AccedcTis autem et qui unum talentum acceperat, ait: domine, scio quia homo durus es, et metis ubi non seminasti, et congregas ubi non
1
2
sparsisti; et timens abii. et abscoadi talentum tnum in terra: ecce habes tuum. respondens autem dominus eius dixit ei: male serve et piger, sciebas quia meto ubi non seminavi, et congrego mbi non sparsi? oportuit ergo te committere pecuniam meam nummulariis, ut veniens recepissem eam
cum usuris (25, 24 — 27).
cum usuris (25, 24 — 27).
Videtur mihi iste qui unum talentum accepit fuisse inter credentes quidem, non autem et fiducialiter agentes in fide, sed latere volentes et omnia facientes. ut non cognoscantur quasi Christiani. forsitan autem et alii mores eorum non satis erant culpabiles, et quod acce-
perunt custodiunt quidem non autem et addunt, neque negotiantur neque fiducialiter agunt in eo; propterea verbum in eis non profecit ad maius neque alios adquisivit. adhuc videntur mihi qui huiusmodi sunt, timorem dei habere et sapere de eo quasi de aliquo austero et duro et inphicabili; sic enim ipsa verba significant respondentis et
dicentis: sciebam quia durus es, et quasi qui sciebat eum metere ubi non seminavit et congregare ubi non sparsit. propter quod resporulens ei dominus eius et arguens eum quasi malum servum et pigrum, non quidem confessus est se esse hominem durum. sicut ille arbitrabatur, ceteris autem sermonibus eius consensit dicens ei: sciebas quia meto
ubi non seminavi, et congrego ubi non sparsi?
perunt custodiunt quidem non autem et addunt, neque negotiantur neque fiducialiter agunt in eo; propterea verbum in eis non profecit ad maius neque alios adquisivit. adhuc videntur mihi qui huiusmodi sunt, timorem dei habere et sapere de eo quasi de aliquo austero et duro et inphicabili; sic enim ipsa verba significant respondentis et
dicentis: sciebam quia durus es, et quasi qui sciebat eum metere ubi non seminavit et congregare ubi non sparsit. propter quod resporulens ei dominus eius et arguens eum quasi malum servum et pigrum, non quidem confessus est se esse hominem durum. sicut ille arbitrabatur, ceteris autem sermonibus eius consensit dicens ei: sciebas quia meto
ubi non seminavi, et congrego ubi non sparsi?
Quomodo autem intellegamus quod vere dominus noster metit ubi non seminavit. et congregat ubi non sparsit? mihi hoc videtur in loco isto: quoniam iustus »seminat in spiritu« , ex quo C1Nr. 281 ß) Or.: καὶ ἅ σπείρει
et »metet vitam aeternam« . om- ὁ δίκαιος »εἰς τὸ πνεῦμα«, ἐξ οὖ »θερί- nia autem quae ab altero (id est ζει ζωὴν αἰώνιον«, θεοῦ ἐστι κτῆμα. a iusto viro) seminantur et metuntur ad vitam aeternam. metit deus; dei enim est possessio
iustus, qui metit, ubi non ipse seminavit sed ille iustus. 3 4 consequenter et illud dicemus, πόλιν ὁ δίκαιος »ἐσκόρπισεν, ἔδωκε quoniam iustus »dispersit, dedit τοῖς πένησιν«· ταῦτα δὲ συνάγει ὁ pauperibus« , dominus autem in κύριος εἰς ἑαυτὸν λογιζόμενος· se coUiget universa quantacum-
que iustus »dispersit et pauperibus dedit« . metens autem quae non seminavit et congregans ubi non sparsit, sibi conputat et sibi arbitratur esse con-
lata, quaecumque pauperibus fidelibus fuerint seminata vel sparsa, dicens ad eos qui bene proximis suis fecerunt: »venite, bene- »epe;inasa γὰρ καὶ ἐδώκατέ μοι dicti patris mei, hereditate reg- φαγεῖν«, τὰ εἰς μικροὺς γενόμενα
num quod vobis paratum est. ei; εἰς ἑαυτὸν συνάγων (vgl. Matth. esurivi enim et dedistis niihi man- 25, 40). ducare« et et quia vult metere ubi non seminavit et congregare ubi non sparsit, cum non invenerit, dicet ad eos qui ei non praebuerint metere et
congregare: »discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, quem praeparavit pater meus diabolo et angelis eius. esurivi enim et non dedistis mihi manducare« et cetera. nam et vere durus est quod ait Matthaeus) et »austerus« (secundum quod dixit Lucas), sed his qui misericordia dei abutuntur ad negligentiam suam non ad
conversionem suam, sicut ait apostohis: »vide bonitatem dei et severitatem; in eos quidem qui ceciderunt severitatem, in te autem bonitatem si permanseris in bonitate« . qui enim bonum iudicat deum, credens indulgentiam accipere si fuerit conversus ad eum, illi bonus est deus. qui autem aestimat eum sic bonum, ut 886 non curet de pec-
catis peccantium, illi non est bonus deus sed sed; »austerus«; zelans est enim super peccata hominum conteimientium se.
