Herodianus, Περὶ ὀρθογραφίας, ed. August Lentz, 3.9

ἰάλλω: παρὰ τὸ ἴω παραγωγόν. ἰάλλω οἷον ἰέναι ποιῶ.

Ἰάμνια πολίχνιον Φοινίκηϲ· τὸ ἐθνικὸν ἔδει Ἰαμνιάτηϲ ἔϲτι δὲ καὶ Ἰαμνίτηϲ καθ’ ὕφεϲιν τοῦ ᾱ.

Ἰαπετόϲ ὄνομα κύριον διὰ τοῦ ῑ γράφεται, παρὰ γὰρ τὸ ἰάπτω, ὅπερ κατ’ ἔλλειψιν τοῦ α ἴπτω γίνεται. τὸ δὲ ἵπτω διὰ του ῑ γράφεται. τὰ γὰρ εἰϲ πτω ῥήματα οὐ θέλει τῇ ει διφθόγγῳ παραλήγεϲθαι.

Ἴαϲοϲ καὶ Ἰάϲων παρὰ τὸν ἰάϲω μέλλοντα, ἐξ οὖ τὸ ἰάϲομαι.

ἶβιϲ εἶδὸϲ ὀρνέου καὶ ἶβυξ: ῑ· τὰ γὰρ ἀμφιβαλλόμενα κτλ.

Ἰβιών πόλιϲ ἐν Αἰγύπτῳ ὀξυτόνωϲ λεγομένη, μᾶλλον δὲ νῆϲοϲ. ῑ.

Ἴβυκοϲ παρὰ τὸ ἶβυξ καὶ ἄλλωϲ· τὰ ἀμφιβαλλόμενα.

ἴγδη: διὰ τοῦ ῑ ἡ ἄρχουϲα.

ἴγκροϲ ἐγκέφαλοϲ διὰ τοῦ ῑ γράφεται.

ἰγμαλέοϲ ὑγρόϲ ἢ ἰκμαλέοϲ.

ἴγν ητεϲ οἱ γνήϲιοι ῑ.

ἰδέα: ι.

ἰδεχθήϲ ἀπρεπήϲ ἀϲθενήϲ καὶ διὰ τῆϲ ε διφθόγγου.

Ἴδη ὄροϲ Τροίαϲ. γράφεται δὲ διὰ τοῦ ῑ· τὰ γὰρ εἰϲ δη βαρύτονα
οὐ θέλει διφθόγγῳ παραλήγεϲθαι.

ἴδριϲ: εἴδω ἐϲτὶ ῥῆμα, οὗ ὁ μέλλων εἴϲω καὶ εἴϲομαι. ἀπὸ τούτου τοῦ εἴδω καὶ εἴϲω ὄνομα εἶδιϲ ἀποβολῇ τοῦ ε ἴδιϲ καὶ πλεοναϲμῷ τοῦ ρ ἴδριϲ.

¹²

ἰδίω τὸ ἱδρῶ διὰ τοῦ ῑ κατὰ τὴν ἄρχουϲαν καὶ τὴν παραλήγουϲαν.

Ἰδομενεύϲ: ῑ.

ἱδρῶ ἱδρῶτα κατ’ ἀποκοπὴν «ἱδρῶ ἀπεψύχοντο» (Λ 620) ἄνευ τοῦ ῑ, εἰ δὲ δοτική, μετὰ τοῦ ῑ.

ἱέρεια: διὰ τοῦ ῑ ἡ ἄρχουϲα κατὰ παράδοϲιν καὶ ἡ παραλήγουϲα διὰ τῆϲ ει διφθόγγου· τὰ γὰρ ἀπὸ τῶν εἰϲ ευϲ διὰ τοῦ εια παραϲχηματιζόμενα θηλυκὰ διὰ τῆϲ ει διφθόγγου γράφεται οἷον βαϲιλεύϲ βαϲίλεια, ἱερεύϲ ἱέρεια· οἱ δὲ Ἀθηναῖοι τοῦ ἱερεία ἐκτείνοντεϲ τὸ α καὶ καταβιβάζουϲι τὸν τόνον καὶ φυλάττουϲι τὴν αὐτὴν γραφὴν οἷον ἱερεία.

ἱερεία ἡ θυϲία.

Ἱεράπολιϲ πόλιϲ Ϲυρίαϲ, ἣ καὶ Ἱερόπολιϲ διὰ τοῦ ο.

