Eumenides. Aeschylus. ed. F. A. Paley. Cambridge. 1885.
Search the Perseus Catalog for:
Search the Perseus Catalog for:
Current edition Experimental
Commentary on the Eumenides (OCR draft) (English) (Brief English notes on Aeschylus' Eumenides by F. A. Paley, 1885.)
Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.
Editions (12)
Εὐμενίδες First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 490-565 focus
Χορός
νῦν καταστροφαὶ νέων
490
θεσμίων, εἰ κρατή-
σει δίκα <τε
1
> καὶ βλάβα
τοῦδε ματροκτόνου.
πάντας ἤδη τόδ᾽ ἔργον εὐχερεί-
ᾳ
2
συναρμόσει βροτούς.
495
πολλὰ δ᾽ ἔτυμα παιδότρωτα
πάθεα προσμένει τοκεῦ-
σιν μεταῦθις ἐν χρόνῳ.
499
Χορός
μαινάδων τῶνδ᾽ ἐφέρ-
500
ψει κότος τιν᾽
5
ἐργμάτων:
πάντ᾽ ἐφήσω μόρον.
πεύσεται δ᾽ ἄλλος ἄλλοθεν, προφω-
νῶν τὰ τῶν πέλας κακά,
λῆξιν ὑπόδοσίν τε μόχθων,
505
ἄκεά τ᾽
6
οὐ βέβαια τλά-
μων [δέ τις
7
] μάταν παρηγορεῖ.
508
Χορός
μηδέ τις κικλησκέτω
ξυμφορᾷ τετυμμένος,
τοῦτ᾽ ἔπος θροούμενος,
510
ὦ δίκα,
ὦ
8
θρόνοι τ᾽ Ἐρινύων.
ταῦτά τις τάχ᾽ ἂν πατὴρ
ἢ τεκοῦσα νεοπαθὴς
οἶκτον οἰκτίσαιτ᾽, ἐπει-
515
δὴ πίτνει δόμος δίκας.
517
Χορός
ἔσθ᾽ ὅπου τὸ δεινὸν εὖ,
καὶ φρενῶν ἐπίσκοπον
δεῖ μένειν
9
καθήμενον:
ξυμφέρει
520
σωφρονεῖν ὑπὸ στένει.
τίς δὲ μηδὲν ἐν δέει
10
καρδίαν <ἂν
11
> ἀνατρέφων
ἢ πόλις βροτός θ᾽ ὁμοί-
ως ἔτ᾽ ἂν σέβοι δίκαν;
525
526
Χορός
μήτ᾽ ἀνάρχετον
12
βίον
μήτε δεσποτούμενον
αἰνέσῃς.
παντὶ
13
μέσῳ τὸ κράτος
θεὸς ὤπασεν, ἄλλ᾽
14
530
ἄλλᾳ
15
δ᾽ ἐφορεύει.
ξύμμετρον δ᾽ ἔπος λέγω,
δυσσεβίας
16
μὲν ὕβρις
τέκος ὡς ἐτύμως:
ἐκ δ᾽ ὑγιεί-
535
ας φρενῶν ὁ πάμφιλος
17
καὶ πολύευκτος ὄλβος.
538
Χορός
ἐς τὸ πᾶν δέ σοι λέγω,
βωμὸν αἴδεσαι δίκας:
μηδέ νιν
540
κέρδος ἰδὼν ἀθέῳ
ποδὶ λὰξ ἀτίσῃς:
ποινὰ γὰρ ἐπέσται.
κύριον μένει τέλος.
πρὸς τάδε τις τοκέων
545
σέβας εὖ προτίων
καὶ ξενοτί-
μους δόμων
18
ἐπιστροφὰς
αἰδόμενός τις ἔστω.
550
Χορός
ἑκὼν δ᾽
19
ἀνάγκας ἄτερ δίκαιος ὢν
550
οὐκ ἄνολβος ἔσται:
πανώλεθρος <δ᾽
20
> οὔποτ᾽ ἂν γένοιτο.
τὸν ἀντίτολμον δέ φαμι παρβάταν
21
ἄγοντα πολλὰ παντόφυρτ᾽ ἄνευ δίκας
22
βιαίως ξὺν χρόνῳ καθήσειν
555
λαῖφος, ὅταν λάβῃ πόνος
θραυομένας κεραίας.
558
Εὐμενίδες Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926.) — 490-565 focus
Χορός
νῦν καταστροφαὶ νέων
490
θεσμίων, εἰ κρατή-
σει δίκα
τε καὶ βλάβα
τοῦδε ματροκτόνου.
πάντας ἤδη τόδʼ ἔργον εὐχερεί-
ᾳ συναρμόσει βροτούς·
495
πολλὰ δʼ ἔτυμα παιδότρωτα
πάθεα προσμένει τοκεῦ-
σιν μεταῦθις ἐν χρόνῳ.
Χορός
οὐδὲ γὰρ βροτοσκόπων
μαινάδων τῶνδʼ ἐφέρ-
500
ψει κότος τις ἐργμάτων—
πάντʼ ἐφήσω μόρον.
πεύσεται δʼ ἄλλος ἄλλοθεν, προφω-
νῶν τὰ τῶν πέλας κακά,
λῆξιν ὑπόδοσίν τε μόχθων·
505
ἄκεά τʼ οὐ βέβαια τλά-
μων
δέ τις μάταν παρηγορεῖ.
Χορός
μηδέ τις κικλῃσκέτω
ξυμφορᾷ τετυμμένος,
τοῦτʼ ἔπος θροούμενος,
510
ὦ δίκα,
ὦ θρόνοι τʼ Ἐρινύων.
ταῦτά τις τάχʼ ἂν πατὴρ
ἢ τεκοῦσα νεοπαθὴς
οἶκτον οἰκτίσαιτʼ, ἐπει-
515
δὴ πίτνει δόμος δίκας.
Χορός
ἔσθʼ ὅπου τὸ δεινὸν εὖ,
καὶ φρενῶν ἐπίσκοπον
δεῖ μένειν καθήμενον.
ξυμφέρει
520
σωφρονεῖν ὑπὸ στένει.
τίς δὲ μηδὲν ἐν δέει
καρδίαν
ἂν ἀνατρέφων
ἢ πόλις βροτός θʼ ὁμοί-
ως ἔτʼ ἂν σέβοι δίκαν;
525
Χορός
μήτʼ ἀνάρχετον βίον
μήτε δεσποτούμενον
αἰνέσῃς.
παντὶ μέσῳ τὸ κράτος
θεὸς ὤπασεν, ἄλλʼ
530
ἄλλᾳ δʼ ἐφορεύει.
ξύμμετρον δʼ ἔπος λέγω,
δυσσεβίας μὲν ὕβρις
τέκος ὡς ἐτύμως·
ἐκ δʼ ὑγιεί-
535
ας φρενῶν ὁ πάμφιλος
καὶ πολύευκτος ὄλβος.
Χορός
ἐς τὸ πᾶν δέ σοι λέγω,
βωμὸν αἴδεσαι Δίκας·
μηδέ νιν
540
κέρδος ἰδὼν ἀθέῳ
ποδὶ λὰξ ἀτίσῃς·
ποινὰ γὰρ ἐπέσται.
κύριον μένει τέλος.
πρὸς τάδε τις τοκέων
545
σέβας εὖ προτίων
καὶ ξενοτί-
μους δόμων ἐπιστροφὰς
αἰδόμενός τις ἔστω.
Χορός
ἑκὼν δʼ ἀνάγκας ἄτερ δίκαιος ὢν
550
οὐκ ἄνολβος ἔσται·
πανώλεθρος
δʼ οὔποτʼ ἂν γένοιτο.
τὸν ἀντίτολμον δέ φαμι παρβάταν
ἄγοντα πολλὰ παντόφυρτʼ ἄνευ δίκας
βιαίως ξὺν χρόνῳ καθήσειν
555
λαῖφος, ὅταν λάβῃ πόνος
θραυομένας κεραίας.
