Search the Perseus Catalog for:

← Previous Next →

Ζ΄
VII (Duebn XIII vulg 41 B 10 K 7)

Πότερα χαλεπώτερα νοσήματα, τὰ τοῦ σώματος, ἢ τὰ τῆς ψυχῆς.

Ἄιδεταί τι ἐξ ἀρχαίου ᾆσμα ἐν εὐχῆς μέρει,

ὑγεία πρεσβίστα μακάρων,

μετὰ σοῦ ναίοιμι τὸ λειπόμενον βιοτᾶς.

Ἐρωτῶ δὴ τὸν ποιητὴν τοῦ ᾄσματος, τίνα καὶ οὖσαν τὴν ὑγείαν ταύτην ξύνοικον αὐτῷ ἐλθεῖν παρακαλεῖ κατὰ τὴν εὐχήν.

Ἐγὼ μὲν γὰρ ὑποπτεύω δαιμόνιόν τι εἶναι χρῆμα καὶ εὐχῆς ἄξιον· οὐ γὰρ ἄν εἰκῇ οὐδὲ ἐκ τοῦ
προστυχόντος κατηξιώθη ᾠδῆς, καὶ ἔμεινεν ᾀδόμενον.

³⁴⁵⁶

Εἰ δὲ καὶ τοιοῦτόν ἐστιν, ὁποῖον αὐτὸ ὑποπτεύω εἶναι, ἀποκρινάσθω ἡμῖν ὑπὲρ τοῦ ποιητοῦ ὁ λόγος αὐτός·

δύο γὰρ ὄντοιν ἐν τῇ τοῦ ἀνθρώπου ἁρμονίᾳ, ψυχῆς καὶ σώματος, εἰ μὲν οὐ πέφυκεν ψυχὴ νοσεῖν, ἦν ἂν δήπου τὸ ᾆσμα τοῦτο εὐχὴ σώματος, τοῦ καὶ πεφυκότος
νοσεῖν καὶ ὑγείαν στέργοντος· εἰ δὲ ἀμφοῖν ὁμοίως συγκεκραμένων μὲν πρὸς τὸ κάλλιστον ὑπὸ τῆς φύσεως, ταραττομένων δὲ ὑπὸ τῆς παροινίας τῶν μερῶν, ἐπειδὰν πλεονεκτήσῃ τὶ ἐν αὐτοῖς, ὡς ἐν πόλει δῆμος ἢ τύραννος, κωλύει τὰ ἄλλα καὶ λυμαίνεται
αὐτῶν τῇ συμμετρίᾳ, καλοῦμεν δὲ ἑκατέραν τὴν πλεονεξίαν, τὴν μὲν ψυχῆς, τὴν δὲ σώματος, καὶ πρὸς μὲν αὐτὸ ἑκάτερον ὁμοίως ὑγείας ἐνδεές, πρὸς δὲ τὸ πλησίον | οὐ κατʼ ἰσηγορίαν τάττεται· τὴν ποτέρου αὐτοῖν ⁷⁸συμμετρίαν καὶ σωτηρίαν,

πρεσβίσταν ‖ μακάρων ὀνομάζωμεν;
Ἵνα δὴ καὶ τὴν ἑκατέρου νόσον ἐκ τοῦ ἐναντίου θεασώμεθα, ποτέρᾳ τῷ ἀνθρώπῳ μεῖζον κακόν, φέρε δὴ οὑτωσὶ τὸ πᾶν διαιτήσωμαι.

Ψυχὴ καὶ σῶμα ὁ ἄνθρωπος, τὸ μὲν αὐτοῦ ἄρχον, ⁹¹⁰ τὸ δὲ ἀρχόμενον, ὡς ἐν πόλει ἄρχων καὶ ἀρχόμενος· καὶ ἐστὶν καὶ ὁ ἄρχων πόλεως μέρος, καὶ οἱ ἀρχόμενοι παραπλησίως· πότερον δὴ τῶν μερῶν τούτων πράττον

κακῶς λυμαίνεται τῇ πόλει; Νοσείτω δῆμος ἐν δημοκρατίᾳ.
ἀλλὰ Περικλῆς ὑγιαίνων, ἄρχων ἀγαθός, ἐπανορθοῖ τὴν τοῦ δήμου νόσον· νοσείτω Συρακοσίοις Διονύσιος τυραννικὴν νόσον, ἀλλʼ ὁ δῆμος ὑγιαίνων ἐξασθενεῖ πρὸς τὴν σωτηρίαν.

Βούλει δὴ τὸ μὲν σῶμα εἶναι σοι οἷον δῆμον, τὴν δὲ ψυχὴν ὥσπερ δυνάστην;
θέασαι τοίνυν, καὶ παράβαλε τὴν εἰκόνα.

Ὁ δῆμος πλέον ἢ ὁ ἄρχων, καὶ τὸ σῶμα πλέον ἢ ἡ ψυχή· δῆμος ἔμπληκτον, καὶ τὸ σῶμα ὅμοιον· δῆμος πολυμερὲς καὶ πολύφωνον καὶ πολυπαθές, 〈καὶ τὸ σῶμα πολυμερὲς καὶ πολύφωνον καὶ πολυπαθές·〉 δῆμος ἐξ ἀνομοίων
πολλῶν καὶ παντοδαπῶν συγκεκραμένον, καὶ τὸ σῶμα ἐξ ἀνομοίων πολλῶν καὶ παντοδαπῶν συγκεκραμένον· δῆμος χρῆμα ὀξὺ ἐν ὀργαῖς, ἰσχυρὸν ἐν ἐπιθυμίαις, ὑγρὸν ἐν ἡδοναῖς, δύσθυμον ἐν λύπαις, ¹¹¹²¹³ χαλεπὸν ἐν θυμοῖς·

ταὐτὰ καὶ σώματος πάθη, καὶ γὰρ ἐπιθυμητικόν, καὶ αἰτητικόν, καὶ φιλήδονον, καὶ ὁρμητικόν.

