Eumenides. Aeschylus. ed. F. A. Paley. Cambridge. 1885.
Search the Perseus Catalog for:
Search the Perseus Catalog for:
Current edition Experimental
Commentary on the Eumenides (OCR draft) (English) (Brief English notes on Aeschylus' Eumenides by F. A. Paley, 1885.)
Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.
Editions (12)
Εὐμενίδες First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 178-298 focus
Ἀπόλλων
ἔξω, κελεύω, τῶνδε δωμάτων τάχος
χωρεῖτ᾽, ἀπαλλάσσεσθε μαντικῶν μυχῶν,
180
μὴ καὶ λαβοῦσα πτηνὸν ἀργηστὴν ὄφιν,
χρυσηλάτου θώμιγγος ἐξορμώμενον,
ἐμοῦσα θρόμβους οὓς ἀφείλκυσας φόνου.
οὔτοι δόμοισι τοῖσδε χρίμπτεσθαι πρέπει:
185
δίκαι σφαγαί τε σπέρματός τ᾽ ἀποφθοραὶ
λευσμός
7
τε, καὶ μύζουσιν οἰκτισμὸν πολὺν
ὑπὸ ῥάχιν
8
παγέντες. ἆρ᾽ ἀκούετε
190
οἵας ἑορτῆς ἔστ᾽ ἀπόπτυστοι θεοῖς
στέργηθρ᾽ ἔχουσαι; πᾶς δ᾽ ὑφηγεῖται τρόπος
μορφῆς. λέοντος ἄντρον αἱματορρόφου
οἰκεῖν τοιαύτας εἰκός, οὐ χρηστηρίοις
ἐν τοῖσδε Πυθίοισι
9
τρίβεσθαι μύσος.
195
χωρεῖτ᾽ ἄνευ βοτῆρος αἰπολούμεναι.
ποίμνης τοιαύτης δ᾽ οὔτις εὐφιλὴς θεῶν.
Χορός
ἄναξ Ἄπολλον, ἀντάκουσον ἐν μέρει.
αὐτὸς σὺ τούτων οὐ μεταίτιος πέλει,
Ἀπόλλων
πῶς δή; τοσοῦτο μῆκος ἔκτεινον λόγου.
Χορός
ἔχρησας ὥστε τὸν ξένον μητροκτονεῖν.
Ἀπόλλων
Χορός
κἄπειθ᾽ ὑπέστης αἵματος δέκτωρ
15
νέου.
Ἀπόλλων
καὶ προστραπέσθαι τούσδ᾽ ἐπέστελλον δόμους.
205
Χορός
καὶ τὰς προπομποὺς δῆτα τάσδε λοιδορεῖς;
Ἀπόλλων
οὐ γὰρ δόμοισι τοῖσδε πρόσφορον μολεῖν.
Χορός
ἀλλ᾽ ἔστιν ἡμῖν τοῦτο προστεταγμένον.
Ἀπόλλων
τίς ἥδε τιμή; κόμπασον γέρας καλόν.
Χορός
τοὺς μητραλοίας ἐκ δόμων ἐλαύνομεν.
210
Ἀπόλλων
τί γάρ; γυναικὸς ἥτις ἄνδρα νοσφίσῃ;
Χορός
16
οὐκ ἂν γένοιθ᾽ ὅμαιμος αὐθέντης φόνος.
213
Ἀπόλλων
ἦ κάρτ᾽ ἄτιμα, καὶ παρ᾽ οὐδὲν εἰργάσω
17
Ἥρας τελείας καὶ Διὸς πιστώματα.
Κύπρις δ᾽ ἄτιμος τῷδ᾽ ἀπέρριπται λόγῳ,
215
ὅθεν βροτοῖσι γίγνεται
18
τὰ φίλτατα.
εὐνὴ γὰρ ἀνδρὶ καὶ γυναικὶ μόρσιμος
19
ὅρκου ᾽στὶ μείζων τῇ δίκῃ φρουρουμένη.
εἰ
20
τοῖσιν οὖν κτείνουσιν ἀλλήλους χαλᾷς
τὸ μὴ τίνεσθαι
21
μηδ᾽ ἐποπτεύειν κότῳ,
220
οὔ φημ᾽ Ὀρέστην σ᾽
22
ἐνδίκως ἀνδρηλατεῖν.
τὰ μὲν γὰρ οἶδα κάρτα σ᾽ ἐνθυμουμένην,
τὰ δ᾽ ἐμφανῶς πράσσουσαν ἡσυχαιτέραν.
δίκας δὲ Παλλὰς
23
τῶνδ᾽ ἐποπτεύσει θεά.
Χορός
τὸν ἄνδρ᾽ ἐκεῖνον οὔ τι μὴ λίπω
24
ποτέ.
225
Ἀπόλλων
σὺ δ᾽ οὖν δίωκε καὶ πόνον πλέω
25
τίθου.
Χορός
τιμὰς σὺ μὴ ξύντεμνε τὰς ἐμὰς λόγῳ.
Ἀπόλλων
οὐδ᾽ ἂν δεχοίμην ὥστ᾽ ἔχειν τιμὰς σέθεν.
Χορός
μέγας γὰρ ἔμπας πὰρ Διὸς θρόνοις λέγει:
μέτειμι τόνδε φῶτα κἀκκυνηγετῶ.
28
Ἀπόλλων
ἐγὼ δ᾽ ἀρήξω τὸν ἱκέτην τε ῥύσομαι:
δεινὴ γὰρ ἐν βροτοῖσι κἀν θεοῖς πέλει
τοῦ προστροπαίου μῆνις, εἰ προδῶ σφ᾽ ἑκών.
Ὀρέστης
ἄνασσ᾽ Ἀθάνα, Λοξίου κελεύσμασιν
235
ἥκω, δέχου δὲ πρευμενῶς ἀλάστορα,
οὐ προστρόπαιον οὐδ᾽ ἀφοίβαντον χέρα,
ἀλλ᾽ ἀμβλὺν ἤδη προστετριμμένον
29
τε πρὸς
ἄλλοισιν οἴκοις καὶ πορεύμασιν
30
βροτῶν.
ὅμοια χέρσον καὶ θάλασσαν ἐκπερῶν,
240
σῴζων ἐφετμὰς Λοξίου χρηστηρίους,
πρόσειμι δῶμα καὶ βρέτας τὸ σόν, θεά.
αὐτοῦ φυλάσσων ἀμμενῶ
31
τέλος δίκης.
