Adelphasivm
Negóti sibí qui volét vim paráre,
210
navem et mulierem, haec duo comparato.
nam nullae magis res duae plus negoti
habent, forte si occeperis exornare,
neque umquam satis hae duae res ornantur
neque eis ulla ornandi satis satietas est.
215
atque haec, ut loquor, nunc domo docta dico.
nam nos usque ab aurora ad hoc quod diei est,
postquam aurora inluxit, numquam concessamus
ex industria ambae numquam concessamus
lavari aut fricari aut tergeri aut ornari,
220
poliri expoliri, pingi fingi; et una
binae singulis quae dataé nobis ancíllae,
eae nos lavando eluendo operam déderunt,
aggerúndaque aqua sunt viri duo defessi.
apage sis, negoti quantum in muliere una est.
225
sed vero duae, sat scio, maxumo uni
poplo cuilubet plus satis dare potis sunt,
quae noctes diesque omni in aetate semper
ornantur, lavantur, tergentur, poliuntur.
postremo modus muliebris nullust: numquam
230
lavando et fricando scimus facere finem.
nam quae lauta est nisi perculta est, meo quidem animo quasi inluta est.
Anterastilis
Mirór equidem, sóror, te istaec sic fabulari,
quae tam callida et docta sis et faceta.
nam quom sedulo munditer nos habemus,
235
vix aegreque amatorculos invenimus.
Adelphasivm
Ita est. verum hoc unum tamen cogitato:
modus ómnibus rebús, soror, optimus est habitu.
nimia ómnia nimium éxhibent negóti hominibus éx se.
Anterastilis
Sorór, cogitá, amabo, itém nos perhibéri
240
quam si salsa muriatica esse autumantur:
sine omni lepore et síne suavitate
nisí multa aqua usque et diu macerantur,
olént, salsa súnt, tangere út non velís.
itém nos sumús
245
eius seminis mulieres sunt
insúlsae admodum átque invenústae
sine múnditia et súmptu.
Milphio
Coqua ést haec quidem, Ágorastoclés, ut ego opínor:
scit, muriatica ut maceret.
Agorastocles
Quid
molestu's
molestus es?
Adelphasivm
Soror, parce, amabo: sat est istuc alios
250
dicere nobis, ne nosmet in nostra etiam vitia loquamur.
Anterastilis
Quiésco.
Adelphasivm
Ergo amó te. sed hóc nunc respónde
mihí: sunt hic ómnia,
quae ad deúm pacem opórtet adésse?
Anterastilis
Omnia áccuravi.
Agorastocles
Diém pulchrum et célebrem et venústatis plénum,
255
dignúm Venere pól, quoi sunt Áphrodisia hódie.
Milphio
Ecquid gratiae, quom huc foras te evocavi?
iam núm me decét donari
cadó vini véteris? dic dáre. nil respóndes?
lingua huíc excidít, ut ego opínor.
260
quíd hic, malum, astans ópstipuisti?
Agorastocles
Síne amem, ne opturba ac tace.
Milphio
Taceo.
Agorastocles
Si tacuisses, iam istuc taceo non gnatum foret.
Anterastilis
Eamus, mea soror.
Adelphasivm
Eho amabo, quid illo nunc properas?
Anterastilis
Rogas?
quia erus nos apud aedem Veneris mantat.
Adelphasivm
Maneat pol. mane.
turba est nunc apud aram. an te ibi vis inter istás versarier
265
prosedas, pistorum amicas, reliquias alicarias,
miseras schoeno delibutas servolicolas sordidas,
quae tibi olant stabulum statumque, sellam et sessibulum merum,
quas adeo hau quisquam umquam liber tetigit neque duxit domum,
servolorum sordidulorum scorta diobolaria?
270
Milphio
I in malam crucem. tun audes etiam servos spernere,
propudium? quasi bella sit, quasi eampse reges ductitent,
monstrum mulieris, tantilla tanta verba funditat,
quoius egó nebulai cyatho septem noctes non emam.