Φέρε, καὶ τὸν ἄρχοντα τῷ ἄρχοντι εἰκάζωμεν.

Ἄρχων ἐν πόλει προστακτικώτατον, καὶ τιμιώτατον, καὶ ἰσχυρότατον, ψυχὴ ἀνθρώπῳ προστακτικώτατον,
καὶ τιμιώτατον, καὶ ἰσχυρότατον·

ἄρχων τῇ φύσει φροντι στικώτατον, καὶ λογιστικώτατον, τὸ δὲ αὐτὸ ¹⁴ καὶ ἡ ψυχή·

ὁ ἄρχων αὐτεξούσιον, καὶ ἡ ψυχή. Τούτων τοίνυν οὕτως ἐχόντων, τὴν ποτέρου νόσον χαλεπωτέραν φήσομεν, καὶ ἐν ἀνθρώπῳ, καὶ ἐν πόλει; οὐ
τὸ κρεῖττον νοσοῦν ἀνιαρότερον τῷ ὅλω; δῆμος μὲν γὰρ κάμνων, ὑγιαίνοντος ἄρχοντος, ἐν ἐλευθέρᾳ τῇ πόλει νοσεῖ· ἄρχοντος δὲ νοσοῦντος, δουλεία πόλεως. Συνελόντι δʼ εἰπεῖν, ψυχὴ σώματος τιμιώτερον·

τὸ δὲ τοῦ τιμιωτέρου ἀγαθόν, μεῖζον· τὸ δὲ τῷ μείζονι
ἀγαθῷ ἐναντίον, μεῖζον κακόν· ἀγαθὸν δὲ μεῖζον ὑγεία ψυχῆς ὑγείας σώματος· μεῖζον οὖν κακὸν νόσος ψυχῆς νόσου σώματος.

Ὑγεία μὲν σώματος τέχνης ἔργον, ὑγεία δὲ ψυχῆς, ἀρετῆς ἔργον· νόσος ψυχῆς μοχθηρία, νόσος σώματος δυστυχία· ἑκούσιον ἡ μοχθηρία, ἀκούσιον ἡ
δυστυχία· ἐλεεῖται τὰ ἀκούσια, μισεῖται τὰ ἑκούσια· ¹⁵¹⁶ τὰ ἐλεούμενα βοηθεῖται, τὰ μισούμενα κολάζεται· τὰ βοηθούμενα μέτρια, τὰ κολαζόμενα χείρω.

Πάλιν αὖ τὴν ὑγείαν ἐφʼ ἑκατέρου σκόπει. μὲν πάντων ἀδεής, ἡ δὲ πάντων ἐνδεής· ἡ μὲν εὐδαιμονίαν
χορηγεῖ, ἡ δὲ ποθίζεται· ἡ μὲν ἄμοιρος κακοῦ, ἡ δὲ ἐπισφαλὴς εἰς μοχθηρίαν· τῇ μὲν ἀέναος ὑγεία, τῷ δὲ ἐφήμερος· τῇ μὲν βέβαιος, τῷ δὲ ἄστατος· τῇ μὲν ἀθάνατος, τῷ δὲ θνητή. Σκόπει καὶ τὰς νόσους·

νόσος σώματος εὐαπάλλακτος τῇ τέχνῃ, νόσος ψυχῆς δυσμετάβλητος
τῷ νόμῳ· ἡ μὲν τὸν ἔχοντα ἀνιῶσα ποιεῖ πρὸς τὴν ἴασιν εἰκτικώτερον, ἡ δὲ ἐξαναλοῦσα τὸν ἔχοντα, ὑπερορᾶν τῶν νόμων παρασκευάζει· τῇ μὲν βοηθοῦσιν θεοί, τὴν δὲ μισοῦσιν· πόλεμον οὐ κινεῖς ‖ διὰ νόσον¹⁷ σώματος, διὰ δὲ ψυχῆς νόσον οἱ πολλοὶ πόλεμοι·

οὐδεὶς
νοσῶν τὸ σῶμα συκοφαντεῖ, ἢ τυμβωρυχεῖ, ἢ ληΐζεται, ¹⁸ἤ τι ἄλλο δρᾷ κακὸν μέγα· | νόσος σώματος ἀνιαρὸν τῷ ἔχοντι· νόσος ψυχῆς ἀνιαρὸν καὶ τῷ πλησίον.

Θέασαι τὸ λεγόμενον ὡδὶ σαφέστερον ἐπὶ πολιτικῆς εἰκόνος.

Ἀθήνησιν ἐν δημοκρατουμένῃ πόλει, καὶ
ἀκμαζούσῃ πλήθει ἀνδρῶν καὶ μεγέθει ἀρχῆς καὶ δυνάμει ¹⁹²⁰ χρημάτων καὶ εὐπορίᾳ στρατηγῶν, ὑπὸ Περικλεῖ δυναστεύοντι, λοιμὸς ἐμπεσών, ἐξ Αἰθιοπίας ἀρξάμενος, καὶ καταβὰς διὰ τῆς βασιλέως γῆς, καὶ τελευτήσας ἐκεῖ, καὶ ἱδρυθεὶς αὐτόθι, ἔφθειρε τὴν πόλιν.

συνεπελάμβανεν δὲ τῇ τοῦ κακοῦ ἐπιδημίᾳ καὶ ἐκ Πελοποννήσου
πόλεμος.

