. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-91

μοι:

μοι

M. G. aliique nonnulli.

114. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-92

ἀμύσσεται:

ἀμύσεται

M. Idem mox

ὀά

117. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-93

τοῦδε: Post

τοῦδε

comma posuit Turnebus, et sic recentiores editores omnes praeter Schützium in minore editione

τοῦδε

τοῦτο

male mutantem. Iungebant autem

ὀὰ Περσικοῦ στρατεύματος τοῦδε

. Peius etiam Brunckius hos genitivos ad

φρὴν ἀμύσσεται φόβῳ

rettulit. Usus tragicorum monere poterat nullam esse posse post

τοῦδε

interpunctionem. Sic enim iungenda sunt verba,

μὴ πόλις πύθηται ἄστυ Σούσιδος κένανδρον Περσικοῦ στρατεύματος τοῦδε

, ne civitas audiat urbem Susidis hoc Persarum exercitu orbatam. Ita

θεοὶ πολισσοῦχοι χθονός

et alia huiusmodi millena.

119. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-94

Κισσίων:

κισσίων

M. Par. G. L. N.

κασσίων

Ven. B.

κισσίνων

Vit. Lips. Mosc. Rob.

κισσινῶν

κίσσινον

Ald. ceteraeque editiones.

120. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-95

ἔσσεται:

ἔσεται

M. Vit. Par. G. N. Nihil ineptius perversiusve fingi potuit quam C. Burnei

ᾄσεται

, ne scilicet

ἔσσεται

duplicato

diceret scriptor Atticus. Quin ut omnis loci virtus periret Blomfieldius recepta Burnei coniectura verba

ἀντίδουπον — ἀπύων

ut parenthesin ab reliquis separavit. Neque in Wellaueri adnotatione quidquam sani est. Hoc dicit chorus, propterea mihi nigro obscuratum velo cor laceratur metu, hei, ne hoc Persico exercitu orbatam civitas audiat magnam urbem Susidis, et Cissiorum arces, hei clamitans turba feminarum, resonent, byssinaeque vestes rumpantur.

121. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-96

ὀά:

ὀά

122. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-97

τοῦτ᾽ ἔπος: omittunt Ald. Turn. γυναικοπληθὴς:

γυναικοπληθὺς

Lips. et ante correctionem Vit.

γυναικοπληθὴς ἔσται

ex scholio Rob. Hi nominativi non sunt absoluti, sed inserviunt explicandis verbis

τὸ Κισσίων πόλισμα

123. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-98

δ:

δ'

omittunt Ald. Rob.

124. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-99

πέσῃ λακίς:

πέσηι λακίς

, quum prius omissa essent, inter versus adscripta sunt in M.

125. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-100

ἱππηλάτας:

ἱππηλάτης

, ultimae vocali superscripto

, M.

ἱππηλάτας

, superscripto

, Lips. Post hanc vocem

Τε

addit non M. sed Turnebus et qui hunc secuti sunt Vict. Cant. Stanl.

126. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-101

καὶ πεδοστιβὴς λεὼς:

καὶ προδοστηβάς λεως

, ad

superscripto

, Lips.

καὶ πεδοστιβὴς λεως

. γρ.

πεδοτριβὴς, τοῦτ᾽ ἔστι πεζός

Par. B.

127. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-102

ὡς:

ὃς

pro

ὡς

ante correctionem Vit. ἐκλέλοιπεν:

ἐκλέλοιπεν

M. Par. L. Rob. Ceteri

ἐκλέλοιπε

. μελισσᾶν:

μέλισσα

M. Par. L.

μελισσάων

G. Ven. B. et adscripto, ut Faehsius ait,

μελισσών

Par. B.

μελισσῶν

Vit. Lips. Ald. Turn.

μελισσῶν

Cantabr. 1. Rob.

128. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-103

ὀρχάμῳ:

ἀρχάμονι

adnotatum in Par. B.

129-131. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-104

τὸν ἀμφίζευκτον ἐξαμείψας ἀμφοτέρας ἅλιον πρῶνα κοινὸν αἴας:

ἀμείψας

Vit. Fluctuant interpretes, quem dicat Aeschylus

τὸν ἀμφίζευκτον ἀμφοτέρας ἅλιον πρῶνα κοινὸν αἴας

. Dicit vero iunctum utriusque continentis socium litus. Litoris significatione

πρών

vocabulum usurpatum est v. 870.

νασοί θ' αἳ κατὰ πρῶν ἅλιον περίκλυστοι τῇδε γῇ προςήμεναι.

Pariterque in Agam. v. 291.

Σαρωνικού πορθμοῦ κάτοπτον πρῶν ὑπερβάλλειν πρόσω φλέγουσαν.

Sic enim, quae aliter in singulis horum locorum difficultas foret, sponte evanescit.

Κοινόν

, ex quo vocabulo ortae sunt dubitationes, sic dicitur, ut id ipsum effectum esse iungendis litoribus indicetur.

133. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-105

πίμπλαται:

πίμπλαται

M. Vit. Par. L. N. aliique.

πίμπλανται

G. Lips. Ven. A. edd. ante Brunckium. δακρύμασιν:

δακρύμασιν

M. Par. L. Ceteri

δακρύμασι

134. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-106

ἑκάστα:

ἑκάστα

M. (in quo post ultimam litteram litura est scriptumque prius fuisse videtur

ἑκάσταν

) G. Vit. Par. A. B. aliique.

ἑκάστη

Lips. et edd. ante Brunckium.

136-137. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-107

αἰχμάεντα τοῦρον εὐνατῆρα προπεμψαμένα:

αἰχμήεντα

M. Vit. Lips. Par. L. Rob. Turn.

αἰχμητάεντα

Ox. Ald.

εὐναιάεντα

Ven. B.

αἰχμάεντα

G. Par. A. N.

εὐνατῆρα προπεμψαμένα

Cantabr. 1. et Par. A. in quo

ἀπο

προ

supra adscriptum est. Hoc Brunckius restituit.

εὐνατῆρ προπεμψαμένα

Rob.

εὑνατῆς ἀποπεμψαμένη

εὐνατῆρ᾽ ἀποπεμψαμένη

εὐνατῆρα ἀποπεμψαμένη

Lips.

εὐνατῆρ᾽ ἀποπεμψαμένη

, supra adscripto ad ultimam vocalem

, Vit.

εὐνητῆς ἀποπεμψαμένα

Ven. A.

εὐνατῆς ἀποπεμψαμένα

Ven. B. Par. L. Ald. ceteraeque ante Brunckium editiones.

139. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-108

ἀλλ᾽ ἄγε, Πέρσαι:

ἀλλ᾽ ἄγετε πέρσαι

Vit.

ἀλλ᾽ ἄγετ᾽ ὦ π.

Lips. Rob.

140. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-109

τόδ᾽ ἐνεζόμενοι στέγος:

τὸ δὲνεζόμενοι στέος

142. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-110

θώμεθα· χρεία:

θώμεθ' α. χρεία

M. προςήκει:

προσήκοι

Cantabr. 2. Colb. 2.

143. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-111

ἄρα:

ἆρα

M. πράσσει:

πράξει

Lips.

145. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-112

πατρωνύμιον:

πρωνύμιον

πατρώνυμον

Vit. Mosc. Genus, inquiunt, a Perseo ductum, unde nos nomen habemus, ideoque nobis cognatum. Formam vocabuli tuetur Pindaricum

ἐπωνύμιος

. ἁμέτερον:

ἁμέτερον

, superscripto primae litterae

, Lips.

146. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-113

πότερον:

πότερ'

or cum litura inter

M. νικῶν:

νικών

Vit.

147. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-114

δορυκράνου:

δορικράνου

G. Lips. Ven. A. Par. G. Ald. Rob.

δορυκράνου

M. Vit. Turn. Recte, ut videtur.

148. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-115

κεκράτηκεν:

κεκράτηκε

Vit.

149. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-116

NA: Prodit regina splendido ornatu et curru vecta, ut ex v. 610. intelligitur. ἴσον:

ἴσον

M. G. Lips. Turn.

ἶσον

Vit. Ald. Rob.

150. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-117

φάος:

φῶς

Lips. aliique pauci et Ald. ὁρμᾶται:

ὁρᾶται

Ven. B. et adscripto

ὁρμᾶται

Par. B.

151. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-118

βασίλεια δ᾽ ἐμή· προπίτνω, * προπίτνω· *: Libri

β. δ' ἐμὴ, προσπιτνῶ

, nisi quod

προσπιτνῶ (προσπίτνω M.) προσκυνῶ

habent M. Par. L. N. explicatione in textum admissa, quae in Vit. Lips. supra scripta est. Putavi scribendum esse

προπίτνω, προπίτνω

. Sic v. 591.

ἐς γᾶν προπίτνοντες

. Sophocles El. 1380.

αἰτῶ, προπίτνω, λίσσομαι

. Euripides Suppl. 93.

ὁσίως οὔχ, ὑπ᾽ ἀνάγκας δὲ προπίπτουσα, προςαιτοῦσ᾽ ἔμολον.

152. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-119

προςφθόγγοις:

πρὸς φθόγγοις

προσφθόγκοις

Lips. χρεὼν:

χερῶν

Lips.

154. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-120

Περσίδων: Hunc et sequentem versum affert Maximus Planudas in Bachmanni Anecd. II. p. 99, 27.

δαιμόνων

pro

Περσίδων

Ven. B.

155. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-121

ἡ: omittit Lips. γεραιά:

γηραιά

Lips. Ald. Rob.

156. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-122

εὐνήτειρα:

εὐνήτειρα

M. Vit. Lips.

εὐνέτειρα

Tzetzes.

εὐνάτειρα

, secundae syllabae

superscripto, Par. B.

εὐνάτηρα

Ald.

εὐνάτειρα

G. Rob. Turn. Doricae formae hic nullus usus est. καὶ: omittunt Vit. Lips. Ven. A. B. Cantabr. 2. Ald. Rob. Sensum huius loci non videntur satis perspexisse qui

εὐνήτειρα

pro nominativo habuerunt, quod haud scio an fecerit etiam Tzetzes Chil. VII. v. 358.

Ἀσσύριοι καὶ Πέρσαι γὰρ τοὺς βασιλεῖς θεοῦσιν, ὡς καὶ Αἰσχύλος δράματι Πέρσαις δεικνύει τοῦτο. Ἄτοσσαν θέλων γὰρ εἰπεῖν σύζυγον βασιλέως, μητέρα βασιλέως τε ὁμοίως, εἶπεν οὕτω, “Θεοῦ Περσῶν εὐνέτειρα, θεοῦ τε μήτηρ ἔφυς.”

Neque enim senes aliud quam salvere reginam iubent: qui, si

εὐνήτειρα

nominativus esset, quasi obiter eam salutantes hoc ut primarium afferrent, tu et coniux Persarum dei et mater es. Quamobrem

εὐνήτειρα

vocativus est, cui quum alter deberet addi vocativus,

θεοῦ δὲ καὶ μῆτερ

, mutatur forma orationis, quia hac tantum conditione mater Persarum dei vocari potest Atossa, si Xerxes eadem qua Darius fortuna utatur.

157. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-123

μεθέστηκε: γρ.

ἐφέστηκε, ἠναντιώθη, ὑπεχώρησε

Par. B. στρατῷ:

στρατῷ

M. Vit. Ven. A. Par. B. (Fachsio teste) Turn.

στρατοῦ

G. Lips. Par. A. C. aliique et Rob.

ἀπὸ τοῦ στρατοῦ

margo Par. B.

158. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-124

λιποῦσ᾽:

λιποῦσι κευνῶ

λιποῦσα, δ', ἱκάνω

Lips. χρυσεοστόλμους:

χρυσεοστόλμους

M. Vit. et adnotatum in Par. B.

χρυσεοστόλβους

Ven. A. Ald.

χρυσεοστίλβους

G. Ven. B. Par. C. F. L. Turn. et hoc quoque adnotatum in Par. B. et in margine Lips.

χρυσεοστόλους

Par. B. Rob.

χρυσεοστόλοις

Lips. δόμους:

δόμοις

Lips.

159. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-125

τε: omittit Cantabr. 1. Par. C. κἀμὸν:

κἀμὸν

M. G. Vit. Par. A. B. C. Ven. A. B. Cantabr. 1. Ald. Rob.

καμὸν

Lips. Turn. εὐναστήριον:

εὐνατήριον

M. Vit. Lips. Ven. A. edd. vett.

εὐναστήριον

G. Ven. B. Par. L. N. Id recte restituit Blomfieldius.

160. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-126

καί με:

καί μου

Lips. Ald.

καί μοι

Vit. φροντίς:

φροντὶς

Lips.

161. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-127

οὐδαμῶς ἐμαυτῆς:

ἐμαυτῆς οὐδαμῶς

G. Rob. οὖσ᾽:

οὖσα

Lips. ἀδείμαντος:

ἀδείματος

Cantabr. 1. Turn. Quod apud Photium p. 8, 10. legitur

ἀδείματα, ἄφοβα

, melius et plenius scriptum exstat apud Zonaram p. 45.

ἀδείμαντα, ἄφοβα, ἀπὸ τοῦ δειμαίνω τὸ φοβοῦμαι

162. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-128

μὴ:

καὶ μὴ

Lips. κονίσας:

κονίσσας

M. aliique et Rob.

κονίσας

G. Vit. Par. A. B. C. Ald. Turn. οἶδας:

τ᾽ οἶδας

Lips. ἀντρέψῃ:

ἀντρέψῃ

M. Turn.

ἀτρέψῃ

Ald.

ἀνατρέψῃ

G. Ven. B. aliique et Rob. et ex corr. Vit.

ἀνατρέψει

Mosc. et ante corr. Vit.

163. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-129

ἦρεν:

εἷλεν

pro

ἦρεν

Ald. θεῶν:

θεοῦ

Vit. sed

οῦ

a sec. manu supra positum, quum prima tantum

θε

dedisset.

164-166. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-130

ταῦτά μοι διπλῆ μέριμνα φραστός ἐστιν ἐν φρεσίν, μήτε χρημάτων ἀνάνδρων πλῆθος ἐν τιμῇ σέβειν, μήτ' ἀχρημάτοισι λάμπειν φῶς ὅσον σθένος πάρα: Libri omnes

ταῦτά μοι διπλῆ μέριμν᾽ ἄφραστός ἐστιν ἐν φρεσί

, nisi quod

ἄφραστός ἐστιν

habent Vit. Lips. Ald. Rob. eaedemque duae edd.

φρεσίν

. In Vit. ad

ἄφραστος

supra adscriptum

πῶς

. Corruptum esse hunc versum vidit Porsonus in supplemento praefationis ad Hecubam p. XLIII. Sed dum in metro occupatus traiectione verborum caesuram, quae in librorum scriptura intolerabili sane modo neglecta est, restituere conatur, de sensu loci quaerere omisit. Verba si spectas, nihil ea aliud significare possunt quam quod Stanleius expressit, propter hoc duplex est mihi in mente cura ineffabilis, neque pecuniarum sine viris multitudinem honore prosequi, neque pecunia carentibus splendere lumen, quantumcumque adsit robur, in qua interpretatione postrema tantum,

ὅσον σθένος πάρα

, male reddita sunt, neque pecuniae nomen debebat usurpari, nexus vero sententiarum recte indicatus est. Atqui quis non videt, hoc, neque opes sine viro neque virum sine opibus magni faciendum esse, non posse curam ac sollicitudinem, multoque minus ineffabilem curam vocari, sed nihil esse aliud quam sententiam vel consilium, quod cur ineffabile vocetur nulla inveniri ratio potest. Quod si

μέριμνα

hic sententiam significat, ut quum alibi, tum in simili Euripidis loco, Or. 631.

Μενέλαε, ποῖ σὸν πόδ᾽ ἐπὶ συννοίᾳ κυκλεῖς, διπλῆς μερίμνης διπτύχους ἰὼν ὁδούς;

planum esse arbitror non mutato ordine verborum scribendum esse

ταῦτά μοι διπλῆ μέριμνα φραστός ἐστιν ἐν φρεσίν, μήτε χρημάτων ἀνάνδρων πλῆθος ἐν τιμῇ σέβειν, μήτ' ἀχρημάτοισι λάμπειν φῶς ὅσον σθένος πάρα.

Sic nihil in his versibus obscuritatis est et omnia aptissime cohaerent. Metuo, inquit, ne nimiae opes rapido pede proruant felicitatem non sine diis a Dario parlam. Vnde gemina mihi certa est sententia, neque opum sine viris magnitudinem nulli facere, neque carenti opibus affulgere tantum lucis quantum ei roboris est (h. e. non aeque eum felicem esse ut potens est). Etenim ab opibus quidem tuti sumus, sed oculis offusus est metus, quod absente moderatore nihil prosunt divitiae.

167. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-131

ἀμεμφής: Non dicit opulentiam non deberi contemni, sed esse Persis opes non contemnendas. ἀμφὶ:

ἀμφ'

Lips. ὀφθαλμοῖς:

ἀμφὶ δ᾽ ὀφθαλμοῖς φόβος

proprie intelligendum est, de oculis, sine metaphora. Nam de eo quod carum est

ὀφθαλμός

singulari tantum numero dicitur. Seidlerus in censura editionis Blomfieldianae comparavit Eur. Iph. in Aul. v. 1133.

τί δ᾽ ἔστιν; ὥς μοι πάντες εἰς ἓν ἥκετε, σύγχυσιν ἔχοντες καὶ ταραγμὸν ὀμμάτων.

168. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-132

νομίζω:

νομίζου

Vit. Ven. A. δόμων:

δόμου

Par. L.

169. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-133

ὡς:

ὡς

omittit Vit.

170. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-134

γένεσθε:

γένεσθε

M. Par. N.

γίνεσθε

ceteri, sed in Vit. primae syllabae

, ultimae

αι

superscriptum est.

173. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-135

δύναμις:

δυνάμεις

M. ἡγεῖσθαι:

ἡγῆσθαι

Lips.

174. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-136

εὐμενεῖς γὰρ ὄντας ἡμᾶς:

εὐμενεῖς δ᾽ ἡμᾶς καλεῖς

affert Thomas M. p. 162, 7.

175. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-137

ἀεὶ:

ἀεὶ

M. G. Vit. Lips. Par. A. B. Ald. Rob.

αἰεὶ

Ven. B. Turn. ὀνείρασιν:

ὀνείρασιν

M. Cantabr. 1. Ceteri

ὀνείρασι

176. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-138

οὗπερ:

περ

omittit G. στείλας:

στείχας

Lips.

178. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-139

ἐναργὲς:

ἐν ἀργές

ex corr. Vit. Antea

ἐν ἀργ ῆς

, cum litura post

, fuisse videtur.

180. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-140

μοι: omittit M. γυναῖκ᾽ εὐείμονε:

γυναῖκες εὐείμονες

Vit.

γυναῖκ᾽ εὐείμονες

Ald. Turn.

γυναῖκ᾽ εὐήμονε

Lips.

182. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-141

ἣ δ᾽ αὖτε:

ἥδ' αὖτε

G. Vit. Lips. Ald. Rob. Δωρικοῖσιν:

περσικοῖσιν

, quamvis etiam in praecedente versu

περσικοῖς

habeat, G.

183. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-142

μεγέθει τε:

μέγεθος

, omisso

τε

, Lips. ἐκπρεπεστάτα:

ἐκπεπρεστάτα

M. aliique et Rob.

εὐπρεπεστάτα

G. aliique et Ald. Turn.

εὐπρεπεσάτα

sic Lips.

εὐπρεπεστάτω

Ven. B. et

a correctore facto Vit.

184. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-143

κάλλει τ':

κάλει τ'

Lips. ἀμώμῳ:

ἀμώμῳ

M. Ald. Rob. Sed

ἀμώμω

G. Vit. Lips. Par. A. B. Turn. κασιγνήτα:

κασιγνήτω

Vit. Par. N.

185. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-144

ταὐτοῦ:

τ' αὐτοῦ

M. Ald. Rob.

ταὐτοῦ

G. Lips. Turn.

αὐτοῦ

Mosc. ut Schutzius refert, nisi Vit. nominare voluit, in quo sic est, sed

τ'

in fine praecedentis versus a secunda, ut videtur, manu posito. πάτραν:

πέτραν

Lips.

187. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-145

ὡς ἐγὼ δόκουν ὁρᾶν:

ἐγὼ δόκουν

M. Lips. Turn.

ἐγὼ 'δόκουν

Vit. Ald. Rob.

ἐγὼ ἐδόκουν

G. et supra adscriptum est a sec. manu augmentum in Vit.

188. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-146

τεύχειν ἐν ἀλλήλαισι:

ἐν ἀλλήλαισι

Blomfieldius.

ἐν ἀλλήλῃσι

M. G. aliique et Turn.

ἐν ἀλλήλοισι

Vit. Lips. aliique et

omisso Rob.

ἀλλήλαιν

, omisso

ἐν

, Ald. In infinitivo consentiunt libri, nisi quod ex Par. B. Faehsius affert

τεύχειν ἐν ἀλλήλῃσι. γρ. τεῦχον. ἀπὸ τοῦ κοινοῦ τὸ ἐδοξάτην μοι

. V. ad Soph. Ant. 702. 736. μαθὼν:

λαθών

, supra scripto γρ.

μαθών

, Vit.

189-190. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-147

ἅρμασιν δ' υπο ζεύγνυσιν:

ἅρμασιν δ᾽ ὑπο ζεύγνυσιν

ἅρμασι δ᾽ ὑποζεύγυσιν

G. Turn. et commate post

ὑπο

addito Ald. Rob.

ἅρμασι δ᾽ ὑπο ζεύγνυσιν

Vit.

ἅρματι δ᾽ ὑποζεύγνυσιν

Lips. αὐτὰ:

αὐτῷ

G. et ante corr. M.

αὐτῷ

Ald. Rob. ἐπ᾽ αὐχένων:

ὑπαυχένων

ὑπ' αὐχένων

affertur ex Par. L.

192. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-148

ἐν ἡνίαισι δ᾽ εἶχεν:

ἐν ἡνίαισιν εἶχεν

M. Vit. Par. G. L. atque ita scribendum esse coniecit Schaeferus Melet. crit. p. 94. At hoc non est Aeschyleum.

ἐν δ᾽ ἡνίαισιν εἶχεν

Lips. Ceteri

ἐν ἡνίαισι δ᾽ εἶχεν

193. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-149

ἔντη δίφρου:

ἐντῆ δίφρου

M. et

δίφρου

habet etiam Lambethanus Blomfieldii, adscriptumque est in Par. B. In margine M. adnotatum

ἐν τῆ βίαι δίφρου χαλινὰ ῥήσσει

. G. Vit. Lips. Ven. A.

ἐν τῆ, δίφρον

. Editiones ante Brunckium

ἐν τῇ δίφρον

. Praeclaram emendationem,

ἔντη δίφρου

, Scaligero surripuit Stanleius.

194. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-150

διασπαράσσει:

διασπαράσσει

Cantabr. 2. et, ut videtur, Ven. A.

διασπαράττει

M. Ceteri

διασπαράττει

197. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-151

ὅπως:

οὕπως

200. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-152

καλιρρόου:

καλλιρόου

M. Vit.

201. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-153

πηγῆς, σὺν θυηπόλῳ χερὶ:

παγῆς

Lips.

γῆς

, addito a sec. manu

πη

, Vit.

θυηπόλην

ante sec. manus corr. Vit.

χειρὶ

Vit. Lips. Non pignore contenderim genuinam nunc exstare scripturam. Vereor enim ne

δὲ

in apodosi post

ἐπεί

positum librarios ad mutationem faciendam compulerit. Certe melius, nisi fallor, omnia hoc modo procederent,

ἐπεὶ δ᾽ ἀνέστην καὶ χεροῖν καλλιρρόου ψαύσασα πηγῆς σὺν θυηπόλῳ χερὶ βωμὸν προςέστην, ἀποτρόποισι δαίμοσιν θέλουσα θῦσαι πέλανον, ὧν τέλη τάδε· ὁρῶ δὲ φεύγοντ᾽ αἰετὸν πρὸς ἐσχάραν Φοίβου.

202. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-154

βωμὸν:

βωμὸν

M. G. Lips. Ven. B. Colb. 2. Par. G. L.

βωμῷ

ceteri libri, sed Vit. addita a sec. manu correctione

βωμόν

et supra scripto

ἐς τὸν

. ἀποτρόποισι:

ἀποτρόποις

G. δαίμοσιν:

δαίμοσιν

M. Par. L. Ceteri

δαίμοσι

204. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-155

φεύγοντ᾽:

φίλου

Ven. B.

205. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-156

φόβῳ δ᾽: omittit Lips.

206. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-157

μεθύστερον δὲ:

μεθ᾽ ὕστερον

M. edd. vett. κίρκον:

κέρκον

Vit.

207. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-158

κάρα:

τὸ κάρα

Vit.

208. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-159

ὃ δ᾽:

ὅδ'

Vit. Lips. Ald. Rob. δέμας παρείχε: Inter

δέμας

παρείχε

Ven. A. Ox. Ald. inserunt

τῷ κίρκῳ τύπτεσθαι

209. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-160

δείματ᾽ ἔστ' ἰδεῖν:

δειματἐσἰδεῖν

210-213. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-161

ὑμῖν δ᾽ ἀκούειν. εὖ γὰρ ἴστε, παῖς ἐμὸς πράξας μὲν εὖ θαυμαστὸς ἂν γένοιτ' ἀνήρ, κακῶς δὲ πράξας οὐχ ὑπεύθυνος πόλει, σωθεὶς δ᾽ ὁμοίως τῆςδε κοιρανεῖ χθονός.:

ὑμῖν τ'

G. Par. L.

γ'

omittunt Ven. A. Ald. Rob. In vitii suspicionem adducta sunt quae sequuntur. Verum si modo haec verba,

ταῦτ᾽ ἔμοιγε δείματ᾽ ἔστ' ἰδεῖν, ὑμῖν δ᾽ ἀκούειν

, recte intelliguntur, in reliquis non est quod laboremus. Dicit autem Atossa illud hoc sensu, haec mihi, quae vidi, et vobis, qui audistis, metuenda sunt, quorsum spectent. De eo enim sollicita est, quid dicat isto somnio ostentoque portendi. Itaque subiicit nam de regno filii scitis non esse quod metuam, quem, si prospera fortuna admirandum reddere potest, at adversa certe regno non exuet, si quidem ille salvus redibit. His igitur verbis indicat non habere se quomodo visa illa interpretetur, nisi de morte filii, quam apertius nominare reformidat.

211. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-162

πράξας:

τάξας

Lips.

214. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-163

βουλόμεσθα:

βουλόμεθα

G. Vit. Lips. Ald. φοβεῖν:

φυγεῖν

pro

φοβεῖν

Ven. B.

215. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-164

θαρσύνειν:

θρασύνειν

M. Vit. aliique et Turn. προςτροπαῖς:

προτροπαῖς

Lips. aliique et Ald. ἱκνουμένη:

ἱκανουμένη

Vit.

ἱκνομένη

Lips.

216. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-165

εἶδες:

εἶδος

Rob.

εἶδος

Lips. Sic etiam Vit. ex correctione. Antea

εἶδες

, ut ceteri. ἀποτροπὴν:

ἀποτροπεῖν

ante corr. M. Ad

ἀποτροπὴν

in Lips. supra adscriptum γρ.

ἀπροτροπήν

, si recte lego compendium. λαβεῖν:

λαβεῖν

G. Ven. A. Par. B. Ald. Turn. In Par. B. supra scriptum γρ.

τελεῖν. καὶ δοῦναί σοι

. Ac

τελεῖν

habent M. Vit. Lips. Ven. B. Cantabr. 1. 2. Mosc. Par. A. K. Rob.

217. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-166

τἀγαθ᾽ ἐκτελῆ γενέσθαι:

ταδ' ἀγαθὰ δ᾽ ἐκτελῆ

τὰ δ᾽ ἀγαθὰ, ἐκτελῆ

ex corr. G. Antea

ἐκτελεῖ

fuerat.

τὰ ἀγαθά δ᾽ ἐκτελεῖ

Vit,

τἀγαθὰ δ᾽ ἐκτελῆ

Lips. Ven. A. Cantabr. 2. Ex Par. B.

τὰ δ᾽ ἀγαθά γ᾽ ἐκτελεῖν. γρ. τἀγαθὰ δ᾽ ἐκτελῆ

Faehsius affert.

τὰ γαθά τ' ἐκτελῆ

Ald.

τάδ' ἀγαθ' ἐκτελῆ

Rob.

τὰ δ᾽ ἀγαθ᾽ ἐκτελῆ

Turn. et edd. reliquae omnes. Immo scribendum erat

τἀγαθ᾽ ἐκτεлῆ γενέσθαι

, i. e. quo tibi bona eventum habeant. σοί τε καὶ τέκνοις σέθεν:

καὶ τέκνοισί τε

, omisso

σέθεν

, Vit.

218. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-167

δεύτερον δὲ:

δεύτερος δὲ χρὴ χοαὶ

Lips.

219. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-168

χέασθαι:

χέεσθαι

Vit. Lips. Par. N. sed Vit. supra scripto

ασ

. πρευμενῶς:

πρευμενῶς

M. G. Lips. Ven. B. Par. A. B. Rob. et plerique, ut videtur, reliqui codices.

πρευμενῆ

Ven. A. Ox. Lambeth. Turn. et adscriptum in Par. A. B. Idem ex corr. Vit. in quo antea fuerat

πρευμενῶς

: supra

ης

adscriptum.

πρευμενὴν

Ald. Haud scio an

πρευμενής

πρευμενῆ

interpretibus debeatur, dubitantibus utrum

πρευμενῶς

ad Atossam, an ad Darium spectaret. Quare

πρευμενῶς

servandum duxi, quod iungendum est cum verbo

πέμπειν

220. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-169

εὐφρόνην:

κατ' εὐφροσύνην

Lips. et bis quidem scriptis his verbis.

221. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-170

σοι:

σος

pro

σοι

Lips. τέκνῳ τε, γῆς:

τέκνω τ᾽ ἐγῆς

222. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-171

τἄμπαλιν:

τούμπαλιν

Vit. aliique nonnulli et Ald. Rob. γαίᾳ:

γαία

M. Par. H. L.

γαίᾳ. γρ. γαῖαν

ex Par. B. Faehsius affert.

γαῖα

Vit.

γαία

G. Lips. Ven. A. B. aliique et Ald. Rob.

γῆ

Par. G.

γαίας

Turn. κάτοχα:

κάτοχος ἀμαυροῦσθαι

Ven. B.

κάτοχ᾽ ἀμαυροῦ

Ald.

κάτοχ᾽ ἀμαυροῦσθαι

ceteri. Correxit Blomfieldius gloss. ad Sept. ad Th. v. 47.

223. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-172

ὢν σοὶ:

ὦν σοι

a pr. manu,

ὤν σοι

a sec. M.

ὧν σοι

, sed mutatum in

ὢν σοι

, Vit.

ὢν σοι

Lips. et cum commate post

σοι

G. Ald. Rob.

ὢν, σοὶ

male Turn. πρευμενῶς:

προσευμένως

Lips. sed in marg. γρ.

πρευμενῶς

225. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-173

ἀλλὰ μὴν:

ἀλλαμὴν

M. γ᾽: omittunt Vit. Lips.

226. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-174

παιδὶ:

παισὶ

Lips. Cantabr. 2. Par. H. K. L. τῶνδ':

τῶν δ'

M. τήνδ':

τὴν δ᾽

M. ἐκύρωσας:

ἐχύρωσε

vel Faehsio teste

ἐκύρωσεν

Par. L.

ἔκυρσας

Rob. φάτιν:

φάτην

Lips. Ald.

227. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-175

ἐκτελοῖτο:

ἐξιλεοῖτο

Mosc. et erasa priore scriptura Vit. idemque adscriptum in Par. B.

εἶπε δὲ ἡ ἐξιλέωσις εἰς ἀγαθὸν ἀποβαίη

scholiastes. Ceteri

ἐκτελοῖτο

. δὴ τὰ:

δὲ τὰ

M. G. Vit. Lips. Ven. A. Par. G. Ald. Rob.

δὴ

, omisso

τὰ

, Turn.

228. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-176

θήσομεν:

θήσομαι

Ven. B. Rob. θεοῖσι:

θεοῖσιν

M. τοῖς τ᾽:

τοῖς δ᾽

Vit. ἔνερθε γῆς:

ἔνερθεν

G. Vit. Lips. Ald.

γῆς

omittunt Ven. A. Ox. Ald.

229. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-177

ἐς:

ἐς

G. Lips. κεῖνα:

'κεῖνα

Lips.

230. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-178

φασὶν:

φησὶν

Lips. ἱδρῦσθαι:

ἱδρῦσθαι

Vit. Ceteri pravo accentu

ἱδρύσθαι

231. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-179

δυσμὰς: Brunckius ex Par. A. dedit

δυσμάς

, idque habet etiam Lambeth. adscriptumque est in Par. B. Idem

δυσμάς

ex corr. Vit. in quo antea fuerat

δυσμαῖς

, quae est ceterorum librorum lectio. Praeferendum iudicavi

δυσμάς

. φθινασμάτων: Vulgatum

φθινασμάτων

contra Pauwii Schutziique coniecturam,

φθινάσμασιν

, satis superque tuentur quae Erfurdtius attulit ad Soph. Ant. v. 422.

Ἡλίου φθίνασμα

vel

φθινάσματα

ex hoc loco memorat Eustathius p. 698, 24. 832, 45.

232. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-180

ἀλλὰ μὴν:

ἀλλαμὴν

M. ἵμειρ᾽:

ἱμείρ'

ἔμειρ'

Lips. θηρᾶσαι:

θηρᾶσαι

Lips. Ceteri male

θηράσαι

233. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-181

πᾶσα γὰρ:

πᾶσα γὰρ ἂν γένοιτ' ἂν

Lips.

πᾶσα γένοιτ᾽ ἂν

Ald.

235. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-182

ἔρξας:

ἔρξας

Lips.

ἔρξας δὴ μήδους πλεῖστα κακά

Rob. Μήδους:

μήδεους

Vit.

236. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-183

τούτοισιν:

τούτοις

Ven. A. Ald. Rob.

τούτοισιν

G. ἐξαρκὴς: γρ.

καὶ ἐξαρκεῖ

ex Par. B. Faehsius affert. δόμοις:

δόμοις

, superscripto

ων

, Lips.

δόμων

G. Par. L. Id exquisitius esse videri potest.

237. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-184

αὐτοῖς ἐστι:

αὐτοῖς ἐστιν αὐτοῖς

Ald.

αὐτοῖς ἐστιν

Rob.

αὐτοῖς ἔστι

G. Vit.

αὐτοῖς ἐστὶ

M. Lips. Turn.

ἐστιν αὐτοῖς

Ven. A. Ox. Ex Par. B. Faehsius affert

ἀργύρου πηγή τις ἐστιν αὐτοῖς θησαυρὸς χθονός. γρ. καὶ αὐτοῖς ἐστι

238. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-185

πότερα γὰρ τοξουλκὸς αἰχμὴ διὰ χερός σφιν ἐμπρέπει;:

διὰ χερὸς ἀν'

διὰ χερὸς αὐτοῖς

G. Vit. Ven. A. Cantabr. 1. 2. Mosc. Ox. Par. A. B. C. K. N. Ald.

διὰ χειρὸς αὐτοῖς

Lips.

διὰ χερός

, omisso

αὐτοῖς

, Rob. Tum

πρέπει

M. G. ceterique, ut videtur, plerique et Ald.

πίπτει

Lips. Par. F. K. Rob.

πέμπει

, sed expuncto postea

, Vit.

διὰ χερός γ' αὐτοῖς πρέπει

Turn.

πότερα γὰρ τοξουλκὸς αὐτοῖς αἰχμὴ διὰ χερὸς πρέπει

Ven. B. Particulae

γε

, quam Turnebus ex coniectura addidit, hic non est locus. Neque probari potest quod Brunckius scripsit,

διὰ χερῶν αὐτοῖς πρέπει

, vel quod Elmsleius ad Med. p. 286. coniecit,

διὰ χεροῖν αὐτοῖς πρέπει

. Scholiastes qui sic interpretatur,

ἆρα, φησί, διὰ τῶν χειρῶν αὐτοῖς πρέπει ἡ βολὴ ἡ τοξική;

non videtur

διὰ χερῶν

vel

διὰ χεροῖν

legisse, sed explicare

διὰ χερός

, quod librorum consensus tuetur, per pluralem. Sed in his scholiastae verbis Vit. non

πρέπει

habet, sed

ἐμπρέπει

, quod in codice Monacensi corruptum est in

ἐπρέπει

. Hoc probabilem huius versus emendationem aperit,

πότερα γὰρ τοξουλκὸς αἰχμὴ διὰ χερός σφιν ἐμπρέπει;

239. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-186

σάγαι:

σαγαί

libri. Pro eo vocabulo

χέρες

Rob. in qua antea

ἔχει

est pro

ἔγχη

240. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-187

ποιμάνωρ:

ποιμάντωρ

G. Lips. Ald. Turn. Hesychius

ποιμάνωρ, ποιμήν, ἢ βασιλεύς

. Eustathii huc respicientis verba allata sunt ad v. 76. στρατοῦ:

στρατῷ

M. Vit. Ven. B. Mosc. Par. N. Rob.

στρατῶ

, superscripto ultimae litterae

ου

, Lips. Ceteri

στρατοῦ

, quod suspiceris etiam habuisse Eustathium, qui

ἀνδρῶν ποιμάνωρ

afferat. Praeferendus esse videtur genitivus, quae exquisitior constructio est, ut interdum in verbo

ἐπιστατεῖν

241. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-188

οὔτινος:

οὔτινος

G. δοῦλοι:

δοῦλος

Lips.

242. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-189

μένοιεν:

μενοῖ

243. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-190

ὥστε Δαρείου:

ὥστε δαρείου τε πολύν τε

Lips.

244. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-191

δεινά τοι:

δεινά τι

G. Cantabr. 2. τεκοῦσι:

τεκοῦσιν

245. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-192

δοκεῖν:

δοκεῖ

Vit. Ven. A. Cantabr. 1. Ox. Mosc. Par. N.

δοκεῖν

Lips. cum ceteris, sed lineola tramissa deleri iubetur. τάχ᾽ εἴσει:

εἴση πάντα

, omisso

τάχ'

, Rob.

πάντ᾽ εἴσῃ τάχα

G. Lips. et aliquot alii.

εἴσῃ

omnes libri. ναμερτῆ λόγον:

νημερτεῖ λόγῳ

adscriptum in Par. B. Sic volebat scribere librarius in Vit. in quo est

νημερτὴ λόγῳ

, cum interpretatione

ἀληθεῖ

. Ceteri

νημερτῆ λόγον

, nisi quod in M. prius scriptum fuisse videtur

νημαρτῆ

. Doricam formam

ναμερτῆ

restituit Porsonus. V. ad Soph. Trach. v. 173.

246. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-193

δράμημα:

δράμημα

M. G. Lips. et reliqui, ut videtur, plerique atque edd. vett.

δρόμημα

Vit. Lambeth. Mosc. Par. N. et

superscripto Cantabr. 2. V. Lob. ad Phryn. p. 618.

247. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-194

κλύειν:

κλύειν

omittit Rob. Pro eo habet

ἀκούειν

Par. N.

κλύεις

Ven. B.

248. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-195

γῆς ἁπάσης: γρ.

καὶ γῆς ἁπάσης

vulgato superscriptum in Lips. Ἀσιάδος:

ἀσιάτιδος

Ven. A. Ald.

Ἀσίδος

Blomfieldius. πολίσματα:

πτολίσματα

Ven. B.

249. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-196

αἷα:

ἄνα

pro

αἷα

Lips.

γαῖα

Rob. Imitatur hunc versum Euripides Or. v. 1083.

καὶ δῶμα πατρὸς καὶ μέγας πλούτου λιμήν.

Ceterum animadvertat lector artem poetae, qui partim ut magnitudinem cladis apte demonstraret, partim ut a Persa haec dici spectatoribus indicaret, nuntium fecit non, ut solent fere nuntii, referre tantum quae gesta essent, sed cum magno motu et vociferatione accurrentem, priusquam rem enarret, deplorare sortem Persarum.

251. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-197

τὸ Περσῶν δ᾽:

τὸ δὲ περσῶν

Ven. A. Ald. Rob.

τὸ περσικὸν δ'

Vit. Lips. Colb. 2. sed in Vit. a sec. manu

περσικὸν

mutatum in

περσῶν

, et in Lips. supra scriptum γρ.

Τὸ περσῶν

. Ex Par. B. Faehsius affert

τὸ Περσῶν. γρ. καὶ Πέρσαις

252. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-198

ὤμοι:

ὤμοι

libri, etiam G. Solus Cantabr. 2.

ἰώ μοί μοί

. ἀγγέλλειν:

ἀγγέλειν

Vit. Lips. Post hunc versum G. Lips. Par. N. hunc inserunt,

στέργει γὰρ οὐδεὶς ἄγγελον κακῶν ἐπῶν

(

κακακῶν ἐπῶν

Lips.), qui versus est 277. Antigonae Sophocleae. Adscriptus est hic versus, sic quidem ut prius

εἰπών

fuerit, in margine M. Post sequentem versum eadem Sophoclis verba habet Rob.

253. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-199

ἀνάγκη:

ἀνάγκα

Ald. Rob. Eaedem et Ven. A.

ἀναπτύσαι

. πάθος: Post

πάθος

Ald. addit

πέρσας

254. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-200

Πέρσαι:

πέρσαι

M. G. Vit. Ven. A. B. edd. ante Brunckium. Merito hoc revocavit Porsonus. Neque enim iam nuntius haec secum ipse loquitur, sed Persas compellat. Atque egregie, ut in tanto malo, non reginam ab eo salutari, sed, quo est animi motu, simul omnes qui adsunt comprehendi facit poeta. Brunckius ex Par. B. receperat

Πέρσαις

, quod habet etiam Lips. Atque in Vit. quoque a sec. manu

supra scriptum est. Neque quod Aldina, quae hic

πέρσαι

exhibet, in fine praecedentis versus habet,

πέρσας

, aliud est quam vitiose scripta varia lectio

πέρσαις

255. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-201

ἄνι᾽ ἄνια νεόκοτα καὶ δάϊ, αἰαῖ:

ἄνι᾽ ἄνια κακὰ

M. Lips.

ἄνι᾽ ἄνια καὶ

Vit.

ἄνια, ἄνια κακὰ

G. Turn.

ἄνια, ἄνια, κακὰ λυπηρὰ, λυπηρὰ

Ven. A. Ox. Ald. Rob. Ante

νεόκοτα

litura aliquot litterarum in M.

νεότοκα

Rob. γρ.

νεοτόκα

superscriptum vulgato

νεόκοτα

in Lips.

καὶ δάϊ αἱ αἱ

καὶ δάϊ' αἳ αἳ

Vit. Lips.

δάϊ αἳ αἴ

, omisso

καὶ

, G.

καὶ δάϊα. αἳ αἳ

edd. vett. Patet

λυπηρά, λυπηρά

explicationis caussa adscriptum esse. Sed

κακὰ

non minus interpretis est. Scribendum

ἄνι᾽ ἄνια νεόκοτα καὶ δάϊ, αἰαῖ.

Constat versus ex dochmio et dochmio hypercatalecto.

256. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-202

διαίνεσθε:

διαίνεσθαι

G. Ald.

σαίνεσθαι

, superscripto ultimis litteris

θε

, Mosc.

διαίνεσθαι δάκουσι

, inserta vitiose scripta interpretatione

δάκρυσι

, Rob.

257. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-203

ὡς πάντα γ' ἔστ' ἐκεῖνα:

ὡς πάντα γ' ἔσται κεῖνα

Vit. Mosc. In Vit. recentior manus

ἀκεῖνα

fecit.

ὡς πάντα γ᾽ ἔσ᾽ ἐκεῖνα

Lips.

ὡς πάντ᾽ ἔστ' ἐκεῖνα

Ald. Rob. In

ὡς

particula errat scholiastes: significat ea hic nam.

258. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-204

καὐτὸς δ᾽: Hunc versum omittit Lips.

αὐτὸς δ'

Porsonus,

καὐτός δ'

cum Cantabr. 2. Blomfieldius, ne scilicet

καί

δέ

in uno enuntiato coniungerentur.

δ'

secunda manus addidit in Vit.

259. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-205

μακροβίοτος ὅδε τις:

μακροβίωτος

Lips.

ὁ δέ γέ τις αἰὼν

ὧδε γέ τις αἰὼν

Ald.

αἰὼν ὅδε γε τις

Cantabr. 2.

ὅδε γέ τις αἰὼν

ceteri. ἐφάνθη:

ἐφάνη

G. Vit. Cantabr. 2. Par. A. N. aliique nonnulli.

ἐφαάνθη

Ven. A. Cantabr. 1. Par. B. C. Ox. Ald. Turn. idque supra scriptum in G.

ἐφάνθη

recte M. Lips. Rob. Metrum unam syllabam deleri postulat, quod quum fieri possit scribendo

μακρόβιος

, tamen

γε

potius delendum est, quod hic rectius omittitur.

260. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-206

γεραιοῖς:

γηραιοῖς

Ven. A. Ald. Rob.

γεραιοῖς δ᾽

Lips.

261. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-207

παρών τε:

παρών τε

M. G. Vit. Lips. Cantabr. 2. Mosc. Par. N.

παρών γε

edd.

262. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-208

Πέρσαι:

πέρσαις

, Rob. Ceteri

πέρσαι

, in iisque Lips. in quo supra scriptum γρ.

πέρσαις

. φράσαιμ᾽ ἂν οἷ᾽:

φράζαιμ᾽ ἂν οἷα

263. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-209

ὀτοτοτοῖ:

ὦ το τοῖ τοῖ

ὀττοτοτοῖ

ὀττοτοὶ

Vit.

ὀττοτοῖ

Lips.

ὀττοτοτοίτοι

Ven. A.

ὀτοτοτοὶ τοὶ

Ald.

ὁτοτοιτοῖ τοὶ

Rob.

Ὀττοττοὶ

Turn.

ὀττοττοτοι

Ven. B. Vict. ceteraeque edd. ante Porsonum, qui

ὀτοτοτοῖ

restituit. μάταν:

μάτην

Vit.

264. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-210

τὰ πολέα:

τὰ πολλὰ

libri. Scripsi

τὰ πολέα

. Eodem modo Lachmannus. V. ad v. 270.

265. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-211

γᾶς:

γᾶς

, superscripto

, Lips.

γῆς

Ald. ἀπ' Ἀσίδος:

ἀπ' ἀσιάδος

G. Lips. aliique nonnulli et Rob.

ἐπ' ἀσιάδος

Vit. ἦλθ᾽:

ἦλθεν

Vit. Lips.

266. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-212

δίαν:

δίαν

Vit. edd.

δίαν

M. G.

δία

Lips.

δαΐαν

codex Lambethanus, unde

δάϊαν

Blomfieldius. Ἑλλάδα:

Ἕλλάδα

Lips.

267. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-213

πλήθουσι:

πλήθοισι

Vit.

268. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-214

πρόςχωρος:

πρόχωρος

Lips. Ven. A. Mosc. Ox. Ald. quo spectat interpretatio

εὐρύχωρος

in Vit.

269. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-215

ὀτοτοτοῖ: hic recte M.

ὀττοτοῖ

G. Lips.

ὀττοτοὶ

Vit.

ὀττοτοτοὶ

Ven. A. Ald.

ὀττοτοιτοι

Rob.

ὀττοττοὶ

Turn.

ὀττοττοτοῖ

Ven. B. Vict. ceteraeque ante Porsonum editiones.

270. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-216

ἁλίδονα: Libri omnes

ἁλίδονα σώματα

, nisi quod Par. G. habet

ἁλίδονα σώματον

, in Par. B. autem, etiam Bekkero teste,

ἁλιδνὰ

adscriptum est. Hoc si verum putatur, servandum in strophico versu

τὰ πολλά

. V. Epit. doctr. metr. §. 253. et 271. ed. alt.

271. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-217

κατθανόντα:

καταθανόντα

Vit.

272. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-218

πλαγκτοῖς:

πλακτοῖς

Vit. Lips. Lambeth. et Lips. quidem cum hac adnotatione, γρ.

πολυπλάκτοις, ἢ ἐν αἷς ταῦτα πλανῶνται

. διπλάκεσσιν:

διπλάκεσιν

G. Vit. Lips. Ven. B. Ald. Rob.

διπλάκεσσιν

edd. inde a Turn. et sic M. In explicando hoc vocabulo laborant scholiastae. Quorum qui hanc explicationem adscripsit,

ὡς ἂν εἴποι τις διαύλοις· τὰ γὰρ κύματα ἐκχεῖται καὶ ὑπονοστεῖ

, in mente habuit hoc Euripidis Hec. v. 29.

πολλοῖς διαύλοις κυμάτων φορουμένας.

Stanleius auctor fuit, ut de tabulis navium haec vox acciperetur. Sed haec quoque interpretatio fundamento caret. Solus Sanravius de vestibus mersorum in mari fluctuantibus cogitavit, vertit enim in errabundis diploidibus.

Δίπλαξ

quum proprie adiectivum esset, tamen etiam pro substantivo usurpari solitum est, sic quidem ut pallium significaret. Pallium autem quum grammatici duobus modis

δίπλακα

dici tradant, vel quod ex duplicato filo contextum sit, quod etiam

δίμιτον

vocetur, vel quod ob latitudinem in gestando duplicetur, haec posterior explicatio et ipsa per se probabilior videtur et valde confirmatur similium nominum comparatione. Hesychius

δίπλακα, διπλῆν, μεγάλην διπλοΐδα, ὥςτε διπλῇ χρῆσθαι

. Idem

διπλοΐδα, διπλουμένην χλανίδα ἐν τῷ φορεῖσθαι

. Idem

διπλῆν, διπλασίονα, καὶ μεγάλην

, quod pertinet ad Il. X. 134. ubi poeta

χλαῖναν

commemorat

διπλῆν, ἐκταδίην

. Idem Hesychius

δίβολον φάρος, διπλοῦν

, et

διβόλους χλαίνας, οἳ μὲν διμίτους, οἳ δὲ διπλᾶς

. In primis ea quam praetulimus explicatio eo confirmatur quod notam illam Cynicorum duplicem vestem Antipater Sidonius epigr. 61.

ἔσθος διπλάδιον

, epigr. autem 82.

δίπλακα

vocat. Plura in hanc rem collegerunt Salmasius ad Tertull. de pallio p. 396. seqq. Iungermannus ad Poll. VII. 47. Iacobsius Anthol. vol. II. p. I. p. 57. seqq. Videtur igitur Aeschylus

πλαγκτοὺς δίπλακας

amplas Persarum vestes dicere, quae in mari nantibus mortuis late expansae huc illuc ferebantur. Ita Rufinus epigr. 38. comas fuitantes dicit

τρίχας τὰς ἐπὶ τοῖς σοβαροῖς αὐχέσι πλαζομένας

273. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-219

ἀπώλλυτο:

δ᾽ ἀπόλλυτο

, ad

supra adscripto

οι

, Vit.

δὲ ἀπώλλετο

Lips.

ἀπώλετο

adscriptum in Par. B.

274. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-220

στρατός:

λεὼς

G. Par. K. In G.

στρατός

tamquam explicatio supra scriptum. Lips. vulgatum

στρατὸς

habet, sed supra adscriptum γρ.

λεώς

. ναΐοισιν:

ναΐοισι

M. Vit. Lips. Ven. B. Par. B. edd. vett. Sed in Lips. penultimae syllabae

superscriptum.

ναΐοισι

Ven. A.

ναΐοισιν

G. Par. A. N. et adscriptum in Par. B. ut ex Brunckii adnotatione colligas..

ναΐοισι

Cantabr. 1. ἐμβολαῖς:

ἐν βολαῖς

275-278. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-221

ΐϋζ' ἀποτμον δαΐοις δυςαιανῆ βοάν, ὡς πάντα παγκάκως θεοὶ ἔθεσαν, αἰαῖ, στρατοῦ φθαρέντος.: Libri

ἴϋζ᾽ ἄποτμον βοὰν δυσαιανῆ πέρσαις δαίοις, ὡς πάντα παγκάκως ἔθεσαν, αἱ αἱ στρατοῦ φθαρέντος

, nisi quod in paucis variant.

ἴϋζε

M. Lips. Par. C. N. Ald. Turn.

ἴϋζε

Vit. Tum

βοάν

, superscripto

, Lips. Deinde Faehsius ex Par. B. affert γρ.

καὶ δυσεανῆ ἤγουν πολυποίκιλον

. Tum

πέρσαισῶν

, duabus scripturis,

πέρσαις

περσῶν

coniunctis, Par. N. Deinde

ὡς πάντα παγκάκως

M. Vit. Cantabr. 1. 2. Mosc. Par. F. H. I. N. Ald. Rob. Sic etiam, ut Bekkerus adnotavit, Par. B. ex quo Faehsius p. 182.

ὡς παγκάκως πάντα

affert, quod est in edd. Turn. et Vict.

ὡς πάντα κάκως

ὡς πάνπαγκάκως

Lips. Deinde

ἔθεαν

Ald. Denique

αἳ αἳ

G. Vit. Lips. edd. vett. Hae lectiones omnes quum nihil contineant quo metra, quae in antistropha valde diversa sunt, exaequentur, apertum est maiorem corruptelam aut hic aut in antistropha latere. Accedit quod dubitari non potest, quin, ut particula

ὡς

utrobique eundem in numeris locum obtinet, ita idem observatum fuerit in nomine

δαίοις

. Id igitur aut in stropha aut in antistropha ex sede sua dimovendum est. In antistropha id non videtur probabili ratione fieri posse. In stropha igitur vitium quaerendum est. Ac diu est quum

Πέρσαις

eiiciendum esse suspicatus sum, in qua coniectura confirmavit me illud quod in Par. N. scriptum est

πέρσαισῶν

, quod indicio esse videtur dubitasse interpretes utrum

δαίοις

de hostibus Persarum, an de ipsis Persis, clade bellica afflictis, intelligendum esset. Vicit tamen posterior explicatio, quae sane probanda est, ita ut, quum in margine adscriptum ab interprete esset

Πέρσαις δαίοις

, id pro emendata lectione habitum alieno loco in ipsa poetae verba illatum sit. Itaque

Πέρσαις

delevi. Praeterea verba

βοὰν δυσαιανῆ

inverso ordine collocanda esse antistropha docuit. Deinde sequenti versui aliquid ad integritatem deest. Atque hic quoque duae proditae sunt ab interpretibus explicationes verbi

ἔθεσαν

, quum in G.