Χορός
εἶεν: τόδ᾽ ἐστὶ τἀνδρὸς ἐκφανὲς τέκμαρ.
ἕπου δὲ μηνυτῆρος ἀφθέγκτου φραδαῖς.
245
τετραυματισμένον γὰρ ὡς κύων νεβρὸν
32
πρὸς αἷμα καὶ σταλαγμὸν ἐκματεύομεν.
33
πολλοῖς δὲ μόχθοις ἀνδροκμῆσι φυσιᾷ
σπλάγχνον: χθονὸς γὰρ πᾶς πεποίμανται τόπος,
ὑπέρ τε πόντον ἀπτέροις ποτήμασιν
34
250
ἦλθον διώκουσ᾽, οὐδὲν ὑστέρα νεώς.
καὶ νῦν ὅδ᾽ ἐνθάδ᾽ ἐστί που καταπτακών.
ὀσμὴ βροτείων αἱμάτων με προσγελᾷ.
254
Χορός
ὅρα ὅρα μάλ᾽ αὖ,
λεῦσσέ τε πάντα,
35
μὴ
255
λάθῃ φύγδα
36
βὰς
[ὁ
37
] ματροφόνος ἀτίτας.—
ὁ δ᾽ αὖτέ γ᾽ οὖν ἀλκὰν ἔχων
περὶ βρέτει πλεχθεὶς θεᾶς ἀμβρότου
ὑπόδικος θέλει γενέσθαι χερῶν.—
260
τὸ δ᾽ οὐ πάρεστιν: αἷμα μητρῷον χαμαὶ
δυσαγκόμιστον, παπαῖ,
τὸ διερὸν πέδοι χύμενον
38
οἴχεται.—
ἀλλ᾽ ἀντιδοῦναι δεῖ σ᾽ ἀπὸ ζῶντος ῥοφεῖν
ἐρυθρὸν ἐκ μελῶν
39
πέλανον: ἀπὸ δὲ σοῦ
265
φεροίμαν βοσκὰν
40
πώματος δυσπότου:—
καὶ ζῶντά σ᾽ ἰσχνάνασ᾽ ἀπάξομαι κάτω,
ἢ θεὸν ἢ ξένον
270
τιν᾽
45
ἀσεβῶν ἢ τοκέας φίλους,
ἔχονθ᾽ ἕκαστον τῆς δίκης ἐπάξια.—
μέγας γὰρ Ἅιδης ἐστὶν εὔθυνος βροτῶν
ἔνερθε χθονός,
δελτογράφῳ δὲ πάντ᾽ ἐπωπᾷ φρενί.
46
275
276
Ὀρέστης
ἐγὼ διδαχθεὶς ἐν κακοῖς ἐπίσταμαι
πολλοὺς καθαρμούς, καὶ λέγειν ὅπου δίκη
σιγᾶν θ᾽ ὁμοίως: ἐν δὲ τῷδε πράγματι
φωνεῖν ἐτάχθην πρὸς σοφοῦ διδασκάλου:
βρίζει γὰρ αἷμα καὶ μαραίνεται χερός,
280
μητροκτόνον μίασμα δ᾽ ἔκπλυτον πέλει.
ποταίνιον γὰρ ὂν πρὸς ἑστίᾳ θεοῦ
Φοίβου καθαρμοῖς ἠλάθη χοιροκτόνοις.
πολὺς δέ μοι γένοιτ᾽ ἂν ἐξ ἀρχῆς λόγος,
ὅσοις προσῆλθον ἀβλαβεῖ ξυνουσίᾳ.
285
[χρόνος καθαιρεῖ πάντα γηράσκων ὁμοῦ.]
47
καὶ νῦν ἀφ᾽ ἁγνοῦ στόματος εὐφήμως καλῶ
χώρας ἄνασσαν τῆσδ᾽ Ἀθηναίαν ἐμοὶ
μολεῖν ἀρωγόν: κτήσεται δ᾽ ἄνευ δορὸς
αὐτόν τε καὶ γῆν καὶ τὸν Ἀργεῖον λεὼν
290
πιστὸν δικαίως ἐς τὸ πᾶν τε σύμμαχον.
ἀλλ᾽ εἴτε χώρας ἐν τόποις Λιβυστικοῖς,
Τρίτωνος ἀμφὶ χεῦμα γενεθλίου πόρου,
τίθησιν ὀρθὸν ἢ κατηρεφῆ πόδα,
φίλοις ἀρήγουσ᾽, εἴτε Φλεγραίαν πλάκα
295
θρασὺς ταγοῦχος ὡς ἀνὴρ ἐπισκοπεῖ,
ἔλθοι,—κλύει δὲ καὶ πρόσωθεν ὢν θεός,—
ὅπως γένοιτο τῶνδ᾽ ἐμοὶ λυτήριος.
299
καὶ νῦν ἀφ᾽ ἁγνοῦ στόματος εὐφήμως καλῶ
Εὐμενίδες Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926.) — 179-298 focus
Ἀπόλλων
ἔξω, κελεύω, τῶνδε δωμάτων τάχος
χωρεῖτʼ, ἀπαλλάσσεσθε μαντικῶν μυχῶν,
180
μὴ καὶ λαβοῦσα πτηνὸν ἀργηστὴν ὄφιν,
χρυσηλάτου θώμιγγος ἐξορμώμενον,
ἀνῇς ὑπʼ ἄλγους μέλανʼ ἀπʼ ἀνθρώπων ἀφρόν,
ἐμοῦσα θρόμβους οὓς ἀφείλκυσας φόνου.
οὔτοι δόμοισι τοῖσδε χρίμπτεσθαι πρέπει·
185
ἀλλʼ οὗ καρανιστῆρες ὀφθαλμωρύχοι
δίκαι σφαγαί τε σπέρματός τʼ ἀποφθορᾷ
παίδων κακοῦται χλοῦνις, ἠδʼ ἀκρωνία,
λευσμός τε, καὶ μύζουσιν οἰκτισμὸν πολὺν
ὑπὸ ῥάχιν παγέντες. ἆρʼ ἀκούετε
190
οἵας ἑορτῆς ἔστʼ ἀπόπτυστοι θεοῖς
στέργηθρʼ ἔχουσαι; πᾶς δʼ ὑφηγεῖται τρόπος
μορφῆς. λέοντος ἄντρον αἱματορρόφου
οἰκεῖν τοιαύτας εἰκός, οὐ χρηστηρίοις
ἐν τοῖσδε πλησίοισι τρίβεσθαι μύσος.
