Search the Perseus Catalog for:

← Previous Next →

C. PLINI SECUNDI

NATURALIS HISTORIAE

LIBER XXXII

1 1 Ventum est ad summa naturae¹ exemplorumque per rerum ordinen, et ipsum sua sponte occurrit inmensum potentiae² occultae documentum, ut prorsus neque aliud ultra quaeri debeat nec par³ ac simile possit⁴ invenir, ipsa⁵ se vincente⁶ natura, et quidem numerosis modis. quid enim⁷ violentius⁸ mari ventisve⁹ et turbinibus¹⁰ ac procellis? quo maiore hominum ingenio¹¹ in ulla¹² sui¹³ parte adiuta¹⁴ est quam velis remisque? addatur his¹⁵ et reciproci¹⁶ aestus inenarrabilis vis versumque totum mare in flumen. 2 ¹⁷

tamen omnia haec pariterque eodem inpellentia unus ac parvus admodum pisciculus, echenais¹⁸ appellatus, in se tenes. ruant¹⁹ venti licet, saeviant procellae: imperat furori viresque ²⁰ tantas compescit et cogit stare navigia, quod non vincula ulla, non ancorae²¹ pondere inrevocabili iactae²². infrenat²³ impetus et domat mundi rabiem nullo suo labore, non renitendo²⁴ aut alio modo quam adhaerendo²⁵. 3 ²⁶ hoc tantulo ²⁷ satis est, contra tot impetus ut vetet ire navigia. sed²⁸ armatae classes inponunt sibi turrium propugnacula, ut in mari quoque pugnetur velut e muris. heu vanitas humana, cum rostra illa aere ferroque ad ictus armata semipedalis inhibere possit ac tenere devincta²⁹ pisciculus³⁰! fertur Actiaco Marte³¹ tenuisse praetoriam navem Antoni properantis circumire et exhortari suos, donec transiret in aliam, ideoque Caesariana classis impetus maiore protinus venit. 4 tenuit et nostra memoria Gai principis ab Astura³² Antium renavigantis—ut res est³³, etiam auspicalis pisciculus, siquidem novissime tum in urbem reversus ³⁴ ille imperator suis telis confossus est—, nec longa fuit illius morae admiratio, statim causa intellecta, cum e tota³⁵ classe quinqueremis sola non proficeret³⁶, exilientibus protinus qui³⁷ quaererent circa navem³⁸. invenere³⁹ adhaerentem gubernaculo ostenderuntque Gaio indignanti⁴⁰ hoc fuisse, quod se revocaret⁴¹ quadringentorumque remigum obsequio contra se intercederet. 5 constabat peculiariter miratum⁴², quomodo adhaerens tenuisset nec idem polleret in navigium⁴³ receptus. qui tune posteaque videre eum, limaci⁴⁴ magnae similem esse dicunt. nos plurium⁴⁵ opiniones posuimus in natura aquatilium, cum de eo diceremus, nec dubitamus idem valere omnia ea⁴⁶ genera⁴⁷, ⁴⁸ cum celebri et consecrato etiam exemplo⁴⁹ apud Cnidiam⁵⁰ Venerem⁵¹ conchas quoque esse⁵² eiusdem potentiae credi⁵³ necesse sit. 6 ⁵⁴ e nostris quidam Latine⁵⁵ moram⁵⁶ appellavere eum, mirumque, e Graecis alii lubricos partus⁵⁷ atque pro cidentes⁵⁸ continere⁵⁹ ad maturitatem adalligat um⁶⁰, ut diximus⁶¹ prodiderunt, alii sale⁶² adservatum adalligatumque gravidis partus⁶³ solvere, ob id alio nomine odinolyten⁶⁴ appellari⁶⁵ quocumque modo ista se habent⁶⁶, quis ab hoc⁶⁷ tenend navigia exemplo de ulla potentia naturae vique⁶⁸ et effectu in remediis sponte⁶⁹ nascentium rerum dubitet?

7 ⁷⁰ 2 Quid? non⁷¹ et⁷² sine hoc exemplo per se satis esset ex eodem maria⁷³ torpedo? etiam procul et e longinquo, vel si hasta virgave attingatur, quamvis praevalidos lacertos torpescere, quamlibet ad cursum veloces alligari pedes? quod si necesse habemus fateri hoc exemplo esse vim aliquam, quae odore tantum et quadam⁷⁴ aura corporis sui adficiat membra, quid non de remediorum omnium momentis sperandum⁷⁵ est?

8 ⁷⁶ 3 Non sunt minus mira quae de⁷⁷ lepore marino traduntur . venenum est⁷⁸ aliis in potu ant cibo datus, aliis etiam visu⁷⁹, siquidem gravidae⁸⁰, si omnino adspexerint feminam ex eo genere dumtaxat, statim nausiant et⁸¹ redundatione ⁸² stomachi vitium fatentur ac deinde abortum faciunt⁸³. remedio est⁸⁴ mas ob id induratus sale, ut in bracchialibus⁸⁵ habeant. eadem res in maria⁸⁶ ne tactu quidem nocet. vescitur⁸⁷ eo unum tantum animalium, ut non intereat, mullus⁸⁸ piscis; tenerescit tantum et inertior⁸⁹ viliorque fit. 9 ⁹⁰ homines, quibus inpactus⁹¹ est, piscem olent⁹²; hoc primo argumento⁹³ veneficium id deprehenditur. cetero moriuntur totidem in⁹⁴ diebus, quot⁹⁵ vixerit lepus, incertique temporis veneficium⁹⁶ id esse⁹⁷ auctor est Licinius Macer. in India adfirmant non capi viventem invicemque ibi hominem illi pro veneno esse ac vel digito⁹⁸ omnino in mari tactum mori, esse autem multo⁹⁹ ampliorem, sicuti¹⁰⁰ reliqua animalia.

10 4 luba in iis¹⁰¹ voluminibus, quae scripsit¹⁰² ad C¹⁰³. Caesarem Aug. F. de Arabia, tradit mitulos¹⁰⁴ ternas heminas capere, cetos¹⁰⁵ sescentorum pedum¹⁰⁶ longitudinis et trecentorum sexaginta latitudinis in flumen Arabiae¹⁰⁷ intrasse¹⁰⁸, pinguique¹⁰⁹ eius¹¹⁰ mercatores negotiatos¹¹¹, et omnium pi scium adipe camelos perungui¹¹² in eo situ¹¹³, ut asilos¹¹⁴ al iis¹¹⁵ fugent odore.

11 ¹¹⁶ 5 Mihi videntur mira¹¹⁷ et quae Ovidius prodidit¹¹⁸ piscium ingenia in eo volumine, quod halieuticon¹¹⁹ inscribitur ¹²⁰: scarum¹²¹ inclusum nassis¹²² non fronte¹²³ erumpere nec infestis viminibus caput inserere, sed aversum¹²⁴ caudae ictibus crebris laxare fores atque¹²⁵ ita retrorsum repere¹²⁶, quem luctatum eius si forte alius scarus¹²⁷ extrinsecus videat, adprehensa mordicus cauda adiuvare nisus erumpentis¹²⁸; lupum rete circumdatum harenas arare cauda¹²⁹ atque ita condi, dum¹³⁰ transeat¹³¹ rete¹³²; 12 ¹³³ murenam maculas adpetere ipsas consciam teretis ac lubrici tergi, tum¹³⁴ multiplici flexu laxare, donec evadat; polypum hamos adpetere bracchiisque complecti, non morsu, nec prius dimittere, quam escam¹³⁵ circumroserit¹³⁶, aut harundine levatum extra¹³⁷ aquam, scit et mugil¹³⁸ esse in esca¹³⁹ hamum insidiasque non ignorat, aviditas tamen tanta est, ut cauda verberando excutiat cibum. 13 ¹⁴⁰ minus in providendo lupus sollertiae habet, sed magnum robur in paenitendo¹⁴¹. nam is, ut¹⁴² haesit in hamo; tumultuoso discursu¹⁴³ laxat volnera, donee excidant insidiae. murenae amplius devorant quam hamum, admovent¹⁴⁴ dentibus lineas¹⁴⁵ atque ita erodunt. anthias¹⁴⁶ tradit¹⁴⁷ idem infixo hamo invertere se, quoniam sit in dorso cultellata¹⁴⁸ spina¹⁴⁹, eaque¹⁵⁰ liniam¹⁵¹ praesecare.

14 ¹⁵²Licinius Macer murenas¹⁵³ feminini tantum sexus esse tradit et concipere e¹⁵⁴ serpentibus, ut diximus¹⁵⁵—ob id ¹⁵⁶ sibilo a piscatoribus tamquam a serpentibus evocari et capi¹⁵⁷—et pinguescere¹⁵⁸, iactato¹⁵⁹ fusti non interemi¹⁶⁰, easdem ferula protinus. animnam in cauda habere certum est eaque icta celerrime exanimari¹⁶¹, ad¹⁶² capitis ictum¹⁶³ difficulter. novacula pisce¹⁶⁴ qui attacti¹⁶⁵ sunt, ferrum olent. durissimum esse piscium constat qui orbis vocetur; rotundus¹⁶⁶ est¹⁶⁷, sine squamis¹⁶⁸¹⁶⁹ totusque capite constat.—(Lolligo¹⁷⁰ quotiens cernatur extra aqnam volitans, tempestates nu nt iari)¹⁷¹.— 6 Trebius Niger¹⁷² xiphian¹⁷³, 15 ¹⁷⁴ id est gladium, rostro mucronato esse, ab hoc¹⁷⁵ naves perfossas mergi; in oceano ad¹⁷⁶ locum Mauretaniae, qui Cottae¹⁷⁷ vocetur, non procu Lixo flumine idem lolligines evolare ex aqua tradit tanta multitudine, ut navigia demergant.

16 ¹⁷⁸ 7 E manu vescuntur pisces in pluribus quidem Caesaris villis, sed—quae¹⁷⁹ veteres prodidere in stagnis non piscinis, admirati—in Heloro¹⁸⁰ Siciliae¹⁸¹ castello non¹⁸² procul Syracusis¹⁸³, item in Labrayndi¹⁸⁴ Iovis fonte anguillae¹⁸⁵ et inaures additas gerunt, similiter in Chio iuxta Senum delubrum, in Mesopotamiae quoque fonte Chabura, de quo diximus, pisces¹⁸⁶. 17 ¹⁸⁷ 8 nam in Lycia¹⁸⁸ Myris¹⁸⁹ in fonte Apollinis , quem Curium¹⁹⁰ appellant, ter fistula vocati¹⁹¹ veniunt ¹⁹² ad augurium. diripere eos carnes abiectas¹⁹³ laetum est consultantibus¹⁹⁴, caudis abigere dirum. Hieropoli¹⁹⁵ Syriae in lacu Veneris aedituorum vocibus parent, vocati veniunt exornati¹⁹⁶ auro, adulantes¹⁹⁷ scalpuntur, ora¹⁹⁸ hiantia manibus inserendis¹⁹⁹ praebent. in Stabiano Campaniae ad Herculis petram melanuri in mari panem abiectum rapiunt, iidem²⁰⁰ ad nullum cibum, in, quo hamus sit, accedunt.

18 9 Nec illa in novissimis mira, amaros esse pisces ad Pelen insulam et ad Clazomenas²⁰¹, contra²⁰² scopulum²⁰³ Siciliae ²⁰⁴ ac Leptim Africae et Euboeam²⁰⁵ et Durrachium, rursus ita salsos, ut possint salsamenta existumari, circa Cephallaniam²⁰⁶ et Ampelon²⁰⁷, Paron et Deli petras, in portu eiusdem insulae dulces. quam differentiam pabulo²⁰⁸ constare non est dubium. 19 ²⁰⁹ Apion piscium maxime mirum²¹⁰ esse tradit porcum, quem Lacedaemoni²¹¹ orthagoriscum²¹² vocent ²¹³; grunnire eum, cum capiatur. esse vero illam naturae accedentiam²¹⁴²¹⁵—quod magis miremur—etiam in locis quibusdam, adposito occurret²¹⁶ exemplo, siquidem salsamenta omnium generum in Italia²¹⁷ Beneventi²¹⁸ refici²¹⁹ constat.

20 ²²⁰ 10 Pisces marinos in usu fuisse protinus a condita Roma auctor est Cassius Hemina, cuius verba de ea re subiciam: Numa constituit ut pisces, qui squamosi non essent, ni pollucerent²²¹, parsimonia²²² commentus ²²³, ut convivia publica et privata cenaeque ad pulvinaria facilius compararentur²²⁴, ni qui ad²²⁵ polluctum²²⁶ emerent pretio minus parcerent eaque praem ercarentur.

21 ²²⁷ 11 Quantum apud nos Indicis²²⁸ margaritis pretium est, de quis²²⁹ suo loco satis diximus, tantum apud Indos²³⁰ curalio²³¹; namque²³² ista persuasione gentium constant²³³. gignitur et in Rubro quidem mari, sed nigrius, item in Persico ²³⁴—vocatur²³⁵ lace²³⁶—laudatissimum in Gallico sinu circa Stoechadas²³⁷ insulas et in Siculo circa Aeolias²³⁸ ae Drepana²³⁹. nascitur et apud Graviscas²⁴⁰ et ante Neapolinu Campaniae maximeque rubens, sed molle et ideo vilissi mum Erythris. 22 ²⁴¹ forma est ei²⁴² fruticis, colos viridis. bacae eius candidae²⁴³ sub aqua ac molles, exemptae confestin durantur et rubescunt qua corna²⁴⁴ sativa specie atque magnitudine. aiunt tactu²⁴⁵ protinus lapidescere, si vivat itaque occupari evellique retibus aut acri ferramento praecidi, qua de causa curalium²⁴⁶ vocitatum²⁴⁷ interpretantur probatissimum²⁴⁸ quam maxime²⁴⁹ rubens et quam ramosissi mum nec scabiosum aut lapideum aut rursus inane e concavum. 23 ²⁵⁰ auctoritas bacarum eius non minus Indorum viris quoque pretiosa est quam feminis nostris uniones Indici²⁵¹. harispices²⁵² eorum vatesque inprimis religiosum io gestamen amoliendis periculis arbitrantur. ita et decore et religione gaudent. prius quam hoc notesceret²⁵³, Gall gladios, scuta, galeas adornabant eo. nunc tanta paenuria est²⁵⁴ vendibili²⁵⁵ merce, ut perquam raro cernatur in suo orbe. 24 ²⁵⁶ surculi infantiae adalligati tutelam habere creduntur contraque torminum²⁵⁷ ac vesicae et calculorum²⁵⁸ mala in pulverem igni²⁵⁹ redacti potique²⁶⁰ cum aqua auxiliantur, simili modo ex vino poti aut, si febris sit, ex aqua somnum ²⁶¹ adferunt—ignibus diu repugnat²⁶²—, sed eodem medicamine saepius poto tradunt lienem quoque absumi. sanguinem reicientibus²⁶³ excreantibusve medetur²⁶⁴ cinis eorum ;²⁶⁵ miscetur oculorum medicamentis, spissat enim ac refrigerat, ulcerum cava explet, cicatrices extenuat.

25 ²⁶⁶ 12 Quod ad repugnantiam rerum attinet, quam Graeci antipathian²⁶⁷ vocant, nihil est usquam²⁶⁸ venenatius quam in mari pastinaca, utpote cum radio eius arbores necari dixerimus. bane tamen persequitur galeos²⁶⁹, idem ²⁷⁰ et alios quidem pisces, sed pastinacas praecipue, sicut in terra mustela²⁷¹ serpentes²⁷²—tanta est aviditas ipsius veneni—percussis vero ab ea medentur²⁷³ et hi c²⁷⁴ quidem, sed et mullus ac laser,

26 ²⁷⁵ 13 spectabili²⁷⁶ naturae potentia , in iis quoque, quibus et in terris victus est, sicut²⁷⁷ fibris²⁷⁸, quos castoras²⁷⁹ vocant et castorea²⁸⁰ testes eorum. amputari hos ab ipsis, cum capiantur, negat Sextius diligentissimus medicinae, quin immo parvos esse substrictosque ²⁸¹ et adhaerentes²⁸² spinae, nec adimi sine vita animalis posse; adulterari²⁸³ autem renibus eiusdem, qu sint²⁸⁴ grandes, cum veri testes parvi admodum reperiantur praeterea²⁸⁵ ne vesicas quidem esse, 27 ²⁸⁶ cum sint geminae, quod nulli²⁸⁷ animalium; in iis²⁸⁸ folliculis²⁸⁹ inveniri liquorem²⁹⁰ et adservari ²⁹¹ sale²⁹²; itaque inter probationes falsi²⁹³ esse folliculos²⁹⁴ geminos ex uno nexu dependentes, quod ipsum corrumpi fraude conicientium cummim²⁹⁵ cum²⁹⁶ sanguine aut Hammoniacum , quoniam Hammoniaci²⁹⁷ coloris²⁹⁸ esse debeant²⁹⁹ circumdati , liquore veluti mellis cerosi, odore³⁰⁰ graves, gustu amaro et acri, friabiles³⁰¹. efficacissimi e Ponto Galatiaque, mox Africa. 28 ³⁰² sternumenta³⁰³ olfactu movent³⁰⁴. somnum conciliant cum rosaceo et peucedano peruncto capite et per³⁰⁵ se poti ex aqua, ob id phreneticis utiles; iidem³⁰⁶ lethargicos odoris³⁰⁷ suffitu³⁰⁸ excitant³⁰⁹ volvarumque³¹⁰ exanimationes vel subditu³¹¹, ac³¹² menses³¹³ et³¹⁴ secundas³¹⁵ cient II drachmis cum puleio ex aqua poti. 29 ³¹⁶ medentur et vertigini, opisthotono³¹⁷, tremulis, spasticis³¹⁸, nervorum vitiis, ischiadicis³¹⁹, stomachicis, paralyticis, perunctis omnibus, vel triti³²⁰ ad crassitudinem mellis cum semine viticis³²¹ ex aceto³²² ac rosaceo. sic et contra comitiales sumpti, poti vero contra inflationes, tormina³²³, venena. 30 differentia³²⁴ tantum contra genera est mixturae, quippe adversus ³²⁵ scorpiones ex vino bibuntur, adversus phalangia³²⁶ et araneos³²⁷ ex mulso ita, ut vomitione³²⁸ reddantur³²⁹ aut ut contineantur ³³⁰ cum ruta, adversus chalcidas cum myrtite³³¹, adversus cerasten et presteras³³² cum panace³³³ aut ruta ex vino, adversus ceteras serpentes cum vino. dari binas drachmas ³³⁴ satis³³⁵; eorum, quae adiciantur, singulas³³⁶. 31 ³³⁷ auxiliantur privatim contra viscum³³⁸ ex aceto, adversus aconitum ex lacte aut aqua, adversus helleborum³³⁹ album ex aqua mulsa nitroque. medentur et dentibus infusi cum oleo triti in aurem, a cuius parte doleant³⁴⁰, aurium dolori melius, si cum meconio³⁴¹. claritatem³⁴² visus³⁴³ faciunt cum melle Attico³⁴⁴ inunctis³⁴⁵. cohibent singultus ex aceto. urina quoque fibri³⁴⁶ resistit venenis et ob id in antidota additur. adservatur³⁴⁷ autem optume in sua vesica, ut aliqui existumant.

32 ³⁴⁸ 14 Geminus similiter victus in aquis³⁴⁹ terraque et³⁵⁰³⁵¹ testudinum effectusque par³⁵², honore habendo vel proptes excellens in usu pretium figuraeque³⁵³ proprietatem. sunt ergo testudinum genera terrestres, marinae³⁵⁴, lutariae³⁵⁵ et³⁵⁶ quae in dulci aqua vivunt. has quidam e³⁵⁷ Graecis emydas appellant.

33 ³⁵⁸ Terrestrium carnes suffitionibus³⁵⁹ propriae³⁶⁰ magicisque³⁶¹ artibus³⁶² refutandis³⁶³ et contra venena salutares produntum plurimae in Africa. hae ibi³⁶⁴ amputato capite pedibusque pro antidoto dari dicuntur et e³⁶⁵ iure in cibo³⁶⁶ sumptae³⁶⁷ stru mas³⁶⁸ discutere, lienes tollere, item comitiales morbos sanguis earum claritatem visus³⁶⁹ facit, discutit³⁷⁰ suffusiones³⁷¹ oculorum³⁷². et³⁷³ contra serpentium omnium et araneorum ac simlilium³⁷⁴ et ranarum³⁷⁵ venena auxiliatur³⁷⁶ servato³⁷⁷ san guine in farina pilulis factis et, cum opus sit, in vino datis. felle testudinum cum Attico³⁷⁸ melle glaucomata in ungui prodest. 34 ³⁷⁹ scorpionum plagae instilla nt³⁸⁰. tegiment cinis vino et oleo subactus pedum rimas ulceraque³⁸¹ sanat squamae³⁸² e³⁸³ summa³⁸⁴ parte derasae et in potu datae vene rem cohibent. eo magis hoc mirum, quoniam totius tegimenti ³⁸⁵ farina accendere³⁸⁶ traditur libidinem. urinam aliter earum quam in vesica³⁸⁷ dissectarum inveniri posse non arbitror et inter ea³⁸⁸ esse³⁸⁹ hoc³⁹⁰ quoque, quae³⁹¹ portentose³⁹² Magi³⁹³ demonstrant³⁹⁴, adversus aspidum ictus³⁹⁵ singularem³⁹⁶, efficaciorem ³⁹⁷ tamen, ut aiunt, cimicibus admixtis. ova³⁹⁸ durata inlinuntur strumis et ulceribus frigore aut adustione factis. sorbentur in stomachi doloribus.

35 ³⁹⁹Marinarum carnes admixtae ranarum carnibus contra salamandras praeclare auxiliantur, neque est⁴⁰⁰ testudine aliud salamandrae adversius⁴⁰¹. sanguine⁴⁰² alopeciarum inanitas et porrigo omniaque capitis ulcera curantur; inarescere eum oportet lenteque ablui⁴⁰³. instillatur et dolori aurium cum lacte mulierum. adversus morbos comitiales manditur cum polline frumenti, miscetur autem sanguinis⁴⁰⁴ heminis⁴⁰⁵ III aceti hemina. 36 ⁴⁰⁶ datur⁴⁰⁷ et suspiriosis, sed tum⁴⁰⁸ hemina vini⁴⁰⁹ additur⁴¹⁰; his et cum hordeacea farina, aceto quoque admixto, ut sit quod devoretur fabae magnitudine; et haec⁴¹¹ singula et matutina⁴¹² et vespera⁴¹³ dantur, dein post aliquot⁴¹⁴ dies bina⁴¹⁵ vespera⁴¹⁶. comitialibus⁴¹⁷ instillatur⁴¹⁸ ore diducto⁴¹⁹;⁴²⁰ iis⁴²¹, qui modice corripiantur⁴²² spasmo, cum castoreo clystere infunditur⁴²³. 37 ⁴²⁴ quod si dentes ter⁴²⁵ annis⁴²⁶ colluantus⁴²⁷ testudinum sanguine, immunes a dolore⁴²⁸ fiant. et anheli tus⁴²⁹ discutit quasque orthopnoeas vocant; ad has in po lenta⁴³⁰ datur. fel testudinum claritatem⁴³¹ oculorum facit cicatrices⁴³² extenuat, tonsillas sedat et anginas et omnia oris vitia, privatim nomas⁴³³ ibi, item testium⁴³⁴. naribus in litum comitiales erigit attollitque⁴³⁵. idem cum vernatione⁴³⁶ anguium aceto admixto⁴³⁷ unice purulentis auribus prodest quidam bubulum fel admiscent decoctarum⁴³⁸ carnium testudinis ⁴³⁹ suco⁴⁴⁰, addita aeque vernatione⁴⁴¹ anguium; 38 sed vino⁴⁴² testudinem⁴⁴³ excocunt. oculorum utique vitia omnia fel inunctum cum melle emendat, suffusiones etiam marinae fel⁴⁴⁴ cum fluviatilis sanguine et lacte. capillus mulierum inficitur felle⁴⁴⁵. contra salamandras vel sucum decoctae bibisse satis est.

39 Tertium genus testudinum est in caeno et paludibus viventium. latitudo his et in⁴⁴⁶ dorso pectori similis nec⁴⁴⁷ convexo⁴⁴⁸ curvata⁴⁴⁹ calice, ingrata visu⁴⁵⁰. ex hac⁴⁵¹ quoque tamen aliqua contingunt auxilia⁴⁵². tres namque in succensa sarmenta coiectae⁴⁵³ dividentibus se tegumentis⁴⁵⁴ rapiuntur⁴⁵⁵, tum evolsae carnes earum cocuntur in congio aquae sale modice⁴⁵⁶ addito; ita decoctarum⁴⁵⁷ ad tertias partes sucus paralysim⁴⁵⁸ et articularios⁴⁵⁹ morbos sentientibus bibitur. detrahit idem⁴⁶⁰ fel pituitas⁴⁶¹ sanguinemque vitiatum. sistitur ab eo remedio alvus aquae frigidae potu⁴⁶².