οἱ Πέρσαι

, in Vit.

οἱ θεοὶ

adscriptum sit. Si de diis haec intelligenda sunt, nominari deos oportuit. Ac restituitur metrum, si ante

ἔθεσαν

hoc ipsum nomen

θεοὶ

inseritur praetereaque

πάντα

mutatur. Scripsi igitur

ἴϋζ᾽ ἀποτμον δαίοις δυςαιανῆ βοάν, ὡς πάντα παγκάκως θεοὶ ἔθεσαν, αἰαῖ, στρατοῦ φθαρέντος.

279. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-222

ἔχθος:

ἔχθος

adscriptum in Par. B.

280. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-223

Ἀθηνῶν: Post

Ἀθηνῶν

comma habent Ald. Rob. Turn. Omittunt interpunctionem Vict. et reliquae editiones, male, si quid video. Inficetum enim videtur nuntium de eo loqui, quam ipse ingemiscat. Gravis autem est sententia, si dicit nam ingemisco, quum recordor, quo indicat vel recordationem mali tantam vim habere ut a gemitibus temperare sibi nequeat, ex quo colligi posse quantum praesentibus videri istud malum debuerit.

281. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-224

στυγναί γ': Brunckius dedit

στυγναί γ' Ἀθῆναι

. Et habet M.

στυγναί γ' ἀθῆναι

. Ex Par. B.

δ'

, superscripto

γ'

, ex Par. C.

γ'

, superscripto

γ'

, ex Ven. A. et Ox.

θ'

adnotatum est.

στυγναὶ δ' ἀθῆναι

G. Ald. Rob.

στυγναὶ δ᾽ ἀθῆναι

Vit. Lips.

στυγναὶ δ᾽ Ἀθῆναι

Turn.

στυγναὶ ἀθῆναι

Ven. B. Et

ἀθῆναι

quidem habent etiam Par. B. F. I. N. Acquiescendum erat in plerorumque librorum lectione. Nam

δέ

particula continuat orationem iis quae chorus postrema dixerat ut v. 297. 475. Ceterum Lips. Ald. Rob. interpungunt post

Ἀθῆναι

, nomine

δαίοις

ad sequentia relato. Recte inde a Turn. post

δαίοις

interpunctum est.

282. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-225

μεμνῆσθαί τοι:

μεμνῆσθαί τε

Vit. Lips. Ven. A. Mosc. Par. N. πάρα:

παρεὶς

pro

πάρα

Ven. A. quod natum ex interpretatione

πάρεισι

283. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-226

Περσίδων:

τῶν περσίδων

Vit. Lips. Mosc.

284. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-227

ἠδ᾽ ἀνάνδρους: omittit Lips. Boeckhius in praefatione lectionum aestivarum a. 1827. p. 12. scribendum esse coniecit

εὔνιδας ἔκτισσαν ἠδ᾽ ἀνάνδρους

285. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-228

NA: Praeclare Atossa regiam maiestatem et huc usque silentio conservavit et nunc gravitate orationis tuetur.

286. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-229

κακοῖς:

κακοῖσιν

Lips. ὑπερβάλλει:

ὑπερβάλλοι

Vit.

288. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-230

βροτοῖς:

βροτοὺς

Lips. Rob. sed in Lips.

οις

supra scriptum.

βροτοῖς

M. G. aliique et Ald. Turn. Idem ex corr. Vit. quum antea

βροτοὺς

scriptum fuisset. Propter exquisitiorem structuram praeferendum videtur

βροτοῖς

. Nam ne quis putet traiectionem verborum indicio esse potius

βροτοὺς

scriptum fuisse a poeta, hoc argumentum nihil probare moneo. Etenim

βροτοῖς

ideo ante

φέρειν

collocatum est, quia non

φέρειν

, sed

βροτοῖς

primariam notionem esse poeta voluit, quod idem est ac

νοῖς οὖσι βροτοῖς

, quoniam mortales sumus.

290. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-231

κεἰ:

καὶ εἰ

, superscripto ad

καὶ

a sec. manu

, M.

εἰ

Rob. στένεις:

στένοις

Par. N. Ald. Rob.

292. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-232

ἀρχελείων:

ἀρχελείων

, sic, supra scripta glossa

λαῶν ἀρχόντων

, M.

ἀρχελείων

G. Vit. Lips. et ceteri, ut videtur, omnes praeter ed. Rob. in qua

ἀρχελάων

est.

Ἀρχέλειος

pariter ac Minervae nomen

ἀγελεία

a voce

λεία

deductum est, quod etsi praedam ex armentorum gregibus constantem plerumque significat, tamen etiam simpliciter de gregibus dicitur, ut apud Sophoclem Ai. v. 26. Hesychius

λείη, ἡ τῶν θρεμμάτων ἀγέλη

. Eodem pertinent apud eundem

λήϊτα, κτήνη

, οι

ληΐη, προνομία, οἰκονομία, βοσκήματα

. Intelligendi sunt igitur ductores gregum, quemadmodum Apollonius in lexico Homerico scribit,

ἀγελείην, λείας ἄγουσαν, οἷον λάφυρα. ἔνιοι δέ, ἄγουσαν τοὺς ἐπὶ πόλεμον ὄχλους

, recte ille de hoc quidem nomine addens

βέλτιον δὲ τὸ πρότερον

. ἐπὶ σκηπτουχίᾳ:

ἐπὶ σκηπτουχίᾳ ταχθεὶς

aut praefectum eunuchorum aut aliquem ex illis corporis custodibus significat. Hoc posterius probabilius videtur, quod omnes isti eunuchi

σκηπτοῦχοι

appellabantur: v. Xenoph. Cyrop. VII. 3, 16. VIII. 1, 38. 3, 15.

293. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-233

ἄνανδρον:

ἄναρχον

sola ed. Rob. Ceteri libri, quod sciam, omnes recte

ἄνανδρον

. Dictum hoc est de eo quod deserta a morientibus acie consequitur. Similiter Sophocles Oed. R. v. 58.

ἔρημος ἀνδρῶν μὴ ξυνοικούντων ἔσω.

ἠρήμου:

ἠρήμα

Lips. Idem et Mosc.

θανεῖν

, uterque supra scripto

ών

294. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-234

βλέπει φάος: Scholiastes Aristophanis ad Ran. v. 1060. hunc versum afferens habet

βλέπει φάος

, quam scripturam lectioni librorum Aeschyli omnium

φάος βλέπει

praeferendam iudicavi, quod hic aperte melior est ordo verborum, vocabulo

βλέπει

, in quo primaria vis est, primarium locum obtinente. Et quum saepissime

φάος

ultimum in versu locum occupet, tum in formula

βλέπειν φάος

id fieri videmus. Supra v. 258.

καὐτὸς δ᾽ ἀέλπτως νόστιμον βλέπω φάος.

Scriptor Rhesi v. 971.

ἀνθρωποδαίμων κείσεται βλέπων φάος.

Ceterum magna est ars poetae in iis quae nuntius dicit: qui consternatus adhuc clade primo id quod summum erat, regem salvum esse, paucis verbis profligat; deinde, ut solent qui in re nova magnaque initium narrandi invenire nequeunt, plurima raptim et confuse comprehendit; tum denique, tranquillior factus, rem omnem ordine exponit.

295. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-235

δώμασιν:

δόμοισι

G. aliique nonnulli.

δώμοισι

, mutato

, Vit.

δώμασι

Lips. Ald. Rob. Turn. In Lips. γρ.

δόμοισι

supra scriptum.

δώμασιν

296. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-236

ἦμαρ:

ἦμαρ

M. Rob. μελαγχίμου:

μελαγχείμου

Ven. A. Ald. Rob.

297. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-237

ἵππου: Post

ἵππου

unius litterae litura in M.

298. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-238

στύφλους: Libri

στύφλους

. Brunckius

στυφλούς

. V. ad v. 80. παρ᾽ ἀκτὰς:

παρ' ἀκταῖς

Lips.

παρακταῖς

Mosc. Σιληνιῶν:

σιληνιῶν

σιληνίων

Mosc. Ceteri

σιληνιῶν

. Scholiastes

Σιληνίαι αἰγιαλὸς Σαλαμῖνος τῆς λεγομένης Τροπαίου ἄκρας, ὡς Τιμόξενος ἐν τῷ περὶ λιμένων φησί

. Sic M. Hesychius

Σιληνίαι, τῆς Σαλαμῖνος, πλησίον τοῦ λεγομένου Τροπαίου

299. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-239

χιλίαρχος: 1η

χιλίαρχος

lituram post

χι

habet M.

χιλιάρχης

ex corr. G. antea

χιλίαρχος

. Δαδάκης:

δαρδάκης

Lambeth. Par. K. πληγῇ:

πληγείς

Par. N. et Vit. sed Vit. supra scripto

300. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-240

ἀφήλατο:

ἀφήλλατο

Vit. Lips. paucique alii et Ald.

301. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-241

Τενάγων:

τανάγων

Ven. A. Ox. Ald.

τενέγων

Rob. ἀριστεύς:

ἀριστεὺς

Blomfieldius. Libri

ἄριστος

. Βακτρίων:

βακτηρίων

Lips. ιθαγενής:

ἰθαιγενὴς

M. Ven. B. Rob. Ceteri

ἰθαγενής

302. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-242

θαλασσόπληκτον:

θαλασσόπληκτον

, supra adscripto ad penultimam syllabam

αγ

, Ven. B.

θαλασσόπλακτον

Ven. A. et aliquot alii.

θαλασσόπλακτον

Par. C. H. νῆσον:

νῆσος

Par. G.

πόλει

G. Adolphus Emperius in Actis soc. Graecae I. p. 363. scribendum coniecit

σποδεῖ

. Non probo.

303. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-243

κἀργήστης:

καργήστης

καργήστρης

καργίστης

Vit.

κάργιστης

Lips.

304. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-244

οἵδ᾽:

οἵ

οἵδ'

Lips. πελειοθρέμμονα: Ad finem versus γρ.

σαλαμῖνα

supra scriptum in Lips. Intelligit Salaminem scholiastes. Hesychius

πελειοθρέμμονα νῆσον

in lexico suo posuit, cui addita est aliena ab his verbis adnotatio

Ἀριστοτέλης φησὶ διαφέρειν περιστερὰς καὶ πελειάς

. Sed referendum huc est quod modo corrupte apud eum scriptum est

πελεστόθρην νῆσον, τὴν Σαλαμῖνα

. Salaminem anates potius quam columbas aluisse Butlerus ex Eustathio p. 284, 44. colligit. Stanleius quod columbas summa cura ibi nutritas existimavit, quum ex Homero discatur eam insulam Veneri sacram fuisse, negligenter inspexerat hymnum minorem Veneris (X), in quo Cypriam Salaminem respici apertum est,

χαῖρε θεὰ Σαλαμῖνος ἐὐκτιμένης μεδέουσα καὶ πάσης Κύπρου.

Equidem apud Aeschylum, praesertim praegressa modo mentione Salaminis, unam ex adiacentibus parvis insulis intelligendam puto.

305. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-245

κύρισσον:

κύρισσον

cum coronide Brunckius. V. praef. ad Eur. Bacchas p. XIII.

306. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-246

γειτονῶν:

γειτόνων

Ald. Rob. et ante correctionem M. Vit.

γείτονες

, sed adscripto γρ.

ων

, Cantabr. 1. Αἰγυπτίου:

αἰγυπτίαι

, ad ultimam litteram supra adscripto

ου

, Lips. Mosc.

αἰγυπτίου

Par. N. et adscriptum in Par. B.

307. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-247

Ἀδεύης:

ἀδεύης

ut ceteri Lips. sed supra scriptum γρ.

ἀδάης

. Eo pertinere videtur quod in G. supra scriptum est,

πλήρης

, quamquam hic quoque codex

ἀδεύης

habet. Φερεσσεύης:

φερεσσεύης

Cantabr. 1. Lambeth. Par. A. B. C. N.

φερεσέυης

Cantabr. 2.

φερεσεύης ὁ

Ven. B.

φεσεσσεύης

φαρεσσεύης

Par. K.

φερεσέβης

Ald.

Φερεσσέβης

Turn.

φρεσεύης

M. Mosc.

φρεσσεύης

Vit.

φρεσέβης

, mediae syllabae in

vel contra mutato, Lips. γρ.

φερεσκεύης

supra adscriptum in Lips.

φρεδεύης

Rob.

308. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-248

Φαρνοῦχος, οἵδε ναὸς ἐκ μιᾶς πέσον:

καὶ φαρνοῦχος

Ven. A. Ox. Par. G. Ald.

καὶ φανοῦρχος

Rob.

οἵ τε

M. Vit. Lips. Par. C. N. aliique et Rob. Ex Par. B.

οἵγε

, supra scripto ad prius vocabulum γρ.

οἵτε

, notavit Bekkerus.

οἵ γ' ἡ

Cantabr. 1. Par. H.

οἵδε

G. Ald. Tum

ναὸς ἐκ μιᾶς πέσον

libri, nisi quod

νηὸς

habet Par. H. et Turn.

ναὸς

supra scripto

Vit. Cantabr. 1.

νεὼς

Ald. Rob.

πέσαν

G. Par. C.

πεσὼν

ante corr. M. Vauvillersius ad Soph. Phil. 374. vol. II. p. 47. scribendum coniecit

οἵδε ναὸς ἔπεσον ἐκ μιᾶς

, idque Porsono aliisque placuit. Sed hoc ingrato verborum ordine corrumpuntur numeri. Scribendum putavi

οἵδε ναὸς ἓν μιᾶς πέσος,

hi unius navis iactura fuerunt.

309. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-249

Μάταλλος:

μάταλλος

M. Vit.

μάταλος

Lips. Mosc.

μάτταλος

Ald.

μέταλλος

Ven. B. Par. C. L. Rob. Turn.

311. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-250

πυρσὴν:

πυρσὴν

Porsonus.

πυρσὰν

M. et plerique, ut videtur, codices et Turn.

πυρσὰν

G. Vit. Lips. Cantabr. 1. Mosc. Par. C. Ald. Rob. δάσκιον:

δάσκειον

M. G. Lips. Mosc.

312. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-251

ἔτεγγ':

ἔταγ'

Lips. πορφυρᾷ:

πορφυρέᾳ

M. Ceteri

πορφυρέᾳ

. Porsonus

πορφυρᾷ

. Sed videntur tragici a forma

πορφυροῦς

, ut vulgaris sermonis propria, abstinuisse, ideoque contractionem praetulisse eam in qua leviter audiretur

, ita ut non efficeret syllabam. Non obstant versus ex Stheneboea Euripidis ab Athenaeo p. 421. F. allati, ubi

βιὸς δὲ πορφυροῦς θαλάσσιος

valde torsit criticos. Scribendum est enim

βίος δὲ πορφυρεὺς θαλάσσιος

. Loquitur, ut reliqua ostendunt, piscator, quem quo minus dubites unum ex illis intelligendum esse, qui

πορφυρεῖς

, captores purpurarum, vocabantur, facit alius Euripidis locus in Iph. Taur. v. 262.

ἦν τις διαρρὼξ κυμάτων πολλῷ σάλῳ κοιλωτὸς ἀγμός, πορφυρευτικαὶ στέγαι.

313. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-252

Μάγος:

μάγος

M. G. Vit. Lips. Ven. A. Rob. Accentum correxit Turn.

μάγος

Ald. Magos gentem esse circa Mediam Stanleius docuit ex Herodoto I. 101. et Stephano Byzantio in v.

Μαρία

. Addi poterat Plinius H. N. VI. 26 (29). Ἄραβος:

ἄραβος

M. Vit. Lips. Ven. B. Turn.

ἄραβος

Ven. A. Ox. Ald. Rob.

ἄραβος

G. Par. B. Ἀρτάμης:

ἀρτάμης

Lips. Ald. Turn. sed in Lips. γρ.

ἀρσάβης

supra adscriptum.

ἀρσάκης

Rob.

ἀρτάβης

M. G. Vit. Par. K. L. sed in Vit.

a sec. manu in litura scriptum, in M. puncto notatum.

ἀρσάκης

Cantabr. 1.

314. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-253

NA: Hunc versum post sequentem collocant Vit. Lips. sed in Vit. error additis numeris correctus.

σκληρᾶς:

σκαληρᾶς

, sed supra γρ.

σκληρᾶς

, Vit.

μέτοικος:

ἔποικος

G. Lips. aliique nonnulli.

κατέφθιτο:

κατέφθιτο

, supra scripto

, Lips.

315. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-254

Ἄμηστρις:

Ἄμηστρις

Brunckius.

ἄμηστρις

M. Par. A. B. edd. ante Brunckium.

ἀμίστρις

Vit. Lips.

ἀμίστρης

G. Ven. A. Par. L. V. ad v. 22. Ἀμφιστρεύς:

ἀμιστρεύς

Lips.

ἀμφιτρεύς

Par. C.

316. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-255

Σάρδεσιν:

σάρδεσιν

M. Lips.

σάρδεσι

G. Vulgo

Σάρδεσι

Hunc versum, quod quartam a fine syllabam in vocabuli exitu longam habet, depravatum esse existimavit Porsonus in supplemento praefationis ad Hecubam p. XXXV. simulque eam suspicionem alio firmare studuit argumento. Ariomardus, inquit, supra 38. Thebarum praefectus erat. Cur igitur Sardibus luctuosa esset eius mors? Hoc, ut opinor, sentiens scholiastes addit,

πατρὶς γὰρ αἱ Σάρδεις αὐτῷ

. Sed potius existimo versum unum vel plures excidisse, ubi Sardium praefectus, fortasse Mitragathes vel Arceus, nominaretur.

νωμῶν, ὅ, τ᾽ ἐσθλὸς Ἀριόμαρδος...

Σάρδεσι πένθος παρασχών.

Expleat hiatum, si potest, sagax lector; sed id simul curet, ut verbum

Ἀριόμαρδος

vocalis sequatur. Ipse postea sic explevit,

νωμῶν, ὅ,τ᾽ ἐσθλὸς Ἀριόμαρδος *Σαρδέων

βολαῖσι πιστός, Μιτραγάθης τε* Σάρδεσι

πένθος παρασχών.

Sed nomen proprium, ut aliis in rebus, ita hoc quoque in genere idoneam excusationem suppeditat. Repugnantia autem illa circa patriam Ariomardi nulla prorsus est, si scholiastam, recte et prudenter monentem, audire voles. Nam, ut satis ex Herodoto intelligi potest, non suis quisque popularibus erat praefectus, nisi qui inferioris ordinis duces erant, uti VII. 96. 97. narrat, sed ut quisque apud regem vel generis propinquitate vel gratia dignissimus censebatur, ita ei alia atque alia committebatur provincia. Quamobrem etsi Herodotus VII. 67. 68. duos in exercitu Persarum memorat Ariomardos, tamen Aeschylum, qui nullo eos nomine distinguit, sed semper ut de uno loquitur, unum eundemque ubique in mente habuisse certissimum est. Qui si Sardibus natus Aegyptiis praefuit, tantum abest ut non recte dicatur Sardibus luctuosus obisse, ut, si haec esset repugnantia, simul duo alii loci in eandem vitii suspicionem inciderent. Nam ipse ille quem Porsonus commemorat Arceus vel Arcteus, qui v. 45. dux vocatur Lydorum qui Sardibus advenerant, v. 306. dicitur

πηγαῖς Νείλου γειτονῶν Αἰγυπτίου

. Non videtur enim dubitari posse quin utroque loco de eodem viro sermo sit. Susiscanes autem, ab Nilo secundum v. 35. profectus, infra v. 934.

Βάτανα

dicitur reliquisse. Quare maneat posthac Aeschyli Ariomardo et imperium Aegyptiorum et patria Sardes.

317. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-256

Σεισάμης:

σεισάμης

M. Par. B. et ut videtur Par. A.

σησάμης

Vit. Par. N. et sic Brunckius ex v. 956.

σισάμης

εἰσάμης

Ven. B.

σισάρμης

Lips. Cantabr. 2. Par. K. L.

σεισάρμης

Ven. A. Ox. et adscriptum in Par. B.

σεισάρκης

Ald. Rob. Turn. Post hoc nomen

θ'

addunt G. Par. A. B. K. Non addunt M. Vit. Lips. Ven. A. Ald. Rob. Turn.

318. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-257

Θάρυβίς τε:

θαρυβίς τε

θάρβις τε

Ald.

θάβυρίς τε

adscriptum in Par. B.

θάρμις τε

Ven. B. Rob. πεντήκοντα πεντάκις:

πεντηκοντοπεντάκις

ante sec. manus correctionem Vit.

319. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-258

Λυρναῖος: Stephanus Byzantius

Λυρνησσός, πόλις Τρωϊκή, μία τῶν ἕνδεκα τῶν ἐν τῇ Τρῳάδι. τὸ ἐθνικὸν Λυρνήσσιος. Αἰσχύλος δὲ Πέρσαις ὡς ἀπὸ τοῦ Λύρνα ἢ Λύρνη Λυρναῖος

320. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-259

εὐτυχῶς:

νεῖται εἰ εὐτυχῶν

Rob.

εὐτυχής

, sed correctum in

εὐτυχῶς

, G.

321. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-260

Συέννεσίς τε:

σύννεσίς τε

M. Par. H. K. N.

σύνεσίς τε

G. Lips. Ven. B. Cantabr. 1. Mosc. Ox. Par. G. L. Ald. Rob.

συνεσιά τε

a pr. manu,

συνέσις τε

a sec. manu Vit.

Συέννεσίς τε

Turn. Apud Herodotum VII. 98.

Κίλιξ Συέννεσις Ὠρομέδοντος

commemoratur. πρῶτος εἰς εὐψυχίαν:

πρῶτος αὐτὸς εἰς εὐψυχίαν

G. Lips. Ven. B. Cantabr. 1. 2. Par. C. K. L. nisi quod

ἀψυχίαν

habet G. Est haec haud dubie grammatici alicuius mutatio, propter falsum nomen

Σύνεσις

facta, ut versus constaret.

322. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-261

Κιλίκων:

ἀκιλικίων

Ald. ἔπαρχος:

ἄπαρχος

sic M.

ἄπαρχος

Vit. a pr. manu et Lips. Ven. A. Ald. Turn.

πάραρχος

Rob. et reliquae ante Brunckium editiones.

ἄρχος

Par. L.

πάραρχος

Ven. B. Par. N. et adscriptum in Par. B. Id Brunckius posuit. In Vit. quod a prima manu est

ἄπαρχος

, a secunda ita mutatum est, ut nescias utrum

ἔπαρχος

ὕπαρχος

legi debeat. Praestat fortasse

ἔπαρχος

, vocabulum Herodoto, Xenophonti, aliis de satrapa usitatissimum, de quo dixerunt Wesselingius ad Herod. V. 20. Dorvillius ad Charit. p. 407. seqq. sive p. 448. ed. Lips.

323. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-262

ἐκπρεπῶς: Vulgata lectio est

εὐκλεῶς

. Sed

νηλεῶς

habent G. Cantabr. 1. et in Par. B. adscriptum est γρ.

νηλεῶς

, quod non dubitavi recipere, ut multo magis accommodatum huic narrationi.

324. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-263

τοιῶνδέ γ' ἀρχῶν:

τοιῶνδ' ἀρχόντων νῦν

M. G. Vit. Lips. Cantabr. 1. 2. Ox. Mosc. Par. A. B. C. F. K. L. N. Ald. sed in M.

νῦν

ab alia manu supra versum additum est. γρ.

καὶ ἐπαρχόντων

Faehsio teste adscriptum in Par. B.

τοιῶνδέ γ' ἀρχόντων νῦν

Rob.

τοιῶνδ᾽ ἄρ᾽ ὄντων νῦν

Turn. ex coniectura, ut videtur.

τοιῶνδέ γ' ἀρχόντων

, omisso

νῦν

, Brunckius, parum considerate. Videtur potius

ἀρχόντων

interpretatio esse. Poterat Aeschylus dicere

τοιῶνδε ταγῶν

, poterat

τοιῶνδ᾽ ἀνάκτων

. Hesychius

ταγοί, προστάται, ἄρχοντες, ἡγεμόνες

, οἱ

ἄναξ, βασιλεύς, ἄρχων, δεσπότης

Εἰ ναῶν ἄνακτες

legitur infra v. 378. Sed probabiliter Canterus scribendum coniecit

τοιῶνδέ γ' ἀρχῶν

, etsi Homericum hoc vocabulum apud tragicos alibi non invenitur.

325. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-264

ὀλίγ᾽:

ὀλίγ'

omittit M. ἀπαγγέλλω:

ἀπαγγελῶ

Ald. Rob.

ἀπαγγέλω

Lips. Cantabr. 2.

ἀναγγέλλω

326. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-265

αἰαῖ:

αἳ αἳ

M. G. Ceteri

αἰαῖ

, nisi quod

decies repetit Cantabr. 1.

327. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-266

λιγέα:

λυγέα

Ald.

λιγέα

, ad

supra adscripto

, Lips.

328. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-267

ἀτὰρ:

αὐτὰρ

Lips. Mosc. et ex corr. primae manus Vit. in quo antea, ut in ceteris,

ἀτὰρ

erat. τοῦτ᾽:

τοῦτ'

M. G. Vit. Lips. et ceteri, ut videtur, codices.

τοῦτ'

Ald. Rob. Turn. ἀναστρέψας:

ἀνατρέψας

Ven. A.

329. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-268

πόσον δὲ πλῆθος:

πόσον δὲ θοῦς

M. Vit. Lips. Ven. A. B. Cantabr. 2. Ox. Ald. Rob.

πόσον δὲ πλῆθος

G. Cantabr. 1. Par. A. B. C.

πῶς δὲ πλῆθος

ex Par. L. adnotavit Faehsius.

πόσον τι πλῆθος

Turn. ex coniectura, ut videtur. Non dubitandum est quin Aeschylus scripserit

πόσον δὲ πλῆθος

. Recepit hoc Brunckius, qui probasse videtur quod in Par. B. adscriptum est

ἀντὶ τοῦ δή

. Sed falluntur grammatici qui, ut Gregorius Cor. p. 33. (78. ed. Schaef.)

δὲ

ab Atticis pro

δή

dici tradunt: quod illi si de Homero dixissent, aliquid in ea re veri esse videretur. Thucydidis quidem locus quem Gregorius affert, in quo ille interpretando multum fallitur, valde diversus est ab Aeschyli loco, quamquam Aeschylus non magis quam Thucydides

δὲ

pro

δή

posuit. Pertinet enim hoc

δὲ

ad illam sermonis Graeci proprietatem, qua post eas formulas, quibus dictum quid iri vel dici debere indicatur, particula, quae nectendae orationi inserviat, ita adiicitur, tamquam si non praecessisset talis formula. Veluti quum

γάρ

post verba

σημεῖον δέ

, et quae similes formulae sunt, usurpatur. Quae proprietas, latius extensa, complectitur etiam talia, ut

λέγω ὅτι ἐγώ εἰμι ἐκεῖνος

, οἱ

ἐλθούσης ἐπιστολῆς, ὡς ἄνδρες αἰχμάλωτοι ἥκουσι

, multaque alia. Eodem igitur modo post interrogationis quasdam formulas, quasi eae formulae omnino non adessent,

δὲ

nectendae orationis caussa infertur. νεῶν:

ἦ νεῶν

Ald.

330. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-269

ὥςτ᾽:

ὥστ'

ante sec. manus corr. Vit. Περσικῷ:

περσικῶν

Ven. B.

331. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-270

ναΐοισιν ἐμβολαῖς:

ναΐοισιν ἐμβολαῖς

M. Lips. Ven. A. Cantabr. 1. et, ut videtur, 2. Lambeth. Ox. Turn.

ναΐοισιν ἐμβολαῖς

G. Par. H. N. Ald. Rob. et supra scriptum in Cantabr. 2.

ναΐοισι συμβολαῖς

Ven. B. et a sec. manu Vit.

ναΐοισι συμβολαῖς

Mosc. et a pr. manu Vit. In Lips. alteri

ναΐοισι

syllabae

superscriptum. Conf. v. 274.

332. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-271

μὲν:

μὲν

omittunt Lips. et pauci alii. Suprascriptum est a sec. manu in Vit. βάρβαρον:

δ'

pro

ἂν

Par. F. L. 19 Rob.

οὖνθ'

ante corr. Lips. In fine versus

βαρβάρων

M. G. Vit. Lips. Ven. A. B. Mosc. Ox. Par. C. F. H. K. N. Ald. Rob.

βαρβάρους

Turn. ex coniectura, ut videtur, qua expeditissima fit constructio. Sed antiquitus non fuisse scriptum

βαρβάρους

quum codicum fortasse omnium in voce

βαρβάρων

consensus docet, tum quod tollendae difficultatis caussa

ἂν

a nonnullis in

ἦν

mutatum est, ut in Vit. ad

βαρβάρων

adscriptum est et in margine M.

λείπει τὸ ἦν

. Neque tamen intelligi debet

ἦν

: non enim opponi recte potest

ἀλλ' οὐκ ἦν

, sed

ἀλλ' οὐκ ἐκράτησαν

. Wakefieldius, qui in Del. trag. I. p. 16.

μὲν οὖν

pro

μὲν ἂν

scribendum esse coniecit, protulisset quod probabile videri posset, si simul proximo versu

ναυσὶν

mutasset in

ναῦς ἦν

. Lenissima mutatione scripsi

βάρβαρον

. In idem inciderunt Blomfieldius et Halmius.

333. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-272

ναυσὶν:

ναυσὶν

Porsonus.

ναυσὶ

libri. Ἕλλησιν:

Ἕλλησιν

Brunckius. Libri

ἕλλησι

. De numero navium aliter ab aliis, ut fit in huiusmodi rebus, indicato, dixerunt Valckenarius ad Herod. VII. 89. Wesselingius ad Diod. XI. 3. Spanhemius ad Iulianum p. 280. Siebelis in diatriba de Aeschyli Persis p. 61.

335. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-273

τῶνδε:

τῶνδε

Brunckius, contra libros, ut videtur, omnes.

336. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-274

δὲ, καὶ γὰρ:

δὲ γὰρ

, omissis particulis

δὲ

καί

, Lips. Hunc versum cum duobus sequentibus affert Plutarchus in vita Themistoclis c. 14.

337. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-275

ὧν ἦγε πλῆθος:

νεῶν τὸ πλῆθος

pro

ὧν ἦγε πλῆθος

Plutarchus scripsit. αἱ δ᾽:

αἱ δ'

Vit. Lips. Ald. Rob. ὑπέρκομποι:

ὑπέρκοποι

Wakefieldius in Del. trag. I. p. 107. et Blomfieldius, qui in adn. ad Sept. ad Th. v. 387.

ὑπέρκομπος

tragicis omnino abiudicavit. Dixit contra hanc opinionem Lobeckius ad Soph. Ai. v. 127.

339-342. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-276

μή σοι δοκοῦμεν τῇδε λειφθῆναι μάχῃ; ἀλλ᾽ ὧδε δαίμων τις κατέφθειρε στρατόν, τάλαντα βρίσας οὐκ ἰσορρόπῳ τύχῃ. θεοὶ πόλιν σώζουσι Παλλάδος θεᾶς.: Quod Brunckius et Schützius ex Heathii coniectura dederunt,

δοκῶμεν

, id habet G. In ceteris omnibus, nominatim in M. Vit. Lips. Ven. A. B. et edd. ante Brunckium, est

δοκοῦμεν

. Deinde

λειφθῆναι

M. Vit. Mosc.

λειφθῆναι

, ad

ει

supra adscripto

, Lips. Scholiastes utrum

δοκοῦμεν

δοκῶμεν

legerit, ex eius interpretatione

μὴ δόκει

non potest perspici. Illud vero planum est, si duo sequentes versus nuntio continuantur, ut fit in libris omnibus, non posse

δοκοῦμεν

legi, quod sic mirum in modum abrupta et inconcinna fieret oratio, sed legendum esse

δοκῶμεν

, quo haec commode et cum praecedentibus et cum sequentibus cohaereant: ita se habet ratio, ne nos hac ex parte putes in pugna inferiores fuisse: sed deus aliquis exercitum perdidit, non aequa lance sortem ponderans. At vero uti tantus librorum in indicativo consensus suspicionem facit, coniunctivum in codice Guelferbytano emendationem esse vel critici vel librarii, sentientis quam male conveniret indicativus in illo quem indicavi orationis decursu, ita multo magis haec suspicio eo augetur et confirmatur, quod oratione nuntii usque ad verba

οὐκ ἰσορρόπῳ τύχῃ

producta, quae deinceps sequuntur prorsus perturbata et perversa sunt. Quae quum vulgo sic personis divisa sint,

ΑΤ. θεοὶ πόλιν σώζουσι Παλλάδος θεᾶς. ΑΓΓ. ἔστ' ἆρ᾽ Ἀθηνῶν, ἔστ᾽ ἀπόρθητος πόλις, · ἀνδρῶν γὰρ ὄντων ἕρκος ἐστὶν ἀσφαλές

, primus sensit Schützius versum, qui in his medius est, Atossae tribuendum esse: etsi illud non recte fecit, quod in commentario ad maiores editiones illam personarum distinctionem, quae est in editione Robortelli, adsciscendam iudicavit, qua duo priores versus Atossae, extremus nuntio tribuitur. Neque enim hoc modo multum tollitur de inconcinnitate orationis. Rectius in minore editione primum versum nuntio, secundum Atossae, tertium rursus nuntio adscripsit, quam rationem iure probavit Iacobsius in iis quae de Aeschyli Persis scripsit in Wielandii Museo Attico vol. IV. p. 1. sive in Opusculis suis vol. V. sed rursus ille rectius Schützio de hoc loco sentiens. Nam quum Schützius primum versum cum praecedente nuntii oratione coniunxisset, audaciore facta mutatione, nulloque prorsus stabilita fundamento,

θεὸς πόλιν δ᾽ ἔσωσε Παλλάδος θεᾶς

, vidit Iacobsius servandam esse vulgatam lectionem, sed praecedere huic versui debuisse dictum aliquod Atossae. Quod ille quum nullum reperiret, ut qui orationem nuntii putaret verbis

οὐκ ἰσορρόπῳ τύχῃ

finiri, excidisse versum Atossae post illam orationem nuntii credidit. At nihil excidit, sed illa ipsa lectio,

μὴ σοί δοκοῦμεν

, ita est comparata ut sequentes versus ab nuntii oratione seiungi postulet. Quos duo versus si Atossae tribueris, non solum haec, sed reliqua quoque ex illa Iacobsii personarum divisione rectissime procedent. Nuntius igitur sic finit orationem suam, numquid hac ex parte tibi videmur inferiores fuisse? Iam dicenti Atossae at ergo deus quispiam classem, iniqua lance fortunam dispensans, afflixit, ita ille respondet, dii Palladis urbem servant. Atque eodem modo deinceps amplius interroganti respondet.

340. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-277

ὧδε:

ὧδε

hic non significat tantopere, sed potius ergo, i. e. in hoc rerum statu, quum haec ita sint. Ut in Prometheo v. 514.

μυρίαις δὲ πημοναῖς δύαις τε καμφθεὶς ὧδε δεσμὰ φυγγάνω.

In prosa oratione plerumque

οὕτως

invenitur, cuius exempla vide apud Taylorem ad Demosthenis or. in Midiam p. 627. Adde quos nominat Schaeferus ad Dion. Hal. de struct. verb. p. 414. et quae ego dixi ad Vigerum p. 933. Herodotus saepe sic

δὲ

quoque usurpat. Sensit vim particulae scholiastes qui adscripsit, licet obscurius,

ἐνταῦθα, ἤγουν εἰς τὸ πλῆθος

. Debebat sic explicare, quum haec ita sint, ut Persae tanto navium numero Graecis superiores essent, deus aliquis exercitum prodiderit necesse est.

341. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-278

τάλαντα:

τάλαντ᾽ ὑβρίσας

Lips. ἰσορρόπῳ:

ἰσορρόπῳ

, expuncto postea

, Vit.

ἰσορρόπων

Ven. B.

εἰσορρόπῳ

a pr. manu M.

342. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-279

θεᾶς:

παλλάδας

Lips.

343. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-280

ἔτ᾽ ἄρ᾽:

ἔστ' ἆρ'

ἔστ᾽ ἂρ

Ald.

ἔστ᾽ ἄρ᾽

Turn.

ἔτ᾽ ἂρ

Rob.

ἔτ᾽ ἄρ'

G. Vit. Lips. Cantabr. 1. 2. Mosc. Ox. Par. L. N. quod Schützius

γ'

ἄρ'

mutato in editionem minorem merito recepit. Recte monuit Iacobsius fidem historicam Aeschyli, quam Siebelis p. 63. propter hunc versum graviter vituperavit, non meruisse hanc reprehensionem: nam neque negare voluisse poetam captas eo bello a Persis Athenas esse, nec sequente versu aliud contineri quam Athenienses ipsos in pugna non succubuisse. Poterat, opinor, longius progredi. Tantum abest enim ut reprehendi ob hos versus Aeschylus debeat, ut etiam laudandus esse videatur. Nam quum constaret inter omnes, captas esse vastatasque Athenas brevi ante pugnam Salaminiam, maluit poeta subindicare hanc rem, sed cum laude Atheniensium, quam non attingenda dissimulasse cladem videri. In qua re magnam artem et sagacissimum prodidit iudicium. Nam quum Atossam faceret interrogantem, ut consentaneum erat, de illa ipsa re, quam minime iucundam auditu esse Atheniensibus sciebat, fieri non potuit quin exspectatione quadam et metu commoverentur spectatores, ne referentem audirent nuntium quod factum esse graviter ferebant. Sed hunc metum tam callide et cogitate dispellit poeta, ut illa nuntii responsio etiam laudem et gloriam afferat Atheniensibus. Apte comparat cum hoc versu Iacobsius responsum a Themistocle, testibus Herodoto VIII. 61. et Plutarcho in Themistocle c. 11. Adimanto datum, urbem non esse in moenibus ac domibus, sed in CC triremibus positam. Quod dictum quis dubitabit pervulgatum apud Athenienses fuisse, ita ut iure credi possit allusisse eo hic Aeschylum.

344. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-281

ἀνδρῶν γὰρ ὄντων: corum qui viri sunt. ἕρκος:

ἕρκος

a pr. manu M.

345. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-282

δὲ: omittunt Vit. Par. N. Pro eo

τε

habet Ven. A. ναυσὶ:

ναυσὶν

M. συμβολῆς τίς ἦν:

συμβολαῖς ἦν τις

Lips.

συμβολὴ

affertur ex Par. C.

ἦν

omittit Colb. 2.

347. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-283

πλήθει:

πλήθη

G. καταυχήσας:

κατακαυχήσας

Ox. Par. C. Ald. Turn. et adscriptum in Par. B.

348. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-284

ἦρξεν μέν:

ἦρξέν

, omisso

μέν

ἦρξε μὲν

G. Vit. Lips. Cantabr. 2. Ald. Turn.

ἦρξεν

Rob.

350. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-285

NA: Sicinnum dicit, vernam Themistoclis et eius liberorum paedagogum, de quo Herodotus VIII. 75. Diodorus Siculus XI. 17.

352. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-286

ἕξεται:

ἵξεται

Lips.

353. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-287

μενοῖεν: Libri

μένοιεν

et mox v. 355.

ἐκσωσαίατο

. Correxit a Monkio monitus Blomfieldius. V. Elmsl. ad Oed. Col. v. 945. σέλμασιν:

σέλμασιν

M. Ald. Rob. Ceteri litteram paragogicam negligunt.

σέλματι

Cantabr. 2.

354. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-288

ναῶν:

ναῶν

M. G. Vit. Lips. Ven. B. Cantabr. 2. Par. L.

νεῶν

Ald. Rob. Turn.

νηῶν

Mosc. ἐπενθορόντες:

ἐπενθορόντες

G. Ven. A. B. Turn.

ἐπενθορύντες

Ald.

ἐπανθορόντες

M. Cantabr. 1. 2. Mosc. Par. C. L. N. Rob.

ἐπανθορόντες

Vit. Lambeth. et supra scripto ad secundam syllabam

εν

, ad quartam

, Lips.

355. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-289

βίοτον:

βίου

Vit. et aliquot alii. ἐκσωσοίατο:

ἐκσωσαίατο

libri. V. ad v. 353.

356. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-290

ὃ δ᾽:

ὃ

ὃ δ'

Vit. Lips. Ald. Rob. Vulgo

ὃ δ'

357. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-291

τὸν:

τῶν

pro

τὸν

Lips. Par. L. et ante correctionem M.

τὸν θεοῦ

Par. N.

358. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-292

πᾶσιν:

πᾶσιν

Porsonus, et sic M. Ceteri

πᾶσι

. προφωνεῖ:

προσφωνεῖ

Vit. Lips. Ven. A. aliique nonnulli et Ald. Rob. τόνδε:

τοιόνδε

Ven. A. ναυάρχοις:

ναυάρχαις

Ald. et

οις

minio supra scripto G.

359. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-293

χθόνα:

φλόγα

pro

χθόνα

Par. C. K. L. Rob. γρ.

φλόγα

adscriptum in Lips. Par. B.

θονὸς

adscriptum in Par. C.

360. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-294

λήξῃ:

λέξη

Ven. A.

361. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-295

στίφος μὲν:

στίφος μὲν

M. G. Turn.

στῖφος μὲν

Vit. Ald. Rob.

μὲν στῖφος

Brunckius, nullo, ut videtur, auctore. στοίχοις:

στοίχοις

M. Cantabr. 2. Colb. 1. 2. Hoc fuerat etiam in Vit. sed in

στίχοις

mutatum est.

στίχοις

, ad

supra scripto

οι

, Lips. Mosc. Ceteri

στίχοις

. Sed huic vocabulo, quod in re militari dubiae fidei est et omnino apud tragicos non invenitur, praeferendum est

στοίχοις

362. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-296

ἁλιρρόθους:

ἁλιρόθους

Ald. Rob.

363. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-297

κύκλῳ:

κύκλων

Ven. B. νῆσον:

νῆσον

Ald. et ante sec. manus correctionem Vit:

νοῦσον

Rob. πέριξ:

Πέριξ

, eraso

, Vit.

364. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-298

ὡς εἰ:

ὡςεἰ

e correctione Lips. Antea recte

ὡς εἰ

365. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-299

ναυσὶν:

ναυσὶν

Porsonus.

νηυσὶν

ναυσὶ

vulgo. εὑρόντες:

εὑρόντα

Ven. B.

366. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-300

πᾶσι:

πᾶσιν

M. στέρεσθαι:

στερίσκεσθαι

Vit. Lips. Mosc. Par. N. Sed γρ.

στέρεσθαι

adscriptum in Vit. Lips. κρατὸς:

κράτος

G. et ex sec. manus correctione M. quam lectionem imperite praefert scholiastes. Melius constaret temporum ratio, si scriptum esset

ἦν προκείμενον

. Nam si scripsit Aeschylus, accuratius ante dixisset

εἰ ἔφυγον

367. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-301

τοσαῦτ᾽:

τοιαῦτ'

edidit Brunckius, nullo, ut videtur, auctore. ὑπ᾽ ἐκθύμου:

ὑπερθύμου

G. Lips. Ven. A. B. Mosc. Ox. Par. C. L. N. Rob.

ὑπὲρ θύμου

Colb. 2.

ὑπενθύμου

M. et hinc

ὑπ᾽ εὐθύμου

Victorius.

ὑπ᾽ ἐκθύμου

Ald. Turn. et videtur hoc prius fuisse in Vit. qui nunc

ὑπερθύμου

ex correctione habet.

Ἔκθυμος

est animi impotens. φρενός:

φρενὶ

Mosc. et supra scripto

ὸς

Lips.

369. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-302

οἳ δ᾽:

οΐδ'

Vit. Lips. Ald. Rob. Ceteri

οἱ δ'

. πειθάρχῳ:

πιθάρχῳ

Vit. Mosc.

370. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-303

δεῖπνόν τ᾽:

δεῖπνον

M. Vit. Lips. edd. ante Brunckium.

τ'

addidit Brunckius et ante eum Scaliger. ναυβάτης τ':

ναυβάτης τ'

M. Par. B. L. Rob.

ναυβάτης

sine particula Par. N.

ναυάτης δ'

Ven. A.

ναύτης τ'

Ald.

ναυάτης τ'

ceteri.

371. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-304

τροποῦτο:

τροποῦτο

omnes libri. Non recte Brunckius

τροποῦτο

. V. praef. ad Eur. Bacchas p. XLVI. Hesychius

τροπώσασθαι, τὸ τὴν κώπην πρὸς τὸν σκαλμὸν δῆσαι τῷ τροπωτῆρι

. σκαλμὸν:

σκαρμὸν

Cantabr. 1. γρ.

σκαρθμὸν

Par. B.

372. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-305

φέγγος:

φθέγγος

, expuncta

littera, M.

φθόγγος

Lips.

374. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-306

ἐς ναῦν:

εἰς ναῦν

Lips.

ἐς ναῦς

G. Mosc.

ναῦ

affertur ex Par. C. πᾶς θ':

πᾶς δ'

M. Vit. Lips. et supra scripto

Par. B.

375. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-307

τάξις:

τάξεις

, ad

ει

supra scripto

, M.

376. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-308

ὡς:

ὥ

pro

ὡς

Lips.

377. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-309

καὶ πάννυχοι:

πάννυχοι δὴ διάπλουν

, omisso

καὶ

, Rob.

378. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-310

ναῶν:

ναῶν

M. Vit. Lips. Ald. Rob. et ceteri, ut videtur, libri praeter Ven. A. Turn. qui

νηῶν

habent.

380. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-311

οὐδαμῇ:

οὐδαμῇ

, ad ultimam litteram supra scripto

οῦ

, Lips.

οὐδαμοῦ

Par. L.

381. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-312

λευκόπωλος:

κενκόπωλος

Lips.

382. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-313

κατέσχε:

κατάγε

pro

κατέσχε

Mosc.

κατὰ γαῖαν

pro

κατέσχε γαῖαν

Lips.

κατέσχε γῆν

Ald.

383. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-314

πρῶτον:

πρῶτα

Par. C. ἠχῇ:

ἠχῇ

M. G. Ven. A. B. Ald. Turn. et supra scripto

ἠχοῖ

Cantabr. 2. Par. B.

ἠχοῖ

, ad

οι

supra scripto

, Lips. In

ἠχοῖ

coniectura incidisse Piersonum ad Moer. p. 176. merito mireris, quum ibi interesse aliquid inter

ἠχήν

ἠχώ

ostendere studeat,

ἠχεῖ

Vit. Mosc. Par. L. Rob. Totum hunc locum imitatione expressum esse ab Iuliano in prima oratione observarunt Spanhemius p. 235. et Wyttenbachius p. 188. ed. Schaef.

384. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-315

εὐφήμησεν:

ἐφήμισεν

Cantabr. 1.

ηὐφήμησεν

Brunckius. ὄρθιον:

ὄρθιόν θ'

Cantabr. 2.

385. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-316

ἀντηλάλαξε:

ἀντιλάλαξε

G. πέτρας:

πέτρης

Par. C.

πέρας

Ven. B, quod vocabulum nisi unus tantum liber haberet, placere posse dixeris. V. ad Suppl. v. 249.

386. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-317

παρῆν:

παροῦς

, supra scripto a sec. manu

, Vit.

387. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-318

φυγῇ:

οὐδὲ γὰρ ὡς ἐν φυγῇ

Ven. A. Ox. Ald.

οὐ γὰρ ὡς φυγεῖν

Rob.

388. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-319

ἐφύμνουν:

ἐφήμουν

G. Vit. et aliquot alii.

ἐφ᾽ ὕπνουν

Lips.

389. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-320

ὁρμῶντες:

ὁρῶντες

ὁρῶντας

Rob.

ὁρμῶντες

, ut reliqui, sed supra scripto γρ.

ὁρῶντες

, Lips.

390. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-321

δ᾽:

δ'

inter versus M. ἀϋτῇ:

αὐτὴ

G. et ante sec. manus correctionem Vit.

αὑτῷ

Lips. ἐπέφλεγεν:

ὑπέφλεγεν

Ven. A. et adscripto γρ.

ἐπέφλεγεν

Par. B. Schutzius coniiciebat

πάντα θῖν ἐπέφλεγεν

. Nihil est quare quis in verbis

πάντ᾽ ἐκεῖνα

haereat. Est enim haec usitatissima formula, quum multa quae ante commemorata sunt, praesertim si magna sunt et gravia, ut uno vocabulo comprehendi nequeant, indicantur. Sic supra v. 257.

ὡς πάντα γ᾽ ἔστ' ἐκεῖνα διαπεπραγμένα.

Herodotus VII. 34. de operibus quibus Xerxes pontes in Hellesponto fecerat,

καὶ δὴ ἐξευγμένου τοῦ πόρου ἐπιγενόμενος χειμὼν μέγας συνέκοψέ τε ἐκεῖνα πάντα καὶ διέλυσε

. Sic etiam

πάντα ταῦτα

, ut in Eum. v. 113.

καὶ πάντα ταῦτα λὰξ ὁρῶ πατούμενα.

391. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-322

εὐθὺς δὲ:

ἐπεὶ δὲ

Ald. Turn.

εὐθὺς δὲ

M. G. Vit. Lips. Ven. A. B. Mosc. Par. A. B. H. K. L. Rob. Hoc ad sensum et vim loci multo aptius esse nemo non videt. Inutilis coniectura Porsoni

ἔπειτα

. ξυνεμβολῇ:

ξὺν ἐμβολῇ

Par. L.

392. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-323

NA:

ἔπαισαν ἅλμην

. Idem versus initium in oratione nuntii apud Euripidem Iph. Taur. v. 1391. in qua oratione plura ex Aeschyli Persis sumpta esse indicavit Seidlerus. κελεύματος:

κελεύματος

M. Vit. Lips. Mosc. Ceteri

κελεύσματος

393. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-324

ἐκφανεῖς:

ἦσαν ἐμφανεῖς

Rob.

ἐμφανεῖς ἦσαν

Par. C. γρ.

ἐμφανεῖς

adscriptum in Par. B.

394. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-325

πρῶτον:

πρῶτον

a sec. manu supra lituram unius syllabae inter versus adscriptum in Vit. εὐτάκτως:

εὐτάκτως

M. G. Cantabr. 1. Mosc. Par. K. L. et supra scriptum in Cantabr. 2.

εὐτάκτως

, supra scripto primae syllabae accentu, tertiae

ον

, Lips.

εὔτακτον

Vit. Cantabr. 2. Rob. Turn. et adscriptum in Par. B.

εὐτάκτων

Ald.

εὐστόχως

Par. B. I. Comparanda sunt cum his Diodori verba XI. 18.

τὸ μὲν εὐώνυμον μέρος ἐπεῖχον Ἀθηναῖοι καὶ Λακεδαιμόνιοι, πρὸς τὸ τῶν Φοινίκων ναυτικὸν ἀντιταχθησόμενοι· — Αἰγινῆται δὲ καὶ Μεγαρεῖς τὸ δεξιὸν κέρας ἀνεπλήρουν

. Herodotus VIII. 85. in sinistro cornu Athenienses, Lacedaemonios in dextro fuisse scribit, quod verius videtur Valckenario. Cum utro faciat Aeschylus, dubitari potest. Veri tamen similius esse videtur Aeginetas eum laudare voluisse quam Lacedaemonios, praesertim quum per hos ipsos effectum sit ut Aeginetis primae decernerentur, Atheniensium autem soli Amyniae, fratri Aeschyli, ut quidem placet Diodoro XI. 27. Non multum dissimilia habet Herodotus VIII. 93. ubi videndus Valckenarius.

396. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-326

ἐπεξεχώρει:

ἐξεχώρει

M. G. Vit. Lips. Ven. A. B. Cantabr. 1. 2. Mosc. Par. A. B. N. Ald. Rob. Turn.

ὑπεξεχώρει

editiones Vict. Cant. Stanl.

398. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-327

δὲ:

ἐλευθεροῦτε δὴ

Vit.

ἐλοῦτε δὴ

Mosc.

401. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-328

γλώσσης:

γλώττης

402. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-329

κοὐκέτ᾽:

κουκέτ'

M. Lips.

403. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-330

νηῒ:

ἐν νυκτὶ

Rob.

404. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-331

ἦρξε δ':

ἦρξεν δ'

M. Quod hic narratur, Lycomedis cuiusdam, Atheniensis, factum fuisse scholiastes cum Plutarcho in Themistocle c. 15. narrat. Sed Lycomedem hoc ad Artemisium fecisse Herodotus scribit VIII. 11. In Salaminia pugna Aminiam primum impetum in classem Persicam fecisse tradunt Herodotus VIII. 84. et Diodorus XI. 27. Aminias apud Aeschylum intelligendus est: sed quod hunc Aminiam, quem Pallenensem dicit Herodotus, fratrem Aeschyli fuisse perhibent Diodorus, Aelianus V. H. V. 19. scriptorque vitae Aeschyli, fabula videtur esse. Ceterum ne nominaret poeta Aminiam, tragoediae gravitas prohibebat, quoniam, qui in conspectu nostro et in hac communis vitae humilitate versantur, haud facile illo magnitudinis splendore, quem requirit poesis, ita exornari possunt ut omnis quotidianae tenuitatis recordatio evanescat. Idque bene perspectum habens poeta sapienter ne Themistoclis quidem nomen admittere ausus est.

405. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-332

Φοινίσσης: Herodotus VIII. 85.