ἱήιοϲ ἐπίθετον Ἀπόλλωνοϲ ὁ τοξότηϲ ἀπὸ τοῦ ἵημι παρὰ τὴν ἕϲιν τῶν βελῶν. τινὲϲ δὲ ψιλοῦϲιν, ἐπεὶ ἰάϲεωϲ αἴτιοϲ ὁ θεόϲ. τὸ δὲ «ἤϊε Φοῖβε» (0 365) κατὰ ἀποβολὴν τοῦ ῑ γέγονε. Ἀρίϲταρχοϲ δαϲύνει
ἀπὸ τῆϲ ἕϲεωϲ τῶν βελῶν, οἱ δὲ περὶ Κράτητα ψιλῶϲ ἀπὸ τῆϲ ἰάϲεωϲ. ἄμεινον δὲ ψιλοῦϲθαι. τὸ γὰρ η πρὸ φωνήεντοϲ ψιλοῦται.

Ἰήτηϲ ἀπὸ τῆϲ Ἴου διὰ τὸ ῑ ἐξενέχθη διὰ τοῦ η (sc. pro Ἰίτηϲ).

ἴθαρ εὐθέωϲ.

Ἰθάϲ ὁ τῶν Τιτάνων κῆρυξ Προμηθεύϲ. τινὲϲ Ἴθαξ.

ἰθύϲ: ῑ τὰ ἀμφιβαλλόμενα κτλ. καὶ ἰθύνω ἀπὸ ἰθύϲ.

Ἰθώμη πόλιϲ Θεϲϲαλίαϲ· καλεῖται δὲ καὶ Θούμαιον ἀποβολῇ τοῦ ῑ καὶ τροπῇ τοῦ ω εἰϲ τὴν ου δίφθογγον.

ἰκμᾶν λικμᾶν ϲῖτον καθαίρειν.

ἰκτῖνοϲ: ῑ τὰ γὰρ διὰ τοῦ ινοϲ κτλ.

ἵκω ἥκω: ἰϲτέον δὲ ὅτι τὸ ἵκω διὰ τοῦ ῑ γράφεται ποιητικῶϲ ἐν τοῖϲ ἐνεργητικοῖϲ, τὸ δὲ διὰ τοῦ η γραφόμενον πεζολόγων ἐϲτὶ καὶ. ἰαμβογράφων. ἐν δὲ ταῖϲ παθητικαῖϲ φωναῖϲ καθόλου διὰ τοῦ ῑ γράφεται οἷον ἀφῖγμαι ἀφῖκται.

ἰλαδόν: διὰ τοῦ ῑ γράφεται. παρὰ τὸ ἴλη τὸ ϲημαῖνον τὴν
ἄθροιϲιν γέγονεν, ὅπερ διὰ τοῦ ῑ γράφεται.

ἵλαοϲ τὸ ἱλαρόϲ. ῑ. οἱ γὰρ Αἰολεῖϲ ἴλλαοϲ λέγουϲι καὶ οὐχὶ. ἔλλαοϲ.

³

ἵλεοϲ ἵλαοϲ ἵλεωϲ (pro ἵλλεοϲ Pearso et Alberus) τριχῶϲ τὸ ἱλαρόν.

ἵληθι: διὰ τοῦ ῑ γράφεται.

ἰλύϲ: ϲημαίνει τὴν ἄθροιϲιν διὰ τοῦ ῑ γράφεται· τὰ γὰρ παρὰ τὸ εἰλῶ παραγόμενα ἢ ϲύνθετα ὀνόματα μὴ κατὰ τὸ ἄρχον μέροϲ διὰ τοῦ ῑ
γράφεται.

ἱμάτιον. διὰ τοῦ ῑ γράφεται καὶ τὰ παρ’ αὐτὸ πάντα οἷον ἱματιοπῶλιϲ, ἱματιοφόροϲ. ὅτι δὲ γράφεται διὰ τοῦ ῑ, δῆλον ἐκ τοῦ γενέϲθαι αὐτὸ κατὰ ϲυναίρεϲιν τοῦ ο καὶ ῑ εἰϲ τὴν οι δίφθογγον κτλ.

ἱμείρω. διὰ τοῦ ῑ γράφεται κατὰ τὴν ἀρχὴν ὡϲ ἀπὸ τοῦ ἵμεροϲ
γεγονόϲ.

ἵμεροϲ cf. fr. 23.

ἱμονιά cf. fr. 24.