Agorastocles
Di immortales omnipotentes, quid est apud vos pulchrius?
275
quid habetis qui mage immortales vos credam esse quam ego siem,
qui haec tanta oculis bona concipio? nam Venus non est Venus:
hanc equidem Venerem venerabor, me ut amet posthac propitia.
Milphio, heus, ubi es?
Milphio
Assum ápud te, eccum.
Agorastocles
At ego elixus sis volo.
Milphio
Enim vero, ere, facis delicias.
280
Agorastocles
De tequidem haéc didici omnia.
Milphio
Etiamne ut ames eam quam numquam tetigeris?
Agorastocles
Nihil id quidemst:
deos quoque edepol et amo et metuo, quíbus tamen ábstineo manus.
Anterastilis
Eu ecastor, quom ornatum aspicio nostrum ambarum, paenitet
exornatae ut simus.
Adelphasivm
Immo vero sane commode;
nam pro erili et nostro quaestu satis bene ornatae sumus.
285
non enim pótis est quaestus fieri, ni sumptus sequitur, scio,
et tamen quaéstus non consistet, si eum sumptus superat, soror.
eo illud satiust, satis quod habitu,
haud satis est quod plus quam sat est.
Agorastocles
Ita me di ament, ut illa me amet malim quam di, Milphio.
nam illa mulier lapidem silicem subigere, ut se amet, potest.
290
Milphio
Pol id quidem hau mentire, nam tu es lapide silice stultior,
qui hanc ames.
Agorastocles
At vide sis, cum illac numquam limavi caput.
Milphio
Curram igitur aliquo ad piscinam aut ad lacum, limum petam.
Agorastocles
Quid eo opust?
Milphio
Ego dicam: ut illi ét tibi limem caput.
Agorastocles
I in malam rem.
295
Milphio
Ibi sum équidem.
Agorastocles
Perdis.
Milphio
Taceo.
Agorastocles
At perpetuo volo.
Milphio
Enim vero, ere, meo me lacessis ludo et delicias facis.
Anterastilis
Satis nunc lepide ornatam credo, soror, te tibi viderier;
sed ubi exempla conferentur meretricum aliarum, ibi tibi
erit cordolium, si quam ornatam melius forte aspexeris.
Adelphasivm
Invidia in me numquam innatast neque malitia, mea soror.
300
bono med esse ingenio ornatam quam auro multo mavolo:
aurum, id fortuna invenitur, natura ingenium bonum.
bonam ego quam beatam me esse nimio dici mavolo.
meretricem pudorem gerere magis decet quam purpuram:
magisque meretricem pudorem quam aurum gerere condecet.
305
pulchrum ornatum turpes mores peius caeno conlinunt,
lepidi mores turpem ornatum facile factis comprobant.
Agorastocles
Eho tu, vin tu facinus facere lepidum et festivom?
Milphio
Volo.
Agorastocles
Potesne mi auscultare?
Milphio
Possum.
Agorastocles
Abi domum ac suspende te.
Milphio
Quam ob rem?
310
Agorastocles
Quia iam numquam audibis verba tot tam suavia.
quid tibi opust vixisse? ausculta mihi modo ac suspende te.
Milphio
Siquidem tu es mecum futurus pro uva passa pensilis.
Agorastocles
At ego amo hanc.
Milphio
At ego esse et bibere.
Adelphasivm
Eho tu, quid ais?
Anterastilis
Quid rogas?
Adelphasivm
Viden tu? pleni oculi sorderum quí erant, iam splendent mihi.
Anterastilis
Immo etiam in medio oculo paullum sordest.
315
Adelphasivm
Cedo sis dexteram.
Agorastocles
Vt quidem tu huius oculos inlutis manibus tractes aut teras?
Anterastilis
Nimia nos socordia hodie tenuit.
Adelphasivm
Qua de re, obsecro?
Anterastilis
Quia non iam dudum ante lucem ad aedem Veneris venimus,
primae ut inferremus ignem in aram.