Χορός
καλεῖ δʼ ἀκούοντας οὐδὲν
ἐν μέσᾳ
δυσπαλεῖ τε δίνᾳ·
γελᾷ δὲ δαίμων ἐπʼ ἀνδρὶ θερμῷ,
560
τὸν οὔποτʼ αὐχοῦντʼ ἰδὼν ἀμαχάνοις
δύαις λαπαδνὸν οὐδʼ ὑπερθέοντʼ ἄκραν·
διʼ αἰῶνος δὲ τὸν πρὶν ὄλβον
ἕρματι προσβαλὼν δίκας
ὤλετʼ ἄκλαυτος, αἶστος.
565
Εὐμενίδες (1518 edition; OCR draft) Experimental (Aeschylus, Eumenides, 1518 edition. VLM-assisted OCR with native lineation and automated correspondence to the Smyth edition.) — 436 focus
Ἀθηνᾶ
τί πρός τάδ' εἰπεῖν ὦ ξέν' ἐν μέρει θέλεις,
λέξας δὲ χώραν καὶ γένος καὶ ξυμφοράς,
τὰς σὰς, ἔπειτα τόνδ' ἀμυνάθου ψόγον,
400
εἴπερ πεποιθὼς τῇ δίκῃ, βρέτας τόδε
ἧσαι φυλάσσων ἑστίας ἀμῆς πέλας,
σεμνὸς προσίκτωρ ἐν δόποις Ἰξίονος.
τούτοις ἀμείβου πᾶσιν
ὐμαθὲς
εὐμαθὲς τί μοι.
Ὀρέστης
ἄνασσ' Ἀθάνα, πρῶτον ἐκ τῶν ὑστάτων.
405
τῶν σῶν ἐπῶν μέλημ' ἀφαιρήσω μέγα.
ὐκ
οὐκ εἰμὶ προσ τρόπαιος,
ὐδ'
οὐδ' ἔχει μύσος,
πρὸς χειρὶ τῇ μῇ τόσον ἐφεζομένῃ βρέτας.
τεκμήριον δὲ τῶνδέ σοι λέξω μέγα.
ἄφθογγον εἶναι τὸν παλαμναῖον νόμος.
410
ἐστ' ἂν πρὸς ἀνδρὸς αἵματος καθαρσίου,
σφαγαὶ καθαιμάξυσι νοθήλου βοτοῦ.
πάλαι πρὸς ἄλλοις ταῦτ' ἀφιβώμεθα.
ὄικοισι, καὶ βοτοῖσι, καὶ ῥυτοῖς πόροις,
ταύτην μὲν
415
ΕΥΜΕΝΙΔΕΣ. 89
Ὀρέστης
ταύτην μὲν ὅτω φροντίδ᾽ ἐκ ποδῶν λέγω.
γένος δὲ τἀμὸν ὡς ἔχει, πεύσῃ τάχα.
Ἀργεῖός εἰμι, πατέρα δ᾽ ἱστορεῖς καλῶς.
Ἀγαμέμνον᾽ ἀνδρῶν ναυβατῶν ἁρμόστορα,
ξὺν ᾧ σὺ Τροίαν ἄπολιν Ἰλίου πόλιν
420
ἔθηκας, ἔφθιθ᾽ οὗτος οὐ καλῶς μολών,
δ᾽ οἶκον, ἀγάν ιν κελαινόφρων ἐμὴ
μήτηρ κατέκτα ποικίλοις ἀγρεύμασιν.
κρύψασα λουτρῶν ἐξεμαρτύρει φόνον.
κἀγὼ κατελθὼν, τὸν πρὸ τοῦ φεύγων χρόνον.
425
ἔκτεινα τὴν τεκοῦσαν, οὐκ ἀρνήσομαι.
ἀντικτόνοις ποιναῖσι φιλτάτου πατρός.
καὶ τῶν δε κοινῇ, λοξίας ἐπαίτιος.
ἄλγη προφωνῶν ἀντίκεντρα καρδίᾳ,
εἰ μή τι τῶν δ᾽ ἔρξαιμι τοὺς ἐπαιτίους,
430
σύ τ᾽ εἰ δικαίως εἴτε μὴ κρίνων δίκην
πράξας γὰρ ἐν σοὶ πανταχῇ τά δ᾽ αἰνέσω.
Εὐμενίδες (OCR draft) Experimental (Εὐμενίδες. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 436 focus
Αθ.
τί πρὸς τάδ᾽ εἰπεῖν, ὦ ξέν, ἐν μέρει θέλεις?
λέξας δὲ χώραν καὶ γένος καὶ ξυμφορὰς
τὰς σὰς, ἔπειτα τόνδ᾽ ἀμυναθοῦ ψόγον·
εἴπερ πεποιθὼς τῇ δίκῃ βρέτας τόδε
ἦσαι φυλάσσων ἑστίας ἐμῆς πέλας
440
σεμνὸς προσίκτωρ ἐν τρόποις Ἰξίονος·
τούτοις ἀμείβου πᾶσιν εὐμαθές τί μοι.
ΟΡ.
ἄνασσ᾽ Ἀθάνα, πρῶτον ἐκ τῶν ὑστάτων
τῶν σῶν ἐπῶν μέλημ᾽ ἀφαιρήσω μέγα.
οὐκ εἰμὶ προστρόπαιος, οὐδ᾽ ἔχων μύσος
445
πρὸς χειρὶ τἠμῇ τὸ σὸν ἐφεζόμην βρέτας.
τεκμήριον δὲ τῶνδέ σοι λέξω μέγα·
ἄφθογγον εἶναι τὸν παλαμναῖον νόμος,
ἐς τ᾽ ἂν πρὸς ἀνδρὸς αἵματος καθαρσίου
σφαγαὶ καθαιμάξωσι νεοθήλου βοτοῦ.
450
πάλαι πρὸς ἄλλοις ταῦτ᾽ ἀφιερώμεθα
οἴκοισι καὶ βοτοῖσι καὶ ῥυτοῖς πόροις.
ταύτην μὲν οὕτω φροντίδ᾽ ἐκποδὼν λέγω.
γένος δὲ τοὐμὸν ὡς ἔχει πεύσει τάχα.
Ἀργεῖός εἰμι, πατέρα δ᾽ ἱστορεῖς καλῶς,
455
Ἀγαμέμνον, ἀνδρῶν ναυβατῶν ἁρμόστορα·
ξὺν ᾧ σὺ Τροίαν ἄπολιν Ἰλίου πόλιν
ἔθηκας. ἔφθιθ᾽ οὗτος οὐ καλῶς, μολὼν
εἰς οἶκον· ἀλλά νιν κελαινόφρων ἐμὴ
μήτηρ κατέκτα, ποικίλοις ἀγρεύμασι
460
κρύψασ', ἃ λουτρῶν ἐξεμαρτύρει φόνον.
κἀγὼ κατελθὼν, τὸν πρὸ τοῦ φεύγων χρόνον,
ἔκτεινα τὴν τεκοῦσαν, οὐκ ἀρνήσομαι,
ἀντικτόνοις ποιναῖσι φιλτάτου πατρός.
καὶ τῶνδε κοινῇ Λοξίας ἐπαίτιος,
465
ἄλγη προφωνῶν ἀντίκεντρα καρδίᾳ,
εἰ μή τι τῶνδ᾽ ἔρξαιμι τοὺς ἐπαιτίους.
σύ τ' εἰ δικαίως εἴτε μὴ κρῖνον δίκην·
πράξας γὰρ ἐν σοὶ πανταχῆ τάδ᾽ αἰνέσω.
Εὐμενίδες (OCR draft) Experimental (Εὐμενίδες. Gottfried Hermann, 1852.) — 436 focus
Ἀθηνᾶ
τί πρὸς τάδ᾽ εἰπεῖν, ὦ ξέν, ἐν μέρει θέλεις;
λέξας δὲ χώραν καὶ γένος καὶ ξυμφορὰς
τὰς σάς, ἔπειτα τόνδ᾽ ἀμυνάθου ψόγον,
430
εἴπερ πεποιθὼς τῇ δίκῃ βρέτας τόδε
ἧσαι φυλάσσων ἑστίας ἀμῆς πέλας,
σεμνὸς προςίκτωρ ἐν τρόποις Ἰξίονος.
