Search the Perseus Catalog for:

← Previous Next →

ΙΑ΄ XI (Dueba. XVII vulg. 1 B 14 K 11)

Τίς ὁ θεὸς κατὰ Πλάτωνα.

Περὶ μὲν δαιμόνων σκοπῶν ἀμφισβητεῖν λόγον λόγῳ φέρω, καὶ ἀνέχομαι τὴν στάσιν, καὶ οὐδὲν δεινὸν οὐδὲ πλημμελὲς οὐδὲ ἔξω τρόπου ἡγοῦμαι δρᾶν τὸν ἀμφισβητοῦντα πρὸς ἑαυτὸν καὶ πρὸς ἄλλον, εἰ ἐστὶν τὸ δαιμόνιον,
καὶ τί, καὶ ὁπόσον· καὶ γὰρ ἦν ἐνταῦθα τὸ μὲν ὄνομα δῆλον, ἡ δὲ οὐσία ἀφανής, ἡ δὲ δύναμις ²³⁴⁵⁶ ἀμφισβητήσιμον.

Νῦν δὲ δὴ τίς γένωμαι, περὶ θεοῦ λέγων; ποῖον κάλλος ῥημάτων περιβαλλόμενος, ἢ ποῖον φῶς ἐξ ὀνομάτων σαφεστάτων πορισάμενος, ἢ τίνα ἁρμονίαν ᾠδῆς ἐκλόγου ἁρμοσάμενος, δείξαιμι ἂν ἐμαυτῷ

καὶ ἄλλῳ τὸ νῦν ζητούμενον; Ὁπότε γὰρ οὐδὲ ὁ εὐφωνότατος
τῶν ὄντων Πλάτων, εἰ καὶ πρὸς Ὅμηρον παραβάλλειν ἐθέλοις, οὔπω καὶ νῦν ἀξιόχρεως πιστεύεσθαι περὶ θεοῦ λέγων, ἀλλʼ ἑτέρωθέν τι πυθέσθαι ποθεῖς τὴν Πλάτωνος δόξαν, σχολῇ γʼ ἄν τις ἐπιτολμήσαι τῷ λόγῳ, νοῦν καὶ βραχὺν ἔχων·

πλὴν εἰ μὴ καὶ ἀνδρὶ
⁷διψῶντι ποταμοῦ παρόντος || καθαροῦ καὶ πολλοῦ, ⁸ἰδεῖν ἡδίστου, καὶ πιεῖν προσηνεστάτου, | καὶ θρέψαι ⁹ γονιμωτάτου, ἄλλοθέν ποθεν ἐκ πηγῆς ἀσθενοῦς καὶ ἧττον τὰ αὐτὰ ἀγαθῆς ἀρυσάμενοι κομίζοιμεν τῷ διψῶντι ἀναγκαῖον ποτόν. Ὁποῖον φασὶ τὴν γλαῦκα
πάσχειν, πρὸς μὲν τὸν ἥλιον ἀμαυρουμένην, θηρεύουσαν δὲ ἐν νυκτὶ ἔκπυρον φῶς·

εἰ γάρ τις ἐς τὰς ¹⁰¹¹¹² Πλάτωνος φωνὰς ἐμπεσὼν ἑτέρων δεῖται λόγων, καὶ εἴ τω ἐκεῖθεν φῶς ἀμαυρὸν δοκεῖ καὶ ἥκιστα μετέχον αὐγῆς σαφοῦς, οὗτος οὐδʼ ἂν τὸν ἥλιον ἴδοι ἀνίσχοντα, οὐδὲ τὴν σελήνην λαμπρυνομένην, οὐδὲ τὸν Ἕσπερον
καταδυόμενον, οὐδὲ τὸν Ἑωσφόρον φθάνοντα.

Ἔχε ἀτρέμας· νῦν γάρ τοι ἠρέμα ἐννοῶ, οἷον ἂν εἴη τὸ πάθος τοῦ τοιοῦδε λόγου· αὐτὸ ἐκεῖνο, οἷον τὸ τῶν μεταλλέων· οὗτοι γάρ που κόπτοντες τὴν γῆν, ὀρύσσοντες τὸν χρυσόν, οὐχ ἱκανοὶ διαγιγνώσκειν τὴν
τοῦ χρυσοῦ φύσιν, ἀλλὰ ἐστὶν ἔργον βασανίζον τὸν χρυσὸν ἐν πυρί.

Εἰκάζω δὴ τὴν μὲν πρώτην ὁμιλίαν τῶν Πλάτωνος λόγων μετάλλῳ τινὶ ἀτεχνῶς χρυσοῦ· τὸ δὲ ἐπὶ τούτῳ ἑτέρας δεῖται τέχνης, ἣ τὸ ληφθὲν δοκιμάζουσα, καὶ ἐκκαθαίρουσα λόγῳ, οὐ πυρί, χρῆσθαι
ἤδη δύναται ἀκηράτῳ καὶ βεβασανισμένῳ τῷ χρυσῷ.

Εἰ τοίνυν δήλη μὲν ἡ μεταλλεία τοῦ ἀληθοῦς καὶ μεγαλόδωρος καὶ ἄφθονος, δεῖ δὲ ἡμῖν τέχνης ἑτέρας πρὸς βάσανον τοῦ ληφθέντος· φέρε παρακαλῶμεν τὴν τέχνην ταύτην ξυνεπιλαβέσθαι ἡμῖν τοῦ παρόντος
λόγου, τί ποτέ ἐστι τὸ θεῖον κατὰ Πλάτωνα σκοπουμένοις.

¹³¹⁴

Εἰ οὖν ἔροιτο ἡμᾶς ἡ τέχνη φωνῇ φωνὴν λαβοῦσα, πότερα τοίνυν οὐχ ἡγούμενοι αὐτοί τι εἶναι θεῖον ἐν τῇ φύσει, οὐδὲ ἔχοντες καθάπαξ ἔννοιαν θεοῦ, ἀμφισβητοῦμεν, ἢ περὶ Πλάτωνος, αὐτοί τινας ἔχοντες οἰκείας δόξας, ἕτεῤ ἄττα ἡγού|μεθα παρὰ ταύτας δοξάζειν ¹⁵ ἐκεῖνον, κᾆτα ὑμῶν φασκόντων ἔχειν, ἀξιώσει
ἀποκρίνασθαι ὁποῖόν τινα ἡγούμεθα εἶναι τὸν θεόν, τί τοίνυν, ὅταν ἀποκρινοίμεθα, ὅτι ἐστὶν ὁ θεὸς (τ 246) γυρὸς ἐν ὤμοιιν, μελάγχροος, οὐλοκάρηνος;

Καταγέλαστος ἡ ἀπόκρισις, κἂν εἰ μειζόνως χαρακτηρίζοις
τὸν Δία, ‘κυανὰς μὲν ὀφρύας, χρυσὰς δὲ χαίτας, ἐλελιζόμενον δὲ ὑπʼ αὐτῶν τὸν οὐρανόν’.

Πάντα γάρ που τὰ τοιαῦτα ἀπορίᾳ ὄψεως, καὶ ἀσθενείᾳ δηλώσεως, καὶ γνώμης ἀμβλύτητι, ἐφʼ ὅσον δύνανται ἕκαστοι ἐξαιρόμενοι τῇ φαντασίᾳ, πρὸς τὸ κάλλιστον δοκοῦν
καὶ γραφεῖς ἀπεργάζονται, καὶ ἀγαλματοποιοὶ διαπλάττουσιν, ¹⁶¹⁷ καὶ ποιηταὶ αἰνίττονται, καὶ φιλόσοφοι καταμαντεύονται.

Εἰ δὲ συναγαγὼν ἐκκλησίαν τῶν τεχνῶν τούτων κελεύοις ἅπαντας ἀθρόους διὰ ψηφίσματος ἑνὸς ἀπο κρίνασθαι
περὶ τοῦ θεοῦ, οἴει ἄλλο μὲν ἂν τὸν γραφέα εἰπεῖν, ἄλλο δὲ καὶ τὸν ἀγαλματοποιόν, καὶ τὸν ποιητὴν ἄλλο, καὶ τὸν φιλόσοφον ἄλλο; ἀλλʼ οὐδέ, μὰ Δία, τὸν Σκύθην, οὐδὲ τὸν Ἕλληνα, οὐδὲ τὸν Πέρσην ἢ τὸν Ὑπερβόρειον·

ἀλλὰ ἴδοις ἂν ἐν μὲν τοῖς, ἄλλοις,
ἐν δὲ τοῖς, ἄλλοις ταὐτὸ ψηφιζομένους τοὺς ἀνθρώπους, πάντας δὲ πᾶσιν διαφερομένους· οὐ τὸ ἀγαθὸν τὸ αὐτὸ πᾶσιν, οὐ τὸ κακὸν ὅμοιον, οὐ τὸ αἰσχρόν, οὐ τὸ καλόν·

|| νόμος μὲν γὰρ δὴ καὶ δίκη ἄνω καὶ ¹⁸ κάτω φύρεται διασπώμενα καὶ σπαρασσόμενα· μὴ γὰρ
ὅτι γένος γένει ὁμολογεῖ ἐν τούτοις, ἀλλʼ οὐδὲ πόλις πόλει, ἀλλʼ οὐδὲ οἶκος οἴκῳ, οὐδὲ ἀνὴρ ἀνδρί, οὐδὲ αὐτὸς αὑτῷ· ¹⁹²⁰ (σ 136/7) τοῖος γὰρ νόος ἐστὶν ἐπιχθονίων ἀνθρώπων, οἷον ἐπʼ ἦμαρ ἄγῃσι πατὴρ ἀνδρῶν τε θεῶντε.