et »metet vitam aeternam« . om- ὁ δίκαιος »εἰς τὸ πνεῦμα«, ἐξ οὖ »θερί- nia autem quae ab altero (id est ζει ζωὴν αἰώνιον«, θεοῦ ἐστι κτῆμα. a iusto viro) seminantur et metuntur ad vitam aeternam. metit deus; dei enim est possessio
iustus, qui metit, ubi non ipse seminavit sed ille iustus. 3 4 consequenter et illud dicemus, πόλιν ὁ δίκαιος »ἐσκόρπισεν, ἔδωκε quoniam iustus »dispersit, dedit τοῖς πένησιν«· ταῦτα δὲ συνάγει ὁ pauperibus« , dominus autem in κύριος εἰς ἑαυτὸν λογιζόμενος· se coUiget universa quantacum-
que iustus »dispersit et pauperibus dedit« . metens autem quae non seminavit et congregans ubi non sparsit, sibi conputat et sibi arbitratur esse con-
lata, quaecumque pauperibus fidelibus fuerint seminata vel sparsa, dicens ad eos qui bene proximis suis fecerunt: »venite, bene- »epe;inasa γὰρ καὶ ἐδώκατέ μοι dicti patris mei, hereditate reg- φαγεῖν«, τὰ εἰς μικροὺς γενόμενα
num quod vobis paratum est. ei; εἰς ἑαυτὸν συνάγων (vgl. Matth. esurivi enim et dedistis niihi man- 25, 40). ducare« et et quia vult metere ubi non seminavit et congregare ubi non sparsit, cum non invenerit, dicet ad eos qui ei non praebuerint metere et
congregare: »discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, quem praeparavit pater meus diabolo et angelis eius. esurivi enim et non dedistis mihi manducare« et cetera. nam et vere durus est quod ait Matthaeus) et »austerus« (secundum quod dixit Lucas), sed his qui misericordia dei abutuntur ad negligentiam suam non ad
conversionem suam, sicut ait apostohis: »vide bonitatem dei et severitatem; in eos quidem qui ceciderunt severitatem, in te autem bonitatem si permanseris in bonitate« . qui enim bonum iudicat deum, credens indulgentiam accipere si fuerit conversus ad eum, illi bonus est deus. qui autem aestimat eum sic bonum, ut 886 non curet de pec-
catis peccantium, illi non est bonus deus sed sed
Tamen, quasi Christo metente quae nos seminavimus et congregante quae nos sparsimus, seminemus »in spiritu« et sparga- C 281 (Mitte) Or.: σπείρωμεν mus »pauperibus« et talentum dei καὶ ἀναφέρωμεν αὐτῷ δεκάτας καὶ
non abscondanius in terra. ἀπαρχάς. nec enim est bonus huiusmodi timor nec liberat nos talis timor ab exterioribus tenebris illis, cum fuerimus damnati quasi mali servi et pigri: mali quidem, quia non sumus usi C1 Nr. 281 (Anfang) Or.: πονηρὸς οὖν
probata illa pecunia dominico- ἐπειδὴ μηδεὶς ἀπέλαυσεν οὖ ἴσχεν rum vcrborum, cum quibus pot- ἀργυρίου τῶν δυναμένων συνεξετά- eramus negotiari et discutere σαι αὐτῷ τὰ θεῖα μυστήρια. ὀκνηρὸς Christianitatis eloquia et adqui- δὲ ἐπεὶ ἐδειλίασεν ἐργάσασθαι. rere bonitatis dei altiora myste-
ria; pigri autem, quia non fuimus operati cum eloquiis dei salutem vel nostram vel aliorum, cum deberemus mittere pecuniam domini nostri, id est eloquia, auditoribus
nummulariis qui omnia temptant II 293, 17 An.: τραπεζῖται δὲ οἱ et probant, ut bonum quidem ἀκροαταὶ οἱ τὰ μὲν καλὰ κατέ- dogma et verum teneant, repro- χοντες δόγματα, τῶν δὲ φαύλων bum autem et falsum repellant, ἀπεχόμενοι. ut cum venerit dominus, eloquia illa. quae commisimus nos, cum
usuris recipiat et cum additamentis ab eis, qui acceperunt a nobis. omnis enim pecunia. id est omne Π 293, 16 An.: ἀργύρια τοίνυν τοῦ verbum quod habet in se formam κυρίου εἰσὶ τὰ ἔχοντα τὴν βασιλικὴν dei regalem et imaginem verbi τοῦ βεοῦ μορφὴν καὶ τὴν εἰκόνα eius, legitimum est. τοῦ λόγου αὐτοῦ.
