Origenes Commentariorum Series In Evangelium Matthaei (Mt. 22.34-27.63) 50

Et videbmit filium Jiominis venientem in nubibus cum virtute et gloria multa (24, 30b).

Quoniam videtur suscepisse ecclesia catholica cum aliis traditionibus etiam de Christi adventu secundo quoniam erit in gloria, manifestum est. utrum autem, secundum quod scriptum est in hoc loco, nubes corporales atque sensibiles aestimare debemus vehiculum esse ipsius et secundum huiusmodi nubes multam illam virtutem et gloriam
expectare debemus, aut iuxta observationem verbi simplicioris etiam moraliter est considerandum, aut nec omnino observare debemus simplicitatem verbi sed solummodo moralem exsequi intellectum, non cuiuscumque est deliberre et diligenter scrutari singula loca, et postquam tractaverit verbum secundum ea. sic pronuntiare quid
potissimum verius sit eorum et continens evangelicum sensum et voluntatem Christi, qui ista locutus est. sed age nos pauca de modica virtute, si tamen vel ipsam habemus, exponamus his in locis. agmina puUularunt. reliquas trihus tacuit, quae non habent aliquod privilegium dignitatis; in eo autem quod ait »omnes tribus reliquae . . . «, universas absque nomine comprehendit

Et primum quidem secun- dum textum videbunt oculis cor- poralibus filium hominis in specie humana venientem super Β (Matthaei) II, 56, 6 An.: υἱὸν δέ ἀνθρώπου ἑουιόν φησιν ὡς ἐνσώματον ἐλευσόμενον
nubibus supernis, quae ideo nubes caeli dicuntur, cwn virtute et gloria multa. et conveniunt huic expositioni quae superius in evangelio dicuntur hoc modo: »cum adsumpsisset lesus Petrum et lohannem et lacobum, eduxit eos super montem excelsum nimis seorsum. et
transfiguratus es coram eis, et splenduit facies eius sicut sol, et vestimenta eius facta sunt sicut lumen. et visus est eis Moyses et Helias conloquentes cum eo«. »et ecce (inquit) nubs hicida obumbravit et ecce vox de nube dicens: hic est filius meus dilectus, in quo conplacui; ipsum audite.« sicut ergo quando »transformatus est, et
facies eius sicut sol et vestimenta eius facta sunt sicut lumena et »vox« venit »de nube dicens: hic est fihus meus dilectus, in quo conplacui«, sic, cum venerit iterum, forsitan in speciem transformabitur gloriosam, aut sicut tunc transformatus est
coram tribus discipuHs suis, po- stea veniet non super una nube, sed super multis, quae erunt ve- hiculum eius. quoniam autem consequens est ut in meliorem
gloriam reformetur, quam fuit transformatus in monte, mani- festum est ex eo quod tunc quidem propter tres tantummodo transformatus est, in consummatione
autem 869 mundi totius apparebit in gloria multa, ut videant eum omnes in gloria. Β (Matthaei) II 56, 14 An.: ὥσπερ δέ, ὅτε μετεμορφώθη ποραλαβὼν τοὺς τρεῖς μαθητάς, νεφέλη φωτεινὴ ἐπεσκίασεν αὐτούς, οὕτως ἐν τῇ δευτέρᾳ παρουσίᾳ ἐνδοξότερον μετα- μορφωθεὶς ἐπὶ πλειόνων ἥξει νεφε- λῶν, ὡς ἂν οὐ τρισὶν ἀλλὰ πλείοσιν ὁρώμενος. et tunc quidem descendens »lucida nubs adumbravit «, postea autem multae nubes portabunt »filium hominis « cum
vehiculo digno gloriae suae.

