Tranio
Iúppiter supremus summis opibus atque industriis
me periisse et Philolachetem cupit erilem filium.
occidit Spes nostra, nusquam stabulum est Confidentiae,
350
nec Salus nobis saluti iam esse, si cupiat, potest:
ita mali, maeroris montem maximum ad portum modo
conspicatus sum: erus advenit peregre, periit Tranio.
ecquis homo est, qui facere argenti cupiat aliquantum lucri,
quí hodie sese excruciari meam vicem possit pati?
355
ubi sunt isti plagipatidae, ferritribaces viri,
vel isti qui hosticas trium númmum causa subeunt sub falas,
ubi quinis aut denis hastis corpus transfigi solet?
ego dabo ei talentum, primus qui in crucem excucurrerit;
sed ea lege, ut offigantur bis pedes, bis bracchia.
360
ubi id erit factum, a me argentum petito praesentarium.
sed ego—sumne infelix, qui non curro curriculo domum?
Philolaches
Adest adest opsonium. eccum Tranio a portu redit.
Tranio
Philolaches.
Philolaches
Quid est?
Tranio
Et ego et tu—
Philolaches
Quid et ego et tu?
Tranio
Periimus.
Philolaches
Quid ita?
365
Tranio
Pater adest.
Philolaches
Quid ego ex te aúdio?
Tranio
Absumpti sumus.
pater inquam tuos venit.
Philolaches
Vbi is est, obsecro?
Tranio
adest.
Philolaches
Quis id ait? quis vidit?
Tranio
Egomet inquam vidi.
Philolaches
Vae mihi.
quid ego ago?
Tranio
Nam quid tu, malum, me rogitas quid agas? accubas.
Philolaches
Tutin vidisti?
Tranio
Egomet, inquam.
Philolaches
Certe?
Tranio
Certe inquam.
Philolaches
Occidi,
si tu vera memoras.
370
Tranio
Quid mihi sit boni, si mentiar?
Philolaches
Quid ego nunc faciam?
Tranio
Iube haec hinc omnia amolirier.
quis istic dormit?
Philolaches
Callidamates.
Tranio
Suscita istum, Delphium.
Delphivm
Callidamates, Callidamates, vigila.
Callidamates
Vigilo, cedo
ut bibam.
Delphivm
Vigila. pater advenit peregre Philolachis.
Callidamates
Valeat pater.
Philolaches
Valet ille quidem, atque
ego disperii.
375
Callidamates
Bis periisti? qui potest?
Philolaches
Quaeso edepol, exsurge; pater advenit.
Callidamates
Tuos venit pater?
iube abíre rursum. quíd illi reditio etiam húc fuit?
Philolaches
Quid ego agam? pater iam híc me offendet miserum adveniens ebrium,
aedis plenas convivarum et mulierum. miserum est opus,
igitur demum fodere puteum, úbi sitis fauces tenet;
380
sicut ego adventu patris nunc quaero quid faciam miser.
Tranio
Ecce autem
iterum hic deposivit caput et dormit. suscita.
Philolaches
Etiam vigilas? pater, inquam, aderit iam hic meus.
Callidamates
Ain tu, pater?
cedo soleas mihi, ut arma capiam. iam pol ego occidam patrem.
Philolaches
Perdis rem.
385
Delphivm
Tace, amabo.
Tranio
Abripite hunc intro actutum inter manus.
Callidamates
Iam hercle ego vos pro matula habebo, nisi mihi matulam datis.
Philolaches
Perii.
Tranio
Habe bonum animum: ego istum lepide medicabo metum.
Philolaches
Nullus sum.
Tranio
Taceas: ego qui istaec sedem meditabor tibi.
satin habes, si ego advenientem íta patrem faciam tuom,
non modo ne intro eat, verum etiam ut fugiat longe ab aedibus?
390
vos modo hinc abite intro atque haec hinc propere amolimini.
Philolaches
Vbi ego ero?
Tranio
Vbi maxime esse vis: cum hác, cum istac eris.
Delphivm
Quid si igitur abeamus hinc nos?
Tranio
Non hoc longe, Delphium.
nam intus potate hau tantillo hác quidem causa minus.
Philolaches
Ei mihi, quam ístaec blanda dicta quo evenant madeo metu.
395
Tranio
Potin animó ut sis quieto et facias quod iubeo?
Philolaches
Potest.
Tranio
Omnium primum, Philematium, intro abi, et tu, Delphium.
Delphivm
Morigerae tibi erimus ambae.—
Tranio
Ita ille faxit Iuppiter.
animum advorte nunciam tu quae volo accurarier.
omnium primumdum aédes iam face occlusae sient;
400
intus cave muttire quemquam siveris.
Philolaches
Curabitur.
Tranio
Tamquam si intus natus nemo in aedibus habitet.
Philolaches
Licet.
Tranio
Neu quisquam responset, quando hasce aedis pultabit senex.
Philolaches
Numquid aliud?
Tranio
Clavem mi harunc aedium Laconicam
iam iube efferri intus: hasce ego aedis occludam hinc foris.
405
Philolaches
In tuam cústodelam meque et meas spes trado, Tranio.—
Tranio
Pluma haud interest, patronus an cliens probior siet.
Homini, cui nulla in pectore est audacia,
nam cuivis homini, vel optumo vel pessumo
410
quamvis desubito facile est facere nequiter:
verum id videndum est, id viri docti est opus,
quae designata sint et facta nequiter,
tranquille cuncta et ut proveniant sine malo,
ne quid potiatur, quam ob rem pigeat vivere.
415
sicut ego efficiam, quae facta hic turbavimus,
profecto ut liqueant omnia et tranquilla sint
neque quicquam nobis pariant ex se incommodi.
sed quid tu egredere, Sphaerio?
Pver
Iamiam
Tranio
Optime.
praeceptis paruisti.
420
Pver
Iussit maximo
opere orare, ut patrem aliquo absterreres modo,
ne intro iret ad se.
Tranio
Quin etiam illi hoc dicito,
facturum
me, ut ne etiam aspicere aedis audeat,
capite obvoluto ut fugiat cum summo metu.
clavem cedo atque abi intro atque occlude ostium,
425
et ego hinc occludam.—iube venire nunciam.
ludos ego hodie vivo praesenti hic seni
faciam, quod credo mortuo numquam fore.
concedam a foribus huc, hinc speculabor procul,
unde advenienti sarcinam imponam seni.
430
Mostellaria. T. Maccius Plautus. ed. Friedrich Leo. Berlin. 1896.
Sponsored by Perseus Project, Tufts University.
Funding provided by The National Endowment for the Humanities.