κατὰ μὲν δὴ Ἀθηναίους ἐτετάχατο Φοίνικες· οὗτοι γὰρ εἶχον τὸ πρὸς Ἐλευσῖνός τε καὶ ἑσπέρης κέρας

406. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-333

ἴθυνεν:

ἴθυνεν

M. Ex Par. B. Faehsius

ἴθυνε. γρ. ἴθυνε

affert: Brunckius hunc codicem

εὐθύνων

et pro varia lectione

ἴθυνεν

habere significat.

ἴθυνε

G. Vit. Lips. Cantabr. 1. 2. Mosc. Ald. Turn.

ἴθυνεν

Rob. et reliquae inde a Vict. editiones.

407. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-334

καὶ πρῶτα: recepi ex G. Lips. Cantabr. 2. Par. L. Rob.

τὰ πρῶτα

M. Ald. Turn. μέν νυν:

μὲν νῦν

Cantabr. 2. et supra scripto

ἀντὶ τοῦ δή

μὲν νῦν

etiam Vit. habuerat, sed eraso a sec. manu

νῦν

factum est.

μὲν νυν

Ven. B.

μὲν οὖν

Lips. Ven. A. Par. N. Mosc. Ox. Ald. Rob.

μὲν δὴ

G. Turn. Ex his

μέν νυν

praeferendum erat, pro quo saepe

μὲν δή

εἰ

μὲν οὖν

ab librariis posita sunt. V. Valcken. ad Hipp. 20. ῥεῦμα:

εὖ ῥεῦμα

Ven. B. Cantabr. 2.

408. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-335

στενῷ:

στενῶν

Par. G.

στενῷ

Ven. B. νεῶν:

νεῶν τῶν περσικῶν

410. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-336

ὑφ᾽ αὑτῶν:

ὑφ᾽ αὑτῶν

Lips. Rob.

ὑφ᾽ αὐτῶν

ὑπ' αὐτῶν

, leni in altero vocabulo spiritu a correctore in asperum mutato, Vit.

ὑπ' αὐτῶν

Ven. A. Mosc. Ox. Ald. Turn.

411. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-337

παίοντ᾽:

παίοντ'

indiget nulla mutatione. Est enim praesentis participium

ἀΐσσω

, significatque eum qui illiditur, ut in Prom. v. 887.

θολεροὶ δὲ λόγοι παίουσ᾽ εἰκῇ στυγνῆς πρὸς κύμασιν ἄτης.

412. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-338

ἀφρασμόνως:

ἀφρασμόνως

dedi ex M. Ven. B. Par. N. Idem antequam corrector

mutavit erat in Vit. Ceteri

ἀφραδμόνως

413. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-339

ὑπτιοῦτο δὲ:

ἑστιοῦτο δὲ

Ven. B.

ὑπτιοῦτο δὴ

Heathius. Fugerat eum

δέ

in apodosi post

ὡς

positum, ut v. 410.

414. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-340

θάλασσα δ᾽:

θαλάσσῃ δ'

Lips. sed

ῃ

mutato.

θάλασσαν δ'

Ald.

θάλασσαν

, omissa particula, Turn. ex coniectura, ut videtur.

415. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-341

πλήθουσα:

πλήθουσαν

Ald. Turn. φόνου:

φόνο

Lips.

416. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-342

ἐπλήθυον:

ἐπλήθυον

M. Ven. B. Cantabr. 1. Rob. et a pr. manu Cantabr. 2. Par. A.

ἐπλήθυνον

G. Vit. (sic Vit. Lips. Ven. A. Mosc. Par. B. C. N. Ald. et a sec. manu Cantabr. 2. Par. A.

ἐκπλήθυνον

Turn.

417. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-343

ἀκόσμως:

ἀκόσμῳ

e correctione, deleto

, Vit. Ita scribendum putavit Casaubonus.

Ἀκόσμῳ ξὺν φυγῇ

legitur v. 465.

418. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-344

βαρβάρου:

βαρβάρων

Rob.

419. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-345

τοὶ δ᾽:

οἱ δ'

Blomfieldius. V. ad Soph. Ai. v. 1404. θύννους:

θήνους

Lips.

θύνους

Rob.

420. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-346

θραύμασίν τ':

θραύμασίν τ'

θραύμασί τ'

G. (sic G.) Vit. Lips. Mosc. Par. L. Rob. et

a sec. manu scripto Cantabr. 2.

θραύσμασί τ'

Cantabr. 1. Ald. Turn. Dixit de his formis Lobeckius ad Soph. Ai. p. 322. ἐρειπίων:

ἐριπίων

421. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-347

ἐρράχιζον:

ἐράχιζον

Vit. Lips. Mosc. οἰμωγὴ:

οἰμωγή

ex correctione, quum antea

οἰμωγὴ

fuisset, Vit.

οἰμωγῆς

οἰμογή

Ald.

ἡμογὴ

Lips.

422. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-348

κωκύμασιν:

κωκύμασιν

κωκύμασι

G. Vit. Lips. Cantabr. 1. 2. Ald. Rob. Turn. Solent coniungi

οἰμωγή

κώκυμα

οἰμώζειν

κωκύειν

. Sed hic laetum potius clamorem Graecorum commemorari exspectamus, ut in Homerico illo

ἔνθα δ᾽ ἅμ' οἰμωγή τε καὶ εὐχωλὴ πέλεν ἀνδρῶν ὀλλύντων τε καὶ ὀλλυμένων

. Quare putavi Aeschylum scripsisse

καυχἠμασιν

. πελαγίαν:

πελασγίαν

G. Vit. Lips. aliique nonnulli et Rob. γρ.

πελαγίαν

margo Lips.

423. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-349

κελαινῆς: In

κελαινῆς

littera

puncto notata in M. νυκτὸς ὄμμ᾽: explicat Seidlerus ad Eur. Iph. Taur. v. 110.

424. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-350

ἤματα: In

ἤματα

primam litteram in litura habet M.

425. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-351

στοιχηγοροίην:

στοιχοιγαροίην

, ad

supra scripto '

', M.

στοιχηγορείην

Cantabr. 2.

χοικηγοροίην

Par. G.

στιχηγοροίην

Lips. Mosc. Par. F. K. L.

ἐφεξῆς λέγοιμι. στοιχομυθοίην

adscriptum in M. Hesychius

στοιχομυθεῖν, τὸ ἐφεξῆς λέγειν καὶ ἀδολεσχεῖν

426. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-352

μηδάμ᾽:

μὴδ' ἂν

M. et sic vel

μηδ' ἂν

G. Vit. Lips. Ven. A. B. Par. B. edd. ante Brunckium, qui

μηδάμ'

restituit ex Par. A. in quo glossa

μηδαμῶς

addita est. γρ.

μηδάμ᾽ ἡμέρᾳ

margo Par. B.

427. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-353

τοσουτάριθμον:

τοσουτάριθμον

Lips. Rob. γρ.

τοσουτάριθμον

supra scriptum in Vit.

τοσοῦτ' ἀριθμὸν

M. Ven. A. Cantabr. 2. Ox. Ald. Turn. et a sec. manu Vit.

τοσοῦτ᾽ ἀριθμῶν

a pr. manu Vit.

τοσοῦτ᾽ ἄριθμον

G. scilicet, ut interpreti videtur, pro

ἀριθμόν

. Et

τοσουτάριθμον

τοσοῦτ᾽ ἀριθμὸν

commemorant scholiastae. Alludere ad hunc locum videtur Tzetzes in exegesi ad Il. p. 92, 8.

ἐκ δὲ τῆς συνεχείας τῆς ἵππου καὶ τοῦ περιττώματος τοῦ τοσουταρίθμου στρατοῦ

428. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-354

αἰαῖ:

αἳ αἳ

M. G.

octies Cantabr. 1. Ceteri

αἰαῖ

ἔρρωγεν:

ἔρρωγεν

Rob. et a pr. manu Cantabr. 2. Idem supra scriptum in Vit.

ἔρρωγεν

a sec. manu Cantabr. 2.

ἔρρωγε

G. Lips. Ald. Turn.

ἔρρωγε

Vit.

ἔρρωγε

Mosc. et cum litura inter

429. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-355

βαρβάρων:

βαρβάρω

Par. K. L. γένει:

γένῃ

, sed

supra scripto

ει

, Lips.

430. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-356

κακόν:

κακόν

M. G. Vit. Lips. Ven. A. B. Mosc. Par. B. N.

κακῶν

Ald. Rob. Turn. Euripides Med. v. 59.

ἐν ἀρχῇ πῆμα κοὐδέπω μεσοῖ

, ubi v. Elmsleium.

431. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-357

ἐπ᾽ αὐτοῖς:

ἐπ' αὐτοῖς

M. G. Vit. Lips. Ven. A. B. Cantabr. 2. Ox. Par. B. K. L. N. Ald. Rob.

ἐπ' αὐτοὺς

Turn.

ἐπ' αὐτῆς

Mosc.

433. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-358

τῆσδ᾽ ἔτ᾽:

τῆσδέ τ'

M. G. Vit. Par. A. B.

τίς δὲ τ'

Ald. Rob. Emendate

τῆσδ᾽ ἔτ᾽

Lips. Turn. γρ.

καὶ τύχης

ex Par. B. Faehsius affert. τῆσδ᾽:

τῆδε

, ut fere solet, M.

τῆσδε

Ald. Rob.

434. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-359

τίν᾽ αὖ:

τί δ' αὖ

G. στρατῷ:

στρατῷ

, mutato a sec. manu

ῶ

οῦ

, Vit.

στρατοῦ

Ald.

435. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-360

μάσσονα:

μάσσονα

, supra scripto

, Vit.

436. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-361

φύσιν:

φύσιν

M. Vit. Ald. Rob. Turn. et

supra scripto

ει

Lips.

φύσει

G. Ven. B. Par. A. B. K. L. et supra scripto

φύσιν

Cantabr. 2.

437. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-362

ψυχήν:

ψυχὴν

, supra scripto

, Lips. κεὐγένειαν:

καὶ εὐγένειαν

M. Vit. Mosc. Ald. Rob. ἐκπρεπεῖς:

ἐκπρεπεῖς

M. Ald. Turn. et adscriptum in Par. B.

εὐπρεπεῖς

G. Vit. Lips. Ven. B. Mosc. Par. A. B. L. N. Rob.

438. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-363

ἄνακτι:

ἄνακτοι

Vit.

439. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-364

αἰσχρῶς:

αἰσχρῶς

M. G. Vit. Lips. Ven. B. Cantabr. 1. 2. Lambeth. Mosc. Ox. Par. A. B. H. K. L. N. Rob.

οἰκτρῶς

Ald. Turn. et supra scriptum in Par. B. δυςκλεεστάτῳ:

δυσκλεεστάτῳ

M. Lips. Par. B. Ald. Rob. Turn. Id fuit etiam in Vit. ubi terendo

λε

periit.

δυσκλεστάτῳ

Par. C.

δυστυχεστάτῳ

G. Ven. B. Cantabr. 1. Par. A. L. et adscriptum γρ.

δυστυχεστάτῳ

in Lips. μόρῳ:

πότμῳ

Vit. Lips. Mosc. Par. N. sed in Lips. adscriptum γρ.

μόρῳ. θανάτῳ

440. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-365

οἴ 'γὼ:

οἱ ἐγὼ

ὃ ἐγὼ

Par. C.

οἳ ἐγὼ

G. Vit. Lips. Cantabr. 2. Ald. Rob. Turn. Correxit Porsonus. τάλαινα:

τάλαινα

Vit. κακῆς:

κακοὶ

pro

κακῆς

Lips.

441. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-366

δὲ: omittunt Ven. A. Ox. Ald. Post

ποίῳ

habet Rob.

442. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-367

ἐστὶ:

ἐστιν

Vit. πρόσθε:

πρόσθε

G. Vit. Lips. Ven. A. Cantabr. 1. Mosc. Ald.

πρόθεν

Par. N.

443. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-368

δύςορμος:

δύσορμος

, ad

ος

supra scripto

ον

, Lips. ναυσίν:

νηυσὶν

M. G. Vit. Lips.

444. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-369

ἀκτῆς:

ἀκτῆς

G. In Vit. ad

ἀκτῆς

a sec. manu supra scriptum γρ.

ἁλός

, sic.

445. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-370

NA: Narrat rem etiam Herodotus VIII. 76. ὅταν:

ὅτ' ἂν

M. Vit. Lips. Rob.

ὅτι

scribendum putavit Elmsleius (Edinburgh Review XVII. p. 236.). Sed v. diss. de particula

ἂν

III. 4. Opusc. IV. p. 148.

446. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-371

ἐкσωζοίατο:

ἐξσωζοίατο

, ad

supra scripto

. M.

ἐκσωζοίατο

, ad

οι

supra scripto

αι

, Lips. Non satis recte Abreschius

νεῶν ἐκσωζοίατο

ita coniungit ut

φθαρέντες

seorsim positum sit. Vt ista sint coniungenda, certe

φθαρέντες

non minus cum illo genitivo construi debet: dissipati ex navibus.

φθείρεσθαι

errare, vagari significans et ab Abreschio hic et in Misc. Obs. IV. 3. p. 451. illustratum est. Conferendus Blomfieldius.

447. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-372

κτείνοιεν:

κτείνειαν

Ald.

κτείνειεν

G. Ven. A. B. Ox. Par. C. N. Rob. Inde

κτείνειαν

Porsonus. Recte

κτείνοιεν

M. Vit. Lips. ceterique, ut videtur, codices et Turn. εὐχείρωτον:

ἀχείρωτον

εὐχείρως τὸν

Mosc. Par. B. Id videtur etiam in Vit. fuisse, in quo erasa ea scriptura

εὐχείρωτον

restitutum.

εὐχείρω τὸν

, propter similem, ut videtur, codicis alicuius lituram, Ald.

448. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-373

ἐναλίων:

ἐναλίων

M. G. Vit. Par. A. B. N.

εἰναλίων

Ven. A. Rob. Turn.

εἰν ἀλίων

Ald.

ἀναλίων

Lips.

449. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-374

ὡς γὰρ θεὸς:

ὡς γὰρ ὁ Θεὸς

Lips. Mosc.

450. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-375

ναῶν:

νῆες

Ven. A. Par. C.

νεῶν

Cantabr. 2. κῦδος:

κῦδος

G. Vit. Lips. aliique et Ald. Turn. Ἕλλησιν:

Ἕλλησιν

M. Rob.

451. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-376

αὐθημερὸν:

αὐθημερῶν

Vit. V. Herodotum VIII. 95.

452-453. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-377

ἀμφὶ δὲ κυκλοῦντο:

ἀμφὶ δὲ κυκλοῦντο

Ven. A. Par. B. C. et ante correctionem Vit.

ἀμφὶ δ᾽ ἐκύκλουν τὴν

ex correctione Vit.

ἀμφὶ δ' ἐκυκλοῦντο

G. Lips. et ut videtur Mosc.

ἀμφὶ δὲ

, ut Brunckius refert, supra scriptum in Par. B. γρ.

δὲ

ex eo codice Faehsius affert. De omisso augmento v. praef. ad Eur. Bacchas p. XLVI.

454. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-378

τράποιντο: γρ.

τράπωνται

Par. B.

τράπονται

Par. C.

455. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-379

πέτροισιν:

πέτροισι

M. Vit. Lips. Ven. B. Mosc. Par. B. N. Vulgo

πέτρησιν

. ἠράσσοντο:

ἠράσσοντο

M. (sic M.) G. Lips. Par. A. B.

ἠράσσαντο

Vit, aliique et Turn.

ἠράσσαντο

Ald. Rob. τοξικῆς τ᾽ ἀπὸ:

τοξικῆς

Lips. Ven. A. Par. B. Ald. Turn.

ἀπὸ

M. G. Vit. Par. A. N. Rob.

ἀπ'

δ'

supra scriptum in Lips. Par. B. Non dubitavi praeferre

τε

. Sed anastrophen, quam consensu tuentur libri, repudiandam esse diligens docebat artis poetarum in condendis trimetris observatio, qui quum plerumque ita coniungant verba, ut singulis versibus aliqua pars orationis terminetur, tamen saepe etiam pausa paullo ante finem versus facta tam arte finem versus cum sequentis initio coniungunt, ut ne elisionem quidem in fine versus spreverint, nedum in praepositionibus admiserint anastrophen.

456. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-380

προςπίτνοντες:

προσπίτνοντες

M. Cantabr. 2. Rob.

πίπτοντες

Par. N. Ceteri

προσπίπτοντες

. ὤλλυσαν:

ὤλλυσαν

ὤλυσαν

G. Vit. aliique nonnulli.

457. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-381

ἐφορμηθέντες:

ἀφορμηθέντες

, ad

ἀ

supra scripto

, Lips.

458. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-382

κρεοκοποῦσι:

κρεοκοποῦσι

ex correctione M. et hoc ex scholiis restituit Porsonus.

κρεωκοποῦσι

Ald. Rob.

κερωκοποῦσι

Vit. supra tamen scripto γρ.

κρεωκοποῦσι

, quod in M. ante correctionem erat ut in ceteris omnibus. V. Pors. praef. ad Hec. p. VIII. Lob. ad Phryn. p. 693.

460. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-383

ἀνώμωξεν:

ἀνώμωξε

G. Cantabr. 1. 2. Ald. Rob. κακῶν:

κακῶν

omittunt Mosc. et a pr. manu Vit. βάθος:

πάθος

Vit. Par. N.

461. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-384

εὐαγῆ: De loco illo, ex quo Xerxes pugnam spectaverit, vide Wassium ad Thuc. II. 19. Valckenarium et Wesselingium ad Herod. VIII. 90. Toupium Emend. in Suidam vol I. p. 393. seqq. (261. ed. Lips.).

Libri omnes

εὐαγῆ

. Scholiastes

καθαράν, κεχωρισμένην, εὖ ἔχουσαν οἷον τὴν ἄποψιν καὶ ἐπιτηροῦσαν τὸν λεὼν ἅπαντα. ἢ αὐγάζοντα καὶ ὁρῶντα

. Hemsterhusius

εὐαυγῆ

, quod receperunt Brunckius, Schützius, Porsonus, Blomfieldius. Praeclara illa Hemsterhusii disputatio tanto magis tota huc transferenda videtur, quod et in primis ad Aeschyli locum pertinet et plura sunt quae de ea monere lectorem volo. Sic igitur ille apud Musgravium in Exerc. Eurip. II. 6. sive in eiusdem notis ad Euripidis Suppl. 654.

ἀμφὶ δ᾽ Ἠλέκτρας πύλας

ἔστην θεατής, πύργον εὐαγῇ λαβών.

Euripidis loco apte convenit interpretatio (Hesychii verba dicit,

εὐαγές, εὔοπτον

): ipsi voci convenire fuerat ostendendum.

Εὐαγής

si ducatur ab

ἄγος

, quid sit notum est, quemadmodum

ἀναγής, δυσαγής

. Si ab

ἄγω

duco, erit agilis, flexibilis, qua potestate capitur in Hippocr. περὶ διαίτ. ΙΙ. p. 363, 34. neque aliter Henr. Stephan. intellexit Anth. 1. c. 60. Ep. 8.

Χαίροιτ᾽ εὐαγέες (μέλισσαι)

in Th. L. Gr. Tom. I. p. 126. C. agiles apes, quod per aerem ferantur cito et facile: vel mobilis, volubilis, ut in Aretaeo p. 19. v. 33. (p. 41. ed. Lips.)

ὀφθαλμοὶ εὐαγέες, λαμπροί

, exponi possunt, licet puros dederit Crassus, Wiganus lucentes, quod vix perspicias unde pendeat, nisi legisse vel legi voluisse statuas

εὐαυγέες

: iunguntur tamen itidem ab Adamantio 1. c. 9. (p. 349.)

ὀφθαλμοὶ μεγάλοι τε καὶ λαμπροὶ καὶ εὐαγεῖς

, cuius vice admodum vitiose

εὐλαβεῖς

Polemo (p. 222.) praefert. Porro si ab

ἄγω, ἄγνυμι

frango, significabit fragilem, quique facile comminui possit; quo pertinet Suidae locus ita scribendus:

εὐαγές, εὐκόλως κεκλασμένον, εἰ στάχυς εὐαγής

, idem qui

εὔκλαστος, εὔθραυστος

, apud Etym. in v.

Δημήτηρ

. In his, sicuti linguae norma postulat, penultima corripitur: aliis in locis eadem vox syllabam istam habet productam: Leonid. Anth. VI. 27. Ep. 6.

καὶ πέλεκυν ῥυκάναν τ᾽ εὐαγέα καὶ περιαγὲς Τρύπανον

Parmen. ap. Clem. Str. V. p. 732.

καθαρᾶς εὐαγέος ἠελίοιο Λαμπάδος ἔργ᾽ ἀΐδηλα

— nimirum forma Dorica nascuntur ex

εὐηγής

οι

περιηγής

: quorum illud rarissimum, alterum frequentatur pro circumacto, circumiecto, rotundo: saepe tamen quam proprie vim habeat obscurum est, qua de re nunc nihil amplius dicam. Singulare est quod ex Lex. Vet. MS. Bibl. Sangerman. (Anecd. Bekkeri p. 337, 13.) mecum communicavit praestantissimus noster Ruhnkenius:

ἀγής· τοῦτο ἀπὸ συνθέσεως (συνθέτου apud Bekkerum) καταλείπεται τοῦ εὐαγής ἢ παναγής. Ἐμπεδοκλῆς· ἄθρει μὲν γὰρ ἄνακτος ἐναντίον ἀγέα κύκλον

pro

παναγής

, quod longe diversum est, melius scripsisset

περιαγής

, ut in illo versu proverbiali, quem suggerit Philopon. περὶ Κοσμοπ. p. 179.

μηδ' ὅσον ὀφθαλμοῦ περιηγέα κύκλον ἑλίξαι

. vid. Suid. in

εὐαγής

. Nunc investiga quantum libet, harum, quas notari in

εὐαγής

, significationum quaenam vel Aeschyli verbis vel Euripidis accommodari possit, nullam invenies: at si scripseris inserta littera

εὐαυγῆ

, omnis difficultas fuerit sublata: nam

εὐαυγής

, locus illustris, vel qui undique conspici potest, vel unde prospectus in vicina late patet. Ratio structurae in

ἕδρα παντὸς εὐαυγὴς στρατοῦ

itidem expedita, quae frustra quaeratur in

εὐαγής

. Enimvero iam dudum vereor, ne

εὐαυγής

per culpam librariorum pluribus locis abierit in

εὐαγής

: in Iamblichi certe Protr. p. 152. vs. 23. (p. 360. Kiessl.) vice vulgati,

λαμπροτάτη τὶς εὐαγία

, cod. Reines. quem ipse cum edito contuli, praefert

εὐαυγία

, quod utique longe melius congruit cum

λαμπροτάτη

εἰ

τὸ τῆς ψυχῆς ὄμμα

, quam

εὐαγία

. Perinde se res habet in Platone de LL. XII. p 989. C. (p. 952. A. Steph.)

ἃ μαθοῦσι μὲν εὐαγέστερα γίγνεσθαι, μὴ μαθοῦσι δὲ σκοτωδέστερα — καὶ ἀσαφῆ

. Tim. p. 1065. E. (p. 58. D. Steph.)

ἀέρος τὸ μὲν εὐαγέστατον ἐπίκλην αἰθὴρ καλούμενος, ὁ δὲ θολερώτατος ὁμίχλη τε καὶ σκότος

: unde sumptum Iamblichi de Myst. p. 80. vs. 21.

τὸ εὐαγέστατον καὶ ἄκρον τοῦ ἀέρος

. Si tum iuncta propinquae, tum opposita contrariae potestatis attente spectes, quid prius in mentem veniat, quam opportunissimum

εὐαυγής

? Accedat Aristoteles, vel quicumque nomen eius mentitus auctor, de Mund. p. 14. vs. 12. (p.397. a. 16. ed. Bekk.)

κόσμος-λαμπρότητι δὲ εὐαγέστατος

: vertit Appuleius: splendore perlucidus: quin clarius etiam caussam nostram suffulcit diversa, quam Stobaeus suppeditat Ecl. Phys. p. 78. vs. 9. (p. 694. Heer.) lectio,

λαμπρότητα δὲ τηλαυγέστατος

. In Parmenide quoque

εὐαυγέος ήελίοιο

non sprevero. Pythagoreis autem in primis

αὐγή

et voces inde natae placuerunt; unico Theagis exemplo defungar apud Stob. p. 11. vs. 46.

ὁ νέος ἔχων περιαυγέα καὶ διαυγέα τὰν ἔποψιν

. Iam neminem opinor fore, qui contendat, pro

εὐαυγής

Graecos vitandae κακοφωνίας ergo solenni more pronunciasse

εὐαγής

Haec Hemsterhusius, docte quidem et acute, sed non ita ut omnem sustulerit dubitandi materiam. Equidem etsi vereor ne haec res ad liquidum perduci nequeat, tamen afferam, quae, ne quis iusto citius assentatur, impediant.

Apertum est nomen

εὐαγής

, prout ab

ἄγω

vel

ἄγνυμι

vel

ἅζω

derivetur, non posse non diversas significationes habere. De his dicendum est singillatim, ne quae cognata quidem, sed diversa tamen sunt, confundantur. Ac verba

ἄγω

ἄγνυμι

fontem habent communem, ut

ἄγνυμι

proprie sit ducendo i. e. flectendo frango, deinde simpliciter frango, contero. Ab eo verbo est

εὐαγής

, media syllaba longa. Suidas

εὐαγές, καλῶς κεκλασμένον

. Et hoc usus est Etymologus M. p. 266, 2.

Δημήτερος ἀκτή· διὰ τὸ κατάγνυσθαι ἐν τῇ ὅλῳ τὸν στάχυν τὸν εὐαγῆ, ἢ αὐτὸν τὸν σῖτον ἐν τῷ μύλῳ θραύεσθαι

. Sed idem vocabulum etiam aliam habet significationem, quae propius accedit ad propriam verbi

ἄγνυμι

notionem. Corrupta sunt haec grammaticorum, Photii p. 27, 6.

εὐαγής, μεταφορικῶς κύκλος

, Zonarae p. 897.

εὐαγής, καλῶς περιηγμένος, ἢ μεταφορικὸς κύκλος

. Eadem quae Zonaras, omisso tamen

ἤ

, habet Suidas, apud quem

μεταφορικῶς

a Kustero repositum est. Scribendum est

εὐαγής, καλῶς περιηγμένος, ἢ μεταφορικῶς κυκλικός

. Terminationes enim

ος

ικός

saepe permutantur. De testimonio, quod Suidas ex epigrammate Antipatri Sidonii adiecit, infra videbimus: est enim illud ab hoc vocabulo prorsus alienum. De ipso vocabulo noli dubitare quin vera tradiderint grammatici. Id quod apparet ex simili

περιαγής

. Photius p. 414, 15.

περιαγές, ἐπικαμπές

. Usurpatur

περιαγής

ab Adamantio Physiogn. I. 24. p. 413.

κεφαλὴν μέσην τὸ μέγεθος, περιαγῆ

. Etym. M. p. 545, 27.

παρὰ τὸ κύφον, τουτέστιν τὸ περιφερὲς καὶ περιαγές

. Eadem schol. ad Il. V. 596. Ac ne dubites quin ab

ἄγνυμι

ductum sit, argumento est

περιαγή

substantivum apud Aratum v. 687. de Argo navi,

ἀλλ᾽ ἤτοι Περσεὺς μὲν ἄτερ γουνός τε ποδός τε

δεξιτεροῦ δύεται, πρύμνης δ᾽ ὅσον ἐς περιαγήν,

quod scholiastes interpretatur

ὅσον εἰς τὴν περίκλασιν καὶ καμπὴν τῆς πρύμνης

. Illa vero significatione etsi videri possit

εὐαγής

dictum esse ab Leonida Tarentino epigr. 28. in Anal. Brunckii t. I. p. 227. sive Anth. Pal. VI. 204.

Θῆρις ὁ δαιδαλόχειρ τῇ Παλλάδι πήχυν ἀκαμπῆ,

καὶ τετανὸν νώτῳ καμπτόμενον πρίονα,

καὶ πέλεκυν, ῥυκάναν τ᾽ εὐαγέα, καὶ περιαγὲς

τρύπανον, ἐκ τέχνας ἄνθετο παυσάμενος,

ut runcina intelligatur ab anteriore parte curvata, tamen non potest dubitari quin Meinekius in Del. poet. Anth. Gr. p. 31. recte viderit scribendum esse

εὐάκεα

. Sed usus videtur hoc nomine Parmenides v. 133.

εἴσῃ δ' αἰθερίην τε φύσιν, τά τ᾽ ἐν αἰθέρι πάντα

σήματα, καὶ καθαρῆς εὐαγέος ἠελίοιο

λαμπάδος ἔργ᾽ ἀΐδηλα,

ut, si hoc ita sit, etiam Empedocles

ἀγέα κύκλον

rotundum solis orbem intellexisse videatur. Quamquam hoc incertum est. Illud vero valde probabile est, nomen

εὐάγητος

ἄγνυμι

dictum esse et flexuosum, sinuosum notare. Aristophanes Nub. 274.

ἀέναοι Νεφέλαι,

ἀρθῶμεν φανεραὶ δροσερὰν φύσιν

εὐάγητον.

Abutitur ingenio suo Bentleius in Museo crit. Cantabr. II. p. 435. Male interpretantur Suidas, Zonaras p. 905. Favorinus,

εὐάγητον, καθαράν, λαμπράν. Ἀριστοφάνης, δροσερὰν εὐάγητον φύσιν

, et scholiastae

πανταχοῦ φερομένην, ἢ λαμπράν. πάντῃ φερόμενον· εὐκίνητον· τοιοῦτο γὰρ τὸ ὕδωρ

. Eustathius in Opusc. p. 142. a. 9.

εὐάγητον

intellexit

εὐαγές, sanctum

, et eodem significatu p. 144. a. 1.

εὐαγέστατον ὄνομα

Nunc transeamus ad

εὐαγής

ἄγω

duco derivatum. Quale vocabulum, si ab ipso verbo

ἄγω

factum fuit, brevem necesse est habuerit mediam syllabam; sin ab

ἄγω

Dorico, de quo Schaeferus in Melet. crit. p. 113. seq. dixit, longam, ut pro communi forma

εὐηγής

dictum, quemadmodum

περιαγὲς τρύπανον

in illo quod attulimus Leonidae epigrammate pro

περιηγές

positum videtur. Quamquam si quis

ὀφθαλμοῦ περιηγέα κύκλον

dixit, non poterit hoc ad Parmenidis

εὐαγέος ἠελίοιο

aut ab Empedoclis

ἀγέα κύκλον

adhiberi, quod neuter Dorica dialecto est usus. Sed huius vocabuli

εὐαγής

quae communis vel Ionica forma exstare visa est apud Aretaeum de curatione morb. diuturn. I. 13. p. 128. B. ed. Boerh. p. 327. ed. Lips. emendatione corrupti loci removenda est. Scribendum est enim

προςτίθει δὲ χάριτας πόματος καὶ σίτου, τὴν μικρῷ χείρω τῶν ὠφελεόντων ἔωσι διδόναι (ἔσται γὰρ διέξοδος ναυτιώδει καὶ ἀτερπέι ὑγρῷ· μετεξετέρους γὰρ ἡ τοῦ πύου δίοδος βλάψαι δύναται), μήπω τι καὶ ἀπόσιτοι ἔσονται, κἤν τι λάβωσι εὐημές.

Abest vulgo

διδόναι

, quod codex Harleianus suppeditat. Deinde ed. Boerh.

κἄν τι λάβωσι

, pro quo P. Petitus habet

κἄν τε λάβωσι

. Denique legebatur

εὐαγέες

. Non perceperunt loci sensum interpretes, qui quum de reponendo

εὐαγές

cogitarunt, sententiam reddiderunt etiam obscuriorem. Scripsi

εὐημές

, de qua forma Lobeckius dixit ad Phryn. p. 706. Sensus est adhibe illecebras potus et cibi, etiam si paullo minus conducibilium quam dari oporteat (parabitur enim exitus nauseam facienti et insuavi humori; nonnullis enim perruptio puris nocere potest), ne fastidiant cibum, etsi quid quod facile evomere possint sumpserint.

Εὐαγής

autem, correpta media syllaba, ab

ἄγω

duco derivatum esse haud ita facile credam, primum quod alia huius formae vocabula desunt, tum quod prorsus silent grammatici, tum denique quod exempla, quae pro hac derivatione afferuntur, valde suspecta sunt, quippe quae cuncta vel admittant aliam explicationem vel etiam efflagitent. De qua re mox videbimus.

Iam enim dicendum est de nomine

εὐαγής

, quod ab

ἅζω

ductum sacrum, castum, purum significat. Grammaticorum interpretationes has habemus. Hesychii,

εὐαγές, ἁγνόν, καθαρόν, εὐσεβές, εὔοπτον, ἅγιον

. Photii,

εὐαγές, ἁγνόν, εὐσεβές, ὅσιον, θειότατον

. Suidae,

εὐαγές, ἁγνόν, καθαρόν, εὐσεβές, ὅσιον, θειότατον· γένους δὲ ἦν εὐαγοῦς, οὐκ ἐπὶ δυνάμει τρυφώσῃ λαμπρυνόμενον, οὐδὲ ἐπὶ χρημάτων περιουσίᾳ κολαζόμενον

, quae eadem, sed minus plene, apud Zonaram p. 914. exstant. Porro Hesychii,

εὐαγοῦς, δυστάτης

. Zonarae p. 897. et Favorini,

εὐαγῆ, μεγάλην

, quod alio spectat quam, ut Tittmanno videbatur, ad epigramma Antipatri Sidonii a Suida in v.

εὐαγής

allati. Sed originem significationis si requiris, omnem illam latissime patentem verborum cognationem, cuiusmodi sunt

ἀγάζω, ἄγαμαι, ἀγαίομαι, ἅζω, ἄγη, ἄγος, ἅγιος, ἁγνός, ἁγηλατῶ

pluraque alia, in quibus est etiam

ἀγάζομαι

, aliter explicandam puto quam visum est Ruhnkenio ad Timaei lex. Plat. p. 12. seq. qui quam iniit viam, quum primam posuit nitoris significationem, ea non satis plana aut expedita videtur ad omnem illam verborum et notionum varietatem comprehendendam. Non potest quidem dubitari quin cognatae cum his verbis voces

ἀγλαΐς

αὐγή

, quae proprie de refractis radiis dicuntur, ab

ἄγω, ἄγνυμι

derivatae sint quarum altera, ut a

κράζω κραυγή

, insertum habet crassiorem spiritum: sed tamen ista quam indicavi verborum familia, etsi ab eadem radice orta est, ita manifestam prodit admirationis vel horroris vel omnino motus cuiusdam et gestus significationem, ut alia ratione, quam quae est radiantis lucis, cum radice illa cohaerere videatur. Utar pro primitivo (perinde est enim quo quis utatur, quum nullum istorum sit primitivum) verbo

ἅζω

sive

ἅζομαι

. In eo primaria esse videtur notio stupescendi, ducta ab eo, quod qui conspecta re insolita stupescunt, superiora corporis recedunt. Haec significatio statim pro rei ob quam stupemus natura in duas alias dispescitur, unam admirationis, venerationis, reverentiae, alteram horroris, abominationis, indignationis: unde rerum quoque ipsarum fit diversitas, aliis colendis ob sanctitatem suam, aliis formidandis ob nefas et piaculum. Accedit ad has tertia significatio, composita ex illis ambabus, invidiae, quae est indignatio ex admiratione orta. Quod si haec ad nomen

εὐαγής

adhibemus, primo quaerendum est an illud duplex sit, unum correpta media, quod plurimo usu frequentatum est, alterum producta. Certe si recte in lexico illo Sangermanensi

ἀγής

apud Empedoclem significatione cum

εὐαγής

οι

παναγής

cognatum esse indicatur, cum aspero potius spiritu credas Empedoclem scripsisse

ἄθρει μὲν γὰρ ἄνακτος ἐναντίον ἁγέα κύκλον,

et sacrum voluisse orbem solis intelligi. Quae suspicio eo videtur confirmari, quod idem nomen, ut plura ex illa radice, etiam in malam partem usurpatum invenitur: de qua re Tzetzes scribit ad Lycophr. v. 436.

ὅτι δὲ ὁ ἀγής, ὁ μυσαρός, ἐξ οὗ λέγεται καὶ ὁ ἅγιος ὁ μυσαρός, Ἱππῶνάξ φησιν

ὡς οἱ μὲν ἁγεῖ Βουπάλῳ κατηρῶντο.

Quamobrem nihil mirum foret, si ex hoc nomine compositum fuisset

εὐαγής

media producta. Itaque incertum est, Parmenides, quum scripsit

εὐαγέος ἠελίοιο

, sacrumne voluerit an rotundum: Karstenus p. 122. seq. ea significatione putat

εὐαγέος

dictum esse, qua Hemsterhusio

εὐαυγέος

scribendum esse videbatur. Proxime cohaerere cum adiectivo

ἁγής

videtur substantivum

ἅγος

, a quo esse puto, quod apud Hesychium legitur,

ἄγεα, τεμένη

, ex quo si est

ἁγηλατεῖν

, et spiritus asper in eo verbo erit praeferendus, de qua scriptura v. Schaeferum ad Greg. Cor. p. 546. et prima syllaba longe putanda. Certe non memini loci ex quo huius syllabae mensura certo disci possit. Eadem dubitatio est de adiectivo

εὐαγής

, quod in iis locis, in quibus maxime vel de significatione vel de scripturae sinceritate disceptari potest, aut apud prosae orationis scriptores invenitur aut a poetis ita positum est ut mensura ambigua sit. Quare non satis cognitum est utrum

εὐαγής

ubique mediam syllabam brevem habeat, an certis in significationibus ea syllaba producatur. Veri tamen similius videtur unum dumtaxat esse nomen

εὐαγής

brevi media syllaba, quam mensuram habere videtur etiam

ἀκραγής

, quo usus est Aeschylus in Prom. v. 804.

ὀξυστόμους γὰρ Ζηνὸς ἀκραγεῖς κύνας γρῦπας φυλάξαι.

Falluntur enim qui id a

κράζειν

ductum putant, quia, si ita esset, primam syllabam poeta non produxisset: itaque recte alii

ὀξυχόλους, ἀκροχόλους

interpretantur. Est autem

εὐαγής

proprie sanctus, deinde sacer, i. e. qui ob sanctitatem colitur. Ex his duabus significationibus prima tantum ita multiplex est, ut plures alios significatus pepererit: altera autem tam simplex, ut praeteriri nunc posset, nisi de duobus locis, qui in dubitationem vocati sunt, dicendum videretur. Suidas post illa, quae supra allata sunt,

εὐαγής καλῶς περιηγμένος, μεταφορικὸς κύκλος

, haec habet, καὶ ἐν ἐπιγράμματι

Πιερικὰν σάλπιγγα, τὸν εὐαγέων βαρὺν ὕμνων χαλκευτάν, κατέχει Πίνδαρον ἅδε κόνις.

Idem distichon ab eodem in v.

χαλκευτής

affertur. Est autem Antipatri Sidonii in Brunckii Anal. t. II. p. 27. ep. 79. sive Anth. Pal. VII. 34. Eleganter Toupius

εὐαχέων

scribi voluit, his ipsius Pindari verbis motus Pyth. I. 14. (24.)

ἄλλοις δέ τις ἐτέλεσσεν ἄλλος ἀνὴρ εὐαχέα βασιλεῦσιν ὕμνον, ἄποιν' ἀρετᾶς

. Brunckius vero vulgatam tuetur, sed ut

εὐαγέων

secundam syllabam productam habeat et hymnos bene tornatos significet: quod ille quum nullo alio argumento fecerit quam propter Suidae explicationem et propter

ῥυκάναν εὐαγέα

apud Leonidam Tarentinum, nihil caussae est quare ei accedamus. Nam Leonidae epigramma quomodo Meinekius emendaverit supra dictum est, apud Suidam autem recte intellexit Portus Antipatri exemplum ad aliam quam quae a Suida posita est significationem spectare. Neque aut Zonaras aut Favorinus Antipatri versus addunt. Itaque non erit dubitandum quin Antipater sacra carmina intelligi voluerit. Alter locus Antiphili est in Anal. Br. t. II. p. 177. ep. 29. sive Anth. Pal. IX. 404. de apibus,

χαίροιτ', εὐαγέες, καὶ ἐν ἄνθεσι ποιμαίνεσθε, αἰθερίου πτηναὶ νέκταρος ἐργάτιδες.

Ibi vero H. Stephanus

εὐαγέες

agiles interpretatur, Iacobsius, ut apud Virgilium, leves dici apes existimat. Quam significationem quum supra omnino in dubitationem adduxerimus, hic tanto minus putamus admittendam esse, quod quum apes hoc epigrammate in primis ob gratuitum mellis donum laudentur, multo aptius est sacras eas colendasque mortalibus a poeta dici. Sed redeo ad primam significationem, quae sanctitatis est. Sanctum autem dicimus primo eum qui sceleris immunis est. Ita

εὐαγής

dictum est in Homerico hymno Cereris v. 274. 369. quae antiquissima esset pro hac voce auctoritas, si satis constaret quid in his hymnis primo auctori deberetur. Theocritus XXVI. 30.

αὐτὸς δ᾽ εὐαγέοιμι καὶ εὐαγέεσσιν ἅδοιμι.

Callimachus h. Deliaci v. 98.

εὐαγέων δὲ καὶ εὐαγέεσσι μελοίμην.

Alia ibi exempla adnotavit Spanhemius in iisque observationem scholiastae Sophoclis ad Oed. R. 921. licet non satis apto loco factam, opposita esse

εὐαγής

οἱ

ἐναγής

. Ita Appianus de b. civ. IV. 96.

καὶ τάδε, ὦ πολῖται, πράσσοντες οἱ τρεῖς ἡμᾶς ἐναγεῖς λέγουσι

, et c. 97.

ὁρᾶτε δὲ πρὸς ἡμᾶς ὡς εὐαγεῖς καὶ δημοκρατικοὺς καταπεφευγότας

. Aliud oppositum est

δυσαγής

apud Manethonem V. 180. restitutum a Dorvillio commemoratumque a Schaefero ad Dion. Hal. de struct. or. p. 89. Deinde sanctus est criminis expers. Ita in lege apud Andocidem de myst. p. 48, 7. ed. Reisk.

ὁ δὲ ἀποκτείνας τὸν ταῦτα πονήσαντα καὶ ὁ συμβουλεύσας ὅσιος ἔστω καὶ εὐαγής

. Et apud Demosthenem in tertia Philippica p. 122, 16.

εὐαγὲς ᾖ τὸ ἀποκτεῖναι

, quod orator ipse his verbis interpretatur,

καθαρὸν τὸν τούτων τινὰ ἀποκτείναντα εἶναι

. Sic etiam Sophocles Ant. 521.

τίς οἶδεν, εἰ κάτω 'στὶν εὐαγῆ τάδε;

Pertinet huc locus Aristidis Quintiliani de musica I. p. 5. male intellectus a Meibomio,

εἰ δημιουργὸν ὀνομάζειν θέμις ἐξ ὧν εἴργασται, καλῶς θεμένους τὴν προςηγορίαν, εἴτε εἶδος καλεῖν εὐαγές

, ubi non

εἶδος εὐαγές

, sed

εὐαγές ἐστιν, εἶδος καλεῖν

dicit, ut antea

ὀνομάζειν θέμις

. Tertio sanctus universe dicitur qui malo vacat. Ita Sophocles in Oed. R. 919.

πρὸς σ᾽, ὦ Λύκει Ἄπολλον, ἄγχιστος γὰρ εἶ,

ἱκέτις ἀφίγμαι τοῖςδε σὺν κατεύγμασιν,

ὅπως λύσιν τίν' ἡμὶν εὐαγῆ πόρῃς.

Haec vero significatio, nisi fallor, fecit ut nomen

εὐαγής

ad eam quoque puritatem transferretur quam serenitatem appellamus: quae ita est cum lucis notione coniuncta, ut non sit mirum, si saepe dubitari possit,

εὐαγής

εὐαυγής

praeferendum sit. Ut nihil magnopere obstabat quin Sophocles diceret

εὐαυγῆ λύσιν

, ita, quum

εὐαγῆ

mallet, qui est serenus exitus, satis prope accessit ad illam notionem. Non ausim itaque cum Brunckio, quem moverat Hemsterhusii disputatio,

εὐαυγεῖς

reponere in his versibus Euripidis Bacch. 660.

ἥκω Κιθαιρῶν᾽ ἐκλιπών, ἵν᾽ οὔποτε

λευκῆς χιόνος ἀνεῖσαν εὐαγεῖς βολαί.

Non mutasset, opinor, si

ἁγναί

scriptum invenisset, quod ipsum quoque aptum, sed, si recte sentio, tamen magis de candoris puritate, quam de serenitate intelligendum esset. Hanc autem nominis

εὐαγής

explicationem non mediocriter illud confirmat, quod oculi sereni

εὐαγεῖς

appellantur. Nam qui agiles significari putant, eos non solum aliunde confirmare usum huius vocabuli oportet, sed etiam docere quomodo haec significatio ubique satis apta sit. Est autem, si libris fides, ita locutus Aretaeus de caussis et signis morborum acutorum II. 4. p. 16. E. sive p. 41. ed. Lips.

ὀφθαλμοὶ εὐαγέες, λαμπροί, ὑπέρυθροι

. Sermo est de febri ardente, ut hic quidem potius

εὐαυγέες

requiri videatur. Sed Adamantius Physiogn. I. 9. p. 349.

εἰ δὲ ὑψηλοὶ ὄντες ὀφθαλμοὶ μεγάλοι τε καὶ εὐαγεῖς εἶεν, καὶ ὑγρὸν βλέποντες, δίκαιοι, συνετοί, φιλομαθεῖς, ἔρωτος πλήρεις

. Quod si, qui haec in suum librum transtulit, Polemo I. 6. p. 222.

εὐλαβεῖς

habet pro

εὐαγεῖς

, dubitari potest an ea non sit aberratio librarii, sed recepta in textum parum hic apta explicatio. Certe Synesius epistola 143. (142.)

εὐαγῶς καὶ εὐλαβῶς

, ut non multum diversa, iunxit. Ne quis autem Adamantium et Polemonem

εὐαυγεῖς

scripsisse suspicetur, licet hoc accommodatissimum oculis vocabulum sit, Hippocratis auctoritas obstat, qui de sanorum victus ratione II. 11. p. 54. L. II. ed. Mack. sic scribit,

οἱ δὲ ὄρθριοι περίπατοι ἰσχναίνουσι, καὶ τὰ περὶ τὴν κεφαλὴν κουφά τε καὶ εὐαγέα καὶ εὐήκοα παρασκευάζουσι, καὶ τὴν κοιλίην λύουσιν. ἰσχναίνουσι μὲν ὅτι κινούμενον τὸ σῶμα θερμαίνεται, καὶ τὸ ὑγρὸν λεπτύνεται καὶ καθαίρεται, τὸ μὲν ὑπὸ τοῦ πνεύματος, τὸ δὲ μύττεταί τε καὶ χρέμπτεται, τὸ δὲ ἐς τὴν τροφὴν τῷ τῆς ψυχῆς θερμῷ καταναλίσκεται· τὴν δὲ κοιλίαν λύουσι διότι θερμὴ ἐοῦσα, τοῦ ψυχροῦ πνεύματος ἐςπίπτοντος ἄνωθεν, ὑποχωρέει τὸ θερμὸν τῷ ψυχρῷ· κοῦφα δὲ τὰ περὶ τὴν κεφαλὴν ποιέουσι διὰ τάδε· ὅταν κενωθῇ ἡ κοιλίη, ἕλκει ἐς ἑωυτὴν ἐκ τοῦ ἄλλου σώματος καὶ τῆς κεφαλῆς τὸ ὑγρόν, θερμὴ ἐοῦσα· κενουμένης δὲ τῆς κεφαλῆς ἀποκαθαίρεται ἥ τε ὄψις καὶ ἡ ἀκοή, καὶ γίγνονται εὐαγέες οἱ ἄνθρωποι

. Quo in loco quum primo de oculis tantum ea vox dicta sit, in fine autem, ubi concluditur demonstratio, de toto homine usurpetur, apertum est significationem ei inesse, quae non, ut in vocabulo

εὐαυγής

, ad solum videndi sensum, sed ad omnem in sentiendo alacritatem, praecipue vero ad eam quae in oculis cernitur, spectet. Atqui haec ipsa est serenitatis significatio, quae quum Hippocratis loco, tum Adamantii et Polemonis verbis ita omnibus numeris satisfacit, ut aptiorem invenire nequeas. Confirmatur haec vocis

εὐαγής

explicatio, ut serenum significet,. iis quae ex Democriti sententia Theophrastus in libro de sensu et sensilibus affert §. 73. p. 677. ed. Schneid.

τὰ μὲν οὖν σκληρὰ τῶν λευκῶν ἐκ τοιούτων σχημάτων συγκεῖσθαι, οἷον ἡ ἐντὸς πλὰς τῶν κογχυλίων· οὕτω γὰρ ἄσκια καὶ εὐαγῆ καὶ εὐθύπορα εἶναι

, et §. 78. p. 679. dicit,

σχεδὸν δὲ καὶ τὸ ἔρυθρον τῷ λευκῷ μιχθὲν χλωρὸν ποιεῖν εὐαγὲς καὶ οὐ μέλαν

. Quae quum ita esse videantur, non puto esse quare haec Platonis in Timaeo p. 58. C. ed. Steph. vitii suspecta habeamus,

μετὰ δὴ ταῦτα δεῖ νοεῖν ὅτι πυρός τε γένη πολλὰ γέγονεν, οἷον φλὸς τό τε ἀπὸ τῆς φλογὸς ἀπιόν, ὃ κάει μὲν οὔ, φῶς δὲ τοῖς ὄμμασι παρέχει, τό τε φλογὸς ἀποσβεσθείσης ἐν τοῖς διαπύροις καταλειπόμενον αὐτοῦ. κατὰ ταὐτὰ δὲ ἀέρος τὸ μὲν εὐαγέστατον ἐπίκλην αἰθὴρ καλούμενος, ὁ δὲ θολερώτατος ὁμίχλη τε καὶ σκότος

. Tantum abest enim, quod Hemsterhusio videtur, ut quae hic inter se opponuntur

εὐαυγέστατος

scribi suadeant, ut exactior etiam sit in vulgata lectione oppositio: quin illa, quae de igne praemisit Plato, quodammodo postulare videntur ut hic, ubi de alio elemento sermo est, nomina adhibeantur magis huius elementi propria quam communia cum natura ignis. Et, si quid in tali re ab similibus exemplis praesidii accedit, Hippocrates in libro de aere, locis et aquis p. 255, 27. paene eodem modo de aere loquens magis

τὸ εὐαγέστατον

quam

τὸ εὐαυγέστατον

expressit:

τὸ μὲν θολερὸν αὐτέου καὶ νυκτοειδὲς ἐκκρίνεται καὶ ἐξίσταται καὶ γίγνεται ἠώς τε καὶ ὀμίχλη, τὸ δὲ λεπτότατον καὶ κουφότατον αὐτέου λείπεται καὶ γλυκαίνεται, ὑπὸ τοῦ ἡλίου καιόμενόν τε καὶ ἑψόμενον

. Sic etiam Chrysippus apud Stobaeum Ecl. phys. p. 446. ed. Heer. vocat

αἰθέρα ἀραιότατόν τε καὶ εἰλικρινέστατον

. Non multum discedit quod idem Stobaeus p. 489. ex Philolao refert,

τὸ μὲν οὖν ἀνωτάτω μέρος τοῦ περιέχοντος, ἐν ᾧ τὴν εἰλικρίνειαν εἶναι τῶν στοιχείων, Ὄλυμπον καλεῖ

. Itaque etiam apud Iamblichum de myst. p. 80, 21. sinceram puto vulgatam lectionem,

τὸ γὰρ εὐαγέστατον καὶ ἄκρον τοῦ ἀέρος, ἐπιτηδείως ἔχον ἐξάπτεσθαι εἰς πῦρ, ἅμα τε ἐπινεύουσιν οἱ θεοί, καὶ εὐθὺς ἀνακαίεται

. Hinc ne in Aristotelici quidem libri de mundo c. 5. Hemsterhusio sine dubitatione assentiendum esse videtur:

καὶ μὴν μεγέθει μὲν οὗτος (ὁ αὐτὸς ex codd. Bekkerus) πανυπέρτατος, κινήσει δὲ ὀξύτατος, λαμπρότητι δὲ εὐαγέστατος, δυνάμει δὲ ἀγήρως τε καὶ ἄφθαρτος

. Quod Hemsterhusio scribendum videbatur,

εὐαυγέστατος

, edidit Bekkerus ex uno suorum quattuor codicum: unus

διαυγέστατος

praebet: quas autem duas memorabiles lectionis diversitates habet Stobaeus p. 694. ed. Heer.

ἀνυπέθετος

pro

πανυπέρτατος

, et

τηλαυγέστατος

pro

εὐαγέστατος

, eae vereor ne non maius ad hanc rem diiudicandam momentum conferant quam liberius ista interpretantis Appuleii verba, splendore perlucidus. Sed progrediamur longius. Si comparaveris consimilis significationis vocabula quae Germanica lingua habet, rein, hell, klar, heiter, non miraberis

εὐαγές

etiam perspicuum dici. Itaque ne apud Platonem quidem de leg. XII. p. 951. E. vocabulum

εὐαγέστερον

mutare ausim:

τὴν δὲ συνουσίαν εἶναι τούτοις καὶ τοὺς λόγους περὶ νόμων ἀεί, τῆς τε οἰκείας πόλεως πέρι, καὶ ἐὰν ἄλλοθι πυνθάνωνταί τι περὶ τῶν τοιούτων διαφέρον, καὶ δὴ καὶ περὶ μαθημάτων, ὁπόσ᾽ ἂν ἐν ταύτῃ τῇ σκέψει δοκῇ συμφέρειν, ἃ μαθοῦσι μὲν εὐαγέστερον γίγνεσθαι, μὴ μαθοῦσι δὲ σκοτωδέστερα τὰ περὶ νόμους αὐτοῖς φαίνεσθαι καὶ ἀσαφῆ

. In his

εὐαγέστερον

Hemsterhusius ex coniectura videtur in pluralem mutasse. Illud potius quaeri potest, sitne pro codicum lectione

ὁπόσ᾽ ἂν ἐν ταύτῃ

, cuius loco editio Basileensis secunda p. 628.