Ἴναχοϲ ὄνομα ποταμοῦ διὰ τοῦ ῑ γράφεται· παρὰ γὰρ τὸ ἴϲ ἰνόϲ, ὃ ϲημαίνει τὴν δύναμιν, καὶ τὸ χέεϲθαι Ἴναχοϲ οἱονεὶ ὁ μετὰ δυνάμθωϲ
χεόμενοϲ.

Ἰναχία: τὸ ἐθνικὸν Ἰνάχειοι διὰ διφθόγγου ὡϲ Αἰϲχύλοϲ Προμηθεῖ δεϲμώτῃ (590)

τῆϲ Ἰναχείηϲ, ἣ Διὸϲ θάλπει κέαρ

καὶ οὐδετέρωϲ «ϲύ τ’ Ἰνάχειον ϲπέρμα τοὺϲ ἐμοὺϲ λόγουϲ (Prom. 705)
καὶ διὰ τοῦ ῑ Ἰνάχιον.

ἰνδάλω γράφεται διὰ τοῦ ῑ, ἐπειδὴ κανών ἐϲτιν ὁ λέγων· ἐν τοῖϲ παραγωγοῖϲ εἰώθαϲι πολλάκιϲ τὴν φύϲει μακρὰν εἰϲ θέϲιν μακρὰν μεταβάλλειν ὥϲπερ ἐϲτὶ τὸ πένηϲ πενιχρόϲ, λήβω λαμβάνω, ἥδω ἁνδάνω, θήκω δαγκάνω, οὕτω καὶ παρὰ τὸ εἴδω παραγωγὸν ἰνδάλω,
ἐξ οὗ καὶ ἴνδαλμα.

ἶνεϲ: διὰ τοῦ ῑ ὡϲ δικατάληκτον.

ἶνιϲ ὁ υἱόϲ: ῑ.

Ἰνωπόϲ ὄνομα ποταμοῦ διὰ τοῦ ῑ γράφεται· παρὰ γὰρ τὸ ἴϲ ἰνόϲ, ὃ ϲημαίνει τὴν δύναμιν καὶ παρὰ τὸ ὄψ ὀπόϲ, ὃ ϲημαίνει τὴν φωνήν,
γέγονεν Ἰνωπόϲ ἐκτάϲει τοῦ ο παρακολούθωϲ εἰϲ τὸ ω.

Ἰξίων καὶ κατὰ τὴν ἄρχουϲαν καὶ κατὰ τὴν παραλήγουϲαν διὰ τοῦ ῑ.

ἰξόϲ: ἵκω ἵξω ἵξομαι ἰξόϲ ὁ φθάνων μέχριϲ ὧν ἂν φθάνωϲι τόπων ⁴⁵ τὰ πτηνά· ἀντὶ τοῦ ἔνθα ἱκνοῦνται. ὁ δὲ Ἡρωδιανὸϲ ἄξοϲ τιϲ φηϲὶν εἶναι παρὰ τὸ ἄγειν τὰ ὄρνεα.

ἰοειδήϲ μέλαϲ. ει ἡ παράδοϲιϲ.

ἴον τὸ ἄνθοϲ παρὰ τὸ ἀνιέναι ταχύ.

Ἰόπη πόλιϲ Φοινίκηϲ. λέγεται καὶ Ἰοπία διὰ τοῦ ῑ καὶ ἴϲωϲ ἐκ τοῦ Αἰθιοπία. τὸ δὲ ἐθνικὸν Ἰοπίτηϲ. ἐκ δὲ τοῦ Ἰόπεια διὰ διφθόγγου Ἰοπεύϲ καὶ Ἰοπείτηϲ.

ἴοϲ ὁ μόνοϲ καὶ ἰόϲ τὸ βέλοϲ διὰ τοῦ ῑ γράφεται. τὰ γὰρ διὰ τοῦ ιοϲ διϲύλλαβα διαφόρωϲ τονούμενα διὰ τοῦ ῑ γράφεται, βίοϲ βιόϲ,
Χῖοϲ, Θρῖοϲ, μνιόϲ ὁ ἁπαλόϲ παρ’ Εὐφορίωνι.

ἰοχέαιρα: ῑ· ἡ τῷ ἰῷ χαίρουϲα ἢ ἰοὺϲ χέουϲα.

ἶποϲ ἡ παγὶϲ τῶν μυῶν· παρὰ γὰρ τὸ ἴπτω γέγονε τὸ ϲημαῖνον τὸ βλάπτω. τὰ γὰρ εἰϲ πτω οὐ θέλει διφθόγγῳ παραλήγεϲθαι.