Adelphasivm
Aha, non factost opus:
quaé habent nocturna ora, noctu sacruficatum ire occupant.
320
prius quam Venus expergiscatur, prius deproperant sedulo
sacruficare; nam vigilante Venere si veniant eae,
ita sunt turpes, credo ecastor Venerem ipsam e fano fugent.
Agorastocles
Milphio.
Milphio
Edepol Milphionem miserum. quid nunc vis tibi?
Agorastocles
Opsecro hercle, ut mulsa loquitur.
325
Milphio
Nil nisi laterculos,
sesumam papaveremque, triticum et frictas nuces.
Agorastocles
Ecquid amare videor?
Milphio
Damnum, quod Mercurius minime amat.
Agorastocles
Namque edepol lucrum amare nullum amatorem addecet.
Anterastilis
Eamus, mea germana.
Adelphasivm
Age sis, ut lubet.
Anterastilis
Sequere hac.
Adelphasivm
Sequor.
Milphio
Eunt hae.
330
Agorastocles
Quid si adeamus?
Milphio
Adeas.
Agorastocles
Primum prima salva sis,
et secunda tu secundo salve in pretio; tertia
salve extra pretium.
Ancilla
Tum pol ego et oleum et operam perdidi.
Agorastocles
Quo te agis?
Adelphasivm
Egone? in aedem Veneris.
Agorastocles
Quid eo?
Adelphasivm
Vt Venerem propitiem.
Agorastocles
Eho, an irata est? propitia hercle est. vel ego pro illa spondeo.
quid tu ais?
335
Adelphasivm
Quid mihi
molestu's
molestus es, opsecro?
Agorastocles
Aha, tam saeviter.
Adelphasivm
Mitte, amabo.
Agorastocles
Quid festinas? turba nunc illi est.
Adelphasivm
Scio.
sunt illi aliae quas spectare ego, et me spectari volo.
Agorastocles
Qui lubet spectare turpes, pulchram spectandam dare?
Adelphasivm
Quia apud aedem Veneris hodie est mercatus meretricius:
eo conveniunt mercatores, ibi ego me ostendi volo.
340
Agorastocles
Invendibili merci oportet ultro emptorem adducere:
proba mers facile emptorem reperit, tam etsi in abstruso sitast.
quid ais tu? quando illi apud me mecum caput et corpus copulas? †
Adelphasivm
Quo die Orcus Acherunte mortuos amiserit.
Agorastocles
Sunt mihi intus nescio quot nummi aurei lymphatici.
345
Adelphasivm
Deferto ad me, faxo actutum constiterit lymphaticum.
Milphio
Bellula hercle.
Agorastocles
I díerecte in maxumam malam crucem.
Milphio
Quam magis aspecto, tam magis est nimbata et nugae merae.
Adelphasivm
Segrega sermonem. taedet.
Agorastocles
Age, sustolle hoc amiculum.
Adelphasivm
Pura sum, comperce amabo me attrectare, Agorastocles.
350
Agorastocles
Quid agam nunc?
Adelphasivm
Si sapias, curam hanc facere compendi potes.
Agorastocles
Quid? ego non te curem? quid ais, Milphio?
Milphio
Ecce odium meum.
quid me vis?
Agorastocles
Cur mi haec irata est?
Milphio
Cur haec irata est tibi?
cur ego id curem? namque istaec magis meast curatio. †
Agorastocles
Iam hercle tu periisti, nísi illam mihi tam tranquillam facis
355
quam mare olimst, quóm ibi alcedo pullos educit suos.
Milphio
Quid faciam?
Agorastocles
Exora, blandire, expalpa.
Milphio
Faciam sedulo.
sed vide sís, ne tu oratorem hunc pugnis pectas postea.
Agorastocles
Non faciam.
Adelphasivm
Non aequos in me es, sed morare et male facis.
bene promittis multa ex multis: omnia in cassum cadunt.
