Search the Perseus Catalog for:

← Previous Next →

ΚΖ΄ XXVII (Duebn. XXXIII vulg. 17)

Εἰ τέχνη ἡ ἀρετή.

Καὶ πῶς ἄν τις τοῦ φιλοσόφου ἀποδέξαιτο, ἄλλό τι
τὴν ἀρετὴν λέγοντος εἶναι, καὶ μὴ τέχνην; σχολῇ γὰρ ἂν εἴη τέχνη τὶ ἄλλο, εἴπερ μὴ ἡ ἀρετή·

πλὴν εἰ μὴ ἄροτρον μὲν τέχνης ἔργον, καὶ ἀσπὶς τέχνης, καὶ ναῦς, καὶ τειχίον· τὸ δὲ τούτοις χρώμενον καὶ ἐπιστατοῦν καὶ παρέχον τὴν ἑκάστου χρείαν ἅπαντα τῷ ἔχοντι εἰς
δέον, καὶ τὴν ἐξ ἀπάντων ὠφέλειαν συντάτ||τον εἰς ² κοινὸν τέλος, τοῦτο δή που ἀτεχνίαν φήσομεν.

Δει νόν γε, ὦ θεοί, καὶ δεινοῦ πέρα, εἰ ὁ μὲν κεραμεὺς ἐπὶ τέχνῃ μανθάνει, καὶ ὁ σκυτοτόμος, καὶ ὁ τέκτων· ὁ δὲ φιλόσοφος μανθάνει μέν, καὶ τὸ τέλος αὐτῷ ἡ
ἀρετὴ ἔχει, ἔστι δὲ τοῦτο οὐ τέχνη, ἀλλά τι μάθημα ὑπὸ ἀτεχνίας διδασκόμενον.

Καλῶς· ἔχε ἀτρέμας· οὐ γὰρ | ἀτόπως ὑφηγῇ οὐδὲ ἀτεχνῶς, μὰ Δία. Ἐγὼ δέ σου τὴν μὲν τέχνην ἐπαινῶ, ⁴⁵⁶⁷ τὸ δὲ κεφάλαιον αὐτῆς φέρε ἴδω τί καὶ λέγεις.

Κεραμεύς, φής, κεραμεύειν μανθάνει τέχνῃ, καὶ σκυτοτόμος σκυτοτομεῖν, καὶ τεκταίνειν τέκτων.

Ἐμὼ δʼ εἴ σοι ταυτὶ μὲν δίδωμι, μανθάνειν ἕκαστον τῶν δημιουργῶν, ἃ μανθάνει δρᾶν, κᾂν τέχνῃ· τῆς δὲ τέχνης
ἑκάστης οὐκ εἶναι τέλος τὸ μαθεῖν τὴν τέχνην παῤ ἄλλου ἄλλον.

Τὴν μὲν γὰρ διαδοχὴν τοῦ εἰδέναι μαθήσει ποιεῖ· ἡ δὲ χρεία τῶν τεχνῶν, οὐχ ὑπὸ τέχνης γενέσθαι τέχνην, ἀλλ᾿ ὑπὸ μὲν κεραμέως ἀμφορέα, ὑπὸ δὲ αὐλητοῦ αὔλημα, ὑπὸ δὲ στρατηγοῦ νίκην,
τούτων δὲ ἕκαστον ἄλλό τι παρὰ τὴν τέχνην, τέχνης τέλος, καὶ οὐ τέχνη

οὐ γὰρ ὅ, τι μὴ τέχνη, καὶ ἀτεχνία εὐθύς. Ἀτεχνία μὲν γὰρ ἀφαίρεσις τέχνης, ἔνθα δεῖ τέχνης· οὐ τέχνη δέ, τὸ ὑπὸ τέχνης μὲν γεγονός, ἕτερον δὲ ὂν παρὰ τὴν τέχνην.

Ἆῤ ἡγεῖ με σαφῶς λέγειν, ἢ φραστέον σοι οὑτωσὶ ἐνδηλότερον; Καλεῖς τινα τέχνην ἰατρικήν, καὶ ἄλλην αὖ ἀγαλματουργικήν; τέλος δὲ ἑκατέρας, οὔτε ἰατρικῆς ἰατρική, οὔτε ἀγαλματουργικῆς ἀγαλματουργία, ἀλλὰ

ἄγαλμα μὲν ἀγαλματουργίας, ὑγίειαν δὲ ἰατρικῆς; τί
⁸⁹ οὖν; ἄλλό τι εἶναι ἡγεῖ τὴν ἀρετήν, ἢ ψυχῆς ὑγίειάν τε καὶ εὐσχημοσύνην; Οὑτωσὶ δὲ αὐτὸ σκέψαι·

ψυχῇ καὶ σώματι καὶ λίθῳ, τρισὶ τούτοις ἐπινείμας τέχνας τρεῖς, ὧν αἱ μὲν ὕλαι κόσμου ἐνδεεῖς, ἡ δὲ τέχνη,
προσαγαγοῦσα ἑκάστης ἑκάστῳ τὸ οἰκεῖον σχῆμα, περιέβαλλεν τὸν μὲν λίθον ῥυθμοῖς καὶ σχήμασιν εἰς μορφῆς εἶδος, τὸ δὲ σῶμα ἁρμονίαις καὶ κράσεσιν εἰς ὑγιείας μέτρον, τὴν δὲ ψυχὴν συμμετρίαις καὶ εὐκινησίαις ¹⁰εἰς ἀρετῆς κόσμον.