40 E quarto genere testudinum, quae sunt in amnibus⁴⁶³, divolsarum pinguia⁴⁶⁴ cum aizoo⁴⁶⁵ herba tunsa⁴⁶⁶ admixto unguento et semine⁴⁶⁷ lili⁴⁶⁸, si ante accessiones⁴⁶⁹ perunguantur⁴⁷⁰ aegri praeter caput, mox convoluti calidam aquam bibant, quartanis liberare⁴⁷¹ dicuntur. hanc testudinem XV luna capi oportere⁴⁷², ut plus pinguium reperiatur, verum aegrum⁴⁷³ XVI⁴⁷⁴ luna perungui. ex eodem genere testudinum sanguis instillatus cerebro⁴⁷⁵ capitis dolores sedat, item strumas. 41 ⁴⁷⁶ sunt qui testudinum sanguinem cultro aereo⁴⁷⁷ supinarum capitibus praecisis excipi novo fictili iubeant⁴⁷⁸, ignem sacrum cuiuscumque generis sanguine⁴⁷⁹ inlini, item capitis ulcera⁴⁸⁰ manantia⁴⁸¹, verrucas. iidem⁴⁸² promittunt testudinum omnium fimo panos discuti; et, quod⁴⁸³ incredibile dictu⁴⁸⁴ sit⁴⁸⁵, aliqui tradunt tardius ire navigia testudinis pedem dextrum vehentia.

42 15 Hinc deinde⁴⁸⁶ in⁴⁸⁷ morbos digeremus aquatilia⁴⁸⁸, non quia ignoremus⁴⁸⁹ gratiorem esse universitatem animalium maiorisque⁴⁹⁰ miraculi⁴⁹¹, sed hoc utilius est vitae, contributa⁴⁹² habere remedia⁴⁹³, cum aliud alii⁴⁹⁴ prosit, aliud alibi⁴⁹⁵ facilius inveniatur.

43 16 Venenatum mel diximus ubi nasceretur. auxilio est piscis aurata in cibo. vel si ex melle ⁴⁹⁶ sincero fastidium cruditasve, quae fit⁴⁹⁷ gravissima, incidat testudinem circumcisis pedibus, capite, cauda⁴⁹⁸ decoctam antidotum esse auctor est Pelops⁴⁹⁹, scincum Apelles, quid⁵⁰⁰ esset scincus diximus, saepius vero quantum vene ⁵⁰¹ ficii⁵⁰² in menstruis mulierum. 44 ⁵⁰³ contra ea omnia auxiliatur⁵⁰⁴,⁵⁰⁵ ut diximus⁵⁰⁶, mullus, item contra pastinacam⁵⁰⁷ et scor ⁵⁰⁸ piones terrestres marinosque et dracones, phalangia⁵⁰⁹ in⁵¹⁰ litus sumptusve in cibo, eiusdem recentis e capite⁵¹¹ cinis contra omnia venena, privatim contra fungos. mala medio camenta inferri negant posse aut certe nocere stella marina volpino⁵¹² sanguine inlita et adfixa⁵¹³ limini superiori aut clavo aereo ianuae. 45 ⁵¹⁴ 17 draconis marini⁵¹⁵ scorpionumque ictus carnibus earum inpositis, item araneorum morsus sanan tur. in summa contra omnia venena vel potu vel ictu ve morsu noxia sucus earum e⁵¹⁶ iure decoctarum⁵¹⁷ efficacissi mus habetur.

Sunt et servatis⁵¹⁸ piscibus⁵¹⁹ medicinae, salsamentorumque⁵²⁰ cibus⁵²¹ prodest a serpente percussis et⁵²² contra bestiarum ictus⁵²³ mero subinde hausto ita, ut per satiem⁵²⁴ cibus vomitione reddatur, 46? peculiariter a chalcide⁵²⁵, ceraste⁵²⁶ aut quas sepas vocant aut elope⁵²⁷, dipsade percussis. contra scorpionem largius sumi, sed non evomi, salsamenta prodest ita, ut sitis toleretur⁵²⁸; et⁵²⁹ inponere plagis eadem convenit. contra crocodilorum quidem morsus non aliud⁵³⁰ praesentius⁵³¹ habetur. privatim contra presteris⁵³² morsum sarda prodest. inponuntur salsamenta et contra canis rabiosi; 47 ⁵³³ vel si non sint ferro ustae plagae corporaque clysteribus exinanita, hoc per se sufficit. et contra draconem marinum ex aceto inponuntur. idem et⁵³⁴ cybio⁵³⁵ effectus⁵³⁶. draco quidem marinus ad spinae suae, qua ferit⁵³⁷, venenum ipse inpositus vel cerebro poto⁵³⁸ prodest.

48 ⁵³⁹ 18 Ranarum marinarum ex vino et aceto decoctarum sucus contra venena bibitur, et contra ranae rubetae venenum ⁵⁴⁰ et contra salamandras vel⁵⁴¹ e⁵⁴² fluviatilibus⁵⁴³; si⁵⁴⁴ carnes edantur iusve decoctarum sorbeatur, prosunt et⁵⁴⁵ contra leporem marinum et contra serpentes supra dictos⁵⁴⁶, contra scorpiones ex vino. 49 Democritus quidem tradit, si quis extrahat⁵⁴⁷ ranae viventi⁵⁴⁸ linguam, nulla alia corporis parte adhaerente, ipsaque⁵⁴⁹ dimissa in aquam inponat supra cordis palpitationem mulieri dormienti, quaecumque⁵⁵⁰ interrogaverit , vera responsuram. addunt etiamnum alia Magi⁵⁵¹, quae si vera sint⁵⁵², multo utiliores vitae existumentur ranae quam leges; namque harundine transfixis⁵⁵³ a natura per os⁵⁵⁴ si surculus in menstruis defigatur⁵⁵⁵ a⁵⁵⁶ marito, adulterorum⁵⁵⁷ taedium fieri. 50 ⁵⁵⁸ carnibus earum vel⁵⁵⁹ in hamum⁵⁶⁰ additis⁵⁶¹ praecipue purpuras⁵⁶² adlici certum est. iocur ranae geminum esse dicunt abicique⁵⁶³ formicis oportere; eam partem, quam adpetant⁵⁶⁴, contra venena omnia esse pro antidoto. sunt quae in vepribus tantum vivunt, ob id rubetarum nomine, ut diximus, quas Graeci φρύνους⁵⁶⁵ vocant, grandissimae⁵⁶⁶⁵⁶⁷ cunctarum, geminis veluti cornibus, plenae veneficiorum. mira de iis⁵⁶⁸ certatim tradunt auctores: 51 inlatis in populum silentium fieri; ossiculo, quod sit in dextro latere, in aquam ferventem deiecto refrigerari⁵⁶⁹ vas nec⁵⁷⁰ postea fervere nisi exempto, id inveniri⁵⁷¹ abiecta⁵⁷² rana⁵⁷³ formicis carnibusque erosis⁵⁷⁴, singula in oleum⁵⁷⁵ addi⁵⁷⁶; esse⁵⁷⁷ in sinistro latere quo deiecto⁵⁷⁸ fervere videatur⁵⁷⁹, 52? apocynon⁵⁸⁰ vocari⁵⁸¹, canum impetus⁵⁸² eo cohiberi, amorem concitari et iurgia addito in potionem⁵⁸³, venerem adalligato⁵⁸⁴ stimulari⁵⁸⁵, rursus e dextro⁵⁸⁶ latere refrigerari ferventia⁵⁸⁷; hoc et quartanas sanari adalligato in pellicula agnina recenti aliasque febris, amorem inhiberi⁵⁸⁸. ex⁵⁸⁹ isdem⁵⁹⁰ his ranis lien⁵⁹¹ contra venena, quae fiant ex ipsis, auxiliatur, iocur⁵⁹² vero etiam efficacius.

53 ⁵⁹³ 19 Est⁵⁹⁴ colubra⁵⁹⁵ in aqua vivens. huius adipem⁵⁹⁶ et fel⁵⁹⁷ habentes⁵⁹⁸ qui crocodilos⁵⁹⁹ venentur mire adiuvari dicunt, nihil contra belua audente⁶⁰⁰, efficacius etiamnum, si herba potamogiton⁶⁰¹ misceatur.—Cancri fluviatiles⁶⁰² triti potique ex aqua recentes seu cinere adservato contra venena omnia prosunt, privatim contra scorpionum ictus cum lacte asinino⁶⁰³, si⁶⁰⁴ n sit, caprino aut quocumque; addi et vinum oportet. 54 ⁶⁰⁵ necant eos triti cum ocimo admoti⁶⁰⁶. eadem vis contra venenatorum omnium⁶⁰⁷ morsus, privatim scytalen⁶⁰⁸ et angues⁶⁰⁹ et contra leporem marinum ac ranam rubetam. cinis eorum servatus prodest pavore potus periclitantibus ex canis⁶¹⁰ rabiosi morsu⁶¹¹. quidam adiciunt Gentianam et dant in vino, et si⁶¹² iam pavor occupaverit, pastillos vino subactos devorandos⁶¹³ ita praecipiunt. 55 ⁶¹⁴ decem vero cancris cum ocimi manipulo adligatis⁶¹⁵ omnes, qui ibi sint, scorpiones ad eum locum coituros Magi dicunt, et cum ocimo ipsos cineremve eorum percussis inponunt. minus in omnibus his marini⁶¹⁶ prosunt. Thrasyllus⁶¹⁷ auctor est nihil aeque adversari serpentibus quam cancros; sues percussas⁶¹⁸ hoc pabulo sibi mederi; cum sol sit in cancro, serpentes torqueri. 56 —Ictibus scorpionum carnes et fluviatilium coclearum resistunt crudae⁶¹⁹ vel coctae. quidam ob id salsas quoque adservant. inponunt⁶²⁰ et plagis ipsis.—Coracini pisces Nilo quidem peculiares sunt, sed⁶²¹ nos haec omnibus terris demonstramus. carnes eorum adversus scorpiones valent inpositae.—Inter venena piscium sunt porci marini spinae in dorso, cruciatu magno laesorum. remedio est limus ex reliqu iis⁶²² piscium eorum corporis⁶²³.

57 ⁶²⁴ 20 Canis⁶²⁵ rabidi morsibus⁶²⁶ potum expavescentibus faciem perungunt adipe vituli marini, efficacius, si medulla hyaenae et oleum e⁶²⁷ lentisco⁶²⁸ et cera miscea ntur⁶²⁹. murenae morsus ipsarum capitis cinere sanantur. 58 ⁶³⁰ et pastinaca contra suum ictum⁶³¹ remedio est cinere suo ex aceto inlito vel alterius. cibi causa extrahi debet ex dorso eius quidquid croco simile est⁶³² caputque totum; et hanc⁶³³ autem et omnia testacea modice collu unt⁶³⁴ cibis, quia saporis gratia perit. e lepore marino veneficium⁶³⁵ restingunt ⁶³⁶ poti hippocampi. contra dorycnium echini⁶³⁷ maxime prosunt, et iis⁶³⁸, qui sucum carpathi⁶³⁹ biberint, praecipue e⁶⁴⁰ iure sumpti⁶⁴¹. et cancri marini decocti ius⁶⁴² contra dorycnium efficax habetur, peculiariter vero contra leporis marini venena.

59 ⁶⁴³ 21 Et ostrea adversantur isdem⁶⁴⁴, nec potest videri satis dictum esse de iis⁶⁴⁵, cum palma mensarum⁶⁴⁶ diu iam⁶⁴⁷ tribuatur⁶⁴⁸ illis⁶⁴⁹. gaudent dulcibus aquis et ubi plurumi influ ant⁶⁵⁰ amnes; ideo⁶⁵¹ pelagia⁶⁵² parva et rara sunt. gignuntur tamen et in petrosis carentibusque aquarum dulcium adventu , sicut circa Grynium⁶⁵³ et Myrinam⁶⁵⁴. grandescunt sideris quidem ratione maxime, ut in natura aquatilium diximus, sed privatim circa initia aestatis multo lacte ⁶⁵⁵ praegnatia⁶⁵⁶ atque⁶⁵⁷ ubi sol penetret⁶⁵⁸ in vada. 60 haec videtur causa⁶⁵⁹, quare minora in alto⁶⁶⁰ reperiantur⁶⁶¹; opacitas cohibet incrementum, et tristitia minus adpetunt cibos. variantur⁶⁶² coloribus, rufa Hispaniae, fusca Illyrico, nigra et carne et testa Cerceis⁶⁶³, praecipua vero habentur in quacumque gente⁶⁶⁴ spissa nec saliva sua lubrica, crassitudine potius spectanda⁶⁶⁵ quam latitudine, neque in lutosis⁶⁶⁶ capta⁶⁶⁷ neque in harenosis, sed solido⁶⁶⁸ vado, spondylo⁶⁶⁹ brevi atque non carnoso, nec fibris⁶⁷⁰ laciniosa⁶⁷¹ ac tota in alvo. 61 ⁶⁷² addunt peritiores notam⁶⁷³ ambiente⁶⁷⁴ purpureo⁶⁷⁵ crine⁶⁷⁶ fibras⁶⁷⁷, eoque argumento generosa interpretantur calliblephara ea⁶⁷⁸ appellantes . gaudent et peregrinatione transferrique in⁶⁷⁹ ignotas, aquas. sic Brundisina⁶⁸⁰ in Averno compasta⁶⁸¹ et suum reti nere sucum et a Lucrino adoptare creduntur.

62 Haec sint dicta de corpore; dicemus et de⁶⁸² nationibus ne fraudentur⁶⁸³ gloria sua litora, sed dicemus aliena linguas quaeque peritissima huius censurae in nostro aevo fuit⁶⁸⁴ sunt ergo Muciani verba, quae subiciam: Cyzicena maiora Lucrinis, dulciora Brittannicis, suaviora⁶⁸⁵ Medullis⁶⁸⁶, acriora Ephesis⁶⁸⁷, pleniora Iliciensibus⁶⁸⁸ sicciora Coryphantenis⁶⁸⁹, teneriora Histricis⁶⁹⁰, candidiora Cerceiensibus⁶⁹¹. sed⁶⁹² his neque dulciora neque teneriora ulla esse compertum est. 63 in⁶⁹³ Indico mari Alexandri rerum auctores pedalia inveniri prodidere, nec no n⁶⁹⁴ inter nos nepotis⁶⁹⁵ cuiusdam nomenclatura ⁶⁹⁶ tridacna appellavit, tantae amplitudinis⁶⁹⁷ intellegi cupiens, ut ter mordenda essent.

64 ⁶⁹⁸ Dos⁶⁹⁹ eorum medica⁷⁰⁰ hoc⁷⁰¹ in loco tota dicetur⁷⁰²: stomachum unice reficiunt, fastidiis medentur, addiditque⁷⁰³ luxuria frigus obrutis nive, summa montium et maris ima miscens⁷⁰⁴. emolliunt alvum leniter. eademque⁷⁰⁵ cocta cum mulso tenesmo⁷⁰⁶, qui sine⁷⁰⁷ exulceratione sit⁷⁰⁸, liberant. vesicarum ulcera⁷⁰⁹ quoque repurgant⁷¹⁰. cocta⁷¹¹ in conchis suis, uti clusa⁷¹² invenerint⁷¹³, mire destillationibus prosunt. 65 ⁷¹⁴ testae⁷¹⁵ ostreorum cinis uvam⁷¹⁶ sedat et tonsillas admixto melle, eodem modo parotidas, panos mammarumque duritias, capitum ulcera ex aqua cutemque mulierum extendit; inspergitur⁷¹⁷ et⁷¹⁸ ambustis . et dentifricio placet. pruritibus quoque et eruptionibus pituitae ex aceto medetur. crudae si tundantur⁷¹⁹, strumas sanant et perniones⁷²⁰ pedum.

66 ⁷²¹ Purpurae quoque contra venena prosunt. 22 et algam maris⁷²² theriacen esse⁷²³ Nicander⁷²⁴ tradit. plura eius genera, ut⁷²⁵ diximus, longo folio et⁷²⁶ rubente, latiore⁷²⁷ alia ⁷²⁸ vel⁷²⁹ crispo. laudatissima quae in Creta insula iuxta terram in petris⁷³⁰ nascitur, tinguendis etiam lanis, ita colorem alligans, ut elui postea non possit. e vino⁷³¹ iubet eam dari.

67 ⁷³² 23 Alopecias replet hippocampi⁷³³ cinis nitro et adipe suillo mixtus⁷³⁴ aut sincerus ex aceto, praeparat⁷³⁵ autem saepiarum⁷³⁶ crustae farina medicamentis cutem; replet⁷³⁷ et muris marini cinis cum oleo, item echini cum carnibus suis⁷³⁸ cremati, fel scorpionis marini, ranarum quoque III, si vivae in olla⁷³⁹ concrementur⁷⁴⁰, cinis cum melle, melius cum pice liquida. capillum denigrant sanguisugae, quae in vino nigro diebus XXXX⁷⁴¹ computuere⁷⁴². 68 ⁷⁴³ alii⁷⁴⁴ in aceti sextariis⁷⁴⁵ II sanguisugarum sextarium in⁷⁴⁶ vase plumber putrescere iubent totidem diebus, mox inlini in sole Sornatius tantam⁷⁴⁷ vim hanc tradit, ut, nisi oleum ore contineant qui⁷⁴⁸ tinguent⁷⁴⁹, dentes quoque suco⁷⁵⁰ earum⁷⁵¹ de nigrari dicat.—Capitis ulceribus muricum vel purpura rum testae cinis cum melle utiliter⁷⁵² inlinitur, conchyliorum vel, si non uratur⁷⁵³, farina ex aqua, doloribus castoreum cum peucedano et rosaceo.

69 ⁷⁵⁴ 24 Omnium piscium fluviatilium marinorumque adipes ⁷⁵⁵ liquefacti⁷⁵⁶ sole⁷⁵⁷ admixto melle oculorum claritati plurimum conferunt⁷⁵⁸, item castoreum cum melle. callionymi⁷⁵⁹ fel cicatrices sanat et carnes oculorum supervacuas⁷⁶⁰ consumit . nulli hoc piscium copiosius, ut existumavit Menander quoque in comoediis⁷⁶¹. idem piscis et uranoscopos vocatur ab oculo, quem in capite habet. 70 ⁷⁶² et coracini fel excitat visum, et marini scorpionis rufi cum oleo vetere aut melle Attico incipientes suffusiones⁷⁶³ discutit; inungui ter oportet intermissis diebus. eadem⁷⁶⁴ ratio⁷⁶⁵ albugines oculorum tollit. mullorum cibo aciem oculorum hebetari tradunt⁷⁶⁶. lepus marinus ipse quidem venenatus est, sed cinis eius in palpebris pilos inutiles evolsos cohibet⁷⁶⁷. ad hunc usum utilissimi minimi, item pectunculi salsi triti cum cedria, ranae⁷⁶⁸, quas diopetas⁷⁶⁹ et calamitas vocant⁷⁷⁰; earum sanguis⁷⁷¹ cum lacrima vitis⁷⁷² evolso⁷⁷³ pilo⁷⁷⁴ palpebris inlinatur. 71 ⁷⁷⁵ tumorem⁷⁷⁶ oculorum ruboremque saepiae⁷⁷⁷ cortex cum lacte mulieris⁷⁷⁸ inlitus sedat et per se scabritias emendat; invertunt ita genas⁷⁷⁹ et medicamentum auferunt post paulum⁷⁸⁰ rosaceoque⁷⁸¹ inungunt et pane inposito mitigant . eodem cortice⁷⁸² et nyctalopes⁷⁸³ curantur, in farinam⁷⁸⁴ trito⁷⁸⁵ ex⁷⁸⁶ aceto inlito. extrahit et squamas⁷⁸⁷ eius cinis. 72 ⁷⁸⁸cicatrices oculorum cum melle sanat, pterygia cum sale et⁷⁸⁹ cadmia singulis drachmis, emendat et albugines iumentorum ⁷⁹⁰. aiunt⁷⁹¹ et⁷⁹² ossiculo⁷⁹³ eius genas⁷⁹⁴, si terantur⁷⁹⁵, sanari. echini ex aceto epinyctidas⁷⁹⁶ tollunt. eundem comburi cum viperinis pellibus ranisque et cinerem⁷⁹⁷ aspergi potionibus⁷⁹⁸ iubent Magi⁷⁹⁹, claritatem visus⁸⁰⁰ promittentes. 73 ⁸⁰¹ ichthyocolla⁸⁰² appellatur piscis, cui glutinosum est corium. idem⁸⁰³ nomen glutino eius; hoc epinyctidas tollit. quidam ex ventre, non e corio, fieri dicunt ichthyocollam⁸⁰⁴, ut glutinum taurinum. laudatur Pontica, candida et carens venis squamisque et quae⁸⁰⁵ celerrime liquescit⁸⁰⁶. madescere autem debet concisa in aqua aut aceto nocte ac die, mox tundi marinis lapidibus , ut facilius liquescat. utilem eam et⁸⁰⁷ capitis dolorbus adfirmant et tetanis⁸⁰⁸. 74 ⁸⁰⁹ ranae dexter⁸¹⁰ oculus dextri, sinister⁸¹¹ laevi⁸¹², suspensi e⁸¹³ collo nativi⁸¹⁴ coloris panno lippatudines ⁸¹⁵ sanant⁸¹⁶; quod si per coitum lunae⁸¹⁷ eruantur, albginem quoque, adalligati similiter in putamine⁸¹⁸ ovi. rel - quae carnes inpositae suggillationem rapiunt. cancri etiam oculos adalligatos⁸¹⁹ collo mederi lippitudini⁸²⁰ dicunt. 75 ⁸²¹ est parva rana in harundinetis et herbis maxime vivens, muta ac sine voce, viridis, si forte hauriatur, ventres⁸²² boum⁸²³ distendens . huius corporis umorem derasum specillis⁸²⁴ claritatem oculis inunctis narrant adferre. et⁸²⁵ ipsas carnes doloribus oculorum superponunt. ranas XV⁸²⁶ coiectas⁸²⁷ in fictile novum iuncis⁸²⁸ configunt quidam⁸²⁹ sucoque earum, qui ita effluxeris, admiscent vitis⁸³⁰ albae lacrimam atque⁸³¹ ita palpebras emendant , inutilibus pilis exemptis acu instillantes hunc⁸³² sucum in vestigia evolsorum. 76 ⁸³³ Meges psilotrum⁸³⁴ palpebrarum faciebat in aceto enecans⁸³⁵ putrescentes et ad⁸³⁶ hoc⁸³⁷ utebatus multis⁸³⁸ variisque per aquationes autumni⁸³⁹ nascentibus. idem praestare sanguisugarum cinis ex aceto inlitus putatur— comburi eas oportet in novo vaso⁸⁴⁰—, idem thynni⁸⁴¹ iocur⁸⁴² siccatum pondere⁸⁴³ $X$ III cum oleo cedrino⁸⁴⁴ perunctis pilis VIII⁸⁴⁵ mensibus.

77 ⁸⁴⁶ 25 Auribus utilissimum batiae⁸⁴⁷ piscis fel recens, sed et⁸⁴⁸ inveteratum⁸⁴⁹ nitro⁸⁵⁰, item bacchi⁸⁵¹, quem quidam mizyenem⁸⁵² vocant⁸⁵³, item⁸⁵⁴ ca llionymi⁸⁵⁵ cum rosaceo⁸⁵⁶ infusum vel castoreum cum papaveris suco. vocant et in mari peduculos⁸⁵⁷ eosque tritos instillari ex aceto auribus iubent. et per se⁸⁵⁸ et⁸⁵⁹ conchylio infecta⁸⁶⁰ lana magnopere prodest; quidam aceto et nitro madefaciunt⁸⁶¹. 78 ⁸⁶² sunt qui⁸⁶³ praecipue contra omnia⁸⁶⁴ aurium vitia laudent⁸⁶⁵ gari⁸⁶⁶ excellentis cyathum, mellis dimidio amplius, aceti cyathum⁸⁶⁷ in calice novo leni⁸⁶⁸ pruna decoquere subinde spuma pinnis⁸⁶⁹ detersa⁸⁷⁰ et, postquam desierit spumare,, tepidum infundere. si⁸⁷¹ tumeant aures⁸⁷², coriandri suco prius mitigandas iidem⁸⁷³ praecipiunt. ranarum adips instillatus statim dolores tollit. cancrorum fluviatilium⁸⁷⁴ sucus⁸⁷⁵ cum farina hordeacea⁸⁷⁶ aurium volneribus efficacissime prodest. parotides muricum testae cinere cum melle vel conchyliorum ex mulso curantur.