195
χωρεῖτʼ ἄνευ βοτῆρος αἰπολούμεναι.
ποίμνης τοιαύτης δʼ οὔτις εὐφιλὴς θεῶν.
Χορός
ἄναξ Ἄπολλον, ἀντάκουσον ἐν μέρει.
αὐτὸς σὺ τούτων οὐ μεταίτιος πέλῃ,
ἀλλʼ εἷς τὸ πᾶν ἔπραξας ὢν παναίτιος.
200
Ἀπόλλων
πῶς δή; τοσοῦτο μῆκος ἔκτεινον λόγου.
Χορός
ἔχρησας ὥστε τὸν ξένον μητροκτονεῖν.
Ἀπόλλων
ἔχρησα ποινὰς τοῦ πατρὸς πρᾶξαι. τί μήν ;
Χορός
κἄπειθʼ ὑπέστης αἵματος δέκτωρ νέου.
Ἀπόλλων
καὶ προστραπέσθαι τούσδʼ ἐπέστελλον δόμους.
205
Χορός
καὶ τὰς προπομποὺς δῆτα τάσδε λοιδορεῖς;
Ἀπόλλων
οὐ γὰρ δόμοισι τοῖσδε πρόσφορον μολεῖν.
Χορός
ἀλλʼ ἔστιν ἡμῖν τοῦτο προστεταγμένον.
Ἀπόλλων
τίς ἥδε τιμή; κόμπασον γέρας καλόν.
Χορός
τοὺς μητραλοίας ἐκ δόμων ἐλαύνομεν.
210
Ἀπόλλων
τί γὰρ γυναικὸς ἥτις ἄνδρα νοσφίσῃ;
Χορός
οὐκ ἂν γένοιθʼ ὅμαιμος αὐθέντης φόνος.
213
Ἀπόλλων
ἦ κάρτʼ ἄτιμα καὶ παρʼ οὐδὲν εἰργάσω
Ἥρας τελείας καὶ Διὸς πιστώματα.
Κύπρις δʼ ἄτιμος τῷδʼ ἀπέρριπται λόγῳ,
215
ὅθεν βροτοῖσι γίγνεται τὰ φίλτατα.
εὐνὴ γὰρ ἀνδρὶ καὶ γυναικὶ μόρσιμος
ὅρκου ʼστὶ μείζων τῇ δίκῃ φρουρουμένη.
εἰ τοῖσιν οὖν κτείνουσιν ἀλλήλους χαλᾷς
τὸ μὴ τίνεσθαι μηδʼ ἐποπτεύειν κότῳ,
220
οὔ φημʼ Ὀρέστην σʼ ἐνδίκως ἀνδρηλατεῖν.
τὰ μὲν γὰρ οἶδα κάρτα σʼ ἐνθυμουμένην,
τὰ δʼ ἐμφανῶς πράσσουσαν ἡσυχαιτέραν.
δίκας δὲ Παλλὰς τῶνδʼ ἐποπτεύσει θεά.
Χορός
τὸν ἄνδρʼ ἐκεῖνον οὔ τι μὴ λίπω ποτέ.
225
Ἀπόλλων
σὺ δʼ οὖν δίωκε καὶ πόνον πλείω τίθου.
Χορός
τιμὰς σὺ μὴ σύντεμνε τὰς ἐμὰς λόγῳ.
Ἀπόλλων
οὐδʼ ἂν δεχοίμην ὥστʼ ἔχειν τιμὰς σέθεν.
Χορός
μέγας γὰρ ἔμπας πὰρ Διὸς θρόνοις λέγῃ.
ἐγὼ δʼ, ἄγει γὰρ αἷμα μητρῷον, δίκας
230
μέτειμι τόνδε φῶτα κἀκκυνηγετῶ.
Ἀπόλλων
ἐγὼ δʼ ἀρήξω τὸν ἱκέτην τε ῥύσομαι·
δεινὴ γὰρ ἐν βροτοῖσι κἀν θεοῖς πέλει
τοῦ προστροπαίου μῆνις, εἰ προδῶ σφʼ ἑκών.
Ὀρέστης
ἄνασσʼ Ἀθάνα, Λοξίου κελεύμασιν
235
ἥκω, δέχου δὲ πρευμενῶς ἀλάστορα,
οὐ προστρόπαιον οὐδʼ ἀφοίβαντον χέρα,
ἀλλʼ ἀμβλὺς ἤδη προστετριμμένος τε πρὸς
ἄλλοισιν οἴκοις καὶ πορεύμασιν βροτῶν.
ὅμοια χέρσον καὶ θάλασσαν ἐκπερῶν,
240
σῴζων ἐφετμὰς Λοξίου χρηστηρίους,
πρόσειμι δῶμα καὶ βρέτας τὸ σόν, θεά.
αὐτοῦ φυλάσσων ἀναμένω τέλος δίκης.
Χορός
εἶεν· τόδʼ ἐστὶ τἀνδρὸς ἐκφανὲς τέκμαρ.
ἕπου δὲ μηνυτῆρος ἀφθέγκτου φραδαῖς.
245
τετραυματισμένον γὰρ ὡς κύων νεβρὸν
πρὸς αἷμα καὶ σταλαγμὸν ἐκματεύομεν.
πολλοῖς δὲ μόχθοις ἀνδροκμῆσι φυσιᾷ
σπλάγχνον· χθονὸς γὰρ πᾶς πεποίμανται τόπος,
ὑπέρ τε πόντον ἀπτέροις ποτήμασιν
250
ἦλθον διώκουσʼ, οὐδὲν ὑστέρα νεώς.
καὶ νῦν ὅδʼ ἐνθάδʼ ἐστί που καταπτακών.
ὀσμὴ βροτείων αἱμάτων με προσγελᾷ.
254
Χορός
ὅρα ὅρα μάλʼ αὖ,
λεύσσετε πάντα, μὴ
255
λάθῃ φύγδα βὰς
ὁ ματροφόνος ἀτίτας.
ὁ δʼ αὖτέ γʼ
οὖν ἀλκὰν ἔχων
περὶ βρέτει πλεχθεὶς θεᾶς ἀμβρότου
ὑπόδικος θέλει γενέσθαι χρεῶν.
260
τὸ δʼ οὐ πάρεστιν· αἷμα μητρῷον χαμαὶ
δυσαγκόμιστον, παπαῖ,
τὸ διερὸν πέδοι χύμενον οἴχεται.