Κἂν καλῇς τι τούτων τέχνην,
τὸ τοῦ δράσαντος ὄνομα τῷ ποιηθέντι ὑπὸ φιλίας προστιθείς, οὕτω μοι δοκεῖς καλεῖν, ὥσπερ ἂν εἰ καὶ ἥλιον καλεῖς τὴν ἐξ ἡλίου αὐγήν, ἑτέραν οὖσαν τοῦ ἡλίου, ποίημα ἡλίου, οὐκ αὐτὸ ἥλιον.

Καὶ μὲν δὴ καὶ ἀμφοτέρωθεν σκόπει τὸ λεγόμενον.
Ἐξετάζωμεν, τί μὲν τέχνη, τί δὲ ἀρετή. Τέχνην τοίνυν ¹¹¹²¹³¹⁴ἄλλό τι ἡγεῖ, ἢ λόγον ἐπὶ τέλος ἰόντα; τὸν μὲν διὰ χειρουργίας σώματι ἀπεργαζόμενον, ὃ καλοῦμεν ποίημα, ἢ οἷον οἰκίαν οἰκοδόμου, καὶ ναυπηγοῦ ναῦν, ¹⁵καὶ γραφέως εἰκόνα·

τὸν δὲ αὗ πράξεώς τινος ἐργαστικόν, οὐκ ἄνευ σώματος ἀπεργαζόμενον, ἀλλʼ ἐν μὲν
στρατηγίᾳ νίκην, ἐν δὲ ἰατρικῇ ὑγίειαν, ἐν δὲ πολιτικῇ ¹⁶δικαιοσύνην· τρίτον δʼ αὗ τεχνῶν εἶδος αὐτὸ λόγον ἄνευ σωμάτων ἐφʼ ἑαυτοῦ κρατυνόμενον, καὶ περὶ αὐτὸν τὴν πραγματείαν ἔχοντα, ὁποῖαι τέχναι γεωμετρικαὶ καὶ ἀριθμητικαί, καὶ ὅσαις τὸ τέλος διανοητικόν,
αὐτὸ τοῦτο, οὔτε δὴ πρακτικόν, οὐδὲ ποιητι||κόν. ¹⁷Εἶεν.

Τριῶν τούτων τέχνης γενῶν, κατὰ

ποῖον αὐτῶν τὴν ἀρετὴν τάξομεν, εἴπερ τέχνη; Κατὰ τὸ ποιητικόν; οὐδὲ αὐτὸς φήσεις· ἀλλὰ ἀμφισβητήσιμον ἔσται σοι τὸ τῆς πράξεως πρὸς τὴν θεωρίαν;
ἔγὼ δὲ οὐδέτερον μὲν ἀφαιρῶ τῆς ἀρετῆς· ἀλλʼ ἑκάτερον ἑκατέρῳ ἀνακεράσας, ἐπιμετρήσας τὶ ἐπὶ τούτοις καὶ ἄλλο, τὸ ἐξ ἀπάντων ξυστὰν ἕτερον εἶναι φημὶ ἑκάστου, ἀφʼ ὧν συνέστη·

οἶον εἴ τις τὸ τοῦ ἀνθρώπου ¹⁸¹⁹²⁰ σῶμα πῦρ εἶναι λέγοι, ἢ γῆν, ἢ ἀέρα, ἢ, νὴ Δία, ὕδωρ· εἴποιμι ἂν δήπου, ὡς οὔτε πῦρ ἐστιν τὸ σῶμα, οὔτε γῆ, οὔτε ἀήρ, οὔτε ὕδωρ· τὸ γὰρ ἐξ ἀπάντων μιχθὲν οὐκ ἔστιν ἕκαστον ἐκείνων, ἀφʼ ὧν ἐμίχθη.

²¹

Πῶς οὖν | ἀρετὴ μετέχουσα θεωρίας καὶ πράξεως
οὐκ ἔστιν τέχνη; Ταύτῃ μοι λέγοντι ἐφέπου.

Λέξωδὲ οὐκ ἐμαυτοῦ λόγον, ἀλλὰ ἐξ Ἀκαδημίας ὁρμηθέντα, καὶ ἐπιχώριον τῆς Πλάτωνος μούσης τὲ καὶ ἑστίας· ἀπεδ έξατο δὲ αὐτὸν καὶ Ἀριστοτέλης αὐτῷ.

Ἐγὼ δὲ
καὶ πορρωτέρω ἐπανάγω· ὑποπτεύω γὰρ ἐξ Ἰταλίας Ἀθήναζε ἐλθεῖν τὸν λόγον, Πυθαγορείων τινῶν ἐμπορίαν ταύτην καλὴν στειλαμένων εἰς τὴν ἀρχαίαν Ἐλλάδα. Ὁ δʼ οὖν λόγος ταύτῃ ἔχει.

τοῦ ἀνθρώπου ψυχὴ νενέμηται δίχα κατὰ πρώτην νομήν· καὶ τὸ
μὲν αὐτῆς ἐστιν λόγος, τὸ δὲ πάθος·

τούτων δὲ ἑκάτερον πονηρῶς ἔχον, καὶ κινούμενον ἀτάκτως, συλλήβδην καλεῖται ὀνόματι ἑνὶ τῷ αἰσχίστῳ, κακία προσαγορευόμενον.

Γίγνονται δὲ αἱ πηγαὶ καὶ αἱ γενέσεις τοῦ αἰσχροῦ τούτου ἐκ τῆς θατέρου τῶν μορίων πλημμύρας
τὲ καὶ ἐπιρροῆς, ἐπειδὰν τὰ πάθη ζέσαντα ἐπικλύσῃ ²²²³²⁴ τὴν ψυχήν, καὶ τὰς τοῦ λόγου βλαστήσεις τὲ καὶ ἐκφύσεις ἐπιταράξῃ.