Δῃουμένης δὲ τῆς γῆς, καὶ φθειρομένης τῆς πόλεως, καὶ ἀναλισκομένων τῶν σωμάτων, καὶ μαραινομένης τῆς δυνάμεως, καὶ ἀπαγορεύοντος τῇ πόλει τοῦ σώματος, εἷς ἀνήρ, οἷον ψυχὴ πόλεως, ὁ Περικλῆς ἐκεῖνος, ἄνοσος καὶ ὑγιὴς μένων, ἐξώρθου
τὴν πόλιν καὶ ἀνίστη, καὶ ἀνεζωπύρει, καὶ ἀντετάττετο τῷ λοιμῷ καὶ τῷ πολέμῳ.

Θέασαι δὴ καὶ τὴν δευτέραν εἰκόνα. Ὅτε μὲν ὁ λοιμὸς ἐπέπαυτο, καὶ τὸ πλῆθος ἔρρωτο, καὶ ἡ δύναμις ἤκμαζεν· τότε δὴ τὸ ἀρχικὸν μέρος τῆς πόλεως ἐνόσει νόσον δεινὴν καὶ ἐγγύτατα
μανίᾳ, καὶ κατελάμβανεν τὸ πλῆθος, καὶ τὸν δῆμον συννοσεῖν προσηνάγκαζεν.

Ἦ γὰρ οὐχ οὗτος ὁ δῆμος καὶ Κλέωνι συνεμαίνετο, καὶ Ὑπερβόλῳ συνενόσει, καὶ Ἀλκιβιάδῃ συνεφλέγετο, καὶ τελευτῶν τοῖς δημαγωγοῖς συνετήκετο, καὶ συνεσφάλλετο, καὶ συναπωλλύετο, ἄλλου
ἄλλοσε τὴν δειλαίαν καλοῦντος, (Γ 130) δεῦῤ ἴθι, νύμφα φίλη, ἵνα θέσκελα ἔργα ἴδηαι; ²¹²²²³ Καὶ δείκνυσι μὲν Ἀλκιβιάδης Σκελίαν,

δείκνυσι δὲ Κλέων Σφακτηρίαν, καὶ ἄλλος ἄλλην γῆν ἢ θάλατταν, ὡς πυρετιῶντι πηγὰς καὶ φρέατα.

Ταῦτά ἐστιν ὑμῶν, ὦ ²⁴πονηροί, τὰ θέσκελα | ἔργα; φθορὰ καὶ ἀνάστασις,
καὶ κακῶν ἀκμή,

καὶ φλεγμονὴ νόσου; Τοῦτο δύναται καὶ ψυχῆς νόσος πρὸς σώματος νόσον παραβαλλομένη. Νοσεῖ σῶμα, καὶ ταράττεται, καὶ φθείρεται·

ἀλλʼ ἐὰν ἐπιστήσῃς αὐτῷ ψυχὴν ἐρρωμένην, ἀμελεῖ τῆς νόσου, καὶ ὑπερφρονεῖ τοῦ κακοῦ· ὡς Φερεκύδης ὑπερεφρόνει
ἐν Σύρῳ κείμενος, τῶν μὲν σαρκῶν αὐτῷ φθειρομένων, τῆς δὲ ψυχῆς ἑστώσης ὀρθῆς, καὶ καραδοκούσης τὴν ἀπαλλαγὴν τοῦ δυσχρήστου τούτου περιβλήματος.

Φαίην δʼ ἂν ἔγωγε, οὐδὲ ἀκούσῃ εἶναι τῇ γενναίᾳ
ψυχῇ φθορὰν σώματος· οἷον εἰ καὶ δεσμώτην ἐννοήσαις ὁρῶντα σηπόμενον καὶ διαρρέον τὸ τειχίον τοῦ δεσμωτηρίου, ἀναμένοντα τὴν ἔκδυσιν καὶ τὴν ἐλευθερίαν τοῦ Ἑρμοῦ, ἵνα ἐκ πολλοῦ καὶ ἀφεγγοῦς ²⁵²⁶²⁷ ζόφου, οὗ τέως κατορώρυκτο, ἀναβλέψῃ πρὸς τὸν αἰθέρα, καὶ ἐμπλησθῇ λαμπροῦ φωτός· ἢ οἴει ἄνδρα ἠσκημένον καλῶς καὶ διαπεπονημένον τῷ σώματι ταραχθῆναι ἂν τῶν χλανιδίων αὐτῷ διαρρηγνυμένων· ἀλλʼ οὐκ ἂν ἀπορρίψαι αὐτὰ ἄσμενον, καὶ παραδοῦναι
τὸ σῶμα τῷ ἀέρι, γυμνὸν γυμνῷ, φίλον φίλῳ, ἐλεύθερον

ἐλευθέρῳ; Τί οὖν ἄλλο ἡγεῖ τῇ ψυχῇ εἶναι τὸ ²⁸δέρμα τοῦτο καὶ τὰ ‖ ὀστᾶ καὶ τὰς σάρκας; χλανίδια ἐφήμερα, καὶ ῥακία ἀσθενῆ καὶ τρύχινα·

ταῦτα καὶ σίδηρος διαρρήγνυσιν, καὶ πῦρ τήκει, καὶ ἕλκη ἐπινέμεται.