Ἐν τοσούτῳ δὴ πολέμῳ καὶ στάσει καὶ διαφωνίᾳ ἕνα ἴδοις ἂν ἐν πάσῃ γῇ ὁμόφωνον νόμον καὶ λόγον, ὅτι θεὸς εἷς πάντων βασιλεύς, καὶ πατήρ, καὶ θεοὶ
πολλοί, | θεοῦ παῖδες, συνάρχοντες θεοῦ.

Ταῦτα καὶ ²¹ ὁ Ἕλλην λέγει, καὶ ὁ βάρβαρος λέγει, καὶ ὁ ἠπειρώτης, καὶ ὁ θαλάττιος, καὶ ὁ 〈σοφὸς καὶ ὁ〉 ἄσοφος· κἂν ἐπὶ τοῦ ὠκεανοῦ ἔλθῃς τὰς ἠϊόνας, κἀκεῖ θεοί, τοῖς μὲν ἀνίσχοντες ἀγχοῦ μάλα, τοῖς δὲ καταδυόμενοι.

Κἰ
δή, τούτοις Πλάτωνα ἀντιχειροτονεῖν καὶ ἀντινομοθετεῖν ἄλλα, οὐχ ὁμόφωνον εἶναι καὶ ὁμοπαθῆ καλλίστης

φωνῆς καὶ ἀληθεστάτου πάθους; Τί τοῦτο; ἥλιος, ὀφθαλμὸς λέγει· τί τοῦτο; βρονταί, ἀκοὴ λέγει· τί ²²²³²⁴ ταῦτα ὡραῖα καὶ καλά, καὶ περίοδοι, καὶ μεταβολαί, καὶ κράσεις ἀέρων, καὶ ζώων γενέσεις, καὶ καρπῶν φύσεις; θεοῦ πάντα ἔργα, ἡ ψυχὴ λέγει, καὶ τὸν τεχνίτην ποθεῖ, καὶ καταμαντεύεται τῆς τέχνης.

[e] Εἰ δὲ ἐξεγένοντο
ἐν τῷ ξύμπαντι αἰῶνι δύο που καὶ τρεῖς, ἄθεον καὶ ταπεινὸν καὶ ἀναισθὲς γένος, καὶ πεπλανημένον μὲν τοῖς ὀφθαλμοῖς, ἐξηπατημένον δὲ ταῖς ἀκοαῖς, ἐκτετμημένον δὲ τὴν ψυχήν, ἄλογον καὶ ἄγονον καὶ ἄκαρπον, ὡς ἄθυμος λέων, ὡς βοῦς ἄκερως, ὡς ὄρνις
ἄπτερος, καὶ παρὰ τούτου ὅμως τοῦ γένους 〈οὐκ εἰκ〉ῇ πεύσει τὸ θεῖον· ἴσασιν γὰρ οὐχ ἑκόντες, καὶ λέγουσιν ἄκοντες·

[f] κἂ ἀφέλῃς αὐτοῦ τὸ ἀγαθόν, ὡς Λεύκιππος· κἂν προσθῇς τὸ ὁμοπαθές, ὡς Δημόκριτος· κἂν ὑπαλλάξῃς τὴν φύσιν, ὡς Στράτων· κἂν δῷς τὴν ἡδονήν,
ὡς Ἐπίκουρος· κἂν μὴ εἶναι φῇς, ὡς Διαγόρας· κἂν ἀγνοεῖν τι φῇς, ὡς Πρωταγόρας.

Τούτους μὲν οὖν ἐῶμεν χαίρειν, εἰ δυναμένους ²⁵²⁶²⁷ ἐπαύρασθαι τοῦ ἀληθοῦς ὅλου καὶ ἀρτίου, ἰόντας δὲ ἐπʼ αὐτὸ ἀσαφεῖς ὁδοὺς καὶ πεπλανημένας· αὐτοῖς δὲ δὴ τί δράσωμεν, ἢ ἔπιμεν, ἐκ τοῦ Λοξίου δὲ ἴχνη αὐτοῦ σκεψάμενοι, οὐδὲ ὅσον εἰδώλοις ἐντυχόντες;

Ἀλλʼ ὁ μὲν Ὀδυσσεὺς προσχὼν τῇ ξένῃ, εἰς περιω|πην ²⁸ ἀνελθών, ἐσκέπτετο τέχνῃ τῶν ἐχόντων,
(ζ 120) ἦ ῥʼ οἵγʼ ὑβρισταί τε καὶ ἄγριοι, οὐδὲ δίκαιοι, ἠὲ φιλόξενοι, καί σφιν νόος ἐστὶ θεουδής· ἡμεῖς δὲ ἆρα οὐ τολμήσομεν ἀναβιβασάμενοι τὸν λογισμὸν εἴς τινα περιωπὴν ἄνω τῆς ψυχῆς περισκέψασθαι
τὰ τοῦ θεοῦ ἴχνη, τίνα χώραν ἔχει, τίνα φύσιν·

ἀαπήσομεν δὲ ἀμυδρῶς ἰδόντες; εἴθε μοι μαντεῖον ἦν ἓν Διός, ἢ Ἀπόλλωνος, οὐ λοξὰ χρησμῳδοῦν οὐδὲ ἀμφίβολα· ἠρόμην ἂν τὸν θεόν, οὐ τὸν Κροίσου λέβητα, τοῦ βασιλέων ἀνοητοτάτου καὶ μαγείρων δυστυχεστάτου,
ἀλλʼ οὐδὲ θαλάττης μέτρα, οὐδὲ ἀριθμὸν ψάμμου·

έλησα δʼ ἂν καὶ τῶν σεμνῶν τούτων ἐρωτημάτων· ²⁹³⁰³¹ ‘ἐπίασιν Μῆδοι, πῶς φυλάξομαι’; κἂν ὁ θεὸς || μὴ ³² συμβουλεύῃ, τὰς τριήρεις ἔχω· ‘ἐπιθυμῶ Σικελίας, πῶς λάβω’; κἂν γὰρ ὁ θεὸς μὴ κωλύῃ, ἡ Σικελία πολλή

ἐμοὶ δὲ σαφῶς ὁ Ἀπόλλων ἐκ Δελφῶν περὶ τοῦ Διὸς
ἀποκρινάσθω, ἢ ὁ Ζεὺς αὐτός· ὑπὲρ αὐτοῦ τίς; ἐξ Ἀκαδημίας ὑποφήτης τοῦ θεοῦ, ἀνὴρ Ἀττικός, μαντικός· ἀποκρίνεται δὲ ὧδε

Τῇ τοῦ ἀνθρώπου ψυχῇ δύο ὀργάνων ὄντων πρὸς σύνεσιν, τοῦ μὲν ἁπλοῦ, ὃν καλοῦμεν νοῦν, τοῦ δὲ
ποικίλου καὶ πολυμεροῦς καὶ πολυτρόπου, ἃς αἰσθήσεις καλοῦμεν, συνῆπται μὲν αὐτῶν ἡ ἐργασία, κεχώρισται δὲ ἡ οὐσία·

ὡς δὲ ταῦτα πρὸς ἄλληλα ἔχει, οὕτω κἀκεῖνα ὧν ἐστι ταῦτα ὄργανα· καὶ διαφέρει νοητὸν 〈καὶ〉 αἰσθητόν, ὅσον νοῦς αἰσθήσεως. Ἔστιν δὲ
τούτων κατὰ μὲν τὴν ὁμιλίαν θἄτερον γνωριμώτερον, τὸ αἰσθητόν· τὰ δὲ νοητὰ ἄγνωστα μὲν ταῖς ὁμιλίαις, γνωριμώτερα δὲ τῇ φύσει·

ζῷα γάρ που, καὶ φυτά, καὶ λίθοι, καὶ φωναί, καὶ θυμοί, καὶ ὁρμαί, καὶ σχήματα, ³³³⁴³⁵ καὶ χροιαί, ὑπὸ τοῦ ἔθους ξυναγειρόμενα, καὶ τῇ καθʼ ἡμέραν διαίτῃ ἀνακιρναμένῃ παρεσκεύακεν τὴν | ψυχὴν καὶ ἀναπέπεικεν, μηδὲν ἄλλο ἡγεῖσθαι ³⁶ εἶναι, ὅτι μὴ ταῦτα·

τὸ δὲ νοητόν, ἀπηλλαγμένον τῆς τούτων ἐπαφῆς καὶ ἐπερείσεως αὐτὸ καθʼ ἑαυτὸ ὁρᾶσθαι
πέφυκεν ὑπὸ τούτου·

ὁ δὲ τῇ πάσῃ ψυχῇ ἐμπεφυτευμένος διασπᾶται ὑπὸ τῶν αἰσθήσεων, καὶ ταράττεται, καὶ ἀσχολίαν ἄγει, ὥστε μὴ διορᾶν τὰ αὑτοῦ

θεάματα, ἤδη δὲ καὶ δημαγωγηθεὶς ἀναπείθεται, ὥστε συμφθέγγεσθαι ταῖς τῶν αἰσθήσεων φωναῖς, καὶ μηδὲν
ἡγεῖσθαι ἄλλο εἶναι παρὰ τὰ ὁρατὰ καὶ ἀκουστὰ καὶ ὀσφραντὰ καὶ γευστὰ καὶ ἁπτά.