Καθάπερ τῶν ποταμῶν οἱ χειμέριοι, ὑπὲρ τὰς νομίμους ὁδοὺς ἀναχεόμενοι ἐπὶ γεωργίαν ἀροτοῦ καὶ φυτουργίας, ἐπεθόλωσαν τὴν

σωτηρίαν τῶν ἔργων καὶ τὸν κόσμον, οὕτω καὶ ψυχὴ
ὑπὸ ἀμετρίας παθῶν ἐξίσταται τῶν λογισμῶν, καὶ δόξαι τότε αὐτῇ ψευδεῖς καὶ πονηραὶ παρὰ τὴν αὐτῆς φύσιν διανίστανται, αὐτὸ ἐκεῖνο τὸ τῶν μεθυόντων πάθος· ἡ πλησμονὴ ἐπεγείρασα τὰ ἔνδον νοσήματα, ὥσπερ ἐκ φωλεοῦ ἑρπετά, συγχεῖ τὸν νοῦν καὶ φθέγγεσθαι
προσαναγκάζει τὰς τῶν ἑρπετῶν τούτων φωνάς.

Εἰ δέ σοι καὶ σαφεστέρας εἰκόνος δεῖ, ὁχλοκρασίᾳ τινὶ εἰκαστέον τὴν τῆς ψυχῆς πονηρίαν· ἐπειδὰν πόλεως τὸ μὲν ἐπιεικὲς | πᾶν βιασθὲν δουλεύῃ, τὸ δὲ ²⁵ ἀνόητον καὶ παντοδαπὸν ἐπιχειρῇ ἄρχειν, ὑπὸ ἐξουσίας
ἀδεοῦς θρασυνόμενον·

ἀνάγκη γάρ που τὴν τοιαύτην πόλιν πολύφωνόν τε εἶναι καὶ πολυμερῆ καὶ ²⁶²⁷ πολυπαθῆ, καὶ μεστὴν παντοδαπῶν ἐπιθυμημάτων, ἀκόλαστον μὲν ἐν ἡδοναῖς, ἀκατάσχετον δὲ ἐν ὀργαῖς, ἄμετρον δὲ ἐν τιμαῖς, ἀστάθμητον δὲ ἐν εὐτυχίαις, δυσανάκλητον δὲ ἐν συμφοραῖς.

Ὅταν Περικλῆς μὲν
οἴχηται, φεύγῃ δὲ Ἀριστείδης, ἀποθνήσκῃ δὲ Σωκράτης, ἀνίστηται δὲ Νικίας, ἐπιθυμῇ δὲ Κλέων μὲν Σφακτηρίας, Θρασύλλος δὲ Ἰωνίας, Ἀλκιβιάδης δὲ Σκελίας, καὶ ἄλλος ἄλλης γῆς ἢ θαλάττης, συνεπιθυμῇ δὲ αὐτῷ πλῆθος ἀργὸν καὶ ἄτακτον καὶ μισθοφόρον, πανταχοῦ
περιφερόμενον, ἀνάγκη τὰς ἐπιθυμίας ταύτας δοῦ. ²⁸ λείας γεννᾶν, καὶ συμφοράς, καὶ τυραννίδα, καὶ πάντα δὴ τὰ ἔκτοπα ὀνόματα.

Εἰσὶν καὶ ἐν ψυχῇ δημαγωγοὶ πονηροί, καὶ δῆμος ἀκόλαστος, Ἀλκιβιάδαι πολλοὶ καὶ Κλέωνες, τὴν δειλαίαν οὐκ ἐῶντες ψυχὴν ἀτρεμεῖν καὶ
παραχωρεῖν τῷ ἐν αὐτῇ λόγῳ καὶ νόμῳ. Αὕτη τῆς ἐν ἀνθρώπῳ πολιτείας μοχθηρία·

Ἀρετὴ δέ, ἧσπερ εἵνεκεν τοὺς πολλοὺς λόγους κατεστησάμεθα, ἔμπαλιν ἔχει, αὐτὸ ἐκεῖνο κατὰ τὴν Λακωνικὴν πολιτείαν, ἧς τὸ τοιοῦτο μὲν πλῆθος ἄρχεται,
τὸ δὲ ὀλίγον καὶ ἐπιεικὲς ἄρχει· καὶ τὸ μὲν σώζει, τὸ δὲ σώζεται· καὶ τὸ μὲν προστάττει, τὸ δὲ πείθεται· τὸ δὲ ἐξ ἀμφοῖν ἔργον ἐλευθερία· ἑκάτερον δὲ ἑκατέρου ἐνδεές, καὶ τὸ ἄρχον τῶν ἀρχομένων, καὶ τὸ ἀρχόμενον ²⁹³⁰ τῶν σωζόντων.

Καὶ περὶ ψυχὴν τὴν ἔχουσαν καλῶς, τὸν αὐτὸν τρόπον, σώζει μὲν ὁ λόγος, σώζεται δὲ |τὰ ³¹ πάθη· καὶ μετρεῖ μὲν ὁ λόγος, μετρεῖται δὲ τὰ πάθη· καὶ τὸ μὲν σοφίαν τὸ δὲ ἐξ ἀμφοῖν ἔργον ἐλευθερία.

