GNATHO
Di immortales! homini homo quid praestat, stulto intelligens
Quid interest! hoc adeo ex hac re venit in mentem mihi.
Conveni hodie adveniens quendam mei loci hinc atque ordinis,
Hominem haud impurum, itidem patria qui abligurierat bona.
235
Video sentum, squalidum, aegrum, pannis annisque obsitum.
Quid istuc, inquam,
ornati est?
Quoniam miser quod habui perdidi. Hem,
Quo redactus sum! omnes noti me atque amici deserunt.
Hic ego illum contempsi prae me.
Quid homo, inquam,
ignavissime?
Itan parasti te, ut spes nulla reliqua in te sit tibi?
240
Simul consilium cum re amisti? viden me ex eodem ortum loco,
Qui color, nitor, vestitus, quae habitudo est corporis?
Omnia habeo, neque quicquam habeo. Nihil cum est nihil defit tamen.
At ego infelix neque ridiculus esse neque plagas pati
Possum.
Quid? tu his rebus credis fieri? tota erras via.
245
Olim isti fuit generi quondam quaestus apud saeclum prius.
Hoc novum est aucupium: ego adeo hanc primus inveni viam.
Est genus hominum, qui esse primos se omnium rerum volunt,
Nec sunt: hos consector. Hisce ego non paro me ut rideant;
Sed his ultro arrideo, et eorum ingenia admiror simul.
250
Quicquid dicunt laudo: id rursum si negant, laudo id quoque.
Negat quis? nego: ait? aio. Postremo imperavi egomet mihi
Omnia assentari. Is quaestus nunc est multo uberrimus.
PARMENO
Scitum hercle hominem! hic homines prorsum ex stultis insanos facit.
GNATHO
Dum haec loquimur interea loci ad macellum ubi advenimus,
255
Concurrunt laeti mihi obviam cupediarii omnes,
Cetarii, lanii, coqui, fartores, piscatores;
Quibus et re salva et perdita profueram, et prosum saepe.
Salutant; ad coenam vocant; adventum gratulantur.
Ille ubi miser famelicus videt me esse in tanto honore,
260
Et tam facile victum quaerere, ibi homo coepit me obsecrare
Ut sibi liceret discere id de me: sectari iussi;
Si potis est, tanquam philosophorum habent disciplina ex ipsis
Vocabula, parasiti item ut Gnathonici vocentur.
PARMENO
Viden otium et cibus quid faciat alienus?
265
GNATHO
Sed ego cesso
Ad Thaidem hanc deducere, et rogitare ad coenam ut veniat?
Sed Parmenonem ante ostium Thaidis tristem video,
Rivalis servum. Salva res est: nimirum homines frigent.
Nebulonem hunc certum est ludere.
PARMENO
Hice hoc munere arbitrantur
Suam Thaidem esse.
270
GNATHO
Plurima salute Parmenonem
Summum suum impertit Gnatho. Quid agitur?
PARMENO
Statur.
GNATHO
Video.
Numquidnam quod nolis vides?
PARMENO
Te.
GNATHO
Credo; at numquid aliud?
PARMENO
Quidum?
GNATHO
Quia tristis es.
PARMENO
Nihil equidem.
GNATHO
Ne sis: sed quid videtur
Hoc tibi mancipium?
PARMENO
Non malum hercle.
GNATHO
Uro hominem.
PARMENO
Ut falsus animi est!
GNATHO
Quam hoc munus gratum Thaidi arbitrare esse?
275
PARMENO
Hoc nunc dicis,
Eiectos hinc nos: omnium rerum, heus, vicissitudo est.
GNATHO
Sex ego te totos Parmeno hos menses quietum reddam,
Ne sursum deorsum cursites, neve usque ad lucem vigiles.
Ecquid beo te?
PARMENO
Men? papae!
GNATHO
Sic soleo amicos.
PARMENO
Laudo.
GNATHO
Detineo te fortasse: tu profectus alio fueras.
280
PARMENO
Nusquam.
GNATHO
Tum tu igitur paululum da mihi operae: fac ut admittar
Ad illam.
PARMENO
Age modo; nunc tibi patent fores hae, quia istam ducis.
GNATHO
Numquam evocari hinc vis foras?
PARMENO
Sine biduum hoc praetereat:
Qui mihi nunc uno digitulo fores aperis fortunatus
Nae tu istas faxo calcibus saepe insultabis frustra.
285
GNATHO
Etiam nunc hic stas Parmeno? eho numnam hic relictus custos,
Ne quis forte internuntius clam a milite ad istam curset?
PARMENO
Facete dictum: mira vero militi quae placeant.
Sed video herilem filium minorem huc advenire.
Miror quid ex Piraeeo abierit; nam ibi custos publice est nunc.
290
Non temere est; et properans venit: nescio quid circumspectat.
Eunuchus. Publius Terentius Afer (Terence). ed. Edward St. John Parry. London. 1857.
Sponsored by Perseus Project, Tufts University.
Funding provided by NSF, NEH: Digital Libraries Initiative, Phase 2.