79 ⁸⁷⁷ 26 Dentium dolores sedantur ossibus draconis marini scariphatis⁸⁷⁸ gingivis, cerebro caniculae in oleo decocto alservatoque ⁸⁷⁹, ut ex⁸⁸⁰ eo dentes semel anno colluantur⁸⁸¹. pastinacae quoque radio scariphari⁸⁸² gingivas in⁸⁸³ dolore utilissimum . contritus⁸⁸⁴ is et cum helleboro⁸⁸⁵ albo inlitus dentes sine vexatione extrahit. salsamentorum etiam in⁸⁸⁶ fictili vase combustorum cinis addita farina marmoris inter remedia est. 80 ⁸⁸⁷ et cybia⁸⁸⁸ vetera⁸⁸⁹ eluta⁸⁹⁰ in novo vase, dein⁸⁹¹ tria prosunt doloribus. aeque⁸⁹² prodesse dicuntur omnium salsamentorum spinae combustae tritaeque et inlitae. decocuntur et ranae singulae in aceti heminis, ut dentes ita colluantur contineaturque in ore sucus. si fastidium obstaret, suspendebat pedibus posterioribus eas⁸⁹³ Sallustius Dionysius, ut ex ore virus deflueret in acetum⁸⁹⁴ fervens, idque e⁸⁹⁵ pluribus ranis⁸⁹⁶; fortioribus stomachis ex iure mandendas⁸⁹⁷ dabat. maxillaresque ita sanari praecipue dentes putant, mobiles vero supra dicto aceto stabilir.??? 81 ⁸⁹⁸ad hoc quidam ranarum corpora binarum praecisis pedibus in vini hemina macerant et ita collui dentium⁸⁹⁹ labantes⁹⁰⁰ iubent⁹⁰¹. aliqui totas adalligant maxillis⁹⁰². alii denas in⁹⁰³ sextariis⁹⁰⁴ III aceti decoxere⁹⁰⁵ ad tertias partes, ut mobiles dentium stabilirent. nec non XLVI⁹⁰⁶ ranarum corda in olei veteris sextario sub aereo⁹⁰⁷ testo discoxere, ut infunderent per aurem dolentis maxillae. alii iocur ranae decoctum et tritum cum melle inposuere dentibus. omnia supra scripta ex marina⁹⁰⁸ efficaciora⁹⁰⁹. 82 ⁹¹⁰ si cariosi et faetidi⁹¹¹ sint, cetum⁹¹² in furno arefieri per noctem praecipiunt, postea tantundem salis addi atque ita fricari. enhydris⁹¹³ vocatur⁹¹⁴ Graecis colubra in aqua⁹¹⁵ vivens. huius IIII dentibus superioribus in dolore superiorum gingivas scariphant ⁹¹⁶, inferiorum inferioribus; aliqui canino tantum earum⁹¹⁷ contenti sunt. utuntur et cancrorum cinere, nam muricum cinis dentifricium est.

83 ⁹¹⁸ 27 Lichenas et lepras tollit⁹¹⁹ adips vituli marini, menarum ⁹²⁰ cinis cum mellis obolis ternis, i ocur⁹²¹ pastinacae in oleo coctum, hippocampi aut delphini cinis ex aqua inlitus . exulcerationem sequi debet curatio, quae perducit ad cicatricem. quidam⁹²² delphini⁹²³ in fictili⁹²⁴ torrent, done⁹²⁵ pinguitudo similis oleo fluat; hac⁹²⁶ perungunt. 84 ⁹²⁷ muricum vel conchyliorum testae cinis maculas in facie mulierum⁹²⁸ purgat cum melle inlitus cutemque erugat⁹²⁹ et extendit septenis diebus inlitus ita, ut octavo candido ovorum foveantur. muricum generis sunt quae vocant Graeci coluthia⁹³⁰, alii coryphia⁹³¹, turbinata aeque, sed minora, mulo efficaciora,⁹³² etiam⁹³³ oris halitum custodientia. ichthyocola erugat cutem extenditque in aqua⁹³⁴ decocta horis IIII, dein contusa⁹³⁵ et subacta ad liquorem usque mellis. 85 ⁹³⁶ ita praeparata ⁹³⁷ in vase novo conditur et in usu III drachmis eius binae⁹³⁸ sulpuris et anchusae totidem, VIII spumae argenteae ⁹³⁹ adduntur aspersaque aqua teruntur⁹⁴⁰ una. sic inlina⁹⁴¹ facies⁹⁴² post IIII horas⁹⁴³ abluitur⁹⁴⁴. medetur et lentigini⁹⁴⁵ ceterisque vitiis ex ossibus saepiarum cinis. idem et carnes excrescentes tollit et umida⁹⁴⁶ ulcera.

psoras⁹⁴⁷ tollit⁹⁴⁸ rara decocta in heminis v aquae marinae; excoqui⁹⁴⁹ debet, donec sit lentitudo⁹⁵⁰ mellis. 86 ⁹⁵¹—Fit in maria alcyoneum⁹⁵² appellatum, e nidis, ut aliqui existumant, alcyonum et ceycum, ut alii, sordibus⁹⁵³ spumarum crassescentibus, alii⁹⁵⁴ e limo vel quadam maris lanugine. quattuor eius genera: cinereum⁹⁵⁵, spissum, odoris asperi, alterum molle, lenius odore et⁹⁵⁶ fere⁹⁵⁷ algae, tertium⁹⁵⁸ candidioris⁹⁵⁹ vermiculi, quartum pumcosius ,⁹⁶⁰ spongeae⁹⁶¹ putri⁹⁶² simile. 87 ⁹⁶³ paene purpureum quod optimum; hoc et Milesium vocatur. quo candidius⁹⁶⁴ autem, hoc⁹⁶⁵ minus probabile est. vis eorum ut exulcerent, purgent . usus tostis⁹⁶⁶ et sine oleo. mire lepras, lichenas⁹⁶⁷, lentigines⁹⁶⁸ tollunt cum lupino⁹⁶⁹ et sulpuris II obolis. alcyoneo utuntur et ad oculorum cicatrices.—Andreas⁹⁷⁰ ad lepras cancri cinere cum oleo usus est, Attalus thynni⁹⁷¹ adipe recenti.

88 ⁹⁷² 28 Oris⁹⁷³ ulcera menarum⁹⁷⁴ muria et capitum cinis cum melle sanat. strumas pungi⁹⁷⁵ piscis eius, qui rana⁹⁷⁶ in mari appellatur, ossiculo e⁹⁷⁷ cauda ita, ut non volneret, prodest. faciendum⁹⁷⁸ id⁹⁷⁹ cotidie, donec percurentur. eadem vis est⁹⁸⁰ pastinacae radio et lepori⁹⁸¹ marino⁹⁸² inposito ita, ut celeriter removeatur⁹⁸³, echini⁹⁸⁴ testis⁹⁸⁵ contusis et⁹⁸⁶ ex aceto inlitis, item scolopendrae marinae e melle, cancro fluviatili contrito vel combusto ex melle. mirifice prosunt et saepiae ossa cum axungia⁹⁸⁷ vetere contusa et inlita. 89 ⁹⁸⁸ sic et⁹⁸⁹ ad parotidas utuntur, et sauri piscis marini iocineribus ⁹⁹⁰, quin et testis cadi salsamentarii tusis⁹⁹¹ cum axungia vetere, muricum cinere ex oleo ad parotidas strumasque. —Rigor cervicis mollitur et marinis, qui⁹⁹² pediculi⁹⁹³ vocantur , drachma pota, castoreo poto cum pipere ex mulso mixto,⁹⁹⁴ ranis decoctis ex oleo et sale, ut sorbeatur sucus. sic et opisthotono⁹⁹⁵ medentur et tetano⁹⁹⁶, spasticis⁹⁹⁷ vero pipere adiecto. 90 ⁹⁹⁸—Anginas menarum salsarum e⁹⁹⁹ capitibus cinis ex melle inlitus abolet, ranarum decoctarum aceto¹⁰⁰⁰ sucus; hic et contra tonsillas¹⁰⁰¹ prodest. cancri fluviatiles triti singuli in hemina¹⁰⁰² aquae¹⁰⁰³ anginis medentur gargarizati , aut e¹⁰⁰⁴ vino et calida aqua poti. uvae medetur garum coclearibus subditum. vocem siluri¹⁰⁰⁵ recentes¹⁰⁰⁶ salsive in cibo sumpti adiuvant¹⁰⁰⁷.

91 ¹⁰⁰⁸ 29 Vomitiones mulli¹⁰⁰⁹ inveterati tritique in potione¹⁰¹⁰ concitant.—Suspiriosis¹⁰¹¹ castorea¹⁰¹² cum Hammoniaci¹⁰¹³ exigua portione ex aceto mulso ieiunis¹⁰¹⁴ utilissima¹⁰¹⁵ potu¹⁰¹⁶. eadem potio spasmos stomachi sedat ex aceto mulso caldo.— 92 ¹⁰¹⁷Tussim sanare dicuntur piscium modo e iure decoctae in patinis ranae. suspensae autem pedibus, cum destillaverit in patinas¹⁰¹⁸ saliva earum, exinterari¹⁰¹⁹ iubentur abiectisque¹⁰²⁰ interaneis condiri¹⁰²¹. est rana parva arborem scandens¹⁰²² atque ¹⁰²³ ex ea vociferans; in huius os si quis expuat¹⁰²⁴ iosamque ¹⁰²⁵ dimittat¹⁰²⁶, tussi liberari¹⁰²⁷ narratur. praecipiunt¹⁰²⁸ et¹⁰²⁹ cocleae¹⁰³⁰ crudae¹⁰³¹ carnem tritam bibere ex aqua caldam tussi cruenta.

93 ¹⁰³² 30 Iocineris¹⁰³³ doloribus .... scorpio marinus¹⁰³⁴ in vino necatus¹⁰³⁵, ut inde bibatur, conchae longae carnes ex mulso potae cum aquae¹⁰³⁶ pari modo aut, si febres sint¹⁰³⁷, ex aqua mulsa.—Lateris dolores leniunt hippocampi tosti sumpti tetheaque¹⁰³⁸ similis¹⁰³⁹ ostreo in cibo sumpta, ischiadicorum ¹⁰⁴⁰ muria siluri¹⁰⁴¹ clystere¹⁰⁴² infusa. dantur autem conchae ternis obolis dilutis¹⁰⁴³ in vini sextariis¹⁰⁴⁴ II per dies XV.

94 ¹⁰⁴⁵ 31 Alvum¹⁰⁴⁶ emollit silurus e iure et torpedo in cibo et olus¹⁰⁴⁷ marinum simile sativo—stomacho inimicum alvum facillime purgat, sed propter acrimoniam cum pingui carne¹⁰⁴⁸ coquitur—et omnium¹⁰⁴⁹ piscium ius. idem et urinas ¹⁰⁵⁰ ciet, e vino maxime. optimum e scorpionibus et iulide¹⁰⁵¹ et saxatilibus nec virus resipientibus nec pinguibus¹⁰⁵². coci¹⁰⁵³ debent cum aneto¹⁰⁵⁴, apio, coriandro, porro, additis oleo, sale. 95 ¹⁰⁵⁵ purgant¹⁰⁵⁶ et cybia¹⁰⁵⁷ vetera privatimque cruditates; pituitas¹⁰⁵⁸, bilem¹⁰⁵⁹ trahunt.

Purgant et myaces, quorum natura tota in hoc loco dicetur. acervantur muricum modo vivuntque in algosis, gratissimi¹⁰⁶⁰ autumno¹⁰⁶¹ et ubi multa¹⁰⁶² dulcis aqua miscetur¹⁰⁶³ maria, ob id in Aegypto laudatissimi. procedente¹⁰⁶⁴ hieme amaritudinem trahunt coloremque¹⁰⁶⁵ rubrum. 96 ¹⁰⁶⁶ horum ius¹⁰⁶⁷ traditur alvum et vesicas exinanire, interanea¹⁰⁶⁸ destringere, omnia adaperire, renes purgare, sanguinem¹⁰⁶⁹ adipemque minuere¹⁰⁷⁰. itaque utilissimi sunt hydropicis, mulierum purgationibus, morbo regio, articulario¹⁰⁷¹, inflationibus, item obesis¹⁰⁷², fellis¹⁰⁷³ pituitae¹⁰⁷⁴ quoque¹⁰⁷⁵, pulmonis, iocineris, lien???s¹⁰⁷⁶ vitiis¹⁰⁷⁷, rheumatismis¹⁰⁷⁸. fauces tantum vexant vocemque ol???- tundunt. 97 ¹⁰⁷⁹ ulcera, quae serpant aut sint purganda, sanant, item¹⁰⁸⁰ carcinomata¹⁰⁸¹ cremati ut murices; et morsus canum hominumque cum melle, lepras, lentigines. cinis¹⁰⁸² eorum lotus emendat caligines, scabritias, albugines¹⁰⁸³, gingivarum et dentium vitia, eruptiones pituitae; et contra dorycnium aut opocarpathum¹⁰⁸⁴ antidoti vicem optinent. 98 ¹⁰⁸⁵ degenerant¹⁰⁸⁶ in duas species: mitulos¹⁰⁸⁷, qui salem virusque resipiunt, myiscas¹⁰⁸⁸ quae rotunditate differunt, minores aliquanto¹⁰⁸⁹ atque hirtas¹⁰⁹⁰, tenuioribus testis, carne¹⁰⁹¹ dulciores¹⁰⁹². mituli quoque ut murices ¹⁰⁹³ cinere¹⁰⁹⁴ causticam vim habent et ad lepras, lentigines, maculas. lavantur¹⁰⁹⁵ quoque plumbi modo ad genarum crassitudines ¹⁰⁹⁶ et oculorum albugines caliginesque atque¹⁰⁹⁷ in aliis¹⁰⁹⁸ partibus sordida ulcera capitisque pusulas¹⁰⁹⁹. carnes eorum¹¹⁰⁰ ad canis morsus¹¹⁰¹ inponuntur.

99 ¹¹⁰² At¹¹⁰³ pelorides emolliunt alvum, item castorea in¹¹⁰⁴ aqua mulsa drachmis binis. qui¹¹⁰⁵ vehementius volunt uti¹¹⁰⁶, addu??? cucumeris¹¹⁰⁷¹¹⁰⁸ sativi radicis siccae¹¹⁰⁹ drachmam et aphronitri II. tethea¹¹¹⁰ torminibus et inflationibus occurrunt. inveniuntur haec¹¹¹¹ in foliis¹¹¹² maris¹¹¹³ sugentia¹¹¹⁴, fungorum verius generis quam piscium. eadem¹¹¹⁵ et tenesmum dissolvunt reniumque¹¹¹⁶ vitia. 100 ¹¹¹⁷ nascitur et in maria apsinthium¹¹¹⁸, quod aliqui¹¹¹⁹ seriphum ¹¹²⁰ vocant, circa Taposirim maxime Aegypti, exilius terrestri. alvum solvit et noxiis¹¹²¹ animalibus intestina liberat¹¹²²¹¹²³—solvunt et saepiae—; in cibo datur¹¹²⁴ cum oleo et¹¹²⁵ sale et farina coctum. 101 ¹¹²⁶ menae salsae cum felle taurino inlitae umbilico alvum solvunt. piscium ius in patina coctorum cum lactucis tenesmum discutit. cancri fluviatiles ¹¹²⁷ triti et ex aqua poti alvum sistunt, urinam cient in¹¹²⁸ vino albo¹¹²⁹. ademptis bracchiis¹¹³⁰ calculos pellunt III obolis cum murra et¹¹³¹ iride¹¹³² singulis earum¹¹³³ drachmis, ileos et inflationes castorea cum dauci semine et petroselino¹¹³⁴ quantum ternis digitis sumatur, ex mulsi calidi cyathis IIII, tormina vero cum aneto ex¹¹³⁵ vino mixto. erythini in cibo sumpti sistunt alvum. dysentericis¹¹³⁶ medentur ranae cum scilla¹¹³⁷ decoctae¹¹³⁸ ita, ut pastilli fiant, vel cor earum cum melle tritum, ut tradit Niceratus, morbo regio salsamentum cum pipere ita, ut reliqua carne abstineatur.

102 ¹¹³⁹ 32 Lieni medetur solea piscis inpositus, item torpedo ,¹¹⁴⁰ item rhombus¹¹⁴¹; vivus dein remittitur in mare. scorpio ¹¹⁴² marinus necatus in¹¹⁴³ vino vesicae vitia et calculos sanat, lapis, qui invenitur in scorpionis marini cauda, pondore oboli potus, enhydridis iecur, blendiorum¹¹⁴⁴ cinis cum ruta. inveniuntur et in¹¹⁴⁵ bacchi piscis capite ceu lapilli¹¹⁴⁶; hi poti ex aqua calculosis¹¹⁴⁷ praeclare medentur. aiunt¹¹⁴⁸ et urticam marinam in vino potam prodesse, item pulmonem marinum decoctum in aqua. 103 ¹¹⁴⁹ ova saepiae urinam movent ieniumque pituitas extrahunt. rupta, convolsa cancri fluvatiles triti in asinino maxime lacte sanant, echini vero cum spinis suis contusi et e¹¹⁵⁰ vino poti calculos—modus¹¹⁵¹ singulis hemina; bibitur¹¹⁵², donec prosit—et alias in cillis ad hoc proficiunt. purgatur vesica et pectinum¹¹⁵³ cibo. ex iis¹¹⁵⁴¹¹⁵⁵ mares alii¹¹⁵⁶ δόνακας vocant, alii¹¹⁵⁷ αὐλούς,¹¹⁵⁸, feminas¹¹⁵⁹ ὄνυχσς.¹¹⁶⁰ urinam mares movent. dulciores feminae sunt et unicolores ¹¹⁶¹. [Saepiae quoque¹¹⁶² ova urinam movent et¹¹⁶³ renes purgant]¹¹⁶⁴.

104 ¹¹⁶⁵ 33 Enterocelicis¹¹⁶⁶ lepus marinus¹¹⁶⁷ inlinitur¹¹⁶⁸ tritus cum melle. iecur aquaticae colubrae, item hydri tritum potumque calculosis¹¹⁶⁹ prodest. ischiadicos¹¹⁷⁰ liberant¹¹⁷¹ salsamenta e siluro infusa clysterio¹¹⁷², evacuata¹¹⁷³ prius alvo, sedis¹¹⁷⁴ attritus cinis e¹¹⁷⁵ capite mugilum et mullorum¹¹⁷⁶; comburuntur autem in fictili vase, inlini cum melle debent. 105 ¹¹⁷⁷ item capitis menarum cinis et ad¹¹⁷⁸ rhagadas¹¹⁷⁹ et ad condylomata utilis, sicut pelamydum¹¹⁸⁰ salsarum capitum cinis vel cybiorum cum melle. torpedo adposita procidentis¹¹⁸¹ interanei morbum ibi coercet¹¹⁸². cancrorum¹¹⁸³ fluviatilium cinis ex¹¹⁸⁴ oleo¹¹⁸⁵ et cera rimas in eadem parte¹¹⁸⁶ emendat, idem¹¹⁸⁷ et marini cancri pollent¹¹⁸⁸.

106 ¹¹⁸⁹ 34 Panos¹¹⁹⁰ salsamenta coracino rum¹¹⁹¹ discutiunt¹¹⁹², sciaenae interanea¹¹⁹³ et squamae combustae, scorpio in vino decoctus ita, ut foveantur ex illo. at¹¹⁹⁴ echinorum¹¹⁹⁵ testae¹¹⁹⁶ contusae et ex aqua inlitae incipientibus panis¹¹⁹⁷ resistunt, muricum vel purpurarum cinis utroque modo, sive discutere opus sit incipientes sive concoctos emittere. quidam ita componunt medicamentum: cerae et turis drachmas XX, spumae argenti XXXX, cineris muricum X, olei veteris heminam. 107 ¹¹⁹⁸ prosunt per se salsamenta cocta, cancri fluviatiles¹¹⁹⁹ triti; ad¹²⁰⁰ verendorum pusulas¹²⁰¹ cinis e¹²⁰² capite menarum, item carnes decoctae et inpositae, similiter percae¹²⁰³ salsae e capite cinis melle addito¹²⁰⁴, pelamydum capitis cinis aut squatinae cutis¹²⁰⁵ combustae¹²⁰⁶. 108 ¹²⁰⁷ haec est qua diximus lignum poliri, quoniam et a¹²⁰⁸ mari fabr???les¹²⁰⁹ usus exeunt. prosunt et zmarides¹²¹⁰ inlitae, item muricum vel purpurarum testae cinis cum melle, efficacius crenatarum cum carnibus suis. carbunculos verendorum privatim salsamenta cocta cum melle restingunt. testem¹²¹¹, si descenderit¹²¹², coclearum spuma¹²¹³ inlini volunt.

109 ¹²¹⁴ 35 Urinae incontinentiam¹²¹⁵ hippocampi tosti et in cibo saepius sumpti emendant, ophidion pisciculus congro similis cum lili radice, pisciculi minuti ex ventre eius, qui devoraverit, exempti cremati¹²¹⁶ ita, ut cinis eorum bibatur ex aqua. iubent et cocleas Africanas cum sua care comburi cineremque ex vino Signino¹²¹⁷ dari.

110 ¹²¹⁸ 36 Podagris articulariisque¹²¹⁹ morbis utile¹²²⁰ est oleum, in quo decocta sint ranarum intestina, et rubetae cinis cum adipe vetere. quidam et hordei cinerem adiciunt trium, rerum aequo pondere. iubent et lepore marino recenti podagram fricari, fibrinis¹²²¹ quoque pellibus calceari¹²²², maxime Pontici fibri¹²²³, item¹²²⁴ vituli marini, cuius et adips prodest isdem¹²²⁵, nec non¹²²⁶ et bryon¹²²⁷, de quo diximus, lactucae¹²²⁸ simile, rugosioribus foliis, sine caule¹²²⁹. 111 ¹²³⁰ natura ei¹²³¹ styptica¹²³², inpositumque¹²³³ lenit impetus¹²³⁴ podagrae. item alga, de¹²³⁵ qua et ipsa¹²³⁶ dictum est. 66 observatur in ea, ne arida¹²³⁷ inponatur.—Perniones emendat pulmo marinus, canori marini cinis ex oleo, item fluviatiles¹²³⁸ triti ustique¹²³⁹, cinere¹²⁴⁰ et ex¹²⁴¹ oleo subact o¹²⁴², siluri adips.—In articulis morborum impetus sedant ranae subinde recentes inpositae; quidam dissectas iubent inponi.—Corpus auget¹²⁴³ ius mitulorum et concharum.

112 ¹²⁴⁴ 37 Comitiales, ut diximus, coagulum vituli marini bibunt cum lacte equino asinaeve¹²⁴⁵ aut cum Punici suco¹²⁴⁶, ¹²⁴⁷ quidam ex¹²⁴⁸ aceto mulso. nec non aliqui per se pilulas¹²⁴⁹ devorant.¹²⁵⁰ castoreum in aceti mulsi cyathis III ieiunis datur, iis¹²⁵¹ vero, qui¹²⁵² saepius corripiantur, clystere¹²⁵³ infusum mirifice prodest. castorei drachmae¹²⁵⁴ II esse debebunt, mellis et olei sextarius et aquae tantundem. ad¹²⁵⁵ praesens ¹²⁵⁶ vero correptis olfactu¹²⁵⁷ subvenit¹²⁵⁸ cum aceto. datur et mustelae marinae i ocur¹²⁵⁹, item muris, vel testudinum sanguis.

113 ¹²⁶⁰ 38 Febrium circuitus tollit iocur¹²⁶¹ delphini gustatum ante accessiones. hippocampi necantur in rosaceo ¹²⁶², ut perunguantur aegri frigidis febribus, et ipsi adalligantur ¹²⁶³ aegris. item ex asello pisce lapilli, qui plena luna inveniuntur in capite, alligantur in linteolo. phagri¹²⁶⁴ fluviatilis¹²⁶⁵ longissimus dens capillo adalligatus ita, ut V diebus eum, qui¹²⁶⁶ adalligaverit¹²⁶⁷, non cernat aeger, ranae in trivio decoctae oleo abiectis carnibus perunctos¹²⁶⁸ liberant quartanis. 114 ¹²⁶⁹ sunt qui strangulatas¹²⁷⁰ in oleo ipsas clam adalligent oleoque eo perunguant. cor earum adalligatum frigora febrium minuit et oleum, in quo¹²⁷¹ intestina decocta sint. maxime autem quartanis¹²⁷² liberant ablatis unguibus ranae a eque¹²⁷³ adalligatae et rubeta¹²⁷⁴, si¹²⁷⁵ iocur¹²⁷⁶ eius vel cor adalligetur¹²⁷⁷ in panno leucophaeo¹²⁷⁸. cancri fluviatiles triti in oleo et aqua¹²⁷⁹ perunctis ante accessiones in febribus prosunt; aliqui et piper addunt. 115 ¹²⁸⁰ alii decoctos ad quartas¹²⁸¹ in vino e balineo¹²⁸² egressis bibere suadent in quastanis , aliqui vero sinistrum oculum devorare¹²⁸³. Magi oculus eorum ante solis ortum adalligatis aegro ita, ut caecos dimittant in aquam¹²⁸⁴, tertianas abigi promittunt. 116 ¹²⁸⁵ eosdem oculos cum carnibus lusciniae in pelle cervina¹²⁸⁶ inligatos¹²⁸⁷ praestare vigiliam somno fugato tradunt. in¹²⁸⁸ lethargum¹²⁸⁹ vergentibus¹²⁹⁰ coagulo¹²⁹¹ ballaenae aut¹²⁹² vituli marini ad ofactum utuntur. alii sanguinem testudinis¹²⁹³ lethargicis inlinunt . tertianis mederi dicitur et¹²⁹⁴ spondylus¹²⁹⁵ percae¹²⁹⁶ adalligatus , quartanis cocleae fluviatiles in cibo recentes; quidam ob id adservant sale, ut dent tritas¹²⁹⁷ in potu.