Τάττε δή μοι πᾶν, ὅσον θεωρητικὸν τέχνης
εἶδος, κατὰ τὸν λόγον· τὸ δὲ ὑπ᾿ αὐτοῦ κοσμούμενον κατὰ τὰ πάθη· καὶ τὸ μὲν σοφίαν κάλει, ἐπιστήμην οὖσαν·

τὸ δὲ ἀρετήν, ὑπὸ ἐπιστήμης γινόμενον. Ἐὰν δὲ μεταθῇς τὰ ὀνόματα, καὶ τὴν ἐπιστήμην ἀρετὴν καλῇς, ἐρήσομαί σε, ὑπὸ τίνος αὕτη γέγονεν· ἐκεῖνο
γὰρ ἔσται ἡ ἐπιστήμη, οὐ τὸ ὑπ᾿ αὐτῆς γενόμενον. ³²³³³⁴ Τέχνην τεχνῶν τὴν ἐπιστήμην καλεῖς; ἀκήκοα·

ἐπιστήμην ἐπιστημῶν; μανθάνω, καὶ ἀποδέξομαι τοῦ λόγου, ἐὰν ἕν τι μοι δῷς μικρὸν πάνυ.

Τέχνην τεχνῶν τὴν τέχνην λέγε, ἐπιστήμην ἐπιστημῶν τὴν ἐπιστήμην
λέγε· ἀπαλλάγηθι τοῦ ἑτέρου μέρους, καὶ σπένδομαι τῷ λόγῳ.

Εἰ δὲ τὴν ἐπιστήμην φυλάττων καὶ ἐξαρων τὰ πάθη, τὸ τούτων σχῆμα τῇ ἐπιστήμῃ δίδως, ὅμοιον δρᾶς· εἴ τις τὴν Φειδίου φυλάξας τέχνην, τὴν ὕλην ἀφελὼν προσθείη τῇ τέχνῃ τὸ τῆς τέχνης ὄνομα.

Ἐπιστήμην ἄρχειν βούλει βίου καλοῦ; ‘Ἀρχέτω λόγος’. Ἄρχειν βούλει, ἔστω κοίρανος οὗτος εἶς,

³⁵

ᾧ ἔδωκε Κρόνου παῖς ἀγκυλομήτεω·

ἀλλʼ ἄρχει τίνων; τίνας αὐτῷ δίδως ὑπηρέτας; τίνας

χιρουργοὺς τῶν πράξεων; τὸ σῶμα; εὐθὺς ὅρα τί
δρᾷς· διαπηδᾷς τὴν τάξιν τῶν ἀρχομένων, ἀπὸ τοῦ στρατηγοῦ ἐπὶ τοὺς σκευοφόρους.

Οὐχ ὁρᾷς τὸν κόσμον; ὁ στρατηγός, εἶτα οἶ λοχαγοί· καὶ μετὰ τούτους ἐνωμοτάρχαι· εἶτα οἱ ὁπλῖται, οἱ πελτασταί, οἱ τοξόται· καταβαίνει ἡρέμα ἡ ὑπηρεσία ἀπὸ τοῦ ὅλου, ἀπὸ
τῶν ἀρίστων ἐπὶ τὰ φαυλότατα.

³⁶³⁷

Ἀλλʼ ὁρῶ τὸ πρόχειρον δὴ τοῦτο. Ὁ θεὸς οἰκονομεῖ τὸ πᾶν τοῦτο | καλῶς καὶ τεχνικῶς καὶ ἐπιστημόνως· ³⁸ τί δὲ οὐ μέλλει; Τί οὖν μᾶλλον ἡ ἐπιστήμη,

ἢ ἀρετή; εἰ μὲν γὰρ τὴν ἐπιστήμην τοῦ θεοῦ ἀρετὴν καλῇς, οὐ νεμεσῶ τῶν ὀνομάτων· οὐ γάρ ἐστιν θεῷ,
καθάπερ ἀνθρώπῳ, τῆς ψυχῆς τὸ μὲν ἄρχον, τὸ δὲ ἀρχόμενον· ἀλλʼ ἀπλοῦν τὸ θεῖον, αὐτὸ ὅ, τι περ νοῦς καὶ ἐπιστήμη καὶ λόγος.

Εἰ δὲ ἐν τῇ κράσει τοῦ ³⁹κρείττονος πρὸς τὸ χεῖ ρον, τὸ τοῦ ἀρχομένου ὄνομα μετατίθης πρὸς τὸ κρεῖττον, μέχρι μὲν τῆς φωνῆς
ἀνέχομαι, τὸ δὲ πρᾶγμα οὐ δίδωμι.

Ἀρετὴν τὴν ἐπιστήμην, εἰ βούλει, κάλει, ἀλλʼ ἐπιστήμην τὴν ἀρετὴν μὴ κάλει. Καὶ γὰρ ψευδὴς ὁ λόγος καὶ ἐπισφαλής, νὴ Δία.

Εἴ τις ἔσται τοῖς ἀνθρώποις πίστις, ὅτι θεωρημάτων ἀριθμοὶ καὶ μαθήματα ἄττα ἐπὶ τὴν ψυχὴν
ἐλθόντα τὴν ἀρετὴν αὐτοῖς συνεισάγει, πολλοῦ μέντʼ ἂν ἦν ἄξιον τὸ τῶν σοφιστῶν γένος, τὸ πολυμαθὲς τοῦτο καὶ πολύλογον καὶ πολλῶν μεστὸν μαθημάτων, ⁴⁰⁴¹⁴² καπηλεῦον ταῦτα, καὶ ἀπεμπολοῦν τοῖς δεομένοις· ἀγορὰ πρόκειται ἀρετῆς, ὤνιον τὸ χρῆμα.