Ὥσπερ οὖν ἐν συμποσίῳ μεστῷ κνίσσης πολλῆς, καὶ οἴνου χεομένου, καὶ αὐλῶν ἤχου, καὶ συρίγγων, καὶ ψαλμάτων, καὶ ³⁷³⁸³⁹⁴⁰ θυμιαμάτων, ἀνδρὸς ἂν εἴη καρτεροῦ συναγείραντος καὶ συστείλαντος καὶ τὰς αἰσθήσεις ἀποστρέφοντος, νηφάλιον καὶ κόσμιον· οὕτως ἀμέλει καὶ ἐν τῇ τῶν αἰσθήσεων πολυφωνίᾳ χαλεπὸν εὑρεῖν νήφοντα νοῦν,
καὶ δυνάμενον προσβλέπειν τοῖς αὑτοῦ θεάμασιν.

Καὶ μὲν δὴ καὶ ἡ τῶν αἰσθητῶν φύσις, πολυειδής τε οὖσα, καὶ συμπεφορημένη, καὶ ῥέουσα, ἐν μεταβολῇ παντοίᾳ συνδιατίθησιν αὐτῇ τὴν ψυχήν, ὥστε καὶ μεταβιβάζουσαν αὐτὴν ἐπὶ τὴν τοῦ νοητοῦ φύσιν, στάσιμόν τε
οὖσαν καὶ ἑδραίαν, μὴ δύνασθαι διορᾶν ἀσφαλῶς ὑπὸ τοῦ σάλου καὶ τοῦ ταράχου κραδαινομένην· οἷόν που ξυμβαίνειν φιλεῖ καὶ τοῖς ἐκ νεὼς εἰς ἤπειρον ἀποβᾶσιν· μόγις γάρ που καὶ τούτοις ἵσταται τὸ σῶμα ὑπὸ τοῦ ἐν τῷ κλύδωνι ἔθους κινούμενόν τε, καὶ περιφερόμενον,
καὶ σειόμενον.

Ἐν ποτέρᾳ δὴ τῶν φύσεων τούτων τὸν θεὸν τακτέον; ἆρα οὐκ ἐν τῇ στασιμωτέρᾳ καὶ ἑδραιοτέρᾳ, καὶ ἀπηλλαγμένῃ τοῦ ῥεύματος τούτου καὶ τῆς μεταβολῆς; ⁴¹⁴²⁴³ τί γὰρ ἂν καὶ τῶν ὄντων σταίη, ὅτι μὴ τοῦ θεοῦ ἐπαφησαμένου τῆς | ἐκείνου φύσεως; Εἰ δέ σοι πρὸς ⁴⁴ τὸ πᾶν ὥσπέρ τινος χειραγωγίας δεῖ, ἔφες τῷ λόγῳ· ὁ δὲ ἐρήσεται, διαιρούμενος τὰς γνωριμωτάτας φύσεις δίχα, καὶ τὴν ἑτέραν τὴν τιμιωτέραν τέμνων ἀεί, ἔστʼ
ἂν ἐφίκηται τοῦ νῦν ζητουμένου.

Τῶν ὄντων τοίνυν ⁴⁵τὰ || μὲν ἄψυχα, τὰ δὲ ἔμψυχα· καὶ τὰ μὲν ἄψυχα, λίθοι καὶ ξύλα καὶ ὅσα τοιαῦτα· τὰ δὲ ἔμψυχα, φυτὰ καὶ ζῷα·

[100] κρεῖττον δʼ ἔμψυχον, ἀψύχου· Τοῦ δʼ ἐμψύχου τὸ μὲν φυτικόν, τὸ δὲ αἰσθητικόν· τὸ αἰσθητικὸν
τοῦ φυτικοῦ κρεῖττον·

Τοῦ δὲ αἰσθητικοῦ τὸ μὲν λογικόν, τὸ δὲ ἄλογον· κρεῖττον δὲ τὸ λογικὸν τοῦ ἀλόγου.

Ἀλλὰ καὶ ἐν λογικῇ ψυχῇ, ἐπειδήπερ ἐστὶν ἡ πᾶσα ὥσπερ ἄθροισμά τι, θρεπτικόν, αἰσθητικόν, κινητικόν, παθητικόν, νοητικόν. Ὃν οὖν ἔχει
λόγον τὸ ἄψυχον πρὸς τὸ ἔμψυχον, τοῦτον ἔχει καὶ ἡ ἔννους ψυχὴ αὐτὸ τοῦτο πρὸς τὴν ὅλην ψυχήν· καὶ δηλαδὴ ὡς κρεῖττον ἡ ἔννους ψυχὴ τῆς ἐξ ἁπάντων τούτων ἠθροισμένης·

[f] Ποῦ τοίνυν τούτων τὸν θεὸν ⁴⁶⁴⁷ τάττωμεν; πότερα ἐν τῷ ἀθροίσματι; ἀλλὰ εὐφημεῖν ἄξιον.

[h] Λίπεται δὴ ὥσπερ εἰς ἀκρόπολιν ἀναβιβασαμένους τῷ λόγῳ τὸν θεὸν ἱδρῦσαι κατὰ τὸν νοῦν αὖ τὸν ἀρχηγικώτατον ἀλλὰ καὶ ἐνταῦθα διφυῆ ὁρῶ·

τοῦ γὰρ νοῦ ὁ μὲν νοεῖν πέφυκεν, καὶ μὴ νοῶν· ὁ δέ, καὶ πέφυκεν, ἀλλὰ καὶ οὗτος οὔπω τέλειος, ἂν μὴ προσθῇς αὐτῷ τὸ καὶ νοεῖν ἀεί, καὶ πάντα νοεῖν, καὶ μὴ ἄλλοτε ἄλλα· ὥστε εἴη ἂν ἐντελέστατος, ὁ νοῶν ἀεί, καὶ πάντα, καὶ ἅμα.

Εἰ δὲ βούλει, τῇδε εἴκαζέ μοι τὸ λεγόμενον· τὸν μὲν θεῖον νοῦν τῷ ὁρᾶν, τὸν δὲ ἀνθρώπινον τῷ λέγειν· ὀφθαλμοῦ μὲν γὰρ βολὴ ὀξύτατον, ἀθρόως σπῶσα τὴν αἴσθησιν τοῦ ὁρωμένου· λόγου δὲ ἐνέργεια ἔοικεν ⁴⁸σχολαίῳ βαδίσματι.

Μᾶλλον δὲ ταύτῃ εἰκαζέ|σθω· ὁ
μὲν θεῖος νοῦς κατὰ τὴν περιβολὴν τοῦ ἡλίου πάντα ἐφορᾷ τὸν ἐν γῇ τόπον ἀθρόως, ὁ δὲ ἀνθρώπινος κατὰ τὴν πορείαν αὐτοῦ, ἄλλοτε ἄλλα μέρη τοῦ ὅλου ἐπιπορευομένου.

Τοῦτον μὲν δὴ ὁ ἐξ Ἀκαδημίας ἡμῖν ἄγγελος δίδωσιν πατέρα καὶ γεννητὴν τοῦ ξύμπαντος·
τούτου ὄνομα μὲν οὐ λέγει, οὐ γὰρ οἶδεν· οὐδὲ χρόαν λέγει, οὐ γὰρ εἶδεν· οὐδὲ μέγεθος λέγει, οὐ γὰρ ἥψατο· ⁴⁹⁵⁰ φύσεις αὗται, σαρκῶν καὶ ὀφθαλμῶν συνέσεις.

Τὸ δὲ θεῖον αὐτὸ ἀόρατον ὀφθαλμοῖς, ἄρρητον φωνῇ, ἀναφὲς σαρκί, ἀπευθὲς ἀκοῇ, μόνῳ δὲ τῷ τῆς ψυχῆς καλλίστῳ καὶ καθαρωτάτῳ καὶ νοερωτάτῳ καὶ κουφοτάτῳ καὶ πρεσβυτάτῳ ὁρατὸν δι᾿ ὁμοιότητα, καὶ ἀκουστὸν διὰ
συγγένειαν, ὅλον ἀθρόον ἀθρόᾳ συνέσει παραγινόμενον.

Ὥσερ οὖν εἴ τις ἐπιθυμεῖ ἰδεῖν τὸν ἥλιον, οὐχὶ ταῖς ἀκοαῖς θηρᾶται αὐτοῦ τὴν σύνεσιν· οὐδὲ εἴ τις τῆς ἐν φωναῖς ἁρμονίας ἐρᾷ, τοῖς ὀφθαλμοῖς αὐτὴν μεταδιώκει· ἀλλ᾿ ὄψις μὲν ἐρᾷ χρωμάτων, ἀκοὴ δὲ ἀκουστῶν·
οὕτω καὶ νοῦς νοητὰ ὁρᾷ, καὶ νοητῶν ἀκούει.

Τοῦτ᾿ ἔστιν ἀμέλει τὸ τοῦ Συρακοσίου αἴνιγμα

νοῦς ὁρῇ καὶ νοῦς ἀκούει.

