Media autem nocte clamor factus est: ecce sponsus venit, exsurgite obviam ei. tunc surrexerunt virgines illae omnes et conposuerunt lampades suas. fatuae autem prudentibus dixerunt: date nobis de oleo vestro, quia lampades nostrae extinguuntur. responderunt autem pru-
dentes, dicentes: ne forte non sufficiat nobis et vobis; ite potius ad vendentes et emite vobis. abeuntibus autem illis emere venit sponsus, et quae paratae erant, intraverunt cum eo ad nuptias, et clusa est ianua. novissime autem venerunt reliquae virgines dicentes: domine, domine, aperi nobis. at ille respondens ait: amen dico vobis, nescio vos (25, 6 — 12).
Media autem nocte, id est in altitudine remissionis, et in medio tempore iam transacti luminis vespertini et adhuc sperati diurni, factus est clamor onmes suscitare volentium ἐμβοῶσιν οἱ ἄγγελοι ταῖς κοιμωμέ- (sicut aestimo) angelorum, qui ναις κοιμωμένων Diehl, vgl. Ζ. 26)
»omnes sunt ministratorii spiritus, αἰσθήσεσι διεγείροντες αὐτάς, τουτ- qui mittuntur ad ministerium έστι τὰ »λειτουργικὰ πνεύματα εἰς propter possessuros salutem« , qui διακονίαν ἀποστελλόμενα διὰ τοὺς et solliciti fuerunt eos, qui sunt μέλλοντας κληρονομεῖν σωτηρίαν«. sensibiles, excitare in obviam
sponso, et dicunt intus clamantes in sensibus omnium dormientium: ecce sponsus venit, surgite in obviam ei. et suggestionem quidem oportere obviam ire sponso verbo et ecclesiae inmaculatae, omnes quidem audierunt et surrexerunt: non autem omnes decentem inposuerunt
lampadibus suis ornatum, sed quae audierunt prudentiam eas ornantem. 1 2 Ita non in tempore opportuno fatuae dixeruntprudentibus: date nobis de oleo vestro, quasi quae non yibi congregaverant ante prudentiam ut intellegant quoniam non omnium habentium oleuni C1Nr. 278 Or.: πωλοῦσι δὲ ἔλαιον
est etiam dare ex eo volentibus οἱ διδάσκοντες μισθοῦ προσεδρίας, aliis, sed eorum tantummodo qui προσοχῆς, φιλομάθίας, σπουδῆς, φι- ad hoc ipsum positi sunt, ut ve- λοπονίας. nundent et tribuant et accipiant pretium olei Ι venundati, cuius 3
pretium est perseverantia et instantia et amor discendi et diligentia et labor cupientium discere. date nobis de oleo vestro, quoniam lampades nostrae extinguuntur. nam etsi fatuae erant, tamen hoc intellegebant, quoniam cum lumine
debebant obviam ire sponso, omnes lampades sensuum inluminatas habentes. videbant autem et illud, quoniam ex eo quod minus habebant oleum rationabile iam propinquantibus tenebris, lampades earum fuerant obscurandae. sed sapientes transmittunt fatuas ad olei venditores, videntes quoniam non tantum oleum, id est verbum
doctrinae, congregaverant, ut sufficeret et ipsis ad vitam et illas docerent ornare lampades suas. et si consideraveris aliquem aliquando, quoniam congregavit quidem doctrinam verbi quo quod sibi sufficiat ad bene vivendum. non tamen ut etiam doctor fieri possit, videbis hunc talem respondentem volentibus ab eo discere, quae
sunt dei, et dicentem: ne forte non sufficiat nobis et uobis: sufficientem enim mihi ad bene C1 Nr. 274An.: πολλοὶ γάρ εἰσιν, οἴ vivendum habeo verbi doctri- αὐτάρκη μὲν πρὸς τὴν χρῆσιν τῆς nam, non tamen ut et vobis πολιτείας ἔχουσι λόγον, οὐ μὴν possim adcommodare doctrinam. ὥστε κοὶ ἑτέρους διδάξαι.