Εἰ δʼ οἱ μὲν λόγοι σαφεῖς καὶ πρόχειροι, καὶ μεστὰ πάντα διδασκάλων καὶ μαθημάτων, ἀντιτυπεῖ δὲ ἔν
δοθεν ταῖς τῶν λόγων ὁδοῖς παθήματα χαλεπὰ καὶ ἄγρια, καὶ ἐθισμοὶ φαῦλοι, καὶ ἀσκήσεις ἄδικοι, καὶ ἐπιθυμίαι ἀλλόκοτοι, καὶ τροφαὶ πονηροί, ἐνθυμητέον,

ὅτι ‘φύσεως δεῖ πρῶτον χρηστῆς, ὥσπερ κρηπῖδος ἀνισταμένῳ τειχίῳ· καὶ μετὰ τοῦτο τροφῆς καὶ ἔθους
πρὸς σωτηρίαν τῆς φύσεως· ὑφʼ ὧν φιλία τῇ ψυχῇ ἐγγίγνεται πρὸς τὰ καλὰ πάντα, συντρεφομένη τοῖς χρόνοις, καὶ συνθέουσα ταῖς ἡλικίαις· ἐπὶ δὲ τούτοις ⁴³προσελθεῖν δεῖ τέχνην ἐπισφραγιζομένην βεβαιότητι τὰ τῶν παθῶν μέτρα.ʼ

Οὕτω γίγνεται εὐδαίμων ψυχή,
καὶ βίος ὑγιής, καὶ δόξαι ὀρθαί, ὑπὸ ἁρμονίας καὶ κράσεως συνταττόμεναι

Ταῦτα νομοθετεῖ θεός, ταῦτα ἀποφαίνει ἄνδρα ἀγαθόν· ἀγωγὴ παθῶν ὑπὸ τοῦ λόγου, καὶ πειθαρχία πρὸς ἐπιστήμην ἑκούσιος· μοχθηρία δὲ χρῆμα ἀκούσιον, ὑφʼ ἡδονῆς ἑλκόμενον.

⁴⁴⁴⁵

Dialexeis. Maximus of Tyre. ed. Hermann Hobein. United States. 2017.

Funding provided by Harvard Library Arcadia Fund.

Current edition First1KGreek

Dialexeis (Greek) (Maximus of Tyre. Maximi Tyrii philosophumena. Hobein, Hermann, editor. Leipzig: Teubner, 1910.)

Notes on the current edition

Dialexeis

1. κζ΄

2. Ed. Duebn. p. 131

3. 115a

4. 8 τὸ . . τούτοις χρώμενον spectat τὴν χρηστικὴν τέχνην cf. Diog. Laert. III 100 || 11. 12 δεινόν γε sq vi. simil. or. 3. 1 a ubi isdem fere exemplis utitur || 17 ἔχε ἀτρέμας ut or. 11. 2 a

5. Codices RMNα (= Stephanus) φ (= Paccius); H (teste Davisio)

6. 5 σχολῇ - 6 ἀρετή n

7. 1 (et 3 in mge) ΚΖ΄ (κζ΄) R! || 3 εἰ τέχνη ἡ ἀρετή RN add λόγος ιζʹ φα τοῦ αὐτοῦ εἰ sq. || 5 σχολὴ Rn || 9 ἑκάστῳ Δ° corr Reiske | ἅπαντι α(δΔ) || 10 ὠφελίαν R || 11 που 〈τὴν〉 ἀτεχνίαν nescio unde Δ || 12 δεινοῦ (ει in ras.) R! || 14 τὸ (ante τέλος) om. Μα(δ) || 15 ἔχοι Duk. || 17 ἀτρέμας (μας in ras.) R! || 18 ἀτέχνως Ϛ(δ Δ) sed οὐδὲ (i. e. ne quidem) ἀτεχνῶς = ‘ganz und gar nichtʼ

8. 6 τέλος sq. cf. Epict. diss. l 1. 2 ἡ γραμματικὴ . . κέκτηται τὸ θεωρητικὸν μέχρι τοῦ διαγνῶναι τὰ γράμματα || 7. 8 μαθήσει quippe quae sit ἀνάμνησις vi. or 10. 6a || 13 ἀτεχνία sq. cf. Stob. ecl. lI 58 || 17 ἰατρικήν . . ἀγαλματουργικήν sq. sollemnia huius rei exempla vi. or. 15. 6a; etiam or 37. 7e cf. Muson (Hense) 22. 7 Cicer. off. I 18. 60 Hierax ap. Stob. flor. 9. 58

9. 1 λέγει Markl. || 3. 4 δʼ εἴ Hob. δὲ codd. (δΔ) || 5 κᾂν τέχνῃ (scil. μανθάνειν αὐτόν σοι δοίην)] καὶ τέχνῃ Dav.2 om. α(θ) κατὰ τέχνην Markl. τέχνῃ Duebn. || 7. 8 μάθησις α(δΔ) sed ποιεῖ ‘comparasʼ (a ποιοῦμαι) non ‘comparatʼ intellegendum || 8 οὐκ ἀπὸ τέχνης nescio unde Δ⁰ || 9 τέχνην (χ in ras.) R! || 11 ἑκάστων Markl. ἑκάστῳ Dav.2 (Duebn.) || 12 οὐ τέχνη (ν in ras.) R! || 13 τέχνης (ης in ras.) R! || 17. 18 καὶ ἄλλην αὖ ἀγαλματουργικήν om. φ || 19 ἀλλὰ (λὰ in ras.) R! || 20 ὑγίεια α(δΔ) sed sub- audiendum καλεῖς τέλος

10. 115b

11. 1 ἀρετὴν . . ψυχῆς ὑγίειαν sq. cf Plat republ. IV 444 ἀρετὴ ὑγίειά τε τις ἄν εἴη καὶ κάλλος καὶ εὐεξία ψυχῆς Albin. 29 Apul. dogm. Plat. lI 5 || 3 τρισὶ τούτοις . . τέχνας τρεῖς sq. cf Diog Laert. VII 90 (ἀρετή) . . ἡ μέν τις κοινῶς παντὶ τελείωσις