Πῶς οὖν ὁρᾷ νοῦς; καὶ πῶς ἀκούει; Ὀρθῇ τῇ ψυχῇ καὶ ἐρρωμένῃ, πρὸς τὸ ἀκήρατον ἐκεῖνο φῶς ἀντιβλέπων,
καὶ μὴ σκοτοδινιῶν, μηδὲ εἰς γῆν καταφερόμενος·

ἀλλὰ ἀποφράττων μὲν καὶ τὰ ὦτα, ἀποστρέφων δὲ τὰς ὄψεις καὶ τὰς ἄλλας αἰσθήσεις ἔμπαλιν πρὸς ἑαυτόν·

καὶ ἐκλαθόμενος μὲν τῶν κάτω οἰμωγῶν καὶ στόνων καὶ ἡδονῶν καὶ δοξῶν καὶ τιμῆς καὶ ἀτιμίας,
⁵¹⁵²⁵³ ἐπιτρέψας δὲ τὴν ἡγεμονίαν αὐτοῦ λόγῳ ἀληθεῖ καὶ ἔρωτι ἐρρωμένῳ· τῷ μὲν λόγῳ || φράζοντι ᾗ χρὴ ⁵⁴ ἰέναι· τῷ δὲ ἔρωτι ἐπισταμένῳ, καὶ τοὺς πόνους τῆς ⁵⁵πορείας πειθοῖ καὶ | χάρισιν ἐπελαφρύνοντι· ἰόντι δὲ
ἐκεῖσε, καὶ ἀφισταμένῳ τῶν κάτω, ἀεὶ τὰ πρόσθεν σαφῆ καὶ εὐλαμπέστατα καὶ τὴν τοῦ θεοῦ φύσιν προοιμιαζόμενα· καὶ πορευόμενος μὲν ἀκούει τὴν φύσιν τοῦ θεοῦ, ἀνελθὼν δὲ ὁρᾷ.

[d] έλος δὲ τῆς ὁδοῦ οὐχ ὁ οὐρανός, οὐδὲ τὰ ἐν τῷ οὐρανῷ σώματα· καλὰ μὲν
γὰρ ταῦτα καὶ θεσπέσια, ἅτε ἐκείνου ἔγγονα ἀκριβῆ καὶ γνήσια, καὶ πρὸς τὸ κάλλιστον ἡρμοσμένα·

ἀλλὰ καὶ τούτων ἐπέκεινα ἐλθεῖν δεῖ, καὶ ὑπερκύψαι τοῦ οὐρανοῦ ἐπὶ τὸν ἀληθῆ τόπον καὶ τὴν ἐκεῖ γαλήνην,

⁵⁶

ἔνθʼ οὐκ ἔστʼ οὔτʼ ἂρ χειμὼν πολύς,

⁵⁷

οὐδέ ποτʼ ὄμβρῳ,

δεύεται, ἀλλὰ μάλʼ αἴθρη

πέπταται ἀννέφελος, λευκὴ δʼ ἐπιδέδρομεν αἴγλη·

μηδενὸς ἐνοχλοῦντος τὴν θέαν πάθους σαρκίνου, οἷα ⁵⁸⁵⁹ δεῦρο ἐνοχλεῖ τὴν δειλαίαν ψυχήν, ὅσον αὐτῇ τοῦ φρονεῖν ἔνεστιν, ὑπὸ τοῦ κυκηθμοῦ καὶ τοῦ θορύβου καταβάλλοντα.

Πῶς γὰρ ἄν τις συνίῃ θεὸν ὑπὸ πλήθους ἐπιθυμιῶν καὶ λογισμῶν ἀλλοκότων ταραττομένων; οὐ μᾶλλον ἐν δημοκρατίᾳ πολυφώνῳ καὶ συντεταραγμένῃ
συνίῃ ἄν τις νόμου καὶ ἄρχοντος· (T 81) ἀνδρῶν δὲ ἐν πολλῷ ὁμάδῳ πῶς κέν τις ἀκούσῃ;

Καταπεσοῦσα γὰρ ἡ ψυχὴ εἰς τουτονὶ τὸν θόρυβον, καὶ δοῦσα ἑαυτὴν ἐπʼ ἀμηχάνου φορεῖσθαι κύματος, νήχεται δυσέκνευστον πέλαγος· ἐστʼ ἂν αὐτὴ φιλοσοφία
ὑποδέξηται ὑπολαβοῦσα τοὺς ἑαυτῆς λογισμούς, ὥσπερ τὸ κρήδεμνον τῷ Ὀδυσσεῖ ἡ Λευκοθέα.

Πῶς ἂν οὖν τις ἐκνήσαιτʼ ἂν καὶ ἴδοι τὸν θεόν; τὸ μὲν ὅλον, ὄψει τότε, ἐπειδὰν πρὸς αὐτὸν καλῇ· καλέσει δὲ οὐκ εἰς μακράν· ἀνάμεινον τὴν κλῆσιν·
ἥξει σοι γῆρας, ὁδηγοῦν ἐκεῖ· καὶ θάνατος, ὃν ὁ μὲν δειλὸς ὀδύρεται καὶ προσιόντα δέδιεν, ὁ δὲ ἐραστὴς τοῦ θεοῦ ἐκδέχεται ἄσμενος, καὶ προσιόντος θαρσεῖ.

Εἰ δὲ καὶ νῦν ἤδη μαθεῖν ἐρᾷς τὴν ἐκείνου φύσιν, ⁶⁰⁶¹⁶² πῶς τὶς αὐτὴν διηγήσεται; Καλὸν μὲν γὰρ εἶναι τὸν θεόν, καὶ τῶν καλῶν τὸ φανότατον· ἀλλʼ οὐ σῶμα καλόν· ἄλλοθεν καὶ τῷ σώματι ἐπιρρεῖ τὸ κάλλος· οὐδὲ λειμὼν καλόν· ἄλλοθέν ποθεν καὶ ὁ λειμὼν καλός·
καὶ ποταμοῦ κάλλος, καὶ θαλάττης, καὶ οὐρανοῦ, καὶ τῶν ἐν οὐρανῷ θεῶν, πᾶν τὸ κάλλος τοῦτο ἐκεῖθεν ῥεῖ ὂν ἐκ πηγῆς ἀενάου καὶ ἀκηράτου·

καθόσον δὲ αὐτοῦ μετέσχεν ἕκαστα, καλὰ καὶ ἑδραῖα καὶ σωζόμενα· καὶ καθόσον αὐτοῦ ἀπολείπεται, αἰσχρὰ καὶ διαλυόμενα
καὶ φθειρόμενα.

Εἰ μὲν ταῦτα ἱκανά, ἑώρακας τὸν

θεόν, εἰ δὲ μή, πῶς τις αὐτὸν αἰνίξηται; Ἐννόει γάρ μοι μήτε μέγεθος, μήτε χρῶμα, μήτε σχῆμα, μήτε ἄλλό τι ὕλης πάθος, ἀλλʼ ὥσπερ ἂν εἰ καὶ σῶμα καλὸν ἀπεκρύπτετο πρὸς τὴν θέαν ὑπὸ ἐσθήτων πολλῶν καὶ
ποικίλων, ἀπέδυσεν αὐτὸ ἐραστής, ἵνα εἰδῇ σαφῶς· οὕτω καὶ νῦν ἀπόδυσον καὶ ἄφελε τῷ λόγῳ τὴν περιβολὴν ταύτην, καὶ τὴν ἀσχολίαν τῶν ὀφθαλμῶν, καὶ τὸ καταλειπόμενον ὄψει, αὐτὸ ἐκεῖνο οἷον ποθεῖς.

Εἰ δὲ ἐξασθενεῖς πρὸς τὴν τοῦ πατρὸς καὶ δη||μιουργοῦ ⁶³⁶⁴⁶⁵ θέαν, ἀρκεῖ σοι τὰ ἔργα ἐν τῷ παρόντι ὁρᾶν, καὶ προσκυνεῖν τὰ ἔγγονα πολλὰ καὶ παντοδαπὰ ὄντα, οὐχ ὅσα Βοιώτιος ποιητὴς λέγει· οὐ γὰρ τρισμύριοι μόνον θεοὶ θεοῦ παῖδες καὶ φίλοι, ἀλλʼ ἄληπτοι ἀριθμῷ· τοῦτο μὲν κατʼ οὐρανὸν αἱ ἀστέρων φύσεις·

τοῦτο δʼ αὖ κατʼ αἰθέρα αἱ δαιμόνων οὐσίαι. Βούλομαι δέ σοι δεῖξαι τὸ λεγόμενον σαφεστέρᾳ εἰκόνι. Ἐννόει μεγάλην ἀρχήν, καὶ βασιλείαν ἐρρωμένην, πρὸς μίαν ψυχὴν βασιλέως τοῦ ἀρίστου καὶ πρεσβυτάτου συμπάντων νενευκότων ἑκόντων·

ὅρον δὲ τῆς ἀρχῆς
οὐχ Ἅλυν ποταμόν, οὐδὲ Ἑλλήσποντον, οὐδὲ τὴν Μαιῶτιν, | οὐδὲ τὰς ἐπὶ τῷ ὠκεανῷ ἠϊόνας· ἀλλὰ οὐρανόν, ⁶⁶ καὶ γῆν, τὸν μὲν ὑψοῦ, τὴν δʼ ἔνερθεν· οὐρανὸν οἷον τεῖχος τὶ ἐληλαμένον ἐν κύκλῳ, ἄρμὲν ρηκτον, πάντα χρήματα ἐν ἑαυτῷ στέγον· τὴν δὲ οἷον
φρουρὰν καὶ δεσμοὺς ἀλιτρῶν σωμάτων.