Dicet autem aiiquis, quoniaiu sicut in fictione liominis accepit deus »limum de terra« et »finxit «, sic, ut appareat Christi, accepit deus de caelo et de caelesti corpore et corporavit primum quidem in nubem lucidam, in consummatione auteni in nubes
lucidas, propter quod et nubes caeli dicuntur, secundum quod et limus terrae est dictus. et decet patrem talia miranda donare filio suo, qui »seipsum humiliavit«, et propter dilectionem »non arbitratus est esse se aequalem deo, sed semetipsum exinanivit formam servi accipiens«, et factus est »agnus dei« ut tollat
»propter « enim »et deus superexaltavit eum et donavit illi nomen quod est super omne nomen«. non solum autem eum secundum spiritum, sed etiam secundum corpus (ut per omnia sit exaltatus), et corpus, quod suscepit de virtute altissimi et de virgine huiusmodi ministerium ministrante. debebat enim et honorari
ut et super talibus nubibus veniret; forsitan super nubibus animatis et rationalibus, ut ne sine anima et inrationabile esset vehiculum filii hominis glorificati, sicut fuit sine anima currus. inrationabiles autem equi, in quibus visus est adsumi Helias secundum scripturam dicentem: »et ecce currus ignis et equi ignis«.

Quoniam autem animatae et rationabiles nubes erunt, quae erunt vehiculum filii dei, proferimus exempli causa quod dicitur: »et veritas tua usque ad nubes«, et iterum: »mandabo nubibus pluant super eam pluviam«, maxime autem ex eo quod dicitur: ecce nubs lucida adumbravit eos, et ecce vox de nube dicens«,
quia nubs filii erat pater, sed (ut ita dicam) verbum dei factum est ad eam, sicut factum est ad prophetas. et sicut qui audit Esaiam dicentem: »filios genui et exaltavi, ipsi autem me spreverunt«, Esaiam sed deum patrem audit in Esaia, sic qui audiebant de nube vocem dicentem »hic est filius meus«, non nubem, sed patrem in
testificantem gloriae filii audiebant. si ergo ante passionis dispen- ³ sationem talis fuit nubs prophetans, quid debemus dicere de nubibus caeli super quibus venientem filium hominis videbunt cum virtute et gloria mtdta qui viderint eum tunc ? et si quidem, ut ne terram calcaret filius dei in Hierosolyma, diligentes eum »straverunt vestimenta
sua in «, neque asellum qui portabat eum volentes terram calcare, quid mirum si pater et deus omnium nubes sternat caelestes sub corpore filii descendentis ad opus consummationis ? et primum quidem venit lesus cum virtute et gloria qua glorificaverat eum pater, ex qua virtute »faciebat signa et prodigia in « et »omnem infirmitatem
et languorem« sanabat; propter quam et dicebat: me aliquis; ego enim scio virtutem de me exisse«. omnis autem virtus conparatione virtutis illius multae, cum qua in fine venturus est, modica erat; virtus enim erat exinanientis seipsum. virtus autem illa multa, de qua scribitur: videbunt filium hominis venientem super
nubibus cum virtute et gloria multa, erit dei verbi, qui restitutus est in statum quem habuit »a principio apud deum«, priusquam seipsum. sic et multam gloriam eius intellege, incipiens a gloria vultus Moysi et transiens ad Heliam, qui visi sunt in gloria quando »facta est species vultus« filii dei »altera« et mutatum est
intellegens autem etiam quod dicitur: »si enim quod evacuatur per gloriam, multo magis quod manet in gloria«, videbis multam gloriam filii, de qua scriptum est: cum virtute et gloria multa.