117 ¹²⁹⁸ 39 Strombi in aceto putrefacti¹²⁹⁹ lethargicos excitant odore. prosunt et cardiacis. cachectis¹³⁰⁰, quorum corpus macie conficitur, tethea¹³⁰¹ utilia sunt cum ruta ac melle.— Hydropicis medetur adips delphini liquatus¹³⁰² et cum vino pots. gravitati saporis occurritur tactis naribus unguento ant odoribus vel quoquo¹³⁰³ modo opturatis. strombi quoque carnes¹³⁰⁴ tritae et in mulsi III heminis pari¹³⁰⁵ modo aquae¹³⁰⁶ aut, si febres sint, ex aqua mulsa¹³⁰⁷ datae proficiunt, item¹³⁰⁸ sucus cancrorum fluviatilium cum melle, 118 ¹³⁰⁹ rana quoque aquatica in vino vetere et farre¹³¹⁰ decocta ac pro cibo sumpta ita, ut bibatur ex eodem vase, vel testudo decisis pedibus, capite, cauda et intestinis exemptis, reliqua carne ita condita, ut citra fastidium sumi possit.—Cancri fluviatiles ex iure¹³¹¹ sumpti et phthisicis¹³¹² prodesse traduntur.

119 ¹³¹³ 40 Adusta sanantur cancri marini vel fluviatilis¹³¹⁴ cinere ex oleo; ic hthyocolla, ranarum¹³¹⁵ cinere¹³¹⁶ ea¹³¹⁷, quae¹³¹⁸ ferventi aqua combusta sint; haec curatio etiam pilos restituit. item¹³¹⁹ cancrorum¹³²⁰ fluviatilium cinere putant¹³²¹ utendum cum cera et¹³²² adipe ursino. prodest et fibrinarum pellium cinis.—Ignes sacros restingunt¹³²³ ranarum viventium ventres inpositi, pedibus posterioribus¹³²⁴ pronas adalligari ¹³²⁵ iubent, ut crebriore anhelitu prosint. utuntur et silurorum¹³²⁶ salsamenti¹³²⁷ capitum cinere ex aceto.—Pruritum scabiemque non hominum modo, sed et quadripedum efficacissime sedat iecur pastinacae decoctum in oleo.

120 ¹³²⁸ 41 Nervos vel¹³²⁹ praecisos¹³³⁰ purpurarum callum¹³³¹, quo se operiunt¹³³², tusum glutinat. tetanicos coagulum vituli adiuvat ex¹³³³ vino potum¹³³⁴ oboli pondere, item ichthyocolla, tremulos¹³³⁵ castoreum¹³³⁶, si ex oleo perunguantur. mullos in cibo inutiles nervis invenio¹³³⁷.

121 ¹³³⁸ 42 Sanguinem fieri¹³³⁹ piscium cibo putant, sisti polypo tuso inlito¹³⁴⁰, de quo et haec traduntur: muriam ipsum ex sese emittere et ideo non debere addi in coquendo, secari harundine, ferro enim¹³⁴¹ infici¹³⁴² vitiumque¹³⁴³ trahere natura dissidente¹³⁴⁴. ad sanguinem sistendum¹³⁴⁵ et ranarum inlinunt cinerem vel sanguinem arefactum. 122 ¹³⁴⁶ quidam ex ea rana, quam Graeci calamiten vocant, quoniam inter harundines fruticesque vivat, minima omnium et viridissima , sanguinem cineremve¹³⁴⁷ fieri iubent, aliqui et nascentium ranarum in aqua, quibus adhuc cauda est, in calice novo¹³⁴⁸ combustarum cinerem, si¹³⁴⁹ per nares fluat, inferciendum ¹³⁵⁰. 123 ¹³⁵¹ diversus¹³⁵² hirudinum¹³⁵³, quas sanguisugas vocant, ad extrahendum sanguinem usus est. quippe eadem ratio earum, quae cucurbitarum¹³⁵⁴ medicinalium, ad corpora levanda sanguine, spiramenta laxanda iudicatur¹³⁵⁵, sed vitium, quod admissae¹³⁵⁶ semel desiderium faciunt circa eadem tempora ¹³⁵⁷ anni semper eiusdem medicinae. multi podagris¹³⁵⁸ quoque admittendas censuere. decidunt satiatae et pondere ipso sanguinis detractae aut sale adspersae; aliquando tamen relinquunt¹³⁵⁹ adfixa capita, quae¹³⁶⁰ causa volnera insanabilia facit et multos interemit, sicut Messalinum¹³⁶¹ e¹³⁶² consularibus patriciis, cum ad genu¹³⁶³ admisisset, in ve neni¹³⁶⁴ virus remedio verso. 124 ¹³⁶⁵ maxime rufae¹³⁶⁶ ita formidantur; ergo sugere ¹³⁶⁷ orsas¹³⁶⁸ forficibus¹³⁶⁹ praecidunt, ac velut siphonibus¹³⁷⁰ defluit sanguis, paulatimque morientium capita se contrahunt , nec relinquuntur¹³⁷¹. natura earum adversatur cimicibus ¹³⁷², suffitu¹³⁷³ necat eos.—Fibrinarum pellium cum pice liquida combustarum cinis narium¹³⁷⁴ profluvia sistit suco porri mollitus.

125 ¹³⁷⁵ 43 Extrahit¹³⁷⁶ corpori tela inhaerentia saepiarum testae cinis, item purpurarum testae¹³⁷⁷ ex aqua, salsamentorum carnes¹³⁷⁸, cancri fluviatiles triti, siluri fluviatilis, qui et alibi quam¹³⁷⁹ in Nilo nascitur, carnes inpositae, recentis¹³⁸⁰ sive salsi¹³⁸¹. eiusdem cinis extrahit, adips et cinis spinae eius vicem spodii praebet¹³⁸².

126 ¹³⁸³ 44 Ulcera, quae serpunt, et quae in iis¹³⁸⁴ exerescunt capitis menarum cinis vel siluri coercet, carcinomata per carum capita salsarum, efficacius si¹³⁸⁵ cinere¹³⁸⁶ earum misceatus¹³⁸⁷ sal et cunila capitata¹³⁸⁸ oleoque subigantur. cancri marina cinis usti cum plumbo carcinomata compescit. ad hoc ex fluviatilis¹³⁸⁹ sufficit cum melle lineaque lanugine; aliqui malunt alumen melque misceri¹³⁹⁰ cineri¹³⁹¹. phagedaenae siluro inveterato et cum sandaraca trito, cacoëthe et nomae et putrescentia cybio vetere sanantur; vermes innati ranarum felle tolluntur. 127 ¹³⁹² fistulae aperiuntur siccanturque salsamentis cum linteolo¹³⁹³ inmissis, intraque alterum diem callum omnem auferunt et putrescentia ulcerum quaeque serpant¹³⁹⁴ emplastri modo subacta et inlita. et allex¹³⁹⁵ purgat ulcera in linteolis¹³⁹⁶ concerptis, item echinorum¹³⁹⁷ testae cinis. carbunculos coracinorum salsamenta inlita¹³⁹⁸ discutiunt, item mullorum salsamenti cinis—quidam capite tantum¹³⁹⁹ utuntur cum¹⁴⁰⁰ melle—vel coracinorum carnes¹⁴⁰¹. muricum cinis cum oleo tumores¹⁴⁰² tollit, cicatrices¹⁴⁰³ fel scorpionis marini.

128 ¹⁴⁰⁴ 45 Verrucas tollit glani iocur¹⁴⁰⁵ inlitum, capitis menarum cinis cum alio tritus—ad thymia crudis utuntur—, fel scorpionis marini rufi, zmarides¹⁴⁰⁶ tritae inlitae, allex¹⁴⁰⁷ defervefacta¹⁴⁰⁸. unguium scabritiam¹⁴⁰⁹ cinis¹⁴¹⁰ e capite menarum extenuat.

129 46 Mulieribus lactis copiam facit glauciscus e iure sumptus et¹⁴¹¹ zmarides¹⁴¹² cum tisana sumptae vel cum feniculo decoctae. mammas ipsas muricum vel purpurae testarum cinis cum melle efficaciter sanat¹⁴¹³, item¹⁴¹⁴ cancri inliti¹⁴¹⁵ fluviatiles vel marini. pilos in mamma muricum¹⁴¹⁶ carnes inpositae¹⁴¹⁷ tollunt. squatinae inlitae crescere mammas non patiuntur. delphini adipe linamenta¹⁴¹⁸ inlita¹⁴¹⁹ accensa excitant volva¹⁴²⁰ strangulata¹⁴²¹ oppressas, item strombi in aceto putrefacti . 130 ¹⁴²² percarum vel menarum capitis cinis sale admixto et cunila oleoque volvae medetur, suffitione quoque secundas detrahit. item vituli marini adips instillatur igni naribus¹⁴²³ intermortuarum volvae vitio, coagulo¹⁴²⁴ eiusdem in vellere inposito¹⁴²⁵. pulmo marinus alligatus purgat egregie profluvia,¹⁴²⁶ echini viventes tusi¹⁴²⁷ et in vino dulci poti sistunt et cancri fluviatiles triti¹⁴²⁸ in vino¹⁴²⁹ potique¹⁴³⁰. 131 ¹⁴³¹ item siluri¹⁴³² suffitu, praecipue Africi, faciliores partus¹⁴³³ facere¹⁴³⁴ dicuntur, cancri ex aqua poti profluvia sistere, ex hysopo¹⁴³⁵ purgare. et si partus strangulet¹⁴³⁶, similiter poti auxiliantur. eosdem recentes vel aridos bibunt ad partus continendos. Hippocrates et ad¹⁴³⁷ purgationes mortuosque partus utitur illis, cum quinis¹⁴³⁸ lapathi radice¹⁴³⁹ rutaeque et fuligine trita¹⁴⁴⁰ et in mulso¹⁴⁴¹ data¹⁴⁴² potui¹⁴⁴³. 132 ¹⁴⁴⁴ iidem¹⁴⁴⁵ in iure cocti cum lapatho et apio menstruas purgationes expediunt lactisque ubertatem faciunt, iidem¹⁴⁴⁶ in febri, quae¹⁴⁴⁷ sit cum capitis doloribus et oculorum palpitatione, mulieribus in vino austero¹⁴⁴⁸ dati¹⁴⁴⁹ prodesse dicuntur. castoreum ex mulso potum pur gationibus prodest contraque volvam olfactum¹⁴⁵⁰ cum aceto et pice¹⁴⁵¹ aut¹⁴⁵² subditum pastillis. 133 ad secundas etiam ut eodem¹⁴⁵³ prodest cum panace in IIII cyathis vini et a frigore laborantibus ternis obolis. sed si castoreum fibrumve¹⁴⁵⁴ supergrediatur gravida, abortum facere dicitur et periclitari partu¹⁴⁵⁵, si superferatur. mirum est et quod de torpedine invenio, si capiatur, cum luna in libra sit, triduoque adservetur sub diu¹⁴⁵⁶, faciles partus facere postea, quotiens inferatur¹⁴⁵⁷. adiuvare et pastinacae radius adalligatus umbilico existumatur, si viventi ablatus sit, ipsa in mare¹⁴⁵⁸ dimissa¹⁴⁵⁹. 134 ¹⁴⁶⁰ invenio apud quosdam ostraceum¹⁴⁶¹ vocari quod aliqui onychen¹⁴⁶² vocent¹⁴⁶³; hoc suffitum¹⁴⁶⁴ volvae poenis mire resistere; odorem esse castorei, meliusque cum eo ustum proficere; vetera quoque ulcera et cacoëthe eiusdem cinere sanari¹⁴⁶⁵. nam carbunculos et carcinomata in muliebri¹⁴⁶⁶ parte praesentissimo remedio sanari tradunt cancro femina cum¹⁴⁶⁷ salis flore contuso post plenam lunam¹⁴⁶⁸ et ex aqua inlito¹⁴⁶⁹.

135 ¹⁴⁷⁰ 47 Psilotrum¹⁴⁷¹ est thynni¹⁴⁷² sanguis¹⁴⁷³, fel, iocur, sive recentia sive servata, iocur etiam¹⁴⁷⁴ tritum mixtoque cedr io¹⁴⁷⁵ plumbea pyxide¹⁴⁷⁶ adservatum. ita pueros mangonicavit¹⁴⁷⁷ Salpe obstetrix. eadem vis¹⁴⁷⁸ pulmoni s¹⁴⁷⁹ marini¹⁴⁸⁰, leporis marini¹⁴⁸¹ sanguine ¹⁴⁸² et felle¹⁴⁸³ vel si in oleo lepus¹⁴⁸⁴ hic necetur¹⁴⁸⁵..... canori, scolopendrae marinae cinis cum oleo, urtica marina trita¹⁴⁸⁶ ex aceto scillit e¹⁴⁸⁷, torpedinis cerebrum cum alumine inlitum XVI¹⁴⁸⁸ luna. 136 ¹⁴⁸⁹ ranae parvae, quam in oculorum curatione descripsimus, sanies efficacissimum¹⁴⁹⁰ psilotrum est, si¹⁴⁹¹ recens¹⁴⁹² inlinatur, et ipsa arefacta ac tusa¹⁴⁹³, mox decocta III heminis¹⁴⁹⁴ ad tertias vel in oleo decocta aereis¹⁴⁹⁵ vasis. eadem mensura alii ex XV¹⁴⁹⁶ ranis conficiunt psilotrum¹⁴⁹⁷, sicut in oculis diximus. sanguisugae quoque tostae in vase fictili¹⁴⁹⁸ et¹⁴⁹⁹ ex aceto inlitae eundem contra pilos habent effectum. [Hic¹⁵⁰⁰¹⁵⁰¹¹⁵⁰² suffitus urentium eas¹⁵⁰³ necat cimices]. inu nct o¹⁵⁰⁴ castoreo quoque cum melle pro psilotro usi pluribus diebus reperiuntur. in omni autem psilotro¹⁵⁰⁵ evellendi prius sunt pili.

137 ¹⁵⁰⁶ 48 Infantium gingivis dentitionibusque¹⁵⁰⁷ plurimum confert delphini cum melle dentium cinis¹⁵⁰⁸ et si ipso dente gingivae tangantur¹⁵⁰⁹. adalligatus idem pavores¹⁵¹⁰ repentinos tollit. idem effectus et caniculae dentis. ulcera vero, quae¹⁵¹¹ in auribus aut ulla parte corporis fiant, cancrorum fluviatilium sucus cum farina hordeacea sanat. 138 ¹⁵¹² et ad reliquos¹⁵¹³ morbos¹⁵¹⁴ triti in oleo perunctis prosunt. siriasim infantium spongea frigida cerebro umefacto rana inversa adalligata efficacissime sanat. aridam¹⁵¹⁵ inveniri adfirmant.

49 Mullus in vino necatus vel piscis rubellio vel anguillae II, item uva¹⁵¹⁶ marina in vino putrefacta¹⁵¹⁷ iis¹⁵¹⁸, qui inde biberint, taedium vini adfert¹⁵¹⁹.

139 ¹⁵²⁰ 50 Venerem inhibet¹⁵²¹ echeneis¹⁵²², hippopotamii¹⁵²³ frontis¹⁵²⁴ e sinistra parte pellis in¹⁵²⁵ agnina adalligata¹⁵²⁶, fel torpedinis¹⁵²⁷ vivae genitalibus inlitum¹⁵²⁸. concitant coclearum fluviatilium carnes sale adservatae et in potu ex vino datae, erythini¹⁵²⁹ in cibo sumpti, i ocur¹⁵³⁰ ranae diopetis¹⁵³¹ vel¹⁵³² calamitis¹⁵³³ in pellicula gruis¹⁵³⁴ adalligatum vel dens crocodili maxillaris adnexus bracchio vel hippocampus vel nervi rubetae dextro lacerto adalligati¹⁵³⁵. amorem finit in pecoris recenti corio rubeta adalligata.

140 ¹⁵³⁶ 51 Equorum scabiem ranae decoctae¹⁵³⁷ in aqua extenuant , done inlini possint¹⁵³⁸. aiunt ita¹⁵³⁹ curatos¹⁵⁴⁰ non reperi postea.—Salpe¹⁵⁴¹ negat canes latrare, quibus in offa rana viva data sit.

52 Inter aquatilia dici¹⁵⁴² debet et calamochnus¹⁵⁴³, Latine adarca¹⁵⁴⁴ appellata¹⁵⁴⁵. nascitur circa harundines tenues¹⁵⁴⁶ e spuma aquae dulcis ac marinae, ubi se miscent¹⁵⁴⁷. vim habot¹⁵⁴⁸ causticam¹⁵⁴⁹, ideo acopis utilis¹⁵⁵⁰ et contra perfrictionum¹⁵⁵¹ vitia. tollit et mulierum lentigines in facie. 141 ¹⁵⁵² et calami simul dici¹⁵⁵³ debent: phragmitis radix recens tusa luxatis medetur et spinae doloribus ex aceto inlita, Cyprii¹⁵⁵⁴ vero, qui et donax vocatur, cortex alopeciis¹⁵⁵⁵ medetur ustus¹⁵⁵⁶ et ulceribus veteratis¹⁵⁵⁷, folia extrahendis quae infixa¹⁵⁵⁸ sint corpori¹⁵⁵⁹ et igni sacro. paniculae flos aures si intravit, exsurdat.

Sepiae¹⁵⁶⁰ atramento tanta vis est, ut in lucerna m¹⁵⁶¹ addito Aethiopas videri ablato¹⁵⁶² priore lumine¹⁵⁶³ Anaxilaus tradat¹⁵⁶⁴.— Rubeta excocta aqua potui data suum morbis medetur vel cuiuscumque¹⁵⁶⁵ ranae cinis.—Pulmone marino si confricetur lignum, ardere videtur adeo, ut¹⁵⁶⁶ baculum ita praeluceat .—

142 ¹⁵⁶⁷ 53 Peractis¹⁵⁶⁸ aquatilium dotibus¹⁵⁶⁹ non alienum videtur indicare per tot maria, tam vasta et tot milibus¹⁵⁷⁰ passuum terrae infusa¹⁵⁷¹ extraque circumdata mensura¹⁵⁷², paene ipsius mundi quae intellegatur¹⁵⁷³, animalia centum¹⁵⁷⁴ quadraginta ¹⁵⁷⁵ quattuor¹⁵⁷⁶ omnino¹⁵⁷⁷ generum esse eaque¹⁵⁷⁸ nominatim complecti¹⁵⁷⁹, quod¹⁵⁸⁰ in terrestribus volucribusque fieri non quit¹⁵⁸¹. 143 neque enim omnis Indiae Aethiopiaeque aut Scythiae desertorumve novimus feras ant volucres, cum hominum ¹⁵⁸² ipsorum multo plurimae sint¹⁵⁸³ differentiae, quas invenire potuimus. accedat his Taprobane insutaeque¹⁵⁸⁴ aliae atque¹⁵⁸⁵ aliae oceani fabulose¹⁵⁸⁶ narratae. profecto convieniet non posse omnia genera in contemplationem universam vocari. at¹⁵⁸⁷, Hercules, in tanto mari oceanoque¹⁵⁸⁸ qulae¹⁵⁸⁹ nascuntur certa sunt, notioraque¹⁵⁹⁰, quod miremur, quae profundo natura mersit.

144 ¹⁵⁹¹ Ut a beluis ordiamur, arbores, physeteres, ballaenae, pistrices¹⁵⁹², Tritones¹⁵⁹³, Nereides, elephanti, homines qui marini vocantur, rotae, orcae, arietes, musculi et alii¹⁵⁹⁴ piscium forma arietes¹⁵⁹⁵, delphini celebresque Homero vituli, luxuriae vero testudines et medicis fibri—quorum generis¹⁵⁹⁶ lutras¹⁵⁹⁷ nusquam mari accepimus mergi, tantum marina dicentes—, 145 ¹⁵⁹⁸ iam caniculae, drinones¹⁵⁹⁹, cornutae, gladii, serrae, communesque terrae¹⁶⁰⁰, mari, amni hippopotami, crocodili, et amni¹⁶⁰¹ tantum ac mari thynni¹⁶⁰², thynnides¹⁶⁰³, siuri , coracini, percae.

Peculiares autem maris acipenser¹⁶⁰⁴, aurata, asellus, acharne¹⁶⁰⁵, aphye¹⁶⁰⁶, alopex¹⁶⁰⁷, anguilla, araneus, boca¹⁶⁰⁸, batia¹⁶⁰⁹, bacchus, batrachus, belonae¹⁶¹⁰, quos aculeatos vocamus, balanus, 146 ¹⁶¹¹ corvus, citharus, rhomborum¹⁶¹² generis¹⁶¹³ pessimus, chalcis, cobio¹⁶¹⁴, call ari as¹⁶¹⁵, asellorum generis, ni minor esset, coliae¹⁶¹⁶ sive Parianus sive Sexitanus¹⁶¹⁷ a patria Baetica¹⁶¹⁸, lacertorum minimi¹⁶¹⁹, ab iis¹⁶²⁰ no str ates¹⁶²¹, cybium—ita vocatur concisa pelamys¹⁶²², quae post XL dies a Ponto in Maeotim¹⁶²³ revertitur—, cordyla¹⁶²⁴—et haec pelamys pusilla; cum in Pontum a¹⁶²⁵ Maeotide exit¹⁶²⁶, hoc nomen habet—, cantharus , callionymus¹⁶²⁷ sive uranoscopos¹⁶²⁸, cinaedi, soli piscium¹⁶²⁹ lutei, 147 ¹⁶³⁰ cnide¹⁶³¹, quam nos urticam vocamus, cancrorum¹⁶³² genera, chemae¹⁶³³ striatae¹⁶³⁴, chemae¹⁶³⁵ leves¹⁶³⁶, chemae peloridum¹⁶³⁷ generis, varietate distantes et rotunditate, chemae glycymarides¹⁶³⁸, quae sunt maiores¹⁶³⁹ quam pelorides¹⁶⁴⁰, coluthia¹⁶⁴¹ sive coryphia¹⁶⁴², concharum¹⁶⁴³ genera, inter quae et margaritiferae, cochhloe¹⁶⁴⁴, quorum generis pentadactyli¹⁶⁴⁵, item¹⁶⁴⁶ helices (ab aliis¹⁶⁴⁷ actinophoroe ¹⁶⁴⁸ dicuntur), quibus radii¹⁶⁴⁹;¹⁶⁵⁰ .... cantant¹⁶⁵¹—ext???a¹⁶⁵² haec¹⁶⁵³ sunt rotundae¹⁶⁵⁴ in oleario usu cocleae¹⁶⁵⁵—, 148 ¹⁶⁵⁶ cucum???s¹⁶⁵⁷, cynops¹⁶⁵⁸, cammarus¹⁶⁵⁹, cynosdexia¹⁶⁶⁰, draco—quidam aliud volunt esse dracunculum; est autem gerriculae¹⁶⁶¹ ampl???e¹⁶⁶² similis, aculeos¹⁶⁶³ in branchiis¹⁶⁶⁴ habet ad¹⁶⁶⁵ caudam spectantes¹⁶⁶⁶; sic ut¹⁶⁶⁷ scorpio laedit, dum manu¹⁶⁶⁸ tollitur—erythinus, echenais, echinus¹⁶⁶⁹, elephanti locustarum¹⁶⁷⁰ generis nig???i, pedibus¹⁶⁷¹ quaternis bisulcis—praeterea bracchia iis¹⁶⁷² II binis articulis singulisque forcipibus¹⁶⁷³ denticulatis—, fabri¹⁶⁷⁴ sive zae i¹⁶⁷⁵, glauciscus, glanis, gonger¹⁶⁷⁶, g erres¹⁶⁷⁷, galeos, garos, hippos¹⁶⁷⁸, 149? hippuros, hirundo, halipleumon¹⁶⁷⁹, hippocampos, hepar¹⁶⁸⁰, ictinus¹⁶⁸¹, iulis¹⁶⁸², lacertorum genera, lolligo volitans, locustae, lucerna¹⁶⁸³, lelepris¹⁶⁸⁴, lamirus¹⁶⁸⁵, lepus, leones, quorum bracchia cancris¹⁶⁸⁶ similia sunt—reliqua pars locustae—, mullus¹⁶⁸⁷, merula¹⁶⁸⁸ inter saxatiles laudata, mugil, melanurus, mena¹⁶⁸⁹, maeot es¹⁶⁹⁰, murena, mys¹⁶⁹¹, mitulus¹⁶⁹², myiscus¹⁶⁹³, murix oculata, ophidion, ostreae¹⁶⁹⁴, otia, orcynus—hic¹⁶⁹⁵ est pelamydum generis maximus neque ipse¹⁶⁹⁶ redit in Maeotim, similis tritomi¹⁶⁹⁷, 150 ¹⁶⁹⁸ vetustate melior—, orbis, orthagoriscus, phager, phycis saxatilium qu ae dam¹⁶⁹⁹, pelamys—earum generis maxima apolectum¹⁷⁰⁰ vocatur, durius¹⁷⁰¹ tritomo¹⁷⁰²—, porcus¹⁷⁰³, p hthir¹⁷⁰⁴, passer, pastinaca, polyporum genera, pectines¹⁷⁰⁵—maximi et in his¹⁷⁰⁶ nigerrimi aestate laudatissimi , hi autem¹⁷⁰⁷ Mytilenis¹⁷⁰⁸, Tyndaride, Salonis, Altini, C hia¹⁷⁰⁹ in¹⁷¹⁰ insula, Alexandriae in Aegypto¹⁷¹¹—, pectunculi, purpurae , pegrides¹⁷¹², pina, pinoteres¹⁷¹³, rhine¹⁷¹⁴, quem squatum¹⁷¹⁵ vocamus, 151 ¹⁷¹⁶ rhombus, scarus¹⁷¹⁷, principalis hodie, solea¹⁷¹⁸, sarg is, squilla¹⁷¹⁹, sarda—ita vocatur pelamys longa ex ocealo veniens—, scomber, salpa, sorus¹⁷²⁰, scorpaena, scorpio, sala x¹⁷²¹, sciaena¹⁷²², sciadeus¹⁷²³, scolopendra, smyrus¹⁷²⁴, sepia¹⁷²⁵, stroiabus , solen¹⁷²⁶ sive¹⁷²⁷ aulos¹⁷²⁸ sive donax sive onyx¹⁷²⁹ sive dactylls, spondyl i¹⁷³⁰, smarides¹⁷³¹, stellae¹⁷³², spongeae¹⁷³³, turdus, inter saxatiles nobilis, thynnis¹⁷³⁴, thranis, quem alii xiphian vocant thr issa¹⁷³⁵, torpedo, tethea¹⁷³⁶, tritomum¹⁷³⁷ pelamydum¹⁷³⁸ genesis magni, ex quo terna¹⁷³⁹ cybia fiunt, veneria¹⁷⁴⁰, uva, xiphias.