Βασιλέα δὲ ⁶⁷⁶⁸⁶⁹ αὐτὸν δὴ τὸν μέγαν ἀτρεμοῦντα, ὥσπερ νόμον, παρέχοντα τοῖς πειθομένοις σωτηρίαν ὑπάρχουσαν ἐν αὐτῷ· καὶ κοινωνοὺς τῆς ἀρχῆς πολλοὺς μὲν ὁρατοὺς θεούς, πολλοὺς δὲ ἀφανεῖς, τοὺς μὲν περὶ τὰ πρόθυρα αὐτὰ
εἱλουμένους, οἷον εἰσαγγελέας τινὰς καὶ βασιλεῖς συγγενεστάτους, ὁμοτραπέζους αὐτοὺς καὶ συνεστίους, τοὺς δὲ τούτων ὑπηρέτας, τοὺς δὲ ἔτι τούτων καταδεεστέρους.

Διαδοχὴν ὁρᾷς καὶ τάξιν ἀρχῆς καταβαίνουσαν ἐκ τοῦ θεοῦ μέχρι γῆς.

Dialexeis. Maximus of Tyre. ed. Hermann Hobein. United States. 2017.

Funding provided by Harvard Library Arcadia Fund.

Current edition First1KGreek

Dialexeis (Greek) (Maximus of Tyre. Maximi Tyrii philosophumena. Hobein, Hermann, editor. Leipzig: Teubner, 1910.)

Notes on the current edition

Dialexeis

1. ιδ΄

2. 1 θεραπεύωμεν τὰς (ευ, μ, ας in ras.) R!

3. Codices RPSOMNBφ (═ Paccius) α (═ Stephanus); H (teste Davisio)

4. 6 περὶ δαιμόνων σκοπῶν scil. in oratt. 8 et 9 | ἀμφισ- βητεῖν λόγον λόγῳ vi. or. 13. 3 e πολεμεῖν λόγον λόγῳ etiam or 16.1 b κατήγορος δὲ λόγος λόγου || 11 ὄνομα δῆλον scil. δαίμονες, cum deus ἀνώνυμος sit vi. or. 2. 10 a

5. 7 in mge ἤγουν ἀσύνηθες καὶ οὐ τὸν ἄτακτον ἤγουν ἀπρε- πὲς (schol. ad voces πλημμελὲς et ἔξω τρόπου rubro colore scriptum) M

6. 3 ΙΑ΄ R! || 5 in mge ιδ΄ R! | τίς ὁ θεὸς κατὰ Πλάτωνα RK (teste Bandini) ιξος τίς ὁ θεὸς κατὰ Πλάτωνα α΄ λόγος Z (teste Schenkl) Μαξίμου Τυρίου σοφιστοῦ καὶ φιλοσόφου· λόγος περὶ τοῦ τίς ὁ θεὸς κατὰ Πλάτωνα NOSP (om. λόγος) M (om. καὶ φιλοσόφου) Μαξίμου Τυρίου Πλατωνικοῦ φιλοσόφου τῶν ἐν τῇ Ρώμῃ διαλέξεων τῆς πρώτης ἐπιδημίας λόγοι μα΄ περὶ τοῦ τίς ὁ θεὸς κατὰ Πλάτωνα λόγος α΄ α om. (relicto spatio duorum versuum) B τί ὁ θεὸς κατὰ Πλάτωνα Ηφ || 6 δαιμόνων 〈σκοπῶν〉 Hob. | ἀμφισβητεῖν Duebn. ἀμφισβητῶν codd. ἀμφισβητοῦντα Markl. | λόγον 〈ἐναντίον〉 λόγῳ Reiske || 7 οὐδὲν] οὐδὲ PN 8 πλημελὲς PN || 10 ὁποῖον Reiske || 11 ἄδηλον Markl. (Duebn.) ἀφανές Markl.

7. Ed. Duebn. p. 65

8. ΛΕ΄

9. 57a

10. 2 ῥημάτων . . ὀνομάτων cf. Plat. Theaet. 168 b symp. 198 h τοῦ κάλλους τῶν ὀνομάτων καὶ ῥημάτων || 6. 7 εἰ πρὸς Ὅμηρον παραβάλλειν ἐθέλοις quod fecit or. 26. 7 a sq.

11. 11 ποταμοῦ — 13 γονιμωτάτου et 16 πρὸς μὲν — 17 φῶς in Paccianae versionis (σ 2) exemplari Bonnensi inter lineas a vetere libri possessore e mscr. quodam adscripta || 17 εἰ — p.129.16 χρυσῷ p (omissis tamen p. 129. 6 νῦν — 11 πυρί)

12. 1 ἀμφισβητήσιμος α(δ) || 2 περιβαλόμενος α(δ∠) || 3 ὀμμά- των PSOMNα Heinsianae (praeter Lariotianam) || 4 ἐκ λόγου Bα(θ) ἢ λόγου Heins. || 5 οὐδὲ om. suprascr. R! || 6 Πλάτωνικαὶ R || 7 ἐθέλος (suprascr. ι) R! || 8 τι] τις H (man. sec.) Steph. (δ∠) | πυθέσθαι] πιστοῦσθαι Schott. | ποθεῖς Hob. ποθεῖ codd (δ∠) || 9 σχολή R! || 10 νοῦν καὶ βραχὺν RHP(∠) νοῦν βραχὺν cett. (δ) || 12 〈καὶ〉 ἰδεῖν α(δ) et inter lineas σ2 | πινεῖν ∠° || 14 τῷ δι- ψῶντι del. Reiske || 17 ἔκπυρον suspectat Reiske

13. 6 ἔχε sq. ut or. 34. 1 c ἔχε δὴ αὐτόθι sq. al. || 7. 8 οἷον τὸ τῶν μεταλλέων vi. simil. or 29. 5 b || 14 πυρί vi. or. 14 3 a

14. 2 ἐκεῖθεν τὸ φῶς MPSOα(δ) τὸ ἐκεῖθεν φῶς Steph. (Δ) || 6 ἔχε (lineola horizontali (??) alterius ε in vertrcalem producta, ita ut videretur ει; minime vero ligatura ?? (═ ει) intelliggenda) R (unde ἔχει p) ἔχʼ cett. (δ Δ) ἔχειν (ἀτρέμας) Schenkl (tragi- cam φράσιν eam esse censens) || 8 κόπτοντες (κο in ras.) R! || 10 βασανιζόντων τὸν φα(θ) || 11 δὴ] δʼ οὖν p || 13 τούτων BN | δεῖται (αι in ras.) R! || 14 ὡς (pro οὐ) πυρὶ φα(θ) || 15 καὶ τῷ βεβασανισμένῳ MPO || 19 ἡμῖν (μ in ras.) R! | 〈ἐπὶ〉 τοῦ παρόντος Heins.

15. 57b

16. 10 κἂν εἰ μειζόνως sq. vi. or. 8. 6 d || 13 ἀπορίᾳ ὄψεως καὶ ἀσθενείᾳ δηλώσεως vi. or. 2. 2 b et 10 a; or. 4. 5 a; cf. Cicer. nat. deor. II 28. 70 Plut. Ei. ap. Delph. 21 (394c) || 15 πρὸς τὸ κάλ- λιστον δοκοῦν vi. or. 17. 3 e simil. or. 41. 4 d || 16 γραφεῖς, ἀγαλ- ματοποιοί, ποιηταὶ scil. ἐπικτήτου θεῶν ἐννοίας auctores cf. Dio Chrys. XII 39 sq. Cicer. nat. deor. l 27. 77 ποιηταί, φιλό- σοφοι vi. or. 4. 5 a Φειδίας, Ὅμηρος (ut apud Dionem) vi. or. 25.7 g et h

17. 1 φωνῇ om. O (qui φωνῆν sic!) φα(δΔ) || 2 〈τὸ〉 θεῖον Markl. || 4 ἢ περὶ τῆς Markl. ἢ παρὰ Scaliger ἢ del. Reiske (Duebn.) prob. Rohdich p. 15 adn. 5 τι (vel tale quid) περὶ Schenkl | ᾗ R! ἢ cett. (δΔ) || 6 ἡμῶν Βφα(δ Δ) | ἀξιώσειεν α(δΔ) || 8 ὅταν (suprascr. ὦ τὰν) P ὦ τὰν α(δΔ) ὦ τὰν ἂν Hahn | ὁ (ante θεὸς) om. NP α(δ) || 9 ὤμοιιν (suprascr. σ)P ὤμοισιν α(θ) Homerus | μελάγχροος (suprascr. -νόχροος)Pμελανόχροος α(δΔ)cum Homero || 10 κἂν (vel εἰ) del. Duk. || 11 ὀφρύας 〈εἴπης〉 Reiske | χρυσὰς (cf. Sophocles greek lex. s. v.) RN χρυσᾶς cett. (δΔ) | χαίτας 〈ἔχοντα〉 Steph. || 13 ἀσθενείᾳ ὄψεως καὶ ἀπορίᾳ δηλώσεως Wakefield silv. cr. II 94 || 16 lac. expl. Hob. cum Markl. (qui δοκ. 〈γρ. καὶ ἀγαλμ., ποιηταί τε〉 καὶ φιλ.) δοκ. καὶ φιλόσοφοι καὶ ἀφιλοσόφητοι Reiske