ὁπόσ᾽ ἐν καὶ ταύτῃ

habet, scribendum

ὁπόσ᾽ ἂν καὶ ταύτῃ

. Interpretor autem haec ita, colloquia autem his et sermones semper de legibus esse, et quod ad ipsorum civitatem attinet, et si quid alibi audiant vel in hoc genere diversum esse, vel etiam in doctrinis quaecumque aliquid ad hanc disputationem conferre videantur, quibus id cognitis clarius fieri, non cognitis autem obscuriorem videri illis et implicatiorem legum scientiam. Dubitandum igitur puto an in Iamblichi Protr. p. 360. ed. Kiessl. non praestet

εὐαυγία

, lectio codicis Cizensis:

φιλοσόφει μὴ προςέχων, μὴ ταῖς κατ' αἴσθησιν φαντασίαις, αἵτινες φῶς μέν τι περὶ τὰς καταλήψεις ποιοῦσι, λυχνοειδὲς μέντοι καὶ οὐχὶ φυσικόν, οὐδὲ ἀληθές, ἀλλὰ μᾶλλον ταῖς κατὰ τὸ νοητικὸν ἐπιστημονικαῖς, ἀφ᾽ ὧν λαμπροτάτη τις εὐαγία καὶ ἀδιάπταιστος περὶ τὸ τῆς ψυχῆς ὄμμα συνίσταται ἐξ ἁπάντων τῶν νοημάτων καὶ νοητῶν καὶ τῆς περὶ ταῦτα θεωρίας, ἀλλ' οὐκ ἐκ τῶν σωματικῶν καὶ αἰσθητῶν.

Est enim

λαμπροτάτη τις εὐαγία

prorsus quod Germanice dicas eine helle Klarheit. Deduximus eo hanc disputationem, ut soli supersint duo tragicorum loci, unus Euripidis in Suppl. v. 651.

ἀμφὶ δ' Ἠλέκτρας πύλας

ἔστην θεατής, πύργον εὐαγῆ λαβών,

alter hic Aeschyli,

ἕδραν γὰρ εἶχε παντὸς εὐαγῆ στρατοῦ.

Nec diffiteor utrumque locum planissimum fore, si

εὐαυγῆ

scribatur: pro qua coniectura illud maxime afferri potest, quod saepe

αυ

confunduntur. Sed sunt etiam quae revocare ab reponendo

εὐαυγῆ

videantur: silentium grammaticorum, consensus librorum in scriptura

εὐαγῆ

, antiquitas huius scripturae ea ut iam scholiastae in explicatione laborarint. Quae quum ita sint, equidem etiam in his Euripidis et Aeschyli versibus tueri vulgatam scripturam quam mutare malim. Nam si verum est quod supra ostendere studui, serenitatis notionem in illa voce esse, non sane mirum est, ut nos de locis nullo montium, silvarum, aedium obiectu obscuratis eine heitere Gegend dicimus, ita Graecos, poetas maxime, locos propter altitudinem late patente prospectu serenos,

εὐαγεῖς

, appellasse. Ita in Euripidis certe loco nihil amplius videbitur difficultatis relinqui. Neque vero Aeschyli versus multo erit ad explicandum difficilior, si quidem non est necessarium ut genitivis

παντὸς στρατοῦ

videre exercitus sedem illam, aut videri ex ea indicetur, quum iis etiam hoc possit significari, ex toto exercitu loco propter altitudinem sereno sedem habuisse Xerxem. Est enim hic locus ex iis in quibus absolutum nomen etiam melius est et aptius comparativo vel superlativo. In quam rem bona est Eustathii observatio p. 258, 39.

τὸ δὲ μέγ᾽ ἔξοχος πάντων γενικὴν ἔσχε σύνταξιν διὰ τὴν ἐν λέξει ὑπεροχήν. ὑπέρθεσιν γὰρ δηλοῖ τὸ μέγα ἔξοχος. ποιεῖ δὲ Ὅμηρος τοῦτο καὶ ἐν τῷ δῖος Ἀχαιῶν, καὶ ἀριδείκετος ἀνδρῶν, καὶ δῖα γυναικῶν. τοιοῦτον δὲ καὶ τὸ κορυφαῖος χοροῦ. ὑπέρθεσις γὰρ καὶ τούτοις ἐμφαίνεται, διά τε τὸν Δία ὑπερφέροντα τῶν λοιπῶν θεῶν, διά τε τὴν κορυφὴν ὑπερκειμένην τοῦ σώματος, διά τε τὴν τοῦ ἀρί ἐπιρρηματικοῦ μορίου ἐπίτασιν. αἱ δὲ ὑπερθέσεις φιλοῦσι τὴν γενικὴν σύνταξιν

. Similiter in v.

συγκριτικὰ καὶ ὑπερθετικά

Favorinus,

ἔστι δὲ καί τινα ὀνόματα ἀπολύτως λεγόμενα, ἃ τοσαύτην οἴκοθεν ἔχει τὴν ὑπεροχὴν ὥστε οὐδὲ δεῖται γενικῆς πρὸς ὑπέρθεσιν ἐλθεῖν, ἀλλὰ αὐτόθεν γενικῇ πληθυντικῶν συντάσσεται, ὡς τὸ δῖα θεάων, καὶ ἔξοχος καὶ κορυφαῖος ἁπάντων, καὶ μόνος ἁπάντων· ὧν τό τε κορυφαῖος καὶ τὸ μόνος ὑπερθετικά ἐστιν, ὅτε ποιεῖ κορυφαιότατος καὶ μονώτατος, οὐκ ἀναγκαίως. οὔτε γὰρ τῆς κορυφῆς ἀνώτερόν τι εὑρίσκεται, οὔτε τοῦ μόνου μονώτερον. διὰ τοῦτο οὐ συγκριτικὰ ποιοῦσιν, ἀλλὰ ὑπερθετικὰ μόνα

. Sed tenendum est quaedam in hoc genere eiusmodi esse ut et absoluto et superlativo recte utamur, ut in illo

δῖος Ἀχαιῶν

, ad quod exemplum

δῖε Πελασγῶν

dicit Aeschylus in Suppl. v. 934. quaedam autem talia ut soli absoluto locus concedatur. Nam illud

δῖος Ἀχαιῶν

etiam per superlativum, si id usitatum esset, dici poterat, si quidem non is qui solus, sed qui maxime divinus est, quum alii quoque divini vocari possint, intelligitur: ubi autem quid solum de pluribus tale est ut ei adiectivum, in quo est comparatio ad reliqua, conveniat, ibi ne potest quidem aliud quam absolutum nomen poni, quia nihil adest de quo idem praedicari possit. Ex quo intelligitur ne satis recte quidem dicturum fuisse Aeschylum

ἕδραν εἶχε παντὸς εὐαγεστάτην στρατοῦ

, quod eo non eminentem in toto exercitu hunc unum locum, sed eum de pluribus eminentibus locis eminentissimum significasset: id quod res ipsa falsum esse arguit.

462. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-385

πελαγίας:

πελαγίας

M. Par. A. B. C. Rob.

πελασγίας

G. Vit. Lips. Ald. Turn. et supra scriptum in Par. B. ἁλός:

χθονός

Rob. Ceteri

ἁλός

, sed γρ.

χθονός

margo Lips.

465. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-386

ᾖξ':

ἴησ'

M. Ven. B. Par. B.

ἵησ'

Rob. Ceteri

ᾖξ'

, nisi quod

ἤϊε

habet Lips. De

ἀΐσσειν

trisyllabo apud tragicos v. Porsonum ad Hec. v. 31. Elmsleium ad Bacch. v. 147. ἀκόσμῳ ξὺν:

ἀκόσμῳ ξὺν

M. Ald. Rob. Turn.

ἀκόσμῳ σὺν

G. et ex corr. Vit.

κόσμῳ σὺν

Lips.

ἀκόσμως σὺν

Mosc. Par. N. et ante corr. Vit.

ἀπότμῳ ξὺν

, supra scripto γρ.

ἀκόσμῳ

Cantabr. 1. τοιάνδε σοι:

τοιὰν δέ σοι

τοιάνδέ σοι

G. Vit. Ald. Rob. Turn.

τοιάνδε σοι

Lips.

466. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-387

τῇ:

τῆς

Ven. B.

τῇ

a sec. manu in

τοῖς

mutatum videtur in Vit. πάροιθε:

πάροιθεν

G. Vit. Lips. Mosc. Ald. Rob. συμφορὰν:

συμφορᾷ

Cantabr. 1. Mosc. Par. N. et a pr. manu Vit.

συμφορὰν

Vit. a sec. manu et reliqui. στένειν:

παραστένειν

467. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-388

δαῖμον:

δαίμων

Mosc. et a pr. manu Cantabr. 2. et supra scripto ad primam syllabam circumflexo, ad secundam littera

, Lips.

469. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-389

ἀπήρκεσαν:

ἀπήρκεσε

ἀπήρκεσεν

Ven. A. B. Par. C. Rob.

ἐπήρκεσαν

, prima littera in litura scripta, Vit.

ἀπήρκεων

Ald.

ἀπήρκεσαν

G. Vit. cum reliquis.

470. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-390

πρόσθε:

πρόσθεν

G. Lips. Cantabr. 1. 2.

472. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-391

τοσόνδε:

τοσῶν δὲ

sic M.

τοσῶνδε

Ven. B. paucique alii et ex corr. Vit.

τὸ σὸν δὲ

, ad

σὸν

supra scripto

, Lips.

τοσόνδε

G. ceterique plerique et ante corr. Vit. ἐπέσπασεν:

ἐπέσπασεν

M. Cantabr. 1.

ἀπέσπασεν

Ven. B.

ἀπέσπασε

ante corr. Vit.

ἐπέσπασε

Vit. ex corr. et reliqui.

473. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-392

ναῶν:

νεῶν

Ven. A. Ald. Rob.

νηῶν

Ox. Par. G. L. Turn.

ναῶν

Vit. Lips. ut reliqui, sed uterque

supra scripto. αἱ:

οἳ

, supra scripto

αἳ

, Lips. πεφεύγασιν:

πεφεύγασι

M. G. Vit. Lips. Ald. Rob. Turn.

πεφεύγασιν

Victorius.

474. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-393

τάσδ᾽:

τάσδ'

M. ἔλειπες:

ἔλειπες

M. Rob.

ἔλιπες

G. Vit. Lips. Ven. A. Cantabr. 1. 2. Ox. Par. A. B. C. N. Ald. Turn.

475. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-394

ναῶν δὲ:

ναῶν γὲ

Rob. Ceteri

ναῶν δὲ

, nisi quod ad

supra scriptum

in Lips. Non erat

δὲ

sollicitandum, de quo recte praecipit scholiastes. λελειμμένων:

λελειμένων

Lips. γρ.

ἐλελεγμένων

adscriptum in Vit. γρ.

λελεγμένων

Par. B. Eo spectat in scholiis

τῶν νηῶν τῶν λεγομένων

476. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-395

αἴρονται:

αἱροῦνται

M. Ceteri

αἴρονται

. In Vit. ultimae syllabae

το

superscriptum. Correxit Elmsleius ad Eur. Heracl. v. 505.

477. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-396

Βοιωτῶν:

βιωτῶν

Lips.

478. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-397

οἳ μὲν: in Vit. a corr. pro

ἡμῖν

restitutum. γάνος:

γένος

Ven. B.

γᾶνος

κρηναῖον γάνος

scholiasta auctore, cuius haec sunt verba,

τόπος Βοιωτίας ἡ Κρήνη

, de loco quodam Boeotiae interpretes acceperunt. Vnde maior littera initialis inde a Victoriana editione obtinuit. Scholiastae fidem, qui solus veterum commemorare videbatur istum Boeotiae locum, iam Heathius suspectam habuit, graviter hanc explicationem improbavit Valckenarius ad Herod. VIII. 115. Cum scholiastae adnotatione Ungerus in Thebanis Paradoxis I. p. 461. contulit scholion ad Arati v. 208. p. 70, 5. ed. Bekk.

ὑπὸ τὰς ὑπωρείας γὰρ τοῦ Ἑλικῶνος ἡ Θέσπεια κεῖται, ἐν δὲ ταῖς ὑπωρείαις ἡ Κρήνη ἐστί. καλεῖται δὲ οὕτως ἰδίως αὕτη ἡ πηγή, Κρήνη

. Verum, ut Schutzius quoque et primus Palmerius Exerc. p. 275. seqq. intellexit,

κρηναῖον γάνος

, quibus verbis etiam Lycophro v. 247. utitur, de quocumque fonte intelligendum esse ipsa poetae verba ostendunt. Dicit enim partim peribant, dum ad fontes prae siti laborabant. Comparari cum his potest locus Theophili Simocattae hist. II. 5. allatus a Suida in v.

λαφύξας

et tentatus a Toupio Emend. I. p. 337.

οἱ δὲ Πέρσαι φρέασι περιτυχόντες λαφύττουσιν ἀπληστότερον καὶ ἐς μέγα κακοῦ ἀποκλίνουσι, τῆς κοιλίας αὐτοῖς τῇ ἀθρόᾳ τοῦ ὕδατος ἐμβολῇ διενεγκεῖν οὐκ ἐχούσης τοῦ ἐπιφορτισθέντος ὕδατος τὴν ἀντίληψιν.

479. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-398

δίψῃ:

δίψῃ

M. Ceteri

δίψει

. οἳ δ᾽:

οἶδ'

G. Vit. Ald. Rob. ὑπ᾽ ἄσθματος:

ἀπ' ἄσθματος

Par. N.

ἐπ᾽ ἄσθματος

Par. L.

ὑπ᾽ ἄσματος

Mosc. et ante pr. manus corr. Vit.

ὑπάσθματος

Lips. Futilis est Abreschii interpretatio,

ὑπόκενοι ἄσθματος

, quam ille ex scholiis hausit. Recte Schutzius vidit intelligi anhelatione ex cursu contracto exhaustos.

480. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-399

διεκπερῶμεν: Schutzius scribendum esse coniecit, commate post

κενοί

posito,

οἵ τ᾽ ἐκπερῶμεν

, Bothius et Blomfieldius

διεκπερῶμέν τ'

. Nihil mutandum est. Volebat nuntius dicere

στρατὸς ὁ λοιπὸς ἔν τε Βοιωτῶν χθονὶ διώλλυτο, ἀμφὶ κρηναῖον γάνος δίψῃ πονοῦντες, καὶ ἐς Φωκέων χθόνα καὶ Δωρίδ' αἶαν Μηλιᾶ τε κόλπον ὑπ᾽ ἄσθματος κενοὶ διεκπερῶμεν

. In quibus quum duplex divisio sit, una locorum in quibus afflictus est exercitus, altera mortuorum et servatorum, ambas complicat, ita dicens, reliquus exercitus et in Boeotia periit, alii prae siti ad fontes haerentes, alii autem anhelitu exhausti et in Phocidem ac Doridem et ad sinum Maliacum pervenimus. Omninoque ubi

τε

δέ

sibi respondent, existimandum est scriptorem oblitum priorum aliter pergere.

481. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-400

Δωρίδ᾽:

δοριδ᾽

Vit.

δουρίδ'

Lips. Μηλιᾶ:

μηλία

Vit.

μηλέα

Par. N.

482. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-401

Σπερχειὸς:

Σπερχειὸς

G. ἄρδει:

ἄρδεσι

Ald.

483. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-402

γῆς:

τῆς

Par. H. K. L. Ἀχαΐδος:

Ἀχαιίδος

Brunckius, et ita Ven. B. Strabo p. 433. (661.)

ὑπὸ δὲ τῷ Κροκίῳ Θῆβαι εἰσὶν αἱ Φθιώτιδες, καὶ ἡ χώρα δὲ Φθιῶτις καλεῖται, καὶ Ἀχαϊκή, συνάπτουσα τοῖς Μαλιεῦσιν, ὥσper καὶ οἱ τῆς Ὄθρυος πρόποδες.

484. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-403

πόλισμ᾽:

πόλις

485. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-404

ἐδέξαντ᾽:

ἐδέξαντο

ἐδέξατ'

, supra scripto γρ.

ἐδέξαντο

, Vit. ἔνθα δὴ πλεῖστοι θάνον:

ἐνθαδὴ

Lips.

πλεῖστοι θάνον

M. G. Vit. Lips. Ven. B. edd. ante Brunckium.

πλεῖστ᾽ ἔθανον

Ald.

πλεῖστοι 'θάνον

Par. B. A Brunckio introductum

πλεῖστοι 'θανον

. De qua crasi dixi in praef. ad Eur. Bacchas p. XIV. Vereor autem omnino ne hic aliud quid lateat. Aptius enim esset imperfectum quam aoristus. Aeschyleum foret

ἔνθα δὴ πλεῖστον σίνος

, vel eiusmodi aliquid.

486. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-405

δίψῃ:

δίψῃ

M. Vit. Cantabr. 1. Ald. Rob. et supra scriptum in Par. B.

δίψει

G. Lips. Cantabr. 2. Par. A. B. L. N. τε λιμῷ τ': Et G. quidem

δίψει. λιμῶγε. τἀμφότερα

, Lips.

δίψει τὲ λιμῶ, ἀμφότερα

. Prius

τε

omittunt Cantabr. 1. 2.

487. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-406

ἔς τε:

ἔστε

M. Vit. Lips. Ven. B. Ald. Turn.

ὥστε

ἠδὲ

Rob.

488. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-407

ἀφικόμεσθ᾽:

ἀφικόμεθ'

Vit. aliique nonnulli et Rob.

ἀφικέμεθ'

Lips. Ἀξιοῦ:

ἀξείου

Cantabr. 1. Par. L. γρ.

καὶ ἀξείου (an voluit scribere ἀξείνου?) ἤγουν τοῦ βαρβάρου

ex Par. B. Faehsius affert.

ἀξειοῦ

Ven. B.

ἀξίου

, ad mediam syllabam

ει

supra scripto, Lips.

ἀξίου

M. G. Vit. Ald. Turn.

ἀξιοῦ

Rob.

489. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-408

Παγγαῖόν τ':

πάγγαιον τ'

M. Rob.

πάγκαιόν τ'

G. Vit. Lips. aliique.

“Πάγαιον. γρ. Παγγαῖον et Πάγκαιον, non Παγκαῖον”

ex Par. B. Faehsius.

παγγεῖον τ'

Ald.

Παγγαῖόν τ'

Turn.

490. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-409

Ἠδωνίδ᾽:

ἡδωνίδ᾽

Ἀδωνίδ'

Ald. Rob.

491. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-410

πήγνυσιν:

πήγνυσιν

M. Ven. B.

πήγνυσι

G. Vit. Lips. alique et Ald. Rob. Turn.

492. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-411

ἁγνοῦ Στρυμόνος:

ἁγνοῦ στρυμμόνος

G. Ven. B. Cantabr. 2.

στρυμόνος ἁγνοῦ

Ven. A. Ox. Ald. Rob.

493. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-412

εὔχετο:

εὔχετο

M. Vit. Ven. A. B. Ald. Rob.

ηὔχετο

G. Lips. Turn.

496. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-413

κρυσταλλοπῆγα:

κρυσταλοπῆγα

Lips. Ald. Dixi de hoc versu in El. doctr. metr. p. 113.

497. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-414

σκεδασθῆναι:

σχεδασθῆναι

Vit. et

supra scripto

Lips.

500. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-415

θερμαίνων:

φλεγμαίνων

Cantabr. 1. Par. L. et adscripto

θερμαίνων

Colb. 2.. γρ.

φλεγμαίνων

Lips.

501. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-416

πῖπτον δ᾽: Libri

πίπτον δ'

, nisi quod Ald.

πίπτον τ'

, habet, et ex Par. I.

πίπτων

affertur. De omisso augmento dictum est in praef. ad Eur. Bacch. p. XXXV. ἐπ᾽ ἀλλήλοισιν:

ἐπ' ἀλλήλοισι

Vit. Lips. Mosc. sed Lips.

supra scripto.

ἐναλλήλοισιν

Par. N. εὐτυχεῖ:

εὐτυχεῖ

M. Ven. B. Cantabr. 1. 2. Par. B.

τυχεῖν

ceteri et supra scriptum in Cantabr. 2.

502. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-417

ἀπέρρηξεν:

ἀπέρρηξε

G. Vit. Lips. aliique nonnulli et Ald. Turn.

503. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-418

λοιποὶ:

λοιπὸν

504. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-419

μόγις:

μόγις

M. Vit. Lips. et plerique, ut videtur, codices ac Turn.

μόλις

G. Ald. Rob.

506. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-420

ὡς στένειν:

ὥς τέ νιν

, sed supra scripto γρ.

καὶ στένειν

, ad

ὥς

autem

εἰς

, Vit. Idem ante correctionem

πόλις

508. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-421

ταῦτ᾽ ἔστ᾽ ἀληθῆ:

ταῦτέστ᾽ ἀληθῆ

M. Ceteri

ταῦτ᾽ ἔστ᾽ ἀληθῆ

, quod etiam scholiastes agnoscit. Defendique potest, si idem esse statuas ac si dixisset

ταῦτ' οὐχὶ πλαστά

. Quamquam non est diffitendum, hic, ubi non de veritate rei, sed de eo quid esset actum sermo est, multo aptius futurum esse

ταῦτ᾽ ἐστὶ τἀληθῆ

. Quae res me olim moverat ut ad Eur. Hec. v. 576. scribendum coniicerem

ταῦτ' ἐστὶ ταῦτα

, similiter ut in Agam. v. 658.

τοσαῦτ᾽ ἀκούσας ἴσθι τἀληθῆ κλύων.

Hoc enim fere modo perorare solent nuntii. Exempla attuleram ex Persis v. 324. 465. ex Agam. v. 560. ex Sophoclis Electra v. 761. Trachiniis v. 943. Philocteta v. 389. 620. In altera Hecubae editione suspicatus sum scripsisse Aeschylum

ταῦτ᾽ ἐστὶ τἄργα

, ut apud Sophoclem est Oed. Col. v. 383.

ταῦτ᾽ οὐκ ἀριθμός ἐστιν, ὦ πάτερ, λόγων, ἀλλ' ἔργα δεινά.

509. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-422

ἐγκατέσκηψεν:

ἐγκατέσκηψε

M. G. Vit. Lips. Cantabr. 1.2. Mosc. Rob. Turn. Litteram paragogicam habet ed. Vict.

ἐγκεῖ τέσκηψε

Ald.

511. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-423

ἐνήλλου:

ἐνήλλου

M. G. aliique et Rob. Sed

ἐνήλλου

Vit. Lips. Ven. A. Cantabr. 2. Mosc. Par. C. N. Ald. Turn. V. ad Soph. Oed. R. v. 1311.

512. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-424

οἴ 'γώ:

οἳ ἐγὼ

οἴ 'γὼ

Vit. Lips. Cantabr. 1. 2. Par. A. B. C. N.

οἴ. ἐγὼ

Rob.

αἴ 'γὼ

Ald. Turn. Correxit Porsonus. διαπεπραγμένου στρατοῦ: Verba

διαπεπραγμένου στρατοῦ

errore memoriae ex Septem ad Thebas affert Thomas M. p. 82, 14.

513. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-425

ἐμφανὴs:

ἐκφανὴς

Vit. Mosc.

ἐμφανής τ'

Cantabr. 1.

εὐφανὴς

Par. N.

515. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-426

αὔτ᾽:

αὐτ'

, sic, cum adnotatione

αὐτά. ἀντὶ τὰ ὀνείρατα

, M.

αὔτ᾽

Lips. Turn.

αὐτ'

αὖ τ'

Ald. Rob.

ταῦτ᾽

Vit. Mosc. Par. N. ἄγαν:

ἄγαν γ'

Ven. B.

516. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-427

ἐκύρωσεν:

ἐκύρωσεν

M. Rob.

ἔκυρσεν

Ven. B.

ἐκύρωσε

G. Vit. Lips. aliique et Ald. Turn.

519. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-428

ἥξω:

ἄξω

G. Non

πέλανον

in appositione est, sed

δωρήματα

520. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-429

ἐπ᾽ ἐξειργασμένοis:

ἐπεξειργασμένοις

M. G.

ἐπεξειργασμένως

Ald.

ἐπεξειργασμένας

Rob.

521. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-430

ἐς:

εἰς

Vit. λῷον: Omnes

λῷον

, pro quo scholiastes, ut iam H. Stephanus animadvertit,

βέλτιον

videtur legisse, quod aperte deterius est. πέλοι:

πέλοι

M. G. Vit. Turn.

πέλει

Ald. Rob. et

οι

supra scripto Lips.

522. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-431

ὑμᾶς:

ἡμᾶς

ἡμῖν

Ven. B. Rob. χρὴ 'πὶ:

χρὴ ἐπὶ

, eraso

ante

, M.

χρὴ ἐπὶ

Vit. Lips. τοῖςδε τοῖς:

δε τοῖς

pro

τοῖς δὲ τοῖς

Ald.

τοῖς δὲ τοῖς

Rob. πεπραγμένοις:

πεπραμένοις

Vit.

523. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-432

πιστοῖσι πιστὰ:

πιστοῖσι πιστὰ

Par. A. B.

πιστοῖς πιστά

M. Vit. Ven. A. Mosc. Par. N.

πιστοῖς σε, πιστὰ

Lips.

πιστοῖς γε πιστὰ

G. Rob. Turn.

πιστοῖσι γῆ πιστὰ

Cantabr. 1.

πιστοῖς τὰ πιστὰ

Par. N. Ald. In Par. B. adnotatum

γράφεται ὧδε στίχος· πιστοῖσι, τὰ πιστὰ ξυμφέρειν βουλεύματα.

Ex scholiis discimus fuisse qui

πιστούς

scriberent, sic, opinor,

πιστούς γε πιστά

. Hoc dicit Atossa, oportet vos fida cum fidis (mecum) communicare consilia. ξυμφέρειν: libri praeter Ald. quae

φέρειν

habet.

524. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-433

καὶ παῖδ', ἐάν περ:

καὶ παῖς δ᾽ ἐάν περ

Vit. et

περ

omisso Mosc.

525. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-434

παρηγορεῖτε, καὶ προπέμπετ᾽:

παρηγορῆτε καὶ προπέμπητ᾽

Ald. Rob. In Lips. ad

προπέμπετ'

supra adscriptum est γρ.

προτρέπετε

526. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-435

μὴ καί τι:

μὴ κέτι

μηκέτι

Vit. Lips.

μηκέτι

Mosc. Par. L. N.

μή κ᾿ ἔτι

Ald.

μὴδ' ἔτι

Rob.

καί μήτι

Cantabr. 1. Par. B. πρόςθηται:

πρόσθητε

M. G. Vit. Cantabr. 1. 2. Mosc. Par. B. L. N. Ald. Rob.

προσθῆτε

et supra γρ.

πρόσθητε

Lips.

γένηται

Ven. A.

πρόσθηται

Turn.

527. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-436

ὦ Ζεῦ βασιλεῦ, νῦν *γὰρ*:

ἀλλ᾽ ὦ ζεῦ βασιλεῦ, νῦν περσῶν

M. (si ex M. recte adnotatum est) Turn. Vict. Sed omittunt

ἀλλ'

G, Vit. Lips. Ven. A. B. Cantabr. 1. 2. Mosc. Par. A. B. F. H. I. K. L. N. Ald. Rob. Schützius post

νῦν

inseruit

μέν

. Inserendum potius videbatur

γάρ

, quo rationem reddit chorus, cur exclamet

ὦ Ζεῦ βασιλεῦ

528. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-437

μεγαλαύχων:

μεγαλαύχουν

Vit.

529. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-438

ὀλέσας:

ὤλεσας

, cum hac adnotatione,

ἰωνικῶς μικρόν

, Vit. In G. Lips. adnotatum γρ.

ὤλεσας, ὅπερ εἰ εἴποις, κομματικὸν ἐκφέροις τὸ λοιπόν

. Et γρ.

ὤλεσας

adscriptum etiam in Cantabr. 1. Par. B.

530. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-439

Σούσων:

τὸ σούσσων

τοσούτων

Vit. Ἐκβατάνων:

ἐγβατάνων

M. Ceteri

ἐκβατάνων

, nisi quod in Lips. ad ultimam syllabam

ην

supra scriptum est. Brunckius

Ἀγβατάνων

. V. ad v. 16.

531. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-440

δνοφερῷ:

δνοφερῷ

M. G. Vit. Lips. Rob.

δνοφερῶν

sic Ven. B.

γνοφερῶν

Par. N.

στυγερῷ

Ven. A. (sic Ven. A.) Ox. Par. B. Ald. Turn. et supra scriptum in Cantabr. 2. In Par. B. adnotatum γρ.

δνοφερῷ, ἀπολικώς

532-533. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-441

ἀταλαῖς χερσὶ καλύπτρας μαῖαι γονάδες κατερεικόμεναι:

ἀπαλαῖς

M. Ald.

ἁπαλαῖς

G. Vit. Lips. Turn. Sed

ἀταλαῖς

Ven. B. Rob. Quae scriptura cur praeferenda sit, mox apparebit.

καλύπτρας κατερχόμενοι

Par. K. Ceteri libri

καλύπτρας κατερεικόμεναι

, praeter Vit. qui haec habet,

καλύπτας μαγνά κατερεικόμεναι

, ex codice mutilo, ut videtur, ducta. V. ad v. 534. 608. 612. ss. 623.625. 627. Ex hac codicis Vit. scriptura eliciendum esse

μαῖαι γονάδες

dixi in diss. de versibus spuriis apud Aeschylum p. 12. sive in Opusc. II. p. 84. Eadem sententia est v. 64.

τοκέες δ᾽ ἄλοχοί θ' ἡμερολεγδὸν τείνοντα χρόνον τρομέονται.

Simul autem apparet quid sibi velit

ἀταλαῖς χερσί

, quod ut maxime cum imbecillitatis notione coniunctum multo rectius quam

ἁπαλαῖς

de tremulis Persarum matribus dictum est. Videtur enim

ἀταλός

ταλάσαι

factum esse. Nisi Aeschylus scripsit

ἀμαλαῖς

. Herodotus VIII. 99.

ἡ δὲ δευτέρη σφι ἀγγελίη ἐπεξελθοῦσα συνέχεε οὕτω ὥστε τοὺς κιθῶνας κατερρήξαντο πάντες, βοῇ τε καὶ οἰμωγῇ ἐχρέωντο ἀπλέτῳ, Μαρδόνιον ἐν αἰτίῃσι τιθέντες. οὐκ οὕτω δὲ περὶ τῶν νεῶν ἀχθόμενοι ταῦτα οἱ Πέρσαι ἐποίευν ὡς περὶ αὐτῷ Ξέρξῃ δειμαίνοντες.

διαμυδαλέοις:

διαμυδαλέοις

M. G. Vit. atque sic scribendum esse vidit Porsonus, ante quem

διὰ μυδαλέοις

scribebatur.

διὰ μυγδαλέοις

, adscripto ae ad or, Lips.

διὰ μυδαλέοις

, supra adscripto oυς, Par. B. C. In G. adnotatum γρ.

μυδαλέους

πρὸς τὸ κόλπους.

τέγγουσ':

τέγκουσ'

Vit. Lips. Cantabr. 2. Par. C.

κόλπ

sine terminatione. Vit. μετέχουσαι:

μετέχουσαι

Ven. Β.

κατέχουσαι

Par. I. Scripsit fortasse Aeschylus

ἄλγος μέγ' ἔχουσαι

ἁβρογόοι:

ἁβροχόον

Lips.

ἁβροχόοι

G. ut reliqui praeter Ald. quae lenem spiritum habet. Praeter necessitatem hoc vocabulum coniecturis tentatum est. Περσίδες:

περσίδαις

Lips.

ποθέουσαι ἰδεῖν:

ποθέουσαι ἰδεῖν

omittit Lips.

ποθέουσ' ἰδεῖν

habent Vit. Par. I. Ν.

ποθέουσι δείνων

Mosc. ἀρτιζυγίαν:

ἀρτιζυγίαν

M, G. Turn.

ἀρτιζυγίην

Vit. Lips.

ἄρτι συζυγίαν

Par. Β. hic quidem adscripto γρ.

αρτιζυγίαν

, et Ox. Ald. Rob. Apud scholiastem est

ἀρτισυζυγίαν

, quod is, ut ex eius interpretatione intelligitur,

ἀρτιοζυγίαν

scripserat.

τ':

τ'

omittunt M. Ox. Ald. Turn.

ἀκορέστοις: Vulgo

ακορεστάτοις

. Faehsius ex Par. Β. affert

πενθοῦσι γόοις ἀκορεστοτάτοις

. γρ.

καὶ ἀκορεστάτοις

. Sed Bekkerus ex eo com dice adnotavit γρ.

ἀκορεστάταις

, et id legi in Par. C.

ακορεστοτήτοις

Vit. Friget superlativus, praetereaque omnis sermo ita institutus est ut vix dubites quin singulae eius partes, commemoratio Iovis, matrum, uxorum, chori ipsius, paroemiaco terminatae fuerint. Quare

ἀκορέστοις

scripsi. Et codicis Vit. lectio nihil videtur esse quam coniunctio duarum lectionum,

ἀκορίστοις

ἀκορήτοις

μόρον:

μόρων

Lips.

νῦν γὰρ δὴ: δ' omittunt Ven. B. Par. N. Ita Brunckius:

γάρ,

servato

δή,

eiecit Porsonus. Recte scriptum est

νῦν γὰρ δή,

initio strophae facto a trochaeo semanto, ut in Agam. v. 149.

γαῖ' Ἀσὶς ἐκκεκενωμένα: Inde a Cantero scribitur

γαι Ασιάς

, quam lectionem com memoravit H. Stephanus.

γῆ ἀσιας

, alterum vocabulum sine accentu, Par. I.

γαῖα ἀσίας

M. G. Vit. Lips. Ald. Rob. Turn. Vict. Atque

ἀσίας

quidem etiam ex Ven. A. B. Par. B. C. F. H. N. adnotatum est. De Ven. B. in Bekkeri excerptis reperio

Ασίας κενουμένα γᾶς

, ut codex habere videatur

γᾶς ἀσίας κενουμένα

. Εt in Lips. adnotatum γρ.

γᾶς

. Deinde vulgo

ἐκκενουμένα

, et sic M. G. edd. vett.

ἐκκενουμένη

Vit. Lips. et supra scriptum in Cantabr. 2.

κενουμένα

Ven. Β.

ἐκμαινομένα

adscri ptum in Ven. B. C. γρ.

ἐκμαινομένη

Cantabr. 1. 2. Scripsi

γαῖ᾽ Ασὶς ἐκκεκενωμένα

. Εt

Ασὶς

quidem etiam Blomfieldius.

ἤγαγεν:

μὲν γὰρ

libri.

γὰρ

recte delevit Porsonus. Sic etiam in particula antistrophicus versus congruit.

ἤγαγεν

M. aliique et Rob.

ἤγαγε

G. Vit. Lips. Turn.

ἔγαγε

Ald.

ἄγαγεν

, ut

ἄγαγον

est in antistrophico versu, restituit Blomfieldius. ποποῖ:

πόποι

sic Lips.

τοττοῖ

Par. Ν. De sensu vide ad v. 553.

ἀπώλεσεν:

ἀπώλεσεν

Μ. Rob.

ἀπώλεσε

G. Vit. Lips. aliique et Ald. Turn. τοτοῖ:

τό του

Lips.

τὸ τοῦ

Αld.

ἐπέσπε: Versus 547-558. in M. a manu secunda, quae scholia scripsit, in margine adscripti sunt. Eosdem versus omittit Par. N.

έσπεσε

sine accentu G.

ἐπέσπασε

Cantabr. 1. Par. G. N. Idem in scholiis per

ἐπεσπάσατο

explicatur.

βαρίδεσσι ποντίαις:

βαρίδεσσι ποντίαις

Ald. Rob. Τurn.

βαρίδεσι ποντίαις

G. Lips. Ven. A.

βαρύδεσι ποντίαις

Vit.

βαρίδες τε ποντίαι

Μ.

βαρί δες τε πόντια

Ven. Β.

βαρίδες θ' αἱ πόντιαι

adscriptum in Par. Β.

τίπτε:

τίπτε. γρ. τί ποτε. θαυμαστικῶς

Faehsius ex Par. B. affert. Ceteri praeter Rob.

τί ποτε

. Recepi

τίπτε

, quod habet Aeschylus Agam. v. 942. οὐ τότ' ἀβλαβὴς ἐπῆν:

οὐτίποτε δαρεῖος μὲν τότ' ἐβλάβη. ἐπῆν

Rob.

τί ποτε δαρεῖος μὲν σὺ τότ' ἐβλάβας ἐπῆν

Lips.

τί ποτε δαρεῖος οὕτω τότ᾽ ἀβλαβὴς ἐπῆν

Vit.

οὕτω

non recte in

οὔπω

mutare voluit Heathius. Sensus est cur olim Darius sic sine damno civium regnavit, neque idem fecit Xerres.

τόξαρχος:

τόξαρχος

M. G. Vit. Ven. A. Ald. Rob. Turn.

τόξαρχος

Lips.

τοξάρχης

Par. Α. Β. πολιήταις:

πολήταις

Μ.

πολίταις

G. Vit. Lips. Ven. A. Cantabr. 1. 2. Ald. Rob. Turn.

πολιήταις

inde a Victorii editione obtinuit.

Σουσίδος:

σουσίδες

, ad e supra scripto o, M.

σουσίδαις

Ven. A. Οx. Ald. Turn. et scholiastes.

σουσίδαι

Lambethanus. Ceteri

σουσίδος

. Restituit

Σουσίδαις

Blomfieldius.

πεζούς τ' ἠδὲ καὶ θαλασσίους:

πεζούς τε γὰρ καὶ θαλασσίους αἵδ᾽ (αἱ δ' Μ.) ὁμό- πτεροι κυανώπιδες

M. G. Vit. Lips. Rob. Turn.

γὰρ

omittunt Ven. A. Ald.

τε

omittit Ven. Β. qui deinde

αἱ δ'

habet.

καὶ

omittit Par. N.

aid'

vel

ai d'

omittendum esse Brunckius et Porsonus viderunt. Reliqua, ut cum stropha congruerent, ita scripsi,

πεζούς τ' ἠδὲ καὶ θαλασσίους ὁμόπτεροι κυανώπιδες

ἤγαγον: Par. C.

νães

, ad ã supra scripto, Lips.

ἤγαγον

Par. N. ποποῖ:

πόποι

Lips.

δ':

Vit. Lips. τοτοῖ:

τὸ τοῦ

Lips.

πανωλέθροισιν:

πανωλέθροισιν

Vit. Ven. B. Rob.

πανωλεθρίοισιν

G. Lips. Turn.

πανωλεθρίοισι

Par. L. et o a sec. manu in to mutato M.

παν- ολεθρίησιν

Ald.

διά γ' Ἰαόνων χέρας: Libri

διὰ δ᾽ λαόνων χέρας

, nisi quod

διὰ δὲ ἀόνων

Rob.

lavórov

Par. C. Brunckius, Schützius, Porsonus servata vulgari interpunctione, qua inde a Turnebo post

ἐμβολαῖς

punctum ponebatur, ex Pauwii coniectura scripserunt

διὰ δ᾽ Ἰαόνων χέρας τυτθά γ' ἐκφυγεῖν ἄνακτ'

etc. libris omnibus invitis. Recte post

ἐμβόλαις

commate interpunxit Heathius, interpretans sed per Atheniensium manus. Debebat per Ionum manus. Scribendum autem est

διά γ' Ιαόνων χέρας

. Naves dicuntur Persarum, quarum

ἐμβολαί

fuerint propter Iones

πανώλεθροι

τυτθὰ δ': Libri

τυτθὰ δ'

, nisi quod

τυτθᾶ δ'

habet Vit.

αὐτὸν:

αὐτὸν

M. G. Vit. Lips. Ven. A. B. Cantabr. 1. 2. Par. A. B. L. N.

αὐτὸν

edd. ante Brunckium. Ad

ὡς

adscriptum παρέλκον in Par. B. Eadem est dicendi ratio quae v. 187. seq.

ἂμ πεδιήρεις: Vulgo

ἀμπεδιήρεις

iunctim.

ἀνὰ πεδιήρεις

Par. N.

ἀνάπε- διήρεις

Rob.

δυσχίμους τε: Libri

δυσχειμέρους τε

, nisi quod Ven. B.

τε

omittit.

δυςχεί- μους τε

cum Heathio Brunckius, Schützius, Porsonus. Scribendum erat cum Arnaldo

δυσχείμους τε

. Sic Blomfieldius. V. Elmsl, ad Eur. Bacch. v. 15.

τοὶ δ᾽ ἄρα πρωτόμοιροι,: Libri

πρωτόμοιροι φεῦ

, nisi quod

πρωτόμορφοι φεῦ

habent Lips. Ven. A. atque ex Par. B. Faehsius affert

τοὶ δ᾽ ἄρα πρω- τόμοιροι. γρ. πρωτόμοροι. οἱ πρῶτοι θανόντες οἱ ἐν Σαλαμῖνι ἀπο- θανόντες

. Heathius

δὴ

ante

φεῦ

inseruit. Brunckius in antistropha

φεῦ

delevit, quod nemo probabit qui exclamationum repetitionem negligi non posse intellexerit. Veram lectionem, ut opinor, ex Par. B. restitui.

λειφθέντες:

λειφθέντες

M. Ven. B. Cantabr. 1. 2. Rob.

λειφθέντες

, supra scripto η, Lips.

ληφθέντες

, supra scripto ει, Vit. Ceteri

ληφθέν τες

. Utramque scripturam commemorant scholia. ἀνάγκαν:

ἀνάγκαν

, ad ultimam vocalem supra scripto η, Lips.

ἀνάγκην

Ald. Rob. Turn.

Κυχρείας:

κυχρείας

Turn. et ad χ a sec. manu supra scripto π Μ.

κυπρίας

Ven. B. Rob.

κεχρείας

Vit.

ἀμφικεχρειὰς

iunctim Mosc.

κεγ- χρείας

Par. N. Ald.

κεγχρείας

G. Lips. Ven. A. Ox.

κιγχρείας

Cantabr. 2. V. Steph. Βyz. in Κυχρείος πάγος, Strabonem p. 393. (603.) Meinekium Anal. Alex. p. 52. seq.

δά:

hic et postea M.

ἔρρανται. στένε καὶ δακνά-: Post

ὀδὰ

libri statim subiungunt

στένε καὶ δακνάζου

. Pro ultimo vocabulo

δακρύζου

adscriptum in Par. B. Excidisse aliquid pri mus vidit Canterus. Equidem non dubitavi

ἔρρανται

hic ponere, quod verbum in libris v. 582. post

ἄπαιδες

temere insertum est. Dixi de hac emendatione in diss. de versibus spuriis apud Aesch. p. S. Opusc. II. p. 81. seq. Est autem

ἔρρανται

forma numeri pluralis, cuius generis exem pla sunt rarissima.

ἀμβόασον:

ἀμβόασον

, ad penultimam vocalem supra scripto η, Lips.

ἀμβόασον

G. Cantabr. 1. Ald. Turn.

βοᾶτιν:

βοᾶτιν

M. Lips. Turn.

βοάτιν

G. Ald. Rob.

βοᾷ τὴν

Vit.

βοᾶτιν τὴν

Cantabr. 1.

βοὰν τὴν

Cantabr. 2.

γναπτόμενοι δὲ δίνᾳ:

γναπτόμενοι

M. Vit. Lips. Cantabr. 1. 2. Par. A. N.

γραπτό- μενοι

Par. L.

γραμπτόμενοι

G. Ven. B. edd. ante Brunckium.

δὲ δεινά

M. G. Vit. Turn.

δὲ δεινᾷ

Lips. Cantabr. 2. Par. L. quam lectionem etiam scholiastes agnoscit.

δ' ἁλὶ δεινᾷ

Cantabr. 1.

ἁλὶ δεινὰ

Ald. Rob. omisso

δ'

, quod etiam in Ven. A. deest.

δεινᾷ δ' ἁλὶ

Par. N. Non dubitavi scribere

γναπτόμενοι δὲ δίνα,

viam monstrante strophico versu.

σκύλλονται:

σκύλονται

M. et aliquot alii. ἀναύδων:

αὐδὲν

pro

ἀναύδων

Lips.

ἠέ:

ἠὲ γὲ

G. Mosc. In Lips. ad secundam syllabam η supra scriptum. Par. N. Rob.

παίδων τᾶς:

τᾶς

M. a pr. manu et Vit.

τᾶς

supra adscripto η Lips. Puto poetam epitheto sine substantivo propterea esse usum, ut peregrinum oratio et orientis populo consentaneum colorem haberet, quemadmodum v. 615. apem

τὴν ἀνθεμουργόν

vocavit.

δόμος:

δόμοιστερηθεὶς

, post

δόμο

supra versum σ (non ις) a sec. manu addito, Μ.

δόμος

omittit Ven. Β.

δόμω

habet Lips.

δόμον

, sed ut v in o mutatum videatur, G.

τοκέες δ᾽ ἄπαιδες: Libri

τοκέες

. Emendavît Porsonus. Post

ἄπαιδες

addunt

ἔρρανται

G. Vit. Lips. Ven. A. B. Cantabr. 1. 2. Ox. Par. B. F. H. K. L. Ald. Rob.

ἔρανται

Par. A. Ν.

ἔρρανται ἐν δάκρυσι

Turn. H. Stephanus in quibusdam exemplaribus

ἐν δάκρυσι

sine

ἔρρανται

, in aliis

ἔρρανται

sine

ἐν δάκρυσι

legi, in aliis denique utrumque omitti adnotavit. Recte Porsonus utrumque omisit. Sed

ἔρρανται

in v. 569. transtuli.

δυρόμενοι:

δυρόμενοι

Μ. et sic Porsonus. Ceteri libri

ὀδυρόμενοι

κλύουσιν:

κλύσιν ἄλγος

Lips.

κλύουσ' ἄλγος

Rob.

κλύουσιν ἐς ἄλ- γος

Par. N. 29.

κλύοντες ἤγουν ἀκούοντες

ex Par. B. Faehsius affert. Est haec sine dubio coniectura, cui ansam praebuerat

ἔρρανται

. Interpungebatur enim colo vel puncto post

γέροντες

, quo fit ut postremus versus frigeat. Id sentiens nescio quis

κλύοντες

scripsit. Verum eiecto

ἔρρανται

omnia bene procedunt: parentes filiis orbati, ingentia mala lugentes senes, iam omne accipiunt infortunium, vel nihil non esse infortunium audiunt.

588. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-442

οὐκ ἔτι:

οὐκέτι

Μ.

588

589. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-443

οὐκ ἔτι:

oudere

M. G. Vit. Lips. Par. N. adscriptumque in Par. A. B.

Ovxéri

Rob. Ceteri

ovx it

. Praestat oratio copulae defectu commotior.

589

589. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-444

δασμοφοροῦσιν:

δασμοφοροῦσιν

Μ. Par. L.

δασμοφοροῦσι

ceteri, nisi quod ex Par. B. yo. xai

daμosqopovrτai

(sic editum) Faehsius affert.

589

590. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-445

δεσποσύνοισιν:

δεσποσύνοισιν

Μ. G. Lips. et plerique reliqui.

δεσποσύνῃ

o Vit. Cantabr. 1. Par. C. Ald. Rob. Turn. et adscriptum in Par. B.

δεσποσύναισιν

Ven. B. Par. N.

590

591. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-446

οὔτ᾽ ἐς:

οὔτε ἐς

Ven. A.

οὐδ᾽ ἐς

Brunckius. V. Opusc. III. p. 155.

591

591. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-447

γᾶν:

γαῖαν

Vit.

591

591. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-448

προπίτνοντες:

προπίτνοντες

Μ. Par. H. L.

προσπιτνῶντες

Vit.

προσπίπτοντες

G. Lips. aliique.

προσπίτνοντα

Rob.

προσπίτνοντες

Ald. Turn.

591

592. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-449

βασιλεία: Libri

Baotha

. Correxit Blomfieldius. Scholiastes

τὰ τοιαῦτα πάντα κτητικὰ μακρὸν ἔχει τὸ π

. Post

βασίλεια

addunt

βασιλική

M. Par. L. N.

592

593. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-450

διόλωλεν:

διόλωλας

Ven. B.

593

594. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-451

οὐδ᾽ ἔτι:

ovdéti

G. Rob.

ovde to

Lips. Ven. A. aliique nonnulli.

ovz ἔτι

Vit.

594

596. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-452

ἐλεύθερα:

ἐλεύθερον

Vit.

596

596. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-453

βάζειν:

βάξειν

Lips.

596

597. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-454

ἀλκᾶς:

úλxãç

, ad

supra scripto

, Lips. In M.

≈

aut

≈

a sec. manu mutatum.

597

598. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-455

ἄρουραν:

ἄρουραν

Porsonus in Adversariis.

άρουραι

, sic sine accentu Lips.

povoa

ceteri, etiam G.

598

599. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-456

περικλύστα:

περικλύστα

, ad

supra scripto

, Lips.

περικλύστρα

Vit.

599

600. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-457

Περσῶν:

vuoos

, ad

supra scripto

, Lips.

τὰ περσῶν σώματα

Rob. Scilicet

ouata

explicationis caussa habent scholia. Recte Schützius monet

noάuara

potius intelligi debere.

600

601. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-458

ἔμπειρος: In Ven. A. posterior pars versus evanida est.

ἔμπορος

Μ. et plerique codices atque Ald. Turn.

1005

G. Vit. Lips. Cantabr. 1. 2. Par. L. Lambeth. Rob. Abutitur ingenio suo Valckenarius in Callimacheis p. 207.

uropos

defendens similiterque interpretans Callimachi

συνέμπορον

. Schutzius in minore editione scripsit

βίου μὲν ὅςτις ἔμπορος xvoεi

, quod significare voluit quicumque in hac vita tamquam in salo navigat. Aeschyli simplicitatem qui satis cognitam habet, non dubitabit quin et

έμπειρος

verum sit et

κακῶν

. Est autem

κακῶν

multo fortius quam

Biov

. Etenim si quaeras quid hoc sit,

ßíov

, nihil reperias aliud quam utramque fortunam. Atqui quum prius de adversa loquatur poeta,

zazov

ponit, quod et accommodatum ad hanc sententiam et per se ipsum etiam melius est. Secundam enim fortunam omnes plus minus notam habent, adversa vero non omnes affligit. Itaque qui hanc sunt experti, hi demum recte de vita iudicare possunt, quippe sine dubio etiam meliore aliquando fortuna usi: quod non praedicaveris de felicibus, fuisse eos aliquando etiam miseros. Quare non opus fuit ut utriusque fortunae gnaros commemoraret.

601

602. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-459

ἐπίσταται: Scholiastes etiam

επίστασο

scribi dicit, alteramque scripturam,

ἐπίσταται

, frigidam appellat. Habent

ἐπίστασο

Cantabr. 1. 2. Par. K. Non verum est

ἐπίστασαι

habere marginem G. qui codex tantum in scholio

επίστασο

ἐπίσταται

commemorat.

602

604. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-460

ὅταν δ᾽ ὁ δαίμων εὐροῇ:

ὅταν δ᾽ ὁμαίμων εὑροῦ

Vit.

604

605. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-461

ἀεὶ:

ἀεὶ

Cantabr. 2. Ceteri

αλεί

605

606. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-462

φόβου:

φόβων

Vit.

606

606. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-463

NA:

ὅτ' ἂν

Vit.

606

606. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-464

NA:

τύχη

Vit.

606

607. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-465

τἀνταῖα:

ἐν ὄμμασι τ' ἀνταῖα

M. Ald.

ἐν ὄμμασι τ᾽ ἀνταία

Rob.

ἐν ὄμμασί τ᾽ ἀνταῖα

G. Lips.

ἐν ὄμματ᾽ ἀνταῖα

Vit.

ἐν ὄμμασι τἀνταῖα

Turn.

ἐν ὄμμασιν τἀνταῖα

Victorius. Scholiastes utramque lectionem, et

τἀνταῖα

τ' ἀνταῖα

, commemorat. Verum est

τἀνταῖα

: adversa deorum mihi videntur plena metus. Pessime Blomfieldius

τὰ θεῶν

607

608. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-466

οὐ παιώνιος:

οὐπαι

pro

οὐ παιώνιος

Vit.

608

610. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-467

τοιγὰρ κέλευθον τήνδ᾽ ἄνευ τ᾽ ὀχημάτων:

τοὶ γὰρ

libri praeter Rob. et ut videtur Par. B.

τήν τ'

Rob.

ἄνευ τ' οχημάτων

Μ. G. Vit. Lips. Ven. Α. Β. Mosc. Ox. Par. Α. Β. G. F. Colb. 1.

ἄνευ οχημάτων

Ald. Rob. Turn. γρ.

καὶ τήνδ᾽ ἄνις εὐτυχημάτων

ex Par. B. Faehsius affert.

610

612. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-468

ἔστειλα, παιδὸς πατρὶ:

ἔστειλα παιδός

omittunt Vit. Mosc.

ἐστείλατο

pro

έστειλα

habet M.

ἔστειλα τῷ

Lips. Ven. A. Cantabr. 2. Colb. 1. Οx. Ald. Turn.

ἐστειλάμην

Ven. B. Rob.

παιδὸς πατρὶ εὐμενεῖς

Cantabr. 2. a pr. manu.

πατρὶ παιδὸς εὐμενεῖς

G. Cantabr. 1. Par. A. Ex Ven. Β.

πατρὸς

alfertur.

πρευμενεῖς

Vit. ex correctione: antea fuit

πρευμενής

612

613. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-469

μειλικτήρια:

νεκροῖσιν

Vit.

μηλικτήρια

Μ. omittunt hanc vocem Vit. Mosc.