Ἡ μὲν οὖν ἀγαθὴ ψυχὴ καὶ διαπεπονημένη καὶ ἠσκημένη ἀμελεῖ, καὶ ὡς τάχιστα ἐφίεται γυμνωθῆναι· ὥστε κἂν ἐπιφθέγξαιτό τις τῷ γενναίῳ ἀνδρί, νοσοῦντα τῷ σώματι θεασάμενος, τὸ τοὐ Ὀδυσσέως ἐκεῖνο,

²⁹

οἵην ἐκ ῥακέων ὁ γέρων ἐπιγουνίδα φαίνει·

Ἡ δὲ δειλὴ ψυχὴ κατορωρυγμένη ἐν σώματι, ὡς ἑρπετὸν | νωθὲς εἰς φωλεόν, φιλεῖ τὸν φωλεόν, καὶ οὐδεπώποτε θέλει ἀπαλλαγῆναι αὐτοῦ, οὐδὲ ἐξερπύσαι, ἀλλὰ ³⁰ καιομένῳ συγκάεται, καὶ σπαραττομένῳ συσπαράττεται, καὶ ἀλγοῦντι τῷ σώματι συναλγεῖ, καὶ βοῶντι συμβοᾷ.
³¹³²³³

³⁴

Ὦ ποῦς, ἀφήσω σε;

ὁ Φιλοκτήτης λέγει. Ἄνθρωπε, ἄφες, καὶ μὴ βόα, μηδὲ λοιδοροῦ τοῖς φιλτάτοις, μηδὲ ἐνόχλει τὴν Λημνίων γῆν.

³⁵

Ὦ θάνατε παιάν·

εἰ μὲν ταῦτα λέγεις ἀλλαττόμενος κακὸν κακοῦ, οὐκ ἀποδέχομαι τῆς εὐχῆς·

εἰ δὲ ἡγεῖ τῷ ὄντι τὸν θάνατον παιᾶνα εἶναι καὶ ἀπαλλακτὴν κακοῦ καὶ ἀπλήστου καὶ νοσεροῦ θρέμματος, ἡγεῖ καλῶς· εὔχου, καὶ κάλει τὸν
παιᾶνα.

Καὶ δὴ φέρων με ὁ λόγος εἰς παράδειγμα ἐμβέβληκεν σαφέστερον οὗ πάλαι ποθῶ ἐνδείξασθαι ὑμῖν

Ἐν γὰρ τοῖς Ἀχαιοῖς τότε ἦν που σώματα μυρία, ³⁶ ὅσσα τε φύλλα καὶ ἄνθεα γίνεται ὥρῃ,
ὑγιῆ πάντα, ἄνοσα, καὶ ἰσχυρά, καὶ ἄρτια, τῷ τῶν πολεμίων τείχει περιχεόμενα ἐν δεκαέτει χρόνῳ ἐπέραινεν οὐδέν, οὐχ ὁ Ἀχιλλεὺς διώκων, οὐχ ὁ Αἴας μένων, οὐχ ὁ Διομήδης ἀναιρῶν, οὐχ ὁ Τεῦκρος τοξεύων, οὐχ ὁ Ἀγαμέμνων βουλευόμενος, οὐχ ὁ Νέστωρ ³⁷³⁸³⁹ λέγων, οὐχ ὁ Κάλχας μαντευόμενος, οὐχ ὁ Ὀδυσσεὺς σοφιζόμενος, Ἀλλʼ ὁ θεὸς λέγει·

‘Ὦ καλὰ καὶ γενναῖα γῆς Ἑλλάδος θρέμματα, μάτην πονεῖτε, μάτην διώκετε, κενὰ τοξεύετε, κενὰ βουλεύεσθε· οὐ γὰρ ἂν ἄλλως ἕλοιτε τουτὶ τὸ τεῖχος, πρὶν ὑμῖν ἐπίκουρος ἔλθῃ
ψυχὴ μὲν ἐρρωμένη, σῶμα δὲ νοσοῦν, ὀδωδὸς καὶ χωλεῦον, καὶ διαβεβρωμένον ὑπὸ τῆς νόσου.

’Οἱ δὲ ἐπείσθησαν τῷ θεῷ, καὶ ἤγαγον ἐκ Λήμνου σύμμαχον, ψυχὴν μὲν ὑγιᾶ, σῶμα δὲ νοσοῦν.

Εἰ δὲ βούλει, σκέψαι μεταλαβὼν τῆς ψυχῆς νόσον
ἐν σώματι ὑγιεινῷ

Νοσεῖ ψυχὴ τὴν ἡδονῆς νόσον, τήκεται, καὶ μαραίνεται· τί χρήσῃ τῷ νοσοῦντι; τίς ὄνησις σώματος τοιαύτῃ ψυχῇ; Σαρδανάπαλλος νοσεῖ οὐχ ὁρᾷς ὡς | καὶ ἐπὶ τὸ σῶμα αὐτῷ τὸ κακὸν ἔρχεται; ⁴⁰ ἐντρίβεται ὁ δύστηνος, καὶ λεαίνεται, καὶ τὼ ὀφσυντήκεται,
καὶ οὐκ ἀνεχόμενος τὴν νόσον, ἐπὶ πῦρ ἦλθεν.

Νοσεῖ Ἀλκιβιάδης· πῦρ αὐτὸν ἐπινέμεται ⁴¹ ‖ πολὺ καὶ ἄγριον, καὶ τοὺς λογισμοὺς ἐπιταράττει ἐγγύτατα μανίας, καὶ περιφέρει πανταχοῦ, ἀπὸ μὲν Λυκείου ἐπὶ τὴν ἐκκλησίαν, ἀπὸ δὲ τῆς ἐκκλησίας
ἐπὶ τὴν θάλατταν, ἀπὸ δὲ τῆς θαλάττης ἐπὶ Σικελίαν, κἀκεῖθεν εἰς Λακεδαίμονα, εἶτα παρὰ τοὺς Πέρσας, καὶ ἀπὸ Περσῶν ἐπὶ Σάμον, καὶ ἀπὸ Σάμου ἐπὶ τὰς Ἀθήνας, καὶ ἐπὶ τὸν Ἑλλήσποντον αὖθις, καὶ πανταχοῦ.