τούτοις ἀμείβου πᾶσιν εὐμαθές τί μοι.
Ὀρέστης
ἄνασσ' Ἀθάνα, πρῶτον ἐκ τῶν ὑστάτων
435
τῶν σῶν ἐπῶν μέλημ᾽ ἀφαιρήσω μέγα.
οὐκ εἰμὶ προςτρόπαιος, οὐδ᾽ ἔχει μύσος
πρὸς χειρὶ τὴμῇ τὸ σὸν ἐφημένου βρέτας.
τεκμήριον δὲ τῶνδέ σοι λέξω μέγα·
ἄφθογγον εἶναι τὸν παλαμναῖον νόμος,
440
ἔςτ᾽ ἂν πρὸς ἀνδρὸς αἵματος καθαρσίου
σφαγαὶ καθαιμάξωσι νεοθήλου βοτοῦ.
πάλαι πρὸς ἄλλοις ταῦτ᾽ ἀφιερώμεθα
οἴκοισι καὶ βοτοῖσι καὶ ῥυτοῖς πόροις.
ταύτην μὲν οὕτω φροντίδ᾽ ἐκποδὼν λέγω.
445
γένος δὲ τοὐμὸν ὡς ἔχει, πεύσει τάχα.
Ἀργεῖός εἰμι, πατέρα δ᾽ ἱστορεῖς καλῶς,
Ἀγαμέμνονα, τῶν ἀνδρῶν ναυβατῶν ἁρμόστορα,
ξὺν ᾧ σὺ Τροίαν ἄπολιν Ἰλίου πόλιν
ἔθηκας. ἔφθιν᾽ οὗτος οὐ καλῶς, μολὼν
450
ἐς οἶκον· ἀλλά νιν κελαινόφρων ἐμὴ
μήτηρ κατέκτα, ποικίλοις ἀγρεύμασιν
κρύψασ', ἃ λουτρῶν ἐξεμαρτύρει φόνον.
κἀγὼ κατελθών, τὸν πρὸ τοῦ φεύγων χρόνον,
ἔκτεινα τὴν τεκοῦσαν, οὐκ ἀρνήσομαι,
455
ἀντικτόνοις ποιναῖσι φιλτάτου πατρός.
καὶ τῶνδε κοινῇ Λοξίας ἐπαίτιος,
ἄλγη προφωνῶν ἀντίκεντρα καρδίᾳ,
εἰ μή τι τῶνδ᾽ ἔρξαιμι τοὺς ἐπαιτίους.
σὺ δ᾽, εἰ δικαίως εἴτε μή, κρῖνον δίκην·
460
πράξας γὰρ ἐν σοὶ πανταχῇ τάδ᾽ αἰνέσω.
ΕΥΜΕΝΙΔΕΣ (OCR draft) Experimental (ΕΥΜΕΝΙΔΕΣ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 436 focus
Αθ.
Τί πρὸς τάδ' εἰπεῖν, ὦ ξέν', ἐν μέρει θέλεις ;
λέξας δὲ χώραν καὶ γένος καὶ ξυμφοράς
τὰς σὰς ἔπειτα τόνδ' ἀμυνάθου ψόγον·
εἴπερ πεποιθὼς τῇ δίκῃ βρέτας τόδε
ἧσαι φυλάσσων ἑστίας
ἐμῆς
ἁμῆς πέλας
440
σεμνὸς προσίκτωρ ἐν τρόποις Ἰξίονος,
τούτοις ἀμείβου πᾶσιν εὐμαθές τί μοι.
ΟΡ.
Ἄνασσ' ᾿Αθάνα, πρῶτον ἐκ τῶν ὑστάτων
τῶν σῶν ἐπῶν μέλημ᾽ ἀφαιρήσω μέγα·
οὐκ εἰμὶ προστρόπαιος, οὐδ᾽
ἔχων
ἔχει μύσος
445
πρὸς χειρὶ τἠμῇ τὸ σὸν
ἐφεζόμην
ἐφεζομένη (-μένῃ Tr) βρέτας·
τεκμήριον δὲ τῶνδέ σοι λέξω μέγα
ἄφθογγον
ἄφωνον εἶναι τὸν παλαμναῖον νόμος,
ἔστ᾽ ἂν πρὸς ἀνδρὸς αἵματος καθαρσίου
σφαγαὶ
καθαιμάξωσι νεοθήλου βοτοῦ
καθαιμάξουσιν οθήλου βοτοῦ
καθαιμάξουσιν ὀθνείου βροτοῦ·
450
πάλαι πρὸς ἄλλοις ταῦτ᾽ ἀφιερώμεθα
οἴκοισι καὶ
βατοῖσι
βοτοῖσι
βροτοῖσι καὶ ῥυτοῖς πόροις·
ταύτην μὲν οὕτω φροντίδ' ἐκποδὼν λέγω.
Γένος δὲ τοὐμὸν ὡς ἔχει πεύσῃ τάχα·
Ἀργεῖός εἰμι, πατέρα δ' ἱστορεῖς καλῶς,
455
᾿Αγαμέμνον', ἀνδρῶν ναυβατῶν ἁρμόστορα,
ξὺν ᾧ σὺ
Τρωσὶν
τροίαν ἄπολιν Ἰλίου πόλιν
ἔθηκας· ἔφθιθ᾽
οὗτος
οὕτως οὐ καλῶς μολὼν
ἐς οἶκον, ἀλλά νιν κελαινόφρων ἐμὴ
μήτηρ κατέκτα, ποικίλοις ἀγρεύμασιν
460
ΕΥΜΕΝΙΔΕΣ
[ΟΡ.]
κρύψασ' ἃ
κρύψασα
λουτρῶν
λουτρὸν δ᾽ ἐξεμαρτύρει φόνον.
Κἀγὼ κατελθών, τὸν πρὸ τοῦ φεύγων χρόνον,
ἔκτεινα τὴν τεκοῦσαν, οὐκ ἀρνήσομαι,
ἀντικτόνοις ποιναῖσι φιλτάτου πατρός·
καὶ τῶνδε κοινῇ Λοξίας
μεταίτιος
ἐπαίτιος (cf. 467),
465
ἄλγη προφωνῶν ἀντίκεντρα καρδίᾳ,
εἰ μή τι τῶνδ'
ἔρξοιμι
ἔρξαιμι τοὺς ἐπαιτίους.
Σὺ
δ'
τ', εἰ δικαίως εἴτε μή, κρῖνον δίκην·
πράξας γὰρ ἐν σοὶ πανταχῆ τάδ' αἰνέσω.
Εὐμενίδες (OCR draft) Experimental (Εὐμενίδες. Arthur Sidgwick, 1887.) — 436 focus
Αθ.
τί πρὸς τάδ' εἰπεῖν, ὦ ξέν᾽, ἐν μέρει θέλεις ;
λέξας δε χώραν καὶ γένος καὶ ξυμφορὰς
τὰς σάς, ἔπειτα τόνδ᾽ ἀμυνάθου ψόγον·
εἴπερ πεποιθὼς τῇ δίκῃ βρέτας τόδε
ἧσαι φυλάσσων ἑστίας ἁμῆς πέλας,
440
σεμνὸς προσίκτωρ, ἐν τρόποις Ἰξίονος.
τούτοις ἀμείβου πᾶσιν εὐμαθές τί μοι.
1
ΟΡ.
ἄνασσ᾽ Ἀθάνα, πρῶτον ἐκ τῶν ὑστάτων
τῶν σῶν ἐπῶν μέλημ᾽ ἀφαιρήσω μέγα.
οὐκ εἰμὶ προστρόπαιος, οὐδ᾽
ἔχων μύσος
445
πρὸς χειρὶ τῇ ᾿μῇ τὸ σὸν
ἐφεζόμην βρέτας.