152 ¹⁷⁴¹ 54 His adiciemus¹⁷⁴² ab Ovidio posita anim alia¹⁷⁴³, quae apud neminem alium reperiuntur, sed fortassis in Pon o nascentia¹⁷⁴⁴, ubi id volumen supremis suis temporibus inchoavit : bovem¹⁷⁴⁵, cercyrum¹⁷⁴⁶ in scopulis viventem, orph un¹⁷⁴⁷ rubentemque erythinum¹⁷⁴⁸, iulum¹⁷⁴⁹ pictas mormyras aureique coloris chrysophry n¹⁷⁵⁰, praeterea¹⁷⁵¹ p er cam¹⁷⁵², tragum et placentem cauda m ela nurum¹⁷⁵³, epodas¹⁷⁵⁴ lati generis. 153 ¹⁷⁵⁵ praeter hae insignia piseium tradit: channen¹⁷⁵⁶ ex se ipsam¹⁷⁵⁷ concipere, glauc-um aestate nunquam¹⁷⁵⁸ apparere, pompi lum¹⁷⁵⁹, qui semper comitetur¹⁷⁶⁰ navium¹⁷⁶¹ cursus, ehromin¹⁷⁶², qui nidificet in aquis. helopem¹⁷⁶³ dicit esse nostris incognitum undis, ex quo apparent falli eos, qui eundem acipenserem existimaverint¹⁷⁶⁴. helopi palmam saporis inter pisces multi dedere.

154 ¹⁷⁶⁵Sunt praeterea a nullo auctore nominati. sudis Latine appellatur¹⁷⁶⁶, Graece¹⁷⁶⁷ sphyr aen a¹⁷⁶⁸, rostro¹⁷⁶⁹ similis nomini¹⁷⁷⁰, magnitudine inter amplissimos; rarus is et¹⁷⁷¹ non degenerat¹⁷⁷². appellantur et pernae concharum generis¹⁷⁷³, circa Pontias¹⁷⁷⁴ insulas frequentissimae. stant velut¹⁷⁷⁵ suillum¹⁷⁷⁶ crus e¹⁷⁷⁷ longo in harena¹⁷⁷⁸ defixae hiantesque, qua¹⁷⁷⁹ latitudo¹⁷⁸⁰ est, pedali non minus spatio cibum venantur; dentes circuitu¹⁷⁸¹ marginum habent pectinatim spissatos; intus spondyli¹⁷⁸² grandis caro est. et hyaenam piscem vidi in Aenaria insula captum. —Exeunt¹⁷⁸³ praeter¹⁷⁸⁴ haec et purgamenta aliqua relatu¹⁷⁸⁵ indigna et algis¹⁷⁸⁶ potius adnumeranda quam animalibus.

Naturalis Historia. Pliny the Elder. ed. Karl Friedrich Theodor Mayhoff. Lipsiae. 1906.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by Google Digital Humanities Awards Program.

Current edition Perseus

Naturalis Historia, C. Plini Secundi naturalis historiae libri XXXVII (Pliny, the Elder, creator; Mayhoff, Karl Friedrich Theodor, 1841-1914, editor)

Notes on the current edition

Naturalis Historia

1. na- tura et V.

2. potentia et VRd.

3. par aut v. a. S. pars E.

4. posset E.

5. ipfa B v. -am r.

6. utcente V. inueniri E.

7. enim om. V.

8. uiolentif B 1.

9. uentifue BE v. befteifue r f.

10. tur minibuf B 1.

11. ingenio ll.v. an inuento? cfr. XVII 98. XXXVII 60.

12. ulla B 1 E G. nulla rv.

13. fua B S, ut VI 24, sed cfr. XXXI 83. XXXVII 136. 159. XXI 103. XVII 153. IX 103. IV 23.

14. adiu////ta B.

15. bis V.

16. reciproti V.

17. (cfr. Plin. IX 79. 80). Aristot. h. a. II 14 extr. Ovio. hal. 99. Oppian. I 213. Aelian. II 17. Isid. XII 6, 34.

18. echenaif B 2( E?) J. cfr. index et § 148. codd. AB ad Ovio. hal. 99 ed. Haupt. school. Bern. ad Lucan. VI 675. -nif B 1. -neis v ( cfr. § 139. IX 79). echineis V. ethi- R.

19. et p. 49, 1 tenet ruant BE v. cfr. Isid. tenuerant r.

20. & BE v. om. r.

21. anchorę B 2 v. a. C. cfr. IX 83.

22. factae E v. a. C. lacte V.

23. interfrenat VR.

24. renitendo B 2 F 2 dT S. retin- rv.

25. aut—adhaerendo BE v. om. r.

26. cfr. Serv. ad Verg. Aen. VIII 699.

27. haec tantilla v. a. H. an hoc tantulū?

28. sed ll.v. an ecce?

29. deuincta B 2 R v. -inta V. -icta B 1 dT. -ictam b.

30. pifciculuf B 2 bd v. -lif r.

31. marte Bbd 2 v. mare Vd 1. -ri R.

32. ab aftura d v( J). abftura Bb. -tur r. astura S( D).

33. ut ref. eft B ( apice litterae t in ut minuto). uires. est D.

34. dist. ego.

35. &//ota B 1.

36. proficeret Rb v. -fecerit r.

37. qui B S. quid VRd 1. qui id d 2 b v( D).

38. nauim Vd 2 v. a. S.

39. in- uenire V.

40. indignati B 1.

41. reuocet VR.

42. mira- tur B 1.

43. nauigio R

44. limachi B 1.

45. plurimum VRf. -morum dT v. a. G.

46. ea B S. om. rv.

47. tenera VR.

48. 9,79 sq.

49. exempli R.

50. indiam B 1. cind- R. conidia E. gnidiam d(?) v. a. S.

51. uentrem B 1. uenire VR. inueniri B 2.

52. esse om. VRd v. a. S.

53. credi om. Vd 1 f.

54. Ovid. hal. 99. Isid. XII 6, 34.

55. latinis E v. a. H.

56. moram BVR S. remo- d(?) E v( D). cfr. Isidor. ( Ovid.) schol. ad Lucan. VI 675 cod. Berol. ed. Weber; contra schol. Bern. ad Lucan., Servius ad Verg. Aen. VIII 699.

57. par- tos V.

58. producentes VR.

59. continere B. -ri rv.

60. adalligatū ego. -to B S. -to eo rv( D).

61. 9,79

62. salem E.

63. partu///f B. -tuus D.

64. odinolyten B S. -luten VR. -lutem T. odynolytem d(?) H. -lyontem v. de E non constat.

65. appellaturi VR.

66. habent B 1 VRE G( J). -eant B 2( manu rec.) d v( Lugd.). cfr. Frobeen p. 34.

67. ad hoc B 1.

68. ui//qu//e & B( Gron.) S. ut quae et V. ut quae E. atque et R. atque d v.

69. //fponte B.

70. (cfr. Plin. IX 143). Oppian. II 56. 58. Aelian. IX 14. Isid. XII 6, 45.

71. quid non ll.S. quin v.

72. et Bd 2 TE v. est r.

73. mare B 1.

74. quaedam V.

75. separan- dum Vd 1.

76. (cfr. Plin. IX 155). Aelian. II 45. schol. Nicand. al. 465. cfr. Aelian. XVI 19.

77. de Bd C. e rv.

78. est om. RE.

79. uisu B S. -sus d v. uis r.

80. grauidę B 2 in marg., om. B 1.

81. nausea et v. a. S.

82. redundationem B 1 VE. ( an nausiam et redun- dationem stomachi uomitu fatentur?).

83. faepe B 1.

84. et in V.

85. brachialibus B 2 v. a. S. bractea- R.

86. marinae V. -ri et v. a. S.

87. ueftitur B 1.

88. mulus R.

89. inertior B 1 J coll. XX 252. XXXI 82. ingratior rv( D).

90. Isid. XII 6, 25. Pl. iun. 108, 6–12. Diosc. de ven. 30. § 10: (cfr. Plin. IX 7).

91. in paftu T v. a. G. cfr. Isid.

92. tollent VR.

93. argumentū R.

94. in B S. om. rv.

95. quod B 1 V.

96. beneficium VE. bef- B.

97. id effe BdE v. de fe r.

98. digitū VR.

99. mulio VR.

100. sicut VRd v. a. S.

101. iis BE v( S). his rC.

102. fcribfit B.

103. C. om. B. cum b. caium v. a. Lugd.

104. mitulos B 1 G. uit- r dT v. marinos add. dT v. a. G( H).

105. coetos V. et hos E.

106. pedum —20. 21 trecentorum B 2 in marg., om. B 1.

107. Arabim U 705 coll. IX 7.

108. intra se V.

109. pinguit qua R. -gitquae V.

110. ei R.

111. negotiate (in eg- V) VR. -ator b. -atores ( del. mercatores) v. a. H.

112. perungere G.

113. sito V.

114. afilo B 1.

115. his VRd C.

116. Ovid. hal. 9–18. Oppian. II 40. Aelian. 1 4. Isid. XII 6, 30.—Ovid. hal. 23–26. Oppian. III 121. Cassiod. ep. XI 40. Isid. XII 6, 24.

117. . m . iura R.

118. prodit VR 1 f.

119. halle uticon B. haliaeu- V.

120. infcri- bitur B v. scr- r.

121. fcavrum B 2. car- E.

122. naffa B 2 in marg.

123. forte E.

124. aduersum VRf.

125. aque B. at quae V.

126. repere BdT. erep- V S. aerep- R. erip- E. erump- v.

127. fcauruf B.

128. erumpenti if B 1.

129. caudae B 1.

130. con- ditum E v. a.( P) H. candidum VdT.

131. transire v. a. H. cfr. Isid.

132. retem E. recte R. -tae V.

133. Ovid. hal. 27–30. Oppian. III 127. Aelian. I 33.—Ovid. hal. 31–37. Isid. XII 6, 44.—Ovid. hal. 38. 39. Oppian. III 482. 520.

134. tum ll.v( D). cum J.

135. aescam E. scam VR.

136. cumroserit VR.

137. leue cum ex utra VR.

138. mogil V.

139. aesca E. eso VR.

140. Ovid. hal. 39–42. 43–45. 46–48. (cfr. Plin. IX 182).

141. penitendo V Ven. appet- b.

142. is ut ego. fi in B 1. fi B 2 S. ut rv. cfr. nota ad XXVI 6

143. difcuffu ( eadem fere specie qua -urfu) B J coll. Ovidii codd. AB ( ed. Haupt). de mendo cfr. XXXIV 107. XXXV 97. VIII 214.

144. admouentque d(?) v. a. S.

145. le ineaf B 1.

146. anthias D cum U 705 coll. IX 182. -iam H cum Gesnero ex Ovidio. pithiaf B. -asim dT. phithias (-tias R) in VR. pythiasi (-bias b 2. -heas v) id b v.

147. tradit eaf B. -dunt b.

148. cultel- lata T S. -tu V. -to r db v. cfr. VIII 91.

149. fpinea B. ei spina VRdT H.

150. eaque RdT H. ea quae V. quae B. que b v.

151. liniam B 1 V S. -niem R. -neam rv( D).

152. Isid. XII 6., 43.—cfr. Plin. XX 261.—Isid. XII 6, 6.

153. senas V.

154. a ( pro e) Vf.

155. ut diximus—8 serpentibus om. VRd.

156. 9,76

157. dist. D.

158. & pin- guefcere B S. ping- rv. fortasse exciderunt aliqua.

159. iactato B (o in ras.) D. -atu EdT B( H). iacta in VR. lactatu v. a. B( C).

160. interimi B 2 R v. a. J. cfr. nota ad XXIX 65.

161. exanimari om. R.

162. at Rd(?) v. a. S. a E.

163. ictum B S. -tu rv.

164. pifcef B. pifcef B.

165. qui attacti S( D). quiatac ti B. quae & tacta (attacta J) rJ. quae tacta v.

166. rutunduf B 1. ro- tundum E.

167. eft BE S. et r. est et v.

168. squamis is VR.

169. uncos ego posui. verba, fortasse post demergant ( § 15) perti- nentia, e margine in alienum locum transierunt.

170. lolligo B S. miluago ( Isid.) rv.

171. nuntiari ego. mutari ll.v. minitari Verc. cfr. XVIII 361. mutari designat Isid. an potius nuntiantur vel nuntiat?

172. niger actor est d(?) v. a. D.

173. xipian B 1.

174. Isid. XII 6, 36. (cfr. Plin. XVIII 361).—Aristot. ap. Athen. VII 96 p. 314 e. Ovid. hal. 97. Aelian. XIV 23 med. Isid. XII 6, 15.—Isid. XII 6, 47.

175. ad hoc B. cfr. § 6.

176. dist. ego.

177. cottae B D cum U 706 coll. V 2 et Strab. XVII 3, 2 p. 825. coctue V. -te Rd. -ta b. /////ta E. Cotte S. Cotta v.

178. (cfr. Martial. ep. IV 30).—Aelian. XII 30. Nymphodorus ap. Athen. VIII 3 p. 331 e.

179. se quae R. seque Vd. aeque U 707.

180. heloro B 1 D. -re r dT v. a. B. Eloro B.

181. ciliciae B.

182. non om. B.

183. fupracufif B.

184. labra- yndi ll. J. -amdi d. -andi T S. -andei H. -adii G. labra Cnidii v.

185. anguillae B S. -llas hae (et hec b. et eae v) rv ( U 707). -llae hae D.

186. pisces f D. -ce BVdE v. a. B. om. R(?) B.

187. (cfr. XXXI 22. Varro r. r. III 17, 4). Aelian. VIII 5. Polycharm. et Artemidor. ap. Athen. VIII 8 p. 333 d-f.—Lucian. de Syria dea 45.

188. lyciae R B.

189. myris R( E?) G. myrris dT. murif B. miris V v. a. B. Limyra B.

190. curium ll.v( G). Dinum B. Surium S cum Meinekio ad Steph. Byz. p. 582,18.

191. uocati B S. euo- rv( D). cfr. infra.

192. 31, 37

193. obiectas R(?) C.

194. consulan- tibus V.

195. hierapoli R(?) v. a. J.

196. dist. U 707.

197. adorantes VR.

198. hora V.

199. inserendis—p. 59, 12 contra uiscum in VR iterata leguntur ( V a R a); cfr. praefatio.

200. ibidem VV a RR a T.

201. clazomenfaf B.

202. contra ad v. a. S. an circa?

203. cope- lum B.

204. siciliae ll.v. Scyllae D cum U 707. an Scyl- lam Siciliae? cfr. III. 87.

205. aeuoaeam V. eueoeam V a R a. euoeam R.

206. cephalania VV a RR a d. -leniam v. a. S.

207. palon ( pro paron) B.

208. babulo B.

209. (cfr. Athen. IV 16 p. 139 b. 17 p. 140 b. Isid. XII 6, 12. 13).

210. maxime mirum ego. maxi- mum ll. v. an excidit( ante Apion) alterum exemplum piscis aliquo loco non muti? cfr. index.

211. lacedaemonii RR a d (?) v. a. S( J).

212. orthagoriscum S. cfr. § 149. orthra- B. orum tha- BVV a RR a df. ftagoriscum E. oft- v.

213. uocant VV a v. a. S.

214. accedentiam BE. accid- rv.

215. dist. v. a. J. cfr. index.

216. occurr& B S. -rrit rv.

217. italiam VV a RR a.

218. uene- uenti B 1. (ben- B 2 in marg.).

219. refecti B. recenti E. -ntia refici (eff- B) v. a. H.

220. cfr. Fest. p. 253 a, 20. s. v. pollucere.

221. pollucerent B( E?) G cum Budaeo. -uerent (pull- V a) V a R a d. -uerint VR. -incerent v.

222. parfimonia H cum Scaligero. patrim- ll.v.

223. conuentus BE v. a. B ( praem. ad).

224. conparentur VV a RR a f.

225. neque ad B.

226. polluc VV a RR a d. pollinctuin v. a. G.

227. Isid. XVI 8, 1. – (Diosc. V 138).

228. inuicif B.

229. quif B S. quibus rv.

230. 9,104 sqq.

231. curhalio B D sed cfr. XIII 142 ( M). XXXVII 153. 164. in coralio (cur- G b v. a. S.

232. quamque B.

233. conftat BV.

234. in fuperfico V.

235. uoca B.

236. lace B D. iace (-cae V a) rv.

237. fthechadas V a orcadas E. orcha- v. a. G.

238. aeolias f H. aeolidas B 2. aeal- B 1 eolias VV a. -ia b 2 aelia b 1. heliam v. de RR a non constat

239. drepana df S. -num b v. deprana r.

240. grabis VV a RR a

241. Diosc. V 138. Isid. XVI 8,1. (Theophr. lap. 38). Solin. 2, 41. (cfr. Ovid metam. IV 750. XV 416).

242. ei E v( D). & B. om.rS.

243. candidiae B.

244. corna B v. corona r.

245. adiunt tactu V a R a. adiuncta VR.

246. curalium d C. curha- D. cyra- R a. cyrha- V a. cirha- BR. cirba- V. chira- E. chera- v. a. B. cera- B. cfr. § 21.

247. uocita- tium B.

248. probantiffimum B.

249. quam maxime—15. 16 ra- mossimum om. VV a RR a d.

250. Solin. 2, 42. Geopon. XV 1, 31

251. indiciif B.

252. harispisces VV a arisp- RR a. haruspices S. aru- d(?) v.

253. nos deceret (-cet et R) VV a RR a dTf.

254. eft BE v. et r.

255. uendibile B 1.

256. Diosc. V 138. (eupor. II 61) Marc. 16, 99. 17, 28.

257. torm???t//um B 2.

258. ac calculorum B S (& et a inter se confusis). cfr. Müller de stilo p. 67.

259. igne d v. a. S. nigri V.

260. pontiquae R. poti VV a(?) S.

261. dist. S.

262. repugnant d(?) v. a. S. ( an ignibus diu repugnat pertinent ad finem § 22 post concavum?).

263. fcientibus VV a RR a d.

264. medentur d(?) v. a. S.

265. dist. J.

266. (cfr. Plin. XXIX 60).

267. antiphatian B. -patian VV a Rd. -patiant R a.

268. ufqua B 1.

269. galevof uel galvof B 2.

270. 9,155

271. muf telae B 2( S).

272. ferpentef B 1 V a R a d v. -tif rS.

273. medetur d v. a. S.

274. hic v. hii R a d. hi ll.S.

275. (cfr. Plin. VIII 109). Diosc. II 26. schol. Nicand. ther. 565. Aelian. VI 34. Isid. XII 2, 21.

276. specta- bilis d(?) E v. a. S.

277. ficut B S. fic et E. ficut et rv.

278. febris VV a RR a.

279. catoras V. castores v. a. S.

280. uocantef; caftorea B.

281. et p. 58, 1 substructosque VV a RR a d.

282. adhaerentef B 2 R a d v( D). -tif rS.

283. adultarari B 1.

284. fint VV a RR a v. funt BEd S. (dem qui funt grandes B in ras.).

285. preterea B. locus adhuc corruptus videtir; ex- spectaveris potius ne vesicam quidem ( sc. communem) esse, cum sint gemini folliculi ... in iis inveniri sqq. cfr. Diosc.

286. Diosc. II 26.

287. nulli Bd v. -lla r.

288. iif B v. his rC.

289. folliculof B 2.

290. liquorum VV a R.

291. adseruari B 1 R a (?) v. -re E. seruari VV a RdTf. obferuari B 2 (ob in ras.). cfr. § 31 extr. 79.

292. fale/// B.

293. falfi V.

294. folliculif B 1.

295. ci//mi//num B 2. gummim T. -mi d(?) v. a. S.

296. pū R. phum V.

297. quoniam hammoniaci om. B.

298. colores V a. -re D.

299. debent B 2. add. tunicis B e Diosc.

300. odores V a. -ris [grauis] v. a. H.

301. fr//agilef B 2 (g in ras.).

302. Diosc. II 26. (Scribon. 10). eupor. I 11. 10. Pl. iun. 91, 23. Diosc. eupor. I 15. Celsus III 20. (cfr. infra § 132).

303. fternutamenta B 2( man.rec.) d v. a. H.

304. mouenti B. -te S.

305. et perpoti B 1. -rloto B 2 (l in ras.).

306. idem BVV a D. item RR a db v.

307. an odore?

308. fufflatu B 2( man. rec.) D. cfr. § 124.

309. exulant B.

310. uuluarumque VV a v. a. S. ani- morumque B 2.

311. fubditu B 1 V a R a S. -to VRd. -ti b v. fubito B 2.

312. ac B 1 E S. a B 2. et rv.

313. mefef B 1 V a. meffef V. mentef B 2.

314. ac d(?) v. a. S.

315. fecunda s fcient B 2.

316. Diosc. II 26. (Scribon. 101).—Diosc. eupor. II 40. 41.

317. opistho- tuno VV a RR a. -otonis d(?) v. a. S.

318. fpafmaticif B 2.

319. schiadicis (sci- V a) VV a RR a. ///fchiaticif B 2 (ti in ras.).

320. triti s B 2.

321. unicis VR. uitiis b 1. uiti s B 2.

322. & aceto BVV a.

323. tormenta ueneni B 2 (t et i in ras.).

324. differentif (f in ras.) ta//men (men in ras.) contra cętera (c et t in ras.) eft B 2 D.

325. aduerfū B 2.

326. phalangiae ( om. et) B 1. fphalangiae mors' ( hoc in marg.) B 2.

327. // araneof B 1. ara- neas E. //& ranę B 2.

328. uomitione d v. -tiones VV a RR a E. -ti//// B 1. -tu B 2.

329. ////////antur B 1. eiciantur B 2.

330. aut ut contineantur om. B. (retin- v. a. S.).

331. myrto (o in ras.) B 2.

332. presteras b v. -sicras dT. praesi- (persi- V) VV a RR a. praeftem B. an prestera?

333. panacea E.

334. dati s (t in ras.) binif drachmif B 2.

335. fatif B 1. Scitif (ci in ras.) B 2. satis est rv.

336. fingulif B 2.

337. Diosc. II 26. eupor. II 141. Nicand. al. 307. (cfr. Scribon. 192).—cfr. Diosc. eupor. I 60. Gels. VI 7, 8.

338. uifum V.

339. helleborum v( J). ell- ll.C.

340. dolori Bd S. -re VR. -ribus b v.

341. meconto VR.

342. claritate B.

343. uifuuf B 1 D. usus V.

344. antico V. -iquo R.

345. inunctif B 1 VT. -ti// B 2. -ti rv. cfr. XXV 143. 144.

346. fibri db v. febri r.

347. obferuatur B 2.

348. Isid. XII 6, 56.—(Aristot. h. a. VIII 17 § 113).

349. in aquis om. B.

350. & B v( S). in V. om. rH.

351. dist. H

352. pari B 2 v. a. H( SJ).

353. figuraeque BVRdTf S. natu- B. fiturae quae uero E figuraeque uera v.

354. marinaeue VRdf. an recte? cfr XVIII 78. Müller de stilo p. 68. 69.

355. lutoriaę B 2.

356. et om. E v. a. C.

357. e BRd v. a V. om. E B.

358. Diosc. II 97. cfr. Nicand. ther. 700. (Diosc. eupor. I. 115. 155. 157). Diosc. eupor. I 41.

359. suffitionibus RdT G. suffict- VE. fuffect- B. suffus- v.

360. proprieque V.

361. magifq. B.

362. artvbuf B 2.

363. refutantif B 1. refotandif B 2.

364. hae//ibi B. ( fuit aut haec ibi aut hae ubi, ut distingui possit in Africa hae, ubi).

365. et e J. cfr. § 45. 58. /////e B 1. et et V. et ex Rd(?) v( D). et E. hę B 2 S.

366. cibof B.

367. sumpta et E.

368. struma VR.

369. uifuuf B 1 D.

370. discutit ego. om. ll. v. cfr. § 70. XXVIII 94 extr.

371. fuffufionef B 1 d S. -oni B 2 D( cum seqq. non apte iungens et contra usum Plinii num. plurali utentis). -onesque RE v. suffucansque V.