18. Ed. Duebn. p. 66

19. 8 τὸν Σκύθην sq. nam ἔμφυτος illa est θεῶν ἔννοια Dio Chrys. XII 27 cf. Arnob. contra gent. l 24 Euseb. laud. Const. I p. 717 Cicer. nat. deor. l 16. 43 sq. et 17. 44 aliter de Scythis Persis ceteris Lucian. Iup. trag. 690a || 11 πάντας sq. vi. or. 1 b vers. finem cf. Plat. Theaet 154a ἄλλῳ ἀνθρώπῳ ἆῤ ὅμοιον καὶ σοὶ φαίνεται ὁτιοῦν; || 13. 14 ἄνω καὶ κάτω φύρεται vi. or. 1. 2 b || 17 αὐτὸς αὑτῷ cf. Plat. Theaet. 154a ὅτι οὐδὲ σοὶ αὐτῷ ταὐτὸν . . . (φαίνεται)

20. 3 τεχνῶν τούτων] τεχνιτῶν Reiske (Duk.) || 4. 5 ἀποκρίνασθαι (κρι in ras.) R! || 5 〈οὐκ〉 οἴει Markl. || 6 καὶ (ante τὸν ἀγαλματο- ποιόν) om. BMNSOα || 8 Ἕλληνα] Ἰνδὸν (vel Σύρον) Reiske || 9 Ὑπερβόρειον (ει in ras. ex ε) R! | (et p. 132. 4) εἴδοις R | ἄλλοις] ἄλλους NOPS Dav.2 ἄλλα Μφα(δΔ) ἄλλως Markl. || 10 ἄλλοις] ἄλλα MNOPSφα(δΔ) ἄλλοις ἄλλα Schenkl ἄλλως Markl. ἄλλους ἄλλοις Dav.2 | ταὐτὸ] καὶ οὐ ταὐτὰ MNOPSφα(δΔ) οὐ ταὐτὸ Markl. | ἀντιψηφιζομένους Dav.2 || 11 δὲ] τε Dav.2 || 14 φύ- ρεται] φέρεται MNα(δ Δ⁰) || 17 αὐτῷ BMNPO

21. 58a

22. 1 τοῖος sq. or. 1. 2 c || 3 στάσει καὶ διαφωνίᾳ ═ or. 36. 3 a || 5 θεὸς εἷς cf. Apul. dogm. Plat. I 5 Plut. Ei. ap. Delph. 393a | βασιλεύς cf. Dio Chrys. 12. 22 lulian. ep. 13 (382 b) lambl. protr. 14 | πατήρ vi. infra § IX c et § XIl a; or. 41. 2 b cf. Plat. Tim. 28 c et 41a Plut. defect. orac. 29 (426a) Dio Chrys. 12. 22 Diels dox. 304 Cicer. nat. deor. lI 24. 64 || 6 θεοῦ παῖδες vi. or. 13. 6 b || 7 ὁ Ἕλλην λέγει καὶ ὁ βάρβαρος vi. or. 2.9 b; etiam supra § IV a cf. Dio Chrys. 12. 27 ὁμοίως μὲν Ἑλλήνων, ὁμοίως δὲ βαρβάρων (scil. κοινὴ ἐπίνοια) | ἠπειρώτης vi. or. 10. 5 i κἂν γὰρ sq. et quae ibi adnotavi || 8 ὁ σοφὸς καὶ ὁ ἄσοφος cf. Cicer. nat deor. l 17. 44 ‘quod constat inter omnes non philosophos solum sed etiam indoctos’ sq. || 13 ἥλιος sq. vi. or. 41. 2 d καθάπερ sq. etiam or. 26.1 a ἡλίου φῶς or. 2. 4 c; 15. 6 f cf. Dio Chrys. 12. 28 Cicer. nat. deor. l 36. 100 lI 39. 98 Aetius (Diels dox. 304)

23. 5 in mge θεὸς εἷς πάντων πατὴρ θεοὶ πολλοὶ θεοῦ παῖδες (ead. man.) M

24. 6 συνάρχοντες θεῷ Bφα(δΔ⁰) || 8 καὶ θαλάττιος (suprascr. ὁ) R! | ὁ 〈σοφὸς καὶ ὁ 〉 ἄσοφος α(δ Δ) (quo non opus fortasse vi. enim or. 1. 9 a ἐὰν ἔνδοξος) 〈σοφὸς〉 καὶ ἄσοφος Schenkl 10. 11 εἰ δὴ (ἤδη ?)] οἴει δὴ α(δ Δ) || 12 ἀλλὰ B φ ἀλλʼ α(δ Δ) | ὁμόφυλον NOPS || 14. p. 133. 1 τί ταῦτα — p.133.3 λέγει HB cum R, om. cett. (δ)

25. 1 ὡραῖα vi. or. 41. 2 b ὡρῶν ταμίας μεταβολαὶ . . ἀέρων ═ or. 26. 1 a || 2 ζώων γενέσεις ═ or. 26.1 a || 3 θεοῦ . . ἔργα vi. or. 4. 8 b ═ or 41. 2 f || 3. 4 τὸν τεχνίτην vi or. 13. 4 a; 41. 4 d || 5.6 ἄθεον . . . καὶ ἀναισθὲς γένος cf. simil. Dio Chrys. 12. 36 || 8.9 ἄλογον ἄγονον ἄκαρπον ═ or. 15. 5 g; 34. 4 a vers. finem al. || 13 Δημόκριτος cf. Cicer. nat. deor. l 12. 29 || 15 Ἐπίκουρος cf. Dio Chrys. 12. 36 Aelian var. hist II 31 | Διαγόρας cf. Aelian. var. hist. lI 31 || 16 Πρωταγόρας cf. Cicer. nat. deor. l 12. 29 ‘Prota- goras . . sese negat omnino de deis habere quod liqueat’

26. 9 ὡς ἄθυμος — ἄκερως v (: ἄθυμος) || 12 κἂν ἀφέλῃς — 16 Πρωταγόρας n

27. 6 ἀναισθὲς] ἀσθενὲς B || 9 ῥάθυμος B | ἄκερως (κε in ras.) R! ἄκερος Oα(δΔ⁰) || 10.11 〈οὐκ εἰκ〉ῇ πεύσει (an 〈ἑξ〉ῆς propter enumerationem quae sequitur?) Hob. ησ (═ ηι ?) πευσει R πεύσῃ cett. (δ Δ) ἐκπεύσει Schenkl || 12 αὐτοῦ suprascr. τοῦ θείου n || 16 τι RPS α τί cett. (δ Δ) || 17 οὐ δυναμένους HB(Δ) μὴ δυναμένους φα(δ) sed intellege ‘qui, si ita res se habet, integram veritatem i. e. deum animo possunt amplecti (id quod omnes homines natura quidem possunt) tamen . . .’

28. 58b

29. 2 ἀσαφεῖς ὁδοὺς καὶ πεπλανημένας scil. rectae viae παρα- τριβὰς vi. or. 39. 3 m et quae ibi adnotavi || 9 ἀναβιβασάμενοι sq. vi. infra § VIII h || 14 τὸν Κροίσου λέβητα vi. or. 13. 3 b ═ or. 29. 7 a cf. Lucian. lup. conf. 14 (637) ex Herodot. l 47 || 16 θαλάτ- της μέτρα, ἀριθμὸν ψάμμου vi. or. 3. 1 b; 13. 3 b cf Herodot. l 47 οἶδα δʼ ἐγὼ ψάμμου τʼ ἀριθμὸν καὶ μέτρα θαλάσσης sq.

30. 9 ἡμεῖς — 16 ψάμμου p

31. 2 αὐτοὶ δὲ Steph. (δ Δ) || 3 ἢ ἔπιμεν (in archetypo ηδ et ita R (δ lineol. del.) unde τίδ B)] ἢ εἴπωμεν ϛ(δ Δ⁰) ἢ ἀπείπωμεν Reiske ἀπείπωμεν (del. ἢ) Duebn. ἢ μέτιμεν Schenkl |〈οὐδʼ〉 ἐκ Reiske | λοξοῦ τὰ φα(δΔ⁰) λοξοῦ οὐδὲ Duebn || 6 τῶν ἐχόντων τέχνῃ MNOPSφ et (nisi quod τὰ ἴχνη) α(δ Δ) || 8 νος (suprascr. ο) R! || 9 ἄρα Oα(δ) || 10 τῇ ψυχῇ Markl. (Duk.) || 12 εἰδόντες ἐσιδόντες B | εἰ δέ μοι p || 13 ἓν Διός Hob. ἐν Διός codd. ἐκ Διός Heins. (Lariotiana) Dav.1 et ita Schenkl || 15 ἀνοητότου (mutat. in ἀνοητάτου cui το suprascr. man. antiqua) R! ἀνοη- τάτου etiam N

32. Ed. Duebn. p.67

33. 1 ἐπίασιν Μῆδοι sq. vi. or. 13. 1 a; 30. 2 g ἐπιόντας sq. etiam or. 29. 7 a ἐπιόντα πόλεμον || 2 ἐπιθυμῶ Σικελίας de Alcibiade dictum vi. or. 21. 3 d ἐρᾶν . . Ἀλκιβιάδην Σικελίας or. 27. 6 c etiam or. 7. 4 g || 9 τοῦ μὲν ἁπλοῦ sq. cf. Diog. Laert lII 9 || 10 ποικίλου sq. [simil. πολυμερὲς cum πολύφωνον et πολυπαθές coniunctum vi. or 7. 2 d et or. 27. 6 etiam or. 16. 4 g] cf. Diog. Laert. III 9 Plat. Theaet 156 a

34. 8 in mge σημείωσαι ὅτι νοῦς καὶ αἴσθησις ὄργανα πρὸς σύνεσιν τῶν ὄντων τῇ ψυχῇ M eadem rubro colore PS ?? R!