τεκμήριον δὲ τῶνδέ σοι λέξω μέγα
ἄφθογγον εἶναι τὸν παλαμναῖον νόμος,
ἔστ᾽ ἂν πρὸς ἀνδρὸς αἵματος καθαρσίου
σφαγαὶ καθαιμάξωσι νεοθήλου βοτοῦ.
450
πάλαι πρὸς ἄλλοις ταῦτ᾽ ἀφιερώμεθα
οἴκοισι, καὶ βοτοῖσι καὶ ῥυτοῖς πόροις.
ταύτην μὲν οὕτω φροντίδ᾽ ἐκποδὼν λέγω.
γένος δὲ τοὐμὸν ὡς ἔχει, πεύσει τάχα.
Ἀργεῖός εἰμι, πατέρα δ᾽ ἱστορεῖς καλῶς,
455
Ἀγαμέμνον, ἀνδρῶν ναυβατῶν ἁρμόστορα,
ξὺν ᾧ σὺ Τροίαν ἄπολιν Ἰλίου πόλιν
ἔθηκας. ἔφθιθ᾽ οὗτος οὐ καλῶς, μολὼν
ἐς οἶκον, ἀλλά νιν κελαινόφρων ἐμὴ
μήτηρ κατέκτα, ποικίλοις ἀγρεύμασιν
460
κρύψασ', ἃ λουτρῶν ἐξεμαρτύρει φόνον.
κἀγὼ κατελθών, τὸν πρὸ τοῦ φεύγων χρόνον,
ἔκτεινα τὴν τεκοῦσαν, οὐκ ἀρνήσομαι,
ἀντικτόνοις ποιναῖσι φιλτάτου πατρός.
καὶ τῶνδε κοινῇ Λοξίας ἐπαίτιος,
465
ἄλγη προφωνῶν ἀντίκεντρα καρδίᾳ.
εἰ μή τι τῶνδ᾽ ἔρξαιμι τοὺς ἐπαιτίους.
σὺ
δ', εἰ δικαίως εἴτε μή, κρῖνον δίκην
πράξας γὰρ ἐν σοὶ πανταχῆ τάδ' αἰνέσω.
2
Εὐμενίδες (OCR draft) Experimental (Εὐμενίδες. N. Wecklein, 1885.) — 436 focus
τί πρὸς τάδ᾽ εἰπεῖν, ὦ ξέν᾽, ἐν μέρει θέλεις;
λέξας δὲ χώραν καὶ γένος καὶ ξυμφορὰς
440
τὰς σάς, ἔπειτα τόνδ᾽ ἀμυναθοῦ ψόγου·
εἴπερ πεποιθὼς τῇ δίκῃ βρέτας τόδε
ἧσαι φυλάσσων ἑστίας ἁμῆς πέλας
σεμνὸς προσίκτωρ ἐν τρόποις Ἰξίονος.
τούτοις ἀμείβου πᾶσιν εὐμαθές τί μοι.
445
ΟΡ.
ἄνασσ' Ἀθάνα, πρῶτον ἐκ τῶν ὑστάτων
τῶν σῶν ἐπῶν μέλημ᾽ ἀφαιρήσω μέγα.
οὐκ εἰμὶ προστρόπαιος, οὐδ᾽ ἔχων μύσος
πρὸς χειρὶ τὴμῇ τὸ σὸν ἐφεζόμην βρέτας.
τεκμήριον δὲ τῶνδέ σοι λέξω μέγα·
450
ἄφθογγον εἶναι τὸν παλαμναῖον νόμος,
ἔστ᾽ ἂν πρὸς ἀνδρὸς αἵματος καθαρσίου
σφαγαὶ καθαιμάξωσι νεοθήλου βοτοῦ.
πάλαι πρὸς ἄλλοις ταῦτ᾽ ἀφιερώμεθα
ΟΡ.
οἴκοισι, καὶ βοτοῖσι καὶ ῥυτοῖς πόροις.
455
ταύτην μὲν οὕτω φροντίδ᾽ ἐκποδὼν λέγω·
γένος δὲ τοὐμὸν ὡς ἔχει πεύσῃ τάχα.
Ἀργεῖός εἰμι, πατέρα δ᾽ ἱστορεῖς καλῶς,
Ἀγαμέμνον, ἀνδρῶν ναυβατῶν ἁρμόστορα,
ξὺν ᾧ σὺ Τροίαν ἄπολιν Ἰλίου πόλιν
460
ἔθηκας. ἔφθιθ᾽ οὗτος οὐ καλῶς, μολὼν
ἐς οἶκον, ἀλλά νιν κελαινόφρων ἐμὴ
μήτηρ κατέκτα, ποικίλοις ἀγρεύμασιν
κρύψασ', ἃ λουτρῶν ἐξεμαρτύρει φόνον.
κἀγὼ κατελθών, τὸν πρὸ τοῦ φεύγων χρόνον,
465
ἔκτεινα τὴν τεκοῦσαν, οὐκ ἀρνήσομαι,
ἀντικτόνοις ποιναῖσι φιλτάτου πατρός.
καὶ τῶνδε κοινῇ Λοξίας ἐπαίτιος,
ἄλγη προφανῶν ἀντίκεντρα καρδίᾳ,
εἰ μή τι τῶνδ᾽ ἔρξαιμι τοὺς ἐπαιτίους.
470
σὺ δ᾽, εἰ δικαίως εἴτε μή, κρῖνον δίκην·
πράξας γὰρ ἐν σοὶ πανταχῇ τάδ᾽ αἰνέσω.
Αθ.
Εὐμενίδες (OCR draft) Experimental (Εὐμενίδες. Martin L. West, 1990.) — 436 focus
Αθ.
τί πρὸς τάδ᾽ εἰπεῖν ὦ ξέν᾽ ἐν μέρει θέλεις;
λέξας δὲ χώραν καὶ γένος καὶ ξυμφοράς
τὰς σάς, ἔπειτα τῶνδ᾽ ἀμυνάθου ψόγον,
εἴπερ πεποιθὼς τῆι δίκηι βρέτας τόδε
ἧσαι φυλάσσων ἑστίας ἁμῆς πέλας
440
σεμνὸς προσίκτωρ ἐν τρόποις Ἰξίονος.
τούτοις ἀμείβου πᾶσιν εὐμαθές τί μοι.
ΟΡ.
ἄνασσ᾽ Ἀθάνα, πρῶτον ἐκ τῶν ὑστάτων
τῶν σῶν ἐπῶν μέλημ᾽ ἀφαιρήσω μέγα.
οὐκ εἰμὶ προστρόπαιος, οὐδ᾽ ἔχων μύσος
445
πρὸς χειρὶ τἠμῆι τὸ σὸν ἐφεζόμην βρέτας·
τεκμήριον δὲ τῶνδέ σοι λέξω μέγα.
ἄφθογγον εἶναι τὸν παλαμναῖον νόμος,
ἔστ᾽ ἂν πρὸς ἀνδρὸς αἵματος καθαρσίου
σφαγαὶ καθαιμάξωσι ν⟨ε⟩οθήλου⟨ς⟩ βοτοῦ·
450
πάλαι πρὸς ἄλλοις ταῦτ᾽ ἀφιερώμεθα
οἴκοισι, καὶ βοτοῖσι καὶ ῥυτοῖς πόροις.
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
ΟΡ.
ταύτην μὲν οὕτω φροντίδ᾽ ἐκποδὼν λέγω·
γένος δὲ τοὐμὀν ὡς ἔχει πεύσηι τάχα.
Ἀργεῖός εἰμι, πατέρα δ᾽ ἱστορεῖς καλῶς,
455
Ἀγαμέμνον᾽, ἀνδρῶν ναυβατῶν ἁρμόστορα,
ξὺν ὧι σὺ Τροίαν ἄπολιν Ἰλίου πόλιν
ἔθηκας. ἔφθιθ᾽ οὗτος οὐ καλῶς, μολὼν
εἰς οἶκον, ἀλλά νιν κελαινόφρων ἐμὴ
μήτηρ κατέκτα, ποικίλοις ἀγρεύμασιν
460
κρύψασ᾽, ἃ λουτρῶν ἐξεμαρτύρει φόνον.