Νοσεῖ ⁴²⁴³ Κριτίας νόσον πικρὰν καὶ παντοδαπήν, καὶ οὐκ ἰάσιμον, οὐδὲ ἀνασχετὴν τῇ πάσῃ πόλει.

Καίτοι τούτοις τὰ σώματα ὑγιῆ καὶ ἄρτια· ἁβρὸς μὲν γὰρ ὁ Σαρδανάπαλλος, καλὸς δὲ ὁ Ἀλκιβιάδης, ἰσχυρὸς δὲ ὁ Κριτίας·

ἀλλὰ τὴν ὑγείαν ἐπὶ τούτων μισῶ. Νοσείτω Κριτίας, ἵνα μὴ τυραννῇ· νοσείτω Ἀλκιβιάδης, ἵνα μὴ ἐπὶ Σικελίαν Ἀθηναίους ἄγῃ· νοσείτω Σαρδανάπαλλος (βέλτιον γὰρ αὐτῷ διὰ νόσον κεῖσθαι μᾶλλον ἢ διὰ ἡδονήν), μᾶλλον δὲ φθειρέσθω πᾶς, ὅτῳ ἐπιρρεῖ

ἀέναος πονηρία. Ὥσπερ γὰρ τὰ ἐρπηστικὰ τῶν ἑλκῶν τοῖς σώμασιν ἐμπεσόντα πρόσω νέμεται, καὶ τοῦ ὑγιαίνοντός τι ἀεὶ προαπόλλυσιν, καὶ πρὸς τὰς ἰάσεις ἀγριαίνει, ἕως ἂν ἡ τέχνη τὴν κρηπῖδα καὶ τὴν ἕδραν τοῦ νοσήματος ἐκτέμῃ· ὡς δὲ καὶ ὅτῳ ὕπουλος καὶ
διαβεβρωμένη καὶ σαθρὰ οὖσα ἡ ψυχὴ ἐπινέμεται

πρόσω τὲ καὶ τὰ πλησίον ἀεὶ καταλαμβάνει, ἐκτμητέον δὴ αὐτῆς καὶ ἀφαιρετέον τὰς δυνάμεις τῶν σωμάτων, ὡς λῃστοῦ χεῖρας, ὡς ἀκολάστου ὀφθαλμούς, ὡς λίχνου ⁴⁴⁴⁵⁴⁶ γαστέρα.

Κἂν γὰρ ἐπιστήσῃς τῇ νόσῳ δικαστὰς καὶ δεσμωτήρια καὶ δημίους, τὸ κακὸν φθάνει, καὶ ἕρπει, καὶ προ | λαμβάνει·

ἀμήχανος γὴρ ἡ πονηρίας ὀξύτης, ⁴⁷ ἐπειδάν ἅπαξ ἤθει ψυχῆς ἐμπεσοῦσα ἐπιλάβηται ὕλης πονηρᾶς, καὶ ἐξουσίας ἀδεοῦς, καὶ ἀνεπιτιμήτου τόλμης.

Dialexeis. Maximus of Tyre. ed. Hermann Hobein. United States. 2017.

Funding provided by Harvard Library Arcadia Fund.

Current edition First1KGreek

Dialexeis (Greek) (Maximus of Tyre. Maximi Tyrii philosophumena. Hobein, Hermann, editor. Leipzig: Teubner, 1910.)

Notes on the current edition

Dialexeis

1. ια΄

2. (Ariphro Sicyon. ap. Athenaeum 702 a. b)

3. 11 ἐρωτῶ sq. ut or. 22. 1 c ‖ 15 ἔμεινεν ᾀδόμενον cf. Lucian pro la ps. 6 (733) ἵνα σοι μὴ τὸ γνωριμώτατον ἐκεῖνο καὶ πᾶσι διὰ στόματος λέγω ‘ὑγίεια’ sq. etiam Athen. XV 702 a

4. 2 τῆς 〈ποιμενικῆς〉 ἐπιστήμης ἀπολελειμμένοι Reiske ‖ 3 μου- σικήν om. MN φα(δ) dissertationis finem mutilum esse suspicatur Markl. asteriscis indicat Duebn

5. Codices RBMN φ (= Paccius) α (= Stephanus); H (teste Davisio)

6. 4 Z R! ‖ 6 in muge ια΄ R! | πότερα — 7 ψυχῆς RB (om. 7 τὰ) MZ (adiect. ιγος teste Schenkl) N (add. verb. τοῦ αὐτοῦ) αφ (adiect. λόγος μα΄) ‖ 9 ὑγίεια MN α(δ) et ita Lucianus ‖ 10 σεῦ (e Luciano) Δ | νέοιμι RM et libri Luciani teste Davisio βιοτῆς B ‖ 11 δὴ] δὲ B ‖ 12 αὑτῷ α(θ) | κατὰ om. MN α(δ) 13 τῇ εὐχῇ α(δ) | εἶναι om. MN α(δ) ‖ 15 ἠξιώθη B

7. 42b

8. Ed. Duebn. p.48

9. 2 ἀποκρινάσθω sq. ut lupiter or. 11. 6 e Anaxagoras or. 16. 2 a similia ‖ 3. 4 ψυχῆς καὶ σώματος vi. infra § II a ‖ 8 ταραττομένων sq. vi. or. 39. 2 b ταραχή etiam or. 10. 2 a et quae ibi adnotavi; or. 8. 7 d ‖ 19 ψυχὴ καὶ σῶμα sq. vi. etiam or. 28. 2 e sq cf. Plat. Phaed. 79 e Tim. 34 c Themist. 26. 321 b π. ἀρετῆς 24 lambl. protr. 7 idem ap. Stob. flor. 6. 16 Stob. ecl. l 357 (Aisarae) flor.

