Q. Horatius Flaccus Satires 2.8

Christopher Smart (Translator), ed. Theodore Alois Buckley

View: By Poem

Satires. Q. Horatius Flaccus. Christopher Smart (Translator), ed. Theodore Alois Buckley. New York. 1863.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by Fund for the Improvement of Postsecondary Education.

Current edition Perseus

Satires (English) (Horace. The Works of Horace. Vol. II. Smart, Christopher, translator. Buckley, Theodoore Alois, editor. New York: Harper and Brothers, 1862.)

Editions (1)
Satyrarum libri Perseus (Horace. The Works of Horace. Vol. II. Smart, Christopher, editor. Philadelphia: J. Whetham, 1836.) — 2.8.1 focus
‘Ut Nasidieni iuvit te cena beati?
1
nam mihi quaerenti convivam dictus here illic
de medio potare die.’ ‘sic, ut mihi numquam
in vita fuerit melius.’ ‘da, si grave non est,
quae prima iratum ventrem placaverit esca.’
5
‘in primis Lucanus aper: leni fuit Austro
captus, ut aiebat cenae pater: acria circum
rapula, lactucae, radices, qualia lassum
pervellunt stomachum, siser, allec, faecula Coa.
his ut sublatis puer alte cinctus acernam
10
gausape purpureo mensam pertersit et alter
sublegit quodcumque iaceret inutile quodque
posset cenantis offendere, ut Attica virgo
cum sacris Cereris procedit fuscus Hydaspes
caecuba vina ferens, Alcon Chium maris expers.
15
hic erus “Albanum, Maecenas, sive Falernum
te magis adpositis delectat, habemus utrumque.”’
‘divitias miseras! sed quis cenantibus una,
Fundani, pulcre fuerit tibi, nosse laboro.’
‘summus ego et prope me Viscus Thurinus et infra,
20
si memini, Varius; cum Servilio Balatrone
Vibidius, quos Maecenas adduxerat umbras.
Nomentanus erat super ipsum, Porcius infra,
ridiculus totas semel absorbere placentas;
Nomentanus ad hoc, qui, siquid forte lateret,
25
indice monstraret digito; nam cetera turba,
nos, inquam, cenamus avis, conchylia, piscis,
longe dissimilem noto celantia sucum,
ut vel continuo patuit, cum passeris atque
ingustata mihi porrexerit ilia rhombi.
30
post hoc me docuit melimela rubere minorem
ad lunam delecta. quid hoc intersit, ab ipso
audieris melius. tum Vibidius Balatroni
“nos nisi damnose bibimus, moriemur inulti,”
et calices poscit maiores. vertere pallor
35
tum parochi faciem nil sic metuentis ut acris
potores, vel quod maledicunt liberius vel
fervida quod subtile exsurdant vina palatum.
invertunt Allifanis vinaria tota
Vibidius Balatroque secutis omnibus: imi
40
convivae lecti nihilum nocuere lagoenis.
adfertur squillas inter murena natantis
in patina porrecta. sub hoc erus “haec gravida” inquit
“capta est, deterior post partum carne futura.
his mixtum ius est: oleo, quod prima Venafri
45
pressit cella; garo de sucis piscis Hiberi;
vino quinquenni, verum citra mare nato,
dum coquitur — cocto Chium sic convenit, ut non
hoc magis ullum aliud — ; pipere albo, non sine aceto,
quod Methymnaeam vitio mutaverit uvam.
50
erucas viridis, inulas ego primus amaras
monstravi incoquere; inlutos Curtillus echinos,
ut melius muria quod testa marina remittat.” 54
interea suspensa gravis aulaea ruinas
in patinam fecere, trahentia pulveris atri
55
quantum non Aquilo Campanis excitat agris.
nos maius veriti, postquam nihil esse pericli
sensimus, erigimur; Rufus posito capite, ut si
filius inmaturus obisset, flere. quis esset
finis, ni sapiens sic Nomentanus amicum
60
tolleret: “heu, Fortuna, quis est crudelior in nos
te Deus? ut semper gaudes inludere rebus
humanis!” Varius mappa conpescere risum
vix poterat. Balatro suspendens omnia naso
“haec est condicio vivendi” aiebat, “eoque
65
responsura tuo numquam est par fama labori.
tene, ut ego accipiar laute, torquerier omni
sollicitudine districtum, ne panis adustus,
ne male conditum ius adponatur, ut omnes
praecincti recte pueri comptique ministrent.
70
adde hos praeterea casus, aulaea ruant si,
ut modo; si patinam pede lapsus frangat agaso.
sed convivatoris, uti ducis, ingenium res
adversae nudare solent, celare secundae.”
Nasidienus ad haec “tibi Di, quaecumque preceris,
75
commoda dent: ita vir bonus es convivaque comis”
et soleas poscit. tum in lecto quoque videres
stridere secreta divisos aure susurros.’
‘nullos his mallem ludos spectasse; sed illa
redde age quae deinceps risisti.’ ‘Vibidius dum
80
quaerit de pueris, num sit quoque fracta lagoena,
quod sibi poscenti non dentur pocula, dumque
ridetur fictis rerum Balatrone secundo,
Nasidiene, redis mutatae frontis, ut arte
emendaturus fortunam; deinde secuti
85
mazonomo pueri magno discerpta ferentes
membra gruis sparsi sale multo non sine farre,
pinguibus et ficis pastum iecur anseris albae
et leporum avolsos, ut multo suavius, armos,
quam si cum lumbis quis edit. tum pectore adusto
90
vidimus et merulas poni et sine clune palumbis,
suavis res, si non causas narraret earum et
naturas dominus; quem nos sic fugimus ulti,
ut nihil omnino gustaremus, velut illis
Canidia adflasset, peior serpentibus Afris.’
95

Notes on the current edition

Satires

1.
Nasidienus, to give himself an air of a rake, dines three or four hours before the usual time; or perhaps Fundanius would insinuate that this was too solemn a feast for vulgar hours.
2.
Either by buying it cheap, or keeping it too long, the boar was tainted; but our host would insinuate that it had a particular flavor, by being taken when the wind was south, which made it delicate and tender.
3.
The table was made of maple, a cheap and common wood; but Nasidienus, in an air of polite extravagance, makes the slaves wipe it with a purple napkin.
4.
This was the pretense, that nothing might offend his guests, but his design was that nothing might be lost.
5.
It was customary to mix sea-water with the strong wines of Greece ; but Fundanius, when he tells us that the wine Alcon carried had not a drop of water in it, would have us understand that this wine had never crossed the seas, and that it was an Italian wine which Nasidienus recommended for Chian.
6.
Large cups, so called from Allifae , a town of Samnium.
7.
That he might rise from table. The guests laid their slippers at the end of the bed when they went to supper.
8.
Vibidius asks whether the groom had broken the bottle at the same time that he broke the dish, for quoque certainly refers to
patinam lapsus frangat agaso
. He seems to insinuate that Nasidienus had given orders to his slaves not to be in too much haste to supply the guests with wine, but to let them call for it more than once.