Theopropides
Habeo, Neptune, gratiam magnam tibi,
quom med amisisti abs te vix vivom domum.
verum si posthac me pedem latum modo
scies ímposisse in undam, hau causast, ilico
quod nunc voluisti facere quin facias mihi.
435
apage, apage te a me nunciam post hunc diem:
quod crediturus tibi fui, omne credidi.
Tranio
Edepol, Neptune, peccavisti largiter,
qui occasionem hanc amisisti tam bonam.
Theopropides
Triennio post Aegypto advenio domum;
440
credo exspectatus veniam familiaribus.
Tranio
Nimio edepol ille potuit exspectatior
venire, qui te nuntiaret mortuom.
Theopropides
Sed quid hoc? occlusa ianua est interdius.
pultabo. heus, ecquis intust? aperitin fores?
445
Tranio
Quis homo est, qui nostras aedes accessit prope?
Theopropides
Meus sérvos hic quidem est Tranio.
Tranio
O Theopropides,
ere, salve, salvom te advenisse gaudeo.
usquin valuisti?
Theopropides
Vsque ut vides.
Tranio
Factum optime.
Theopropides
Quid vos? insanin estis?
450
Tranio
Quidum?
Theopropides
Sic, quia
foris ámbulatis, natus nemo in aedibus
servat, neque qui recludat neque † quis respondeat.
pultando
pedibus paene confregi hasce ambas
foris.
Tranio
Eho an tú tetigisti has aedis?
454455
Theopropides
Cur non tangerem?
quin pultando, inquam, paene confregi foris.
Tranio
Tetigistin?
Theopropides
Tetigi, inquam, et pultavi.
Tranio
Vah.
Theopropides
Quid est?
Tranio
Male hercle factum.
Theopropides
Quid est negoti?
Tranio
Non potest
dici, quam indignum facinus fecisti et malum.
Theopropides
Quid iam?
460
Tranio
Fuge, obsecro, atque abscede ab aedibus.
fuge huc, fuge ad me propius. tetigistin foris?
Theopropides
Quo modo pultare potui, si non tangerem?
Tranio
Occidisti hercle—
Theopropides
Quem mortalem?
Tranio
Omnis tuos.
Theopropides
Di te deaeque ómnes faxint cum istoc omine—
Tranio
Metuo, te atque istos expiare ut possies.
465
Theopropides
Quam ob rem? aut quam subito rem mihi adportas novam?
Tranio
Et heus, iube illos illinc ambo abscedere.
Theopropides
Apscedite.
Tranio
Aedes ne attigatis. tangite
vos quoque terram.
Theopropides
Obsecro hercle, quin eloquere
Tranio
Quia septem menses sunt, quom in hasce aedis pedem
470
nemo intro tetulit, semel ut emigravimus.
Theopropides
Eloquere, quid ita?
Tranio
Circumspicedum, numquis est,
sermonem nostrum qui aucupet?
Theopropides
Tutum probest.
Tranio
Circumspice etiam.
Theopropides
Nemo est. loquere nunciam.
Tranio
Capitale scelus est.
475
Theopropides
Quid est? non
satis intellego.
Tranio
Scelus, inquam, factum est iam diu, antiquom et vetus.
Theopropides
Antiquom?
Tranio
Id adeo nos nunc factum invenimus.
Theopropides
Quid istúc est sceleris? aut quis id fecit? cedo.
Tranio
Hospes necavit hospitem captum manu;
iste, ut ego opinor, qui has tibi aedis vendidit.
480
Theopropides
Necavit?
Tranio
Aurumque ei ademit hospiti
eumque híc defodit hospitem íbidem in aedibus.
Theopropides
Quapropter id vos factum suspicamini?
Tranio
Ego dicam, ausculta. út foris cenaverat
tuos gnátus, postquam rediit a cena domum,
485
abimus omnes cubitum; condormivimus:
lucernam forte oblitus fueram exstinguere;
atque ille exclamat derepente maximum.
Theopropides
Quis homo? án gnatus meus?
Tranio
St, tace, ausculta modo.
ait vénisse illum in somnis ad se mortuom.
490
Theopropides
Nempe ergo in somnis?
Tranio
Ita. sed ausculta modo.
ait illum hoc pacto sibi dixisse mortuom.
Theopropides
In somnis?
Tranio
Mirum quin vigilanti diceret,
qui abhinc sexaginta annos occisus foret.
interdum inepte stultus es,
Theopropides.
495
Theopropides
Taceo.
Tranio
Sed ecce quae illi in
“ego transmarinus hospes sum Diapontius.
hic habito, haéc mihi dedita est habitatio.
nam me Acheruntem recipere Orcus noluit,
quia praemature vita careo. per fidem
500
deceptus sum: hospes
hic me necavit isque me
defodit insepultum clám
ibidem in hisce aedibus,
scelestus, auri causa. nunc tu hinc emigra.
scelestae haé sunt aedes, impia est habitatio”.
quae hic monstra fiunt, anno vix possum eloqui.
505
Theopropides
St, st.
Tranio
Quid, obsecro hercle, factum est?
Theopropides
Concrepuit foris.
Tranio
Hicin percussit!
Theopropides
Guttam haud habeo sanguinis,
vivom me accersunt Acheruntem mortui.
Tranio
Perii, illisce hodie hanc conturbabunt fabulam.
510
nimis quám formido, ne manifesto hic me opprimat.
Theopropides
Quid tute tecum loquere?
Tranio
Abscede ab ianua.
fuge, obsecro hercle.
Theopropides
Quo fugiam? etiam tu fuge.
Tranio
Nihil ego formido, pax mihi est cum mortuis.
Intvs
Heus, Tranio.
515
Tranio
Non me appellabis, si sapis.
nihil ego commerui, neque istas percussi fores.
Intvs
Quaeso—
Tranio
Cave verbum faxis.
Theopropides
Dic quid segreges
sermonem.
Tranio
Apage hinc te.
Theopropides
Quae res te agitat, Tranio?
quicum istaec loquere?
Tranio
An quaeso tu appellaveras?
ita me di amabunt, mortuom illum credidi
520
expostulare quia percussisses fores.
sed tu, etiamne astas nec quae dico optemperas?
Theopropides
Quid faciam?
Tranio
Cave respexis, fuge,
atque operi caput.
Theopropides
Cur non fugis tu?
Tranio
Pax mihi est cum mortuis.
Theopropides
Scio. quíd modo igitur? cur tanto opere extimueras?
525
Tranio
Nil me curassis, inquam, ego mihi providero:
tu, ut occepisti, tantum quantum quis fuge,
atque Herculem invoca.
Theopropides
Hercules, ted invoco.—
Tranio
Et ego—tibi hodie ut det, senex, magnum malum.
pro di immortales, obsecro vestram fidem,
530
quid ego hodie negoti confeci mali.
Mostellaria. T. Maccius Plautus. ed. Friedrich Leo. Berlin. 1896.
Sponsored by Perseus Project, Tufts University.
Funding provided by The National Endowment for the Humanities.