10. 4 εἰ μὲν οὖν οὐ (οὖν lineola del.) R! | πέφυκεν (ν del. man. poster) R! ‖ 5 εὐχῆς RB inde ortum quod litt. σ verbo Τεργονοϲ inter lineas adposita errore cum supraposito εὐχὴ coniuncta est 6 ὑ γείαν στέργοντος Hob. ὑγειατερωννος ὑγείᾳ ράονος MN φα (θ) ὑγείας ἐρῶντος Dav. (Duebn.) ὑγιαίνειν BB unde ὑγιαίνειν ῥᾴονος (vel ὑγείᾳ ῥ. γίνεσθαι)Duk. ὑγείᾳ ῥᾷον ἔχειν Keiske ‖ 9 τί ἐν 10 λυμαἰ-νεται R! ‖ 11 αὐτῶ N αὐτοῦ Mα(δ) | τὴν (post ἑκατέραν) om. Ϛ (δΔ) 13 αὐτὸ α(θ) τὸ B ‖ 14 ποτέραν N προτέραν α(δ) αὐτῶν MNα(δ) ‖ 15 16 ὀνομάζομεν α corr. Steph. ‖ 18 οὕτω MN α(δ) | διαιτήσωμεν MN φα!(δ) ‖ 19 αὐτῷ α αὐτῶν δ

11. 6. 15 (Eusebii) ecl. l 367 (stoicorum) Diels dox. 463 lulian. IV 142 d VI 190 b Stob. ecl l 164 (Chrysippi) Plut. n. posse suav. 14 Simpl. in Epict. man. 81 et 85

12. 1 ὡς ἐν πόλει sq. cf Varro (Norden ann. Fleck. 18. 277) 5 Περικλῆς sq. vi. or. 23. 3 f; 27. 6 c ‖ 9 οἶον δῆμον vi. or 11 7 f (ὁ νοῦς δημαγωγηθεὶς) or. 11. 10 g οὐ μᾶλλον sq. or. 16 4 g οἶον sq. or. 37. 3 a etiam or. 27. 6 d ‖ 12 ἔμπληκτον . . σῶμα vi. or. 16. 4 g; 37. 2e etiam or. 10. 5 a | πολυμερὲς καὶ πολυπαθὲς καὶ πολύφωνον = or. 27. 6 b ; 39. 2 c νῦν δὲ sq. etiam or 16. 4 g

13. 3 πότερον (ν in ras.) R! | πρᾶττον Duebn. ‖ 5 ἄρχων ἀγα- θὸς ὑγιαίνων B ‖ 6 Συρακοσίοις (cf Crönert mem. gr Hercul 94 adn. 4) Συρακουσίοις uti semper fere cett (δ Δ) ὁ Συρακούσιος Markl. ‖ 9 εἶναί Ϛ (δ Δ) | δικαστήν N ‖ 10 παράβαλλε Bα (θ) 13. 14 〈καὶ τὸ σῶμα — πολυπαθές〉 add Markl (lac. indicat Duebn.) ‖ 1 συγκεκραμένον om. Δ ‖ 15. 16 καὶ τὸ σῶμα — 16 συγκεκραμένον om. BMN α(δ) ‖ 17 ἐν ὀργαῖς, ἰσχυρὸν om. M | ὀργαῖς] ὁρμαῖς Markl.

14. 43a

15. 5 ψυχὴ . . τιμιώτατον vi. or. 40. 5 h et c ‖ 14 συνελόντι sq. vi or. 28. 4 d cf. Themist. π. ἀρετῆς 24 lambl. protr. 7 vi. etiam or. 40. 2 f vers. finem et 5 h

16. 2 ἰτητικόν Dav. λυπητικόν Reiske | ὀργητικόν Reiske ‖ 3 καὶ τὸν ἄρχοντα] τὴν ψυχὴν B ‖ 5 ψυχὴ — 6 ἰσχυρότατον om. MN φα(δ) |〈ἐν〉 ἀνθρώπῳ Dav.2 Markl. (Duebn.) ‖ 7 φρον- τιστικώτατον (τα in ras.) R! ‖ 9 ποτέραν α(δ) ‖ 11 τὸ in ras. R! νοσοῦν (νο in ras.) R! | ἀνιαρώτερον ϛ(δ) ‖ 12 κάμνων, μὴ ὑγιαί- νοντος φ („sub principe minime firmo“ σ2) |ἐλευθερίᾳ MN α(δ) 12. 13 τῇ πόλει — 13 πόλεως om. MN α(δ) ‖ 13 ἄρχοντος γὰρ φ? („morbus etenim principias“ σ2) ‖ 15 τιμιώτερον (om. τοῦ) MN α(δ) μεῖζον 〈ἀγαθὸν·〉 τὸ Markl. ‖ 20 ἑκούσιον (et ἀκούσιον) ν in ras. R!