et respondebunt volentibus a se discere: ite magis ad venditores et emite vobis, id est: ad doctores, et ab eis accipite. et fatuae non quando oportebat euntes ad Cb Nr. 43 Or.: ὁ δὲ μὴ ἐν καιρῷ τὸ doctrinam sibi emendam, per- λογικὸν ἔλαιον κτώμενος ἀπόλλυσιν 4 5 dunt tempus introeundi cum ὄντως τὸ συνεισελθεῖν εἰς τοὺς γά- sponso ad nuptias. μους τῷ νυμφίῳ· et est videre eos. qui talia patiuntur, qui, quando debuerunt quidem discere, neglexerunt discere aliquid utile ex eis, a quibus discere de-
buerunt, in ipso autem exitu vitae suae ὁποῖοί εἰσιν οἶ πρὸς τὴν ἔξοδον μαν- dum disponunt discere, δάνειν ἀρξάμενοι. conprehenduntur a morte et propterea non ingrediuntur cum verbo ad sponsam ecclesiam nec cum Christo ad eos, qui simul in requie sunt
futuri et in beatitudine regnaturi. cluditur autem postea ostium adhuc fatuis virginibus oleum accepturis, quae et sine causa postea venient dicentes: domine, domine, aperi nobis. itaque respondens sponsus dicit: nescio vos. Itaque, quoniam parabola omnibus audientibus dicebatur, sub-
iungit ad discipulos suos dicens: vigilate ergo, quia nescitis diem et horam. ornantur autem lampades sensuum evangelicis usibus atque rectis, ut sit quidem oculorum C Nr. 276 Or.: . . . κόσμος λαμπάδων ἡ κατὰ τὰς αἰσθήσεις εὐαγγελικὴ χρῆσις, ὀφθαλμῶν ἐπὶ τῷ θαυμάζειν
ornamentum rectus usus videndi. ut oculi videant quidem ad admirandum factorem, cludantur autem »ut ne videant iniquitatem« . auditus autem est ornamentum, τὸν πεποιηκότα καὶ μύειν »ἴνα μὴ ἴδωσιν ἀδικίαν«, ἀκοῆς μὴ παραδεχομένης μάταιον μηδέ κρίσιν αἴματος«, τοῦ δέ Ἰησοῦ λόγους,
quando quis auditionem quidem non suscipit vanam, sed »obturat aures suas ut non audiant iudicium sanguinis« , audit autem Iesum dicentem ad se:
»adaperire«, ut tantum ad verba salutaria et necessaria praebeantur sic et de ornamento gustus quis γεύσεως ἐσθιούσης Χριστὸν κύριον, dicere potest et de odorationis et ὀσφρήσεως Χριστοῦ εὐωδίας (II. Cor. palpationis secundum ea quae 2, 15) ἀπολαυούσης καὶ τοῦ ἐκκε- dicta sunt, νωθέντος μύρου (Cant. 1, 3), ἁφῆς 6 7 ἀπτομένης τοῦλόγου ὡς Ἰωάννης λέγει »αἱ χεῖρες ἡμῶν ἐψηλάφησαν περὶ τοῦ λόγου τῆς ζωῆς« (I, Joh. 1, 1). quoniam qui male utuntnr sensibus suis. eorum nullum est ornamen-
tum aut in oculis aut in auribus aut in reliquis sensibus. observandum est autem, quoniam scriptum est quidem fatuas transmissas ad oleum conparandum, non tamen referuntur emisse aut accepisse sed (hoc in silentio praetermisso) postea dictum quoniam post hoc veniunt et reliquae virgines dicentes: domine. domine, aperi nobis. cum po-
tuisset dicere: postea venerunt accepto oleo vel conparato, convenienter siluit, ut ne habentibus oleum vel in extremo ornantibus himpades suas diceret: nescio qui estis. nec enim scribitur quia ornantes lampades suas venerunt. tamen finis verbi est iste, ut in Π 289, 5 An.: συμπέρασμα δὲ τοῦ
omni tempore praeparemus nos λόγου, παντὶ καιρῷ παρεσκευάσθαι ad exitum. πρὸς τὴν ἔξοδον. ut non demus somnum oculis nostris neque palpebris nostris dormitationem, quia nescimus diem et horam exitus nostri.
dentes, dicentes: ne forte non sufficiat nobis et vobis; ite potius ad vendentes et emite vobis. abeuntibus autem illis emere venit sponsus, et quae paratae erant, intraverunt cum eo ad nuptias, et clusa est ianua. novissime autem venerunt reliquae virgines dicentes: domine, domine, aperi nobis. at ille respondens ait: amen dico vobis, nescio vos (25, 6 — 12).