ἀλλʼ ἀντιδοῦναι δεῖ σʼ ἀπὸ ζῶντος ῥοφεῖν
ἐρυθρὸν ἐκ μελέων πέλανον· ἀπὸ δὲ σοῦ
265
φεροίμαν βοσκὰν πώματος δυσπότου·
καὶ ζῶντά σʼ ἰσχνάνασʼ ἀπάξομαι κάτω,
ἀντίποινʼ ὡς τίνῃς ματροφόνου δύας.
ὄψει δὲ κεἴ τις ἄλλος ἤλιτεν βροτῶν
ἢ θεὸν ἢ ξένον
270
τινʼ
ἀσεβῶν ἢ τοκέας φίλους,
ἔχονθʼ ἕκαστον τῆς δίκης ἐπάξια.
μέγας γὰρ Ἅιδης ἐστὶν εὔθυνος βροτῶν
ἔνερθε χθονός,
δελτογράφῳ δὲ πάντʼ ἐπωπᾷ φρενί.
275
276
Ὀρέστης
ἐγὼ διδαχθεὶς ἐν κακοῖς ἐπίσταμαι
πολλοὺς καθαρμούς, καὶ λέγειν ὅπου δίκη
σιγᾶν θʼ ὁμοίως· ἐν δὲ τῷδε πράγματι
φωνεῖν ἐτάχθην πρὸς σοφοῦ διδασκάλου.
βρίζει γὰρ αἷμα καὶ μαραίνεται χερός,
280
μητροκτόνον μίασμα δʼ ἔκπλυτον πέλει·
ποταίνιον γὰρ ὂν πρὸς ἑστίᾳ θεοῦ
Φοίβου καθαρμοῖς ἠλάθη χοιροκτόνοις.
πολὺς δέ μοι γένοιτʼ ἂν ἐξ ἀρχῆς λόγος,
ὅσοις προσῆλθον ἀβλαβεῖ ξυνουσίᾳ.
285
χρόνος καθαιρεῖ πάντα γηράσκων ὁμοῦ.
καὶ νῦν ἀφʼ ἁγνοῦ στόματος εὐφήμως καλῶ
χώρας ἄνασσαν τῆσδʼ Ἀθηναίαν ἐμοὶ
μολεῖν ἀρωγόν· κτήσεται δʼ ἄνευ δορὸς
αὐτόν τε καὶ γῆν καὶ τὸν Ἀργεῖον λεὼν
290
πιστὸν δικαίως ἐς τὸ πᾶν τε σύμμαχον.
ἀλλʼ εἴτε χώρας ἐν τόποις Λιβυστικοῖς,
Τρίτωνος ἀμφὶ χεῦμα γενεθλίου πόρου,
τίθησιν ὀρθὸν ἢ κατηρεφῆ πόδα,
φίλοις ἀρήγουσʼ, εἴτε Φλεγραίαν πλάκα
295
θρασὺς ταγοῦχος ὡς ἀνὴρ ἐπισκοπεῖ,
ἔλθοι—κλύει δὲ καὶ πρόσωθεν ὢν θεός—
ὅπως γένοιτο τῶνδʼ ἐμοὶ λυτήριος.
καὶ νῦν ἀφʼ ἁγνοῦ στόματος εὐφήμως καλῶ
Εὐμενίδες (1518 edition; OCR draft) Experimental (Aeschylus, Eumenides, 1518 edition. VLM-assisted OCR with native lineation and automated correspondence to the Smyth edition.) — 213 focus
Χορὸς Εὐμενίδων
ἦ κάρτ᾽ ἄτιμα καὶ παρ᾽ οὐδὲν ἠρκέσω.
Ἀπόλλων
ἥρας τελείας καὶ διὸς πιστώματα.
κύπρις δ᾽ ἄτιμος τῷ δ᾽ ἀπέριπται λόγῳ.
ὅθεν βροτοῖσι γίνεται τὰ φίλτατα.
εὐνὴ γὰρ ἀνδρὶ καὶ γυναικὶ μόρσιμος,
210
ὅρκος τε μείζων τῇ δίκῃ φρουρουμένη.
εἰ τοῖσιν οὖν κτένουσιν ἀλλήλους χαλαῖς,
τὸ μὴ γενέσθαι μὴ δ᾽ ἐποπτεύειν κότῳ,
ἔφημ᾽ ὀρέστην γ᾽ ἐνδίκως ἀνδρηλατεῖν,
τὰ μὲν γὰρ οἶδα κάρτας ἐνθυμουμένην
215
τὰ δ᾽ ἐμφανῶς πράσσουσαν ἡσυχαίτεραν.
δίκας δὲ ἐπ᾽ ἄλλας τῶν δ᾽ ἐποπτεύσει θεά.
Χορὸς Εὐμενίδων
τὸν ἄνδρ᾽ ἐκεῖνον οὔπω μὴ λίπω ποτέ.
Ἀπόλλων
σὺ δ᾽ οὖν δίωκε καὶ πόνον πλέον τίθου,
Χορὸς Εὐμενίδων
τιμὰς σὺ μὴ σύντεμνε τὰς ἐμὰς λόγῳ,
220
Ἀπόλλων
οὐδ᾽ ἂν δεξαίμην ὥστ᾽ ἔχειν τιμὰς σέθεν.
Χορὸς Εὐμενίδων
μέγας γὰρ ἔμπας παρὰ διὸς θρόνοις λέγῃ.
ἐγὼ δ᾽, ἄγειν γὰρ αἷμα μητρῷον δίκης,
μέτειμι τόνδε φῶτα κἀπικυνηγέτης
Ἀπόλλων
ἐγὼ δ᾽ ἀρήξω τὸν ἱκέτην τε ῥύσομαι,
225
δεινὴ γὰρ ἐν βροτοῖσι κἀν θεοῖσι πέλει.
τοῦ προστροπαίου μῆνις εἰ προδῶ σφ᾽ ἑκών,
Ὀρέστης
ἄνασσ᾽ ἀθάνα, λοξίου κελεύσμασιν.
ἥκω, δέχου δὲ προφρόνως ἀλάστορα.