17. Ed. Duebn. p.49

18. 43b

19. 17 νόσος — πλησίον n

20. 4 ἀδεής] ἀνενδεής α(δ) | εὐδαιμονίᾳ α(δ) corr markl. ‖ 5 πο- θίζεται Hob. πορίζεται codd. unde 〈κακοδαιμονίᾳ (-ίαν)〉 πορ. αδ (φ Δ) ‖ 6 ἀένναος Ϛ (δ) ‖ 7 (et 8) τῇ δὲ bis (pro τῷ δὲ) α(δ) ‖ 8 σκόπει (ει in ras.) ‖ 11 ἴασιν (ιν in ras.) R! | εἰκτικώ- τερον] ἰασιμώτερον MN α(δ) unde στασιμώτερον Markl. ‖ 12 τὸν νόμον B ‖ 13 πόλεμον οὐ κινεῖς διὰ νόσον Hob. πόλ. οὐκ εἶναι νόσον RMN πόλ. οὐκ εἶναι διὰ νόσ. φα(θ) πόλ. οὐκ εἶδε (οἶδε) νόσος H(B) πόλ. οὐ κινεῖ νόσος Orelli (Duebn.) πόλ. οὐδεὶς κινεῖ διὰ νόσ. Reiske πόλεμος οὐκ ἔστι διὰ νόσ. Steph. πόλεμοι οὐκ εἰσὶ δ. ν. Markl. πόλεμον οὐκ ἐγείρει νόσος Dav. πολεμεῖν οὐκ ἔνι διὰ νόσ. Schenkl ‖ 15 τοιχωρυχεῖ Heins ‖ 16 μέγα 〈·ψυχῆς ταῦτα τὰ νοσήματα〉· νόσος Reiske lac. ind. Duebn. ‖ 18 ὧδε α(δ)

21. 2 λοιμὸς . . . ἐξ Αἰθιοπίας ἀρξάμενος vi. or. 41. 3 a etiam or. 13. 9 c ‖ 6 δῃουμένης sq. cf. similiter Himer. 9. 3 ‖ 17 ἦ γὰρ sq. vi. or. 27. 6 d 21 τὴν δειλαίαν ═ or. 27. 6 d

22. 3 καταβὰς — 4 ἐκεῖ v (: τελευτήσας)

23. 11 ἀντετάτ ÷ τετο ‖ 12 τῷ πολέμῳ] τῇ πόλει B |δὴ] δὲ nescio unde Δ° ‖ 13 μὲν λοιμὸς (suprascr. ὁ) R! | ἐπέπαυστο α(θ) ἐπαύσατο B ‖ 14 τόδὴ (suprascr. τε) R! ‖ 16 μανίας N α(δ Δ) ‖ 17 προσηνάγκαζεν (cum R!) BM | ἢ MN α ‖ 20 συν- απωλλύετο HB(Δ°) συναπώλλετο R unde συναπώλλυτο Steph. (Duebn.) συναπώλετο M α (δ) | ἄλλον MN φα (δ) ‖ 21 ἄλλοτε nescio unde Δ καλοῦντος πόλιν Markl.

24. 44a

25. 1 Ἀλκιβιάδης Σικελίαν vi. or. 11. 6 d ἐπιθυμῶ sq et quae ibi adnotavi ‖ 3 πυρετιῶντι vi. or. 3. 6 a; 25. 5 e ὥσπερ aq. ‖ 15 οἷον sq. cf. Lucian. catapl. 2 παῤ ἡμῖν (scil. ἐν Ἅιδου) ἀσφόδελος μόνον . . . τὰ δὲ ἄλλα ζόφος καὶ ὁμίχλη καὶ σκότος, ἐν δὲ τῷ οὐρανῷ φαιδρὰ πάντα . . . καὶ παῤ ἡμῶν ἀνίπταται (scil. Ἑρμῆς) καθάπερ ἐκ δεσμωτηρίου τινὸς ἀποδιδράσκων aq.

26. 3 ταῦτά — 5 νόσου v (: ἀνάστασις) ‖ 9 ὡς Φερεκύδης — 12. 13 περιβλήματος p

27. 3 πυρετιῶντι Schenkl πυρέττων codd. unde πυρέττοντι φα(δ Δ) ‖ 4 φθορὰ καὶ om. v ‖ 5 αὐχμή v ‖ 7 φθείρεται (ει in ras.) R! | ἂν α(θ) ‖ 9 ὡς] ὁ p | ὑπερφρονεῖ om. p. ‖ 10 ἐν σορῷ MN φ ἐν τῇ σορῷ α(δ) | κείμενος 〈καὶ νοσῶν ὑπερεφρόνει〉 τῶν p | αὐτῶν p αὐτοῦ MN | διαφθειρομένων p ‖ 14 ἀκούσῃ Markl. (Duebn.) ἀκούσης codd. (ἀκούσαι BH) ἄκουσαν Dav. ἀκούσῃ ἂν Reiske ‖ 18 Ἑρμοῦ Hob. cum R (ἐρμοῦ) cf. Lucian catapl. 2 ἕρματος B εἱργμοῦ cett. (δΔ) 〈ἀπὸ τοῦ〉 εἱργμοῦ Reiske ἀφ÷ εγγοῦς R!

28. Ed. Duebn. p.50

29. (σ 73)

30. 44b

31. 6 ἀέρι φίλος ut Diogenes vi. or. 36. 5 e cf. Dio Chrys. 6. 14 | ἐλεύθερον ut Diogenes vi. or. 36. 5 b et c cf. Lucian. vit. auct. 7 De- mon. 3 Diog ep. 7 ‖ 8 χλανίδια sq. cf. Seneca ep 92 12 ‖ 11 ἡ μὲν οὖν sq vi. or. 10. 9 e ‖ 16 ψυχὴ κατορωρυγμένη ἐν σώματι vi. or. 10. 1 f nam σῆμα τινές φασιν τὸ σῶμα εἶναι τῆς ψυχῆς cf. Plat. Grat. 400 b Gorg. 493 a Philo. all. leg. 1 Sext. Κmp. hyp. III 230 lulian. VI 189 c | ὡς ἑρπετὸν sq. vi. or. 27. 5 h etiam or. 10 5 g ‖ 20 βοῶντι συμβοᾶ vi. or. 27 5 h