κἀγὼ κατελθών, τὸν πρὸ τοῦ φεύγων χρόνον,
ἔκτεινα τὴν τεκοῦσαν, οὐκ ἀρνήσομαι,
ἀντικτόνοις ποινῆσι φιλτάτου πατρός.
καὶ τῶνδε κοινῆι Λοξίας μεταίτιος,
465
ἄλγη προφωνῶν ἀντίκεντρα καρδίαι,
εἰ μή τι τῶνδ᾽ ἔρξοιμι τοὺς ἐπαιτίους.
σὺ δ᾽ εἰ δικαίως εἴτε μή, κρῖνον δίκην·
πράξας γὰρ ἐν σοὶ πανταχῆι τάδ᾽ αἰνέσω.
Aeschyli Eumenides (OCR draft) Experimental (Aeschyli Eumenides. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 436 focus
ΑΘ.
τί πρὸς τάδ᾽ εἰπεῖν, ὦ ξέν᾽, ἐν μέρει θέλεις;
λέξας δὲ χώραν καὶ γένος καὶ ξυμφοράς
τὰς σάς, ἔπειτα τόνδ᾽ ἀμυναθοῦ ψόγον,
εἴπερ πεποιθὼς τῆι δίκηι βρέτας τόδε
ἧσαι φυλάσσων ἑστίας ἐμῆς πέλας,
445
σεμνὸς προσίκτωρ ἐν τρόποις Ιξίονος.
τούτοις ἀμείβου πᾶσιν εὐμαθές τί μοι.
ΟΡ.
ἄνασσ᾽ ᾿Αθάνα, πρῶτον ἐκ τῶν ὑστάτων
τῶν σῶν ἐπῶν μέλημ᾽ ἀφαιρήσω μέγα.
οὐκ εἰμι προστρόπαιος, οὐδ᾽ ἔχων μύσος
450
πρὸς χειρὶ τἠμῆι τὸ σὸν ἐφεζόμην βρέτας.
τεκμήριον δὲ τῶνδέ σοι λέξω μέγα.
ἄφθογγον εἶναι τὸν παλαμναῖον νόμος,
ἔστ᾽ ἂν πρὸς ἀνδρὸς αἵματος καθαρσίου
σφαγαὶ καθαιμάξωσι νεοθήλου βοτοῦ.
455
πάλαι πρὸς ἄλλοις ταῦτ᾽ ἀφιερώμεθα
οἴκοισι καὶ βοτοῖσι καὶ ῥυτοῖς πόροις.
ταύτην μὲν οὕτω φροντίδ᾽ ἐκποδὼν λέγω·
γένος δὲ τοὐμὸν ὡς ἔχει πεύσηι τάχα.
᾿Αργεῖός εἰμι, πατέρα δ᾽ ἱστορεῖς καλῶς,
460
᾿Αγαμέμνον᾽, ἀνδρῶν ναυβατῶν ἁρμόστορα,
ξὺν ὡι σὺ Τροίαν ἄπολιν Ἰλίου πόλιν
ἔθηκας. ἔφθιθ᾽ οὗτος οὐ καλῶς, μολών
Apparatus Criticus
θέλοι θέλει δίκαιος δικαίως δικαίους πένηι πέλη et πέλει τὰ μὴ τὰ μέν σέβουσαί σεβόμεναι σέβοιμεν ac voluit F2 ἀξίαν ἐπαξίως ἀξίαν τ᾽ ἐπαξίων 1 corr. Boissonade ἐμῆς ἀμῆς ἔχων... ἐφεζόμην ἔχει... ἐφεζομένη ἄφθογγον ἄφωνον καθαιμάξωσι νεοθήλου βοτοῦ καθαιμάξουσιν οθήλου βοτοῦ -ξουσιν ὀθνείου βροτοῦ corr. Turn. βοτοῖσι βροτοῖσι 2 Τροίαν Τρώιαν 3 ἔφθιθ᾽ ἔφθητ᾿ οὕτως
ΟΡ.
ἐς οἶκον, ἀλλά νιν κελαινόφρων ἐμή
μήτηρ κατέκτα, ποικίλοις ἀγρεύμασιν
465
κρύψασ᾽, ἃ λουτρῶν ἐξεμαρτύρει φόνον.
κἀγὼ κατελθών, τὸν πρὸ τοῦ φεύγων χρόνον,
ἔκτεινα τὴν τεκοῦσαν, οὐκ ἀρνήσομαι,
ἀντικτόνοις ποιναῖσι φιλτάτου πατρός.
καὶ τῶνδε κοινῆι Λοξίας μεταίτιος,
470
ἄλγη προφωνῶν ἀντίκεντρα καρδίαι,
εἰ μή τι τῶνδ᾽ ἔρξοιμι τοὺς ἐπαιτίους.
σὺ δ᾽, εἰ δικαίως εἴτε μή, κρῖνον δίκην·
πράξας γὰρ ἐν σοὶ πανταχῆι τάδ᾽ αἰνέσω.
Εὐμενίδες (OCR draft) Experimental (Greek text of Aeschylus' Eumenides, edited by F. A. Paley, 1885.) — 436 focus
τί πρὸς τάδ᾽ εἰπεῖν, ὦ ξέν᾽, ἐν μέρει θέλεις ;
λέξας δὲ χώραν καὶ γένος καὶ ξυμφορὰς
415
τὰς σὰς, ἔπειτα τόνδ᾽ ἀμυνάθου ψόγον·
εἴπερ πεποιθὼς τῇ δίκῃ βρέτας τόδε
ἧσαι φυλάσσων ἑστίας ἁμῆς πέλας,
σεμνὸς προσίκτωρ, ἐν τρόποις Ιξίονος.
τούτοις ἀμείβου πᾶσιν εὐμαθές τί μοι.
420
Ὀρέστης
ἄνασσ᾽ ᾿Αθάνα, πρῶτον ἐκ τῶν ὑστάτων
τῶν σῶν ἐπῶν μέλημ᾽ ἀφαιρήσω μέγα.
οὐκ εἰμὶ προστρόπαιος, οὐδ᾽ ἔχει μύσος
πρὸς χειρὶ τῇ μῇ τὸ σὸν ἐφημένῃ βρέτας.
τεκμήριον δὲ τῶνδέ σοι λέξω μέγα·
425
ἄφθογγον εἶναι τὸν παλαμναῖον νόμος,
ἔστ᾽ ἂν πρὸς ἀνδρὸς αἵματος καθαρσίου
σφαγαὶ καθαιμάξωσι νεοθήλου βοτοῦ.
πάλαι πρὸς ἄλλοις ταῦτ᾽ ἀφιερώμεθα
οἴκοισι, καὶ βοτοῖσι καὶ ῥυτοῖς πόροις.
430
ταύτην μὲν οὕτω φροντίδ᾽ ἐκποδὼν λέγω.
γένος δὲ τοὐμὸν ὡς ἔχει, πεύσει τάχα.
᾿Αργεῖός εἰμι, πατέρα δ᾽ ἱστορεῖς καλῶς,
᾿Αγαμέμνον᾿ ἀνδρῶν ναυβατῶν ἁρμόστορα,
ξὺν ᾧ σὺ Τροίαν ἄπολιν Ἰλίου πόλιν
435
ἔθηκας. ἔφθιθ᾽ οὗτος οὐ καλῶς, μολὼν
ἐς οἶκον, ἀλλά νιν κελαινόφρων ἐμὴ
μήτηρ κατέκτα, ποικίλοις ἀγρεύμασιν
κρύψασ᾽, ἃ λουτρῶν ἐξεμαρτύρει φόνον.
κἀγὼ κατελθὼν, τὸν πρὸ τοῦ φεύγων χρόνον,
440
ἔκτεινα τὴν τεκοῦσαν, οὐκ ἀρνήσομαι,
ἀντικτόνοις ποιναῖσι φιλτάτου πατρός.