Ἱππάρχειοϲ Ἑρμῆϲ: χει δίφθογγοϲ.

ἵπποϲ: ῑ. πρὸ γὰρ τῶν δύο ππ ἡ ει δίφθογγοϲ οὐκ ἔϲτιν.

Ἶριϲ ἡ θεόϲ· παρὰ τὸ εἴρειν καὶ λέγειν. ἄγγελοϲ γὰρ ἡ θεόϲ.

ἱρόϲ ὁ ἱερόϲ διὰ τοῦ γράφεται· ἀπὸ γὰρ τοῦ ἱερόϲ γέγονεν ἱρόϲ κατὰ κρᾶϲιν τοῦ ῑ καὶ ε εἰϲ ῑ μακρόν.

Ἶροϲ ὄνομα κύριον ἐν Ὀδυϲϲείᾳ, ὁ πτωχὸϲ καὶ πένηϲ, ὃϲ κατὰ
τὴν ἐτυμολογίαν διὰ τῆϲ ει γράφεται· παρὰ γὰρ τὸ εἴρω τὸ λέγω καὶ. ὁ ποιητὴϲ δηλοῖ λέγων « Ἶρον δὲ νέοι κίκληϲκον ἅπαντεϲ — οὕνεκ’ ἀπαγγέλλεϲκε κιών, ὅτε πού τιϲ ἀνώγοι» (Od. ϲ 5—7). ἀλλ’ ἔϲτιν εἰπεῖν, ὅτι ἀπὸ τοῦ ἱερόϲ γίνεται κράϲει ἱρόϲ καὶ Ἶροϲ κύριον. πολλὰ γὰρ εὑρίϲκεται ὀξύτονα, ἅτινα γινόμενα κύρια, βαρύνεται οἶον ξανθόϲ
Ξάνθοϲ, πυρρόϲ Πύρροϲ, γλαυκόϲ Γλαῦκοϲ, λευκόϲ Λεῦκοϲ. οὕτωϲ οὖν καὶ ἱρόϲ Ἶροϲ. ἄλλωϲ τὰ διὰ τοῦ ιροϲ διϲύλλαβα κύρια καὶ βαρύνεται καὶ διὰ τοῦ ῑ γράφεται.

Ἰϲαῖοϲ: ῑ.

Ἴϲανδροϲ: ῑ κατὰ παράδοϲιν.

Ἴϲαυρα πόλιϲ καὶ Ἰϲαυρία: ῑ.

Ἰϲίδωροϲ: ῑ· παρὰ τὴν Ἶϲιν καὶ τὸ δῶρον.

⁶

Ἶϲιϲ παρὰ τὸ ἶϲον· αὐτὴ γάρ ἐϲτι τῇ γῇ, ἥτιϲ ἐϲτὶν ἴϲη καὶ ϲφαιροειδήϲ.

ἶϲοϲ: ῑ κατὰ παράδοϲιν.

Ἰϲϲηδόνεϲ ἔθνοϲ Ϲκυθικόν. Ἀλκμὰν δὲ μόνοϲ Ἐϲϲηδόναϲ αὐτούϲ φηϲιν. εὑρίϲκεταί δὲ ἡ δευτέρα παρ’ ἄλλοιϲ διὰ τοῦ ε (sc. Ἰϲϲεδόνεϲ).

ἱϲτία: παρὰ τὸ ἵζω· ἡ δὲ ἑϲτία παρὰ τὸ ἕζω. τοῦ ἵζω ὁ μέλλων ἵϲω καὶ ῥηματικὸν ὄνομα ἱϲτόϲ καὶ ἱϲτία. οὕτω Φιλόξενοϲ ἐν τῷ περὶ τῆϲ Ἰάδοϲ διαλέκτου.

ἰϲχανῶ: τὸ ἐπιθυμῶ. πολλάκιϲ τὸ ε ἐν τοῖϲ ῥήμαϲι ἐπιφερομένων δύο ϲυμφώνων τρέπεται εἰϲ ῑ οἷον τέκω τίκτω, οὕτω καὶ ἔχω
ἴϲχω διὰ τοῦ ῑ. καὶ ὥϲπερ ἀπὸ τοῦ φῶ γίνεται φαίνω καὶ παμφαίνω καὶ ἐκεῖθεν ὁ μέλλων παμφανῶ, οὕτω καὶ ἀπὸ τοῦ ἴϲχω γίνεται ἰϲχαίνω καὶ ὁ μέλλων ἰϲχανῶ καὶ ἰχανῶ ἀποβληθέντοϲ τοῦ ϲ καὶ ἐκταθέντοϲ τοῦ ῑ καὶ μετάγεται ὁ μέλλων εἰϲ ἐνεϲτῶτα.