Media autem nocte, id est in altitudine remissionis, et in medio tempore iam transacti luminis vespertini et adhuc sperati diurni, factus est clamor onmes suscitare volentium ἐμβοῶσιν οἱ ἄγγελοι ταῖς κοιμωμέ- (sicut aestimo) angelorum, qui ναις κοιμωμένων Diehl, vgl. Ζ. 26)
»omnes sunt ministratorii spiritus, αἰσθήσεσι διεγείροντες αὐτάς, τουτ- qui mittuntur ad ministerium έστι τὰ »λειτουργικὰ πνεύματα εἰς propter possessuros salutem« , qui διακονίαν ἀποστελλόμενα διὰ τοὺς et solliciti fuerunt eos, qui sunt μέλλοντας κληρονομεῖν σωτηρίαν«. sensibiles, excitare in obviam
sponso, et dicunt intus clamantes in sensibus omnium dormientium: ecce sponsus venit, surgite in obviam ei. et suggestionem quidem oportere obviam ire sponso verbo et ecclesiae inmaculatae, omnes quidem audierunt et surrexerunt: non autem omnes decentem inposuerunt
lampadibus suis ornatum, sed quae audierunt prudentiam eas ornantem. 1 2 Ita non in tempore opportuno fatuae dixeruntprudentibus: date nobis de oleo vestro, quasi quae non yibi congregaverant ante prudentiam ut intellegant quoniam non omnium habentium oleuni C1Nr. 278 Or.: πωλοῦσι δὲ ἔλαιον
est etiam dare ex eo volentibus οἱ διδάσκοντες μισθοῦ προσεδρίας, aliis, sed eorum tantummodo qui προσοχῆς, φιλομάθίας, σπουδῆς, φι- ad hoc ipsum positi sunt, ut ve- λοπονίας. nundent et tribuant et accipiant pretium olei Ι venundati, cuius 3
pretium est perseverantia et instantia et amor discendi et diligentia et labor cupientium discere. date nobis de oleo vestro, quoniam lampades nostrae extinguuntur. nam etsi fatuae erant, tamen hoc intellegebant, quoniam cum lumine
debebant obviam ire sponso, omnes lampades sensuum inluminatas habentes. videbant autem et illud, quoniam ex eo quod minus habebant oleum rationabile iam
doctrinae, congregaverant, ut sufficeret et ipsis ad vitam et illas docerent ornare lampades suas. et si consideraveris aliquem aliquando, quoniam congregavit quidem doctrinam verbi quo quod sibi sufficiat ad bene vivendum. non tamen ut etiam doctor fieri possit, videbis hunc talem respondentem volentibus ab eo discere, quae
sunt dei, et dicentem: ne forte non sufficiat nobis et uobis: sufficientem enim mihi ad bene C1 Nr. 274An.: πολλοὶ γάρ εἰσιν, οἴ vivendum habeo verbi doctri- αὐτάρκη μὲν πρὸς τὴν χρῆσιν τῆς nam, non tamen ut et vobis πολιτείας ἔχουσι λόγον, οὐ μὴν possim adcommodare doctrinam. ὥστε κοὶ ἑτέρους διδάξαι.