372. oculorum tollit v. a. D.

373. et om. R.

374. similia/// R.

375. & ranarum BE v( S) om. rH.

376. an auxiliantur ( sc. testudines)?

377. seruatur V 1. -tus V 2.

378. antico R. arantico Vf.

379. Pl. iun. 67 1. 2. Marc. 34, 22.

380. instillant ego. -ari ll.v.

381. ulcerafq. B 1.

382. squama E.

383. e d v. ef B. et VE. as R.

384. imma V.

385. mirum tamen totius regimenti V.

386. accidere B 1. accendente V.

387. uefica// B. -cis VTf H.

388. inter ea ll. G. intra eam v. interanea D. locus fortasse nondum sanatus.

389. esse del. G.

390. hęc B 2 v. a. G( D).

391. quoque quae B S. -que a r. -que v. -que esse quae G.

392. portentosa b v. a. S. -nt vfe B 2.

393. magi Bd G. magis r( v praem. a).

394. demonftrant B D. -tret VR. -trent d G. -tratur b v.

395. ictuuf B 1 D.

396. singularem J. -are VRdb G. (-are remedium v). -aris S. -ariore B 1. -arior ē B 2.

397. efficaciorem (-ati- V) B 1 V J. -aciore Rb G. -acior (-atior d) eft B 2 d v( S).

398. uua B. dua V.

399. Seren. 110. 39.

400. est om. B SJ.

401. aduerfiuf B 3 (fiuf in marg.) d v. -fi//f B 2. -sus r.

402. sanguine db v. -nem r.

403. albui B 1.

404. sanguis v. a. S.

405. tribus ll.v.

406. Diosc. II 97. eupor. I 18. (cfr. infra § 112 extr.).

407. datur—17 hemina B S. om. ll.v.

408. tum J. cum B S.

409. uini B 2 v( S). uino rH.

410. additur B S. -to VR dT H. -ta E v. ( an sed cum hemina uini. manditur his et?).

411. & haec B S. haec rv.

412. matutino J cum vet. Dal.

413. uefpere B 2. -rtina R(?) E v. a. S.

414. aliquod B 1.

415. bina BVR dT H. die E. del. v.

416. uefpere B 2.

417. comitatibuf B 1. sōnianti- B 2.

418. inftilletur B 2.

419. diducto B G. -cis VR. deductis E v.

420. dist. J coll. 112.

421. iif B 1 S. hiif B 2. his VR G. is D. om. E. labris his v.

422. corripiatur V. conrumpantur E.

423. infundetur B 2.

424. Diosc. II 96. eupor. I 18.—Pl. iun. 94, 14. 15.

425. per E v. a. H. de mendo cfr. XXX 64.

426. annis VRf Müller emend. V 10. -no dT(?) H. -nos E G. -num v. minif B. an heminis? cfr. XXVIII 127. 91. 130. XXVI 88. XXI 26. XX 227 al.

427. coluantur B 1 J. solu- B 2.

428. dolere BV. fiunt d v. a. S.

429. anhelituuf B 1 D.

430. polenta// B.

431. claritatem— 10. 11 testudinis in B iterata exstant ( B a).

432. cicatref B a.

433. no//taf B 2. (nomaf B 1 B a).

434. tertium R. teftibuf BB a. atentium (arden- v) testium E v. a. H.

435. adtullitque (-uli- R) VR.

436. gubernatione B 2. (cum uernat- B 1 B a).

437. admixto om. B a.

438. decoctarum ego. -rumue ll.S. -rumque d(?) v.

439. teftudinum B 1 ( errore iterationis; -inif B a B 2).

440. sucum d(?) v.

441. ueneratione VR.

442. uinū V.

443. testudi- num R.

444. fel BVE G( S). felle RdT(?) H. felle uel v.

445. felle BV ( ad praecedd. relatum) G( S). fel et b v. fel Rd T(?) H.

446. et in BE S. in V v. et RdT.

447. ne VR.

448. conuerso E.

449. incurua E v. a. H.

450. ufu// B.

451. an hoc ( sc. genere) et sic infra quoque detrahit idem ( sc. genus) felle?

452. auxiliares namque VRd.

453. coniecta (-tae v) et E v. a. G.

454. sed tegumenti VR.

455. rapiuntur om. E.

456. modici B 1.

457. ita decoctarum ita B 1.

458. paralyfī B 2 d v. -fi (-lisi R) r ( an recte?).

459. articulariuf B 1. -lor??? B 2.

460. item R(?) v. a. S. (fel, pituitas JD).

461. p&uitaf B 1.

462. putu V. potus R.

463. mani- buf B. omni- Vd.

464. pinguia ll.v( S). -ui Ven.( G).

465. aizoo B 1 v. -zo/// B 2. -zo r.

466. tunfa BE S. tusa d v. tus VR. -so G.

467. an unguento e semine? cfr. XXI 22. 127.

468. lili fi B 1 VR J. lili b S. -lii d v. li//ni ( n partim in ras.) B 2.

469. acces- siones si d G.

470. perunguatur B 1. -guntur v. a. G.

471. liberare VR S. -ri rv.

472. oportet// (t in ras.) B 2 S.

473. aegrum om. B.

474. XIII V.

475. cerebro ll. df H. crebro T v. -ros C.

476. Isid. XII 6, 56.

477. aeneo B 2 ( sic semper).

478. iulbeant Bb v( S). -ent rH.

479. fan- guinem BV.

480. ulcere V.

481. manantia B S. -ia et rv( D). cfr. Müller de stilo p. 39.

482. idem B v. a. C( D). item T G.

483. quod B Isid. om. r db S. licet v.

484. dictum b. om. Isid.

485. fit VRd v. eft B Isid. situm b. del. S. cfr. XI 11. X 87. XXVIII 67 al.

486. hinde inde V.

487. in om. BV.

488. aquatilia—4 ignoremus om. B.

489. ignoremus v ( perspicua omissionis causa). -ramus VRdE D. sed cfr. II 64. VI 194. VIII 13, aliter XV 134. grauiorem E.

490. & B.

491. miraculis VR.

492. contribute V.

493. media Vd.

494. ali B 1 D.

495. alibei B 1 ( ut videtur).

496. 21,74 sqq.

497. fit Rd v. a. S.

498. caudam V.

499. auctorē pelobs R.

500. quid BdTE S. qui rv.

501. 8, 91 sqq.

502. ueneficii Rdf H. -cif B 1. -ci D -cium v. . . . . ficium E. beneficii B 2. -ci V.

503. Diosc. II 24. eupor. II 126.

504. auxiliantur VR 2. -lientur R 1.

505. 28, 119

506. dimus V.

507. paftinacam Bb v. -cas rD

508. 7, 64 al.

509. phalangia d. pal- B 1 VRb. et phal- v. spalangia s B 2 cfr. Müller de stilo p. 69.

510. 28, 82

511. in capite B.

512. uolpina B 1.

513. adfixi R.

514. Diosc. II 33

515. marinis V.

516. e VRdTf H. de B. et b. ex v. cfr. § 58. 92.

517. de//coctarum B.

518. feruati B.

519. picibuf B 1. p//cib//if B 2. pedibus b.

520. fala- mentorumq. B 1.

521. concuffif B.

522. set V.

523. ictuuf B 1 D.

524. per fatiem ( vel fatietatem) ego. cfr. VIII 209. per//////etam B 1. per fe etiam B 2 S. per superna J. ad uesperam rv.

525. chal- cide E v. -cidi B. -cetide r.

526. ceraftę B 2.

527. helope VTf v. a. B. -lape B. cfr. Nic. ther. 490.

528. toleretur d(?) v. col- E. toll- r.

529. ea E.

530. aliut B 1.

531. praeftantiuf B 2.

532. praefterif B 1. praet- R.

533. Diosc. II 33. Pl. iun. 84, 22 (cfr. 86, 2).—Diosc. II 15. eeupor. II 125.

534. et ex v. a. G.

535. cybi E. -ii G.

536. perfectus E. prof- v. a. H.

537. quae (que R) fecerit VR.

538. poto ego cum Cornario. cfr. Diosc. eup. toti B( E?). toto rv.

539. Diosc. II 28. eupor. II 157. (Nicand. al. 563).

540. dist. ego.

541. uel om. d(?) v. a. S.

542. e om. B v. a. H( D). ef R.

543. fluuiatilil//iū B 2. -tilium D. -tiles v. a. H. an uel e fluuiatilibus ut glossema delendum?

544. et si VRE.

545. et om. VR.

546. dictas R(?) v. a. S.

547. trahat Vf. si quis extrahat om. R.

548. uiuen- tis VRTf. cfr. § 133 et nota ad XXX 98.

549. aqua VRd v. a. G.

550. quicunque R.

551. magi om. B.

552. sunt Vd(?) v. a. S.

553. tranffixif a B S. -xa rv. -xa a J.

554. pos R.

555. defiguratur R.

556. a om. B S.

557. adulteriorum R(?) G.

558. Isid. XII 6, 58.

559. uel del. H. nassis uel S cum vet. Dal.

560. hamo ( del. in) v. a. H.

561. redditif B.

562. per purpuraf B 1. per puraf B 2.

563. obiicique VRd(?) v. a. S. cfr. § 51.

564. adpetat B 1.

565. φρύνους coni. S. phrynuus d D. -nu. cif (phrin- B 1) B. -nos VR v. prinuus E.

566. grauissimae R. -me V.

567. 8,110

568. iif B S. his rv.

569. refrigerare VR.

570. non E.

571. id ininueniri B 1.

572. obiecta v. a. S. cfr. § 50.

573. nam ( pro rana) E.

574. rosis Vd.

575. oleum (-eom R 1) ll. dTf v( J). solium B.

576. addt??? B 2.

577. effe B. et esse rv.

578. quod iecto V.

579. uid&ur B.

580. apoci non B 1.

581. uocant B 2 (t in ras., n supra scr.).

582. impetuuf B D.

583. potione VRd.

584. adalligato dT S. -tum rv.

585. stimulare v. a. J.

586. a dextro Vb v. a. S.

587. feruentem vet. Dal.

588. inhibere B 1.

589. ex B S. ea r. eo v.

590. ifdem B J. iisd- S. id- VR. item db. item ex v.

591. lien B v. -nē r. lien/////ē d.

592. iocur B 1 E S. iecur B 2. om. rH. cor v.

593. Diosc. II 12. (Nicand. ther. 605).

594. est om. R(?) v. a. S. et dT.

595. colobra V. -lubera B 1. -ber est v. a. H.

596. adipe VdT.

597. felle dT.

598. habentef B 2 v. -tis rS.

599. crocodillof B 2.

600. belua s audente s B 2.

601. potam cogiton B 1. pota in coitu B 2.

602. fluuialis VR.

603. afininof B 1.

604. fi B S. uel si rv( D).

605. (cfr. Colum. VI 17, 1).—Diosc. II 12. de ven. 30. περὶ ἰοβ. 2.

606. admoto B 1.

607. nimium VR.

608. scytalem R. feyt- B. scit- Vd.

609. ungues E. agies VR.

610. et canif B 2.

611. morsibus Vd(?) v. a. S.

612. & fi B S. aut fi dT. nam fi r(?) v.

613. sub- acto sed uorandos VR.

614. (cfr. Plin. XX 120). Isid. XII 6, 17. 51.—(cfr. Plin. IX 99. Aelian. var. hist. I 7).

615. adalligatif B 1 v. a. G. allig- B 2.

616. marinif B 1.

617. traxyllus V. -xillus R Verc.

618. per- cuffof ( om. hoc) B.

619. caudae B.

620. inponuntur B 2 D. -ntque dT.

621. fed B v( S). sed et rH.

622. reliquiis ego. -quo (liquo R) ll.v ( mutatum ex corrupto reliquus). cfr. IX 93. XXXIV 43. 171. an potius liquore?

623. corporū R. -re d(?) v.

624. Pl. iun. 85, 27.

625. carnes VR.

626. morsum VR. -su d(?) v. a. J.

627. oleum e Verc.( J). -um ll.v( S). oleo e H. cfr. § 53.

628. lentifcinū B 2 S.

629. misceantur vet. Dal. -eatur ll.v. cfr. CFW Müller p. 8 not. 2.

630. cfr. Aelian. XIV 20.—Diosc. eupor. II 149. de ven. 6. Pl. iun. 108, 13. 14.

631. ictus VR.

632. an sit? cfr. Frobeen p. 37.

633. haec D e coni. J.

634. col- luunt ego. collui in ll. v. de dativo cibis cfr. XII 29. XIX 48. XXII 58. 35. 16. IX 178. XVIII 122. XIX 73. 93. XXX 45. XV 25. XXIX 65, de cibo XXI 125. XXV 169. 3. XXVIII 107. XI 130. XXI 90; praeterea CFW Müller p. 23. 25.

635. beneficium B 2.

636. reftituunt B 2. restringunt v. a. C.

637. eicini VR. chini B 1

638. iis d v. if BE D. ii R. hic V.

639. carpathi E Ven.( S). -thii Lugd. -phati BVRT v. a. B. -pati d Brot. cum B. -pasi P e Diosc. de ven. 13.

640. e BE S. om. rH. eius v.

641. sumpto dT v. a. S.

642. ius Rdb v( J). us V. om. B S.

643. Pl. iun. 108, 14. 15.—Diphil. ap. Athen. III 42 p. 92 a. Xenocrates 36. (cfr. Colum. VIII 16, 7).—cfr. Plin. II 109. IX 160.

644. ifdem (iisd- H) nec B H. idem ne VRd 1 T. idem uide- tur nec d 2 b v.

645. iif B v( S). his rC.

646. palam mefarum B.

647. deuiam V. diuitum dT H.

648. attribuatur dT H.

649. illi B.

650. influant ego. -uunt ll.v

651. ideo om. VRdT H.

652. pe- lagi B 2.

653. grinium VR.

654. murinam B.

655. 9,96

656. praegnatia B 1 J. -antia rv.

657. adque B.

658. penetret et V.

659. causa ista VR.

660. alio VR. aliis locis v. a.( P) H.

661. reperiuntur VRdT v. a. C.

662. uariatur B 1. -iant VR v. a. S.

663. cerceif B 1 V D. cfr. § 62. circeif B 2 E v( J). -ceiis R(?) C.

664. ingete V. -ta R.

665. expectanda VR.

666. lutofif B S. -to rv.

667. capita B 1 V. -te R.

668. folida B.

669. fpondyli B 2.

670. febris VR.

671. laci- nosa Vd. -so R. -nioso v. a. S. lucinos E.

672. cfr. Plin. IX 169.

673. natam B 1. nat???a B 2.

674. ambiente d v. -igente E. -ientem r.

675. purpureo s B 2.

676. crinef B 2. -nea VR.

677. fribraf ( vel fimb- B 1) B 1 V.

678. calli- blephara ea coni. J. -pharata d Verc.( Brot.). -phara B( S). -brepharata B. callibiae (-bia v) pharata (par- E v) r v. a. B.

679. in om. VRE.

680. brundisiana (brud- V) VRd G.

681. com- pofita B. contra ista E v. a. B.

682. et de—5 litora (dicemus?) om. E.

683. fraudetur R.

684. an fit ( vel fuerit)?

685. sua- uiore R.

686. medullif B( VE?) D. -ulis H. -uliis J. dulcis R. edulis d v.

687. ephefif B D. -iis S. et pthisis E. aethesis V. -hisis R. Lepticis v.

688. ilicienfibuf B J coll. III 19. licen- r. Lucen- v.

689. coryphatenis V v. a. B. coriph- R. -phamthenis E.

690. istricis Rd(?) v. a. J. histricis candidiora om. B.

691. cer- ceiensibus (circ- d v) D. -ceiesibus VR. -cienfibuf B. certe- ientibus E.

692. sed—12 est Plinio tribuit H, sed—16 essent Muciano J.

693. in om. B.

694. non v. noxi B. nos r.

695. Nepotis Fröhner mus. Rhen. 47, 295.

696. nomenclatura VR S. -tora b. -tor d(?) v( J). -creatura B. cfr. II 19. III 2. XXI 52.

697. magnitudinis VR.

698. cfr. Diphil. ap. Athen. III 40 p. 90 cd Seren. 315.— Mnesith. ap. Athen. III 43 p. 92 b.—Pl.iun. 51, 1–3.—id. 24, 10–12 (cfr. 6). Marc. 10, 75.

699. dos del. B 2. om. b.

700. medicina B 2. in med- v. a. H.

701. hoc om. VR.

702. toto adicetur B 1.

703. additque VRE.

704. mariffima B 1 V. 20 molliunt v. a. S.

705. eademque BE S. -quoque VRd H. -dem T v.

706. tenafmo B 2 v. a. G. -nuissimo VR.

707. sint VR.

708. sit E v. fint B. s id VR.

709. ulceri B 2.

710. repugnant B 2 E.

711. cocta om. E.

712. clavfa B 2 df v. a. S. electae Pl.iun.

713. inuenerint B D. uen- rv.

714. Pl. iun. 29, 1. Seren. 277 (cfr. 119).

715. certae E.

716. uum B 1. aluum B 2.

717. fpergitur B 1 E. fpar- B 2.

718. p& ( pro et) B. p&rif B 2. an per se?

719. torridantur B.

720. fantef pernionef B 1.

721. Nicand. ther. 845.—(cfr. Plin. XIII 136). Th. H. IV 6, 5.

722. magif B.

723. e se VE.

724. nica der B.

725. ut BVd S. uti R(?) E v( J).

726. et ll.J. et alia S. et latiore v.

727. latiore dE S. -ra r. om. v.

728. 26,103

729. alia uel BVdE J. uel S. aliaue R(?) v.

730. imp&rif B.

731. et uino VR.

732. Diosc. II 3.—II 28.—Pl. iun. 16, 7–9. Marc. 7, 11.

733. thipocampi V. hippocampi nisi E. -pinus v. a. H.

734. mixtuf B 1 b v. -tif r.

735. praeparat ll. G( S). -rant v( H).

736. fepiarum B 1 v. a. S. fcep- B 2 ( sic ubique).

737. replet Bb v( S). om. rH.

738. trium ll.v.

739. uiulae B 1. niolae B 2. (oliuae Ven.).

740. concremetur VR. crementur b.

741. XXXX ego. XXX B. XL RdT v( Brot.). cfr. Pl. iun. et Marc. LX ( VE?) G( J).

742. computuere S. cfr. XIII 86 ( M).-potuere B 1. -putruere rv( D).

743. Pl. iun. 16, 7–9. Marc. 7, 11. (cfr. Plin. XXIX 109). —Pl. iun. 13, 15. 16. Marc. 4, 10.

744. ali B 1.

745. duobus ll.v.

746. in om. BVd.

747. tantum V.

748. qui db v( D). que B 1 VR. quę B 2 S. cfr. XXIX 109.

749. tinguent B S. cfr. XXIX 131. -unt rv( D).

750. fuco ego. om. ll. v.

751. earum ll.S. eor- d(?) v.

752. utiliter BE 2 v( J). ( ante cum melle d). utitur liter E 1. om. rS.

753. uratur VR ( sc. testa). urantur rv.

754. Diosc. II 94. Marc. 8, 105.—(cfr. Diosc. II 96). Aristot. h. a. II 15 § 68. Menand. ap. Aelian. XIII 4 (Meineke com. Gr. fragm. IV p. 79). Oppian. II 202. Isid. XII 6, 35.—Marc. 8, 155.

755. adeps dT v. a. S.

756. lique- factis (-uaef- V) VR. -tus dT v. a. S.

757. fole BdT H. oleo rv.

758. comferunt B. confert d v. a. S.

759. callionymi B 1 v. -onū d. calionimi VR. calopon- B 2. calyonm b. cfr. § 77.

760. fuperum quaf B.

761. comoediif B 2 d v. -dif rD.

762. Diosc. II 14. Marc. 8, 133.—Diosc. II 24. Isid. XII 6, 25.—Diosc. II 20. Marc. 8, 173. (cfr. infra § 135).—cfr. Diosc. II 8.

763. suffusionis R.

764. eodem VR.

765. ratione B 2.

766. habetur id radunt VR.

767. cohibet et R(?) v. a. S.

768. arane R. et ranae G.

769. dio- petas Brot.( D). -tes G. -ph&af B. diphitas R 1 dTf. (diphthi- v. a. B). -thas VR 2. tyimphitas b. dryphytas B.

770. an uocant, ut?

771. sanguis earum VRd v. a. S.

772. uitis si v. a. S.

773. aeuul- sos V. euulsas R.

774. pilos VR.

775. Pl. iun. 21, 4–6. Marc. 8, 158.—Diosc. II 23.

776. tumorū R.

777. faepię B 1. fcepię B 2.

778. mulierif BE v( S). -rum r dTf H.

779. idage- nas VR. ita (itaque v) genas id agentes d(?) v. a. S. id agentes genas J.

780. paululum Vf.

781. que del. B 2.

782. eadem nocte E. nocte. Eadem v. a. H.

783. nictalopes E. niciato (& add. R) peces VR.

784. farina v. a. H.

785. trita B v. a. H. -tae E.

786. et ex d(?) v. a. D.

787. fquaf B 1.

788. Diosc. II 23.

789. pterygia cum sale et om. E.

790. oculorum iumentorum d(?) v. a. S e Diosc.

791. adiciunt b v. a. H.

792. ex B 2.

793. asiculo VRd.

794. gene B 2 b.

795. tergantur B 2.

796. epinyptidaf B.

797. cinere BV.

798. potionibuf B 1. cfr. XII 78. XX 147. ( XXIII 43). -oni B 2 (bur eraso) rv.

799. magi s B 2. cfr. § 34.

800. uifuuf B 1 D.

801. Diosc. II 92.

802. icthyocolla B ( sic semper). cfr. § 119. icty- V.

803. idemque R(?) v. a. S.

804. Icthyocolla ut B 2. ichthyocollant (icty- V) VR.

805. et quare VRd.

806. liquo VRd. an liquescat? ( de mendo cfr. XXXIV 161).

807. in ( pro et) VRd v. a. S.

808. tetalis R 1. tertianif B. tetanothris Ven. cum B e Diosc., sed cfr. § 84. tetanicis v.

809. Seren. 195. Marc, 8, 51.

810. dextre B 2. -tro d(?) v. a. S.

811. sinistro v. a. S.

812. laeue B 2. -uus v. a. S.

813. et B 2 VR.

814. collo natui V. col latiui B. pannor??? B 2.

815. lippitudinis R.

816. sanant b v sanat r. an suspensus (= ns;) ... sanat?

817. lunae B S coll. LX 56. 78. XVIII 324. ranae rv.

818. putamini R.

819. oculo adalligationes (-to dT) VRdT.

820. lippitudine R.

821. cfr. infra § 122. Isid. XII 6, 58. Marc. 8, 183.—(cfr. infra § 136). Diosc. II 28. (cfr. eupor. I 52).

822. uentres om. E.

823. bouum B.

824. specilis VR. -cialivf B 2. penicillis v. a. G. cfr. nota ad XXIX 115.

825. et om. VRd v. a. D (ipsasque v. a. S).

826. XVI VRdTf. cfr. § 136.

827. coiectaf B 1 J. coni- rv.

828. iunctif B 1 E. uncif B 2.

829. quidam om. E.

830. uiti saluat (-ue E) VRE. del. v. a. H.

831. lacrima emanat quae E. -mae quae ex alba uite emanat v. a. H.

832. hanc VR.

833. Marc. 8, 184.

834. pilotrum VRd. fil- B. cfr. § 135.

835. acete ne- cans VR.

836. ad VRdTf H. om. BE v.

837. huc E.

838. in multis T v. a. G.

839. auctumni B 1. augt- B 2.

840. uafo B 1. -fe rv.

841. thynni B S ( Reinesius coll. § 135). theni VE. teni R. cheni v. taeniae B.

842. iecur B 2( sic semper) v. a. S. iocon VR.

843. podere B 1.

844. credrino B 1.

845. nouem ll.v

846. Cels. VI 7, 1.—Pl. iun. 17, 13. 14.

847. ba- tiae (baci- R) ll. df v( H). -ti B.

848. f& & B.

849. in uetere VR.

850. nitro ego. cfr. XXXI 111 ( 117). uitro B. uino rv. de mendo cfr. XXXIV 123.

851. bacchi B 1 H. -huf B 2. bachi E v. a. B. bauhi VR. banchi B.

852. mizyenem B D. mizena E. -ziaen R. mytyaen V. myzyon d. myxona B ex Athenaeo. myzem v. mizyen coni. J.

853. ubeant VR.

854. idem VR.

855. cal- lionymi v. caeli- ll.

856. roseo VR. cfr. nota ad XXVI 111.

857. pediculos dT v( H). -dunculos G.

858. et per fe ll. an operire? cfr. Marc. 9, 14. 37. 73. 112. 115.

859. & B S. om. rv.

860. infecto B.

861. madeficiunt B 1.

862. Pl. iun. 17, 8–12. Marc. 9, 14. 112.—Pl. iun. 17, 15–17. 14. 15. Marc. 9, 112. 9, 6.—Pl. iun. 20, 6–8. Marc. 15, 40.

863. suntque VR. -que qui d(?) v. a. S.

864. omnium B.

865. audent B.

866. gari B 2 db v. grari r.

867. dimidio—cyathum om. B.

868. lento VRd. -ta b v. a. S.