ἰϲχάδεϲ: παρὰ τὸ ἴϲχω παραγωγὸν ἰϲχνῶ, ἰϲχνάϲ καὶ ἀποβολῇ
τοῦ ν ἰϲχάδεϲ. τὰ λεπτυνθέντα ϲῦκα ἐν τῷ ξηραίνεϲθαι.

ἰτέα: παρὰ τὸ ἰέναι· ταχέωϲ γὰρ αὔξεται.

ἴτηϲ ὁ ἐπὶ πάντα ὁρμῶν. παρὰ τὸ ἰέναι. ἀπὸ τούτου εἰϲιτήρια.

ἶφι ἰϲχυρῶϲ· (ὥϲπερ γὰρ ἀπὸ τοῦ νόϲτοϲ νόϲτου γέγονε νοϲτόφι νόϲφι?) οὕτω καὶ ἀπὸ τοῦ ἴϲ ἰνόϲ γίνεται ἰνόφι καὶ κατὰ ϲυγκοπὴν
ἶφι. τὸ δὲ ἴϲ διὰ τοῦ ῑ γράφεται ὡϲ δικατάληκτον.

Ἶφιϲ ῑ παρὰ τὸ ἶφι. τὰ δὲ παρ’ αὐτοῦ πάντα διὰ τοῦ ῑ γράφεται οἷον Ἰφιμέδουϲα, Ἰφιγενήϲ Ἰφικλῆϲ. καὶ κατὰ τὸν κανόνα· τὰ ἀμφιβαλλόμενα κτλ.

Ἰφίαλοϲ ὁ Ἐφιάλτηϲ.

ἴχλα κίχλα.

ἰχθῦϲ: παρὰ τὸ ἰθύειν ἰθύϲ ἰθύϲ τιϲ ὤν καὶ πλεοναϲμῷ τοῦ χ ἰχθύϲ.

Ἴχανα πολίχνιον τῆϲ Ϲικελίαϲ διὰ τὸ τῇ αὐτοῦ ἁλώϲει πολλὰ προϲλιπαρῆϲαι τοὺϲ Ϲυρακουϲίουϲ. ἰχανᾶν δὲ τὸ ἐπιθυμεῖν.

Ἴχναι πόλιϲ Μακεδονίαϲ. Ἡρόδοτοϲ ἑβδόμῃ (c. 123). Ἐρατοἐθϲικὸν
ϲθένηϲ δὲ Ἄχναϲ αὐτήν φηϲι. Φιλητᾶϲ δ’ ἄλλην φηϲὶ διὰ τοῦ ᾱ. τὸ Ἰχναῖοϲ καὶ Ἰχναία ἡ Θέμιϲ.

⁷

ἰχώρ: τὸ ϲεϲηπὸϲ αἷμα διὰ τοῦ ῑ γράφεται.

ἴψ: διὰ τοῦ ῑ. τὰ γὰρ εἰϲ ψ λήγοντα ἅπαϲαν δίφθογγον ἀποϲτρέφεται. γέγονε δὲ παρὰ τὸ ἵπτω τὸ βλάπτω.

ἴω: τὸ ἴω διὰ τοῦ ῑ· ἔϲτι καὶ εἴω διὰ τῆϲ ει διφθόγγου. καὶ τὰ
μὲν ἑνικὰ τοῦ εἰμι διὰ τῆϲ ει διφθόγγου γράφεται, τὰ δὲ δυικὰ καὶ πληθυντικὰ διὰ τοῦ ῑ.

Ἰώ fr. 29.

ἰωχμόϲ: δίωξιϲ τάραχοϲ· παρὰ τὸ διώξω διωγμόϲ καὶ τροπῇ τοῦ γ εἰϲ χ καὶ ἀποβολῇ τοῦ δ ἰωχμόϲ.

Herodianus Περὶ ὀρθογραφίας 3.9

ed. August Lentz

Search the Perseus Catalog for:

I.

Current edition First1KGreek

Notes on the current edition

Stable identifiers