613

614. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-470

ἁγνῆς:

λευκῆς

, quod in scholiis codicum M. G. invenitur, errore scriptum est pro

ἁγνῆς

. Imitatus est hanc inferiarum descriptionem Euripides Iph. Taur. v. 162. in quam fabulam plura ex Aeschyli Persis transtulit, πηγάς τ' οὐρείων ἐκ μόσχων, Βάκχου τ' οἰνήρεις λοιβάς, ξουθᾶν τε πόνημα μελισσαν, ἃ νεκροῖς θελκτήρια κεῖται.

614

615. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-471

ἀνθεμουργοῦ:

αν

pro

ανθεμουργοῦ

Vit.

ἀνθεμοργού

Lips.

ἀνθερμους- γοῦ

Ven. A.

ἀνθεομουργοῦ

Ald. De epitheto quod sine substantivo positum est v. ad v. 579. Alludit ad hunc locum Tzetzes in exegesi ad II. p. 27, 21. et 127, 5.

615

616. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-472

λιβάσιν:

λιβᾶσιν

G. et a pr. manu M.

λιβάσι

Vit.

616

616. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-473

πηγῆς:

πηγής

Vit.

616

617. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-474

ἄπο:

pro

απο

Vit.

617

619. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-475

τῆς τ' αἰὲν ἐν φύλλοισι θαλλούσης:

τ' αἰὲν

omittit Vit.

θαλούσης

ὑδρηλεῖν παρ φύλοισι

Rob.

φίλοισι

Ald.

619

620. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-476

ξανθῆς ἐλαίας καρπὸς:

ξανθῆς ἐλ

, omissis syllabis

αίας καρπός

, Vit.

ἑλαίας

εὐώδης καρπὸς πάρος

Par. C.

620

621. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-477

πλεκτά, παμφόρου γαίας τέκνα:

πληκτά

, ad

a sec. manu

adscripto, M.

γαίας τέκνα

omittit Vit. In Mosc. totus versus deest, si recte Schützius refert neque id de proximo versu intelligendum est.

621

622. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-478

ἀλλ᾽, ὦ φίλοι, χοαῖσι ταῖςδε νερτέρων: Hunc versum omittit Vit.

622

623. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-479

ὕμνους:

uros

Lips. Par. L.

623

623. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-480

ἐπευφημεῖτε:

ταῖδε

Lips.

ἐπευφημεῖσθε

Ald.

623

623. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-481

τόν τε δαίμονα:

τόνδε δαί- pova

Lips. Mosc. Ox. Par. L. Ald. Rob.

torde duí

, omissis syllabis

pova

, Vit.

τὸν δὲ δαίμονα

Ven. A. Colb. 1.

τόν τ᾽ εὐδαίμονα

in litura a sec. manu Cantabr. 2.

tór te datuora

M. G. Turn. Recte. Idem hoc est ac

τόν τε δαίμονα ὄντα Δαρεῖον

623

624. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-482

ἀνακαλεῖσθε:

ἀνακαλεῖσθαι

M. Vit.

624

624. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-483

γαπότους:

γαπόνους

Mosc.

γατόπους

Par. C.

γ' ἀτόπους

Vit.

624

625. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-484

τιμὰς:

Tuas

omittit Vit. Idem habet

Tεoors

, relicto spatio.

625

625. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-485

νερτέροις:

νερτέρων

Par. L. Ven. Β.

νερτέροις

(supra scripto

ων

)

θεοῖς τόνδε δαίμονα

Lips.

625

626. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-486

βασίλεια:

Basíkɛia yra

affertur a Thoma M. p. 58, 8. tamquam si

βασίλεια

femininum esset a

βασίλειος

626

626. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-487

πρέσβος:

noloẞos

M. unde receptum a Victorio.

noέoßvs

Lips. Ven. A. aliique et Ald. Turn.

πρέσβις

Vit. Mosc.

πρέσβυσα

πρέσβα

Cantabr. 1. 2. Par. L. aliique et Rob.

626

627. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-488

πέμπε χοὰς:

in fine versus, et

oùs

in initio versus sequentis, pro

πέμπε χοὰς

Vit.

627

628. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-489

ἡμεῖς δ᾽:

queis d'

Vit. Lips. edd. vett.

quɛïç 9'

M. G. Ask. A. et ut videtur Veneti.

628

628. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-490

ὕμνοις:

ύπνοις

Lips.

628

628. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-491

αἰτησόμεθα:

αίτη

, omissis syllabis

σόμεθα

, Vit.

628

630. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-492

κατὰ γαίας:

καταγαίας

Μ.

κατὰ γαίης

Vit.

κατὰ γαῖαν

G. Lips. Cantabr. 1.2. Ox. Par. A. B. C. Colb.1. Ald. Rob. Turn. Dici potuit et

zarà yaîar

zarà yalas

: sed numerosiorem reddere versum videtur genitivus.

630

631. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-493

ἀλλά, χθόνιοι: Non recte Blomfieldius

ά22' & 79óvior

, ex scholiis, ut ait. At scholiastae est, consulto non positum a poeta, quia modo praecessit

q9quérov nouzovs

. Nam

est compellantis eum qui non ante memoratus erat.

631

632. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-494

βασιλεῦ τ᾽ ἐνέρων:

Buoikeõ te vegtéowv

G. Lips. Mosc. aliique nonnulli et Rob.

βασι νερτέρων

Vit.

632

633. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-495

ἔνερθεν:

vegε

M. Par. B. Ask. A.

érɛg9ɛr

G. Vit. Lips. Ven. B. et cum ceteris libris edd. vett. Quod praeferendum putavi.

633

633. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-496

ψυχὴν:

M. G. Vit. Lips. Cantabr. 2. Mosc. Par. A. B. C. L.

yuzar

edd. vett.

Tr dagɛíov yvyyr

Ask. A.

633

633. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-497

φῶς:

gos

M. Vit. Ven. B. Mosc. Par. L. Ask. A.

qúoç

G. Lips. edd. vett.

633

634. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-498

εἰ γάρ τι κακῶν ἄκος:

εἰ γάρ τι κακῶν

omittit Mose. In Vit.

τι κακῶν

deest.

τε

pro

τι

Rob.

κακὸν

pro

κακῶν

G. Pauwii commentum

ἄχος

non debebat a Porsono aliisque probari. Verissimum est

❝zos

, quod omnes libri habent, nisi quod

zaxos

est in Cantabr. 2. Hoc dicit, si quod praeterea (praeter institutam supplicationem) remedium habet Darius, hic solus finem malorum poterit indicare.

634

635. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-499

πέρας:

пέoɑs

M. G. Lips. Par. B. Rob. Turn.

zégoɑs

Vit. Par. F. K.

πέρας

πέρσας

mulatum in Ven. A. γρ.

πέρσας

supra adscriptum in Lips.

népouis

Cantabr. 1. Ox. Par. A. Ask. A. Ald. Idem adscriptum in G. Cantabr. 2. Par. B.

635

635. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-500

εἴποι:

eno

M. G. Lips. aliique et Rob.

Ven. A. Par. C. Ald. Turn.

635

636. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-501

μου:

M. Vit. Par. L.

uov

, supra adscripto

, Ven. B.

636

637. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-502

βάρβαρα:

Tε

post

puoẞuga

adiiciunt Ven. B. Rob.

637

638. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-503

ἱέντος:

livros

M. G. Vit. Lips. Ald. Rob.

638

638. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-504

αἰανῆ:

αἰανή

, Vit.

alarà

Ven. B.

638

639. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-505

βάγματα:

Báoμara

G. Vit. Mosc. Rob.

639

639. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-506

παναίολα:

παναίολα

, omisso

aaviálaw'

G. Lips. Ven. A. Cantabr. 1.2. Colb. 1. Ask. A. Ald.

639

640. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-507

παντάλαν᾽: ἔστι δὲ τὸ

παντάλαινον

. εὕρηται δὲ ἐν πολλοῖς καὶ καλοῖς βιβλίοις. οὕτω καὶ μὴ οἰηθείη τις

παντάλαιναν

ἄξιον εἶναι γράφεσθαι scholion in G.

παντάλαινά τ'

Ven. Β.

παντάλανατ᾽

Rob. et sic fortasse etiam Рar. C. ex quo

navτákavav'

affertur.

navtákav'

recte M. ceterique libri.

640

640. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-508

ἄχη:

uz⁹n

Vit.

640

641. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-509

διαβοᾶσαι:

diapoάow

, quod in M. et ceteris plerisque libris est, omittunt Ven. B. Rob.

διαβάσω

Lips.

διαβ

Vit.

διαβὰς

Mosc.

διαβοάσω

nec coniunctivus esse potest, ut a Wordsworthio in Museo philologico I. p. 233. praecipitur, nec sane futurum, quod

diaßoάooμai

esse deberet, sed scribendum

Siapoãovi

, continuata structura cum praecedentibus. Non chori est

diapour

, sed eorum qui audiunt.

641

642. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-510

νέρθεν:

νέρθεν

omittit Vit.

642

642. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-511

ἄρα:

úga

, circumflexo accentu a sec. manu addito, M.

Lips. Ald. Rob.

642

643. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-512

σύ μοι:

omittunt Ven. B. et Rob.

643

643. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-513

Γᾶ:

Lips.

643

643. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-514

ἁγεμόνες:

ἀγεμόνες

Μ.

úɣaµóves

iyɛuóves

Vit. Lips. Mosc. Omittunt hanc vocem Ox. Ald.

643

644. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-515

δαίμονα:

Saíuores

Rob.

644

644. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-516

μεγαυχῆ:

uεyavy

Par. A. et, ut videtur, M.

μeyahavz

Vit. Lips. Ven. A. B. Par. B. L. et edd. ante Brunckium.

uɛyahaoz

G. Cantabr. 1. Par. C.

μɛyahάoyŋ

in Par. A. adscriptum esse dicit Brunckius.

644

645. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-517

ἰόντ᾽:

Par. C. et adscriptum in Par. B.

645

645. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-518

αἰνέσατ᾽:

αἰνέσατε

δόμων

9ε

Par. C. F.

645

645. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-519

ἐκ δόμων:

Ven. B.

645

646. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-520

Περσᾶν:

περσῶν

Lips. Par. C.

περσανῶν

Mosc.

646

647. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-521

πέμπετε δ᾽:

лéunɛτ

a pr. manu M.

néμлer'

, omisso

, Ven. B. Rob.

647

648. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-522

οἷον οὔπω:

οἷον ὅπου

Ven. A. Ald.

οἷον ούπερ

648

649. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-523

αἷα:

ala

Vit. Mosc. Ask. A.

alar

Lips.

649

649. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-524

ἐκάλυψεν:

κάλυψεν

Ask. A.

649

650. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-525

ὦ φίλος ἀνήρ, φίλος ὄχθος:

ἦ φίλος ἀνὴρ. ή φίλος ὄχθος

M. G. Lips. aliique et Rob.

ἢ φίλος ἀνὴρ ἡ φίλος ὄχθ

Vit.

ή φίλος, ή φίλος ἀνὴρ, ὦ φίλος by Jos tagov

Ald. Turn. Et

oz9os túqov

habent etiam Ox. Par. F. Colb. 1.

ὄχθος τάφος

Ven. A. ut

τάφος

interpretationis caussa in M. adscriptum est. Plerorumque librorum scripturam deleto altero

correxit

Arnaldus. Tumulus in scena conspicitur, editus locus, fortasse aliqua columna ornatus, ante quam deinde apparet umbra Darii. Non est enim veri simile eam ex sacello prodire, sed per

ávaníɛoμa

ex tumulo summo emergere. Si quid discriminis fuit inter

αναπίεσμα

κλίμακα Χαρώνιον

, de quibus Pollux IV.132. dicit, fuerunt

zhuaxes Xagúvioi

aperti hiatus et voragines, per quas aditus ad inferos pateret.

650

651. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-526

φίλα:

φίλια

Vit. Mosc.

651

652. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-527

ἀναπομπὸς ἀνείης, Ἀϊδωνεύς:

ἀναπομπός πὸς

(sic, non

αποπομπός

) Μ.

ἀναπομπτὸς

Mosc. ex correctione.

ἂν εἴη

M. idque adscriptum in Par. A. C. Colb. 1.

ἀνίη

Vit. Ven. A. Mose. Ox. Par. B. (Brunckio et Bekkero testibus) I. Colb. 1. Ald. Rob. et

supra adscripto Par. Β.

ἀνίει

G. Cantabr. 1. 2. Par. A. F. Turn.

ἂν ἴη

, ad

supra adscripto

, Lips.

ἂν εἴην

Ven. Β.

ἀνείης

restituit Brunckius ex interpretatione

εἶνε ἀναπέμποις

, quae in Par. A. adscripta est. Alterum

ἀϊδωνεύς

habent M. G. (sic, non

di δωνεῦ

, eliam G.) Vit. Lips. Cantabr. 1. 2. Mosc. Par. A. F. L. Omittunt Par. B. (in quo adscriptum

λείπει ἐνταῦθα

) aliique et edd. ante Brunckium.

652

653. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-528

δαΐον οἷον ἄνακτα Δαρεῖον:

δαρεῖον οἷον ἄνακτα δαρειαν. ή

Μ. (in quo tamen

δαρεῖαν

scriptum est) G. Vit. (qui tamen

omittit) Lips. Par. Α. Β. ceterique, ut videtur, plerique codd, et edd. ante Brunckium. In Ven. B.

δαρειᾶν

scriptum est. Quod in seholiis codicis Par. B. aliisque pro varia lectione adnotatum est,

olor

, habet Par. C. In M. hoc scholion adscriptum est

τὸν μόνον γενόμενον βασιλέα διὰ τὸ κηδεμονικόν. ἔοικε δὲ ὁ Δαρεῖος καὶ Δαρειὰν λέγεσθαι, ἢ τὴν Δαρείαν ψυχὴν ἀνάπέμψον

. De emendatione desperans Brunckius haec dedit,

Δαρεῖον [οἶον ἄνακτα Δαρειάν.] 7έ

. Schutzius in maioribus editionibus ex coniectura sua

ἄκακον θεῖον ἀνακτα Δαρεῖον, ήξ

, in minore cum Porsono, qui ante

ἄνακτα

obelum apposuit,

Δαρεῖον, οἷον ἄνακτα Δαρεῖον. ἠέ

. Ali alia protulerunt. Probo

olor

et quod

βαρειάν

a Porsono reiectum est. Nam haec forma, in qua non immerito haerent grammatici, etsi minime spernenda est, tamen non potest accusativi simul et vocativi esse. In re admodum dubia non incredibile mihi visum est scripsisse Aeschylum

δάϊον οἶον ἄνακτα Δαρεῖον. λέ

, hunc solum terribilem hostibus fuisse indicantem. Falluntur enim qui

daïov

etiam simpliciter bellicosum significare putant. Sed v. ad v. 658.

653

655. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-529

ἀπώλλυ:

ἀπόλλυ

M. Vit.

655

656. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-530

πολεμοφθόροισιν ἄταις:

πολεμοφόροισιν

, omisso

ἄταις

, Vit. Lips. Mosc.

656

657. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-531

ἐκικλήσκετο:

δὲ κικλύσκετο

G. et

supra scripto Lips.

δε

, omisso

κικλήσκετο

, Vit.

δ᾽ ἐκικλήσκετο

M. Ven. Α. Β. et cum ceteris ut videtur com dicibus edd. vett.

657

658. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-532

ἐπεὶ στρατὸν εὖ τόν᾽ ὡδώκει: In Par. B. praeterea

ὡδήγει

adscriptum. Ferens Ionicam formam Porsonus ad Aristophanis Av. v. 1290.

ἐπωδώκει

(i. e.

ἐφωδώκει

) scribi voluit. Suspectum

ἐποδώκει

Lobeckio ad Αi. p. 357. ed. sec. qui dicit eo spe clare videri Suidae glossam quae post

Εφ᾽ ᾧ

legatur,

ἐφωδόκει ἐποδήγει δέ

, ubi Kusterus tacite

εφωδήγει

ediderit. Sed ut Kusterus, ita Portus ex ed. Mediolanensi et Favorinus: solae Ald. et Bas.

ἐφωδόγει

: optimus cod. Par.

ἐφωδήγει. ἐποδήγει δέ

, quibus Bruxellensis

μικρόν

addit: omittit hanc glossam cod. Leidensis. In Aeschyli versu scripsi quod aptum esse videbatur,

ἐπεὶ στρατὸν εὐ τόθ᾽ ὡδώκει

, ut supra v. 549. dixit

τίπτε Δαρεῖος μὲν οὕτω τότ᾽ ἀβλαβὴς ἐπῆν τόξαρχος πολιήταις, Σουσίδαις φίλος ἄκτωρ

? Tan. Faber Epist. I. 67. p. 223. scribendum coniecit

εὖ ἐποδόχει

, conferens quae Pollux dicit 1. 98.

ὁ κυβερνήτης ὁ ἐπὶ τῶν οἰάκων καθήμενος, ὁ τῆς νεὼς ἡγεμών, ὁ τῶν ναυτῶν ἄρχων, ὁ ἐπὶ τοῖς οἴαξιν ἑστώς, καὶ κατ᾽ Ἀντιφῶντα ὁ ποδοχῶν, ἢ μᾶλλον κατ' ἐμὲ ὁ ποδηγῶν

. Accedit testimonium grammatici in Bekkeri Anecd. I. p. 297, 5.

ποδοκεῖν, τὸ τῷ ποδὶ κυβερνᾶν. ποὺς γάρ ἐστι τοῦ ἱστοῦ τὸ ἀντίον (ser. τοῦ ἱστίου τὸ σχοινίον) τὸ κάτω πρὸς τῇ νηΐ

. Itaque Fabri illud

εὖ ἐποδόχει

sane magnam verisimilitudinem habet. Quod si verum est, strophicus versus aliter atque ego feci emendandus est.

658

660. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-533

βαλήν, ἀρχαῖος βαλήν:

βαλλὴν

utrobique M. G. Lips. Ven. B. Cantabr. 2. Par. L. Rob.

βαλὴν ἀρχαῖος βαλλὴν

Vit.

βαλὴν

utrobique Ald. Turn. Eustathius ad Il. p. 381, 16.

Αἰσχύλος ὀβρίκαλα φησι τοὺς λεοντιδεῖς, καὶ βαλῆνα τὸν βασιλέα ἐν τῷ “βαλήν, ἀρχαῖος βαλήν” γλώσσης δὲ τοῦτο· ἐξ οὗ καὶ ὄρος βαληναῖον, ὅ ἐστι βασιλικόν, παρὰ Πλουτάρχῳ ἐν τῷ περὶ ποταμῶν (12, 3. p. 1157. C.)

Idem ad Od. p. 1954.

λέγει δὲ καὶ Αἰσχύλος εθνικώτερον καὶ οὐ κατὰ Ἀττικοὺς βαλῆνα τὸν βασιλέα ἐν τῷ “βαλήν, ἀρχαῖος βαλήν.” ὅθεν καὶ βαληναῖον ὄρος παρὰ Πλουτάρχῳ ἐν τῷ περὶ ποταμῶν, ἀντὶ τοῦ βασιλικόν.

660

660. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-534

ἴθ᾽, ἴθ᾽, ἕκου:

ίθι ΐκου

Μ.

ἴθι ἴκου

Ald. Rob.

ἴθι ίκου

Turn.

ἴσθι ίκου

Vit.

19' xov

G. Ven. A. Par. B. C. F.

19' eixov

Par. I. Excusari potest hiatus: sed credibilius tamen scripsisse Aeschylum

19, 19', izov

. Ita Seidlerus de vers. dochm. p. 198.

izov

pro

"zov

scripsit Dindorfius.

660

661. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-535

ἄκρον:

ἄκρων

ante correctionem Lips.

661

661. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-536

κόρυμβον:

κόρυβον

Vit. Mosc.

661

661. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-537

ὄχθου:

ὄχθον

661

662. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-538

κροκόβαπτον:

κροκόβατον

Lips.

κοκόβαπτον

Vit.

662

663. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-539

τιήρας: Vulgato

τιάρας

, quod habet etiam Lips. sed supra adscripto ad mediam syllabam

, non dubitavi praeferre, ut magis poeticum, quia minus usitatum Atticis,

τήρας

, quod habent M. G. Vit. Cantabr. 2. Οx. Ask. A.

663

664. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-540

πιφαύσκων:

πιφαύσκων

M. Rob.

πιφύσκων

, supra scripto

, Par. C.

πιφάσκων

G. Lips. Ven. A. Mosc. aliique et Ald. Turn.

πισφάκων

Vit.

664

665-666. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-541

βάσκε, πάτερ ἄκακε Δαρειάν, οἶ:

βaske πέρ

G. omisso

ἄκακε

. Ex illa scriptura nominis

árεo

ortum

, quod pro eo habent Vit. Lips. Mosc. Rob.

β. πατὴρ

Turn.

Sageiar of

edd. vett. et M. a sec. manu: a pr. manu

δαρια or

scriptum fuisse videtur.

δαρειὰν οἴ

G. Ven. A.

δαρειὰν οἳ

Lips.

Sagrar of

Vit. Post

Cantabr. 1.

al að að að

addit. Unus scholiastarum hanc explicationem addidit,

ßdoze zaì nogɛvIŋti, ☎ 1α-qɛɛ déoлora

. Hinc Siebelis in diatriba de Persis p. 123. coniecturam fecit quae aliorum commentis praestat: scripsisse enim putavit Aeschylum

Auger ura

. Sed scholiastes

d'éσлотα

dixisse videtur, quo honorificam patris appellationem aliquo modo exprimeret. Neque librorum lectionem mutare ausim, praesertim quum in scholio ad v. 653. dictum sit

ἔοικε δὲ ὁ Δαρεῖος καὶ Δαρειὰν λέγεσθαι

. Et agnovit

Δαρειάν

Lobeckius Paralip. p. 190. Puto autem hanc formam ex iis esse nominibus, quae

vлozogioτizà

vocantur, et quidem ex genere amplificativo. V. quae de

formis leguntur in Etym. M. p. 586, 39. 599, 14. 825, 11. et Apollonii excerpta post Maittarium de dial. ed. Sturz. p. 571. de quo loco egit Bastius ad Greg. Cor. p. 904. Blomfieldius Aeschylum scripsisse putat

aqɛî', lavoî

, permotus ludicris versibus Aristophanis Ran. 1027. (1039) seq. qui versus ita fere scribendi videntur, ἐχάρην γοῦν, ἡνία ἐπήισαν Δαρείου τοῦ τεθνεῶτος, ὁ χορὸς δ᾽ εὐθὺς τὰ χεῖρ᾽ ὧδὶ ξυγκρούσας εἶπεν αυοῖ, quum intelligebant prodire mortuum Darium. V. de his versibus Naekium Opusc. I. p. 193. seqq. Ceterum Aeschyli versus

Báoze náteg azazɛ, Jaguar

ex Cretico in paeonem primum soluto et dochmio constat.

667. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-542

τε:

Tε

omittunt Lips. Ven. B.

667

667. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-543

τ᾽:

G. Cantabr. 1. 2.

667

668. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-544

δεσπότου: Scholiastam eum, qui ad

δεσπότου

adscripsit

του Ξέρξου

, secutus Blomfieldius

ἄχη δεσπότου

coniunxit. At sic ineptissime poeta id nomen post

déoлora

posuisset. Nihil aliud haec ad orientis populorum ingenium conformata formula,

déorota deonótov

, quam auget rem, o qui maxime et verissime dominus es. Sic mox v. 682.

ở nơτà miOTV

. Similiter

zazd zazor

, a Suida e Diocle allatum, dixit Sophocles Oed. Col. v. 1238. G. Dindorfius in Stephani Thes. in v.

durdoτng

scribendum suspicatur

δέσποτα δεσποτῶν

668

669. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-545

Στυγία γάρ τις ἐπ᾽ ἀχλὺς πεπόταται: Verba

τις ἐπ᾽ ἀχλὺς πεπόταται· νεολαία γὰρ ἤδη

omittit Lips.

στύγια γὰρ

Μ.

στυρία γὰρ

Rob.

σὺ γὰρ

Ask. A.

τίς ἐπ' ἀχλὺς

Μ.

τίς ἐπαχλὺς

G. Vit. Cantabr. 1. 2. Ask. A.

τὶς ἔστ᾽ ἀχλὺς

Mosc.

ἐπαχλὺς τὶς

Ven. A. Ald.

ἐταχλὺς τὶς

Rob.

ἐπ' ἀχλύς τις

Turn.

ahús Tis

Par. C. et ut videtur Ven. B.

669

670. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-546

νεολαία:

νεολαία

supra a sec. manu

adscripto M.

νεολέα

G. Vit. Cantabr. 1.

vɛohaïs

Mosc.

670

671. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-547

κατὰ γᾶς ὄλωλεν:

xaτà não'

M. Lips. et ceteri plerique libri atque edd. vett.

καταπᾶσ'

Vit. Deinde

όλωλεν

M. Par. L. Colb. 1.

λωλε

Lips.

λολε

Mosc.

ἀπόλωλε

Ven. A. Ald. Rob. Turn. et supra adscripto

όλωλε

Par. Β.

όλωλε

Vit. et ceteri plerique. Inusitato verbo

zaróλwλɛ

, quo recentissimi scriptores usi sunt (Aeschylus enim, credo,

dià não' b¿whɛ

dixisset), pulcre medetur cod. G. in quo scriptum est

κατὰ γῆς ὄλωλε

, supra autem

κατὰ лãσ

adscriptum. Idem

zarà ris

Blomfieldio teste Cantabr. 2. ex quo Butlerus

κατὰ γῆν

affert. Unde scripsi

κατὰ γῆς ὄλωλεν

. Ita etiam Blomfieldius. Sic Euripides Or. v. 674.

τὸν κατὰ χθονός θανόντα

. Ad hoc etiam aptius

ἤδη

671

672-673. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-548

βάσκε πάτερ ἄκακε, Δαρειάν. οἶ:

βάσκεπες

Vit.

βάσκε περῶν

Lips. Mosc. Rob.

βάσκε πατὴρ

Ald. Turn.

δαρειὰν οἶ

M. Ald. Turn.

δαρειὰν δὲ

δα- ρείων οἳ

Vit.

δαρεῖς οἱ

Mosc.

δαρεῖε οι

Rob.

δαρειὰν

omisso

Lips.

pro of

Ven. B.

674. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-549

αἰαῖ, αἰαῖ,:

quater M. G.

quater Vit. Turn.

ter Ox. Ald. Rob.

quinquies Lips.

674

676. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-550

τί τῇδε, δυνάστα, δυνάστα:

τί τάδε

libri omnes. Deinde

δυνατα δυνατα

M. cui

ἀντὶ τοῦ δυνάστα

adscriptum est.

δυνατα δυνάστα

Vit.

δυνάστα

semel tantum Par. A.

Svrάota dvrúota

G. Lips. Cantabr. 1. 2. Ven. A. B. Par. B. C. F. Colb. 1. Ask. A. Ald. Rob. Turn. Dindorfius in Stephani Thes. in ν.

δυνάστης

scribendum putat

δυνάστα δυναστῶν

676

677. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-551

περὶ τὰ σὰ διδύμα:

περὶ τὰ σὰ

Lips.

περὶ τὰ σὰ

Ald.

περὶ ταῖ σαῖ

, a sec. manu ad utrumque

supra adscripto, M.

пεоì τ σ

G. Vit. (sic Vit.) et cum ceteris ut videtur codicibus Turn.

Ta ou

omittit Rob. Deinde

di-Svua

libri: sed in Par. B. adscriptum

yo. didóμa

677

678. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-552

δι᾽ ἄνοιαν ἁμαρτία:

diaróer

sic M.

Stúyos

Vit. Ven. B. Mosc. Colb.1.

diáryov

Rob.

διάγοι ἐν

Par. I.

διάνοιεν

Ald. Turn.

διάγοιεν

G. Lips. et ceteri. Post hanc vocem

άuάoria

habent M. Rob. Turn. sed accentus in M. a sec. manu additus est, quae eadem

ante

auάoria

inseruit.

d'aµáo-Tia

Par. B. F. Colb. 1.

d'úquáqtia

Vit.

d'auaoría

Par. I. Ald.

d'ἁμάρτα

Par. C.

δαμάρτα

Bekkero teste Par. L.

δαμαρτία

G. Ven. B. quod scholiastes per synaeresin ex

diauaoría

fieri dicit. Aliud scholion etiam

άuaotμata

scribi tradit.

678

679. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-553

πᾶσα γᾷ τᾷδ᾽: Non deest

лúog

in M. ut ait Butlerus, sed habet

nάomi yãi Tuide

, ita tamen ut in

nάou

accentus acutus a sec. manu ex circumflexo factus sit eademque manus

rãide

hoc accentu notaverit, quum a pr. manu

tuídɛ

scriptum fuisset: est autem in tribus

inter

et aliquid liturae.

πάσα γῇ σῇ τῇδε

Turn.

πᾶσα γᾶ

G. Lips. Ald. Rob. lidem libri cum Vit et reliquis ut videtur codicibus cunctis additum a Turnebo

omittunt. Porro

Túde

Vit. Par. C. I. L. Colb. 1.

тwdɛ

Lips.

Tad

Par. B. et fortasse Ven. A. B.

tadɛ

reliqui et edd. ante Brunckium.

679

680. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-554

ἐξέφθινται:

¿¿éqvví' ui

, ad

a sec. manu

(nisi potius

est) supra adscripto M.

qur' ai

Vit. Lips.

¿éai

ceteri.

680

681. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-555

νᾶες, ἄναες νᾶες:

rães araç araes

M. G.Vit. Ven. A. Ald. Turn. Sic etiam Bekkero teste Par. B. I. nisi quod I.

vñes

pro

vãɛç

, uterque autem post haec verba additum habet

ποι τριήρεις

. Sed

vᾶες ἄναες νᾶες

Lips. Cantabr. 1. 2. Ox. Par. A. Colb. 1. Rob. quae scriptura pro varia lectione adscripta est in G. et Par. B. In Lips. ad primum

vues

supra adscriptum est.

rães, vaes rães

recte recepit Brunckius. Finitur carmen dochmio. Male Porsonus in fine huius carminis lacunae signa addidit. Schützii aliorumque coniecturas praeterire licebit. Equidem, si quicquam, illud puto certissimum esse, totam hanc epodum una verborum complexione contineri. Nam si ultima,

πάσα γα ταδ᾽ ἐξέφθιθ' αἱ τρίσκαλμοι νάες, ἄναες νες

, π reliquis separantur, sententia illa nimis frigida est, quam quae apte carmen finiat. Itaque lenissima mutatione haec restitui,

ὦ πολύκλαυτε φίλοισι θανών, τί τάδε, δυνάστα, δυνάστα, περὶ τὰ σὰ διδύμα δι᾽ ἄνοιαν ἁμαρτία πάσα γῇ τῇδ ἐξέφθινται τρίσκαλμοι νᾶες, ἄναες νέες;

o qui multum deflendus amicis obisti, cur hoc, rex, rex, circa tuas opes duplici per insaniam irrito successu universae huic terrae perierunt triremes naves, nenaves naves? Et

διδύμα δι᾽ ἄνοιαν ἁμαρτίᾳ

atque

égivra

etiam Blomfieldius invenit, in reliquis falsus.

681

682. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-556

πιστῶν:

ὦ πολλὰ

Rob.

682

682. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-557

ἥβης:

ixeo

Lips.

682

683. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-558

γεραιοί:

reparoi

, ad primam syllabam supra scripto, Lips.

nowol

Ven. A. Cantabr. 2. Ald.

yngɑhéor

adscriptum in Par. B.

683

684. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-559

στένει:

στένειν

Vit.

684

684. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-560

χαράσσεται:

ταράσσεται

Par. L.

χαράσσει

Ven. Β. Interpretationes in scholiis duae prostant, una, qua rupta tellus, ut Darius ab inferis exire posset, intelligitur, quae et ab usu verbi abhorret et ad sensum absurda est, altera, qua lamentis lacerari regio significatur. Schützii interpretationem, gemit, pulsatur, ac tantum non scinditur solum, ex eo ductam quod, qui manes evocarent, solum manibus pulsare solebant, nemo elegantem esse sibi persuadebit. Nihil hic aliud quam civium gemitus, pectora manibus pulsantium, intelligi videtur. Sed non satis tamen aple

πέδον

cum

χαράσσεται

coniungitur, verbo quod de solo dictum non metaphoricum, sed proprium est, nisi tota oratio ostendit, metaphorice accipiendum esse illud verbum. Itaque quod comparavi Opusc. VII. p. 360. seq.

στένουσι πύργοι, στένει πέδον φίλανδρον

(Sept. ad Th. 876.), tamen aliter dictum est. Quare vereor, ne aut alius versus hic exciderit, aut hic versus alio loco ab Aeschylo scriptus fuerit. V. ad v. 694.

684

685. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-561

λεύσσων:

Levour

G. Ven. A. Cantabr. 1. 2. Ald. Rob.

685

685. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-562

τάφου πέλας:

τάφου πέ-λas

M. G. Vit. Cantabr. 2. Par. A. B. Colb. 1.

πέλας τάφου

Lips. Ven. A. edd. ante Brunckium.

685

686. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-563

πρευμενὴς:

лgevμεris

M. G. Lips. Cantabr. 2. Rob. Idem pro varia lectione in Par. A. B.

пgevµereis

Vit. aliique et Ald. Turn.

686

688. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-564

ὀρθιάζοντες:

ὀρθιάζοντες

Rob.

ὀρθρίζοντες

Ven. Β.

ροθιάζοντες

Μ. (sed M. omisso spiritu) G. Vit. Lips. (sed in Lips. primae tres litterae in litura) Ven. A. Cantabr. 1. 2. Mosc. Par. C. Ald. Turn.

688

689. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-565

καλεῖσθέ:

καλεῖσθαι

Μ.

καλεῖτε

Turn. Sed

καλεῖσθε

G. Vit. Lips. Ven. A. B. Cantabr. 1. 2. Colb. 1. 2. Mosc. Ox. Ald. Rob. et scholiastes Hesiodi, qui ad Theog. v. 772. hunc versum et duos sequentes affert.

689

690. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-566

χοὶ:

9' of

Par. L.

690

690. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-567

κατὰ χθονὸς:

καταχθόνιοι

Ven. A. Ald.

690

692. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-568

ἐνδυναστεύσας:

ἐνδυναστεύσας

, politus loco primario.

ὡς δυναστεύσας

. γρ.

ἐνδυναστεύσας

Faehsius ex Par. B.

692

693. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-569

τάχυνε δ':

9ov

pro varia lectione adscriptum in Par. B.

Túzuve d'

Kuhnius ad Poll. VII. 24. et hinc Blomfieldius. Habet hoc a pr. manu M. sed

litterae a sec. manu

supra adscriptum.

távv

, omisso

, Cantabr. 1.

rázuva &

ceteri. Ex Par. B. Faehsius haec affert,

“τάχυνε ἤγουν ταχέως λέγε, ὡς μὴ μεμφθῶ ἕνεκα τοῦ χρόνου. ac si imperativum legisset, sed in contextu est 'Tazýva."

Elisi augmenti signum Brunckius posuerat.

693

694. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-570

τί δ᾽ ἐστὶ:

τί čoti

M. Ven. A. Mosc. Ox. Ald. Rob. et

a sec. manu supra addito Vit.

Tí d'orì

G. Lips. Turn.

694

694. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-571

Πέρσαις:

πέρσαι

Ven. Β. Bene hic collocabitur v. 684. si sic scribimus, τί δή, τί Πέρσαις νεοχμὸν ἐμβριθὲς κακὸν στένει, κέκοπται, καὶ χαράσσεται πέδον;

694

695. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-572

σέβομαι:

σεßoμε

, sed a pr. manu

supra scripto, M.

695

696. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-573

ἀντία:

avtíov

Mosc. et pauci alii.

696

697. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-574

περὶ:

neqiaoßeł

Ald.

Tɛgì

omittunt Par. C. Turn.

697

698. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-575

ἦλθον:

ἥκω

pro

ἦλθον

G. et pauci alii. γρ.

ἥκω

supra adscriptum in Lips.

698

698. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-576

πεπεισμένος:

πεπεισμένος

a sec. manu additum in M.

πεπεισμάνος

Rob.

πεπεισμένοι

Mosc.

698

699. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-577

μακιστῆρα:

μаxioτoа

M. Vit. (sic Vit.) Ask. A. Par. L. Sed in M.

a sec. manu ex

factum. '

úzeτñoa

(sic) G. Ceteri

pazɛστñoα

. In ambiguo relinquit scripturam Lobeckius Paral. p. 451. Analogiae convenientius videri potest

, quum habeamus

μακεδνός

μακεσίκρανος

. Sed

tuetur litterarum ordo apud Hesychium, qui haec habet

μακιστής, βέλος. τάσ-oetai dè zaì ènì tov μɛyákov

. Quod in Suppl. v. 449. legebatur

ua-Zoτñoa

, mutandum erat.

699

699. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-578

λέγων:

Léyor

omittit G. et pauci alii.

699

701-702. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-579

δίεμαι μὲν χαρίσασθαι, δίεμαι δ᾽ ἀντία φάσθαι:

deíoua

in utroque versu M. Vit. Ven. A. Par. A. B. Ald. Rob. Turn. Pauwii commentum

déoμa

Brunckius, Schützius, Porsonus receperunt.

Sioua

G. Lips. Ven. B. Ne hoc quidem probari potest: nam hoc verbum ubique activam significationem habet. Non satis accurate disputatum est in Parisiensi editione Stephani in v.

Siw

. Duo verba sunt, unum

dío

, fugio, metuo, ex quo

díouai

, fugo, persequor. Ex hoc

δίον, δίε, δίηται, δίωνται, ἀποδίωμαι

apud Homerum et

διόμενοι, Sióμεvai

apud Aeschylum Suppl. 787. Eum. 352. 377. Alterum verbum est

diru, díɛua

, significatu cum forma consentiente. V. Etym. M. p. 273, 14. 280, 38. schol. ad II. XII. 276. XVIII. 584. XXIII. 475. Ex eo est

évdícoɑv

II. XVIII. 584. et

dintai

coniunctivus apud Apollonium Rhodium H. 330. Perperam coniunctivus in Etym. M. p. 280.

διῶμαι, διῶνται

, ut a

διόω

vel

διέω

, scriptus est. Hic coniunctivus verborum et

díɛuai

dioµai

eandem formam habet, aeque ut infinitivus

Siroda

, qui semel tantum apud Homerum ad

diɛua

referendus est, Ι. ΧΙΙ. 304.

οὐ ῥά τ' ἀπείρητος μέμονε σταθμοῖο δίεσθαι

, quod male Eustathius p. 906, 10.

Soy9va

, scholiastes

druzwoev

interpretantur. Apud Nicandrum Ther. 755.

dievrai

est fugiunt, apud Oppianum Cyn. 1. 425.

Síorra

(hoc enim verum) persequuntur. Stephanus quum Suidam

diɛucu

díru

memorare ait, confudit hunc cum Etymologico. Nihil Suidas nisi

δίεται, διέρχεται

. Apud Aeschylum aperte scribendum erat

δίεμαι

, et potest

δείομαι

ortum ex eo esse quod ad

δίομαι

supra scriptum erat

, ut id pro

ponendum esse indicaretur.

qão da

M. G. Vit. Lips. Ald. Rob. Turn. Correxit accentum Porsonus.

703. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-580

προλέγων:

λsas

, quod libri habent, ferri nequit, quum aut praesens requiratur aut futurum, et simul anapaestus. Itaque

оλéуш

scripsi.

703

703. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-581

δύςλεκτα:

δυσλεκτρα

Ven. Β.

δύσκολα

Lips.

703

703. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-582

φίλοισιν:

qihoot

Cantabr. 1. Ald. Rob.

703

704. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-583

παλαιὸν:

паhair

Cantabr. 1. et circumflexo a sec. manu ex acuto facto Vit.

παλαιῶν σοι φρενῶν ἀνθίσταμαι

G. cum hoc scholio,

παλαιῶν φρενῶν, τῶν πάλαι προςόντων σοι ὑπὲρ τῆς ἐμῆς αἰδοῦς λο-your

. M. Lips. Ald. Rob. Turn.

nakaóv σo

. Correxit, ut metrum indicabat, accentum Porsonus.

704

705. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-584

γύναι:

road

Ven. A. Ox. Ald. Rob.

náλa

teste Blomfieldio Cantabr. 1.

705

705. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-585

ξύννομ᾽:

ξύνομ'

G. Cantabr. 1. Ald.

ξύννομε

Vit. Lips.

705

705. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-586

εὐγενὲς:

εὐγενὴς

705

706. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-587

κλαυμάτων:

κλαυσμάτων

Vit. Colb. 1.

706

706. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-588

σαφές:

aq és

a pr. manu M. quod sec. manus in

σαφές

mutavit. In Par. C. hic versus post sequentem positus est.

706

707. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-589

ἀνθρώπεια:

ἀνεῖσα

pro

ανθρώπεια

707

707. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-590

ἄν τοι:

δ᾽ ἄν τι

Ask. A.

γὰρ δ᾽

Par. L.

707

707. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-591

ἂν τύχοι:

av tuzo

Ven. A. Mosc. Ox. Colb. 1. et a pr. manu M. a sec. accentus particulae deletus est.

ἀντύχοι

Ald.

ἂν τύχη

Vit.

ἐντύχοι

Rob. Turn.

vtúyn

Ask. A.

707

709. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-592

γίγνεται:

γίνεται

libri.

γίγνεται

Porsonus.

709

709. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-593

θνητοῖς:

γνητοῖς

Ald.

709

709. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-594

βίοτος ἢν ταθῇ:

βίο-Tos y tu (vel ta97)

M. Vit. Lips. Par. A. K. L. aliique.

Biotos (non βίοτον) ἐνταθῆ

βίοτα ἢν ταθῇ

Colb. 1.

βίος ἢν παθῆ

Αld.

βίος Ta Par. B. C. Rob.

ex quo Turnebus

Bios Ta9

fecit.

709

709. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-595

πρόσω:

πρώσω

Vit.

πρόσθεν

Colb. 1.

709

710. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-596

εὐτυχεῖ πότμῳ:

εvτv пóτuor

M. Vit. Ven. A. Mosc. Ox. Ald. sed in M. in litura.

εὐτυχῆ πότμω

Lips.

710

711. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-597

ὅς τ᾽:

wowor'

os os

Ven. A. Par. K. Colb. 1. Turn. idemque supra scriptum in Par. B.

os ws

G. Vit. Lips. Par. B. Ald.

o wç

Rob. Recte Brunckius ex Par. A. recepit

oss

. Idem in Cantabr. 2. inveniri Blomfieldius ait.

711

711. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-598

ἔλευσσες:

εvooɛs

, quod Stanleius Scaligero debebat, praebent M. G. (sic G.) Lips. Ven. B.

hɛvois

Par. C. K. et

ad supra scripto Colb. 1.

evσes

Vit. Cantabr. 1. 2.

evous

Ald. Rob. Turn.

711

713. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-599

βάθος:

βάρος

G. sed addita glossa,

βάθος, ἀντὶ τοῦ πέλαγος

713

714. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-600

ἀκούσει:

ἀκούσῃ

libri.

714

714. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-601

λόγῳ:

λóy

Ven. A. Ox. Par. C. Ald. Turn. et adscriptum in Par. B.

zoóro

M. G. Vit. Lips. Par. B. Rob. V. ad Prom. v. 878.

714

715. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-602

τὰ Περσῶν πράγμαθ':

τὰ τῶν περσῶν

Ven. A. Ald. Rob.

715

715. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-603

ὡς εἰπεῖν ἔπος:

ὡς ἔπος εἰπεῖν

Μ. Vit. Lips. Ven. A. Par. C. Ald. Rob. Verum ordinem habent G. aliique et Turn.

715

716. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-604

πόλει:

πόλεως

Μosc. et

supra adscripto Lips.

716

717. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-605

οὐδαμῶς:

οὐκ

pro

οὐδαμῶς

Rob.

717

717. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-606

Ἀθήνας:

ἀθήνας

M. G. Vit. Lips. Ven. Β. Cantabr. 1. 2. Colb. 1. Par. A. B. K. Ask. A. Turn.

ἀθήναις

Ald. Rob.

717

717. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-607

κατέφθαρται:

κατέφθαρται

Μ. G. Vit. Lips. Ven. Α. Β. Mosc. aliique et Rob.

κατέφθαρτο

Cantabr. 1.

κατέφθιτο

Par. K. et, ut videtur, Colb. 1.

διέφθαρται

Αld. Rob.

717

717. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-608

στρατός:

στρατός

omittunt Lips. Mosc.

717

719. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-609

ἠπείρου:

πᾶσαν γῆς ἠπείρου

, prioribus quidem verbis supra versum scriptis, Vit.

719

720. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-610

ἢ ναύτης δὲ:

ἢ ναύτης γε

δ᾽ ἢ ναύτης

Cantabr. 2. Veram lectionem

ἢ ναύτης δὲ

etiam Vit. habet.

720

720. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-611

ἐμώρανεν:

ἐμώρανεν

M. Vict. Omittunt

finale G. Vit. Lips. aliique et Ald. Rob.

τήν δ᾽ ἐμώρανεν πεῖραν

Cantabr. 1.

720

721. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-612

μέτωπον:

πρόσωπον

Ven. B. Par. K. et supra adscripto

μέτωπον

, cum adnotatione

γρ. πρόσωπον

, Lips.

721

721. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-613

δυοῖν στρατευμάτοιν:

δυοῖν στρατευ-μάτοιν

G. Par. A. B.

δοιοῖν στρατευμάτοιν

Cantabr. 2. Par. H. L,

δυοῖν στρατευμάτων

Rob.

δυοῖν στρατημάτων

Par. Κ.

δδιοῖν στρατηλά-τοιν

Μ.

δυοῖν στρατηλάτοιν

Vit. (sed Vit.

δυοῖν

supra adscripto Ven. B. Cantabr. 1. Colb. 1. Οx.

δυοῖν στρατηλάταιν

Ven. A.

στρατηλάτοιν δυοῖν

Mosc. et supra adscripto γρ.

στρατευμάτοιν

Lips.

δυοῖν στρα-τηλάτων

Ald. Turn.

721

722. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-614

τοσόςδε:

τόσσοσ δε

, eraso accentu quem

δε

habebat, M.

τοσόσδε

Lips.

τέσος δε

Rob.

722

722. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-615

ἤνυσεν:

ήνυσεν

M. Ven. B.

ήνυσε

G. Vit. Lips. aliique et Ald. Rob. Turn.

722

722. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-616

περᾶν:

πέραν

sic M.

722

723. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-617

ἔζευξεν:

έζευξαν

Lips.

723

724. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-618

κλῇσαι:

κλῆισαι

, a sec. manu

supra adscripto, Μ.

κλεῖσαι

ceteri.

724

725. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-619

ὧδ᾽:

ώδ'

, addita supra inter utramque litteram

et deleto circumflexo, ut nunc

sit, M.

725

725. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-620

γνώμης:

ενδέχει

Par. K. γρ.

καὶ γνώμῃ

ex Par. B. Faehsius affert.

725

725. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-621

ξυνήψατο:

ξυνήψατο

M. G. Vit. Lips. Par. Α.

συνήψατο

edd. ante Brunckium. Turn.

725

727. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-622

ἤνυσεν:

ήνυσεν

M. Ven. Β.

ήνυσε

G. Vit. Lips. aliique et Ald. Rob.

727

728. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-623

ἐπιστενάζετε:

ἐπιστενάζετο

Οx. Ald. Rob.

728

729. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-624

στρατόν:

στρατόν

omittunt Lips. Mosc. Simillimis verbis utitur Herodotus VIII. 68, 3. ubi Artemisia haec dicit,

ἢν δὲ αὐτίκα ἐπειχθῇς ναυμαχῆσαι, δειμαίνω μὴ ὁ ναυτικὸς στρατὸς κακωθεὶς τὸν πεζὸν προςδηλήσηται

729

730. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-625

δὲ:

δὲ

omittit G.

τε

pro eo habent Ven. B. Par. K. Ask.A.

730

730. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-626

λαὸς πᾶς:

λαὸς πᾶς

G. Vit. Cantabr. 1. 2. Colb. 1. Par. A. B. K. L.

πᾶς λαὸς

Rob.

λαός

, omisso

πᾶς

et supra scripto

γρ.στρατὸς

, Lips.

πᾶς στρατὸς

Ald. Turn.

730

730. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-627

δορί: Pro

δορί

Lips.

δωρίων

730

731. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-628

πρὸς τάδ᾽ ὡς:

προσταδ' ώσουσων

sic a pr. manu M. sec.

ώσσουσων

fecit.

731

731. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-629

κενανδρίαν:

κενανδρία

Lips. Ven. B. Ald. Rob. Sic etiam M. sed ut post hanc vocem litura appareat.

Πρὸς τάδ᾽ ὡς

si verum est, significat ita ut propterea. Dubitari tamen potest an Aeschylus non sic scripserit, sed potius

ὥςτε Σουσίδων μὲν ἄστυ πᾶν κενανδρίαν στένει

. Ita

Σουσίδαις

dixit v. 552.

731

732. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-630

ὦ πόποι:

ὢ πόποι

G. Vit. Lips.

732

732. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-631

κεδνῆς:

κεδνῆς

M. G. Vit. Lips. Cantabr. 1. 2. Colb. 1. 2. Mosc. Par. H. Ceteri

κενῆς

. Serio dici

κεδνῆς

, nisi res ipsa monstraret, evinceret versus qui sequitur.

732

733. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-632

Βακτρίων:

βακτηρίων

Colb. 1. In Lips. vero vocabulo

Βακτρίων

supra adscriptum

γρ. βακτηρίων

733

733. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-633

δῆμος:

δῆμον

Lips.

733

733. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-634

οὐδέ τις γέρων: Non intellexerunt interpretes verba

οὐδέ τις γέρων

. Hoc dicit, Bactriorum quoque universus periit exercitus, neque ille imbellis. Apertum est firmari his verbis

κεδνῆς

in praecedente versu. Nam ut Darius amissas dolet praeclaras Susiorum copias, sic Atossa de bellicoso queritur exercitu Bactriorum.

733

734. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-635

ὢ:

ὦ

libri.

734

734. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-636

ἄρ᾽:

ἄρ'

M. G. Vit. Lips.

ἂρ

edd. ante Brunckium.

734

734. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-637

ξυμμάχων:

ξυμμάχων

M. Vit. Lips. edd. vett.

συμμάχων

G. Cantabr. 2.

734

734. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-638

ἀπώλεσεν:

ἀπώλεσεν

Μ.

ἀπώλεσε

ceteri.

734

735. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-639

ἔρημόν φασιν: Recte

ἔρημον φασὶν

M. Vit. Lips. Ald. Rob. Pravum accentum

ἔρημόν φασιν

intulit Turnebus.

ἔρημον φησὶν

735

736. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-640

πῶς τε δὴ καὶ ποῖ τελευτᾶν; ἔστι τις σωτηρία;:

πῶς τε δὴ καὶ ποῖ (ποῖ omittit Lips.) τελευτῶν· ἔστι τίς (sic in M. prima manus, ἐστί τις secunda. ἔστι τις Lips.) σωτηρία;

Μ. Vit. Lips. In M.

ἐν ἐρωτήσει οι διαπράττεσθαι

adscripta.

πῶς - τε-λευτῶν ἐστι; τίς σωτηρία;

Vict. Cant. Stanl.

πῶς — τελευτῶν; ἔστι τις σωτηρία;

recte Schutzius.

πῶς τελευτᾷ; ἔστι τις σωτηρία

Par. A. B. Turn. addita in B. hac interpretatione

πώς τε δὴ ἔρχεται, καὶ ποῖ κατήντησε τὸ πρᾶγμα;

in A. glossa

καταντᾷ

ποῖ τελευτῷ ἐστὶ δὲ

Colb. 1. Cantabr. 1.

ποῖ τελευτᾶ· ἐστὶ

, adscripto

πῆ καταντᾶ

, quod in textu habet Cantabr. 2.

πῆ τελευτᾶ

Par. G.

ποῖ τελευτῶ

G. Mosc.

736

737. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-641

ἄσμενον:

ἄσμεναν

Ald.

ἄσμιον

, supra scripto

γρ. ἄσμενον

, Lips.

737

737. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-642

μολεῖν: Ad

μολεῖν

in M.

γρ. φυγείν

adscriptum.

737

737. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-643

γαῖν δυοῖν ζευκτηρίαν: Omnes

γέφυραν ἐν δυοῖν ζευκτηρίαν

, nisi quod

δοἱοῖν

habet M.

δυσὶν

Ven. B.

ζευκτηρίην

Mosc. et ante pr. manus emendationem Vit. Sed illud

ἐν δυοῖν

sic nude dictum non potest cuiquam probari. Itaque leni mutatione reposui

γαῖν δυοῖν ζευκτηρίαν

. Idem ex margine Askewiana protulit Butlerus.

737

738. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-644

καὶ πρὸς ἤπειρον σεσῶσθαι τήνδε, τοῦτ᾽ ἐτήτυμον;: V. 738. 739. omittit Mosc.

σέσωσθαι τοῦτ᾽ ἐπιτήτυμον

Lips. Suspiceris haec esse vestigia huius lectionis,

καὶ πρὸς ἤπειρον σεσῶσθαι, τοῦτό γ᾽ ἔστ' ἐτήτυμον ;

Sed ceteri omnes in vulgata consentiunt.

738

739. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-645

ναί· λόγος κρατεῖ σαφηνὴς τοῦτο· κοὐκ ἔνι στάσις.:

καὶ

Lips, et

vai

supra adscripto Colb. 1.

σαφηνὸς

Cantabr. 1.

τοῦτό γ' οὐκ

Μ. (sic M.) Lips. Par. A. Colb. 1.

τοῦτ' όγ' οὐκ

Vit.

τούτω γ' οὐκ

Ven. A.

τούτῳ γ' οὐκ

Οx. et adscripto

τούτου γ'

Par. Β.

τοῦτό τ' οὐκ

Cantabr. 1. 2.