12. 15 in mge τί τέχνη (schol. recent ) R! | in mge R! (schol. vet. u) N (verbis quattuor prioribus rubro col. scriptis) ὁ κατὰ τέχνην λόγος ὁ μὲν διὰ χειρουργίας ὁ δὲ πράξεως οὐκ ἄνευ ὁ δὲ λόγος μόνος ἄνευ ὑπομένοντός τινος ἐρ- σώματος καὶ οὗτός τινος σώματος ἐφʼ ἑαυτοῦ κρα- γαστικός· οἰκία· ναῦς ἐργαστικός· νίκη· ὑγίεια· τυνόμενος· γεωμετρία· δίκαιον ἀριθμητική

13. 4 ὗλαι Duebn. || 5 ἑκάστης Hob. ἑκάστηι R! ἑκάστη cett (δΔ) || 5. 6 περιέβαλε α(δ Δ) || 6 σχήμασιν] κράσεσιν M || 8 ὑγείας MN || 8. 9 εὐκινησίαις ἀρετῆς (suprascr. εἰς) R! || 10 ὑπὸ φιλίας] ὑπʼ ἀφελείας Scaliger (Duebn.) || 12 καλῇς Ϛ(θ) καλοῖς (καλοίης in adn. crit.) Duebn || 13 ἡλίου, ποίημα om α(δ) ἡλίου 〈καὶ〉 οὐκ MN α(δ) | αὐτὸν α(δ)

14. αʹ

15. β΄

16. γʹ

17. Ed. Duebn. p.132

18. ὥσπερ ἀνδριάντος, καὶ ἡ ἀθεώρητος ὥσπερ ὑγίεια, καὶ ἡ θεω- ρηματικὴ ὡς φρόνησις etiam llI 100

19. 1 τὸν μὲν sq. cf. Diog. Laert III 84 τῆς ἐπιστήμης εἴδη ἐστὶ τρία· τὸ μὲν γάρ ἐστι πρακτικόν· τὸ δὲ ποιητικόν· τὸ δὲ θεωρητι- κόν· ἡ μὲν γὰρ οἰκοδομικὴ καὶ ναυπηγικὴ ποιητικαί εἰσιν . . . πολιτικὴ δὲ καὶ αὐλητικὴ καὶ κιθαριστικὴ . . . πρακτικαί, . . .ἡ δὲ γεωμετρικὴ καὶ ἁρμονικὴ κᾷστρολογικὴ θεωρητικαί sq. Sext. Emp. adv. math. IX 197 || 16 οὐδέτερον . . ἀφαιρῶ τῆς ἀρετῆς sq. vi. or. 16. 5 d ὥστε καὶ σπονδὰς sq. || 19 οἶον εἴ τις sq. vi. or. 17. 3f

20. 1 (et 4 et 7) in mge αʹ (βʹ γʹ) cum R ! (schol. vet. a) M 2 σώματι] σῶμά τι MNα(δ Δ0) || 3 ἢ οἷον] ὁποῖον Markl. ἢ del. Δ || 5 ἀλλʼ 〈οἷον〉 ἐν Markl. (Duebn) || 7 εἶδος, αὐτὸν α(δ Δ) 8 ἄνευ in ras. R! | ἑαυτὸν α(δ) corr. Markl. | καὶ (ante περὶ) om. θ || 9 αὐτὸν α(δ Δ) || 12 τούτων RMN δʼ ὄντων φα(δ) ὄντων Δ || 17 τὶ] τε H(Δ0)

21. 116a

22. 15 λόγος . . πάθος quorum consensus ἀρετή, dissensio κακία cf. Metopus ap.Stob.fl. 164 (Pythagoreorum) Theages ib. I 67—69 Themist. ib. I 87 Apul. dogm. Plat. III 5 Albin. 28 (Platonico- rum) Stob. ecl. II 128 (peripateticorum) vi. etiam or. 20. 4 a 20 τὰ πάθη ζέσαντα sq. cf. Plat. Tim. 70 b ὅτε ζέσειε τὸ τοῦ θυμοῦ μένος sq

23. 14 in mge σημείωσαι περὶ τῶν | τῆς τοῦ ἀνθρώπου | ψυχῆς μερῶν (schol. recent.)

24. 2 σῶμα (ωμ in ras.) R! || 7 ἀλλʼ ἐξ ϛ(δΔ) |Ἀκαδημείας Duebn. 9 δʼ αὐτὸν θ | αὐτῷ (scil. ‘sibi)] αὐτὸς α(δ Δ) || 11 Πυθαγο ρίων RM || 11 12 ἐμπορίων M || 12 ταύτην 〈τὴν〉 καλὴν Reiske || 20. p. 326. 1 ἐπικλύσῃ Markl. (Duebn.) ἐπικαύσῃ codd (θ) quod defendi posse mecum censet Schenkl

25. 116 b

26. 2.3 ποταμῶν οἱ χειμέριοι cf. Epict. fragm. 1 ὁ τύχῃ βίος συμ- πεπλεγμένος ἔοικε χειμάρρῳ ποταμῷ vi. etiam simil. or. 19. 2 0 || 5 οὕτω καὶ sq vi. or. 10. 9 b: 21. 7 e || 8 αὐτὸ ἐκεῖνο τὸ τῶν μεθυόντων πάθος = or. 10. 9 b καρηβαρεῖ sq simil etiam or 30.3m || 10 ὥσπερ ἐκ φωλεοῦ ἑρπετά vi.or.7.5e etiam or.37.8a 10.11 φθέγγεσθαι προσαναγκάζει sq. vi. or. 7. 5 e βοῶντι συμβοᾷ 12 ὀχλοκρασίᾳ τινὶ sq. cf. Theages ap. Stob flor. 1.65 vi. etiam or. 14 8 d ὅπου sq or. 7. 2 i || 17 πολύφωνον . . καὶ πολυμερῆ καὶ πολυπαθῆ sq vi. or. 7. 2 d; 15. 4 g καθάπερ sq.