οὐ προστρόπαιον, οὐδ᾽ ἀφοίβαντον χέρα,
230
ἀλλ᾽ ἀμβλὺν ἤδη πρὸς τετριμμένον τε πρὸς
ἄλλοισιν οἴκοις, καὶ πορεύμασι βροτῶν,
ὅμοια χέρσον καὶ θάλασσαν ἐκπερῶν,
σώζων ἐφετμὰς λοξίου χρηστηρίους,
πρόσειμι δῶμα, καὶ βρέτας τὸ σὸν θεά.
235
Ὀρέστης
αὐτὸ φυλάσσων ἀναμένω τέλος δίκης.
Χορὸς Εὐμενίδων
εἶεν. τόδ' ἐστὶν ἀνδρὸς ἐκφανὲς τέκμαρ.
ἕπου δὲ μηνυτῆρος ἀφθέγκτου φραδαῖς,
τετραυματισμένον γὰρ ὡς κύων νεβρὸν,
πρὸς αἷμα, καὶ σταλαγμὸν ἐκμαστεύομεν,
240
πολλοῖς δὲ μόχθοις ἀνδροκμῆσι φυσιᾷ,
σπλάγχνον χθονὸς γὰρ πᾶς πεποίμανται τόπος.
ὑπέρ τε πόντον, ἀπτέροις πωτήμασιν
ἦλθον διώκουσ' οὐδὲν ὑστέρα νεώς,
καὶ νῦν ὅδ' ἐνθάδ' ἐστί που καταπτακὼν,
245
ὀσμὴ βροτείων αἱμάτων με προσγελά̄.
Εὐμενίδες (OCR draft) Experimental (Εὐμενίδες. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 213 focus
ΑΠ.
ἦ κάρτ' ἄτιμα, καὶ παρ᾽ οὐδὲν ἠρκέσω
Ἥρας τελείας καὶ Διὸς πιστώματα.
Κύπρις δ᾽ ἄτιμος τῷδ᾽ ἀπέρριπται λόγῳ,
215
ὅθεν βροτοῖσι γίγνεται τὰ φίλτατα.
εὐνὴ γὰρ ἀνδρὶ καὶ γυναικὶ μόρσιμος
ὅρκου ᾿στὶ μείζων τῇ δίκῃ φρουρουμένη.
εἰ τοῖσιν οὖν κτείνουσιν ἀλλήλους χαλᾶς
τὸ μὴ τίνεσθαι μηδ᾽ ἐποπτεύειν κότῳ,
220
οὔ φημ᾽ Ὀρέστην σ᾽ ἐνδίκως ἀνδρηλατεῖν.
τὰ μὲν γὰρ οἶδα κάρτα σ᾽ ἐνθυμουμένην,
τὰ δ᾽ ἐμφανῶς πράσσουσαν ἡσυχαιτέραν.
δίκας δὲ Παλλὰς τῶνδ᾽ ἐποπτεύσει θεά.
ΧΟ.
τὸν ἄνδρ᾽ ἐκεῖνον οὔ τι μὴ λίπω ποτέ.
225
ΑΠ.
σὺ δ᾽ οὖν δίωκε καὶ πόνον πλέον τίθου
ΧΟ.
τιμὰς σὺ μὴ σύντεμνε τὰς ἐμὰς λόγῳ.
ΑΠ.
οὐδ᾽ ἂν δεχοίμην ὥστ᾽ ἔχειν τιμὰς σέθεν.
ΧΟ.
μέγας γὰρ ἔμπας παρὰ Διὸς θρόνοις λέγει·
ἐγὼ δ᾽, ἄγει γὰρ αἷμα μητρῷον, δίκας
230
μέτειμι τόνδε φῶτα κἀκκυνηγετῶ.
ΑΠ.
ἐγὼ δ᾽ ἀρήξω τὸν ἱκέτην τε ῥύσομαι·
δεινὴ γὰρ ἐν βροτοῖσι κὰν θεοῖς πέλει
τοῦ προστροπαίου μῆνις, ἢν προδῶ σφ᾽ ἑκών.
ΟΡ.
ἄνασσ᾽ Ἀθάνα, Λοξίου κελεύμασιν
235
ἥκω, δέχου δὲ πρευμενῶς ἀλάστορα,
οὐ προστρόπαιον οὐδ᾽ ἀφοίβαντον χέρα,
ἀλλ᾽ ἀμβλὺν ἤδη προστετριμμένον τε πρὸς
ἄλλοισιν οἶκοις καὶ πορεύμασιν βροτῶν.
ὅμοια χέρσον καὶ θάλασσαν ἐκπερῶν,
240
σώζων ἐφετμὰς Λοξίου χρηστηρίους,
πρόσειμι δῶμα καὶ βρέτας τὸ σὸν, θεὰ,
αὐτοῦ φυλάσσων ἀμμενῶ τέλος δίκης.
ΧΟ.
εἶεν· τόδ᾽ ἐστὶ τἀνδρὸς ἐκφανὲς τέκμαρ.
ἕπου δὲ μηνυτῆρος ἀφθέγκτου φραδαῖς.
245
τετραυματισμένον γὰρ ὡς κύων νεβρὸν
πρὸς αἷμα καὶ σταλαγμὸν ἐκματεύομεν.
πολλοῖς δὲ μόχθοις ἀνδροκμῆσι φυσιᾷ
σπλάγχνον· χθονὸς γὰρ πᾶς πεποίμανται τόπος,
ὑπέρ τε πόντον ἀπτέροις ποτήμασιν
250
ἦλθον διώκουσ', οὐδὲν ὑστέρα νεώς.
καὶ νῦν ὅδ᾽ ἐνθάδ᾽ ἐστί που καταπτακών.
ὀσμὴ βροτείων αἱμάτων με προσγελᾷ.
Εὐμενίδες (OCR draft) Experimental (Εὐμενίδες. Gottfried Hermann, 1852.) — 213 focus
Ἀπόλλων
ἦ κάρτ' ἄτιμα καὶ παρ᾽ οὐδὲν ἤρκεσας
Ἥρας τελείας καὶ Διὸς πιστώματα.
Κύπρις δ᾽ ἄτιμος τῷδ᾽ ἀπέρριπται λόγῳ,
ὅθεν βροτοῖσι γίγνεται τὰ φίλτατα.
215
Ἀπόλλων
εὐνὴ γὰρ ἀνδρὶ καὶ γυναικὶ μόρσιμος
ὅρκου 'στὶ μείζων τῇ δίκῃ φρουρουμένη.
εἰ τοῖσιν οὖν κτείνουσιν ἀλλήλους χαλᾷς
τὸ μὴ τίνεσθαι μηδ᾽ ἐποπτεύειν κότῳ,
οὔ φημ' Ὀρέστην σ᾽ ἐνδίκως ἀνδρηλατεῖν.