τούτω τ᾽ οὐκ

τούτῳ δ᾽ οὐκ

Ald. Rob.

τοῦτο δ᾽ οὐκ

Turn. Male Blomfieldius

σαφηνής· τῷ δέ γ' οὐκ

. Recte vero G. Dindorfius

τοῦτο κουκ

739

740. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-646

χρησμῶν:

χρησμῶν

etiam M. non, ut Butlerus ait,

χρησμόν

, quod habet Mosc.

740

740. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-647

ἐς δὲ παῖδ᾽ ἐμὸν:

ἐς δὲ παῖδ᾽ ἐμὸν

Μ. (sic M.) G. Vit. (sic Vit.) Cantabr. 1. Colb. 1. 2. Mosc. Par. K. L. Ask. A. Rob. et ad alteram

ἐμόν

vocabuli syllabam supra adscripto

ην

Lips.

δὲ παῖδ᾽ ἐμὸν

, omisso

, Par. G.

ἐς παῖδ᾽ ἐμὸν

Ven. A. Ox. Ald.

ἐς τὸν παῖδ᾽ ἐμὸν

Turnebus. Oracula ista non Darii dictio, ut scholiastes putat, sed a Phineo nuntiata fuerunt.

740

741. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-648

ἐπέσκηψεν:

ἐπέσκηψε

G. (sic G.) Vit. Lips. Cantabr. 1. 2. Ald. Rob. Turn.

ἐπέσκηψεν

Victorius.

ἀπέσκηψεν

741

741. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-649

ἐγὼ δέ που:

ἐγὼ δ᾽ ἔμπας

Colb. 1. Rob. In Vit. ante correctionem, qua

ἐγὼ δέ που

factum est, fuisse videtur

ἐγὼ δ᾽ εἴποις

741

742. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-650

διὰ μακροῦ χρόνου:

διὰ μικροῦ χρόνου

διὰ μακροὺς χρόνους

Colb. 1. et utroque

expuncto Vit.

διὰ μακροῦ τοῦ χρόνου

Ven. A. Ald.

742

742. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-651

ἐκτελευτήσειν:

έχε τελευτήσειν

Μ. et Victorius.

ἐκτελευτῆσαι

G. Vit. Lips. Par. A. B. Ald. Rob. Turn.

ἐκτετήσας

Par. C.

ἐκτελέσαι

Ask. A. Potest aoristus in futurum mutatus esse propter Atticistarum praeceptum de quo dixi Opusc. I. p. 281. seq.

742

743. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-652

ὅταν:

ὅτ' ἂν

Μ. Vit.

743

743. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-653

σπεύδῃ τις αὐτός, χὠ θεὸς:

σπεύση

G. Post

αὐτός

interpunctum in G. Par. A. Nulla interpunctio in M. Vit. Lips. Ald. Rob. Post

τις

interpunxerunt Turn. et reliqui ante Brunckium.

τις, αὐτῷ

Par. L. Ask. Α. quod etiam nonnulli scholiastarum legisse videntur.

χἡ θεὸς, ἤγουν ἡ Ἐριννύς

adnotatum in Par. B.

χώς θεὸς

Lips.

743

744. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-654

κακῶν:

κακὸν

Lips.

744

744. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-655

πηγὴ:

πηγὴν

Colb. 1.

744

745. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-656

ἤνυσεν:

ήνυσεν

Victorius, et sic vel

ήνυσεν

Μ.

ήνυσε

G. Vit. Lips. aliique et Ald. Rob. Turn.

745

746. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-657

ἱερὸν:

ἱερὸν

G. Vit. Lips. Ven. A. Cantabr. 2. Colb. 1. Ald. Rob. Turn. et ut videtur M.

ἱρὸν

Victorius.

746

746. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-658

δεσμώμασιν:

Αὰ δεσμώμασιν

supra adscriptum

ἐν

in Vit.

746

747. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-659

ἤλπισε:

ἤλπισεν

Μ.

ἤλπιζε

Ven. A. Ald.

ἠλπιζεσχήσειν

typographi errore Rob.

747

747. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-660

ῥέοντα, Βόσπορον, ῥόον θεοῦ·: Iungebantur haec,

δέοντα Βόσπορον φόον θεοῦ

. Interpungendum erat

ἤλπισε σχήσειν ῥέοντα, Βόσπορον, τον θεοῦ

, Hellespontum speraverat se cohibiturum ne flueret. Bosporum, fluentem dei. Vidit hoc etiam Wellauerus. Ceterum operae pretium est audire sagaciter admonentem de his versibus Valckenarium ad Herod. VII. 35.

747

748. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-661

μετερρύθμιζε:

μετερύθμιζε

Vit. Lips.

748

748. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-662

πέδαις:

καὶ παῖδες

Lips.

748

749. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-663

ἤνυσεν:

ήνυσεν

Victorius, et sic vel

ήνυσεν

Μ.

ήνυσε

G. Vit. Lips. aliique et Ald. Rob. Turn.

749

750. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-664

ὤν:

ἐὼν

Vit. Mosc.

750

750. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-665

θεῶν δὲ:

θεῶν τε

Par. A. Recte se habet

δέ

, sed aut commate post

interpungendum est, ut Vict., aut colo, ut Blomfieldius fecit.

750

751. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-666

πῶς τάδ᾽ οὐ νόσος φρενῶν εἶχε παῖδ᾽ ἐμόν: Pro

νόσος

M. anté recentioris manus correctionem

νoος

. Duae locutiones in unum confusae sunt,

πῶς τάδ᾽ οὐκ ἦν νόσος φρενῶν; εἰ πῶς οὐκ εἶχε νόσος φρενῶν παῖδ᾽ ἐμών;

Itaque non erat cur Abreschii coniectura,

πρὸς τάδ'

, probaretur.

751

752. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-667

πόνος:

πόνος

M. G. Lips. Ven. B. Cantabr. 1. 2. Par. G. F. K. Rob.

πόρος

Ald. Turn. In Vit.

aut contra mulatum.

ὃν πολλὰ πονήσας πλοῦτον συνέλεξα

similesque aliae scholiastarum sunt explicationes.

752

753. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-668

ἀνθρώποις:

ἀνθρώποισι

Lips.

753

753. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-669

τοῦ φθάσαντος:

γρ. τοῖς φθάσασιν

Cantabr. 1.

753

753. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-670

ἁρπαγή:

ἁρπαγῆ

Vit.

753

754. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-671

ἀνδράσιν:

ἀνδράσιν

Vict. ex M.

ἀνδράσι

G. Vit. Lips. aliique et Ald. Rob. Turn. Ante

ὁμιλῶν

collocatum

ἀνδράσιν

in Cantabr. 1. Mardonium intelligit, Aleuadas, Pisistratidas, Onomacritum. V. Herod. VII. 5. 6.

754

755. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-672

μὲν:

μὲν

omittit. Lips.

755

756. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-673

ξὺν:

ξὺν

Μ.

σὺν

ceteri.

756

756. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-674

μέγαν:

μέγα

pro

μέγαν

Μ.

756

756. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-675

ἀνανδρίας:

ἀνανδρία

Lips. Ald.

756

757. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-676

ὄλβον: Proverbii originem aperiunt haec Pindari Ol. XII. 19.

υἱὲ Φιλάνορος, ἦτοι καὶ τεά κεν, ἐνδομάχας ὑπ' ἀλέκτωρ, συγγόνῳ παρ' ἑστία ἀκλεὴς τιμὰ κατεφυλλορόησε ποδῶν

. Eodem alludit Aeschylus Agam. v. 1642. Eum. v. 848. $53. Pro

δ' όλβον

Lips.

δρῶον

757

758. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-677

κλύων:

κλύων πολλάκις κακῶν

758

759. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-678

ἐβούλευσεν:

ἐβούλευσεν

M. Rob.

ἐβούλευσε

G. Vit. Lips. aliique et Ald. Turn.

759

759. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-679

ἐφ᾽ Ἑλλάδα:

ἐφ' ἑλλάδος

Lips.

759

760. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-680

τοιγάρ:

τοὶ γάρ

Μ.

τὴν γάρ

Par. G.

σφίν

singulari, ut videtur, numero dictum est. V. ad Soph. Oed. Col. v. 1490.

760

761. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-681

ἀείμνηστον:

ἀείμνηστον

M. G. Vit. Lips. Colb. 1. Rob.

ἀεὶ, μνηστὸν

Ald.

αλείμνηστον

Ven. B. Turn.

761

762. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-682

ἐξερήμωσεν πέσος: Iosephus Scaliger in libro de emend. temp. p. 590. ante versum 760. nonnulla excidisse putavit, hunc autem v. 762. post v. 766. collocandum existimavit, quo diceretur Medus rex Susa expugnasse. Repugnaverunt merito Stanleius, Abreschius, Vitringa et Waltherus, qui prolixe de his versibus disseruit in Animadversionibus historicis et criticis p. 10-65.

εξεκείνωσεν

M. Par. A. B.

ἐξεκείνωσε

Lips. Cantabr. 1. 2. Turn.

ἐξεκένωσε

G. Vit. Mosc. Ald. Rob.

ἐξεκείνωσ᾽

Ven. Β. Tum

πεσόν

Μ. G. Par. B. Rob. Τurn.

πεσσὸν

Vit. Mosc. et altero

alteri supra imposito, Lips. γρ.

καὶ κατὰ πεσσὸν ἤγουν δίκην ταυλίου πέσσῃ

ex Par. B. Faehsius affert.

πεσῶν

Par. G.

πεσὼν

Ald.

εἰσπεσὸν

Ven. Β. Falluntur qui

πεσὸν

ἔργον

referri posse putant, quae et constructio obscura et insolens locutio foret. Praeterea

έκκεινάω

non videtur ferri posse in tragoedia. Itaque

εξεκένωσεν

metri caussa in

ἐξεκείνωσεν

mutatum, illud autem interpretationem alius esse verbi, Aeschylumque scripsisse existimavi

οἷον οὐδέπω τόδ᾽ ἄστυ Σούσων ἐξερήμωσεν πέσος

, quanta nunquam hanc Susorum civitatem vacuefecit calamitas. Ει

πέ-σος

quidem ab Aeschylo positum esse illud ipsum vitiosum

πεσσόν

verisimile facit. Videtur enim ad

πεσόν

adscriptum supra fuisse ut indicaretur scribendum esse

πέσος

762

763. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-683

ἐξ οὗ γε τιμὴν:

ἐξ οὗ γε τιμὴν

Ζεὺς Porsonus, et sic Ven. Β.

ἐξ οὗτε τιμὴν ζεις

M. G. Ald. Rob. Turn.

ἐξ οὗ τιμήν τε ζεὺς

Vit. Lips. Ven. A. Mosc.

ἐξ οὗ τιμὴν ζεὺς

Colb. 1.

763

764. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-684

ἓν᾽ ἄνδρ᾽ ἁπάσης:

ἓν ἄνδρ᾽ ἁπάσης

M. G. Par. Α. et ut videtur Ven. A.

ἕν ἄνδρα πάσης

Vit. Lips. Ven. B. Mosc. edd. ante Brunckium.

764

764. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-685

Ἀσίδος:

ἀσίδος

M. Ven. A. Οx. Par. C. Ald. Turn.

ἀσίας

Vit.

ἀσιάδος

ceteri.

764

764. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-686

μηλοτρόφου: γρ.

μητρολόγου

adscriptum in Lips.

764

765. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-687

ταγεῖν:

παγεῖν

Lips. Mosc.

765

765. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-688

εὐθυντήριον:

ἐθυντήριον

Lips. Mosc. Rob. et e correctione Vit. quum antea fuisset

εὐθυντήριον

, ut in reliquis libris.

765

766. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-689

Μῆδος γὰρ ἦν ὁ πρῶτος ἡγεμὼν στρατοῦ: Darium Medum si dicit Astyagen, quem sic vocatum esse ex Cedreno Stanleius, ex Theodoreto Havercampus ad Iosephi Ant. Iud. X. 11, 4. ostenderunt, cum Xenophonte consentiat necesse est, cuius fidem labefactavit Zeibichius in Misc. Lips. novis vol. VIII. p. 58. seqq. et vol. IX. p. 269. seqq. Nisi forte, quam Cyaxarem, Astyagis filium, Darium Medum Josephus dicat, ille potius Cyaxares, qui pater fuit Astyagis, hoc nomen habuit. Ita Aeschylus cum Herodoto conspirabit.

766

767. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-690

ἤνυσεν:

ἔργον ήνυσεν

, sie sine spiritu M.

ἔργον ήνυσε

G. Vit. Lips. et inde a Turnebo edd.

ήνυσεν ἔργον

Ven. A. Ox. Par. C. Colb. 1. Ald. Rob. Post hunc versum in libris subiicitur hic,

φρένες γὰρ αὐτοῦ θυμὸν οἰακοστρόφουν

. Quem cur post v. 776. collocaverim, ibi dicetur.

767

769. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-691

πᾶσιν:

πᾶσαν

Ven. A. Par. B.

πάσην

Par. H. Ceteri

πᾶσιν

, idemque adscriptum in Par. B.

769

770. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-692

ἐκτήσατο:

ἤλασε πιο ἐκτήσατο

, sed hoc supra scripto, Lips.

770

771. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-693

ἤλασεν:

ἤλασεν

Victorius.

ήλασε

Μ. et ceteri.

771

772. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-694

εὔφρων: Si explicatius sensum declarare velis, ita haec explicanda sunt, non enim oderat deus, quemadmodum non odisse prudentes pur est. Germanice similiter wie denn dicitur: gott hasste ihn nicht, wie er denn verständig war. Xenophon Cyrop. IV. 2, 29.

Κροῖσος δὲ ὁ Λυδῶν βασιλεύς, ὡς θέρος ἦν, τάς τε γυναῖκας ἐν ταῖς ἁρμαμάξαις προανεπέμψατο τῆς νυκτός, ὡς ἂν ῥᾷον πορεύοιντο κατὰ τὸ ψύχος, καὶ αὐτὸς ἔχων τοὺς ἱππέας ἐπηκολούθει·

Croesus hatte, wie es denn sommer war, die frauen bei nacht vorausgeschickt.

ἔμφρων

Cantabr. 1. Colb. 1.

772

773. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-695

Κύρου δὲ παῖς:

κύρω

773

773. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-696

ἴθυνε:

ἴθυνεν

Μ. ex correctione et cum litura post

hitteram.

ἴθινε

Mosc.

ήθυνε

Par. Α. unde Brunckius

ηύθυνε

fecit. Et videtur

ηὔθυνεν

a pr. manu in M. scriptum fuisse.

773

774. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-697

Μάρδος: Libri omnes

πέμπτος δὲ μάρδος ἦρξεν

, nisi quod M.

δ' ἐμάρδος

habet,

ad ultimas duas litteras supra adscripto. Scholiastes

ἡ γραφὴ ἡμάρτηται. τὸν γὰρ ἐπιθέμενον τῇ Καμβύσου ἀρχῇ μάγον ὄντα οὐδεὶς Μάρδον εἶπεν, οὔτε γένος, οὔτε ὄνομα. μήποτε οὖν γραπτέον, Μάρδις αἰσχύνη πάτρα

. Brunckius, Schutzius, Porsonus aliique scripserunt

πεμπτὸς δὲ Μέρδις ἦρξεν

, ut l. Rutgersius Var. lect. III. 10. p. 231. voluerat. Blomfieldius

Zuéodis de néuntos o§ev

. Nulla videtur esse caussa, quin quem alii Smerdin vel Merdin vocarunt, Mardus ab Aeschylo dici potuerit.

774

775. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-698

πάτρᾳ:

núton

, ad

supra adscripto

. sic M. Adscriptum

úroŋ

in Par. B.

núrous

Vit. Lips. Mose. Ald. Rob. Turn.

nargas

náτons

Ven. A. Par. B.

Tárog

edd. inde a Victorio.

775

776. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-699

Ἀρταφρένης:

ἀρταφέρνης

ἀρταφέρης

Cantabr. 2. γρ.

ἀρταξέρξης

Colb. 2.

776

776. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-700

ἔκτεινεν:

έκτανεν

776

778. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-701

ξὺν ἀνδράσιν:

ξὺν ἀνδράσιν

Μ.

ξὺν ἀνδράσι

G. Vit. Lips. Cantabr. 1. 2. edd. ante Vict.

778

779. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-702

ἕκτος δὲ Μάραφις, ἑβδομός τ' Ἀρταφρένης:

ágagis

M. Vit. Ven. B. Turn. et adscriptum in Par. B. -

oagris

G. Lips. Cantabr. 1. Colb. 2. Par. B. F. H.

uάoqis

Ven. A. Ald. Rob.

donos

G. Ven. B. Par. C. F. I. L. quod recipiendum erat.

B-douós

'Lips. Ald. Rob. Turn.

ßdouos

omissa particula M. Vit. Ven. A. Colb. 1. Par. B. Inter

μαραφες

έβδομος

in M. supra versum

scriptum est.

doraqtorns

G. Lips. Cantabr. 2. Par. F. H. Vncis inclusit hunc versum Porsonus, ex Schützii sententia, qui putavit, quum septem principes Persarum ad Smerdin tollendum coniurasse notum esset, scholiastam quendam ad explicanda Aeschyli verba,

olę róð zoos

, adiecisse septem coniuratorum nomina, tribus senariis inclusa, e quibus tertius eo facilius in textum irrepere potuerit, quod numerus

Extos

ordini regum ab Aeschylo enumeratorum responderet. Aut hoc statuendum est, aut excidisse post v. 778. aliquot versus, quibus quinque reliquorum coniuratorum nomina continebantur. Atque hoc quidem Bentleium suspicatum esse Butlerus refert, eandemque sententiam Siebelis p. 131. seq. protulit, in eo tantum falsus, quod singulos coniuratorum per aliquod temporis spațium deinceps regnum tenuisse opinatus est, qua re splendidiorem fieri regum Persicorum seriem. Ut quinque coniuratorum nomina excidisse putarem et proinde ante v. 779. lacunae signa ponerem, maxime ea me moverunt quae sequuntur. Nam si deleto hoc versu,

ἕκτος δὲ Μάραφις, ἕβδομος δ' Αρταφρένης

, proximos versus cum commemoratione quinti regis coniungi volumus, non modo per aliam particulam quam per

zaí

adnecti debebant, sed etiam illa,

úhov ť ἔκυρσα τοῦπερ ἤθελον κἀπεστράτευσα πολλὰ σὺν πολλῷ στρατῷ

, aliter dicenda erant. Nam quis ex eo, quod Darius, quinto rege commemorato, ea se quam volebat sorte potitum dicit, intelligat eam sortem in regia dignitate potius quam in alia re positam fuisse? Itaque si apte et perspicue loqui vellet, certe eam se sortem, quam nunc teneret, se obtinuisse diceret. Quod si cum Artaphernis eiusque sociorum mentione haec coniungamus, non minus laborabit orationis concinnitas. Nam ne sic quidem intelligi potest sortem illam, qua se ex voto potitum dicit, occiso a coniuratis rege, imperium esse. Quae quum ita sint, non videtur dubitandum esse, quin pluribus de ista coniuratione exposuerit, ita ut indicaret uni ex coniuratis regnum obtingere debuisse. Ex iis quae interciderunt unum fortasse vocabulum superest, servatum a scholiasta Hermogenis apud Bastium ad Gregorium Cor. p. 241. et in Walzii Rhet. Graecis vol. V. p. 486. Verba, quibus explicatur quid sit

vлóğvλor

, haec sunt,

κεῖται δὲ ἐπὶ τῶν λαμπρῶν μὲν ἔξωθεν καὶ ἐπιεικών, πουνηρῶν δὲ τὰ ἔνδον. Αισχύλος ἐν Πέρσαις· μέμνηται καὶ Διογενιανὸς ἐν τῇ λέξει τούτου καὶ Διονύσιος ἐν τῇ ἐκλογῇ τῶν ὀνομάτων, ὅτι Μένανδρος ἐν τῇ Περινθίᾳ φησί οὐδ᾽ αὐτός εἶμι σὺν θεοῖς ὑπόξυλος,

οἷον

κίβδηλος καὶ οὐ γνήσιος, οὐδὲ ἀληθής. ἀπὸ τῶν ξυλίνων καὶ περιηργυρωμένων σκευῶν

. Nam Smerdin, quem coniurati illi obtruncarunt,

υπόξυλον

dici potuisse significavi in dissertatione, qua ostendi non videri Aeschylum

Ιλίου πέρσιν

scripsisse, p. 17.

779

780. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-703

κἀγὼ πάλου τ᾽ ἔκυρσα τοῦπερ ἤθελον:

κἀγὼ πάλου τ' ἔκυρσα τοῦπερ ἤθελον

G. Par. A. B. Colb. 1. et Lips. nisi quod

πώλου τ'

habet.

δ'

pro

τ'

M. Vit. Ven. B. Cantabr. 1. 2. Ask. A. Par. H.

ὁ δέ ἀντὶ τοῦ δὴ νῦν

margo M.

κἀγὼ δ᾽ ἔκυρσα πάλου (πάλλου Ald.) τοῦπερ ἤθελον

Ven. A. Ald.

κἀγὼ ἔκυρσα πά-λους τοῦπερ ἤθελον

Rob.

κἀγὼ δ᾽ ἔκυρσα τοῦπερ ἤθελον πάλου

margo Par. B. et sic Turn.

780

781. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-704

κἀπεστράτευσα πολλὰ σὺν πολλῷ στρατῷ:

πολλὰς συνπολῶ στρατῶ

, addito a sec. manu accentu in

συν

et altero

πολῶ

, Μ.

πολλὰ σὺν

omittit Lips.

781

782. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-705

προσέβαλον:

προσέβαλλον

Lips. et supra addito altero

782

783. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-706

νέος ὢν νέα φρονεῖ:

νέος ἐὼν νέα φρονεῖ

sic Μ.

νέος ὢν νέα φρονεῖ (φρωνεῖ Ald.)

G. Vit. Lips. Ven. A. Cantabr. 1. Mosc. Par. C. Colb. 1. Ald. Rob.

ὢν νέος νέα φρονεῖ

Turn. Recepi ingeniosam emendationem, quam Meinekius in hist. er. com. Graec. p. 202. proposuit,

ἐντὸς ὢν ἐνεὰ φρονεῖ

783

784. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-707

ἐπιστολάς:

τὰς ἐμὰς ἐπιτολὰς

Vit.

τᾶς ἐμᾶς ἐπιστολᾶς

τὰς ἐμᾶς ἐπιστολὰς

Αld.

τὰς ἐμὰς ἐπιστολάς

, ut reliqui, Lips. sed ad singula haec verba supra scripto.

784

785. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-708

ἴστ᾽:

εὖ γὰρ σαφῶς τόδ᾽ ἴσθ᾽

Ald. Rob. Turn.

εὖ γὰρ σαφῶς τόδ᾽ ἔστε

Lips.

εὖ γὰρ τόδ᾽ ἴστε σαφῶς

G. Cantabr. 1. 2. Colb. 2.

785

Commentary (W. S. Teuffel; revised by N. Wecklein, 1886; German; OCR draft) (Persians, explanatory commentary pp. 43–97. Single-witness OCR; source readings and all reference placements require scan review.) focus

87-92. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-15

Unaufhaltsam ist das Heer der Perser und nach mensch- licher Berechnung kann ihm nie- mand widerstehen, wie man nie- manden zutrauen kann, daſs er durch starke Dämme die unbe- zwingliche Hochflut des Meeres zurückhalte. Der Dichter hat Gleich- nis und eigentlichen Ausdruck ohne Vermittlung verbunden.

93-101. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-16

⁴

Aber dem Truge der Götter kann niemand entrinnen; durch Vorspiegelung von Glück und Macht lockt er den Menschen ins Netz des Verderbens, aus dem dieser ohne Schaden zu nehmen nicht entkommt. Die Schuld, die ὕβρις, welche den Neid der Götter weckt, giebt der Dichter 742ff., 782, 808 an.

102-113. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-17

⁵

⁶

Der Chor deutet die trügerische Lockung an, der die Perser Gehör geschenkt haben: sie haben die altbewährte Krieg- führung, zu der das Schicksal sie berufen, verlassen (vgl. den Chorges. 852 ff.) und sich ohne Beruf auf das Meergewagt. παρασαίνει d.i. σαίνου- σα παράγει. – Mit ἄρκυας ἄτας vgl. δίκτυον ἄτης Prom. 1078. Hom. T 91 ἄτην ἢ πάντας ἀᾶται. – θεόθεν ( ἡ ἐκ θεῶν) μοῖρα, Nägelsbach, nachhom. Theol. S. 149f. κατὰ Μοῖρ᾽ ἐκράτησεν (Kr. 11 § 68, 48. A. 4.), sie hat es durchgesetzt und den Persern auferlegt u. s. w. Der Gedanke ist in zwei selbständige Sätze auseinandergelegt wie Ag. 750 λόγος τέτυκται, μέγαν τελεσθέντα φωτὸς ὄλβον τεκνοῦσθαι ἐκ δ᾽ ἀγαθᾶς τύχας γένει βλαστάνειν ἀκόρεστον οἰζύν. πυργοδάϊκτος aktive Bedeutung der passiven Wort- bildung wie ἀνδροδάϊκτος Choeph. 860 u. Ar. ran. 1264; vgl. Ag. 116. ἱππιοχάρμας κλόνους (Ag. 405), rossetummelndes Toben. ἀνα- στάσεις Ag. 589. πολιαινομένας vom gewaltigen Windhauch auf- schäumend, vgl. Hom. πολιῆς ἁλός etc. Catull 64, 13: tortaque remigio spumis incanuit unda. ἐσορᾶν Hor. od. I 3, 19: qui (siccis oculis) vidit mare turgidum. - ἄλσος, vgl. Suppl. 868 ἁλίρρυτον ἄλσος. Das heilige Meer. Vgl. Plaut. Mil. Gl. II 5,3 in locis Neptuniis templisque turbulentis (das Original παρετρα- γώδει). – - λεπτοδόμοις dünngebaut; Meineke λεπτοτόνοις, dünngespannt, aus schwachen Strängen bestehende Taue (der Schiffe). Leichtsinn und Vermessenheit auf dergleichen sich zu verlassen, λαοπόροις μαχαναῖς Schiffe. Dritter Teil, V. 114-139. Zwei Strophenpaare, das erste in kata- lekt. trochäischen Dipodieen (teil- weise auch synkopiert); das zweite in den zwei ersten Versen aus syn- kopierten (katalekt.) troch. Dipo- dieen (= Kretikern), V. 3 aus einem trochäisch - daktylischen Logaöden mit Anakrusis, V. 4 aus einer troch. Tripodie (Ithyphallikus) bestehend. Vgl. Westphal2 11 S. 463 ff. 472 f. Wahrscheinlich wird das erste Strophenpaar von dem einen, das zweite von dem anderen Halbchore vorgetragen. Angst der Zurück- gebliebenen um die Ausgezogenen, lyrische Ausführung von V. 59-64.

114-119. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-18

⁷

⁸

ταῦτα, 159. 165. Kr. 46, 3. A. 4 vgl. zu Ar. nub. 319. Wegen der Gefahr, daſs Xerxes durch Übermut Verschuldung und Strafe sich und seinem Heere zu- ziehe. μελαγχίτων pulla veste indutus, i, e. lugens; vgl. Suppl. 785, Ag. 546 und das homerische φρένες ἀμφιμέλαιναι. – ἀμύσσεται lacera- tur metu; 161. da vae, absicht- lich fremdartiger Klageruf. Über den Gen. bei Interjektionen Kr. 47, 3. A. 2. τοῦτο bezieht sich wie 122 τοῦτ᾽ ἔπος auf den ange- führten Ruf. Vgl. Ag. 1334 ῾μηκέτ' ἐσέλθῃς᾽ τάδε φωνῶν, Eum. 510 τοῦτ᾽ ἔπος θροούμενος εἰὼ δίκα'. πολύ, vgl. Sept. 6 πολὺς κατὰ πτόλιν ὑμνοῦτο. Kr. 57, 5. στέ- νηται wie 62.

120-125. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-19

⁹

¹⁰

Κισσίων 17. – φόβῳ μὴ ... στένηται καὶ ἄσεται καὶ .. πέσῃ, Kr. 54, 8. Α. 5. κ. 12. γυναι- κοπληθής όμιλος ist Apposition zu πόλισμα: die Volksmenge der Stadt besteht nur aus Frauen, da alle Männer in den Krieg gezogen sind ( κένανδρον ἄστυ 119). Im Schmerze werden die Frauen ihre Gewänder zerreiſsen, orientalisches Zeichen der Trauer, 199. 537. 835 f. 1060. Suppl. 131. Choeph. 27 ff.

126-132. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-20

¹¹

¹²

Begründung der Grösse der Besorgnis durch die Grösse der Gefahr. πεδοστιβής wie Suppl. 1000 κνώδαλα πτεροῦντα καὶ πεδοστιβῆ. καταλελοίπασι τὴν πόλιν ἀκολουθοῦντες Ξέρξη ὡς μέλισσαι τὸ σμῆνος Schol. Wie alle Bienen, wenn sie schwärmen, der Königin folgend, den Bienen- stock verlassen, so ist die ganze waffenfähige Mannschaft mit Xerxes ausgezogen. Für τὴν πόλιν (die Heimat) tritt gleich aus dem Gleich- nisse σμῆ σμῆνος ein; σὺν ὀρχάμῳ στρα- τοῦ gehört auch zum Gleichnisse. Die Anakrusis besteht in Str. und Gegenstr. aus τόν. – ἐξαμείψας (69) τὸν ἀμφίζευκτον ἀμφοτέρας αἴας ÄSCHYLOS, Perser. κοινὸν ἄλιον πρῶνα (879. Ag. 307), aggregative Häufung von Bestim- mungen. Πρών von der hohen vor- springenden Küste ( προβλῆτες ἀκταί) 1. ἅλιος πρών wie πόντου προβλής Soph. Phil. 1455. Die von beiden Seiten ( ἀμφι-) zusammen ( κοινόν) gejochte hohe Meeresküste beider Länder d. i. die die Küsten beider Kontinente verbindende Brücke; κοινόν ist eigentlich Attribut zu dem in ἀμφίζευκτον liegenden Be- griff ζυγό ζυγόν (das Brückenjoch ist beiden Kontinenten gemeinsam), hat sich aber in freier Weise an πρῶνα angeschlossen.

133-139. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-21

¹³

¹⁴

Die Sehnsucht ins- besondere der einsam zurückgeblie- benen Frauen. ὁδῷ, ἀπουσίᾳ Schol. ἁβροπενθεῖς wie ἁβρόγοοι 541, zärtlich klagend. Vgl. 41. 543. 1072. Περσίδες ... ἑκάστα Kr. 47, 28. A. 3 und II 57, 8. Anm. 2. αἰχμάεις von dem nationalen Unter- schied der Bewaffnung (52.85) ab- sehend. - εὐνατήρ 157. Suppl. 665. ἀποπεμψ. Catull 66, 29: virum me mittens. Tibull I 3, 9: Delia cum mitteret urbe. – πόθῳ λείβε- σθαι, in Sehnsucht hinschmachten. · μονόζυξ, eine Art Oxymoron wie „einsam gepaart", d. i. von dem Paar ist sie allein zurückgeblieben.

140-154. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-22

¹⁵

¹⁶

Fortsetzung des ersten Teils und Ankündigung der auftretenden Königin-Mutter, ge- sprochen vom Koryphaios. Vier Systeme anapästischer Dimeter; vgl. Westphal2 II S. 414. Der Chor setzt sich (bis 150) auf die Stufen, die zur Bühne (somit hier zum Königs- palast) hinaufführen, und stellt, in Ermanglung positiver Nachrichten, Betrachtungen an, wie es wohl dem Xerxes und seinem Heere gehen möge. – χρεία δὲ προσήκει paratak- tisch. – πατρωνύμιον γένος, sofern die Πέρσαι den Namen von dem Urahnen des Xerxes, Perseus, tra- gen; vgl. 80. Ob das Bogen- anziehen (Bogenschiefsen, also die Perser, s. 85) das Siegende ist oder die Hellenen ( δορυκράνου, vgl. 84). δορύκρανος (von δόρυ κ. κάρανον) λόγχη, die Spitze am Kopfe des Speerschaftes. Mit V. 150 erscheint aus der Mittel- thüre des Hintergrundes der Bühne (auf einem Thronsessel getragen, vgl. 607) Atossa und wird von dem Chor ehrfurchtsvoll begrüfst. Atossa war nach Herod. VII 2 eine Tochter des Kyros und die zweite Gemahlin des Dareios Hystaspis, auf den sie grofsen Einfluss übte ( ἡ γὰρ Ἄτοσσα εἶχε τὸ πᾶν κράτος, ib. 3), und von ihm Mutter des Xerxes. Vgl. S. 34, A. 22. θεῶν ὀφθαλμοῖς, ein Glanz wie er aus Götteraugen strahlt. προσπίτνω (zu V. 32) s. v. a. προσκυνῶ; was der Koryphaios thut, macht der übrige Chor nach. Älian v. h. Ι 21: νόμος ἐστὶν ἐπιχώριος Πέρ- σαις τὸν εἰς ὀφθαλμοὺς ἐλθόντα τοῦ βασιλέως μὴ πρότερον λόγου μεταλαγχάνειν πρὶν ἢ προσκυνῆσαι αὐτόν. Εur. Οr. 1507: προσκυνώ σ᾽, ἄναξ, νόμοισι βαρβάροισι προσπίτ- νων. χρεών ( ἐστι), 95. 147. Επεισόδιον πρῶτον (155-531), die Mittel- und Hauptpartie des Stücks, dialogisch gehalten teils in dem altertümlichen Maſse des Dialogs, dem tetram. troch. cat. (Westphal2 II S. 452), teils, bei der einfachen Erzählung, im iambischen Trimeter.

155-158. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-23

¹⁷

¹⁸

Begrüfsung der Atossa durch den gesamten Chor ( πάντας 154). βαθύζωνος erst über der Hüfte gegürtet, daher groſser κόλπος, bei Homer vorzugsweise Tracht asiatischer Frauen, später ionischer und besonders von Göt- tinnen, z. Β. βαθύζωνος Λήδα, Pind. Ol. III 35. K. F. Hermann, griech. Privatalt. 22, 21. – μῆτερ ἡ γεραιά Kr. 45, 2. A. 7. – θεοῦ, von Dareios und Xerxes, nach orientalischer Sitte, Curt. VIII 5.11. - εὐνάτειραwie in dem Chorliede 138; vgl. 160 und zu Prom. 61. ἔφυς zeug- matisch, da die Parallelisierung der beiden Glieder durch urch μὲν ... δὲ die Auffassung des ersten ( εὐνάτ.) als Vokativ zu verbieten scheint. Nisi forte pristina fortuna (qualis erat sub Dario) nunc Persis mutata est, in welchem Falle Xerxes nicht als θεὸς (Herrscher von götter- gleicher Macht) zu bezeichnen wäre.

159-164. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-24

¹⁹

²⁰

Auch Atossa ahnt Unglück. – ταῦτα, 114. με καρ- δίαν, Kr. ΙΙ 46, 16. Α. 3. – ἀμύσ- σει, 115. – ἐμαυτῆς d. i. der Ge- danke rührt nicht von mir her, sondern ist mir durch den ängsti- genden Traum eingegeben. - μέγας δαίμων wie 725. κονίσας οὐδας durch die Trümmer den Boden be- stäubend. Anders Hom. 145 εὐρὺ κονίσουσιν πεδίον (durch die hastige Flucht). φρα-

165-169. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-25

²¹

²²

ταῦτα, 114. στός ἐστιν, πέφρασται (vgl. πλαγ- κτὸς οὐσ᾿ Αg. 593), eine zwie- fache Obsorge ist in mir zum Grund- satz gereift. Der doppelte Grund- satz wird teils als Überzeugung ( μὴ – λάμπειν κτέ.), teils als Ent- schluſs ( μή – σέβειν) gegeben. Den Männern ohne Mittel erstrahlt nicht der Ruhm, der ihrer Kraft ent- spricht, weil sie in deren Bethä- tigung gehemmt sind. Die Schätze ohne den Mann sind auch nicht wertzuschätzen; denn das erkenne ich jetzt, da mir die Angst um Xerxes zeigt, dafs der Mann die Krone des Ganzen ist. Vgl. Cho. 934 ὀφθαλ- μὸν οἴκων von Orestes, Eum. 1025 ὄμμα γὰρ πάσης χθονὸς Θησῇδος ἐξίκοιτ᾽ ἂν εὐκλεὴς λόχος.

170-175. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-26

²³

²⁴

πρὸς τάδ᾽, 730. 829. Noch häufiger πρὸς ταῦτα, 8. zu Ar. nub. 990. Zudem erklärt durch die etwas prosaische Wendung (auch Ag. 1393. Soph. oph. Ai. 282. 999. Ant. 1193) ὡς οὗτ. ἐχ. τ. – Πέρσαι, 140. 255. 259. In vobis sita sunt mihi, a vobis pendent. Eur. Hel. 1441: ἐν σοὶ τόδε. Soph. O. R. 314: ἐν σοὶ γὰρ ἐσμέν. – Reim am Schlusse der Rede, wie 247 f. Soph. O. R. 12 f. 76 f. Eur. Phoen. 1478 f. u. oft. ἔπος ... ἔργον, das ganze Gebiet des Möglichen, Soph. O. R. 72. 219f. 814f.-Quibus nostra faciendi potestas (facultas) praeire velit i. e. quae in nostra potestate sita sunt.

176-180. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-27

²⁵

²⁶

Erzählung im Tri- meter. μὲν ... ἀλλά (179), Her- vorhebung des zweiten Gliedes, wie z. B. Hom. Г 214: ἀγόρευε παῦρα μὲν, ἀλλὰ μάλα λιγέως u. oft. στείλ. στρ. parans, movens exerci- tum, Ag. 799. Ἰάονες sanskr. Iavanas, יון. Schol. Ar. Ach. 104: πάντας τοὺς Ἕλληνας Ἰάονας οἱ βάρβαροι ἐκάλουν. Insbesondere aber galt ja der Zug des Xerxes den zum ionischen Stamme gehö- rigen Athenern. τοιόνδ᾽ ἐναργὲς (vgl. 518. Prom. 663) einen solchen deutlichen. εἰδόμην vgl. 48. 62. εὐφρόνης ganz wie νυκτός (200).

181-199. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-28

²⁷

²⁸

Atossas Traum. Bei δοκεῖν ist Subjekt bald der Träumende (188), bald das Ge- träumte (181 u. Soph. fr. 796 N.: ἐδοξάτην μοι τὼ δύ᾽ ἠπείρω μολεῖν). – ἠσκημένη, κεκοσμημένη. Eur. Ion 326: εὐ ἤσκησαι πέπλοις. – Die spe- zifisch dorische (althellenische, ho- merische, vgl. Herod. V 88: ἤ γε ἑλληνικὴ ἐσθὴς πᾶσα ἡ ἀρχαίη τῶν ام γυναικῶν ἡ αὐτὴ ἦν τὴν νῦν δω- ρίδα καλέομεν) Frauentracht war das ἱμάτιον mit περόναι, im Un- terschiede von dem ionischen χιτών ποδήρης (Herod. 1. 1. Hermann, gr. Privatalt. 22, 2-8). – μεγέθει als göttliches Wesen; s. Liv. I 7 (vgl. VIII 6): habitum formamque viri aliquanto ampliorem augustiorem- que humana. τῶν νῦν ἐκπρεπεστ. brachylogisch s. v. a. ἐκπρεπεστάτα, τῶν νῦν πολὺ ἐκπρεπεστέρα, Kr. II § 49, 10. A. 5. Vgl. Hom. A 505: ὠκυμορώτατος ἄλλων. Β 673: κάλ- λιστος ἀνὴρ τῶν ἄλλων Δαναῶν, Tac. hist. I 50 solus omnium ante se principum. κασιγνήτα, ur- sprüngliche Zusammengehörigkeit der beiden Erdteile und Völker. - Patriam autem incolebant altera graecam terram sorte nacta, altera barbaram i. e. patriam acceperant incolendam illa Graeciam, haec bar- bariem. κλήρῳ der Geschwister unter einander, wie die Götter (Hom. Ο 191). – βάρβαρον helle- nische Naivetät; 255. 337. – τούτω (188) und αὐτὼ (191), Kr. 58, 1. A. 3. τεύχειν, Kr. 55, 4. A. 7. Vgl. V. 564 f. Soph. Trach. 1238: ἀνὴρ ὅδ᾽, ὡς ἔοικεν, οὐ νεμεῖν ἐμοὶ φθίνοντι μοῖραν. ἢ μὲν, Asia that stolz mit ihrem Aufzug (dem Joch um den Nacken); da- gegen Europa (Hellas) schlug um sich. Eur. fr. 818 Ν.: εἰκὸς σφα- δάζειν ἦν ἦν ἄν, ὡς νεόζυγα πῶλον, χα- λινὸν ἀρτίως δεδεγμένον. – ξυναρ- πάζει βία wie βία φέρειν von Pfer- den, welche durchgehen Soph. El. 725, Eur. Hipp. 1224. ἄνευ χαλι- νῶν der Zügel ledig, sie abwerfend; Gegenteil 193. - πίπτει vom Wagen. σφέ nachhomerisch als Sing., Prom. 9. Sept. 469. 615. Eum. 610. vgl. σφιν 759. όπως temporal in der älteren Sprache, z. B. Hom. M 208: Τρῶες δ᾽ ἐρρίγησαν ὅπως ἴδον αἰόλον ὄφιν. πέπλους in weite- ster Ausdehnung des Begriffs, wie 1060. vgl. 182, ῥήγνυσιν, 125. Von Männern ebenso Herod. III 66. Curt. V 12, 12. Der Schmerz über sein Mifsgeschick steigert sich beim Anblick des Vaters, vgl. 163 f.

200-210. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-29

²⁹

³⁰

Bedeutungsvolles Erlebnis der Atossa nach dem Traume. ἔψαυσα πηγῆς nach dem schlimmen Traume, Ubertra- gung hellenischer Sitte, vgl. Ar. ran. 1338 ff. Eur. Hek. 72. u. a. ξύν, Ag. 111. sacrifica manu arae adstiti. βωμόν, poetische Konstruk- tion (vgl. 140 f.), wie Soph. fr. 594 N.: προστῆναι μέσην τράπεζαν. Übrigens ( οἱ Πέρσαι) οὔτε βωμοὺς ποιεῦνται οὔτε πῦρ ἀνακαίουσι μέλ- λοντες θύειν, οὐ σπονδῇ, χρέονται, οὐκὶ αὐλῷ, οὐ πέμμασι, οὐκὶ οὐλῇσι (Herod. 1 132). – ἀποτρόποισι δαί- μοσιν, οἷς ἀποτροπιαζόμεσθα τοὺς ὀνείρους Schol., vor allem Helios (Soph. Εl. 424 ἡλίῳ δείκνυσι τοὔναρ) oder Phöbus (206) nach hellenischer Vorstel Vorstellung. - ὧν τέλη τάδε, denen diese Opfergaben angehören (zu- kommen). – Φοίβου... φόβῳ, An- klang wie Ag. 1080 ff. Cho. 911. Hom. Χ 139: κίρκος, ἐλαφρότατος πετεηνῶν. – κάρα, τοῦ αἰετοῦ, vgl. 210. Hom. η 525 ff.: ἐπέπτατο .. κίρκος, ᾿Απόλλωνος ταχὺς ἄγγελος· ἐν δὲ πόδεσσιν τίλλε πέλειαν ἔχων. Herod. III 76: ἐφάνη (im Traum) ἱρήκων ἑπτὰ ζεύγεα, δύο δύο αἰγυπιῶν ζεύγεα διώκοντά τε καὶ τίλλοντα οντα καὶ ἀμύσσοντα. οὐδὲν ἄλλο η παρείχε, Kr. 62, 3. A. 7. Schol. A.: ἀετὸν τὸν Ξέρξην φησί, διὰ τὸ βασιλικὸν καὶ γενναῖον, ἱέρακα δὲ τὸ τῶν ᾿Αθηναίων ( Ελλήνων) στράτευμα, διὰ τὸ πρὸς τοὺς Πέρ- σας ἐλάττονα ἔχειν κατὰ πολὺ τὴν δύναμιν.

210-214. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-30

³¹

³²

ἔμοιγε ... ὑμῖν δὲ, 168. Nach κακῶς δὲ πράξας bricht Atossa, um der königlichen Würde nichts zu vergeben, den Gedanken an die schlimmen Folgen der Niederlage plötzlich ab und erwähnt das Tröstliche, das auch in diesem Falle noch bleibt. Vgl. Ag. 498 ἀλλ᾿ ἢ τὸ χαίρειν μᾶλλον ἐκβάξει λέγων· τὸν ἀντίον δὲ τοῖσδ᾽ ἀποστέργω λόγον. – ὁμοίως, ὥσπερ καὶ πρόσθεν. Lukian. merc, cond. 40: τοῖς γεγηρακόσιν ἵπποις ἐοικώς, ων οὐδὲ τὸ δέρμα ὁμοίως χρήσιμον. Archiloch. fr. 91: οὐκέθ᾽ ὁμῶς θάλ- λεις ἁπαλὸν χρόα. Das Rat-

215-225. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-31

³³

³⁴

Antwort des Chor- führers (in feierlichen troch. Tetra- metern). Vgl. Soph. O. R. 89 f.: οὔτε θρασὺς οὔτ᾽ οὖν προδείσας εἰμὶ τῷ γε νῦν λόγῳ. samste ist unter allen Umständen die Götter anzurufen. μῆτερ, als Königin-Mutter (156), doch vgl. 664. προστροπαῖς, supplicatione. φλαῦρον, infaustum. Vgl. Soph. El. 646 εἰ μὲν πέφηνεν ἐσθλά (nämlich φάσματα ὀνείρων), δὸς τελεσφόρα, εἰ δ᾽ ἐχθρά, τοῖς ἐχθροῦσιν ἐμπαλιν μέθες. - Eustath. Hom. Od. κ 518: οἰκεῖον νεκροῖς ἡ χοή. – γῇ vgl. 628 f. 640. πρευμενῶς mit αὐτοῦ (nicht πέμπειν) zu verbinden (bitte freundlich) gestattet V. 224. Vgl. 609. – τάδε, um folgendes, nämlich das πέμπειν u. s. w. – θυμόμαντις (vgl. θυμόσοφος, Ar. nub. 877), ἐκ τοῦ θυμοῦ μαντευόμενος, Gegenteil νοη θεόμαντις. παρήνεσα, zu Ar. nub. 174 u. Kr. 53, 6. А. 3. - τελεῖν intrs. Kr. II § 52, 2. A. 1. Unsere Traumdeutung geht dahin, es werde für dich alles gut sich er- füllen. Der Chorführer schliefst mit einem glückverheiſsenden Worte.

226-231. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-32

³⁵

³⁶

Es ist für mich ermutigend alsbald einer so wohl- wollenden Auslegung zu begegnen. κριτής, 520. Cho. 37. ἐκύρωσας, du hast diese glaubwürdige Aus- legung gegeben. Vgl. 521. - θεοῖσι, 216-219; τοῖς τε φίλοις 220 f. εὖτε, Κr. 69, 28. vgl. Sept. 338. Genauere Erkundigung nach Athen, das (wie dem Dichter so auch) Atossa (als das unmittelbare Ziel des Feldzugs) besonders wichtig ist. Die Frage der Atossa erinnert an die Frage, welche Dareios auf die Kunde von der Verbrennung der Stadt Sardes durch die Athener u. Ionier an seine Umgebung richtete, οἵτινες εἶεν οἱ Ἀθηναῖοι (Herod. V 105). Mit hoher Befriedigung mufste der athenische Zuschauer bei sich denken: „du wirst die un- beachtete Stadt näher kennen ler- nen".

232-238. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-33

³⁷

³⁸

πρὸς ταῖς δυσμαῖς τῶν φθινασμάτων τοῦ ἡλίου, fern im Westen, wo die Sonne ver- schwindet, vgl. 436. 543. Prom. 6: ἀδαμαντίνων δεσμῶν ἐν ἀρρήκτοις πέδαις. Die bauschichte Ausdrucks- weise malt zugleich die groſse Ent- fernung und erinnert dadurch den Hörer, dafs er sich den Schauplatz der Handlung weit im Osten zu denken habe. ἀλλὰ μήν (226) halb Einwendung gegen die An- gabe des Chors, halb Verwunde- rung darüber, daſs dennoch Xerxes u. s. w. Aber er hat es trotzdem gethan, weil Athen der Schlüssel zu ganz Hellas ist. γένοιτ᾽ ἄν, εἰ ᾿Αθήνας εἶλε. – ἔρξας... κακά steht als nähere Bestimmung zu τοιοῦτος (s. v. a. „um die Beschaffenheit des Heeres zu beurteilen, braucht man nur zu wissen, dafs es" u.s. w.). Vgl. Kr. 57, 10. A. 1 (letztes Bei- spiel). – Μήδους ungenau st. Πέρ- σας, 791 und sonst. Erinnerung an Marathon. ἄλλο, sc. πάρεστιν αὐτοῖς. Vgl. Herodot VII 9: Ἕλ- ληνας οὐ τιμωρησόμεθα; τί δείσαν- τες; κοίην πλήθεος συστροφήν· κοίὴν δὲ χρημάτων δύναμιν;

238. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-34

³⁹

⁴⁰

Hinweisung auf die Silber- bergwerke von Laurion, Böckh Staatsh. d. Ath. S. 420 ff.

239-248. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-35

⁴¹

⁴²

γάρ, Erklärung zu 236. τοξουλκὸς αἰχμή, bogen- spannende (55) Spitze = Pfeil. δάοις, hostibus. Speere für den Nah- kampf und Schilde, vgl. 84 f. 147. ποιμάνωρ 75. — ουν, wenn sie kein Oberhaupt haben. Herod. VII 103 κῶς ἂν δυναίατο ἐόντες γε ἐλεύθεροι πάντες ὁμοίως καὶ μὴ ὑπ᾽ ἑνὸς ἀρχόμενοι στρατῷ τοσῷδε ἀντιστῆναι; Auf diese Frage des Xerxes antwortet Demaratos: ἐλεύ- θεροι ἐόντες οὐ πάντα ἐλεύθεροί εἰσι· ἔπεστι γάρ σφι δεσπότης νό- μος, τὸν ὑποδειμαίνουσι πολλῷ ἔτι μᾶλλον ἢ οἱ σοὶ σέ. ἐπήλυδας wie Sept. 34; anders Suppl. 195. 401. 611. κιόντων 8. v. α. ἐλθόντων, von κιών (Part. Aor.). Ζυ τοῖς τεκοῦσι ( τῶν) κιόντων vgl. Kr. 47. 10. Α. 1. – δοκεῖν, Kr. 55, 1. A. 3, τάχ᾿ εἴσῃ Ag. 489. Soph. O. R. 84. - Der Bote kommt von der linken Seite (vom Standpunkt des Publi- kums). Dieses Mannes Lauf giebt sich als ein persischer kund für das Erkennen, man sieht es dem, Manne an, daſs er ein persischer Läufer ist. πρέπει Suppl. 721: πρέπουσιν ἄνδρες νήϊοι ἰδεῖν. Soph. ΕΙ. 664: πρέπει ὡς τύραννος εἶσο- ρᾶν. Eur. Suppl. 1066: πρέπεις ὁρᾶν.

249-255. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-36

⁴³

⁴⁴

Summarischer Be- richt, zuerst lyrisch (wie Ag. 503 ff.). Hesych. · ταῦς· μέγας. – πλούτου λιμὴν (nachgeahmt von Eur. Or. 1077 καὶ δῶμα πατρὸς καὶ μέγας πλούτου λιμήν), von allen Seiten ist der Reichtum in die Stadt (Susa) eingelaufen und hat in ihr Anker geworfen. - Zu 251 (vgl. 352 und zu 465) s. Westphal II S. 482. Zu 253 vgl. Soph. Ant. 277: στέργει γὰρ οὐδεὶς ἄγγελον κακῶν ἐπῶν. Πέρσαι, 171. Der Bote erblickt zuerst nur den Chor; Atossa bleibt nach der altertümlichen Ökonomie aus dem Spiele, solange der Bote und der Chor mit einander reden. βαρβάρων 187.

256-289. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-37

⁴⁵

⁴⁶

Kommos, drei Stro- phenpaare des Chors, unterbrochen je durch zwei Trimeter des Boten.

256-261. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-38

⁴⁷

⁴⁸

Der Anfang besteht aus lauter (elf) Kürzen, entsprechend dem wimmernden Charakter des Lieds; die zwei ersten Kürzen (in der Gegenstrophe vertreten durch eine Länge) bilden den Auftakt (Anakrusis), die neun andern eine trochäische Tripodie; vgl. Westphal II S. 863. ἄνιος (1055. 1061) 8. ν. α. ἀνιηρός. - νεόκοτος (Sept. 803) s. v. α. νέος. Der zweite Vers ist kretisch-logaödisch, mit einsilbiger Anakrusis. διαίνεσθε (1047. 1064) benetzet euch (mit Thränen). ὡς, ja thut es nur, dennu, s. w. διαπεπρ. 517. καὐτὸς δὲ und auch ich, 153. νόστιμον φάος wie Homer νόστιμον ἦμαρ.

262-267. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-39

⁴⁹

⁵⁰

Wahrlich unser Leben hat allzulange gewährt in unsern Augen, daſs wir solches Leid vernehmen müssen. ἀκούειν, Kr. II 55, 3. A. 20. - Die Sache ist nur zu gewiſs; ich war selbst Augen- zeuge.

268-273. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-40

⁵¹

⁵²

Zwei trochäische Verse (1. trip. catal.; 2. tetrap. cat. mit Anakrusis) und zwei logaödi- sche. Die ionische Form πολέα auch Ag. 723. ᾿ασίς (763. Suppl. 457), dagegen ᾿ασία κ. ᾿ασίας (12.57 61. 249. Prom. 735). – πλήθουσι (420) νεκρῶν Ag. 1220. – Σαλαμίνος 327, Westphal II S. 485.