nummulariis ergo viris iubet credere verbum, qui possunt eius reddere usuram. reddit autem usuras verbi, qui alterum festinat salvare cum eo, sicut ipse salvatus est: sicut Andreas Petrum. Philippus Nathanael, 7 8 Matthaeus pubicanos. et hoc est quod dicit apostolus: »quae audisti a me per multos testes, haec commenda fidelibus hominibus, qui idonei erunt et alios docere«. similiter et dominus dicit: »nemo lucernam et ponit eam sub modio, sed super candelabrum, ut introe-
untes videant lumen« .
non abscondanius in terra. ἀπαρχάς. nec enim est bonus huiusmodi timor nec liberat nos talis timor ab exterioribus tenebris illis, cum fuerimus damnati quasi mali servi et pigri: mali quidem, quia non sumus usi C1 Nr. 281 (Anfang) Or.: πονηρὸς οὖν
probata illa pecunia dominico- ἐπειδὴ μηδεὶς ἀπέλαυσεν οὖ ἴσχεν rum vcrborum, cum quibus pot- ἀργυρίου τῶν δυναμένων συνεξετά- eramus negotiari et discutere σαι αὐτῷ τὰ θεῖα μυστήρια. ὀκνηρὸς Christianitatis eloquia et adqui- δὲ ἐπεὶ ἐδειλίασεν ἐργάσασθαι. rere bonitatis dei altiora myste-
ria; pigri autem, quia non fuimus operati cum eloquiis dei salutem vel nostram vel aliorum, cum deberemus mittere pecuniam domini nostri, id est eloquia, auditoribus
nummulariis qui omnia temptant II 293, 17 An.: τραπεζῖται δὲ οἱ et probant, ut bonum quidem ἀκροαταὶ οἱ τὰ μὲν καλὰ κατέ- dogma et verum teneant, repro- χοντες δόγματα, τῶν δὲ φαύλων bum autem et falsum repellant, ἀπεχόμενοι. ut cum venerit dominus, eloquia illa. quae commisimus nos, cum
usuris recipiat et cum additamentis ab eis, qui acceperunt a nobis. omnis enim pecunia. id est omne Π 293, 16 An.: ἀργύρια τοίνυν τοῦ verbum quod habet in se formam κυρίου εἰσὶ τὰ ἔχοντα τὴν βασιλικὴν dei regalem et imaginem verbi τοῦ βεοῦ μορφὴν καὶ τὴν εἰκόνα eius, legitimum est. τοῦ λόγου αὐτοῦ.
nummulariis ergo viris iubet credere verbum, qui possunt eius reddere usuram. reddit autem usuras verbi, qui alterum festinat salvare cum eo, sicut ipse salvatus est: sicut Andreas Petrum. Philippus Nathanael, 7 8 Matthaeus pubicanos. et hoc est quod dicit apostolus: »quae audisti a me per multos testes, haec commenda fidelibus hominibus, qui idonei erunt et alios docere«. similiter et dominus dicit: »nemo lucernam et ponit eam sub modio, sed super candelabrum, ut introe-
untes videant lumen« .
Commentariorum Series In Evangelium Matthaei (Mt. 22.34-27.63). Origenes. ed. Erich Klostermann. Germany. 2014.
Sponsored by University of Leipzig.
Funding provided by European Social Fund Saxony.