220
τὰ μὲν γὰρ οἶδα κάρτα σ᾽ ἐνθυμουμένην,
τὰ δ᾽ ἐμφανῶς πράσσουσαν ἡσυχαιτέραν.
δίκας δὲ Παλλὰς τῶνδ᾽ ἐποπτεύσει θεά.
Χορὸς Εὐμενίδων
τὸν ἄνδρ' ἐκεῖνον οὔ τι μὴ λίπω ποτέ.
Ἀπόλλων
σὺ δ᾽ οὖν δίωκε καὶ πόνον πλέον τίθου.
225
Χορὸς Εὐμενίδων
τιμὰς σὺ μὴ σύντεμνε τὰς ἐμὰς λόγῳ.
Ἀπόλλων
οὐδ᾽ ἂν δεχοίμην ὥςτ᾽ ἔχειν τιμὰς σέθεν.
Χορὸς Εὐμενίδων
μέγας γὰρ ἔμπας πὰρ Διὸς θρόνοις λέγει·
ἐγὼ δ', ἄγει γὰρ αἷμα μητρῷον, δίκας
μέτειμι τόνδε φῶτα κἀκκυνηγετῶ.
230
Ἀπόλλων
ἐγὼ δ᾽ ἀρήξω τὸν ἱκέτην τε ῥύσομαι·
δεινὴ γὰρ ἐν βροτοῖσι κἀν θεοῖς πέλει
τοῦ προςτροπαίου μῆνις, εἰ προδῶ σφ᾽ ἑκών.
Ὀρέστης
ἄνασσ' Ἀθάνα, Λοξίου κελεύσμασιν
ἥκω, δέχου δὲ πρευμενῶς ἀλάστορα,
235
οὐ προςτρόπαιον, οὐδ᾽ ἀφοίβαντον χέρα,
ἀλλ' ἀμβλὺς ἤδη προςτετριμμένος τε πρὸς
ἄλλοισιν οἴκοις καὶ πορεύμασιν βροτῶν·
ὅμοια χέρσον καὶ θάλασσαν ἐκπερῶν,
σώζων ἐφετμὰς Λοξίου χρηστηρίους,
240
Ὀρέστης
πρόςειμι δῶμα καὶ βρέτας τὸ σόν, θεά.
αὐτοῦ φυλάσσων ἀναμενῶ τέλος δίκης.
Χορὸς Εὐμενίδων
εἶεν· τόδ᾽ ἐστὶ τἀνδρὸς ἐκφανὲς τέκμαρ.
ἕπου δὲ μηνυτῆρος ἀφθέγκτου φραδαῖς.
τετραυματισμένον γὰρ ὡς κύων νεβρὸν
245
πρὸς αἷμα καὶ σταλαγμὸν ἐκμαστεύομεν.
πολλοῖς δὲ μόχθοις ἀνδροκμῆσι φυσιᾷ
σπλάγχνον· χθονὸς γὰρ πᾶς πεποίμανται τόπος,
ὑπέρ τε πόντον ἀπτέροις πωτήμασιν
ἦλθον διώκουσ', οὐδὲν ὑστέρα νεώς.
250
καὶ νῦν ὅδ᾽ ἐνθάδ᾽ ἐστί που καταπτακών.
ὀσμὴ βροτείων αἱμάτων με προςγελᾷ.
ΕΥΜΕΝΙΔΕΣ (OCR draft) Experimental (ΕΥΜΕΝΙΔΕΣ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 213 focus
ΑΠ.
Ἦ κάρτ᾽ ἄτιμα, καὶ παρ' οὐδὲν
ἠργάσω
ἠρκέσω,
Ἥρας Τελείας καὶ Διὸς πιστώματα·
Κύπρις δ' ἄτιμος τῷδ᾽ ἀπέρριπται λόγῳ,
215
ὅθεν βροτοῖσι γίγνεται τὰ φίλτατα·
εὐνὴ γὰρ ἀνδρὶ καὶ γυναικὶ
μόρσιμος
-μοι
ὅρκου 'στὶ μείζων τῇ δίκῃ φρουρουμένη.
Εἰ τοῖσιν οὖν κτείνουσιν ἀλλήλους
χαλᾷς
χαλᾶς
τὸ μὴ
μέλεσθαι
γενέσθαι μηδ' ἐποπτεύειν κότῳ,
220
οὔ φημ' Ὀρέστην
σ'
γ'
ἐνδίκως
ἐν δίκαις ἀνδρηλατεῖν·
τὰ μὲν γὰρ
οἶδα
οὔτοι κάρτα σ' ἐνθυμουμένην,
τὰ δ' ἐμφανῶς πράσσουσαν
ἡσυχαίτερα
-τέραν.
Δίκας
δὲ Παλλὰς
δ' ἐπάλλας
δ᾽ ἐπ' ἄλλας τῶνδ'
ἐποπτεύσει
-εύει θεά.
ΧΟ.
Τὸν ἄνδρ' ἐκεῖνον οὔ τι μὴ
λίπω
λείπω ποτέ.
225
ΑΠ.
Σὺ δ᾽ οὖν δίωκε καὶ πόνον πλέον
τίθου
τίθει.
ΧΟ.
Τιμὰς σὺ μὴ σύντεμνε τὰς ἐμὰς λόγῳ.
ΑΠ.
Οὐδ' ἂν δεχοίμην ὥστ' ἔχειν τιμὰς σέθεν.
ΧΟ.
Μέγας γὰρ ἔμπας πὰρ Διὸς θρόνοις λέγῃ·
ἐγὼ δ', ἄγει γὰρ αἷμα μητρῷον,
δίκας
δίκης
δίκη
230
μέτειμι τόνδε φῶτα
κἀκκυνηγετῶ
κἀκκυνηγέτης
γ' ὡς κυν-.
ΑΠ.
Ἐγὼ δ' ἀρήξω τὸν ἱκέτην τε ῥύσομαι
δεινὴ γὰρ ἐν βροτοῖσι κἂν θεοῖς πέλει
τοῦ προστροπαίου μῆνις, εἰ προδῷ σφ' ἑκών.
ΕΥΜΕΝΙΔΕΣ
ΟΡ.