274-279. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-41

⁵³

⁵⁴

ἁλίδονα, mari agi- tata. παμβαφή, ganz mit Meer- wasser angefüllt (und aufgeschwol- len). – πλαγκτούς, nach dem Sinne ( φίλους). Vgl. 303. 307. 310. ναΐοισιν, wie Suppl. 2, vgl. ναμερτῆ 246 u. zu 157. Endung wie 336. ἐμβολαῖς 409; in der Seeschlacht.

280-289. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-42

⁵⁵

⁵⁶

Drei iambische Verse (1. katal. Pentapodie mit Synkope des dritten u. vierten Iambus, 2. u. 3. Tetrapodie, bez. Pentapodie ᾿Αντιστρ. γ΄. mit Synkope im zweiten u. dritten Iambus) u. ein logaödischer, be- stehend aus Choriambus (d. h. Dak- tylus u. synk. Trochäus) und drei Trochäen. δᾶοι wie 239. – όνομα Σαλαμίνος πλεῖστον ἔχθος κλύειν wie ἔχθιστον κλύειν. αἰαῖ στρα- τοῦ φθαρέντος ist wie 116 der an- zustimmende Klageruf. δάοις, Athen seinen Feinden, also hier den Persern. ὡς . . . ἔκτισαν ist nicht ein von μεμνῆσθαι abhängiger Satz, sondern ein kausaler Nebensatz, da sich zu μεμνῆσθαι aus dem Vor- hergehenden ᾿Αθηνῶν ergänzt. - μάταν εὔπαιδας, weil sie die Söhne, καταπαίδας, ἀνάνδρους, weil sie die Gatten ver- loren haben.

290-298. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-43

⁵⁷

⁵⁸

Durch die letzten Worte des Chors indirekt aufgefor- dert löst jetzt Atossa den Chor im Gespräche mit dem Boten ab. ὑπερβάλλει enthält einen negativen Begriff (es hindert durch seine Gröfse am Sprechen und Fragen) und ist daher nach Analogie dieser Verba konstruiert (Prom. 786 f.: οὐκ ἐναντιώσομαι τὸ μὴ οὐ γεγω- νεῖν). – Soph. Phil. 1316: ἀνθρώ- ποισι τὰς μὲν ἐκ θεῶν τύχας δο- θείσας ἐστ᾽ ἀναγκαῖον φέρειν. καταστάς gefasst, ruhig; Herod. III 80 ὁ θόρυβος κατέστη. – ὅμως, an den Bedingungssatz (anderwärts an ein Partizip) angelehnt, gehört aber (begrifflich) zu λέξον. Vgl. 840. Sept. 712: πιθοῦ γυναιξίν, καίπερ οὐ στέργων ὅμως. Choeph. 115: μέμνησ᾽ Ορέστου, κεί θυραῖος ἐσθ᾽ ὅμως. Plaut, mil. 1341: bene dicatis et mihi absenti tamen. Kr. II 56, 13. A. 2. Den Worten τίς οὐ τέθνηκε hört man das ängstliche Verlangen an, zu hören, daſs Xerxes noch lebt. ἀρχέλειος für ἀρχέ- λεως (vgl. εὔγειος κ. εὔγεως), ἀρχέ- λαος, wenn nicht ἀρχελάων herzu- stellen ist. - Das epische ὅστε (vgl. Kr. II 51, 8. A. 2) selten und nur bei Äschylos im Trimeter Vgl. 762. Quem vero lugebimus ex ducto- ribus ut in sua statione mortuum? ἐπὶ σκηπτ. ταχθεὶς in imperio (dessen Zeichen hen das das σκῆπτρον ist) constitutus. - ἄνανδρον proleptisch, Folge von ἠρήμου. Soph. Ant. 881 πότμον ἀδάκρυτον οὐδεὶς φίλων στενάζει, Eur. Med. 435 τᾶς ἀνάν- δρου κοίτας ὀλέσασα λέκτρον.

299-301. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-44

⁵⁹

⁶⁰

Hom. A 88: ἐμεῦ ζῶντος καὶ ἐπὶ χθονὶ δερκομένοιο; dagegen Eur. Orest. 386: οὐ γὰρ ζῶ κακοῖς, φάος δ᾽ ὁρῶ. Soph. Ant. 600: ὃ τέτατο φάος ἐν Οἰδίπου δόμοις. – ἐκ, Ag. 900: κάλλιστον ἦμαρ εἰσιδεῖν ἐκ χείματος. - με- λαγχίμου vgl.114. Suppl. 745. Cho.11.

302-330. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-45

⁶¹

⁶²

Zur Antwort auf Atossas Frage schüttet der Bote, ehe er sich auf eine geordnete Er- zählung einläſst (337 ff.), eine Fülle von Namen aus, teils um der Dar- stellung ein konkret nationales Ko- lorit zu geben, teils um einzelne tapfere Thaten in Erinnerung zu bringen. Über die Etymologie dieser Namen s. Einl. S. 35 A. 23. στυ-

302-307. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-46

⁶³

⁶⁴

Αρτεμβάρης 29. – ἵππου 315. Thuk. I 62: ἡ διακοσία ἵππος. – βραβεὺς Lenker (Befehls- haber), vgl. 78. Ag. 230. φλοὺς 78. θείνεται wird ge- stofsen an, vgl. 310. – Σιληνίαι ein Teil des Gestades von Salamis, in der Nähe der Τροπαία ἄκρα. - Mannigfaltigkeit der Wendungen für den einen Begriff des Gefallen- seins. Mit bitterem Volkshumor 305; abschwächende Nachbildung des von einem Feinde gesprochenen Verses Hom. II 745: ἡ μάλ᾽ ἐλαφρὸς ἀνήρ, ὡς ῥεῖα κυβιστᾷ. Ähnliche Tonfärbung 310. 319. Tenago princeps indigena. ἰθαγενὴς δ. ν. α. ἐγχώριος; es war dies also nicht das Regelmässige; vgl. 44 f. mit 311; 34 f. mit 960; 38 mit 321. Herod. VII 96f. VI 53: φαινοίατο ἂν ἐόντες οἱ τῶν Δωριέων ἡγεμόνες Αἰγύπτιοι ἰθαγενέες. σποδεῖ, ferit, vgl. θείνεται 303.

308-313. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-47

⁶⁵

⁶⁶

᾿Αρσάμης 37. πε- λειοθρέμμ. (vgl. 33), Salamis. Der Schol. vergleicht das bomerische πολυτρήρωνά τε Θίσβην ( Β 502). — κύρισσον (vgl. 313. 376. 416. 458. 490. 506. Kr. II § 28, 3. A. 4) von den Leichen, welche durch die Strömung mit dem Kopfe gegen das Land getrieben werden, s. v. a. κερατίζειν. - γειτονῶν Suppl. 780 vgl. 286. – Αρκτεύς 44 f. Φαρ- νοῦχος, bei Herod. VII 88 ein Φαρ- νούχης, der aber schon in Sardes verunglückte. – ναὸς ἐκ μιᾶς, drei aus einem Schiffe.

314-319. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-48

⁶⁷

⁶⁸

Chryse, Name meh- rerer Inseln und einer Stadt in Troas. μελαίνης geht wohl nicht auf die Farbe der Pferde, sondern der Reiter. – πυρσήν steht als pro- leptisches Prädikat. Der schwarze Bart färbte sich im Blute rot. Vgl. 539. πορφυρᾶ βαφῇ d. i. βαφῇ αἵματος. Vgl. Hom. 141. – Μᾶγος entweder weil in der Zeit des Äschylos die Quantität noch nicht festgestellt war, oder weil Äschylos den medischen Volksstamm (Herod. I 101. Strab. XVII p. 727. Plin. n. h. VI 26, 29) von der gleichnamigen Priesterkaste (irrigerweise) unter- scheiden zu müssen glaubte. – μέτ- οικος dort sich (unfreiwillig, als Toter) niederlassend, dort bleibend.

320-330. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-49

⁶⁹

⁷⁰

πολύπονον, laborio- sum, von der Person, welche mit dem Speere gewaltig arbeitet, über- tragen. ᾿Αριόμ. 38. Σάρδεσιν, der Vaterstadt durch seinen Tod, wenn die Lesart richtig ist, da der Spondeus des 5. Fuſses, dessene rste Länge die letzte Silbe eines mehr- silbigen Wortes ist, eine Härte ver- ursacht, die hier nicht durch die Hephthemimeris gemildert wird. Σεισάμης: ähnliche Namen bei Herod. V 25. VII 6. Lyrna, von Steph. Byz. mit Lyrnessos in Troas identifiziert. οὐ μάλ᾽ εὐτύκως, nicht gar schön hergerichtet, der schöne Mann. Elegisch. Συέν- νεσις kilikischer Königsname. Drei sind aus dieser Zeit bekannt (R. E. VI 2. S. 1528); gemeint ist wohl der bei Herod. VII 98 ( Κίλιξ Συένν. Ωρομέδοντος); Plat. Charmid. p. 158 Α: εἰς πάντα πρῶτον εἶναι. Κιλίκων, 273. - Eur. Herakl. 8: πόνων πλείστων μετέσχον εἷς ἀνὴρ Ἡρακλέει. Kr. 49, 19. A. 5. σαι,

331-336. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-50

⁷¹

⁷²

ἀναστρέψας πάλιν (Kr. 52, 2. A. 5. Eur. Hippol. 982: ἀνέστραπται πάλιν) 8. v. a. λόγω ἀνελθών, τὸν λόγον ἀναλαβών (repe- tens). - πόσον δὲ, Kr. 69, 16. Α. 5. ἀξιῶσαι, ἄξιον ἡγήσασθαι, τολμῆ- Schol. A. vgl. vgl. Eum. 425.

337-343. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-51

⁷³

⁷⁴

πλήθους μὲν (vgl. 345) . . ἕκατι (Ar. nub. 320: ἕνεκεν γε ψυχῆς στερρᾶς): wenn es auf die groſse Zahl (allein) angekommen wäre; daher ἄν ( κρατῆσαι). βάρβαρον (187), generisch, Kr. 50, 3 mit Anm. 6. Vgl. Herod. VIII 82: ἐν τοῖσι τὸν βάρβαρον κατε- λοῦσι. Abgesehen von den 300 Schiffen (und aufser ihnen) waren 10 auserlesene vorhanden, im gan- zen also 310; Herod. VIII 82 (vgl. ib. 48) giebt 380 an, wovon 16 auf Sparta, 180 (ebenso Plut. Themist. 14; rund 200 bei Herod. VIII 61, vgl. Diod. I 15) auf Athen kamen. Auf persischer Seite 1207 auch bei Herod. VII 79, Plut. Themist. 14, sowie Diod. ΧΙ 3 ( πλείους τῶν χιλίων καὶ διακοσίων); rund 1200 bei Isokr. Paneg. 93. 97. 118 und Cornel. Nep. Themistocl. 2; noch ungenauer Plat. legg. III p. 699 В ( νεῶν χιλίων καὶ ἔτι πλεόνων ἐπι- φερομένων) und Cic. Verr. I 18. - ὧδ᾽ ἔχει λό λόγος Sept. 225. Choe. 521 vgl. Ag. 1661, hier im Sinne: ,, 80 steht es mit der Berechnung, das ist die Rechnung".

344-349. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-52

⁷⁵

⁷⁶

μή σοι δοκοῦμεν, Prom. 247. 959. Plat. Apol. p. 28 D: μὴ αὐτὸν οἴει φροντίσαι θανά- του, du wirst doch hoffentlich nicht glauben, daſs er um den Tod sich Sorge macht? λειφθ., inferiores fuisse.,,An Zahl" ergänzt sich ohne grofse Mühe aus dem ganzen Vor- hergehenden seit 334. τῇδε νοη μάχῃ zu trennen ist nicht möglich. Da auf natürlichem Wege das Geschehene rätselhaft bleibt, so sucht der Bote nach einer übernatür- lichen Erklärung. - Das Bild vom Abwägen des Geschickes Hom. 69 f. X 209 ff. Mit einem Wort: θεοὶ .. θεᾶς. - Die Frage, ob Athen noch unzerstört sei, wird nicht ein- fach bejaht (denn dies wäre gegen die Wahrheit, da die Stadt vor der Schlacht bei Salamis von den Persern eingenommen u. verwüstet worden war), sondern dahin beant- wortet, daſs, sofern die Stadt aus ἄνδρες besteht (nicht aus Mauern und Steinen), sie allerdings unzer- stört und ihre Schutzwehr sicher sei. Alkäos fr. 22: οὐ λίθοι τειχέων εὐ δεδομαμένοι, ἀλλ᾽ ἄνδρες πόλιος πύργος ἀρήϊοι. Soph. O. R. 56 f. Thuk. VII 77: ἄνδρες γὰρ πόλις, καὶ οὐ τείχη οὐδὲ νῆες ἀνδρῶν κεναί. Vgl. auch besonders Herod. VIII 61. Plut. Themist. 11. Äschin. Ι 174 (180). – ἀνδρῶν emphatisch: solange es (echte) Männer hat, be- sitzt es ausreichenden Schutz.

350-354. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-53

⁷⁷

⁷⁸

Die Stellung der Worte in 351 wie Eur. Kykl. 118: σπείρουσιν, ἢ τῷ ζῶσι, Δήμητρος στάχυν; Vgl. Hel. 1579 f. Ar. nub. 257. Ovid. trist. III 9, 12: (specula- tor) hospes, ait, nosco, Colchide, vela, venit. Der V. 352 ist wie 251 gebaut. - ἀλάστωρ (Suppl. 415. Ag. 1501. 1509) heiſsen nach Galenos αὐτοί τε οἱ ἄνθρωποι οἱ τὰ ἄλαστα (vgl. 990) ἐργασάμενοι (Soph. Ai. 374) καὶ οἱ τιμωροὶ αὐτῶν δαίμονες. Bei Äsch. findet sich nur letztere Bedeutung (Rachegeist bes. für be- gangenen Übermut), s. Nägelsbach, nachhom. Theol. S. 482f. Keck zum Agam. S. 17-21. – ποθέν um nicht zu sagen ἐκ θεῶν τινος.

355-360. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-54

⁷⁹

⁸⁰

Beschreibung des Verlaufes der Schlacht bei Salamis (355-432). ἀνὴρ Ἕλλην, der οἰκέ- της und παιδαγωγός im Hause des Themistokles, Σίκινος, im Auf- trage seines Herrn, Herod. VIII 75 (Diod. XI 17), wo auch: φράσοντα ὅτι οἱ Ἕλληνες δρησμὸν βουλεύ- ονται καταρρωδηκότες. Δρασμός war wohl das authentische gering- schätzige Wort.

361-373. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-55

⁸¹

⁸²

δόλον . . φθόνον λόγον (vgl. Suppl. 942 ff.) bilden eine Art Kette. θεῶν φθόνον auf die aufserordentliche Macht des Perserreiches. Der Mann aus dem Volke spricht im Sinne des Volkes; auch scheint der Dichter in diesem ältesten Stücke seine späteren rei- neren Gottesbegriffe noch nicht ausgebildet zu haben. Ἕλληνος d. i. obwohl er sich bei einem Hellenen der List hätte versehen sollen. Als listig erscheinen die Hellenen den Barbaren, die Ge- bildeten den Ungebildeten. Mit wohlgefälligem Lächeln mochte dies der Athener vernehmen. εὐτ᾿ ἂν, 230. Der Ausdruck pathetisch wie 357. 386. Vgl. Hom. ἦμος δ᾽ ἠέλιος κατέδυ καὶ ἐπὶ κνέφας ἦλθε. τέμενος αἰθέρος Ennius ann. 50 V. (vgl. 67. Trag. 421): caeli caerula templa, u. Trag. 227: 0 magna templa caelitum, commixta stellis splendidis! ξαι, Kr. 55, 3. A. 13. φυλάσσειν, ebd. A. 20. - Die halbmondförmige Bai von Salamis war durch die per- sische Flotte, welche sich quer vor dieselbe legte, abgeschlossen. νῆσον Αἴαντος 307. Machte sie L τά- mit ihrem Kopfe dafür verantwort- lich, daſs die Hellenen nicht ent- rinnen; vgl. Plat. legg. III p. 698 C: θάνατον αὐτῷ (dem Datis) προει- πὼν μὴ πράξαντι ταῦτα; auch 1 Kön. 20, 39. εὔθυμος wohlge- mut (vgl. 394), nichts Arges ahnend.

374-385. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-56

⁸³

⁸⁴

δεϊπνόν τε ἐπορσύ νo ντo, als ob folgte: τά τε ἄλλα παρεσκευάζοντο. - Hesychius: τρο- πώσασθαι, τὸ τὴν κώπην πρὸς τὸν σκαλμὸν δῆσαι τῷ τροπωτῆρι. Vgl. Poll. 1 87: σκαλμός· ὅθεν αἱ κῶπαι ἐκδέονται. – εὐήρετμον proleptisch; denn erst durch die Befestigung des Ruders wurden die Pflöcke mit Rudern wohl versehen. κώπης ἄναξ (vgl. 383), nachgeahmt von Eur. Kykl. 86 und im Teleph. (700 Ν.) κώπης ἀνάσσειν, welches letz- tere Aristot. Rhet. III 2 tadelt, als ἀπρεπές, ὅτι μείζον τὸ ἀνάσσειν ἢ κατ᾿ ἀξίαν. – πᾶς – πᾶς δὲ wie 403. ὅπλων ἐπιστάτης s. v. a. ὁπλί- της, ἐπιβάτης, miles classiarius, in derselben Weise wie κώπ. ἄν. 8. v. a. κωπηλάτης, ἐρέτης. – νεὼς μακρᾶς (Gegenteil στρογγύλα 8. v. α. φορ- τηγά), distributiv. – πάννυχοι vgl. Herod. VIII 76: οἱ μὲν δὴ ταῦτα τῆς νυκτὸς οὐδὲν ἀποκοιμηθέντες - παραρτέοντο. διάπλοου λεών, Schol.: διαπλέοντα τὴν θάλασσαν.

386-394. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-57

⁸⁵

⁸⁶

λευκόπωλος ἡμέρα vgl. Hom. 4 243ff. Soph. Ai. 673: τῇ λευκοπώλῳ φέγγος ἡμέρα φλέ- γειν. Theokr. 13, 11: ἁ λεύκιππος ᾿Αώς. Liv. V 23: curru albis equis iuncto urbem invectus Iovis Solisque equis aequiparari dictatorem in religionem trahebant. Dagegen Tibull I 3 extr.: Aurora can- dida roseis equis. Das Asyndeton μολπηδὸν ηὐφήμησεν, weil das Vor- hergehende näher bestimmt wird ( μολπηδὸν ist scharf zu betonen). Vgl. Kr. II 59, 1. A. 3. - Anstimmen des Päan (393) zum Beginn der Schlacht; vgl. Sept. 268. 635. Thuk. 121: ἤδη ἐπεπαιάνιστο ὡς ἐπίπλουν. Xen. anab. I 10, 10. V 2, 14: ἐπεὶ δ' ἐπαιάνισαν καὶ ἡ σάλπιγξ ἐφθέγξατο, ἅμα τε τῷ Ἐνυαλίῳ ἠλάλαξαν. VÌ 5, 27 : ἡ σάλπιγξ ἐφθέγξατο καὶ ἐπαιάνιζον καὶ μετὰ ταῦτα ἠλάλαζον. ἠ Eur. Herakl. 330: ἐσήμην᾿ ὄρθιον (laut) σάλπιγγι. Das Neutrum wie in μέγα βοᾶν, μέγα φθέγγεσθαι, λιγὺ ἀνακωκύειν (468). Kr. 46, 5. A. 6. τάφος, stupor. – ὡς φυγῇ, ὡς πρὸς φυγὴν ἀποκλῖναι μέλλοντες (Schol.). Minder ideal Herod. VIII 83; da aber bei Äschylos ein Perser redet, so konnte von diesen Zänkereien der Hellenen abgesehen werden. παιᾶνα zu Apollon als παιήων, ἀλεξίκακος, σωτήρ, mit dem Refrain ἰὴ Παιάν; vgl. 388 f.

395-398. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-58

⁸⁷

⁸⁸

Jetzt gab die Trom- pete das Zeichen zum Angriff. πάντ᾽ ἐκεῖνα, alles auf jener Seite (der hellenischen), vgl. 260. Herod. VII 34: ἐζευγμένου τοῦ πόρου ἐπι- γενόμενος χειμών μέγας συνέκοψέ τε ἐκεῖνα πάντα καὶ διέλυσε. So auch πάντα ταῦτα, zu Ar. nub. 328. ἐπέφλεγεν, nicht ἐξέκαιεν καὶ ἀνήγειρεν (Schol.), sondern ,,erfüllte mit hellem Schalle". Vgl. Soph. Oed. Τ. 186 παιὰν δὲ λάμπει. ῥοθιάδος proleptisch, denn es bezeichnet die Folge von ξυνεμ- βολή. ξυνεμβολή das gleich- zeitige Einsetzen der Ruder nach dem Takte ( ἐκ κελ.). Thuk. II 92: ἀπὸ ἑνὸς κελεύσματος ἐμβοήσαντες. Eur. Iph. T. 1405: χέρας κώπη προσαρμόσαντες ἐκ κελεύματος.

399-407. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-59

⁸⁹

⁹⁰

Herod. VIII 85: κατὰ μὲν δὴ ᾿Αθηναίους ἐτετάχατο Φοίνικες ( οὗτοι γὰρ εἶχον τὸ πρὸς Ἐλευσῖνός τε καὶ ἑσπέρης κέρας), κατὰ δὲ Λακεδαιμονίους Ἴωνες) οὗτοι δ᾽ εἶχον τὸ πρὸς τὴν ἠῶ τε καὶ τὸν Πειραιέα. Anders der we- nig glaubwürdige Diod. XI 18. Mit Herod. stimmt unsere Stelle (399 ff.), sofern naturgemäſs der attische Dichter vor einem attischen Publi- kum denjenigen Flügel besonders hervorhob, auf welchem die Athener standen. Vgl. 410. παῖδες Ἑλλή- νων epische Umschreibung ( νίες Ἀχαιῶν). δὲ im zweiten Gliede der Anaphora, Kr. 59, 1. A. 4. II 59, 1. A. 2. Liv. V 30: pro aris focisque et deum templis ac solo in quo nati essent dimicandum fore. ἕδος, τὸ ἄγαλμα καὶ ὁ τόπος ἐν ὦ ἵδρυται (Timä. lex. Plat. s. v.). Enger z. B. Dionys. Hal. Ant. I 47: Αἰνείας παραλαβών .. τὰ ἕδη τῶν θεῶν διαπλεῖ τὸν Ἑλλήσποντον. – θήκας Ag. 454. Soph. Εl. 895: ὁρῶ περιστεφῆ ἀνθέων θήκην πατρός. Plat. legg. III p. 699 C: ἤμυνεν ἱεροῖς τε καὶ τάφοις καὶ πατρίδι καὶ τοῖς ἄλλοις οἰκείοις τε ἅμα καὶ φίλοις. Herod. IV 127: μαχεσόμεθα περὶ τῶν τάφων u. a. Ar. vesp. 533f.: σοὶ μέγας ἐστὶν ἁγὼν καὶ καὶ περὶ τῶν ἁπάντων. ῥόθος (vgl. 396). Dem Hellenen ist nur seine Sprache eine artikulierte, mensch- liche; Herod. II 57: αἱ γυναῖκες, διότι βάρβαροι ἦσαν, ἐδόκεόν σφι ὁμοίως ὄρνισι φθέγγεσθαι. - Curt. III 10: iam in conspectu.. utraque acies erat, cum priores Persae in- conditum et trucem sustulere cla- morem.

408-411. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-60

⁹¹

⁹²

Schol. Apoll. Rhod. I 1089: στόλος λέγεται τὸ ἐξέχον ἀπὸ τῆς πτύχης καὶ διῆκον ἄχρι τῆς πρώρας ξύλον. ήρξε, nach Herod. VIII 84 (Diod. XI 27) Amei- nias (der Bruder des er des Äschylos). Die Festhaltung des Standpunktes des Redenden, welcher auf der feind- lichen Seite keine einzelnen Per- sonen und Namen kennt, entspricht zugleich der hohen Weise des Aschylos und vermied die Erregung von Eifersucht. Selbst dafs es ein attisches Schiff war, sagt Äsch. nur indirekt, durch φοινίσσης, s. zu V. 399. Eine ferne Andeutung von Persönlichem nur in ἄλλος. Brachy- logische Vermischung zweier Kon- struktionen: ἄλλος ἐπ᾿ ἄλλον und ἄλλη ἐπ᾿ ἄλλην. δόρυ δ. ν. α. ναῦν (nicht s. v. a. στόλον).

412-423. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-61

⁹³

⁹⁴

ῥεῦμα, 88. ἐν στενῷ, auf engem Raume (zwischen Kynosura und dem attischen Fest- lande), vgl. Herod. VIII 60. Thuk. I 74. κωπήρη στόλον, remorum apparatum. ἔμβολον (und ἔμβο- λος) δ. ν. α. στόλος 408. Und diese Verwirrung wurde von den Hellenen benützt. Die Folge davon ist parataktisch angereiht ( ὑπτιοῦτο δέ). φόνου, αἵματος. Vgl. Ag. 659f. u. Herod. VIII 12 (von der Schlacht bei Artemision): οἱ δὲ νε- κροὶ καὶ τὰ ναυπήγια ἐξεφορέοντο ἐς τὰς Ἀφέτας καὶ περί τε τὰς πρώ- ρας τῶν νεῶν εἰλέοντο καὶ ἐτάρασ- σον τοὺς τάρσους τῶν κωπέων. ὅσαιπερ Restriktion von πᾶσα ναῦς.

424-428. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-62

⁹⁵

⁹⁶

Sie schlugen drauf los wie auf Thunfische, welche im Mittelmeere herdenweise daher- ziehen und mit Harpunen getötet wurden. Plin. n. h. IX 2, 5: tanta thynnorum multitudine ut magni Alexandri classis haud alio modo quam hostium acie obvia contra- rium agmen adversa fronte direxe- rit: aliter sparsis non erat evadere. non voce, non sonitu, non ictu, non fragore terrentur, nec nisi ruina turbantur. Vgl. W. E. Weber zu Hor. sat. II 4. S. 385f. Massenhaf- ÄSCHYLOS, Perser. tigkeit und Wehrlosigkeit der Er- schlagenen. τιν' (424) aut quem- libet alium. ἐρειπ. Ag. 660. ἐρράχιζον gehört nicht mehr zum Bilde. - εὐχωλὴ ὀλλύντων, κωκύμα- σιν ὀλλυμένων nach Hom. ἔνθα δ᾽ ἅμ᾽ οἰμωγή τε καὶ εὐχωλὴ πέλεν ἀνδρῶν ὀλλύντων τε καὶ ὀλλυμένων. Bis das Erscheinen der Nacht (vgl. Eur. Iph. Taur. 110: ὅταν δὲ νυκτὸς ὄμμα λυγαίας μόλῃ; anders Sept. 390) dem ein Ende machte. ἀφείλετο mit allge- meinem Objekt. Vgl. Xenoph. Hell. I 2, 16 ᾿Αλκιβιάδης δὲ ἐδίωκεν . ., μέχρι σκότος ἀφείλετο.

429-432. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-63

⁹⁷

⁹⁸

δέκα, zu Ar. nub. 10. οὐδ᾽ ἂν, οὐκ ἄν, die we- sentliche Bedingtheit des ganzen Satzes wird gleich zu Anfang be- merklich gemacht. Hom. y 114ff.: ἄλλα τε πόλλ᾽ ἐπὶ τοῖς πά- θομεν κακά· τίς κεν ἐκεῖνα μυθήσαιτο . . ; οὐδ᾽ εἰ πεντάετές γε καὶ ἑξάετες παραμίμνων ἐξερέοις. στοιχαγοροίην, vgl. zu 157. μηδαμά s. v. a. μηδαμῇ, Prom. 526.

433-434. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-64

⁹⁹

¹⁰⁰

πέλαγος, Suppl. 469 ff. Sept. 758. Prom. 746. ἔρρωγεν Soph. O. R. 1281: τάδ᾽ ἐκ δυοῖν ἔρρωγεν. Trach. 854 : ἔρρωγεν παγὰ δακρύων. Eur. Hipp. 1338: σοὶ τάδ' ἔρρωγεν κακά.

435-440. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-65

¹⁰¹

¹⁰²

Parallelismus in der Zahl der Verse und auch im Aus- druck ( ἦλθε συμφ. πάθ. = συμφο- ρὰν ἐλθεῖν κακ.; ῥοπῇ = ῥέπου- σαν). Eur. Med. 60: ἐν ἀρχῇ πῆμα κοὐδέπω μεσοί. δὶς ἀντισ. Übertreibung, s. Einleit. S. 30.

441-446. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-66

¹⁰³

¹⁰⁴

Der Wert der ge- fallenen Perser wird gesteigert, um die Bedeutung ihres Fallens zu er- höhen. ξυμφορᾶς, Kr. II 47, 3. A. 2.

447-471. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-67

¹⁰⁵

¹⁰⁶

Vernichtung der 400 auf der Insel Psyttaleia (auch dieser Name wird nicht genannt, zu 409) aufgestellten Perser durch attische Hopliten unter Anführung des Aristeides; s. Einleitung S. 30. Vgl. Herod. VIII 76: 76: ἐς τὴν την νη- σίδα τὴν Ψυττάλειαν, μεταξύ Σαλα- μῖνός τε κειμένην καὶ τῆς ἠπείρου, πολλοὺς τῶν Περσέων ἀπεβίβασαν. ὡς ἐπεὰν γένηται ναυμαχίη, ἐν- θαῦτα μάλιστα ἐξοισομένων τῶν τε ἀνδρῶν καὶ τῶν ναυηγίων, ἵνα τοὺς μὲν περιποιέωσι, τοὺς δὲ δια- φθείρωσι. Ib. 95: Αριστείδης παραλαβὼν πολλοὺς τῶν ὁπλιτέων οἳ παρατετάχατο παρὰ τὴν ἀκτὴν τῆς Σαλαμινίης χώρης, γένος ἐόν- τες ᾿Αθηναῖοι, ἐς ἐς τὴν Ψυττάλειαν νῆσον ἀπέβησε ἀπέβησε ἄγων, γων, οἳ τοὺς Πέρ- σας τοὺς ἐν τῇ νησίδι ταύτῃ κατε- φόνευσαν πάντας. Vgl. Plut. Ari- stid. 9.

447-453. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-68

¹⁰⁷

¹⁰⁸

Vgl. Paus. I 36, 2: νῆσος δὲ πρὸ Σαλαμῖνός ἐστι καλουμένη Ψυττάλεια. ἐς ταύτην τῶν βαρβάρων ὅσον τετρακοσίους ἀποβῆναι λέγουσιν κ. τ. λ. Strab. ΙΧ ρ. 395: νησίον ἔρημον πετρῶ- δες. Als solche ein Lieblingsaufent- halt des Pan, ὃς πάντα λόφον νι- φόεντα λέλογχε καὶ κορυφὰς ὀρέων καὶ πετρήεντα κέλευθα (Hom. hymn. 19, 6 f.). Vgl. auch Eur. fragm. (Teleph.) 697 Ν.: ὃς πέτρον ᾿Αρκάδων δυσχείμερον Πὰν ἐμβα- τεύεις. ἐκ νεῶν φθαρέντες wie χρημάτων ἐκ δόμων πορθουμένων Suppl. 443. νῆσον, 15. – ἐξοι- σοίατο, vgl. ἐξοισομένων in der vor- her angeführten Stelle Herod. VIII πόρων, 457. Kr. 47, 23. τὸ μέλλον, 373. ἱστορῶν, erkun- dend, erratend, vgl. Ag. 676. Eum.

453-464. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-69

¹⁰⁹

¹¹⁰

κῦδ. ἔδ. homerisch, z. B. 216: ὅτε οἱ Ζεὺς κῦδος ἔδωκεν. αὐθ. Herod. VIII 95: ᾿Αριστείδης ἐν τῷ θορύβῳ τούτῳ τῷ περὶ Σαλαμίνα γενομένῳ τάδε ἐποίεε. φράξ. Ausführung des Begriffs ὁπλίτης. δὲ 418. – κυ- κλοῦντο (die Griechen) .. ἀμηχανεῖν ὅποι τράποιντο (die Perser) ἠράσσοντο 1. παίουσι (die Griechen), rascher Wechsel des Subjekts. πολλὰ μέν νυν (wie 412) τέλος ἐκ χερῶν .. τοξικῆς οξικῆς τ᾽ ἀ. θώμ. (Eum. 182). Zwar erlitten die Hellenen anfangs (aus der Ferne) Verluste durch Steinwürfe u. Pfeil- schüsse; schliesslich aber rückten sie den Persern auf den Leib und hieben alle nieder. παίουσι κρεοκοπ. (Eur. Kykl. 358: κρεοκο- πεῖν μέλη ξένων), 426.

465-471. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-70

¹¹¹

¹¹²

Ξέρξης κτλ. (und 469, 503, 509, vgl. 251, 352, 501, 519), malerische Arrhythmie, West- phal2 II S. 482, A.** Die Menge der o trägt mit dazu bei, dafs das Einzelne gewichtig ins Ohr fällt. Von wo aus er das ganze Heer sehen konnte. εὐαγῆ hell für das Sehen ( εὔοπτος, Hesych.), wie Hippokr. san. vict. rat. II 11: οἱ ὄρθριοι περίπατοι τὰ περὶ τὴν κεφαλὴν κουφά τε καὶ εὐαγέα καὶ εὐήκοα παρασκευάζουσι. Bei Plat. legg. XII p. 952 A. steht εὐαγέστε- ρος im Gegensatz zu σκοτωδέστερος und ἀσαφής. Ähnlich bei lat. Dich- tern caecus und surdus aktivisch und passivisch. ὄχθον, Herod. VIII 90: κατήμενος (Xerxes) ὑπὸ τῷ οὔρεϊ τῷ ἀντίον Σαλαμίνος, τὸ καλέεται Αἰγάλεως (Realenc. 2 I. S. 225 f. mit Anm.). Sein δίφρος ἀργυρόπους fiel den Hellenen in die Hände und befand sich auf der Akropolis von Athen unter den ἀριστεῖα τῆς πόλεως (Demosth. XXIV 129). ἀνακωκύσας . αγγείλας ἵησι, 542 ff. 825f. vgl. zu Ar. nub. 937. Kr. II 56, 15. Α. 2. – παραγγείλας technisch von dem augenblicklichen Kommando von Mund zu Munde (Heimsoeth, ind. Überl. S. 42). Der Inhalt des- selben ergiebt sich aus dem Zu- παρ- sammenhange. ἵησι intransitiv wie ἵεμεν Eur. Rhes. 291. ἄφαρ homerisch. Daſs Xerxes selbst auch die Flucht ergriff, ist nur indirekt angedeutet. Übrigens Herod. VIII 113: οἱ ἀμφὶ Ξέρξην ἐπισχόντες ὀλίγας ἡμέρας μετὰ τὴν ναυμαχίην ἐξήλαυνον εἰς Βοιωτούς.

472-479. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-71

¹¹³

¹¹⁴

δαίμον 345. zu Ar. nub. 1264. δαίμων wo der Gott heit eine unerfreuliche Eigenschaft oder Handlung zugeschrieben wird. Soph. Ai. 1391: καί μ᾿ ἔψευσας ἐλπίδων πολύ. Herod. VII 8: μέλλω ἐλᾶν στρατὸν διὰ τῆς Εὐρώπης ἐπὶ τὴν Ἑλλάδα, ἵνα᾿ Αθη- ναίους τιμωρήσωμαι ὅσα δὴ πεποι- ήκασι Πέρσας τε καὶ πατέρα τὸν ἐμόν. οὓς ἀπώλεσεν, es waren 6400, Herod. VI 117 in. ἀντί- ποινα (Eum. 268) πράττειν, εἰσπρ., ἀπαιτεῖν, exigere, Cho. 311. Eum. 623f. δοκῶν 188. ναῶν μόρον welche nicht in den Untergang der Schiffe hineingezogen worden sind.

480-487. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-72

¹¹⁵

¹¹⁶

ναῶν γε mit dem Sinne: „es sind ja auch von den Schiffen manche übrig geblieben und deren Führer" u. s. f. κατ' οὐρον Sept. 690. Sie benützen den günstigen Wind zur Flucht. - οὐκ εὔκ. φυγ. 422.470. Das unter Mardo- nios in Hellas zurückgelassene Heer bleibt, um den Eindruck nicht abzu- schwächen, hier (vgl. V. 796 ff.) un- erwähnt. κρην. γάνος, labender laben Quell, 615. Eur. Suppl. 1149: Ασω- ποῦ γάνος. „Vor Durst verschmach- tend" giebt den Grund an, warum sie zu gierig tranken und infolge dessen starben. Wir andern (die wir nicht dort unsern Tod fanden) zogen von Schweratmigkeit er- schöpft weiter. Nach ἔν τε Βοιωτ. χθονὶ ist nicht fortgefahren ἔν τε Φωκέων ( Θεσσαλῶν κτλ.) χθονί, sondern die Teilung nach Örtlich- keiten, um Eintönigkeit zu ver- meiden, gekreuzt durch die Er- zählung der Erlebnisse (Lebenblei- ben und Sterben, verschiedene Todesursachen). Vgl. Ag. 99 παίων τε γενοῦ τῆσδε μερίμνης, ἢ νῦν τοτὲ μὲν τότε δ᾽ κτέ. Der Rück- weg war derselbe wie der Herweg: Thessalien, das malische Gebiet (Thermopylen), Doris, Phokis, Bö- otien, Attika. Herod. VII 198: πρώτη πόλις ἐστὶ ἐν τῷ κόλπῳ (dem malischen).. ᾿Αντικύρη· παρ᾿ ἣν ποταμὸς Σπερχήϊος, ῥέων ἐξ Ἐνιήνων, ἐς θάλασσαν ἐκδιδοῖ.

488-491. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-73

¹¹⁷

¹¹⁸

Strab. IX p. 429: ἔχουσι τὰ μὲν πρὸς Εὐβοίᾳ καὶ Θερμοπύλαις τις Μαλιεῖς καὶ οἱ Φθιῶ- ται ᾿Αχαιοί, τὰ δὲ πρὸς τῷ Πηλίῳ Μάγνητες. Vgl. ib. p. 433: ἡ Αλος Φθιώτις καλεῖται καὶ ᾿Αχαιϊκή. Achaia ( Φθιώτις) der südöstlichste Teil Thessaliens. ὑπεσπανισμ. 1024. Cho. 577. Herod. VIII 115: καὶ τῶν δενδρέων τὰ φύλλα καταδρέποντες κατήσθιον ταῦ- τα δ᾽ ἐποίευν ὑπὸ λιμοῦ· ἐπιλαβών δὲ λοιμός τε τὸν στρατὸν καὶ δυσεν- τερίη κατ᾿ ὁδὸν διέφθειρε. Justin. II 13, 12: multorum dierum inopia contraxerat et pestem, tantaque foeditas morientium fuit ut viae cadaveribus implerentur etc. Oros. II 10: labore, fame ac metu dista- buerunt.

492-499. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-74

¹¹⁹

¹²⁰

ἔς τε Κr. (II.) 68, 9. A. 2. " Ἄξιος, Makedoniens Hauptstrom u. Ostgrenze vor Philipp II., mit schwierigem Übergang; Realenc. I, 2. S. 2204. Βόλβη, groſser Landsee in Mygdonien, östlich von Thessalien, weithin von Sumpfland umgeben, s. ebds. S. 2425. Fluvii et paludes saepissime vocantur δονακώδεις, δονακοτρόφοι, δονακοχλόαι. Hom. Σ 576, Eur. Iph. A. A. 179. 79. Iph. T. 400 (Blomf.). Παγγαίον nordwestlich vom Bolbesee, bei Philippi, zwischen Strymon u. Nestos, wie das Edoner- land. ταύτῃ wo wir am Strymon anlangten. ἄωρον nach dem Maſsstabe von Hellas. Übrigens fand die Schlacht bei Salamis am 20. Boëdromion statt (ungefähr 10. Sept.), und Xerxes brauchte auf dem Heimwege von Thessalien an bis zum Hellespont 45 Tage (Herod. VIII 115). Strymon bedeutend östlich vom Axios, aber westlich vom Pangaios und Edonerland. ἁγνοῦ persisch? Herod. I 138: ἐς ποτα- μὸν ὸν οὔτε ἐνουρέουσι οὔτε ἐμπτύ- ουσι, οὐ χεῖρας ἐναπονίζονται, οὐδὲ ἄλλον οὐδένα περιορῶσι, ἀλλὰ σέ- βονται ποταμοὺς μάλιστα. – οὐδα- μοῦ nullo loco (numero) habere; Soph. Ant. 183: τοῦτον οὐδαμοῦ λέγω.

500-507. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-75

¹²¹

¹²²

Hom. Ψ 227: ὑπεὶρ ἄλα κίδναται ἠώς. Herod. VIII 22: ἅμα ἡλίῳ σκιδναμένῳ. πρὸ τοῦ ἥλιον ἀνατεῖλαι καὶ τὸ πεπηγὸς θερμᾶναι, Schol. A. - Es war dies die letzte Gefahr die sie zu be- stehen hatten. διίημι dissolvo.

508-514. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-76

¹²³

¹²⁴

Θρήκην κτλ., auch der Vers schleppt sich mühsam von der Stelle; s. 465. οὐ πολλοί τινες vgl. Herod. VIII 115: Ξέρξης Μαρ- δόνιον ἐν Θεσσαλίῃ καταλιπών αὐτὸς ἀπικνέεται ἐς τὸν πόρον τῆς διαβάσιος (Hellespont).. ἀπά- γων (mit nach Asien nehmend) τῆς στρατιᾶς οὐδὲν μέρος, ὡς εἰπεῖν. Denn die 60000 M. welche Mar- donios unter Artabazos bis an den Hellespont mitgeschickt hatte kehr- ten hier um (ib. 126) und waren noch bei Platää 40 000 Mann stark (ib. IX 66). ἑστιοῦχον Sept. 73. Soph. Ant. 1083: ἑστιοῦχον εἰς πόλιν. πόλιν Acc. des Subjekts. Ist Wahrheit, aber nicht die ganze, 329 f. θεός, durch seine Stellung den religiösen Gesichts- punkt nachdrücklich hervorhebend.

515-520. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-77

¹²⁵

¹²⁶

δυσπόνητε Schol. σας. Α: χαλεποὺς πόνους ἡμῖν ἐμποιή- ἐνήλου insultasti; vgl. die krit. Bemerkungen. – οἳ ᾿γὼ τ. 445. νυκτὸς ὄψις ἐνυπν. Kr. 47, 9. Α. 7. – ἐκρίνατε 226. Atossa hat die tröstliche Seite der Deutung des Chors ausschliesslich aufgefafst und behalten.

521-526. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-78

¹²⁷

¹²⁸

ἐκύρωσεν (dahin entschieden hat), scil. ἐμὲ τοῦτο ποιῆσαι. Vgl. 227. 522 vgl. 216. 523 nach 220. Ar. nub. 305: οὐρανίοις τε θεοῖς δωρήματα. Vgl. 981. Als Geschenk einen πέλα- νος (204). Ausführung der anfäng- lichen Absicht (229), woran At. durch die Zwischenfragen 230 ff. und das Auftreten des Boten ver- hindert worden war. Zwar kommt sie damit zu spät; doch hilft es ὡς vielleicht für die Zukunft. ( ταῦτα ποιήσω) ἐπ᾿ ἐξειργασμένοις, vgl. Cho. 739. Soph. Ai. 377: τί δῆτ᾽ ἂν ἀλγοίης ἐπ᾽ ἐξειργασμένοις; Herod. VIII 94: ἐπ᾿ ἐξειργασμένοισι ἐλθεῖν. εἴ τι, Kr. 65, 1. Α. 10.

532-547. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-79

¹²⁹

¹³⁰

Atossa und der Bote ab. Drei anapästische Hypermetra zum Abschlusse des ersten Epeis- odion und zur Einleitung des ersten Stasimon. Vgl. Westphal2 II S. 414f. Das erste System spri spricht von der Trauer, in welche das ganze persische Reich durch die schlimme Nachricht gestürzt ist; das zweite hebt in dieser Beziehung insbesondere das weibliche Ge- schlecht ( γυναικοπλ. ὅμιλος, 122), das dritte die Gattinnen der Gefal- lenen hervor (vgl. 13. 63f. 122 ff. 289. 579ff.), und schliefst mit dem Ge- danken, daſs auch der Chor (zu- gleich der Vertreter der greisen Väter) an dem allgemeinen Schmerz teilnehme, was er denn durch sein Lied bethätigt.

532-536. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-80

¹³¹

¹³²

Ζεῦ βασιλεῦ Ag. Central- 355. zu Ar. nub. 2. punkte des Reichs wie 16. 117 ff. πένθει δνοφερῷ, vgl. 114, Hom. P 591 τὸν δ᾽ ἄχεος νεφέλη ἐκάλυψε μέλαινα.

537-540. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-81

¹³³

¹³⁴

Gar viele Frauen sind dadurch in tiefe Betrübnis versetzt. Eur. Herakl. 76: τὸν γέ- ροντ᾿ ἀμαλόν. κατερεικ. (1060) vgl. 125. Sappho fr. 67: καττύπτε- σθε, κόραι, καὶ κατερείκεσθε χί- Στρ. α΄. τωνας. διαμυδαλέους permadi- dos, proleptisches Prädikat. Vgl. Eur. Suppl. 987 δάκρυσι νοτερὸν ἀεὶ πέπλων πρὸς στέρνῳ πτύχα τέγξω. Dumpfer Charakter des Schlusses durch starke Vertretung des U-Lauts. Vgl. 546f. u. 465.

541-547. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-82

¹³⁵

¹³⁶

ἁβρόγοοι wie ἁβρο- πενθεῖς 135. ἄνδρας ἀρτιγάμους, λέκτρων εὐνας wie νεογάμους. πέδαις Pers. 6, ὦ λέκ- δεσμῶν τρων δύο συγγενεῖς εὐναί Eur. Herc. 798. ἀφεῖσαι (sie muſsten darauf verzichten) enthält den Grund νοη ποθέουσαι, vgl. 468 f. αἴρω gehört dem Sinne nach als Objekt πολλὰ πένθη ( μόρου), vgl. Soph. Oed. T. 1225 ὅσον δ᾽ ἀρεῖσθε πένθος, Eur. Herc. 146 ὑπὲρ τὴν ἀξίαν τὸ πένθος αἴρεσθε. Die Be- Zu f deutung von αἴρω bezieht sich auf den hohen Ton der Klage. Vgl. βοὴν ἱστάναι. - δοκίμως, in echter, unverfälschter, aufrichtiger Weise. Vgl. 863 οὐκ ἀμφιβόλως... ἤσειν κept. ἄλγος, 872 δόλος οὐδεὶς μὴ ἐκ φρενὸς ὀρθῶς με λιγαίνειν, 919 ἐτύ- μως δακρυχέων ἐκ φρενός. Die Klage kommt vom Herzen.

548-557. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-83

¹³⁷

¹³⁸

Das erste der drei Strophenpaare setzt sich aus kata- lekt. troch. Tetrapodieen teils mit, teils ohne Anakrusis zusammen. Nur der zweite Vers ist logaödisch, der fünfte eine katal. troch. Penta- podie, die beiden letzten Phere- krateen. Inhalt: So ist denn Persien durch Xerxes seiner Männer beraubt. Unter Dareios kam doch der- gleichen nicht vor. Sept. 330: βοᾷ δ᾽ ἐκκενουμένα πόλις. – Gleichheit des Subjekts ( Ξέρξης, Gegenstr. v ᾶες) bei denent- gegengesetzten Handlungen ( ἄγα- γεν . . ἀπώλεσεν), vgl. Eur. Phoen. 1689: ἓν ἡμάρ μ᾽ ὤλβισ᾽, ἕν μ᾿ ἀπώλεσεν und bes. Ovid. fast. II 235 f.: una dies Fabios ad bellum miserat omnes, Ad bellum missos perdidit una dies. Nach Atossas Abtreten übt der Chor freie Kritik. ἐπέσπε (ohne Aspiration wie bei Homer), administravit. Herod. ΙΙ 96: ἕλκει τὴν βᾶριν· τοῦτο γὰρ δὴ οὔνομά ἐστι τοῖσι πλοίοισι τού- τοισιν (in Ägypten, vgl. ib. 41. Diod. I 92. 96 s. fin. Prop.. IV 10, 44); Suppl. 836. 874 einem Ägypter in den Mund gelegt, wie hier Per- sern, und Eur. Iph. Α. 249 βαρβά- ρους βάριδας; in der spätern Litte- Στρ. β΄. ratur aber kurzweg für Schiff, Kahn gebraucht. - τίπτε, Ag. 975. Δαριαῖος, eine auch bei Xenophon u. Ktesias vorkommende Namens- form, welche dem persischen Darâjavaus am nächsten steht. τότε von einem dem Redenden im Sinne liegenden früheren Zeit- punkte (vgl. 495); zu Ar. nub. 1215. Die Greise loben den früheren König auf Kosten des jetzigen (Hor. A. p. 173); vgl. aber auch oben S. 32-34. – τόξαρχος, ἡγεμὼν τῶν τοξικωτάτων Περσών, Schol. B. ἄκτωρ, Eum. 399.

558-567. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-84

¹³⁹

¹⁴⁰

Umfang der Nieder- lage. Xerxes selbst rettete kaum das Leben. λινόπτεροι, velivolae, wie λινόπτερα . . ναυτίλων ὀχήματα Prom. 467. κυανῶπις (Suppl. 743) s. v. a. κυανόπρωρος, κυανέμ- βολος (Eur. Εl. 436), vgl. Suppl. 716. – νᾶες dreimal die persischen. Ἰαόνων, der Hellenen, 178. ἐκφυγεῖν, wie 189: sei entkommen, wie wir hören. δυσχίμους (Sept. 509. Cho. 184. Fragm. 333 N.), un- wirtlich, wild.

568-575. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-85

¹⁴¹

¹⁴²

Grösstenteils logaö- dische Strophe, deren Verse meist durch klagende Interjektionen von einander getrennt sind. Der dritt- letzte Vers iambische Dipodie mit Interjektion; der letzte eine trochä- ische Tripodie mit iambischer Ana- krusis. Vgl. Westphal2 II S. 830. Klage über die zuerst bei Salamis Gefallenen. ληφθέντες πρὸς πρωτομόροιο ἀνάγκας (necessitate prioris fati oppressi) in Gegensatz zu den auf der Flucht in Thracien Umgekommenen. – Κυχρεύς, sala- minischer Heros, nach welchem die Insel früher Kychreia geheiſsen haben soll. Ein Κυχρεῖος πάγος daselbst bei Strab. IX p. 393 und Steph. Βyz. – στέμβονται ( στέμβω, ὃ σημαίνει τὸ κινεῖν συνεχῶς, οὗ μέμνηται Αἰσχύλος Etym. Gud. p. 85, 44), werden von der Flut hin und her bewegt (nachher γναπτό- μενοι). Das Wort, das vor στένε leicht ausfallen konnte, fehlt in der handschriftlichen Überlieferung. οὐράνια Suppl. 808. Soph. Ai. 194: οὐρανία ἄτα. Ar. ran. 781: ὁ δῆ- μος ἀνεβόα .. οὐράνιόν γ᾽ ὅσον. ἀμβόασον ἄχη, 636. 581 f. δυσ- βάϋκτον (13), infausto eiulatu editus. Häufung synonymer Ausdrücke wie 635 f.

576-583. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-86

¹⁴³

¹⁴⁴

Erste Hälfte die Στρ. γ΄. Thatsache, zweite der Jammer dar- über (wie in der Strophe). Im Meere schrecklich herumgestofsen, werden sie von den Fischen zer- rissen. Herod. VI 44: θηριωδεστά- της ἐούσης τῆς θαλάσσης ὑπὸ τῶν θηρίων διεφθείροντο ἁρπαζό- μενοι. τᾶς ἀμιάντου ἁλοσύδνας (wie Hom. δ 404 καλῆς ἀλοσύδνης) 8. ν. 2. τῆς ἀμιάντου θαλάσσης. Schol. οὐ γὰρ μιαίνεται πώποτε καὶ πολλῶν μολυσμάτων ἐπιχυθέν- των αὐτῇ. Die kinderlosen Eltern, unendliches Leid beklagend, lassen den vollen (höchsten) Schmerz in Jammerrufen laut werden. ἀπύου- σιν 123. Mit τὸ πᾶν ἄλγος vgl. Herod. VII 3 ἡ γὰρ Ἄτοσσα εἶχε τὸ πᾶν κράτος.

584-590. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-87

¹⁴⁵

¹⁴⁶

Daktylisch-trochäi- sche Logaöden. An die Darstellung des Eindrucks der Niederlage auf die nächsten Angehörigen schliefst sich an die der Wirkung auf weitere Kreise: Furcht, daſs jetzt die unter- worfenen Völker das persische Joch abschütteln und dadurch der Zer- fall des ganzen Reiches eintrete. Neque amplius tributa pendunt necessitatibus quae a dominis impo- nuntur. Eur. Andr. 132 δεσποτῶν ἀνάγκαις. προπιτν. vgl. 152. ἄζονται, bezeigen ihre Ehrfurcht dadurch dass sie auf die Kniee fallen.

591-597. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-88

¹⁴⁷

¹⁴⁸

Wie in der Strophe, zuerst die Folgen (besonders im Innern des Reiches selbst) und dann die Ursache. Liv. VI 16 extr.: amotus dictaturae terror et linguam et animos liberaverat hominum. βάζειν, konsekutiver Infinitiv. ois nach dem kollektiven λαός, Kr. 58, 4. Α. 1. – αἱμαχθεῖσα ἄρουραν, Kr. 52, 4. A. 2. Αἴαντος νᾶσος 307.368.- περικλύστα, vgl. 879. Die Macht der Perser ist in Salamis begraben.

