fuerat ei, et alteri datur bene agenti, ut habeat etiam haec super illa quae adquisivit, non satis facile est explicare — tamen possibile est, quoniam qui idoneum facit in aliquo sensum in dogmatibus veritatis, potest sua divinitate deus auferens sufficientiam ab eo, qui pigrius ea est usus, dare ei qui eam multiplicavit.
fidei et abundabit; et quidquid ha- καὶ ἁπλῶς τῷ ἔχοντί τι τῶν ἐκ κα- buerit quis ex naturali creatione, τασκευῆς φυσικῆς ἐνυπαρχόντων cum exercuerit eum, accipit id ip- αὐτῷ βελτιωθὲν προσοχῇ καὶ ἐπι- sum et ex gratia dei, ut abundet et μελείᾳ τὸ ἐνδέον ἀπὸ θεοῦ δοθήσε- firmior sit in eo ipso quod habet. τοι.
non enim de sapientia sola, sed de omni virtute intellegendum est nobis quod ait Salomon: »et si fuerit quis perfectus inter filios hominum si abfuerit ab illo sapientia tua, in nihilum reputabitur sic et qui perfectus fuerit in castitate aut in iustitia aut in virtute aut
quae venit ex gratia dei, »in nihilum« reputatur huiusmodi propterea si volumus ut detur nobis virtus perfectior et abundet in nobis, quod perfectum est inter homines per dihgentiam omnimodo 1 2 adquiramus; et postquam adquisierimus, quasi intellegentes quoniam »in nihilum« haec reputantur sine gratia dei, humiliemus nos ipsos manu valida dei« , et orenms »sine ira et disceptatione levantes puras manus« , ut omnium bonorum quae sunt in nobis perfectio detur ex
deo, et faciat nos perfectos et acceptabiles deo quasi filios dei.
inluminatio est forsitan, nec cor- φησιν, ἔνθα οὐδεὶς φωτισμός ἐστιν, poralis, nec est respectio dei illic, τάχα μὲν οὐδὲ σωματικός, πάντως δὲ οὐδεμία ἐπισκοπὴ θείου φωτός. sed quasi indigni speculatione dei, qui talia peccaverunt, condemnantur in his, quae extgeriores tenebrae appellantur: forsitan donec intellexerint,
ut convertantur et digni efficiantur exire ab eis; forsitan et propter aliam causam (quam nos ignoramus), quoniam legimus aliquem qui fuit ante nos exponentem de tenebris abyssi et dicentem quoniam abyssus est extra mundum foris et tenebrae. consideremus ergo si potest vera εἰ δὲ τὸ σκότος ἐπάνω τῆς ἀβύσσου,
esse expositio eius, ut exteriores αὕτη δὲ ἔξω τοῦ κόσμου, ὥς φασί tenebras illas intellegamus, ut qui- τινες (vgl. Ζ. 17), xard τοῦτο οἱ dam quasi indigni toto mundo ἀνάξιοι τοῦ παντὸς κόσμου ἐκ- in abyssum illam (quam ille ex- βάλλονται εἰς τὴν ἄβυσσον ἐκείνην, posuit) foras eiciantur, in qua sunt οὐδενὸς φωτίζοντος τὰ ἔξω τῆς τοῦ
tenebrae, nemine eas inluminante, παντὸς κόσμου κατασκευῆς. cum sint extra totum mundum.
Commentariorum Series In Evangelium Matthaei (Mt. 22.34-27.63). Origenes. ed. Erich Klostermann. Germany. 2014.
Sponsored by University of Leipzig.
Funding provided by European Social Fund Saxony.