Adhuc autemmagisintelleges, de qua loquitur textus. accipiens
de > quod taliter habet: »et cum haec dixisset, videntibus illis elevatus est, et nubs suscepit eum ab oculis eorum. et cum intenderent in caelum eunte illo, τρόπον ἑθεάσασθε αὐτὸν πορευόμενον
ecce duo viri steterunt in vestibus albis, qui et dixerunt: viri Galilaei, quid statis aspicientes in Β (Matthaei) II, 56, 7 An.: καθὰ καὶ ἀνελήφθη ἐρχόμενος ἐν νεφέλαις, ὡς ἐν ταῖς Πράξεσιν ἔφησεν ὅτι »νεφέλη ὑπέλαβεν αὐτόν, κοὶ ἰδοὺ ἄνδρες δύο εἶπον αὐτοῖς· οὗτος ὁ Ἱησοῦς οὕτως ἐλεύσεται, ὃν εἰς τὸν οὐρανόν«. ⁴ ccieluiu ? hic Iesus, qui receptus est a vobis in caelum, sic veniet quemadmoduni vidistis eum euntem in caelum«,
si enim credimus istis, quibus nubs dicitur eum suscepisse et sustulisse in caelum, quomodo non secundum textum veniet de caelo. sicut viderunt eum »euntem in caelum« discipuli eius ? et in lohannes similiter dicit: »ecce veniet cum nubibus, et videbit eum omnis oculus et quicumque eum conpunxerunt«. intellegat autem
potest, utrum id ipsum est super nubibus caeli venire eum et »cum nubibus« eum venire, aut aliae quidem sunt nubes super quibus aliae autem »cum quibus« veniet. considera autem in visione Esaiam dicentem: »ecce dominus sedet super nubem levem. et veniet in Aegyptum«, utrum Aegyptum dicit hanc, quae communiter
aut totum mundum. secundum enim ipsum lohannem locus in quo dominus eorum est crucifixus«, »vocatur Sodoma et «, sive totus mundus sive ludaea Sodoma et Aegyptus appellatur. qui autem »super nubem « veni t in in primum ascensionem faciet in ludaeam (rationisest enim venientem
eum iterum, illic primum fieri). »Sodoma« autem »ubi dominus eorum crucifixus est« appellatur, sicut et aliquando dictum est popuhim illum et principes eius: »audite verbum domini, principes Sodomorum; adtendite legem dei, plebs Gomorrhae«.

In his traditionibus utetur etiam illud quod dicitur: »rapiemur
in nubibus 870 obviam domino in aerem, et sic semper cum domino erimusf, et dicet: si beati homines in nubibus rapientur in aerem, quid mirum est in nubibus filium dei venire cum virtute et gloria multa ? item nubs obumbrabat populum venientem ex Aegypto. si ista creduntur, quomodo non consequens est domino populi vehicuhim
fieri nubes caelestes, ut sedeat super eis ? si autem recipitur liber, ⁵ qui dicit, quoniam sapientia est, quae »facta est« populo tunc nubis in die et flamma ignis in nocte«, dicet aliquis nubes super quibus videbunt filium hominis venientem, »virtus altissimi« est et »spiritus sanctus«, quae fient ei in nubibus caeli; ut
illis invectus. cum sit ergo fortior et non contemptibilis ratio haec, qui vult quidem secundum utrumque modum suscipere, quae dicuntur, non reprobabit, et si dixerit quis intelligibiles nubes, in quibus veniet filius hominis, sive sanctas et divinas virtutes sive beatissimos prophetas. et dicet, qui secundum et gloriosum verbi adventum futurum
hominibus in consummatione saeculi moraliter confitetur, sicut supra diximus traditum, sed non destruet etiam textum. qui autem dispiciens gloriosum et admirabilem textum loci et sicut »dei amicus« solo spiritali putat consistere verum, ignoscendum esse dicet quasi pueris et parvulis in Christo« eis. qui corporaliter suscipiunt
cum multa autem virtute venit cottidie adanimam omnis creden- tis secundus verbi adventus in nubibus propheticis , id est in scripturis prophetarum
et apostolorum, quae manifestant eum Β (Matthaei) II, 56, 20 An.: ἐν δἐ ἀναγωγῇ ωεφέλαι, ἐφ’ ὧν ἔρχεται ὁ κύριος, αἱ θεῖαι γραφαὶ τὴν ἔνδοξον τοῦ deov λόγου ἐπιδημίαν et in omnibus verbis suis veritatis lumen ostendunt et exorientem eum divinis et super humanam naturam intellectibus suis declarant. sic autem eis, qui intellegunt, manifestatorum dogmatum in prophetis
atque apostolis dicimus apparere etiani gloriam midtam, quae in secundo verbi adventu videtur.