καὶ τῶνδε κοινῇ Λοξίας ἐπαίτιος,
ἄλγη προφωνῶν ἀντίκεντρα καρδίᾳ,
εἰ μή τι τῶνδ᾽ ἔρξαιμι τοὺς ἐπαιτίους.
445
σὺ δ᾽, εἰ δικαίως εἴτε μὴ, κρῖνον δίκην·
πράξας γὰρ ἐν σοὶ πανταχή τάδ᾽ αἰνέσω.
Ἀθηνᾶ
Εὐμενίδες (OCR draft) Experimental (Greek text of Aeschylus' Eumenides, edited by Friedrich Blass, 1907.) — 436 focus
τί πρὸς τάδ᾽ εἰπεῖν, ὦ ξέν᾽, ἐν μέρει θέλεις;
λέξας δὲ χώραν καὶ γένος καὶ ξυμφορὰς
τὰς σάς, ἔπειτα τόνδ᾽ ἀμυνάθου ψόγον·
εἴπερ πεποιθὼς τῆι δίκηι βρέτας τόδε
ἦσαι φυλάσσων ἑστίας ἐμῆς πέλας
440
σεμνὸς προσίκτωρ ἐν τρόποις Ἰξίονος·
τούτοις ἀμείβου πᾶσιν εὐμαθές τί μοι.
Ὀρέστης
ἄνασσ᾽ Ἀθάνα, πρῶτον ἐκ τῶν ὑστίτων
τῶν σῶν ἐπῶν μέλημ᾽ ἀφαιρήσω μέγα.
οὐκ εἰμὶ προστρόπαιος, οὐδ᾽ ἔχων μύσος
445
πρὸς χειρὶ τἠμῆι τὸ σὸν ἐφεζόμην βρέτας.
τεκμήριον δὲ τῶνδέ σοι λέξω μέγα.
ἄφθογγον εἶναι τὸν παλαμναῖον νόμος,
ἔς τ᾽ ἂν πρὸς ἀνδρὸς αἵματος καθαρσίου
σφαγαὶ καθαιμάξωσι νεοθήλου βοτοῦ.
450
πάλαι πρὸς ἄλλοις ταῦτ᾽ ἀφιερώμεθα
οἴκοισι καὶ βατοῖσι καὶ ῥυτοῖς πόροις.
ταύτην μὲν οὕτω φροντίδ᾽ ἐκποδὼν λέγω.
γένος δὲ τοὐμὸν ὡς ἔχει πεύσηι τάχα.
Ἀργεῖός εἰμι, πατέρα δ᾽ ἱστορεῖς καλῶς,
455
Αγαμέμνον᾽, ἀνδρῶν ναυβατῶν ἁρμόστορα·
ξὺν ὧι σὺ Τρώιαν ἄπολιν Ἰλίου πόλιν
ἔθηκας. ἔφθιθ᾽ οὗτος οὐ καλῶς, μολὼν
εἰς οἶκον· ἀλλά νιν κελαινόφρων ἐμὴ
μήτηρ κατέκτα, ποικίλοις ἀγρεύμασιν
460
κρύψασ᾽, ἃ λουτρῶν ἐξεμαρτύρει φόνον.
κἀγὼ κατελθών, τὸν πρὸ τοῦ φεύγων χρόνον,
ἔκτεινα τὴν τεκοῦσαν, οὐκ ἀρνήσομαι,
ἀντικτόνοις ποιναῖσι φιλτάτου πατρός.
καὶ τῶνδε κοινῆι Λοξίας μεταίτιος,
465
ἄλγη προφωνῶν ἀντίκεντρα καρδίᾶι,
εἰ μή τι τῶνδ᾽ ἔρξαιμι τοὺς ἐπαιτίους.
σὺ δ᾽ εἰ δικαίως εἴτε μὴ κρῖνον δίκην·
πράξας γὰρ ἐν σοὶ πανταχῆι τάδ᾽ αἰνέσω.
Ἀθηνᾶ
Translations (10)
Eumenides Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926. (Modernized by Perseus.)) — 490-565 focus
Chorus
Here is the overturning of new laws, if the wrongful cause of this matricide is to triumph. Now his deed will accustom all men
490
to recklessness; many sorrowful wounds, given in truth by children, wait for parents in the future time.
495
Chorus
For the wrath of us, the Furies who keep watch on mortals,
will not come stealthily upon such deeds—I will let loose death in every form. And as he anticipates his neighbor’s evils, one man
500
will ask of another when hardship is to end or to decrease; and the poor wretch offers the vain consolation of uncertain remedies.
505
Chorus
Do not let anyone who is struck by misfortune make an appeal
and cry aloud this word,
Justice!
Thrones of the Furies! Perhaps some father, or mother, in new sorrow,
510
may cry out these words piteously, now that the house of Justice is falling.
515
Chorus
There is a time when fear is good and ought to remain seated as a guardian of the heart.
It is profitable to learn wisdom under strain. But who, if he did not train his heart in fear, either city or mortal,
520
would still revere justice in the same way?
525
Chorus
Do not approve of a lawless life or one subject to a tyrant.
The god grants power to moderation in every form, but he oversees other matters in different ways. I have a timely word of advice: arrogance is truly the child of impiety,
530
but from health of soul comes happiness, dear to all, much prayed for.
535
Chorus
And as for the whole matter, I say to you: respect the altar of Justice
and do not, looking to profit, dishonor it by spurning with godless foot; for punishment will come upon you. The appointed fulfilment remains.
540
Therefore, let a man rightly put first in honor the reverence owed to his parents, and have regard for attentions paid to guests welcomed in his house.
545
Chorus
Whoever is just willingly and without compulsion will not lack happiness; he will never be utterly destroyed. But I say that the man who boldly transgresses, amassing a great heap unjustly—by force,
550
in time, he will strike his sail, when trouble seizes him as the yardarm is splintered.
555
Chorus
He calls on those who hear nothing and he struggles in the midst of the whirling waters.
The god laughs at the hot-headed man, seeing him, who boasted that this would never happen, exhausted by distress without remedy and unable to surmount the cresting wave. He wrecks the happiness of his earlier life on the reef of Justice,
560
and he perishes unwept, unseen.
565
The Eumenides (OCR draft) Experimental (The Eumenides. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 436 focus
ORESTES
Queen Minerva, first will I remove the great care, [evident] from your last words. I am not contaminated, nor does pollution adhere to my hand that clasps
3
your image. And I will tell you a great proof of these things. It is the law that one whose hands are stained with murder be silent, until by a man who cleanses from the impurity of blood, the slaughter of a young victim have sprinkled him with gore. Long since I have been thus purified at other abodes, both with animals, and flowing streams: therefore, indeed. I dismiss this your care. But what my race is, you shall quickly hear. I am an Argive, and well do you know my father, Agamemnon
4
, leader of naval heroes; with whom you made the Trojan city of Ilion no city. He perished not gloriously, having come to his home: for my dark-souled mother slew him, having wrapt him in artful toils, [and she herself] bore wit ness to the murder of the bath. And I returning home, having been an exile the time before this, slew her who gave me birth, I will not deny it, with the vengeance of retributory slaughter, on account of my dearest father. And of these things Apollo is in common guilty, declaring sting-like woes to my heart if I should not do some of these things to the murderers. But do you, whether justly, or not, decide the cause; for however I shall have fared with you, I shall assent to your decision.
MINERVA
LES EUMÉNIDES (OCR draft) Experimental (LES EUMÉNIDES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 436 focus
ATHÉNA
A cela, étranger, que veux-tu répondre à ton tour? Mais dis-moi d'abord ton pays, ta race, tes malheurs, avant de te défendre sur ce dont on t'accuse. Si
tu as vraiment foi dans la justice, quand tu te tiens assis près de mon foyer, embrassant mon image, suppliant respecté comme fut Ixion
1
, fais-moi sur tous ces points une réponse claire.
tu as vraiment foi dans la justice, quand tu te tiens assis près de mon foyer, embrassant mon image, suppliant respecté comme fut Ixion 1 , fais-moi sur tous ces points une réponse claire.