360
liberare iuravisti me haud semel, sed centiens:
dum te exspecto, neque ego usquam aliam mihi paravi copiam
neque istuc usquam apparet; ita nunc servio nihilo minus.
i, soror. apscede tu a me.
Agorastocles
Perii. ecquid agis, Milphio?
Milphio
Mea voluptas, mea delicia, mea vita, mea amoenitas,
365
meus ocellus, meum labellum, mea salus, meum savium,
meum mel, meum cor, mea colustra, meus molliculus caseus—
Agorastocles
Mene ego illaéc patiar praesente dici? discrucior miser,
nisi ego illum iubeo quadrigis cursim ad carnificem rapi.
Milphio
Noli, amabo, suscensere ero meo, causa mea.
370
ego faxo, si non irata es, ninnium pro te dabit
atque te fáciet ut sis civis Attica atque libera.
quin adire sínis? quin tibi qui bene volunt, bene vis item?
si ante quid mentitust, nunciam dehinc érit verax tibi.
sine te exorem, sine prehendam auriculis, sine dem savium.
375
Adelphasivm
Apscede hinc sis, sycophanta par ero.
Milphio
At scin quo modo?
iam hercle ego faciam ploratillum, nisi te facio propitiam,
atque hic ne me verberetillum faciat, nisi te propitio,
male formido: novi ego huius mores morosi malos.
quam ob rem amabo, mea voluptas, sine te hoc exorarier.
380
Agorastocles
Non ego homo trioboli sum, nisi ego illi mastigiae
exturbo oculos atque dentes. em voluptatem tibi,
em mel, em cor, em labellum, em salutem, em savium.
Milphio
Impias, ere, te: oratorem verberas.
Agorastocles
Iam istoc magis:
etiam ocellum addam et labellum et linguam.
385
Milphio
Ecquid facies modi?
Agorastocles
sicine ego te orare iussi?
Milphio
Quo modo ergo orem?
Agorastocles
Rogas?
sic enim díceres, sceleste: huius voluptas, te opsecro,
huius mel, huius cor, huius labellum, huius lingua, huius savium,
huius delicia, huiús salus amoena, huius festivitas:
huius colustra, huius dulciculus caseus, mastigia,
390
huius cor, huius studium, huius savium, mastigia
omnia illa, quae dicebas tua, ésse ea memorares mea.
Milphio
Opsecro hercle te, voluptas huius atque odium meum,
huius amica mammeata, mea inimica et malevola,
oculus huius, lippitudo mea, mel huius, fel meum,
ut tu huic irata ne sis aut, si id fieri non potest,
395
capias restim ac te suspendas cúm ero et vostra familia.
nam mihi iam video propter te victitandum sorbilo,
itaque iam quasi ostreatum tergum ulceribus gestito
propter amorem vestrum.
Adelphasivm
Amabo, men prohibere postulas
ne te verberet magis quám ne mendax me advorsum siet?
400
Anterastilis
Aliquid huic responde, amabo, commode, ne incommodus
nobis sit. nam detinet nos de nostro negotio.
Adelphasivm
Verum. etiam tibi hanc amittam noxiam unam, Agorastocles.
non sum irata.
Agorastocles
Non es?
Adelphasivm
Non sum.
Agorastocles
Da ergo, ut credam, savium.
Adelphasivm
Mox dabo, quom ab re divina rediero.
405
Agorastocles
I ergo strenue.
Adelphasivm
Sequere me, soror.
Agorastocles
Atque audin etiam? Veneri dicito
multam meis verbis salutem.
Adelphasivm
Dicam.
Agorastocles
Atque hoc audi.
Adelphasivm
Quid est?
Agorastocles
Paucis verbis rem divinam facito. atque audin? respice.
respexit. idem edepol Venerem credo facturam tibi.
Poenulus. T. Maccius Plautus. ed. Friedrich Leo. Berlin. 1896.
Sponsored by Perseus Project, Tufts University.
Funding provided by The National Endowment for the Humanities.