35. 1 κἂν 〈γὰρ〉 ὁ Markl. || 5 αὑτοῦ 〈ἤ〉 τις ἐξ φα(δ Δ) || 7 ἀποκρινάσθω in φ exstitisse suspicatur Heins. (,,loquatur“ σ2) 8 ἀνθρώπου (θρω in ras.) R! || 13 διαφέρει (δι suprascr. man. recent.) R! || 14 〈καὶ〉 αἰσθητόν Hob. cum R αἰσθητοῦ cett (δ Δ) | ὅσον (non ὅσαν) ὡς B || 18 θυμοί] χυμοί Markl. Duebn.) ὁρμαί (ρμ in ras. ex σμ R!)] ὀσμαὶ Markl. (Duebn.)

36. 59a

37. 5 αὐτὸ καθʼ ἑαυτὸ sq. cf. Diog. Laert. III 12 φασὶ . . τὴν ψυχὴν . . τὰ δὲ αὐτὴν καθʼ αὑτὴν ἐνθυμεῖσθαι || 7 ὑπὸ τῶν αἰσθήσεων sq. vi. or. 37. 7 b sicut anima ὑπὸ σώματος or. 27. 5h etiam or. 7. 5 e; 33. 8 b cf. etiam Albin. 10 ἄνθρωποι μὲν δὴ ἅτε τοῦ τῆς αἰσθήσεως πάθους ἐμπιπλάμενοι, ὥς τε καὶ ὁπότε νοεῖν προαιροῖντό τι νοητόν, ἐμφανταζόμενον ἔχειν τὸ αἰσθητόν, ὡς καὶ μέγεθος συνεπινοεῖν . . . οὐ καθαρῶς τὰ νοητὰ νοοῦσι || 8.9 τὰ αὑτοῦ (scil. τοῦ λόγου vel τῆς ψυχῆς) θεάματα quae de- scribit infra § a et or. 16. 6 d || 9 δημαγωγηθεὶς scil. ὑπὸ τοῦ ἐν τῇ ψυχῇ δήμου vi. or. 7. 2 c etiam infra § X g || 10 συμ- φθέγγεσθαι vi. or. 37. 7 b; 33. 8 d etiam or. 7. 5 e βοῶντι συμβοᾷ || 11 ἀκουστὰ sq. cf Plat. Theaet. 156b || 12 ὥσπερ sq. vi. or. 3.7 d οὐ μᾶλλον ἢ sq.

38. 12 ὥσπερ — p. 137. 5 θεάμασιν p

39. 14 ψαλμάτων in mge repetit. (vet. schol. a) R!

40. 1 χρόαι MNO || 2 ἀνακιρναμένη (εν in ras.) R! ἀνακιρνα- μένια (═ ἀνακιρναμενηα sic !) O ἀνακιρνάμενα φα(δ Δ) κατεσ- κεύακε NOPS || 6 τούτου] τοῦ νοῦ φα(δΔ) || 7 ταράττεται] σπα- ράττεται Markl. || 8 διορᾶν] ἀεὶ ὁρᾶν Reiske | αὑτοῦ N cum R! || 12 οὖν om. p || 13 χεομένου 〈πολλοῦ〉 Schott.

41. 4 χαλεπὸν εὑρεῖν vi. or. 1. 8 a; 33. 1 a al. | νήφοντα νοῦν vel ἄνδρα vi. or. 3. 7 d || 6 πολυειδής sq. vi. supra § VII a sq. || 7 ῥέουσα cf. ἀλλʼ ἀεὶ ῥέον Diog. Laert. III 9 || 10. 11 ὑπὸ . . σάλου . . κραδαινομένην ═ or. 9. 6a || 13. 14 τὸ σῶμα . . ἐν τῷ κλύ- δωνι . . σειόμενον ═ or. 9. 6 a

42. 17 οὐκ ἐν τῇ — 18 ῥεύματος v (: στασικώτερον)

43. 1 θυμιαμάτων 〈μὴ θορυβεῖσθαι μηδὲ μεθύσκεσθαι〉 Reiske καρτερεῖν Markl. (Duebn.) | 〈καὶ〉 συναγείραντος Heins συναγεί- ραντος 〈ἑαυτὸν 〉 Reiske συναγείρειν (ut συστέλλειν et ἀποστρέφει postea) p || 2 καὶ τὰς] αὑτὸν τὰς Heins. | ἀποστρέψαντος Reiske ἀποστρέφεσθαι Heins. || 3 〈τὸ 〉 νηφάλιον Dav2. 〈πρὸς τὸ〉 νηφάλιον α(δ Δ) om. p διατελεῖν (vel τηρεῖν τὸ) νηφάλιον Schenkl sed sub- audi (vel adde) εἶναι || 5 αὐτοῦ BMNOPS (Dav.1) | θεάμασιν p (cum R!) || 6 φύσις (σις in ras.) R! om. O | τε] τις Reiske || 7 συμπεφυρμένη Heins. || 8 αὑτῇ φα(δ Δ⁰) || 16 τοῦτον PS || 17 στα- σικωτερᾳ V

44. 59b

45. Ed. Duebn. p. 68

46. 6 τῶν ὄντων sq. vi. or. 9. 2 a sq. || 9 κρεῖττον δʼ ἔμψυχον ἀψύχου cf. Marc. Ant. V 16 κρείττω δὲ τῶν μὲν ἀψύχων τὰ ἔμ- ψυχα, τῶν δὲ ἐμψύχων τὰ λογικά || 14 θρεπτικόν sq. cf. Plut. Ei ap. Delph. 13 (390 f)

47. 1 τοῦ ÷θεοῦ R! || 3 τὸν πᾶν NO | δεῖ (in ras., ex δι) R! | ἔφες Hob. et ita Schenkl ἔφη (s. acc. R) codd. ἕπου φα(δ Δ) || 4 αἱρήσεται B ἡγήσεται Reiske (Duebn.) || 5 τὴν τιμιωτέραν om. B | ἀεὶ τέμνων B || 7 ἄψυχα ÷÷ τὰ R! || 8 τοιαῦτὰ (suprascr. τα) R! || 10 τὸ 〈δʼ〉 αἰσθητικὸν Schott. || 11 ἐσθητικοῦ O || 13 ἀλλα- 〈χοῦ τε〉 καὶ Reiske || 14. 15 αἰσθητικόν et παθητικόν om. σ2 | 16 τὸ ἄψυχον RB τὸ ἔμψυχον cett. (δΔ) | τὸ ἔμψυχον RB τὸ ἄψυχον cett. (δ Δ) | τοῦτον] τὸν αὐτὸν τοῦτον φα(δ Δ) | καὶ ἡ (in ras. ex καιμ) R! || 17 αὐτὸ τοῦτο om. φα(δΔ) || 18 δῆλα δὴ Steph. | κρεῖττον ἡ (ἡ in ras. ex ν) R! || 19 τούτων] τῶν B om. MNPα(δ) ἠθροισμένης] ἀθροισμάτων B | τοῦτον NOPSα(δ) corr. Markl. | τὸν θεὸν τούτων B

48. 60a

49. 2 ὥσπερ sq. vi. supra § VIb ἡμεῖς sq. || 8 ὥστε sq. cf. Albin. 10 ἐπεὶ δὲ ψυχῆς νοῦς ἀμείνων, νοῦ δὲ τοῦ ἐν δυνάμει ὁ κατʼ ἐνέργειαν πάντα νοῶν καὶ ἅμα καὶ ἀεί sq. Aristotelis doctrina cf. Zeller lI 2. 365 sq. || 19 πατέρα sq. vi. supra § Va

50. 1 εὐφημεῖν (ει in ras. ex ι) R! εὐφημῖν S || 3 τοῦ λόγου Heins. || 3. 4 αὐτὸν BMφα(θ) αὐτὸν τὸν Reiske (Duebn.) || 6 καὶ (ante πέφυκεν) om. MNPOS καὶ 〈νοεῖ καὶ〉 πέφυκεν Heins. et ita Schenkl καὶ πέφυκεν 〈καὶ νοεῖ〉 BH (m. sec.) (Δ) | τέλεος Ϛ (δ Δ⁰) || 10 τῇδε RBH om. cett. (δ) || 15 περιβολὴν RB παραβολὴν cett (δΔ) || 16 ἐν τῇ γῇ MNPα(θ) || 17 πορίαν R | ἄλλα τὰ μέρη α(δ) ἐπιπορευόμενος Reiske || 19 γενητὴν NO γενέτην B || 20 εἶδεν NOPα(δ) 〈ἀκοῇ〉 οἶδεν Markl.