ORESTE.
Souveraine Athéna, je t'allégerai d'abord du lourd souci qu'ont trahi tes derniers mots. Je ne suis pas
un être impur; ce n'est point une souillure aux mains que je me suis assis aux pieds de ta statue. Je t'en fournirai une bonne preuve. La loi, il est vrai, défend au meurtrier d'élever la voix, mais jusqu'au jour seulement où, par les
soins d'un purificateur du sang répandu, le sang d'une jeune bête égorgée a coulé sur lui. Et il y a longtemps déjà que j'ai usé ma souillure au contact d'autres foyers et sur tous les chemins de la terre et des mers. Aussi, je le répète, écarte ce souci. Pour ma naissance, apprends-la sans tarder.
Je suis Argien, et mon père t'est bien connu, Agamemnon, qui arma la flotte des Grecs et t'aida toi-même à faire une cité de ruines de la cité des Troyens. Il a péri, ce roi, et d'une mort indigne, quand il rentrait à son foyer. Ma mère
aux noirs desseins l'a tué, en l'enserrant dans un riche
LES EUMÉNIDES
un être impur; ce n'est point une souillure aux mains que je me suis assis aux pieds de ta statue. Je t'en fournirai une bonne preuve. La loi, il est vrai, défend au meurtrier d'élever la voix, mais jusqu'au jour seulement où, par les
soins d'un purificateur du sang répandu, le sang d'une jeune bête égorgée a coulé sur lui. Et il y a longtemps déjà que j'ai usé ma souillure au contact d'autres foyers et sur tous les chemins de la terre et des mers. Aussi, je le répète, écarte ce souci. Pour ma naissance, apprends-la sans tarder.
Je suis Argien, et mon père t'est bien connu, Agamemnon, qui arma la flotte des Grecs et t'aida toi-même à faire une cité de ruines de la cité des Troyens. Il a péri, ce roi, et d'une mort indigne, quand il rentrait à son foyer. Ma mère
aux noirs desseins l'a tué, en l'enserrant dans un riche
[ORESTE]
filet, qui témoignait
2
assez du crime accompli dans le bain. Et moi, longtemps exilé, rentrant enfin dans ma patrie, j'ai tué ma mère — je ne le nierai pas — pour qu'un meurtre payât le meurtre de mon père adoré. Mais de ma
conduite Loxias est responsable aussi, dont les oracles, aiguillons de mon âme, ne me prédisaient que douleurs, si je n'exécutais pas tous ses ordres contre les coupables
3
. Ai-je eu tort? ai-je eu raison? à toi d'en décider : je suis en ta puissance; quoi qu'il fasse de moi, j'accepte ton
arrêt.
conduite Loxias est responsable aussi, dont les oracles, aiguillons de mon âme, ne me prédisaient que douleurs, si je n'exécutais pas tous ses ordres contre les coupables 3 . Ai-je eu tort? ai-je eu raison? à toi d'en décider : je suis en ta puissance; quoi qu'il fasse de moi, j'accepte ton
arrêt.
ATHÉNA.
Si l'on
The Furies (OCR draft) Experimental (The Furies. Robert Potter, 1779.) — 436 focus
ORESTES.
Royal Minerva, let me firſt remove
What thy laſt words, with much concern, ſuggeſt.
495
I am not ſtain'd with blood, nor ſhall my hand
Pollute thy ſtatue: what I urge in proof
Bears ſtrong conviction. Him, whoſe hands are red
With blood, the laws forbid to plead his cauſe,
Till with its flowing gore the new-ſlain victim
500
Has made atonement, and the cleanſing wave
Reſtor'd his purity. In other ſhrines
Long ſince theſe hallow'd rites have been perform'd
With offer'd victims and the fluent ſtream.
Blameleſs of this offence, I next declare
505
My race: An Argive: nor to thee unknown
My fire, the leader of the naval hoſts,
The royal Agamemnon; for with him
Thy conquering hand laid the proud walls of Troy
In duſt: returning to his houſe he periſh'd
510
By deeds of baſeneſs; for my dark-ſoul'd mother
With various trains in private murder'd him;
Th' enſanguin'd bath atteſted the foul deed.
I, then an exile, bending back my ſteps,
Slew her that gave me birth; nor ſhall my tongue
515
Deny the deed; it was a vengeance due
To my lov'd father's ſhade: ſo Phœbus deem'd,
Who urg'd me, and denounc'd heart-rending woes,
Shou'd I ſhrink back refuſing to avenge
The guilt: but if with juſtice, be thou judge.
520
To thy deciding voice my ſoul ſubmits.
THE FURIES. 263
MINERVA.
Eschilo, Le Eumenidi: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, Le Eumenidi: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 436 focus
ORESTE
O diva Atena, prima io dall'estreme
parole tue, vo' tôrre un gran sospetto.
480
Non giunsi qui contaminato.
All'idolo
tuo non m'assisi con le mani impure.
ATENA
Aeschylus, Eumenides: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Eumenides: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 436 focus
Ore.
Regina Minerua, primo ex poſtremiſ
425
Tuis uerbis curam abſtuliſti magnam.
Non ſum parricida, neq; habet ſcelus,
Ab hac manu tuum collocamus simulacrum.
Si quum horum tibi dicam magnum,
Mutum eſse maledicum conſuetudo eſt.
430
Poſtquam à uiro ſanguinis expiatore
Cædes cruentam iuuenem animantem.
Diu ab alijs hoc conſecramus
Domibus, & animantibus, & liberis meatibus.
Hanc uerò curam dico procul.
435
Genus uerò meum ut ſe habet intelliges citò.
Argiuus ſum, patrem pulchrè inquiris,
Agamemnomem uirorum nautarum gubernatorem,
Cum quo tu Troiam carentem urbe Ilium urbem
Feciſti, ille interfectus eſt non pulchrè rediens
440
Domum, ſed ipſum nigra mens mea
Mater interfecit uarijs capturis,
Occultatis lauacrorum teſte cæde.
Et ego disceſsi, ante tempus fugiens cædem.
Interfeci matrem, non negabo,
445
Contrarijs pœnis chariſsimi patris.
Horum uerò communiter fuit Loxias in cauſa,
Dolores aduocans ſtimulos cordi.
Niſi cohibuiſſem qui in cauſa fuerunt.
Tu uerò iudica ſi iuſtè, ſiue non,
450
Agens hæc, te ubique laudabo.
Min.
Aeschylus, Die Eumeniden: German translation (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Die Eumeniden: German translation. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1919–1923.) — 436 focus
Erst nenne Heimat und Geschlecht und deine That,
dann wehre die Bezichtigung des Klägers ab,
wofern du im Vertrau'n auf deiner Sache Recht
440
mein Bild umarmend sitzest meinem Herde nah
und frischvergoss'nen Blutes Reinigung begehrst,
wie einst Ixion, als ein mitleidswürd'ger Mensch.
Auf alles dieses gieb mir bündigen Bescheid.
Orestes.
Herrin Athena, lass' ein schwer Bedenken mich
zuerst beheben, dessen du zuletzt gedacht.
445
Ich heische keine Reinigung, ich bin auch nicht
mit mordbefleckten Händen deinem Bild genaht.
Du kannst dich sicher überzeugen: schweigen muſs
so lange jeder, welchen frisches Blut befleckt,
bis seiner sich ein Mensch erbarmt und sühnend ihm
450
mit frischem Opferblute seine Hände wäscht.
Gereinigt haben längst auch mich in andrem Haus
Tierblut und flieſsend Wasser, wie der Brauch es
heischt.
So bist du dieser Sorge ledig, wie du siehst.
Nun meine Herkunft. Was du fragst, ist bald gesagt.
455
Aus Argos stamm' ich; meinen Vater kennst du gut.