et respondebunt volentibus a se discere: ite magis ad venditores et emite vobis, id est: ad doctores, et ab eis accipite. et fatuae non quando oportebat euntes ad Cb Nr. 43 Or.: ὁ δὲ μὴ ἐν καιρῷ τὸ doctrinam sibi emendam, per- λογικὸν ἔλαιον κτώμενος ἀπόλλυσιν 4 5 dunt tempus introeundi cum ὄντως τὸ συνεισελθεῖν εἰς τοὺς γά- sponso ad nuptias. μους τῷ νυμφίῳ· et est videre eos. qui talia patiuntur, qui, quando debuerunt quidem discere, neglexerunt discere aliquid utile ex eis, a quibus discere de-
buerunt, in ipso autem exitu vitae suae ὁποῖοί εἰσιν οἶ πρὸς τὴν ἔξοδον μαν- dum disponunt discere, δάνειν ἀρξάμενοι. conprehenduntur a morte et propterea non ingrediuntur cum verbo ad sponsam ecclesiam nec cum Christo ad eos, qui simul in requie sunt
futuri et in beatitudine regnaturi. cluditur autem postea ostium adhuc fatuis virginibus oleum accepturis, quae et sine causa postea venient dicentes: domine, domine, aperi nobis. itaque respondens sponsus dicit: nescio vos. Itaque, quoniam parabola omnibus audientibus dicebatur, sub-
iungit ad discipulos suos dicens: vigilate ergo, quia nescitis diem et horam. ornantur autem lampades sensuum evangelicis usibus atque rectis, ut sit quidem oculorum C Nr. 276 Or.: . . . κόσμος λαμπάδων ἡ κατὰ τὰς αἰσθήσεις εὐαγγελικὴ χρῆσις, ὀφθαλμῶν ἐπὶ τῷ θαυμάζειν
ornamentum rectus usus videndi. ut oculi videant quidem ad admirandum factorem, cludantur autem »ut ne videant iniquitatem« . auditus autem est ornamentum, τὸν πεποιηκότα καὶ μύειν »ἴνα μὴ ἴδωσιν ἀδικίαν«, ἀκοῆς μὴ παραδεχομένης μάταιον μηδέ κρίσιν αἴματος«, τοῦ δέ Ἰησοῦ λόγους,
quando quis auditionem quidem non suscipit vanam, sed »obturat aures suas ut non audiant iudicium sanguinis« , audit autem Iesum dicentem ad se:
»adaperire«, ut tantum ad verba salutaria et necessaria praebeantur sic et de ornamento gustus quis γεύσεως ἐσθιούσης Χριστὸν κύριον, dicere potest et de odorationis et ὀσφρήσεως Χριστοῦ εὐωδίας (II. Cor. palpationis secundum ea quae 2, 15) ἀπολαυούσης καὶ τοῦ ἐκκε- dicta sunt, νωθέντος μύρου (Cant. 1, 3), ἁφῆς 6 7 ἀπτομένης τοῦλόγου ὡς Ἰωάννης λέγει »αἱ χεῖρες ἡμῶν ἐψηλάφησαν περὶ τοῦ λόγου τῆς ζωῆς« (I, Joh. 1, 1). quoniam qui male utuntnr sensibus suis. eorum nullum est ornamen-
tum aut in oculis aut in auribus aut in reliquis sensibus. observandum est autem, quoniam scriptum est quidem fatuas transmissas ad oleum conparandum, non tamen referuntur emisse aut accepisse sed (hoc in silentio praetermisso) postea dictum quoniam post hoc veniunt et reliquae virgines dicentes: domine. domine, aperi nobis. cum po-
tuisset dicere: postea venerunt accepto oleo vel conparato, convenienter siluit, ut ne habentibus oleum vel in extremo ornantibus himpades suas diceret: nescio qui estis. nec enim scribitur quia ornantes lampades suas venerunt. tamen finis verbi est iste, ut in Π 289, 5 An.: συμπέρασμα δὲ τοῦ
omni tempore praeparemus nos λόγου, παντὶ καιρῷ παρεσκευάσθαι ad exitum. πρὸς τὴν ἔξοδον. ut non demus somnum oculis nostris neque palpebris nostris dormitationem, quia nescimus diem et horam exitus nostri.
Commentariorum Series In Evangelium Matthaei (Mt. 22.34-27.63). Origenes. ed. Erich Klostermann. Germany. 2014.
Sponsored by University of Leipzig.
Funding provided by European Social Fund Saxony.