Ἄνασσ' ᾿Αθάνα, Λοξίου
κελεύμασιν
κελεύσμασιν
235
ἥκω, δέχου δὲ πρευμενῶς ἀλάστορα,
οὐ προστρόπαιον οὐδ᾽ ἀφοίβαντον χέρα,
ἀλλ᾽
ἀμβλὺς
ἀμβλύν ἤδη
προστετριμμένος
-μένον
τέ πως
τε πρὸς
τε πρός·
ἄλλοισιν οἴκοις καὶ
πορεύμασιν
-σι βροτῶν
ὁμοῖα χέρσον καὶ θάλασσαν ἐκπερῶν,
240
σῴζων
σώζων τ' ἐφετμὰς Λοξίου χρηστηρίους
πρόσειμι δῶμα, καὶ βρέτας τὸ σόν, θεά,
αὐτοῦ φυλάσσων ἀναμένω τέλος δίκης.
ΧΟ.
Εἶἑν· τόδ' ἐστὶ τἀνδρὸς ἐκφανὲς τέκμαρ
ἕπου δὲ
μηνυτῆρος
μηνυτή...
μηνυτῇσιν ἀφθέγκτου φραδαῖς·
245
τετραυματισμένον γὰρ ὡς κύων
νεβρόν
νεκρὸν
πρὸς αἷμα καὶ σταλαγμὸν
ἐκματεύομεν
ἐκμαστε.
Πολλοῖς δὲ μόχθοις
ἀνδροκμῆσι
-κμῇσι
-κμοῖσι φυσιᾷ
σπλάγχνον· χθονὸς γὰρ πᾶς πεποίμανται τόπος,
ὑπέρ τε
πόντον
πόντου ἀπτέροις
ποτήμασιν
πωτ-
250
ἦλθον διώκουσ', οὐδὲν ὑστέρα νεώς.
Καὶ νῦν ὅδ᾽ ἐνθάδ' ἐστί που καταπτακών
ὀσμὴ βροτείων αἱμάτων με προσγελά.
Εὐμενίδες (OCR draft) Experimental (Εὐμενίδες. Arthur Sidgwick, 1887.) — 213 focus
ΑΠ.
ἢ κάρτ᾽ ἄτιμα καὶ παρ᾽ οὐδὲν
εἰργάσω
Ἥρας Τελείας καὶ Διὸς πιστώματα·
Κύπρις δ᾽ ἄτιμος τῷδ᾽ ἀπέρριπται λόγῳ,
215
ὅθεν βροτοῖσι γίγνεται τὰ φίλτατα.
εὐνὴ γὰρ ἀνδρὶ καὶ γυναικὶ μόρσιμος
ὅρκου ᾿στὶ μείζων τῇ δίκῃ φρουρουμένη.
εἰ τοῖσιν οὖν κτείνουσιν ἀλλήλους χαλᾷς,
τὸ μὴ
τίνεσθαι μηδ᾽ ἐποπτεύειν κότῳ,
220
οὔ φημ᾿ Ὀρέστην
σ᾽ ἐνδίκως ἀνδρηλατεῖν.
τὰ μὲν γὰρ οἶδα κάρτα σ᾽ ἐνθυμουμένην,
τὰ δ᾽ ἐμφανῶς πράσσουσαν ἡσυχαιτέραν.
δίκας δὲ Παλλὰς τῶνδ᾽ ἐποπτεύσει θεά.
ΧΟ.
τὸν ἄνδρ᾽ ἐκεῖνον οὔ τι μὴ λίπω ποτέ.
225
ΑΠ.
σὺ δ᾽ οὖν δίωκε, καὶ πόνον
πλέω τίθου.
ΧΟ.
τιμὰς σὺ μὴ ξύντεμνε τὰς ἐμὰς λόγῳ.
ΑΠ.
οὐδ᾽ ἂν δεχοίμην ὥστ᾽ ἔχειν τιμὰς σέθεν.
1
ΧΟ.
μέγας γὰρ ἔμπας πὰρ Διὸς θρόνοις λέγει·
ἐγὼ δ᾽, ἄγει γὰρ αἷμα μητρῷον, δίκας
230
μέτειμι τόνδε φῶτα
κἀκκυνηγετῶ.
ΑΠ.
ἐγὼ δ᾽ ἀρήξω, τὸν ἱκέτην τε ῥύσομαι·
δεινὴ γὰρ ἐν βροτοῖσι κὰν θεοῖς πέλει
τοῦ προστροπαίου μῆνις, εἰ προδῶ σφ᾽ ἑκών.
ΟΡ.
ἄνασσ᾽ Ἀθάνα, Λοξίου κελεύσμασιν
235
ἥκω, δέχου δὲ πρευμενῶς ἀλάστορα,
οὐ προστρόπαιον, οὐδ᾽ ἀφοίβαντον χέρα,
ἀλλ᾽ ἀμβλὺν ἤδη, προστετριμμένον τε πρὸς
ἄλλοισιν οἴκοις καὶ πορεύμασιν βροτῶν.
ὅμοια χέρσον καὶ θάλασσαν ἐκπερῶν,
240
σῴζων ἐφετμὰς Λοξίου χρηστηρίους
πρόσειμι δῶμα καὶ βρέτας τὸ σόν, θεά.
αὐτοῦ φυλάσσων ἀναμενῶ τέλος δίκης.
ΧΟ.
εἶεν· τόδ᾽ ἐστὶ τἀνδρὸς ἐκφανὲς τέκμαρ·
ἕπου δὲ μηνυτῆρος ἀφθέγκτου φραδαῖς.
245
τετραυματισμένον γὰρ ὡς κύων νεβρόν,
πρὸς αἷμα καὶ σταλαγμὸν ἐκματεύομεν.
πολλοῖς δὲ μόχθοις ἀνδροκμῆσι φυσιᾷ
σπλάγχνον· χθονὸς γὰρ πᾶς πεποίμανται τόπος,
ὑπέρ τε πόντον ἀπτέροις ποτήμασιν
250
ἦλθον διώκουσ᾽, οὐδὲν ὑστέρα νεώς.
καὶ νῦν ὅδ᾽ ἐνθάδ' ἐστί που καταπτακών·
ὀσμὴ βροτείων αἱμάτων με προσγελᾷ.
Εὐμενίδες (OCR draft) Experimental (Εὐμενίδες. N. Wecklein, 1885.) — 213 focus
ἢ κάρτ᾽ ἄτιμα καὶ παρ᾽ οὐδὲν ἠρκέσω
Ἥρας τελείας καὶ Διὸς πιστώματα·
Κύπρις δ᾽ ἄτιμος τῷδ᾽ ἀπέρριπται λόγῳ,
215
ὅθεν βροτοῖσι γίγνεται τὰ φίλτατα.