51. 2 ἀόρατον ὀφθαλμοῖς, ἄρρητον φωνῇ ═ or. 2. 10 a || 13 νοῦς ὁρῇ sq. Epicharmi cf. Plut. sollert. an. 3 (═ Porph. de abst. III 21) de fort. 3 de fort. Alex. II 3 Philostr. ep. 41 Cicer. Tusc. I 20 κῶφος καὶ τυφλὸς inde mutuatus est Plat. Pol. III 411d Phaedr.

52. 7 ὥσπερ — 11 ἀκούει p || 12 τοῦτ᾿ ἔστιν — 13 ἀκούει vide ad p. 128.11

53. 3 ἀπευθὲς RBH φ ἀπαθὲς cett. (δ) || 4 κουφο ÷τάτῳ (ου in ras.) R! || 5 ὁρατὸν (α in ras.) R! || 9 ἁρμονίας (ιας in ras.) R! || 12 τουτέστιν MNOPS | τοῦτ᾿ — 13 νοῦς ἀκούει om. Bφ | Συρα- κουσίου ϛ (δ Δ⁰) || 17 ἀλλὰ 〈καὶ〉 B | καὶ (ante τὰ ὦτα) om. B del. Markl.

54. Ed. Duebn. p.69

55. 60b

56. (δ 566)

57. (ζ 43/5)

58. 1 λόγῳ ἀληθεῖ vi. or. 16 3 c || 2 λόγῳ . . καὶ ἔρωτι vi. or. 20. 6 g etiam or. 1. 5 e || 8 τέλος . . . οὐχ ὁ οὐρανὸς vi. or. 10. 3 b ἀλλʼ ὑπὲρ sq. || 9 τὰ ἐν τῷ οὐρανῷ σώματα scil. deorum visi- bilium vi. or. 9. 6 d θείων χορῶν etiam infra § XlI a τοῦτο μὲν sq. et d πολλοὺς sq. || 13 ἀληθῆ τόπον cf. Albin. 27 καὶ τὸ τῆς ἀληθείας πεδίον θεωμένας ex Plat. Phaedr. 248 c vi. etiam or. 10. 3 a et b; or. 41. 5 f vers. finem | γαλήνην vi. or. 10. 3 b || 14 ἔνθʼ οὐκ — 17 αἴγλη ═ or. 30. 4 f

59. 1 αὑτοῦ Markl. || 3 ἐφισταμένῳ Schott. ἐπισπωμένῳ Reiske (Duebn.) de ἐνισταμένῳ cogitare vetat Schenkl || 4 πορίας R || 9 ὁ οὐρανός] ὁρᾶς (sic!) B || 10 ἀκριβῆ (η in ras ) R! || 13 ἀληθῆ ἀπαθῆ Heins. τοῦ ἀληθοῦς Markl. || 14 ἔνθʼ οὐκ ἔστʼ apud Ho- merum non leguntur, sed redeunt or. 30. 4 f || 17 πέπταται (αι in ras.) πέπτεται Dav.2 (err. typ. unde „πέπτεται vulg.“ adnotavit Duebn.) | ἀνέφελος NPO Homerus | ἐπιδέδρομεν (ρο in ras.) R! || 18 σαρκικοῦ B

60. 61a

61. 2 κυκηθμοῦ vi. or. 10.9 e || 5 δημοκρατίᾳ vi. supra § VII f || 12 τὸ κρήδεμνον vi. or. 26. 9 h et quae ibi adnotavi; praeterea or. 22.1 a; 38. 7 c || 16 θάνατος, ὃν sq. vi. or. 7. 5 f; 41. 5 f ὃν γὰρ sq.

62. 2 κυκηθμοῦ B cum R μυκηθμοῦ cett. (θ) || 3 ἐκβάλλοντα Reiske | πῶς] in mge σημείωσαι P | (et 6) συνείη Duebn. sed cf. Plat. Protag. 325c | θεοῦ Markl. || 4. 5 ταραττόμενον B ταραττό- μενος φ? Markl. (Δ) || 5 μᾶλλον 〈ἢ〉 ἐν φ? Heins. (Δ) | 7 δʼ ἐν Heins. (Δ) | κέν] κᾄν α(δ) |ἀκούσαι Homerus || 10 αὐτὴν Markl. (Duebn.) αὐτὴ ἡ Schenkl || 11 ὑποβαλοῦσα Bφα(δΔ) || 13 ἂν οὖν B cum R οὖν ἂν cett. (θ) | ἐκνήσαιτʼ R ἐκνήξαιτʼ cett. (δΔ) sed cf. schol. Plat. epinom. 980 b προσπαίσαντι] προσπαίξαντι· ἀντὶ τοῦ ξ τὸ σ οἱ Ἀττικοί || 14 αὑτὸν α(δ) Markl. (Duebn.) || 17 προ- σιόντα (σιο in ras.) R! προσιόντος Markl.

63. 5 ποταμοῦ κάλλος . . οὐρανοῦ sq. vi. or. 25. 7 d sq. || 6 πᾶν τὸ κάλλος ἐκεῖθεν ῥεῖ ═ or. 21. 7 f || 19 πατρὸς καὶ δημιουργοῦ cf. Plat. Tim. 41a vi. etiam supra § Va

64. 1 τίς codd. (δ Δ⁰) τις Duebn. |διηγήσηται Dav. (err. typ ?) | 〈ἰσμὲν〉 εἶναι Reiske οἶμαι Markl. || 2 τῶν καλῶν (νκ in ras.) R! | φανώτατον α(θ) || 3 ἀλλʼ ὅθεν φα(δ Δ) ἀλλʼ ὁπόθεν Dürr (falsa de huius loci memoria proferens) || 4 λειμὼν (prius)] λειμῶνα Markl. (Duebn.) | καλόν] καλός Bφα(δ) | ἄλλοθέν ποθεν Hob. cum R (ἄλλοποθεν (πο punctis postea notat.) ἀλλʼ ὁπόθεν Δ⁰ ἄλλοθεν BO ἀλλ᾿ ὅθεν φα(δ Duebn.) || 6 ἐκεῖθεν (ιθ in ras.) R! || 7 ὂν] οἷον φ ? („tamquam ex fonte“ σ2) Reiske ὡς Markl. | ἀενάου RMN ἀεν- νάου cett. (Δ⁰) | δὲ (ante αὐτοῦ) nescio unde om. θ || 8 αὐτῶν B| || 9 καὶ (ante καθόσον) om. NO || 10 διαφθειρόμενα B || 11 αἰνί ἐνόει N (in mge ἴσως ‘αἰνίττεται’) O αἰνίττεται· ἐννόει PS || 13 ἂν εἰ in ras. R! | τι (pro καὶ) σῶμα Reiske || 15 αὐτὰς Dav.1 | ἴδοι B || 16 in mge σημείωσαι PO | νῦν (υ in ras.) R! 〈σὺ 〉 νῦν Reiske σὺ Markl.

65. Ed. Duebn. p. 70

66. 61b

67. 1 τὰ ἔργα sq. cf. Galen. hist. phil. (Diels 617) Cicer. nat. deor. lI 2. 4; lI 4.12 || 3.4 τρισμύριοι sq. vi. or. 8. 8f || 4 θεοῦ παῖδες vi. supra § a; or. 13.6 b cf. Plat. apol. 27c lulian. lI 90b || 5 τοῦτο μὲν sq. cf. Aetius Diels 304 τούτου (scil. summi dei) πατρὸς καὶ ποιητοῦ τὰ ἄλλα θεῖα ἔκγονα νοητὰ μὲν ἐναιθέριοί τινες δυνά- μεις . . . αἰσθητὰ δὲ τοῦ πρώτου θεοῦ ἔκγονα ἥλιος σελήνη ἀστέρες sq Albin. 14 Apul. dogm. Plat. l 11 Ps. Aristot. π. κόσμου 2 vi. etiam or. 13. 6 c || 16 φρουρὰν cf. Plat. Phaed. 62 b λόγος ὡς ἔν τινι φρουρᾷ ἐσμὲν οἱ ἄνθρωποι | δεσμοὺς cf. Plat. Phaed. 67 d τὴν ψυχὴν . . . ἐκλυομένην ὥσπερ ἐκ δεσμῶν ἐκ τοῦ σώματος . .

68. 14 τεῖχος — ἄρρηκτον p

69. 1 ἄρκει Dav.1 || 3 Βοιώτιος (〈ὁ〉 Βοιώτιος Markl.) scil. He- siodus (oper. et dier. v. 252) ‘nec adeo tot, quot Pindarus dixit’ σ2 | τρεῖς μυρίοι NO || 6 αἰθέρα καὶ NO | οὐσίαι (αι in ras.) R! ? 7. 8 ἐννόει 〈μοι〉 B || 12 Μαιῶτιν (ω in ras.) R! | ἰόνας (═ ἠόνας? ut p. 25.9 R) M || 14. 15 ἄρρητον (suprascr. κ) R! || 15 στέγον] γέγονε B | τὴν] γῆν Canterus (Δ) || 16 ἀλιτηρίων Reiske sed cf. Hom. Hym. in Merc. 259

Maximus of Tyre Dialexeis 11

ed. Hermann Hobein

Search the Perseus Catalog for:

ΙΑ΄ XI (Dueba. XVII vulg. 1 B 14 K 11)

Current edition First1KGreek

Notes on the current edition

Stable identifiers