32. 7 τί οὖν — 9 ἀσθενῆ v (: ἐφήμερος) | τί οὖν — 10 ἐπινέμεται n

33. 4 (cf. 10) διαρηγνυμένων R! ‖ 6 ψιλὸν ψιλῷ Combes ‖ 7 οὖν ἂν ἄλλο n ‖ 8 〈ἢ〉 χλανίδια Bφα (δ Δ) sed vi. p. 5 19 28 3; 45. 20 al. ‖ 9 τρίχινα MNn α(δ) ‖ 14 τὸ (ante τοῦ) om. MN α(δ) τὸ 〈περὶ〉 Dav ‖ 19 συγκαίεται α(θ) ‖ 20. p. 83. 1 συμβοᾶς ὁ ποῦς R! (pr. man. corr.) B

34. (Nauck Trag. grasec. fr. 254)

35. (Nauck Trag.graec. fr. 255)

36. (B 468)

37. 2 ὁ φιλοκτήτης scil Aeschyli ‖ 5 ὦ θάνατε παιὰν ἰατρὸς μόλοις sq. Plut. Cons. ad Apoll. 10 ‖ 6 7 οὐκ ἀποδέχομαι sq rhe- torice ut or. 4. 7 d; 12. 4 b et 9 d al. ‖ 7 τὸν θάνατον sq. vi. or. 41. 5 f etiam or. 22. 7 h ‖ 8 ἀπαλλακτὴν κακοῦ cf. Plat. Axioch.
b ‖ 9.10 κάλει τὸν παιᾶνα cf. Plat. Phaed. 64 b ‖ 16 ἐν δε- καέτει χρόνῳ cf. lsocr. panegyr. 83 ‖ 17. 18 ὁ Ἀχιλλεὺς διώκων — ὁ Τεῦκρος τοξεύων ═ or. 23.1 d

38. 15 τῷ τῶν — p. 84. 2 σοφιζόμενος p ‖ 17 οὐχ ὁ Ἀχιλλεὺς — p. 84. 2 σοφιζόμενος n

39. 15 ποιᾶν RB ‖ 9 καλῶς] καλὸν B ‖ 14 ὅσα MN | φῦλλα 15 〈οἱ Ἕλληνες〉 τῷ p ‖ 16 πολέμων R! (pr man. corr.) τρώων p περιεχόμενα α(δ) | ἑνδεκαέτει α(δ) ἐνναέτει Dav (Oxoniensis) ἐπέραινεν — 18. 19 τοξεύων om. ἐπέραινον p

40. 45a

41. Ed. Duebn. p.41

42. 13 Σαρδανάπαλλος sq vi. or. 32 9 b ‖ 17 νοσεῖ Ἀλκιβιάδης sq vi. or. 6. 6 d sq. ‖ 24 p. 85. 1 νοσεῖ Κριτίας sq. vi. or. 3.8 l

43. 1 οὐκ Ὀδυσσεὺς B ‖ 3 θρέματα R! ‖ 7 διαβεβρωμένον (βε in ras.) R! ‖ 10 μεταβαλὼν Markl. (Duebn.) sed vi. p. 45. 17 | 11 ὑγιεῖ B | ἡδονὴν B ‖ 13 τοιαύτη ψυχὴ B | Σαρδανάπαλος ϛ (δ Δ°) ‖ 14 καὶ (ante ἐπὶ) om. B |ἐπὶ τὸ σῶμα αὐτὸ Markl. 20 Λυκίου R

44. 3 ἁβρὸς ὁ Σαρδανάπαλλος quem et γυναικεῖον Luc. d. mort. 2. 20. 2 et θῆλυν idem lupp. conf. 16 (639) 4 καλὸς . . ὁ Ἀλ- κιβιάδης vi. or 39. 5 f cf. Plat. Alc. I 113 b 10 ὥσπερ γὰρ sq. vi. or. 12. 8 c

45. 9 φθειρέσθω — 16 καταλαμβάνει n | φθειρέσθω — p 86. 5 τόλμης p (om. tamen 16 ἐκτμητέον — p. 86. 3 προλαμβάνει)

46. 2 πάσῃ τῇ πόλει α(δ) πάσῃ πόλει (del. τῇ) Markl. ‖ 3 ἁδρὸς Markl. (Duebn.) ‖ 7 Ἀθηναίους ἐπὶ Σικελίαν B ‖ 8 ὑποκεῖσθαι M α(δ) unde ὑποκαίεσθαι Heins. Dav. (Oxoniensis) ‖ 9 〈τὴν〉 ἡδο- νὴν B | πᾶς om B ‖ 10 ἑρπηστικὰ (ης in ras.) R ἑρπυστικὰ cett. (δ∠°) sed vi. p. 21. 15 ‖ 12 προσαπόλλυσι M προσαναπόλλυσι N 13 τὴν ἕδραν | τὴν τέχνην N ‖ 14 νοσήματος] σώματος B | ὡς δὴ Wakefield (silv. crit. 150 p 156) ὧδε Duebn. ‖ 16 τὰ (ante πλη- σίον) om. MN α(δ) corr. Markl ‖ 17 δὴ] ἤδη Wakefield | ἀφαι- ρητέον B ‖ 18 λῃστοῦ] λαιοῦ B | καὶ (ante ὡς) inseruit B

47. 45b

Maximus of Tyre Dialexeis 7

ed. Hermann Hobein

Search the Perseus Catalog for:

Ζ΄
VII (Duebn XIII vulg 41 B 10 K 7)

Current edition First1KGreek

Notes on the current edition

Stable identifiers

Search the Perseus Catalog for:

Search the Perseus Catalog for:

Ζ΄ VII (Duebn XIII vulg 41 B 10 K 7)

Current edition First1KGreek

Notes on the current edition

Stable identifiers

Ζ΄
VII (Duebn XIII vulg 41 B 10 K 7)