869. apinnif B 1. apenn- B 2.

870. de terra V.

871. si om. R.

872. tumeat auris VR.

873. idem B D.

874. fluuia- ium B 2.

875. sucū VR.

876. hordeaeea d v. -cia B 2 VRb D. hordia- B 1.

877. Diosc. II 22. eupor. I 70.—Cels. VI 9 extr.

878. fcariphatif (facr- B 1) B 1 ( E?) S. facriphicatif B 2. scarifatis Rd. -ficatis v. carifacis V.

879. obferuatoque (ob in ras.) B 2. cfr. § 27.

880. ex om. B 1.

881. coluantur B 1 V J ( semper fere)

882. scarifare VRdE. -ficare v. a. S.

883. in B 1 VR S. et in E v. fin??? B 2.

884. contritus is S. -iturif B 1. -itu s B 2. -teritur is rG. -turque is v.

885. elleboro B C.

886. in ego. om. ll.v. cfr. § 76 83. 104. 122. XXIII 91.109. XXVII 83. XXIX 98. XXX 77 XXXI 130 al. ( constanti usu).

887. (cfr. Marc. 13, 14).—Diosc. II 28.

888. cybia B B. cyria VRd v. ciria E.

889. uetera B 1 ( haud dubie) B. -teri B 2 (i in ras. ampla) d -tere v. -ter r. cfr. § 95. 126.

890. eluta ll.v. usta Brot. coll. Marc elixa coni. H. ( an exufta? cfr. XXX 62. XXIX 120).

891. dein VRdf H. fed (fet B 1) in B (fe e dittogr. orto). inde E. deinde v

892. aequae E. ea eque (ęque B 2) B.

893. ea V. af B 1 haf B 2 S.

894. aceto B 1 VR.

895. e RdE v. ae V. & B 1 ex B 2 D.

896. ranaf B 2.

897. mandendif B 2.

898. Diosc. eupor. I 71 extr.

899. dentes B 2.

900. labentes VdTf.

901. ubent B 1. iubant V.

902. maxillas R.

903. tribus ll. v.

904. fextari B 1.

905. decocere V. -oquere Rd.

906. XLVI B D. XXXVI rv.

907. aenea (aerea v) tefta B 2 v. a. B.

908. ma- rina B S. -ina rana rv( D).

909. cariora B 2.

910. Isid. XII 4, 21. cfr. Plin. XXX 21.—Seren. 237.

911. faetida B 2.

912. c&um B S. cfr. index. acet- VR. cert- E. cent- d v.

913. et hydris Vd. & idris R.

914. uocatur B S. -tur a rv( D).

915. quattuor ll. v.

916. fcariphat B 1. -ifant VRd. -ficant v. a. S.

917. eo- rum B 2.

918. Diosc. eupor. I 128. Pl. iun. 33, 5. 6. Marc. 19, 2.

919. tollit BE v. foluit r.

920. murenarum d v. a. Brot. cfr. § 88.

921. iocur ego. iec- ll. v.

922. quidem B 1.

923. dolphinū B 2 dT. -ni iecur v. a. S.

924. inficiti littorren V.

925. done in B 1.

926. hac ego. haec B 1. ac rv.

927. cfr. Xenocrates 22.—Diosc. III 92.

928. testae -mulierum om. B.

929. cum—erugat om. VRdT.

930. coluthia Bd H. colythia V. -tia v. -ycia B. colithia B. collutia b. calycia U 710. cfr. § 147.

931. coryphia B S. -ythia ???. -riphia VdTf. -rifia R.

932. dist. U 710.

933. etiam B??? Ven.( D). etiam et rv.

934. quattuor ll. v.

935. colluta E.

936. Seren. 149. cfr. Diosc. eupor. I 122.

937. quattuor ll. v.

938. octo ll. v.

939. argentiae B.

940. tu- runtur B 1. terantur B 2. cfr. § 103.

941. inlicita B 1. -lini B 2.

942. quattuor ll. v.

943. oraf B. om. VR.

944. abluatur B 2. -uuntur b.

945. in lentiginef B. an in lentigine ( sc. medetur faciei)?

946. tumida dT.

947. postoras V. post horas B.

948. et umida—tollit om. B.

949. quinque ll. v.

950. lentitudo Bf H. lenit- r. crassit- v.

951. Diosc. V 135.

952. alcyonium B 2. -num Vd. -chyonū R.

953. e sordibus v. a. S.

954. an ut alii vel aut? paulo aliter VI 107.

955. cine rum VR. cireneum b.

956. & B D. om. rv.

957. ferę B 2.

958. an tertium forma?

959. candidiores VR.

960. dist. H e Diosc.

961. fpongae B 2. -gae a B 1. -giaeque v. a. S. cfr. §151.

962. putri Bb v. -ris rD. cfr. U 711.

963. Diosc. V 135.

964. quod candidius (-did??? R) VRdT.

965. quif B 1. quifq; B 2.

966. totif Bb. ( an lotis? cfr. Diosc.

967. hichenaf B.

968. duobus ll. v.

969. glu- tino coni. H col. XXVIII 186. sed cfr. XXII 156.

970. andriaf B v. a. C.

971. thymni B. tinni RT.

972. Diosc. II 31. eupor. I 82. 83.–Marc. 15, 61. Scribon. 80 (Marc. 15, 97).—Pl. iun. 80, 10. 11. Marc. 15, 54. Diosc. eupor. I 154.

973. recenti. oris ll. S. -ti ad oris dT H. -tioris ad v ( puncto post ulcera posito).

974. menarum ll.v( H). muren- C. cfr. § 83.

975. pungi B v. pingi r.

976. rina B. raia coni. H, sed cfr. IX 78. rhina coni. J coll. § 150.

977. e BdT S. et VR. de E v.

978. id (ad E) faciendum VRdE v. a. S.

979. id ll.S. om. d v.

980. eft B S. et rv.

981. lepore B 1 V v. a. H.

982. marina V.

983. remoueatur ll. v( D). -antur G.

984. echini s B 2.

985. tefti B 1 -fta B 2.

986. et om. E.

987. anxungia B.

988. Pl. iun. 20, 8. 9. Marc. 15, 56. 15, 73. 75.—Diosc. 15, 73. 75.—Diosc. eupor. I 229 (231).eupor. I 229 (231).

989. sic ad VRd.

990. inoci- neribus V. ciner- B 2.

991. tufuf B. fusis E.

992. & B D. cum E v. om. rH. e coni. S.

993. peduculi VR J. -unculi G. cfr. § 77.

994. dist. ego. cfr. Diosc.

995. sic aepistotono (epi- R) VR.

996. tetato B 1.

997. fepagmafticif B 2. cfr. § 29.

998. Pl. iun. 31, 5. 6. Marc. 15, 69.—Pl. iun. 29, 2. Diosc. II 29. eupor. I 93.

999. e RdT S. & Bb. ae V. ex v.

1000. ex aceto v. a. S.

1001. tofillaf B 1.

1002. hemina B D. -nam rv.

1003. aquam VR.

1004. e db v. l B 1. ex VR D. In B 2.

1005. filure B 1. -rę B 2.

1006. recen- tis V.

1007. iuuant V.

1008. cfr. Diosc. eupor. II 39.

1009. ulli B.

1010. positione V. potionem B 1.

1011. suspirosis R.

1012. castoreum C.

1013. ammoniaci B.

1014. ieiunis —11 mulso om. B.

1015. utilissime V v. a. H.

1016. potu R H. posa VdT v. -atur C. tota b.

1017. cfr. Plin. XXX 46.

1018. patinas (-ten- VR) ll. S. -nam C. -na v.

1019. exinterrari VR. extenterari E. exen- v. a. S.

1020. que om. E.

1021. condire B 1.

1022. fcandef B 1. candens R.

1023. oo- seque is R. -quiis V.

1024. exp//tat B 1.

1025. ipsam quem E.

1026. mittat E. demittat Hack.SJ. cfr. § 115. 133.

1027. libe- rare Vd v. a. C. -ante R.

1028. narrantur VE. dicunt- v. a. C. prae- cipuunt B 1. -uum B 2.

1029. ex VR.

1030. coclae B 1.

1031. calida VRd v. a. S.

1032. (Xenocrates 29). Diosc. II 29. eupor. I 238. cfr. infra § 104.

1033. iocineri B.

1034. lac. ego indicavi. prosunt D cum U 712. ( an utilis post marinus? cfr. 110. XXII 69).

1035. necatur v. a. D.

1036. aquae B S. -ua rv.

1037. funt B.

1038. tetheaque dE G. -eaeque C. -hyaque B ex Aristot. h. a. IV 4 p. 528 a. 6 p. 531 a. thetea quae B. -teque VR. -teaeque v.

1039. similis ll. G. -lia B. cfr. § 99. 117. ( 151). -liter Verc. -les v.

1040. ischiadicorum d v. fchia- B. scia- VR. sciatioco- E.

1041. si iuri V. iuri R.

1042. clysteri VRd.

1043. dilutif B S. -ti VRd. -tae v. om. b.

1044. sex- tariis duobus Rd(?) v. ??? II B D. ??? V. de b non constat.

1045. Diosc. II 29. (cfr. Plin. XX 96).—Diosc. II 35.

1046. dist. ego. cfr. XX 96.

1047. holuf B S D. sed cfr. XXXV 189.

1048. carnes VR.

1049. recentium Diosc.

1050. urinā B 2.

1051. iulidae V. elide B. duride v. a. B.

1052. nec pinguibus S. nec pinec. nec pinguibuf B. om. rv.

1053. coci B( b?) D. co- qui rv.

1054. anetho B v. a. S.

1055. Diosc. II 7 (cfr. 4. 5). cfr. Plin. IX 125.

1056. de dist. cfr. XXV 54.

1057. cybia om. V.

1058. pituitam VRdf H.

1059. bilemque R(?) v. a. S.

1060. gratiffima B.

1061. autemno B 1.

1062. multo B 1.

1063. an misceatur? cfr. § 59.

1064. procedentef B 2.

1065. corumque V. eor- R.

1066. cfr. Diocles ap. Athen. III 32 p. 86 c.

1067. uif BV.

1068. interranea V. -er muta B.

1069. sanguinem om. V.

1070. inuenere d. -nire VR.

1071. articularib. B. -ari v. a. H

1072. obefif B S. obesse (obsesse R) r. prodesse v.

1073. fell v. a. H.

1074. pituite V.

1075. quoque ego. que Bb v( S). om. rH. ( an vero pituitaeque, fellis?).

1076. lienif B S. plenis Vb. splenis rv

1077. uitif B 1.

1078. reumatifmif B.

1079. Diosc. II 7.—Scribon. 191. Diosc. de ven. 6 eupor. II 149.

1080. dist. U 713 coll. Diosc.

1081. carcinomitaf B 1. -mite B 2.

1082. lentiginis cines R.

1083. fca- britiaf albuginef B S.om. rv.

1084. opocarpathum B. -phatum B. oporcarthom VR. opachartum b. opocar- v.

1085. Xenocrates 25.—Diosc. II 7.

1086. degenerat B

1087. mitulvf B 2. milutos VR.

1088. myiscas VdT B. mui- B 1. in ui- B 2. muscas R v. -cis b.

1089. aliquando B.

1090. hirtae & VR D.

1091. carnef B.

1092. duriores v. a. H.

1093. myrices R. muri b. -ricif B 2 S.

1094. cineref B S.

1095. de lauantur cfr. XXXIV 168 et Diosc. an potius lauatur?

1096. craffi- tudinem. fet (fed B 2) B.

1097. adq. B.

1098. alif B 1 D.

1099. pesu- las V. -lis R. puftulaf B 2 v. a. H. -luas b.

1100. eorum B S. uero eor- rv( D).

1101. morfuuf B 1 D.

1102. (cfr. Xenocrates 29. schol. Nicand. al. 396).

1103. ad V. et v. a. H.

1104. in B S. ex rv.

1105. quei B 1.

1106. uolunt uti E v( D). -tati B 1. uolunt rH.

1107. cocumerif B 1.

1108. duas ll.v.

1109. ficcae BE v. -are VRd. -ate T. -atae ( P) H.

1110. tetheae R(?) C. -hya B. thete v. cfr. § 93.

1111. hae v. a. S.

1112. fcopulis vet. Dal.

1113. marif B. -inis rv.

1114. sugentias VRd. -tes C.

1115. eaedem C.

1116. renumque B 2 VRd v. a. S.

1117. cfr. Plin. XXVII 53.—Marc. 28, 2.

1118. absentium R.

1119. alii VTf. ali R.

1120. seri- phium G.

1121. noxif B 1 V D.

1122. liberant B 1.

1123. dist. S.

1124. dantur d(?) v. a. S.

1125. decoctae d(?) v. a. S.

1126. Pl. iun. 46, 8. 9. 51, 4. 5. Marc. 28, 62.—Pl. iun. 47, 13. (Marc. 26, 26).—extr.: Pl. iun. 97, 1. 2.

1127. & B S. om. rv.

1128. tribus ll. v.

1129. aluum v. a. S.

1130. ademtif bracchif B.

1131. murra et J. -rrae & B S. -rre b. myrrae Vd v. -re R. -rrha C.

1132. iride J. -def B 1. -dif B 2 S. trite Rb. -tae Vd v. -ti C.

1133. eorum d(?) v. a. S.

1134. petrosileno V. -lino R. -selini v. a. S.

1135. aceto ( om. ex) v. a. H.

1136. dyfenteriof B. des- entericos R.

1137. fcillia B.

1138. decocta VR.

1139. Pl. iun. 55, 14–16. Marc. 23, 44.—Pl. iun. 61, 15–19. Marc. 26, 90. 84.- Pl. iun. 61, 19–21.

1140. dist. ego. ( cfr. XXXIII 109).

1141. rhombuf Bd v. ftro- T. ho- V. omnib; R. robur E

1142. scorpius E v. a. H.

1143. in ( pro et) E.

1144. blandiorum B 1. blenniorum B.

1145. in om. E.

1146. lapilli hy V. -llis y E.

1147. cauculosis V. calculofif fex B S.

1148. adiunt B 1.

1149. Marc. 26, 56.—Pl. iun. 103, 15. 61, 21–93. Marc. 26, 25.—Diphilus ap. Athen. III 40 p. 90 d.

1150. & e BE S. et VR v. in d(?) G

1151. modos R 1 E. -dis VR 2.

1152. bibatur B 2. cfr. § 85.

1153. pecten in B 2.

1154. if B 1. his rv.

1155. donacas b B. -nascas VRd. -nicaf B 1. onicaf B 2. dorcas v.

1156. ali B 1.

1157. ali B 1.

1158. auluus VR dE D. -los B. aluuf B 1. -uū B 2. om. v. cfr. §151.

1159. femina B 2.

1160. onycaf B.

1161. uini coloref B 1. -rif B 2.

1162. quoque om. VRE.

1163. et om. Rd v. a. D.

1164. uncos ego posui auctore H. cfr. supra v. 8.

1165. cfr. supra § 93.—cfr. Marc. 31, 41.

1166. enterocelicif B 2 dTf H. -lici VR. -li B 1 b. -lae v.

1167. marinus om. d(?) v. a. S.

1168. inlinitus VR.

1169. calculosis om. VR.

1170. hifciaticof B 2. isciadi R.

1171. liberent VR.

1172. clysteri B 2. -re v. a. S.

1173. euacuata db v. et ua- VR. eua- quata B 1. aequ- B 2.

1174. sed hif B 2.

1175. a ( pro e) VRd.

1176. & multorum B. et mollo- V. mullo- rumque v. a. S.

1177. cfr. infra § 107. Diosc. II 31.—Diosc. II 16. eupor. I 224.—Diosc. II 12. eupor. I 221.

1178. ad om. B.

1179. rhagadiaf B 2. ragas R.

1180. pelamidum B.

1181. procidentef B 1. -cedentis VR.

1182. coe- r& B.

1183. camporum VR.

1184. et VR.

1185. olea Vd G.

1186. pariete V.

1187. item R v. a. S.

1188. pollent B S. -lline rv.

1189. Pl. iun. 79, 17–20. Marc. 32, 15.—Pl. iun. 80, 1–6.

1190. pannof B 2.

1191. coracinorū ego. cfr. § 127. -inofa B. -ini B. -ina r.

1192. discu- tient R.

1193. interaneae (-terr- V) VR.

1194. ad B D.

1195. hechi- norum B 2.

1196. teftatae B.

1197. pannif B 2.

1198. Pl. iun. 79, 21. 20.—(cfr. supra § 105). Diosc. II 31. eupor. I 218.

1199. dist. ego coll. Pl. iun.

1200. ad ( vel contra) ego. om. ll.v.

1201. pusuias V. puftulaf B 2 v. a. H. add. discutiunt v. a. S.

1202. ex d v. a. S. om. VR.

1203. percaereae e V. -cera e R.

1204. additae E.

1205. putis E.

1206. combuftae B ( sc. cinis). cfr. § 122. 124. 126. 79 al. -ta rv.

1207. Pl. iun. 63, 5–8. Marc. 33, 58.—(cfr. Plin. XXX 72). Pl. iun. 64, 6–8. Marc. 33, 5.

1208. a B S. e rv.

1209. 9, 40

1210. zemarides VRdT 1. mar- B 1. smar- v. a. S.

1211. teftam B 2.

1212. decenderit B 1.

1213. fpumam B.

1214. (cfr. Plin. XXX 74). Pl. iun. 62, 13–15. Marc. 26, 122.

1215. incontinentiae R. -ia V. continentiam B.

1216. et cremati d(?) v. a. J.

1217. signino om. B.

1218. Pl. iun. 68, 11–14. Marc. 36, 32. Seren. 782.—Pl. iun. 69, 5. Marc. 36, 27.

1219. articularifq. B 1 D.

1220. utileft B.

1221. fibrini R.

1222. calciari VRd v. a. H( S). -cari E.

1223. fimbri R.

1224. idem BE.

1225. iisdem T S. del. H. item v.

1226. nec non del. v. a. H.

1227. bryon dT v. brion B. byon V. bion R. biuero b.

1228. 27,56

1229. fiue cauli B 2.

1230. Diosc. II 39. eupor. I 181. Pl. iun. 66, 4. Marc. 34, (17, ubi fortasse marinus scibendum erit)15.—Pl. iun. 69, 6–8. Marc. 34, 96.

1231. ei B S. et VRd. est T???. est ei v.

1232. stiptica R.

1233. qui B 1.

1234. imp&uuf B 1 D.

1235. & B S om. rv.

1236. ipfa ut B. supra b v. a. H.

1237. nearide B 1. ar- B 2.

1238. fluuiatilis VdT.

1239. triti uftique B S. tritusque VR. -us eque dT. tritis atque b. triti sicque v.

1240. in cinerem coni. S.

1241. ex om. v. a. S.

1242. subacto ego. -ti & ll.v.

1243. augen- tiuf B.

1244. Diosc. II 85. eupor. I 18. Pl. iun. 94, 15–17. 17–21.—(cfr. supra § 36. Scribon. 16).

1245. asineue VR. -ninoue d(?) v. a. S.

1246. suco om. d.

1247. 8,111

1248. ex om. B.

1249. pilulas per se VRd.

1250. tribus ll.v.

1251. iif B 1 v( S). hiif B 2. his rC.

1252. quia V.

1253. clysteri VRd. cluft- B 1. clift- B 2. an clysterio? cfr. § 104.

1254. duae ll.v.

1255. ad om. B.

1256. praesensu VR.

1257. olfactuf (sol- V) BVRd.

1258. ubi uenit B.

1259. iocur ego. iec- ll.v.

1260. Pl. iun. 90, 18. 19–21. 89, 1–3. Seren. 912.

1261. iocur B 1. iec- rv.

1262. roseo Vd H. cfr. § 77.

1263. alligantur VTf.

1264. phagri b ( B in ind.) S. cfr. § 150. fagi B. pagri rv.

1265. quinque ll.v.

1266. quei B 1.

1267. adalligauerat V. alliga- uerit db v. a. S -rat R.

1268. oleo decoctis carnibus perunctis R.

1269. Seren. 113.—Pl. iun. 89, 7–9. 90, 21–23.

1270. iftrangulataf B.

1271. in quo om. VR.

1272. quartanaf B.

1273. aeque ego. ( de mendo cfr. XXXIV 165). atque ll. T S. om. d(?) G. et v. aquaticae J coll. § 118.

1274. rubeta vet. Dal. -tae ll.v.

1275. fi B S. om. rv.

1276. iocur B 1. iec- rv.

1277. adalligatur v. a. S.

1278. leucophaeo B B. -pho rv.

1279. et aqua VRdb v. qua & B 1. & B 2.

1280. Pl. iun. 89, 21. 90, 1. 2.

1281. quartanas VRd.

1282. balneo B 2 v. a. G.

1283. de- uorari VRd. -ri iubent v. a. S.

1284. aqua B 2.

1285. (cfr. Aelian. I 43)—Diosc. eupor. I 14.

1286. ceruinę R.

1287. inligatos VRT S. -tae B. adalligatos d(?) b v.

1288. in T v. in B spat. vac. om. r.

1289. letharcum V. latargum R. lethargo B 2.

1290. uergentef B 2.

1291. coagulo om. R.

1292. ut R.

1293. testudinum Rd(?) v. a. D. cfr. § 112.

1294. et om. B.

1295. //fphondylif// B 2 (f in ras.; fuerat efphondyluf: cfr. v. 1).

1296. per se B.

1297. dedent trites V.

1298. Pl. iun. 95, 5–7.—extr. Pl. iun. 95, 7. 8.

1299. putref facti B.

1300. adhaectis VR. cachecti- cis v. a. S.

1301. ethea Vf. et ea dT. tethya B. cfr. § 93.

1302. quiatus V.

1303. quo ( om. que) VR.

1304. tribus ll.v.

1305. parfi B 1.

1306. modo quae VR.

1307. aquae mulsae E.

1308. item om. E.

1309. (Diosc. eupor. II 73).—Pl. iun. 96, 5–8. 41, 16. 42, 1.

1310. ferre B 1. cum farre V.

1311. ex iure—12 fuuiatilis om. E.

1312. pthificif B. physi- VR.

1313. Pl. iun. 83, 16. 84, 12–14. 15.—extr.: Pl. iun. 100, 13.

1314. fluuiatileif B 1. -les VR.

1315. ac ranarum S e coni. J.

1316. ex—cinere B S. om. ll.v.

1317. et dE Brot. et ea v. a. S.

1318. que B 2.

1319. item ego( et dist.). cum ll. v.

1320. ranarum R(?) H.

1321. putant cera VR. -antque v. a. S.

1322. et cū cera R.

1323. restringunt VR.

1324. fuperiori- buf B.

1325. adalligar B 1. -gare VRf.

1326. filulorū B.

1327. salsamenta VR. -tis coni. J. sed cfr. § 127.

1328. Pl. iun. 72, 19. Marc. 35, 3. cfr. Diosc. II 26. eupor. I 230.

1329. ue B 2. om. b v. a. G.

1330. praeciosos R.

1331. calium V. callium R. cauum B.

1332. quos operiunt VR.

1333. ex—2 tremulos om. b.

1334. potum B v. intum VR. sumpt- dT.

1335. tremulos iuuat v. a. H.

1336. caftoreo B. ( an recte ad seqq. referendum?). de collocatione verborum cfr. XXXIV 13. 56.

1337. inuenio fieri v. a. G.

1338. Pl. iun. 73, 3–5.—Diosc. II 28. eupor. I 209.

1339. fieri VRdE G. cieri vet Dal. ( cfr. XXIV 182). om. v. fleri B 1. flvere B 2 D cum U 716. de mendo cfr. XXXIV 103. 122. XXXVII 40. XXIII 115. ( conici possit etiam depleri: cfr. XVIII 148).

1340. inlitu E. -toque v. a. D.

1341. enim (aen- V) VRd B( D). om. B S. eminent (-te v) in E v.

1342. infici B G. -igi VR. intingi B. om. E v.

1343. que om. B 1.

1344. diffidente B S. desinente rG. de- serente v.

1345. sistendim—9 sanguinem om. E.

1346. cfr. supra § 75. Isid. XII 6, 58.

1347. cineremue dTE H. -rem uel VR. -remque B. -rem ( del. sanguinem) v.

1348. nouo om. VR.

1349. sup R.

1350. inferciendum J coll. XXV 83. ( XXXIII 25). inperficiendum (-fiti- E) ll. iniic- C. infic- v.

1351. Seren. 784.

1352. diuersis VR.

1353. herudinum V. hirund- BE.

1354. cucurbitularum VdT H( D). ( cfr. Marc. 15, 1. Scribon. 46. 67).

1355. iudicantur E.

1356. admississe V. -isisse Rd.

1357. et p. 91, 1 edentē per era B 1.

1358. podagri VR.

1359. relinquont B 1 S. -qunt B 3. -ncunt V D.

1360. qua B 2.

1361. mesallinum V.

1362. se VR.

1363. ad genu B 2 Brot. ad genum B 1 RdT. om. V. ad genua v. an ad genam?

1364. in ueneni J cum P. inuenit B. -iunt rv. inuehunt B.

1365. cfr. infra § 136 et XXIX 62.

1366. rufa B.

1367. sugentes S e coni. J. -tium Brot. -tia v. lac. indicavit J.

1368. orfaf Littre ( D cum U 718). urfaf B 1. oras VRdT. ora b v. rvfaf B 2 S.