27. 2 καθάπερ 〈γὰρ〉 τῶν Markl. (Duk.) || 4 γεωργαν (suprascr ί) R γεωργῶν Reiske | ἀροτοὺς Reiske || 5 καὶ 〈ἡ〉 ψυχὴ H(Δ) 7 αὐτῆς ϛ(δΔo) ||8 διανίστανται (αν in ras. ex α) || 9 πάθος 〈οἷς〉 ἡ Markl. (Duk. Duebn . .) | ἡ 〈γὰρ〉 πλησμονὴ Schenkl 12 ὀχλοκρασίᾳ R ! ( ὀχλοκρατία „incorrectly“ Sophocles greek lexicon s. v. ubi adfert Philon. l 696. 45 et Maximi hunc locum cuius notitiam nisi forte ex H vel alio codice Britanico ipsis oculis inspecto sumpsit, quomodo adeptus sit non habeo qui explicem cum editores adhuc de eo tacuerint) ὀχλοκρατίᾳ cett. (δΔ) || 15 in mge σημείωσαι M

28. Ed Duebn. p. 133

29. 1 μεστὴν παντοδαπῶν ἐπιθυμημάτων sq vi. or. 16. 4 g || 4 Περικλῆς vi. or. 7. 2 b || 6.7 λέων . . Σφακτηρίας . . Ἀλκιβιάδης . . Σικελίας vi. or. 7. 4 g || 9 πλῆθος ἀργὸν sq. vi. or. 16. 4 g μισθοφόρον vi. or 24. 7 b ὁπλῖτας ἀλλὰ sq. || 14 τὴν δειλαίαν . . ψυχὴν sq. vi.or. 7. 4 f || 18. 19 κατὰ τὴν Λακωνικὴν πολιτείαν vi. or. 16. 4 k

30. 4 δυσανάληπτον (vel δυσπαράκλητον) Dav. 2 δυσανάκτητον Markl || 6 Νικείας || 7 Θράσυλλος δΔ || 10. 11 δουλίας R 11 τυραννίδας Reiske || 19 τὸ τοιοῦτο RM τοιοῦτον N τὸ τοιοῦ- τον cett. (δ Δο) τὸ τοσοῦτον Markl.

31. 117 a

32. 1 περὶ ψυχὴν sq. vi. or. 16. 4 e cf. lulian. lI 87 d || 8 ἀρετήν, ὑπὸ ἐπιστήμης γινόμενον sq. igitur vel ἕξιν cf. Stob. ecl. II 117 (peripatec.) vel πρᾶξιν ut or. 16. 5 c ebiam or. 15. 7 c εἰ δ᾿ ἔστιν sq. cf. Muson. (Hense 22. 7) ἡ ἀρετὴ ἐπιστήμη ἐστὶν οὐ θεωρη- τικὴ μόνον ἀλλὰ καὶ πρακτικὴ καθάπερ ἥ τε ἰατρικὴ καὶ ἡ μου- σική || 9 τὴν ἐπιστήμην sq. intellege: „virtus (i. e. vita proba) non ex se ipsa gignitur, sed ex scientia, si igitur scientia eadem est atque virtus, necesse est eam aliunde oriri“ nam nulla aut scientia aut ars ἑαυτῆς θεωρηματικὴ cf. Stob. ecl. II 117 ib. II 130 Epict. diss. l 1. 1 Hierax ap. Stob. flor. 9. 58

33. 2 in mge infer. folii 117a R! (schol.vet.a) N (vers. 1—3 et 6 et 7 rubr. colore) λόγος πάθη σώζει σώζεται μετρεῖ μετρεῖται πᾶν εἶδος θεωρητικὸν πᾶν κοσμούμενον ὑπὸ σοφία καὶ ἐπιστήμη τοῦ θεωρητικοῦ· ἀρετή ἐξ ἀμφοῖν ἐλευθερία

34. 2 ὁ λόγος (ὁ in ras) R! || 3 καὶ (ante μετρεῖ) om.α(δ) || 4 [καὶ τὸ μέν σοφίαν] aberrante librarii oculo e vers. 7 huc intrusa unucis inclusit Hob. om. φα(δ Δ) || 4. 5 ἐλευθερία] εὐδαιμονία Markl. 5 πανόσιον N || 7 τὰ (ante πάθη) om. Nα(δ) corr. Markl. || 8 γενό- μενον nescio unde θ || 9 δὲ 〈μὴ〉 μεταθῇς Nα(δ) corr. Heins δέ μοι μεταθῇς Steph. || 11 ἐπιστήμη 〈τὸ ποιοῦν〉, οὐ Meiser οὐ τὸ (τὸ in ras.) R!