Des Flottenzuges Führer Agamemnon war's,
mit dem du selber Troias Burg dem Boden gleich
gemacht hast. Tod hat ihn betroffen. Nicht zum Heil
ward ihm die Heimkehr. Meiner Mutter schwarzes
Herz
460
sann Tod ihm. Tückisch Fangnetz hüllte seinen Leib,
doch aus dem Bade leuchtete der Mord hervor.
Ich war von Haus verstofsen endlich kehrt' ich heim,
und da erschlug ich meine Mutter, ich gesteh's,
den Tod des lieben Vaters rächend, Blut um Blut.
465
Mit mir gemeinsam trägt Apollon diese Schuld.
Die Qualen, die er malte, wenn die Schuld'gen ich
verschonte, spornten meine Seele zu der That.
Ob recht ich oder unrecht that, entscheide du.
Sprichst du das Urteil, nehm' ich alles dankbar hin.
Athena.
English (E. D. A. Morshead, 1889, second edition) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, The Furies — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 436 focus
O man unknown, make thou thy plea in turn;
Speak forth thy land, thy lineage, and thy woes;
Then, if thou canst, avert this bitter blame—
If, as I deem, in confidence of right
Thou sittest hard beside my holy place,
515
Clasping this statue, as Ixion sat,
A sacred suppliant for Zeus to cleanse,—
To all this answer me in words made plain.
Orestes.
O queen Athena, first from thy last words
Will I a great solicitude remove.
520
Not one blood-guilty am I; no foul stain
Clings to thine image from my clinging hand;
Whereof one potent proof I have to tell.
Lo the law stands—
The slayer shall not plead,
Till by the hand of him who cleanses blood
525
A suckling creature's blood besprinkle him.
Long since have I this expiation done,—
In many a home, slain beasts and running streams
Have cleansed me. Thus I speak away that fear.
Next, of my lineage quickly thou shalt learn:
530
An Argive am I, and right well thou know'st
My sire, that Agamemnon who arrayed
The fleet and them that went therein to war—
That chief with whom thy hand combined to crush
To an uncitied heap what once was Troy;
535
That Agamemnon, when he homeward came,
Was brought unto no honourable death,
Slain by the dark-souled wife who brought me forth
To him,—enwound and slain in wily nets,
Blazoned with blood that in the laver ran.
540
And I, returning from an exiled youth,
Slew her, my mother—lo, it stands avowed—
With blood for blood avenging my loved sire;
And in this deed doth Loxias bear part,
Decreeing agonies, to goad my will,
545
Unless by me the guilty found their doom.
Do thou decide if right or wrong were done—
Thy dooming, whatsoe'er it be, contents me.
Athena.
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 436 focus
Was sagst du, Fremdling, wider dies für deinen Theil?
Erst nenne Heimat und Geschlecht und Lebensloos,
Und diesen Vorwurf wehre dann von deinem Haupt,
Wenn, auf das Recht vertrauend, du zu diesem Bild
415
In meines Herdes Nähe dich geflüchtet hast,
Um Sühne flehend, heilig wie Ixion einst.
Auf alles dies entgegne wohlverständlich mir.
Orestes.
Athene, Fürstin, ich enthebe dich zuerst
Der schweren Sorge, der zulekt dein Wort gedacht.
420
Ich flehe nicht um Sühne; denn kein Gräuel mehr
Befleckt die Hände, welche hier dein Bild umfaßt.
Ein großes Zeugniß dessen offenbar' ich dir.
Der Menschenmörder bleibe stumm, das ist Gesek,
Bis, fallend unter Mannes Hand, ein saugend Thier
425
Mit seinem Blut besprengend ihn entsündigte.
So wurden wir in andern Häusern schon vorlängst
Durch blutig Opfer ausgesühnt und Quellenbad.
Die Sorge schaff' ich also durch mein Wort hinweg.
Von meiner Abkunft geb' ich dir sofort Bescheid.
430
Ich bin von Argos, meinen Vater kennst du wohl,
Agamemnon, der den Seegeschwadern einst gebot,
Mit dem du Troja's hohe Burg in Staub gestürzt.
Der, als er heimgelangte, fand unwürd'gen Tod;
Denn meine Mutter, argen Sinns, ermordet' ihn;
435
Mit trügerischem Newgeweb' umstrickte sie
Den Gatten, und vom Bade ward der Mord bezeugt.
Und als ich heimkam, denn ich war vorher verbannt,
Erschlug ich meine Mutter, (ich verläugn' es nicht)
Vergalt mit Mord des vielgeliebten Vaters Tod.
440
Mitschuldig aber dieser That ist Loxias,
Der Herzensqualen, Stacheln gleich, verkündete,
Wofern ich so nicht Nache nähm' am Schuldigen.
Du magst entscheiden, ob ich rechtthat oder nicht;
Ich füge, wie er falle, mich in deinen Spruch.
445
Athene.
English (Smyth; revised Bannon and Nagy, CHS) (OCR draft) Experimental (CHS Primary Sources revision of Herbert Weir Smyth’s translation by Cynthia Bannon and Gregory Nagy, with transliterated Greek terms tagged and aligned to the Smyth edition.)
No corresponding passage available
Commentary
Critical apparatus to Eumenides (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of Eumenides.) focus
mvp-comment-308-1 οὐ δοῦναι θέλοι: Libri οὐ δοῦναι θέλει. Recte Schutzius οὐ δοῦναι θέλοι scripsit. Διωμοσίαν, quam Aeschylus intelligit, his verbis definit memoratus a Stanleio Lysias in or. X. quae est I. in Theomnestum, §. 11. ὁ μὲν γὰρ διώκων ὡς ἔκτεινε διόμνυται, ὁ δὲ φεύγων ὡς οὐκ ἔκτεινε.
Wecklein’s commentary on Eumenides (1888; German; OCR draft) (Explanatory commentary, pp. 251–322; HW42J8 and HXJHA8 OCR collated, with missing comparison pages 294–295 explicitly marked. Unresolved OCR and provisional reference mappings are explicitly marked.) focus
mvp-comment-216-1 Wecklein 1888, p. 280
mvp-comment-216-2 drittes Epeisodion. Athena erscheint und nachdem sie sich von der Chorführerin und Orestes den Sachverhalt hat darlegen lassen (gleichsam die ανάκρισις oder προδικασία), entschliefst sie sich den Fall durch einen neuen Gerichtshof entscheiden zu lassen. Nach 407 könnte man glauben, dafs Athena wie im Aias des Sophokles auf dem θεολογεῖον auftrete. Da sie aber am Schlusse dieser Scene abgeht, um sich in die Stadt zu begeben, und später (569) auf der gewöhnlichen Bühne auftritt (vgl. 738), so mufs man annehmen, dafs sie auch hier auf dem λογεῖον, nicht in der Höhe erscheint. Sie kommt von der linken Seite.
mvp-comment-216-3 1
mvp-comment-237-1 Wecklein 1888, p. 283
mvp-comment-237-2
Weder wird er den ihm zugeschobenen Eid annehmen, da der Thatbestand feststeht, noch fällt es ihm ein, uns den Eid zuzuschieben.
Schol.
:
Commentary (Arthur Sidgwick, 1887) (OCR draft) (Arthur Sidgwick's commentary on the Eumenides, aligned to the canonical Greek text.) focus
mvp-sidgwick-207-1-1 (The correction θέλοι for θέλει is almost necessary, as otherwise it would seem as if the proposal had been made to Orestes.) The reference in this line, he would take no oath, nor challenge us to swear, is to the custom of the ἀνάκρισις or preliminary investigation of causes at Athens, before a magistrate: at this all the evidence was produced; and the first thing was for the injured party to swear (προωμοσία) he had suffered, the defendant to swear (ἀνθωμοσία) he was innocent.
mvp-sidgwick-207-2-1 These oaths, say the Chorus, are impossible here: Orestes will not deny his guilt: he will neither ask us to swear (δοῦναι) nor swear when we ask him (δέξασθαι). The whole of this passage is intended to correspond in a general way to the ἀνάκρισις: after hearing the preliminary statement of either party, Athena refers the whole case to the formal judgment of the Areiopagos.