598-606. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-89

¹⁴⁹

¹⁵⁰

A Atossa kehrt aus dem Palaste zurück, zu Fuſs, ohne königlichen Schmuck. Dienerinnen tragen ihr Gegenstände zum Opfern nach. βροτείων, rerum huma- narum. – ἐμπερής, eine auch bei Sophokles (fr. 412 D.) vorkom- mende Form für ἔμπειρος. Äschylos wählte diese Form, weil er im 5. Fuſse dem Spondeus den Jambus vorzog. φιλεῖ, das Subjekt er- giebt sich aus τινά. Ebenso wie der Glückliche leicht allzu sicher wird. εὐροῇ vgl. die stoische εύροια τοῦ βίου. πεποιθέναι abhängig νοη φιλεί. Der Ausdruck δαί- μονα τύχης ist auffallend. Vgl. Anhang. - πάντα μὲν, als ob folgen sollte πάντα δὲ θορύβου πλέα. Da aber dieser Gedanke bei der Ausführung von πάντα in unter- geordneter Weise gebracht wird ( βοᾷ δ᾽ κτέ.), so fällt der Gegen- satz zu πάντα μὲν weg. Vgl. 482 ff. ἐν ὄμμασίν τε: dem würde ἐν ὠσί τε entsprechen. Weil der Satz eine andere Wendung erhält, tritt d ὲ für τὲ ein. Überall Ängstigen- des: in den Augen erscheinen widrige Zeichen der Götter, in den Ohren tönt ein Klang, der kein Heil verkündet.

607-618. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-90

¹⁵¹

¹⁵²

ἄνευ τ᾿ ὀχημάτωνHyperbaton. κέλευθον ἔστειλα wie Eurip. Tro. 168: στέλλουσ᾽ ᾿Αρ- γεῖοι νόστον. Vgl. Pers. 177. Prom. 392. Agam. 1113. - Einfacher ist der Apparat bei der Nekromantie nach Hom. x 518 ff. ( χοὴν χεῖσθαι πᾶσιν νεκύεσσιν, πρῶτα μελικρήτῳ, μετέ- πειτα δὲ ἡδέι οἴνῳ, τὸ τρίτον αὐθ᾽ ὕδατι; vgl. 1 26 ff.). Nachahmung unserer Stelle bei Eur. Iph. Taur. 160 ff. vgl. ibid. 633 ff. Übrigens vgl. zu V. 203. – ἁγνῆς gesund, ohne Körperfehler. – ἡ ἀνθεμουρ- γός die Biene, wie φερέοικος die Schnecke Hes. Op. 571, πέντοζος die Hand ebd. 742. – λιβάσιν ... μέτα, Κr. ΙΙ 68, 27 a. παρθένου, Schol. καθαρᾶς. – άγ · ἀγρίας ex agris provenientis. παλαιᾶς ἀμπέ- λου, Übertragung der Eigenschaft des Weins auf den Weinstock; vgl. Eur. Alk. 757 : πίνει μελαίνης μητρὸς εὔζωρον μέθυ. - Eur. bei Ar, ran. 1321: οἰνάνθας γάνος ἀμπέλου. – Ovid. met. VIII 295: cum ramis semper frondentis olivae. Sid. Apoll. XV 5: aeternum virens oliva. βίον vgl. Theokr. XXV 15: μελιη- δέα ποίην λειμῶνες θαλέθουσιν. Ar. nub. 570: αἰθέρα . βιοθρέμ- μονα πάντων. Verg. Aen. V 304 flava oliva; aber Anakr. fr. 78 Bgk. χλωρὰ ἐλαία, und Soph. O. K. 701 γλαυκᾶς ἐλαίας. καρπ. hier vom Öl selbst. Kranz zur Aus- schmückung des Grabes, Soph. El. 895. — Chairem. fr. 5 Ν.: κισσός, ἐνιαυτοῦ παῖς; fr. 9 ἀνθηροῦ τέκνα ἔαρος πέριξ στρώσαντες; fr. 10: ( ἄνθη) τὰ λειμώνων τέκνα.

619-622. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-91

¹⁵³

¹⁵⁴

χοαῖσι νερτέρων an die Gestorbenen (inferi), wie Cho. 15; anders 622. Inhalt des Lieds bestimmt durch ὕμνους und ἀγκα- λεῖσθε. – δαίμονα, vgl. Manes und Divus. γαπότους proleptisch, terra bibendos. Während Atossa mit dem Totenopfer beschäftigt ist, singt der Chor sein Lied. a

623-632. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-92

¹⁵⁵

¹⁵⁶

Die Übergangsana- pästen (vgl. 532 ff.) zerfallen in zwei Systeme, deren erstes an Atossa, das zweite an die chthonischen Gottheiten gerichtet ist. – πρέσβος Ag. 855. 1393. ὑπὸ θαλάμους γῆς, zu Prom. 67. Dreizahl der an- gerufenen Götter, zu Ar. nub. 1234. βασιλεῦ, s. 650. ψυχήν, τὴν Δαρείου (Schol.). – ἐς φῶς, zu Ar, nub. 632. Wenn es ein weiteres Mittel der Abhilfe giebt, und er es kennt, wird er es ge- wiſs mitteilen (vermöge seines Wohlwollens für Persiens Land und Volk). - μόνος θνητῶν wie solus omnium ante se principum (zu 184): er allein dürfte können, was kein Sterblicher vermag. Vgl. Anhang. Das zweite Stasimon (633-680) besteht aus 7 Strophen und enthält eine Beschwörung des Schattens von Dareios.

633-639. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-93

¹⁵⁷

¹⁵⁸

Anrufung des Da- reios. Zweifelnde Frage ob er sie auch höre. Der erste Vers chori- ambisch, der zweite trochäisch (mit Anakrusis); darauf nach zwei Gly- koneen ein trochäischer Vers (mit Anakrusis) und ein Pherekrateus. - Fünf Epitheta von βάγματα (lau- tes Klagelied). Oder soll (muſs) ich über die Maſsen laut rufen, damit er drunten mich hört?

640-646. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-94

¹⁵⁹

¹⁶⁰

Bitte an die Götter der Unterwelt ihn heraufzulassen. ἰόντ᾽ αἰνέσατε nach Analogie von Kr. 56, 6. A. 1. u. 2. - Virum qualem (cuius similem) numquam Persis terra texit. τὸν οἷον.. ἐκάλυψεν wie οἱ οἷοίπερ ὑμεῖς ἄν- δρες, Kr. I 50, 8. A. 16.

647-651. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-95

¹⁶¹

¹⁶²

Begründung der Bitte und Erneuerung derselben. Der erste Vers choriambisch-logaö- disch, der zweite ionisch, der dritte logaödisch. – ὄχθος 658. vgl. Cho. 4: τύμβου δ᾽ ἐπ᾿ ὄχθῳ τῷδε. – ἀνάκτορα wie Cho. 357 σεμνότιμος ἀνάκτωρ. Δαριαῖον 554.

652-656. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-96

¹⁶³

¹⁶⁴

Nähere Begründung des vorhergehenden Lobes des Da- reios; vgl. 555. - οὔτε – δέ, Kr. 69, 16. A. 6. Vielleicht aber hat es ursprünglich οὐδὲ geheiſsen. ἄταις, aber der Skythenfeldzug und θεο- Marathon? vgl. oben S. 33. μήστωρ vgl. Hom. Η 366: θεόφιν μήστωρ ἀτάλαντος. Die episch- ionische Form ἔσκε bei Asch, nur hier, bei Soph. u. Eur. nie. δούχει, ἐκυβέρνα. πο-

657-664. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-97

¹⁶⁵

¹⁶⁶

Speziellere Auffor- derung zu erscheinen, jetzt an Da- reios selbst gerichtet. Rascher Wech- sel der Rhythmen, entsprechend der Erregung des Chors. βαλήν, hebräisch בַּעֲלֵנוּ unser Herr; vgl. אֲדוֹנִי ," Άδωνις, mein Herr. Im Munde der Semiten trat das Wort den Hellenen meist in der Suffixform entgegen, und diese wurde daher von ihnen für die eigentliche Na- mensform gehalten. Sext. Emp. p. 672, 26 Bk.: οἱ παρὰ τῷ Σοφοκλεί ποιμένες ῾ἰὼ βαλλήν᾽ λέγοντες ἰὼ βασιλεῦ λέγουσι φρυγιστί. Hesych. Ιρ. 685: βαλλήν· βασιλεύς, φρυγιστί. So das phrygische βαληναῖον ὄρος bei Pseud.-Plut. fluv. 12, 3 s. v. a. βασιλικόν und das phryg. Königs- fest βαληναῖος ἑορτή. – Ζυ ἀρχαῖος vergleicht Westphal Aelian. v. h. XIII 3 in.: Ξέρξης .. τοῦ Βήλου τοῦ ἀρχαίου διασκάψας τὸ μνῆμα (vgl. Strab. XVI p. 738), und be- zieht es auf den stehenden Beinamen ἴθι steht wie eine Interjektion (sla), daher ist - בֵּל אֵיתָן des Baal Ἐπῳδός. der Hiatus statthaft. Ebenso bei ἄνα Soph. Αi. 193. Vorausankün- digung des (königlichen) Kostüms, in welchem Dareios erscheint. Fuſs- bekleidung: εὔμαρις (Eur. Or. 1370), kothurnartig und safranfarbig (vgl. luteus soccus, Catull 59,8; puniceus cothurnus, Vergil. ecl. 7, 31); Kopf- bedeckung die tiara recta (Sen. benef. VI 31, 12: ut curru vectus intraret rectam capite tiaram ge- rens, id solis datum regibus etc.), kronenartig (steif und oben gezackt, nach Abbildungen, s. Caylus Re- cueil d'ant. II p. 124). – φάλαρον, apex. In der Ilias immer βάσκ ἴθι. – πιφαύσκων, Schol. φαίνων, leuchten lassend. Herod. III 89: διὰ ταύτην τὴν ἐπίταξιν τοῦ φόρου καὶ παραπλήσια ταύτῃ ἄλλα λέγουσι Πέρσαι ὡς Δαρείος μὲν ἦν κάπηλος, Καμβύσης δὲ δεσπότης, Κύρος δὲ πατήρ, letzterer ὅτι ἤπιόςτε ( ἦν) καὶ ἀγαθά σφι πάντα ἐμηχανήσατο.

665-672. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-98

¹⁶⁷

¹⁶⁸

Zweck, für welchen Dareios erscheinen solle. - Schwere u. unerhörte ἄχη vernehmen, vgl. 693. Dindorf δέσποτα δεσποτᾶν; s. Anhang. ἐπ᾿ ἀχλὺς πεπόταται (Eum. 378 f.) und κατὰ πᾶσ᾽ ὄλωλε 102. 917. – νεολαία, Suppl. 686. κατόλωλε, absichtlich starker Aus- druck (vgl. 251. 345. 716. 729). Das Kompositum wurde von spå- teren Schriftstellern aufgefrischt.

673-680. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-99

¹⁶⁹

¹⁷⁰

πολύκλαυτε, vgl. Soph. Αi. 695 ὦ Πὰν Πὰν ἁλί- πλαγκτε φάνηθι, Theokr. 17, 660 ὄλβιε κῶρε γένοιο, Aen. II 283: quibus, Hector, ab oris exspectate venis? Kr. II 45, 2. A. 4. Über das Nachfolgende s. Anhang. Un- zweifelhaft ist nur, daſs an die Vernichtung des Landheers ( Αν- τιστρ. γ΄) hier nun auch die der Flotte angereiht wird; daſs der volltönende A-Laut am Schlusse mit Absichtlichkeit gehäuft ist (vgl. 539 f.); dafs τρίσκαλμοι (376) νᾶες = τριήρεις, und νᾶες ἄναες ein Ausdruck ist wie ἄχαρις χάρις (Prom. 545 u. a.), νόμος ἄνομος (Ag. 1142), ἄπολις πόλις (Eum. 547), παῖδες ἄπαιδες (Eum. 1033). Infolge des Opfers der Atossa und der Anrufung des Chores er- scheint das εἴδωλον Δαρείου aus der Unterwelt herauf an seinem Grabe. Vgl. S. 36. Erst jetzt wird Dareios sichtbar, wie das Schweigen des Chors im Vorhergehenden und dessen nunmehriges Verhalten be- weist. Er wendet sich zuerst an den vor ihm stehenden Chor (Atossa steht auf der Seite).

681-685. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-100

¹⁷¹

¹⁷²

πιστά, 1. 623. πιστῶν, wohl nicht Gen. der An- gehörigkeit, sondern partitivus; Soph. Ο. R. 465: ἄρρητ᾽ ἀρρήτων. Ο. Κ. 1237: κακὰ κακῶν. Phil. 65: ἔσχατ᾽ ἐσχάτων κακά. Er setzt voraus, daſs ein Reichsunglück der Anlaſs zu seiner Berufung sei; vgl. 693. Allitteration wie 751. Sept. 1004. Ag. 233 f. 1167 u. sonst. στένει, κέκοπται scil. πόλις. Sitte bei einem Gebet an die θεοὶ χθόνιοι mit Schlag oder Fufsstofs (hier beim tripudium des Chors) gleichsam an den Eingang zu ihrer Wohnung, die Erde, zu pochen s. Hom. I 568 u. Nägelsbach, nach- homer. Theol. S. 214, vgl. S. 102. Zur ταρβῶ, Schlimmes ahnend.

686-693. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-101

¹⁷³

¹⁷⁴

ὀρθιάζ. (389), Ag. 29. 1120. Cho. 271. Zu den all- gemeinen Schwierigkeiten kommt noch die besondere, in der Natur der Beherrscher liegende, hinzu. ἄλλως τε πάντως Prom. 636. Eum. 726. Plat. Apol. p. 35 D: ἄλλως τε μέντοι νὴ Δία πάντως καὶ ἀσεβείας φεύγοντα. Die selbständige Wen- dung nach ἄλλως τε καί ist selten. Auctoritate mea perfeci ut veni- rem, vgl. Xen. Hell. VIII 1,42: ἐνδυναστεύει ὁ Ἐπαμεινώνδας ώστε μὴ φυγαδεῦσαι τοὺς κρατίστους. — τάχυνε, vgl. 697 ff. Propert. V 7, 91 luce iubent leges Lethaea ad stagna reverti.

694-699. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-102

¹⁷⁵

¹⁷⁶

Ionici (bezeichnend für die verlegene Unsicherheit des Chors), geschlossen durch einen Parömiakus. Anders Westphal2 II S. 428 f. Das Schweigen des in stummer Ehrfurcht zu Boden ge- worfenen Chors bringt den Dialog wieder in seine normale Bahn. ἀντία λέξαι, dir gegenüber reden, 701 ἀντία φάσθαι, dir gegenüber es sagen. Vgl. Hom. ο 377 ἀντία δε- σποίνης φάσθαι und zum Gedanken ψ 106 οὐδέ τι προσφάσθαι δύναμαι ἔπος οὐδ᾽ ἐρέεσθαι οὐδ᾽ εἰς ὦπα ἰδέσθαι ἐναντίον. Cho. 35: περὶ φόβῳ. Pind. Pyth. V 77: λέοντες περὶ δείματι φύγον. - πέραινε vgl. Sept. 1051. - τὴν ἐμὴν αἰδῶ, vgl. Prom. 388 θρῆνος οὑμός, Kr. 47, 7. A. 8. V. 700-702-694-696. δίημι δ. ν. α. διώκω, δίεμαι fugio. Hom. M 304: οὗ ῥά τ᾿ ἀπείρητος· μέμονε σταθμοῖο δίεσθαι; id. Σ 584 ἐν- δίεσαν. χαρίσασθαι, τὰ κατὰ χάριν εἰπεῖν Schol. A. Vielmehr : willfahren. – φάσθαι, Medialform, 8. 62. 64. 179. ἀντία φάσθαι ver- hält sich zu χαρίσασθαι wie 694 f. ἀντία λέξαι zu προσιδέσθαι ( σέ- βομαι προσιδέσθαι καὶ ἀντία λέξαι, δίεμαι χαρίσασθαι καὶ ἀντία φά- σθαι). Über den Aor. des Partic. λέξας Kr. 53, 6. Α. 8.

703-708. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-103

¹⁷⁷

¹⁷⁸

Die angestammte Furcht stellt sich beim Chor der Besinnung gegenüber, sie verdun- kelnd. Über das Maſs des Mensch- lichen wird es nicht hinausgehen. αν... ἂν ἂν 429 f. Prom. 537 τὸν μακρὸν τείνειν βίον ἐλπίσι. Anrede des D. und Antwort der Atossa je 6 Verse.

709-714. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-104

¹⁷⁹

¹⁸⁰

ὡς begründend. ἕως τε... νῦν τε, felix non vitae tan- tum claritate sed etiam opportuni- tate mortis (Tac. Agr. 45). – ζηλω- τὸς ὢν Πέρσαις, Eur. Med. 1035 ζηλωτὸν ἀνθρώποισι. μύθον, rem dicendam, Kunde. δια- πεπόρθ. vgl. 260. 517. Soph. Αi. 885. ᾤχωκ᾽, ὄλωλα, διαπεπόρθημαι, φίλοι. ὡς εἰπ. ἔπος, um es mit einem Wort zu sagen.

715-738. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-105

¹⁸¹

¹⁸²

Stichomythie von 24 Versen.

715-720. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-106

¹⁸³

¹⁸⁴

Aus einer ersten Ehe hatte Dareios τρεῖς παῖδες, aus der mit Atossa τέσσερες, Herod. VII 2. ἐμώρανε δὲ πεῖραν (Acc. des inneren Objekts wie μωρίαν) τήνδε πεζὸς ἢ ναύτης; – ἀμφότερα, Kr. 57, 10. A. 11.

721-726. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-107

¹⁸⁵

¹⁸⁶

Soph. O. R. 720 f.: ᾿Απόλλων οὐκ ἐκεῖνον ἤνυσεν φονέα γενέσθαι πατρός. - μηχ. 113. Herod. VII 8: μέλλω ζεύξας τὸν Ἑλλήσπον- τον ἐλᾶν ᾶν στρατὸν ἐπὶ τὴν Ἑλλάδα. – Unter dem Βόσπορος (Rinderfurt vgl. zu Prom. 733) ist hier (wie 746) der Ἑλλήσποντος verstanden. Am Bosp. thracicus hatte auch Dareios eine Schiffbrücke geschlagen; Herod. IV 85: Δαρείος... ἀπίκετο τῆς Καλ- χηδονίης ἐπὶ τὸν Βόσπορον, ἵνα ἔζευκτο ἡ γέφυρα. VII 10, 3: πατήρ σὸς ζεύξας Βόσπορον τὸν θρηΐκιον, γεφυρώσας δὲ ποταμὸν Ἴστρον δι- έβη ἐπὶ Σκύθας. Er kam mit der Wirkung, dafs des X. Sinn ver- blendet wurde. (Du hast recht,) quantum (quidem) intellegi potest ex eventu. Verb. ὡς πάρεστιν ἰδεῖν οἷον κακὸν τέλος ἤνυσεν.

727-732. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-108

¹⁸⁷

¹⁸⁸

πράξασιν, Ag. 1287 f. zu Ar. nub. 234. Artemisia zu Xerxes bei Herod. VIII 68, 3: ἦν αὐτίκα ἐπειχθῇς ναυμαχῆσαι, δει- μαίνω μὴ ὁ ναυτικός στρατός κα- κωθεὶς τὸν πεζὸν προσδηλήσηται. Äsch. fragm. 151: ὅταν κακῶσαι δῶμα παμπήδην θέλῃ. – δορί, 84. πρὸς τ. ὡς, ita ut propterea (170. 829). ὦ πόποι sonst nicht im Dialog; vgl. 550. 560. 852. Ag. 1072. 1076. 1100. Eum. 146. ἀρωγή (Ag. 47. 73) κάπικ. (Suppl. 721) στρ. die treue Hilfe und Stütze, welche das Heer gewährte (und die in ihm bestand). – οὐδέ τις γέρων, und gar keine greisenhafte Mann- schaft. Daher nachher οἴαν ἥβην.

733-738. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-109

¹⁸⁹

¹⁹⁰

Vgl. Eur. Hek. 1130 : μόνον δὲ σὺν τέκνοισί μ᾽ εἰσάγειν. Herod. VI 15: μετ᾿ ὀλίγων συμμά- χων μεμουνωμένοι. Thuk. VI 10: μονωθεὶς μετ᾿ ὀλίγων ξυνδιαβάν- των. Was ist schliesslich aus ihm geworden? Demosth. I 14: σκοπεῖ- σθε εἰς τί ποτ᾽ ἐλπὶς ταῦτα τελευ- τῆσαι. – ἄσμ. μολεῖν (vgl. Hom. ↑ 350: φύγεν ἄσμενος ἐκ θανάτοιο. Kr. 57, 5. A. 2), der Dichter vergiſst, daſs er den Boten dies nicht hat erzählen lassen. Auch berichtet (wohl genauer) Herod. VIII 117, dafs Xerxes und der Rest des Heeres τῇσι νηυσὶ διέβησαν ἐς ῎Αβυδον· τὰς γὰρ σχεδίας οὐκ εὐρον ἔτι ἐντεταμένας, ἀλλ᾽ ὑπὸ χειμῶνος διαλελυμένας. - κρατεί, Suppl. 294, τοῦτο, obtinet hoc.

739-743. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-110

¹⁹¹

¹⁹²

Von χρησμοί, welche den Persern Unglück in ihrem Kampfe gegen Hellas geweissagt hätten, spricht auch Herod IX 42 f. vgl. VII 6. – διὰ Κr. 68, 22. A. 3. 742 doppelseitige Sentenz; vgl. Eur. fragm. 435 Ν.: τῷ γὰρ πο- νοῦντι καὶ θεὸς συλλαμβάνει. - ÄSCHYLOS, Perser. Und so scheint es, daſs schon jetzt aus dieser Quelle (den Unglück kündenden Weissagungen) über alle Freunde sich Leid ergossen hat.

744-752. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-111

¹⁹³

¹⁹⁴

ἱρὸν, 49. 497. Auch Dareios (vgl. 736) weifs hier mehr als er eigentlich soll. - δεσμώμασιν vgl. 69-72. Die Geschichtchen bei Herod. VII 35 kannte wohl Äschylos noch gar nicht. Bei ihm sind die δεσμώματα und πέδαι Mittel des Übergangs über den Hellespont. Dafs aus seinen Worten jene Mär- chen entstanden seien ist, bei deren Beschaffenheit, nicht glaublich; aber auf athenischem Boden sind sie sicher erwachsen und von Herodot vorgefunden worden. μετερρύθ- μιζε, zu einer anderen Ordnung zu bringen suchte. πολλῷ στρατῷ für ein zahlreiches Heer. νόσος steht prädikativ zu τάδε („wie sollte nicht darin eine Krankheit" u. s. w.). Vgl. Soph. Phil. 1116 f.: πότμος σὲ τάδ᾽ ἔσχε. – πολὺς πλού- του (um Reichtum) πόνος, mein mühsam erworbener Reichtum; vgl. Cho. 137: ἐν τοῖσι σοῖς πόνοισι χλίουσιν μέγα in dem mühsam von dir Erworbenen. ἀνθρώποις τοῦ φθάσαντος ohne in Beziehung zu einander gesetzt zu sein. Vgl. 818 f. φθάσ. primi occupantis (als res nul- lius), des ersten besten Angreifers.

753-758. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-112

¹⁹⁵

¹⁹⁶

κακοῖς ἀνδράσιν, Mardonios, Onomakritos, die Aleua- den und Peisistratiden, s. Herod. VII 5 f. 16 ( σὲ ... ἀνθρώπων κακῶν ὁμιλίαι σφάλλουσι). VIII 99. – ὡς σὺ... τὸν δ᾽, über diesen Wechsel der Konstruktion Kr. 59, 2. A. 10. ἔνδον, in der γυναικωνίτις; vgl. Plat. symp. p. 176 Ε: ταῖς γυναιξὶ ταῖς ἔνδον. Pind. O1. XII 14: ἐν- δομάχας ἅτ᾿ ἀλέκτωρ. Soph. El. 301 f.: ὁ πάντ᾽ ἄναλκις οὗτος,.۰۰ ὁ σὲν γυναιξὶ τὰς μάχας ποιούμε- νος. Eurip. Οr. 754. Mit ähnlichen Gründen fordert nach Herod. III 134 Atossa den Dareios zu einem Feldzug gegen Hellas auf: ὦ βασι- λεῦ, ἔχων δύναμιν τοσαύτην κά- τησαι, οὔτε τι ἔθνος προσκτεόμενος οὔτε δύναμιν Πέρσησι. οἰκὸς δὲ ἐστι ἄνδρα καὶ νέον καὶ χρημάτων μεγάλων δεσπότην φαίνεσθαί τι ἀποδεικνύμενον ἵνα καὶ Πέρσαι ἐκμάθωσι ὅτι ὑπ᾿ ἀνδρὸς ἄρχονται. κέλευθον καὶ στράτευμα Hen- diadys.

759-764. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-113

¹⁹⁷

¹⁹⁸

τοιγάρ, wie häufig, zur Strafe (zum Lohn) dafür, 813. σφιν, die intellektuellen Urheber werden für das Geschehene mit- verantwortlich gemacht. - ἐξεκεί- νωσεν πεσόν vgl. Anhang. Seit dem Bestehen des persischen Reichs. ἐξ οὗτε (vgl. 297) wie Eum. 26. - Archiloch. fr. 22: οὐδ᾽ ᾿Ασίης γε καρτερὸς μηλοτρόφου. ταγεῖν, vgl. Sept. 58 ταγεύειν.

765. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-114

¹⁹⁹

²⁰⁰

Die folgende fol Übersicht der persischen Geschichte bis auf Xerxes, mit der Tendenz zu zeigen wie noch nie etwas derartiges und ein solcher Regent dagewesen sei, weicht von den Angaben des Herodot mannigfach ab. Vermitt- lungsversuche sind vergeblich... Bil- ligerweise kann man von Äsch. nicht die genaue Kenntnis eines Herodot erwarten, der als Klein- asiate, Geschichtschreiber und Spä- terer für die Ermittlung des Rich- tigen viel günstiger gestellt war.

765-767. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-115

²⁰¹

²⁰²

Μήδος Eigenname (indem nach hellenischer Sitte der Staatengründer als gleichnamig mit dem Volksstamme gesetzt wird, wie Ἴων, Βοιωτός u. s. w.). Wenn Ap- pellativ, so ist entweder Kyaxares gemeint (Herod. I 46: ἡ ᾿Αστυάγεος τοῦ Κυαξάρεω ἡγεμονίη καθαιρε- θεῖσα ὑπὸ Κύρου τοῦ Καμβύσεω) oder Astyages (Xen. Kyrup. I 5, 2: ὁ μὲν ᾿Αστυάγης ἐν τοῖς Μήδοις ἀποθνήσκει, ὁ δὲ Κυαξάρης, ὁ τοῦ ᾿Αστυάγου παῖς, τῆς δὲ Κύρου μη- τρὸς ἀδελφός, τὴν ἀρχὴν ἔλαβε τῶν Μήδων). Jedenfalls liegt eine dunkle Kenntnis der Thatsache zugrunde, dafs zuerst die Meder das herr- schende Volk waren. τόδ᾽ ἔργον das von dem Vater begonnene der Begründung der Herrschaft über Asien. Es gelang ihm dies, denn er war ein Αρταφρένης (= τὰς φρένας ἔχων ἀρτίας), mit etymolo- gischer Ausdeutung des Namens, wie Prom. 85 f. 381. Sept. 658.829. Agam. 1080 ff. Wenn Äsch. hiernach für den zweiten Regenten (und Sohn des Μήδος) einen Artaphrenes hielt, so kommt dies dem Astyages des Herodot näher als dem Kyaxares des Xenophon. Das Geschichtliche über die Aufeinanderfolge der Achä- meniden s. in Realenc. I. S. 46 ff.

768-773. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-116

²⁰³

²⁰⁴

Kyros (Khurush oder Kurus = dominus) reg. 560- 530 v. Chr. Von seinen Eroberungen sind nur die dem hellenischen Ge- sichtskreise nächstliegenden ge- nannt: das lydische Reich (Kroisos) und mit (in) (in) diesem Phrygien und Ionien. - ἤλασεν (agitavit, subegit) vgl. Soph. O. R. 27 f.: ἐν δ᾽ ὁ πυρ- φόρος θεὸς σκήψας ἐλαύνει. – ὡς, darnach zu schliefsen, daſs er so u. s. w. Vgl. Eur. Iph. T. 1180 σοφήν σ᾽ ἔθρεψεν Ἑλλάς, ὡς ᾔσθου καλῶς. – Κύρου παῖς, Kambyses (Kambudschija), J. 530-523 v. Chr.

774-777. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-117

²⁰⁵

²⁰⁶

J. 521 v. Chr. Vgl. Herod. III 61 ff. und die groſse Inschrift von Behistan, nach der Übersetzung von Fr. Spiegel, die altpersischen Keilinschriften (Leip- zig 1862), S. 5 ff., wo Dareios sagt: „Kambujija hatte einen Bruder Bardija mit Namen... Diesen tötete er. Als Kambujija den Bardija ge- tötet hatte.., ging er nach Ägypten. Da war ein Mann, ein Mager, Gaumâta mit Namen (bei Justin. 19,7 Cometes), von Pisijâuvādâ aus lehnte er sich auf... So log er die Leute an: Ich bin Bardija, Sohn des Kuru, Bruder des Kam- bujija. Darauf wurde das ganze Reich aufrührerisch gegen Kam- bujija... es war niemand, weder ein Perser noch Meder, der Gau- mâta dem Mager das Reich ent- rissen hätte; das Volk fürchtete ihn wegen seiner Grausamkeit. Niemand wagte etwas zu reden über Gaumâta den Mager, bis ich kam. Dann rief ich den Auramazda um Hülfe an. Auramazda gewährte mir Beistand, im Monate Bâgajadi am zehnten Tage, da war es, da tötete ich mit ergebenen Männern jenen Gaumâta den Mager und die, welche seine vornehmsten Anhänger waren. Es ist eine Festung, Çika- jauvati mit Namen, im Bezirk Niçâya mit Namen, in Medien, dort tötete ich ihn; ich nahm ihm die Herrschaft ab; durch die Gnade Auramazdas wurde ich König, mir Und in derselben Inschrift (S. 37 bei Spiegel):,,Dies sind die Männer, welche damals dort waren als ich Gaumâta den Mager tötete.... Damals halfen diese Männer mir als meine Anhänger: Vindafrana (He- rodot III 70 Ἰνταφρένης, bei Asch. ᾿Αρταφρένης) mit Namen, der Sohn des Vajaçpâra, ein Perser; Utâna ( Οτάνης) mit Namen, der Sohn des Thukhra, ein Perser; Gaubaruva ( Γωβρύης) mit Namen, der Sohn des Mardunija, ein Perser; Vidarna ( Υδάρνης) mit Namen, ein Sohn des Bagâbigna, ein Perser; Bagabukhsa ( Μεγάβυζος) mit Namen, der Sohn des Daduhja, ein Perser; Ardu- manis ( ᾿Ασπαθίνης) mit Namen, der Sohn des Vahuka, ein Perser." Es waren übrigens nicht persön- liche Motive allein, die den Gau- mâta zu seinem Betruge veranlaſs- ten, sondern gewiſs auch das natio- nale, die Herrschaft wieder an die Meder zu bringen" (Fr. Spiegel, Erân, Berlin 1863, S. 324). Vgl. auch noch oben S. 33 f.

778-781. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-118

²⁰⁷

²⁰⁸

Nach Tilgung des unechten Verses (s. Anhang) setzt Dareios stillschweigend als bekannt voraus, daſs einer dieser ἄνδρες φίλοι er selbst gewesen sei. κἀπεστράτευσα πολλά, nach vielen Richtungen; jetzt im einzelnen be- kannt durch die groſse Inschrift von Behistan; s. Spiegel, Keilinschr. S. 9ff. nebst Erân S. 326: ,,Dareios mufste sich das Reich, das er be- herrschen sollte, erst wieder erobern. Auch nachdem diese Eroberung schon gelungen ist, tauchen immer wieder neue Versuche auf. Jede Provinz macht ihre Empörung für sich ab, ohne sich mit der andern zu verbinden, wodurch es dem Da- reios möglich wurde die Aufstände nach und nach zu unterdrücken. Die gefährlichsten waren die des Naditabira in Babylon und die des Fravartis in Medien; gegen beide zieht auch Dareios persönlich zu Felde."

782-786. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-119

²⁰⁹

²¹⁰

Ξέρξης, persisch Khsajarsâ. – οὐ μνημονεύει: viel- mehr hatte Dareios selbst die Ab- sicht an den Athenern Rache zu nehmen und muſste Xerxes in seinem Zuge eine Ausführung des Willens seines Vaters erblicken, s. 475 f. Herod. VI 94 vgl. 98. VII 1-5. 8, 2, εὖ σαφῶς wie Cho. 197 εὖ σάφ' ἦν

527-531. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-129

²¹¹

²¹²

Getreue Pläne gegen Pläne der Untreue (des Un- gehorsams). - Der Dichter motiviert das spätere Fortbleiben der Atossa. Vgl. zu 835 f. προπέμπετε, wie es am Schluſs geschieht. πρόσ- θηται κακόν, manus sibi inferendo. Atossa ab.

Search the Perseus Catalog for:

Search the Perseus Catalog for:

Current edition Experimental

Δαρεῖος τίνι τρόπῳ; λοιμοῦ τις ἦλθε σκηπτός, ἢ στάσις πόλει; 715

Ἄτοσσα οὐδαμῶς: ἀλλ᾽ ἀμφ᾽ Ἀθήνας πᾶς κατέφθαρται στρατός.

Δαρεῖος τίς δ᾽ ἐμῶν ἐκεῖσε παίδων ἐστρατηλάτει; φράσον.

Ἄτοσσα θούριος Ξέρξης, κενώσας πᾶσαν ἠπείρου πλάκα.

Δαρεῖος πεζὸς ἢ ναύτης δὲ πεῖραν τήνδ᾽ ἐμώρανεν τάλας;

Ἄτοσσα ἀμφότερα: διπλοῦν μέτωπον ἦν δυοῖν 4 στρατευμάτοιν. 5 720

Δαρεῖος πῶς δὲ καὶ στρατὸς τοσόσδε 6 πεζὸς ἤνυσεν περᾶν;

Ἄτοσσα μηχαναῖς ἔζευξεν Ἕλλης πορθμόν, ὥστ᾽ ἔχειν πόρον.

Δαρεῖος καὶ τόδ᾽ ἐξέπραξεν, ὥστε Βόσπορον κλῇσαι μέγαν;

Ἄτοσσα ὧδ᾽ 7 ἔχει: γνώμης δέ πού τις δαιμόνων ξυνήψατο.

Δαρεῖος φεῦ, μέγας τις ἦλθε δαίμων, ὥστε μὴ φρονεῖν καλῶς. 725

Ἄτοσσα ὡς ἰδεῖν τέλος πάρεστιν οἷον ἤνυσεν κακόν.

Δαρεῖος καὶ τί δὴ πράξασιν αὐτοῖς ὧδ᾽ ἐπιστενάζετε;

Ἄτοσσα ναυτικὸς στρατὸς κακωθεὶς πεζὸν ὤλεσε στρατόν.

Δαρεῖος ὧδε παμπήδην δὲ λαὸς πᾶς κατέφθαρται δορί;

Ἄτοσσα πρὸς τάδ᾽ ὡς Σούσων 8 μὲν 9 ἄστυ πᾶν κενανδρίαν στένειν. 730

Δαρεῖος ὦ πόποι κεδνῆς ἀρωγῆς κἀπικουρίας στρατοῦ.

Ἄτοσσα Βακτρίων δ᾽ ἔρρει πανώλης δῆμος, οὐδέ 10 τις γέρων.

Δαρεῖος ὦ μέλεος, οἵαν ἄρ᾽ ἥβην ξυμμάχων ἀπώλεσεν.

Ἄτοσσα μονάδα δὲ Ξέρξην ἔρημόν φασιν οὐ πολλῶν μέτα—

Δαρεῖος πῶς τε δὴ καὶ ποῖ τελευτᾶν; ἔστι τις σωτηρία; 735

Ἄτοσσα ἄσμενον μολεῖν γέφυραν γαῖν 11 δυοῖν 12 ζευκτηρίαν.

Δαρεῖος καὶ πρὸς ἤπειρον σεσῶσθαι τήνδε, τοῦτ᾽ ἐτήτυμον;

Ἄτοσσα ναί: λόγος κρατεῖ σαφηνὴς τοῦτό γ᾽, οὐδ᾽ 13 ἔνι στάσις. 739

Χορός τί οὖν, ἄναξ Δαρεῖε, ποῖ καταστρέφεις λόγων τελευτήν; πῶς ἂν ἐκ τούτων ἔτι πράσσοιμεν ὡς ἄριστα Περσικὸς λεώς;

Δαρεῖος εἰ μὴ στρατεύοισθ᾽ ἐς τὸν Ἑλλήνων τόπον, 790 μηδ᾽ εἰ στράτευμα πλεῖον ᾖ τὸ Μηδικόν. αὐτὴ γὰρ ἡ γῆ ξύμμαχος κείνοις πέλει.

Χορός πῶς τοῦτ᾽ ἔλεξας, τίνι τρόπῳ δὲ συμμαχεῖ;

Δαρεῖος κτείνουσα λιμῷ τοὺς ὑπερπόλλους 28 ἄγαν.

Χορός ἀλλ᾽ εὐσταλῆ 29 τοι λεκτὸν ἀροῦμεν στόλον. 795

Δαρεῖος ἀλλ᾽ οὐδ᾽ ὁ μείνας νῦν ἐν Ἑλλάδος τόποις 30 στρατὸς κυρήσει νοστίμου σωτηρίας.

Χορός πῶς εἶπας; οὐ γὰρ πᾶν στράτευμα βαρβάρων περᾷ τὸν Ἕλλης πορθμὸν Εὐρώπης ἄπο; 800

Χορός ἦ πολλὰ καὶ παρόντα καὶ μέλλοντ᾽ ἔτι ἤλγησ᾽ ἀκούσας βαρβάροισι πήματα.

Δαρεῖος τίνι τρόπῳ; λοιμοῦ τις ἦλθε σκηπτὸς ἢ στάσις πόλει; 715

Ἄτοσσα οὐδαμῶς· ἀλλʼ ἀμφʼ Ἀθήνας πᾶς κατέφθαρται στρατός.

Δαρεῖος τίς δʼ ἐμῶν ἐκεῖσε παίδων ἐστρατηλάτει; φράσον.

Ἄτοσσα θούριος Ξέρξης, κενώσας πᾶσαν ἠπείρου πλάκα.

Δαρεῖος πεζὸς ἢ ναύτης δὲ πεῖραν τήνδʼ ἐμώρανεν τάλας;

Ἄτοσσα ἀμφότερα· διπλοῦν μέτωπον ἦν δυοῖν στρατευμάτοιν. 720

Δαρεῖος πῶς δὲ καὶ στρατὸς τοσόσδε πεζὸς ἤνυσεν περᾶν;

Ἄτοσσα μηχαναῖς ἔζευξεν Ἕλλης πορθμόν, ὥστʼ ἔχειν πόρον.

Δαρεῖος καὶ τόδʼ ἐξέπραξεν, ὥστε Βόσπορον κλῇσαι μέγαν·

Ἄτοσσα ὧδʼ ἔχει· γνώμης δέ πού τις δαιμόνων ξυνήψατο.

Δαρεῖος φεῦ, μέγας τις ἦλθε δαίμων, ὥστε μὴ φρονεῖν καλῶς. 725

Ἄτοσσα ὡς ἰδεῖν τέλος πάρεστιν οἷον ἤνυσεν κακόν.

Δαρεῖος καὶ τί δὴ πράξασιν αὐτοῖς ὧδʼ ἐπιστενάζετε;

Ἄτοσσα ναυτικὸς στρατὸς κακωθεὶς πεζὸν ὤλεσε στρατόν.

Δαρεῖος ὧδε παμπήδην δὲ λαὸς πᾶς κατέφθαρται δορί;

Ἄτοσσα πρὸς τάδʼ ὡς Σούσων μὲν ἄστυ πᾶν κενανδρίαν στένει. 730

Δαρεῖος ὦ πόποι κεδνῆς ἀρωγῆς κἀπικουρίας στρατοῦ.

Ἄτοσσα Βακτρίων δʼ ἔρρει πανώλης δῆμος, οὐδέ τις γέρων.

Δαρεῖος ὦ μέλεος, οἵαν ἄρʼ ἥβην ξυμμάχων ἀπώλεσεν.

Ἄτοσσα μονάδα δὲ Ξέρξην ἔρημόν φασιν οὐ πολλῶν μέτα—

Δαρεῖος πῶς τε δὴ καὶ ποῖ τελευτᾶν; ἔστι τις σωτηρία; 735

Ἄτοσσα ἄσμενον μολεῖν γέφυραν γαῖν δυοῖν ζευκτηρίαν.

Δαρεῖος καὶ πρὸς ἤπειρον σεσῶσθαι τήνδε, τοῦτʼ ἐτήτυμον;

Ἄτοσσα ναί· λόγος κρατεῖ σαφηνὴς τοῦτό γʼ, οὐδʼ ἔνι στάσις.

Χορός τί οὖν, ἄναξ Δαρεῖε, ποῖ καταστρέφεις λόγων τελευτήν; πῶς ἂν ἐκ τούτων ἔτι πράσσοιμεν ὡς ἄριστα Περσικὸς λεώς;

Δαρεῖος εἰ μὴ στρατεύοισθʼ ἐς τὸν Ἑλλήνων τόπον, 790 μηδʼ εἰ στράτευμα πλεῖον τὸ Μηδικόν. αὐτὴ γὰρ ἡ γῆ ξύμμαχος κείνοις πέλει.

Χορός πῶς τοῦτʼ ἔλεξας, τίνι τρόπῳ δὲ συμμαχεῖ;

Δαρεῖος κτείνουσα λιμῷ τοὺς ὑπερπόλλους ἄγαν.

Χορός ἀλλʼ εὐσταλῆ τοι λεκτὸν ἀροῦμεν στόλον. 795

Δαρεῖος ἀλλʼ οὐδʼ ὁ μείνας νῦν ἐν Ἑλλάδος τόποις στρατὸς κυρήσει νοστίμου σωτηρίας.

Χορός πῶς εἶπας; οὐ γὰρ πᾶν στράτευμα βαρβάρων περᾷ τὸν Ἕλλης πορθμὸν Εὐρώπης ἄπο;

Χορός ἦ πολλὰ καὶ παρόντα καὶ μέλλοντʼ ἔτι ἤλγησʼ ἀκούσας βαρβάροισι πήματα.

Χορός

ΧΟ.

Apparatus Criticus

Darius How did it happen? Did some stroke of pestilence or factional strife come upon the State? 715

Atossa Neither; but near Athens our whole host has been brought to ruin.

Darius Tell me, what son of mine led our army there?

Atossa Impetuous Xerxes, depopulating the whole surface of the continent.

Darius Was it by land or sea that he made this mad expedition, the reckless man?

Atossa By both. There was a twofold front of double armies. 720

Darius But how was it that so vast a land force won a passage to the farther shore?

Atossa By a clever device he yoked the Hellespont so as to gain a passage.

Darius What! Did he succeed in closing the mighty Bosporus ?

Atossa Yes indeed. One of the divine powers must have assisted him in his purpose.

Δαρεῖος

τίνι τρόπῳ; λοιμοῦ τις ἦλθε σκηπτός, ἢ στάσις πόλει;
715

Ἄτοσσα

οὐδαμῶς: ἀλλ᾽ ἀμφ᾽ Ἀθήνας πᾶς κατέφθαρται στρατός.

Δαρεῖος

τίς δ᾽ ἐμῶν ἐκεῖσε παίδων ἐστρατηλάτει; φράσον.

Ἄτοσσα

θούριος Ξέρξης, κενώσας πᾶσαν ἠπείρου πλάκα.

Δαρεῖος

πεζὸς ἢ ναύτης δὲ πεῖραν τήνδ᾽ ἐμώρανεν τάλας;

Ἄτοσσα

ἀμφότερα: διπλοῦν μέτωπον ἦν δυοῖν⁴ στρατευμάτοιν.⁵
720

Δαρεῖος

πῶς δὲ καὶ στρατὸς τοσόσδε⁶ πεζὸς ἤνυσεν περᾶν;

Ἄτοσσα

μηχαναῖς ἔζευξεν Ἕλλης πορθμόν, ὥστ᾽ ἔχειν πόρον.

Δαρεῖος

καὶ τόδ᾽ ἐξέπραξεν, ὥστε Βόσπορον κλῇσαι μέγαν;

Ἄτοσσα

ὧδ᾽⁷ ἔχει: γνώμης δέ πού τις δαιμόνων ξυνήψατο.

Δαρεῖος

φεῦ, μέγας τις ἦλθε δαίμων, ὥστε μὴ φρονεῖν καλῶς.
725

Ἄτοσσα

ὡς ἰδεῖν τέλος πάρεστιν οἷον ἤνυσεν κακόν.

Δαρεῖος

καὶ τί δὴ πράξασιν αὐτοῖς ὧδ᾽ ἐπιστενάζετε;

Ἄτοσσα

ναυτικὸς στρατὸς κακωθεὶς πεζὸν ὤλεσε στρατόν.

Δαρεῖος

ὧδε παμπήδην δὲ λαὸς πᾶς κατέφθαρται δορί;

Ἄτοσσα

πρὸς τάδ᾽ ὡς Σούσων⁸ μὲν⁹ ἄστυ πᾶν κενανδρίαν στένειν.
730

Δαρεῖος

ὦ πόποι κεδνῆς ἀρωγῆς κἀπικουρίας στρατοῦ.

Ἄτοσσα

Βακτρίων δ᾽ ἔρρει πανώλης δῆμος, οὐδέ¹⁰ τις γέρων.

Δαρεῖος

ὦ μέλεος, οἵαν ἄρ᾽ ἥβην ξυμμάχων ἀπώλεσεν.

Ἄτοσσα

μονάδα δὲ Ξέρξην ἔρημόν φασιν οὐ πολλῶν μέτα—

Δαρεῖος

πῶς τε δὴ καὶ ποῖ τελευτᾶν; ἔστι τις σωτηρία;
735

Ἄτοσσα

ἄσμενον μολεῖν γέφυραν γαῖν¹¹ δυοῖν¹² ζευκτηρίαν.

Δαρεῖος

καὶ πρὸς ἤπειρον σεσῶσθαι τήνδε, τοῦτ᾽ ἐτήτυμον;

Ἄτοσσα

ναί: λόγος κρατεῖ σαφηνὴς τοῦτό γ᾽, οὐδ᾽¹³ ἔνι στάσις.

739

Χορός

τί οὖν, ἄναξ Δαρεῖε, ποῖ καταστρέφεις

λόγων τελευτήν; πῶς ἂν ἐκ τούτων ἔτι

πράσσοιμεν ὡς ἄριστα Περσικὸς λεώς;

Δαρεῖος

εἰ μὴ στρατεύοισθ᾽ ἐς τὸν Ἑλλήνων τόπον,
790

μηδ᾽ εἰ στράτευμα πλεῖον ᾖ τὸ Μηδικόν.

αὐτὴ γὰρ ἡ γῆ ξύμμαχος κείνοις πέλει.

Χορός

πῶς τοῦτ᾽ ἔλεξας, τίνι τρόπῳ δὲ συμμαχεῖ;

Δαρεῖος

κτείνουσα λιμῷ τοὺς ὑπερπόλλους²⁸ ἄγαν.

Χορός

ἀλλ᾽ εὐσταλῆ²⁹ τοι λεκτὸν ἀροῦμεν στόλον.
795

Δαρεῖος

ἀλλ᾽ οὐδ᾽ ὁ μείνας νῦν ἐν Ἑλλάδος τόποις³⁰

στρατὸς κυρήσει νοστίμου σωτηρίας.

Χορός

πῶς εἶπας; οὐ γὰρ πᾶν στράτευμα βαρβάρων

περᾷ τὸν Ἕλλης πορθμὸν Εὐρώπης ἄπο;

800

Χορός

ἦ πολλὰ καὶ παρόντα καὶ μέλλοντ᾽ ἔτι

ἤλγησ᾽ ἀκούσας βαρβάροισι πήματα.

Δαρεῖος

τίνι τρόπῳ; λοιμοῦ τις ἦλθε σκηπτὸς ἢ στάσις πόλει;
715

Ἄτοσσα

οὐδαμῶς· ἀλλʼ ἀμφʼ Ἀθήνας πᾶς κατέφθαρται στρατός.

Δαρεῖος

τίς δʼ ἐμῶν ἐκεῖσε παίδων ἐστρατηλάτει; φράσον.

Ἄτοσσα

θούριος Ξέρξης, κενώσας πᾶσαν ἠπείρου πλάκα.

Δαρεῖος

πεζὸς ἢ ναύτης δὲ πεῖραν τήνδʼ ἐμώρανεν τάλας;

Ἄτοσσα

ἀμφότερα· διπλοῦν μέτωπον ἦν δυοῖν στρατευμάτοιν.
720

Δαρεῖος

πῶς δὲ καὶ στρατὸς τοσόσδε πεζὸς ἤνυσεν περᾶν;

Ἄτοσσα

μηχαναῖς ἔζευξεν Ἕλλης πορθμόν, ὥστʼ ἔχειν πόρον.

Δαρεῖος

καὶ τόδʼ ἐξέπραξεν, ὥστε Βόσπορον κλῇσαι μέγαν·

Ἄτοσσα

ὧδʼ ἔχει· γνώμης δέ πού τις δαιμόνων ξυνήψατο.

Δαρεῖος

φεῦ, μέγας τις ἦλθε δαίμων, ὥστε μὴ φρονεῖν καλῶς.
725

Ἄτοσσα

ὡς ἰδεῖν τέλος πάρεστιν οἷον ἤνυσεν κακόν.

Δαρεῖος

καὶ τί δὴ πράξασιν αὐτοῖς ὧδʼ ἐπιστενάζετε;

Ἄτοσσα

ναυτικὸς στρατὸς κακωθεὶς πεζὸν ὤλεσε στρατόν.

Δαρεῖος

ὧδε παμπήδην δὲ λαὸς πᾶς κατέφθαρται δορί;

Ἄτοσσα

πρὸς τάδʼ ὡς Σούσων μὲν ἄστυ πᾶν κενανδρίαν στένει.
730

Δαρεῖος

ὦ πόποι κεδνῆς ἀρωγῆς κἀπικουρίας στρατοῦ.

Ἄτοσσα

Βακτρίων δʼ ἔρρει πανώλης δῆμος, οὐδέ τις γέρων.

Δαρεῖος

ὦ μέλεος, οἵαν ἄρʼ ἥβην ξυμμάχων ἀπώλεσεν.

Ἄτοσσα

μονάδα δὲ Ξέρξην ἔρημόν φασιν οὐ πολλῶν μέτα—

Δαρεῖος

πῶς τε δὴ καὶ ποῖ τελευτᾶν; ἔστι τις σωτηρία;
735

Ἄτοσσα

ἄσμενον μολεῖν γέφυραν γαῖν δυοῖν ζευκτηρίαν.

Δαρεῖος

καὶ πρὸς ἤπειρον σεσῶσθαι τήνδε, τοῦτʼ ἐτήτυμον;

Ἄτοσσα

ναί· λόγος κρατεῖ σαφηνὴς τοῦτό γʼ, οὐδʼ ἔνι στάσις.

Χορός

τί οὖν, ἄναξ Δαρεῖε, ποῖ καταστρέφεις

λόγων τελευτήν; πῶς ἂν ἐκ τούτων ἔτι

πράσσοιμεν ὡς ἄριστα Περσικὸς λεώς;

Δαρεῖος

εἰ μὴ στρατεύοισθʼ ἐς τὸν Ἑλλήνων τόπον,
790

μηδʼ εἰ στράτευμα πλεῖον τὸ Μηδικόν.

αὐτὴ γὰρ ἡ γῆ ξύμμαχος κείνοις πέλει.

Χορός

πῶς τοῦτʼ ἔλεξας, τίνι τρόπῳ δὲ συμμαχεῖ;

Δαρεῖος

κτείνουσα λιμῷ τοὺς ὑπερπόλλους ἄγαν.

Χορός

ἀλλʼ εὐσταλῆ τοι λεκτὸν ἀροῦμεν στόλον.
795

Δαρεῖος

ἀλλʼ οὐδʼ ὁ μείνας νῦν ἐν Ἑλλάδος τόποις

στρατὸς κυρήσει νοστίμου σωτηρίας.

Χορός

πῶς εἶπας; οὐ γὰρ πᾶν στράτευμα βαρβάρων

περᾷ τὸν Ἕλλης πορθμὸν Εὐρώπης ἄπο;

Χορός

ἦ πολλὰ καὶ παρόντα καὶ μέλλοντʼ ἔτι

ἤλγησʼ ἀκούσας βαρβάροισι πήματα.

Darius

How did it happen? Did some stroke of pestilence or factional strife come upon the State?
715

Atossa

Neither; but near Athens our whole host has been brought to ruin.

Darius

Tell me, what son of mine led our army there?

Atossa

Impetuous Xerxes, depopulating the whole surface of the continent.

Darius

Was it by land or sea that he made this mad expedition, the reckless man?

Atossa

By both. There was a twofold front of double armies.
720

Darius

But how was it that so vast a land force won a passage to the farther shore?

Atossa

By a clever device he yoked the Hellespont so as to gain a passage.

Darius

What! Did he succeed in closing the mighty Bosporus ?

Atossa

Yes indeed. One of the divine powers must have assisted him in his purpose.

Darius

Alas! Some mighty power came upon him so that he was not able to think clearly.
725

Atossa

Yes, since we can see the outcome, what ruin he wrought.

Darius

And how then did they fare that you now lament them?

Atossa

Disaster to the naval force brought ruin to the force on land.

Darius

And did the whole army utterly perish by the spear?

Atossa

Yes, and it is for this reason that the whole city of Susa groans at its desolation.
730