35. (Β 205)

36. 1 τέχνην τεχνῶν vel ἐπιστήμην ἐπιστημῶν scil. philosophiae definitionem (Aristotelicam si fides est anonymo ap. Cramer. anecd. Par. IV 400) cf. Iulian. VI 183 a Themist. 23. 300 a 11 ἔστω κοίρανος sq. vi. or. 33.3 c || 19 20 ἀπὸ τοῦ ὅλου . . ἐπὶ τὰ φαυλότατα vi. or. 9. 1 d καὶ διὰ τούτων sq etiam or. 40. 2 a

37. 3 δῶς R | τέχνην] οὐ τέχνην Reiske || 4 〈καὶ〉 ἐπιστήμην α(δ) 〈οὐδʼ ἐπιστήμην Reiske || 5 〈ἀλλʼ〉 ἀπαλλάγηθι Reiske 8 δρᾷς 〈ὡς〉 εἴ ϛ(δΔ) || 9 τὸ τῆς τέχνης τὸ τῆς ὕλης cett. (δΔ) 10 καλοῦ; 〈οὔ (μὴ ·)〉 ἀρχέτω Markl. (Reiske) Duebn. || 10.11 λόγον ἄρχειν Markl Reiske λόγος· λόγον ἄρχειν Duk. ἄρχειν del Meiser || 11 βούλει del Meiser || 12 ἔδωκε (ω in ras. ) R! | πάϊς Ho- merus || 18 ἐνωμοτάρχαι] οἱ νομοτάρχαι H οἱ ἐνωσμοτάρχαι Dav. (Duebn.) | εἶτα ὁπλῖται (suprascr οἱ) R! || 19 ἠρέμαι R! | ὅλου

38. 117 b

39. Ed. Deubn. p. 134

40. 1.2 ὁ θεὸς . . . οἰκονομεῖ sq. vi. or 8. 8 a || 4 τὴν ἐπιστήμην τοῦ θεοῦ ἀρετὴν vi. simil. or. 6. 7 b ||6 τῆς ψυχῆς τὸ μὲν ἄρχον, τὸ δὲ ἀρχόμενον scil. λόγος et πάθος vi. or. 20. 4 a sq. || 7 τὸ θεῖον sq. cf. Epict. diss lI 8. 2 οὐσία . . θεοῦ νοῦς, ἐπιστήμη, λόγος ὀρθός vi. etiam or. 11. 8 g sq. || 17 τὸ τῶν σοφιστῶν γένος vi. or. 30.1 d 18 πολλῶν μεστὸν μαθημάτων καπηλεῦον ταῦτα sq. cf. Plat. Prot. 313 c ὁ σοφιστὴς τυγχάνει ὢν ἔμπορός τις ἢ κάπηλος τῶν ἀγωγί- μων et soph. 231 d ἔμπορος τις περὶ τὰ τῆς ψυχῆς μαθήματα

41. 〈ἐπὶ τὸ μέρος (τὰ μέρη)〉 ἀπὸ Markl (Duk.) lacunam asteriscis indicavit Duebn. ἐπὶ τοῖς ὅλοις ἐπὶ τὰ ἔσχατα ἀπὸ Reiske ἀπὸ del. Meisner niIl mutandum esse censet Schenkl

42. 3 μᾶλλον om.α(δ) οὐκ ἄλλο Combes || 3.4 ἡ ἐπιστήμη, ᾗ Dav. ᾖ ἐπιστήμη ἡ Markl (Duebn . . ) ἐπιστήμη ἡ Duk || 5 καλεῖς Ϛ(δ Δ) 6 τὸ -μὲν R! ||7 ὅ, τιπερ] ὥσπερ Heins. διόπερ Dav. ὅ, τι πέρ ἐστι Reiske || 10 μὲν in ras. R! || 11 〈τὴν〉 ἀρετὴν α(δ) || 12 ἀλλʼ] τὴν δὲ α(δ) om. MN || 15 θεωρηματικῶν Reiske ἀριθμὸς Markl. ἀριθμῶν Meiser || 16 αὐτοῖς α(δ Δο) || 17 σοφι ÷ ⊹στῶν R! 18 πολυλόγον ϛ(δ Δ) | μεστοῦ M μεστῶν N

43. 118a

44. 2 ἀγορὰ πρόκειται, ὤνιον τὸ χρῆμα = or. 5. 7 d cf. Plut. aud. poet. 6 καθάπερ ὤνιον εὐθὺς ἀργυρίου τὴν ἀρετὴν ἔχοντας 3. 4 μεστὰ πάντα διδασκάλων vi. or. 1. 8 a vi etiam or. 23. 6 b 26. 2 g; 35.3 b al || 8 φύσεως . . τροφῆς . ἔθους vi or. 10. 4 d et quae ibi composui | ὥσπερ κρηπῖδος sq. or. 1. 5 d || 13 τέχνην vel λόγον vi. or. 10. 4 d vel ἔρωτα vi or. 1. 5 e || 15 δόξαι ὀρθαί vi. or. 24. 3 h βιοτεῦον sq. || 18 πειθαρχία . . ἑκούσιος, μοχθη- ρία δὲ . . ἀκούσιον cf. Albin. 31 Apul. dogm. Plat. lI 11 Hipp. (Diels 569. 20) Senec. de ira l 14 Epict. diss. l 26. 6 τί δοκεῖς; ὅτι θέλων περιπίπτω κακῷ sq

45. 3 λόγοιαφεῖς (suprascr. σ) R! || 4 διδασκαλιῶν Markl. | ἀν- τικτυπεῖ Markl. || 4. 5 ἔνδοθεν (δο in ras.) ! || 5 ταῖς] τοῖς Meiser | δδοῖς] ᾠδαῖς Clericus (silv. philol. II 166) ῥόθοις Meiser 11 ἐγγίγνεται RH γίγνεται cett. (δ) | τὰ καλὰ RH (pr. man. ) τὰ ἴδια καλὰ cett. (δ) | συστρεφομένη Ϛ(δ Δο) corr. Markl || 14 τὰ τῶν om. M τῶν om. ϛ(δ Δ0) || 17 ἀγωγὸν ϛ(δ) || 19 χρῆμα RH πρᾶγμα cett. (δ)

Maximus of Tyre Dialexeis 27

ed. Hermann Hobein

Search the Perseus Catalog for:

ΚΖ΄ XXVII (Duebn. XXXIII vulg. 17)

Current edition First1KGreek

Notes on the current edition

Stable identifiers