1369. for/////b; R. for- cipibus Brandis p 37. cfr. § 148.

1370. siphonibus d(?) v. fipo- B 1 E. fepo- B 2. fapo- r.

1371. relinquntur B. -qunt V. -ncuntur E SD.

1372. cimicibus B S. -us et rv( D).

1373. fufflatu B 2. cfr. § 28.

1374. ranium R.

1375. Pl. iun. 87, 19. Marc. 34, 36. Pl. iun. 88, 10. 9.—Diosc. II 29. eupor. I 167. (cfr. Plin. IX 44).

1376. extrahunt G.

1377. cinif— teftae B S. om. rv.

1378. carnes om. VR.

1379. fluuiatili/// (-li s B 2) quie tabile// (-li s B 2) quam (qua B 2) B.

1380. re- centi B 1. -tes Rd v. a. S. an inpositae siue recentis siue? cfr. § 135.

1381. falfi BdT S. -se Vb. -sae R(?) v( D).

1382. proib& B 2. obet R.

1383. Pl. iun. 78, 5.—Diosc. II 12.—Pl. iun. 75, 14–17.

1384. hiif B 2. his VRdf H.

1385. si om. VR.

1386. cineri v. a. S.

1387. an misceantur?

1388. capita VRd.

1389. fluuiatilef B.

1390. mifceri B S. -re rv.

1391. cineri BE v. -re r.

1392. Pl. iun. 78, 6–9. 75, 17–19.—Diosc. II 1.—Pl. iun. 82, 21. 86, 22.

1393. lentiolo B 1. -teolo V.

1394. serpunt VRd v. a. S.

1395. allex J (alex H). hallex B 1. -ec B 2. halpex dT. -pe v. a. B. alpex VR. alpe ex b. salpe G. -pes B.

1396. linteola B.

1397. haec inorum V.

1398. inlata Vd.

1399. tantum om. VR.

1400. dist. J.

1401. carne v. a. J.

1402. tumorem R(?) C.

1403. cicatrices—18 tollit prave iteravit B.

1404. Pl. iun. 101, 13.—Diosc. II 30. (eupor. I 176).

1405. iecur VRd v. a. S.

1406. smarides R(?) v. a. S ( ut semper).

1407. allex J. ha- B 1 V v. a. C. -ec B 2. alex rC.

1408. deferrefacta B 1. de farre f- B 2.

1409. ungulum ( om. scabritiam) B.

1410. cinisque v. a. S. ( dist. S)

1411. et om. VR.

1412. maridef B.

1413. sanat db v. -ant r.

1414. item B S. om. rv.

1415. inliti om. VR.

1416. muricum B S. uel mu- rv( D).

1417. adpositae R(?) v. a. S.

1418. linimenta B 2.

1419. inlita CFW Müller p. 27. om. ll. v. ( an post adipe inserendum?).

1420. uolua B 1. uuluae rv.

1421. strangulata V. -latas b. -lat B 2. -latu R(?) v. eftragulat/// B 1 ( cfr. § 114. 116).

1422. cfr. Hippocr. morb. mul. II 18 p. 547.

1423. aribus VR.

1424. coagulv??? B 2 J. et cum coagulo v. a. Brot.

1425. inposito T S. -tum ll. J. -tus v. -oni- tur G.

1426. dist. ego.

1427. usi VRd.

1428. fluuiatile eftriti B 1

1429. uini VR.

1430. potuque B 1.

1431. Hippocr. morb. mul. I 128 p. 519.

1432. silurus ( ortum ex -ur;) VRd.

1433. partuuf B 1 D ( item v. 17). -tes E.

1434. fieri E v. a. S.

1435. hyf- fopo B.

1436. transgulet VR. stranguletur d(?) v. a. S.

1437. & B D. om. rv.

1438. quif B 2.

1439. radicibus cum ruta v. a. S.

1440. tritis v. a. S.

1441. mulsa R.

1442. dato B. -te E. -tis v. a. S.

1443. potui R v. -tu rS. cfr. nota ad XXIV 148.

1444. Diosc. II 26. (cfr. supra § 28).

1445. idem BVE D. item v. a. H.

1446. iidem T S. id- ll.D. item d(?) v.

1447. questi V.

1448. austeri R. hau- V.

1449. dato Vf. poti v. a. S.

1450. ol- factu V.

1451. aut pice VRf.

1452. aut—5 panace om. E.

1453. quattuor ll. v.

1454. fimbriae VR.

1455. partus E v. a. S

1456. diuo B 2 v( S). dio ( d?) G. cfr. nota ad XXVII 46.

1457. in- feratur BE v( S). -retur rH.

1458. mare d v. -ri r.

1459. de- miffa B. cfr. § 92.

1460. Diosc. II 10. (cfr. Xenocr. 28).

1461. ostracium VRd v. a. S.

1462. onychen v. -cen B. onechen R. onochen Vd. -ocen b.

1463. uocent B S. -cant rv.

1464. suffitu VRd.

1465. fed B 1. an sanari, item carbunculos. sed?

1466. muliebri B S. -bris VR. -eres b. -erum d(?) v.

1467. & ( pro cum) R.

1468. lunam om. B.

1469. illito R(?) C. -tum b. -ta v. inlitum BdE. -lytum V.

1470. Aelian. XIII 27.—Diosc. II 20. 16. eupor. I 103.

1471. filotrum B. cfr. § 76. psilo- trum //// E ( hic desinens).

1472. thynni et VRb.

1473. fanguif. anguif B.

1474. & ita ( pro etiam) B. an ita et?

1475. cedrio S cum B 2. -dro BdTb v. caedro V. -drum R. cedria B 1.

1476. puxide B 1.

1477. mangonicauit (mag- B 2) B S. -izauit G. magno necabit VRd necauit (nega- v) mango b v.

1478. uia VRd. uis est v. a. S.

1479. pulmonis v. -ni ll. H.

1480. marini Bb v. -no VRd H.

1481. marini om. B. -no R.

1482. fanguine B v. -nem b. -ni rH.

1483. felli dT H.

1484. lepus om. Rd(?) HJD.

1485. lac. ego indicavi; exciderunt fere item adhibetur.

1486. tritū B.

1487. scillite B. -tico B 2 S. -to rv. cfr. nota ad XXVI 114.

1488. inlito VI VR H.

1489. Seren. 668 sqq.—Seren. 670 sqq.—Pl. iun. 105, 13.—(cfr. supra § 124).—Pl. iun. 105, 10–12.

1490. efficaciffimum B S. -me rv.

1491. si om. VR.

1492. 74

1493. tribus Vdb v.

1494. tribus heminis om. R. tribus— decocta om. B.

1495. aeris V. ueris R. aeneif B 2. cfr. § 41.

1496. e xv R S. e xxv B 2 D. cfr. §75.

1497. filotrum B.

1498. 75

1499. et om. VRb.

1500. uncos posui cum U 719. cfr. § 124.

1501. hic ll.S. hic et Brot. et v.

1502. dist. ego.

1503. faf B.

1504. inuncto ego. cfr. § 120. inuecta VRdb. -tas v. -tos Brot. inuice B. -cem coni. J 1. cfr. XXIX 62. unice S e coni. J 2.

1505. psilotro (-thro v) d S. pro (???e R. proae V) psil- ll.

1506. Pl. iun. 28, 19–21. 22.

1507. dentibufq. B 2.

1508. unif B 1. unvf B 2.

1509. tangentur B 1.

1510. pau// oref B 1.

1511. quae uero VR.

1512. Isid. XII 6, 25. 41.

1513. repi quof B 1.

1514. firiaf B. -asesque v. a. H. cfr. XXII 59. XXX 135.

1515. arida R. -dvm B 2.

1516. duae ll.v.

1517. putrefactae B 1.

1518. hiif B 1.

1519. adfert B v. -ferat r. an adferūt?

1520. cfr. Plin. IX 79. Aristot. h. a. II 14 extr.

1521. inhibent B 2.

1522. aechineis VR. et cinis b v. a. B. echini B.

1523. hippopotamii B L. -mi rv. cfr. nota ad VIII 95.

1524. fontif B.

1525. in del. B 2.

1526. alli- gata VT. -to R.

1527. torpedif B.

1528. inlitu R.

1529. erythinni V. erith- R.

1530. iocur ego. iec- ll.v.

1531. diophetis (diup- R) VR. -phitif B. cfr. § 70.

1532. et v. a. G.

1533. galamitis VR.

1534. grauis VR.

1535. adalligatae B.

1536. Veget. mulom. V 70, 5.—Isid. XII 6, 59.—Diosc. V 136.

1537. ranaeque coctae B.

1538. pof- fint B 2 S. -ffunt B 1. -ssit rv.

1539. aiunt ita RdT(?) H. -taque ???. -ntque ita v. aiuncta V. nunti& B. an aiunt et?

1540. curato ??? B 1. -to s fi B 2. an curatos sic?

1541. sal pene (poene R) VRb.

1542. dicei B 1.

1543. calamocanuf B 1. -ocnuf B 2.

1544. adarcha VRd v. a. G.

1545. appellatur R.

1546. tenuis b S.

1547. miscentum VR.

1548. habent B.

1549. cauticam B. causti cū R.

1550. acepustulis et VRd. acepus utile b. acopis additur v. a. S.

1551. perfrigationum VR.

1552. Diosc. I 114. (cfr. Plin. XVI 165. XXIV 86. 87).—Isid. XII 6, 46. cfr. Sext. Empir. Pyrrh. hyp. I 14 p. 10.

1553. dulci V.

1554. cypri BVb v. a. B( D).

1555. alopiciif B 2.

1556. uftif B.

1557. an inueteratis, ut XXVI 147. XXIX 65? ( alias uetera XXII 125. XXIV 74. 81. 131. XXVI 145. XXVII 63, ue- tusta XXII 74. XXIII 87. XXIX 31, uetustas XXI 127). ueteratus tantum ap. Scribon. 140.

1558. infixas in V. om. R.

1559. cor- pore R. torporae V.

1560. sepia R.

1561. lucernam ego. cfr. XXVI 136. XXXIV 165 et Silligii nota ad XXXII 52. -na ll. v.

1562. adlato B.

1563. uolumine VdT.

1564. tradit B.

1565. cuiusque V(?) dT H.

1566. ui ( pro ut) VR.

1567. Isid. XII 6, 63.

1568. peractif BdT S. -ta rv.

1569. dote v. a. S.

1570. tot//millibuf B 1.

1571. infuta B 1. infra B 2. an interfusa, ut II 173?

1572. circumdatam mensuram VRd.

1573. intellegatur ego ( et dist.). -antur ll.v. inueniantur Birt 47.

1574. centum om.v.a.B.

1575. septuaginta v. a. S.

1576. quattuor ll.Brot. sex B coll. indice. VII v.

1577. omniv??? B 2 v. a. G.

1578. aquae B.

1579. compl&i B.

1580. que que B 1. quę //// B 2.

1581. et p. 98, 1 non quid V. nequit B 2.

1582. homirum B 1 nimi- B 2.

1583. funt d(?) Brot. sicut R.

1584. infulaeque B 1 Rb v. -lae quae V. -la ęque (atque D) d D. -lae B 2.

1585. aliae atque ego. aliaeq, B. om. rv cfr. XXXV 150. II 230. XIII 105. XV 53. XVIII 265 et II 208. IX 2. 168. XXXIV 144. XXXVI 136. XXXVII 131.

1586. fabu- lofae B.

1587. ad B D.

1588. oceano VRd v. a. S.

1589. quae Bb( B) S. quaeque VRf v. a. C. quaecumque d(?) C.

1590. aliquae B. an aliqua quae?

1591. erus δ 436.

1592. piftrices ll.v( S). priftes B coll. IX 4. 8. 41.

1593. tritionef B.

1594. ali B 1 D.

1595. arietes ll.v. cfr. IX 10 et 145. quadripedes Birt 164. an terreftres?

1596. generif B S. -ra r ( om. lutras v). e genere B.

1597. lytras Vd. lit- R.

1598. Isid. XII 6, 16.—Aristot. h. a. IX 2 init. Isid. XII 6, 9.

1599. drinonef Bb S. dryn- r df v. a. B. dromo- B. simo- Birt 165 coll. IX 23. an turfiones? cfr. IX 34.

1600. terra B.

1601. et amne VRb.

1602. thunni B 1. thinni B 2.

1603. thynnides v. oth- B. thydines V. tid- R. thinide b.

1604. accipiens et VR.

1605. acarne R v. a. H.

1606. aphyae B 1. -ya v. a. S. afię R.

1607. alo- pex B S coll. IX 145. -pia VR. -phia b. -pecias B. -peca v.

1608. foca B 2. box v. a. S. cfr. Birt 184.

1609. batia (bacia R) ll.S. -tis B. -tea v. cfr. § 77.

1610. belonae Bb v( S). -ne Rd Lugd. bel- lone V.

1611. cfr. Plin. IX 155. Isid. XII 6, 13.—Xenocrates 34. Athen. III 84 p. 116 c. 92 p. 121 a. Martial. VII 78, 1.

1612. rhomborum ll.S. e rho- H. chro- v.

1613. generif Bb S. -ra rv. -re H.

1614. cobio B. gob- ll.v.

1615. callarias B ex Hesychio. cfr. Birt 178. callyris R. cull- V. coll- Bbf J coll. IX 61. collurus v.

1616. coliae Birt 169. -ias B. collia B. colla rv.

1617. fexitanuf BdT H. cfr. III 8. sextia- R. sexta- V. saxta- b v. saxita- B.

1618. baeticae B.

1619. minimae B. -ma b v. a. H.

1620. iis d v. if B 1. his rS.

1621. nostrates ego ( i.e. Amyclani: cfr. Athen. III 92 p. 121 a). moncrefef B. -renses D. monci (monti R) ee VRd. nonei (mo- b 2) esse b. Maeotici B. omo- tarichus Birt 169.

1622. pelamuf B.

1623. meothym V. medio- R.

1624. cordule b. condyla d. -dila VR.

1625. a ll.D. cfr. § 108. e d(?) v.

1626. exit Bb v. ex r.

1627. callaonymuf B. callionimus V.

1628. uranuscopus V. ranosc- b. orneofcopof B. cfr. § 69.

1629. pisci b. pirium Vd. pyr- R.

1630. Xenocr. 31. 32. 33. 22. (cfr. Athen. III 33 p. 87 b). Isid. XII 6, 50. Xenoer. 23.

1631. cnide B v. conide r.

1632. acancrorum B 2. -nororum B 1.

1633. chamae dT v. a. S ( item infra).

1634. fyria- tae B. trachea B ex Athenaeo.

1635. chemaf B.

1636. leos B.

1637. peturi- dum Rd. peter- V. potor- b (-des v. a. B).

1638. glycyamridis (elyc- V. -cia- d) VRd. glyciamaridis b. -merides B.

1639. minores Schneider e Xenocr., sed cfr. Birt 167.

1640. quae—pelorides om. B.

1641. cyletiha R. -thyha V. dilcehia b. coly- cia B. cfr. §84.

1642. coryphia S e Xenocr. -phea B. -thia H. corophia rv. -phya Lugd.

1643. concarum B 2. -corum B 1

1644. cochloe R S. -loae V. -leae. cochroe B. an conchoe? cfr. Hesych. s. v. στρεβλῷ.

1645. penta- daftuli VRd. -dactyles v. a. H. spenradactili b.

1646. item ll. S. om. v.

1647. helices ab aliis J cum Schneidero. ( de mendo cfr. XVIII 317). -cef ab hif B. -ces aliis S. -cembalis R. -cembasilis V. elicembale b. melicembales v.

1648. actinophore V. -rae Rdf H. echino- v.

1649. radii B S( D). om. rv( J).

1650. lac. ego indi- cavi. exciderunt fere item oblongae, quibus bucinae modo. cfr. U 720. Birt 167. his D.

1651. canthant B.

1652. ex B.

1653. his B 1. has H.

1654. rotundi (rut- V) VRd.

1655. coclei e B 1. -lea et B 2.

1656. Isid. XII 6, 42. 17.—extr.: (cfr. Colum.VIII 16, 9).

1657. co- cumif B.

1658. cynops b J cum B 2. -pof B v( S). -pus Ven. cum B 1( Brot.). om. r dT H. cynosopa Birt 181.

1659. cammarus om. VR dT H.

1660. cynosdexia v. -extia b. -extria VRd. -enti B. cync- dontis coni. J. cynes, dentex ( vel dentrix) Birt 181.

1661. gerri- culae Bd H. geri- VRTf. garricule b. graculo B.

1662. amplae B J. om. rv.

1663. aculeos VRdb v( J). cfr. Isid. -leum B S( D).

1664. brachiis Vd.

1665. ad B Isid.v. et r.

1666. spectantes d Isid. G. -tis b v( J). -tem B S( D). expectantis V. -tes R.

1667. sic ut Hack. sic et ll. v.

1668. mane VR.

1669. echenahis R. -neis v. a. J. cfr. §2.

1670. lucuftarum BV. locist- R.

1671. duo ll.v.

1672. iis ego. om. ll. v. ( an vero praeterea—11 den- ticulatis delenda ut glossema ex IX 97?).

1673. for cipibuf B S. cfr. Brandisp.37. forficibus VRdTf H( J). -ficulis b v.

1674. fabri ll.v( J). -ber G.

1675. zaei ego. zaes VRdb J. zaif B zaeus S coll. Hesych. s. v. zeus B coll. IX 68. cfr. Birt 177. glaucifcuf Bd S (-isci B). gau- VR. -isci v. ganeiscis b.

1676. conges B v. a. B. ganger R.

1677. gerres B e Martial. III 77, 7. XII 32, 15 girres ll.J. gyres v.

1678. hippus d v. a. S. hyppus V.

1679. alipleumon

1680. geraar B. hepatos Birt 174.

1681. icti- nuf B S coll. IX 81. cat- R. cot- V. cotinos b v. helacathenes C cum B.

1682. iulis S e coni. J. iuliif B. siue VR. sunt b v.

1683. lucernae v.a.J( D).

1684. lelepris J ex Hesych. elepris RdTb. elaep- V. elepaf B. lepas S. lepris Brot.( D). liparis v.

1685. la- miruf B 2 VR D. -riis b. -muruf B 1. -myrus d(?) v. larinus S ex Hesych. cfr. Birt 116. 177.

1686. cancri R.

1687. mulus R.

1688. merulae B 1.

1689. moena VR. maena d(?) Lugd.

1690. maeotes Birt 182 ex Athenaeo VII 88 p. 312 a et Aeliani n. a. X 19. -otif B S. metis rv. meryx C cum B.

1691. mir R.

1692. mituluf B 2 db G. -ulluf B 1. milulus r. myllus B. mylus v.

1693. myifcuf Bd H. muscus r. mis- v. myscus G. -stus B.

1694. ostreaae VR.rea v.a.D. (eotia v.a.B).

1695. hoc VRd.

1696. ipfe B S. piae VR.pye dT. om. b v. sospes Birt 167 e Xenocr. ( ὑγιής).

1697. tritomi Bb S. -tom V. -ton R. -toni v. an tritomo ni? cfr. Xenocr. ( πλήν).

1698. Xenocr. 33. (cfr. Plin. IX 48).—Xenocr. 19.

1699. quaedam Birt 174. que ll.v. del. B.

1700. apolectus v.a.S. -tos vet. Dal.

1701. dyrius Vd. dirius R. durior C.

1702. tritomo BVb S. -onio Rd. -one. -on v.

1703. phorcus v.a.S.

1704. phthir S. pthir B. phtiarum VR. pitiarus b Brot.phita- v. phthita- Dal.

1705. dist. Birt 168.

1706. in his B D cum U 721. om rv.

1707. hi autem B D. autem rS. om. v.

1708. myti- leus V. miti- R. -teleus b.

1709. altini chia (in chia J) S. -nicia BVRd. -niacia b. -ni antii B. -natia v.

1710. in b v ( D). om. rS.

1711. aegyptū VR.

1712. pegrides (-ri//def B) ll.v( S). perci- B. phragides Birt 179.

1713. pinoteres S. pinoet- B. pinat- R. pint- V. pinnot- d.terae v. quinoceres b.

1714. rhyne R. rhina v. a. S.

1715. squalum Birt 120 coll. IX 162.

1716. cfr. Plin. IX 62.—Xenocr. 34.—28.—8.—34.

1717. hiscarus VRd.

1718. solia VRb. caigus VRdb.

1719. scilla Rdb H. scylla V v.

1720. foruf B S coll. § 89. horus VRd v. orus b. sparus B.

1721. salax Birt 178.folaf B S. sciaycie V. scyaicie d. -ascia v.a.B. scyacye R.scoitie b. scias J. sciadeus B.

1722. scyaena RdT.

1723. fciadedeuf R. scyadeus dT. -dous R. om. v. a. S.

1724. smyrus B. zmy- B S. my Rd v. mirus r.

1725. septa VdTf.

1726. solen Bb v. -lem r.

1727. fi fiue B 1.

1728. auios VRd.

1729. nyx d. nix VRb.

1730. spondyli ego. -yly R.ylus v. -yloe S. -dalu r.

1731. smarides B. zma- B S. smaridis VRd. -di b. maris v.

1732. stella VRd v.a.S. stilla b.

1733. sphongae B. spongia d(?) v.a.S. cfr. § 86.

1734. thynnus dT H. ty- v.a.B. tomus B.

1735. thrissa J ex Hesych. thryffa B. thassa VR

1736. Tf H. thessa B. stassa b v.

1737. tritomum BVb S. trimoniū R triton B. triphonon v.

1738. pelamy B.

1739. terna B S. uraea T(?) B. ferena rv.

1740. ueneria BTb S. -riae VRd H. -ri v. urenae B.

1741. Ovid. hal. 94. 102. 104. 110. 111. 112. 113. 126.

1742. adiciemuf B v. -cimus VR. addic- db.

1743. animalia Birt 46. nomina ll.v. ( de ponendi verbo cfr. IV 69. XVIII 214. XXVIII 18. XXX 98. XXXIV 7. 36).

1744. nafcentia Ba S. -tium J cum Hauptio. nascuntur rv.

1745. bouem BdTb H. uobem a. buem R. bouuam V. om. v.

1746. cercyrum H cum Gesnero. pergyrum (-gyr R. -girum ba) ll. bopgyrum v.

1747. orphum v. -phim Bda. morphym VR. morsum b.

1748. erythinum B Brot. acynum VRdf. acin- b. racinum a.rhacinumque v.

1749. iulum B S. pulum (palū R) r. pullum v. sparulum Brot. (iulis Ovid.). cfr. Bir 56 sqq.

1750. chrysophryn Brot. cum Gesnero.-phryri B. chryso V. -son v. chryro R.criso ba.

1751. praeterea om. S.

1752. percam Brot. ex Ovid. 112. parum ll.S. paruum v. sparum Haupt ex Ovid. 106.

1753. cauda melanurum S cum Gesnero. caudam labrū B. cauda labrum (lapr- b) rv.

1754. eporas Rdb. aep- V lepores Birt 118.

1755. Ovid. hal. 108. 117. Isid. XII 6, 28. (cfr. Plin. IX 58). Ovid. hal. 101. 121. 96.

1756. cannen a. chanem V. canem Rdb.

1757. ipfam B 1. -fa rv.

1758. nusquam CFW Müller p. 27. sed cfr. Ovid. 117.

1759. pom- pilum B. -pium BVRd v. pamp- a. compiem b.

1760. cōmit tetur R.

1761. nauium BdTa S. -igium VR. -igiorum bv.

1762. chromin Bv. -mium VRd. crom- b. chormim a.

1763. helopem B S.pem quoque rv. anhelopemque?

1764. existimauerint R( ba?) S.runt Vd v. aeftimauerint. B.

1765. cfr. Varro 1. L. V 77 p. 31.

1766. appellatur Bb S. -tus rH( D).-ta v.

1767. gręce B S. -cis VRd H. a grecis b( v).

1768. sphyraena B. cfr. Athenaeus VII 122 p. 323 a. Aristot. h. a. IX 2 init. -reni B. -rene S. purem VRd. para b. phyre v.

1769. roftro B B. -rio VR.ria b. ostreae v.

1770. nomini J. -nis b. -ne rv. cfr. II 89.

1771. rarus is et D. rarufi fet (fed B 2) B. rarus is sed. S. rarus sed rv.

1772. degenerate B 1 ( ut videtur). cfr. §98. -neri B 2 (i in ampla ras.). -ner rv. de adiectivi notione aliena cfr. VIII 178. X 8. 10. XI 265. XIV 41. XXXVII 58 al.

1773. gefferis R

1774. pomitias V. -icias R.

1775. uel et V.

1776. suillum ego. uillum B. suillo (suu- V) rv.

1777. cruf e ego. crure ll. v.

1778. hyans b.

1779. que qua B v. quaeque qua VRd. quamque b.

1780. latitudo B S. lippitudo VRd. limpi- v. lippido b.

1781. in circuitu v. a. S.

1782. sponduli d. -doli VR. pro spondylo (-dili v) B. spondyli loco U 723. ( malim uice, ut XI 159. 171. IX 73. 17 passim; de mendo cfr. XXXIII 12).

1783. exeunt ll. H. caput exerentem v.

1784. prae B 1.

1785. relat/// B 1.

1786. ulgis R.

Pliny the Elder Naturalis Historia 32