ΑΠΟΛΛΩΝ
εὐνὴ γὰρ ἀνδρὶ καὶ γυναικὶ μόρσιμος
ὅρκου 'στὶ μείζων τῇ Δίκῃ φρουρουμένη.
εἰ τοῖσιν οὖν κτείνουσιν ἀλλήλους χαλᾷς
τὸ μὴ γενέσθαι μηδ᾽ ἐποπτεύειν κότῳ,
220
οὔ φημ᾽ Ὀρέστην σ᾽ ἐνδίκως ἀνδρηλατεῖν.
τὰ μὲν γὰρ οἶδα κάρτα σ᾿ ἐνθυμουμένην,
τὰ δ᾽ ἐμφανῶς πράσσουσαν ἡσυχαιτέραν.
δίκας δὲ Παλλὰς τῶνδ᾽ ἐποπτεύσει θεά.
ΧΟΡΟΣ
τὸν ἄνδρ᾽ ἐκεῖνον οὔ τι μὴ λίπω ποτέ.
225
ΑΠΟΛΛΩΝ
σὺ δ᾽ οὖν δίωκε καὶ πόνον πλέον τίθου.
ΧΟΡΟΣ
τιμὰς σὺ μὴ σύντεμνε τὰς ἐμὰς λόγῳ.
ΑΠΟΛΛΩΝ
οὐδ᾽ ἂν δεχοίμην ὥστ᾽ ἔχειν τιμὰς σέθεν.
ΧΟΡΟΣ
μέγας γὰρ ἔμπας πὰρ Διὸς θρόνοις λέγῃ.
ἐγὼ δ᾽, ἄγει γὰρ αἷμα μητρῷον, δίκας
230
μέτειμι τόνδε φῶτα κἀκκυνηγετῶ.
ΑΠΟΛΛΩΝ
ἐγὼ δ᾽, ἀρήξω τὸν ἱκέτην τε ῥύσομαι·
δεινὴ γὰρ ἐν βροτοῖσι κἂν θεοῖς πέλει
τοῦ προστροπαίου μῆνις, εἰ προδῶ σφ᾽ ἑκών.
ΟΡΕΣΤΗΣ
ἄνασσ᾽ Ἀθάνα, Λοξίου κελεύμασιν
235
ΟΡΕΣΤΗΣ
ἥκω, δέχου δὲ πρευμενῶς ἀλάστορα,
οὐ προστρόπαιον οὐδ᾽ ἀφοίβαντον χέρα,
ἀλλ᾽ ἀμβλὺν ἤδη προστετριμμένον τε πρὸς
ἄλλοισιν οἴκοις καὶ πορεύμασιν βροτῶν,
ὅμοια χέρσον καὶ θάλασσαν ἐκπερῶν,
240
σῴζων ἐφετμὰς Λοξίου χρηστηρίους,
πρόσειμι δῶμα καὶ βρέτας τὸ σόν, θεά,
αὐτοῦ φυλάσσων ἀναμένω τέλος δίκης.
ΧΟΡΟΣ
εἶεν· τόδ᾽ ἐστὶ τἀνδρὸς ἐκφανὲς τέκμαρ.
ἕπου δὲ μηνυτῆρος ἀφθέγκτου φραδαῖς.
245
τετραυματισμένον γὰρ ὡς κύων νεβρὸν
πρὸς αἷμα καὶ σταλαγμὸν ἐκματεύομεν.
πολλοῖς δὲ μόχθοις ἀνδροκμῆσι φυσιᾷ
σπλάγχνον· χθονὸς γὰρ πᾶς πεποίμανται τόπος,
ὑπέρ τε πόντον ἀπτέροις ποτήμασιν
250
ἦλθον διώκουσ᾽, οὐδὲν ὑστέρα νεώς.
καὶ νῦν ὅδ᾽ ἐνθάδ᾽ ἐστί που καταπτακών·
ΧΟΡΟΣ
ὀσμὴ βροτείων αἱμάτων με προσγελᾷ.
ΗΜΙΧΟΡΙΟΝ Α
Εὐμενίδες (OCR draft) Experimental (Εὐμενίδες. Martin L. West, 1990.) — 213 focus
ΑΠ.
ἦ κάρτ᾽ ἄτιμα καὶ παρ᾽ οὐδὲν ἠργάσω
Ἥρας τελείας καὶ Διὸς πιστώματα·
Κύπρις δ᾽ ἄτιμος τῶιδ᾽ ἀπέρριπται λόγωι,
215
ὅθεν βροτοῖσι γίγνεται τὰ φίλτατα.
εὐνὴ γὰρ ἀνδρὶ καὶ γυναικὶ μόρσιμος
ὅρκου ’στί μείζων, τῆι δίκηι φρουρουμένη.
1
ΑΠ.
εἰ τοῖσιν οὖν κτείνουσιν ἀλλήλους χαλᾶις
τὸ μὴ τίνεσθαι μηδ᾽ ἐποπτεύειν κότωι,
220
οὔ φημ᾽ Ὀρέστην σ᾽ ἐνδίκως ἀνδρηλατεῖν·
τὰ μὲν γὰρ οἶδα κάρτά σ᾽ ἐνθυμουμένην,
τὰ δ᾽ ἐμφανῶς πράσσουσαν ἡσυχαίτερα.
δίκας δὲ Παλλὰς τῶνδ᾽ ἐποπτεύσει θεά.
ΧΟ.
τὸν ἄνδρ᾽ ἐκεῖνον οὔ τι μὴ λίπω ποτέ.
225
ΑΠ.
σὺ δ᾽ οὖν δίωχε καὶ πόνον πλείω τίθου.
ΧΟ.
τιμὰς σὺ μὴ ξύντεμνε τὰς ἐμὰς λόγωι.
ΑΠ.
οὐδ᾽ ἂν δεχοίμην ὥστ᾽ ἔχειν τιμὰς σέθεν.
ΧΟ.
μέγας γὰρ ἔμπας πὰρ Διὸς θρόνοις λέγηι.
ἐγὼ δ᾽, ἄγει γὰρ αἷμα μητρῶιον, δίκας
230
μέτειμι τόνδε φῶτα κἀκκυνηγέσω.
ΑΠ.
ἐγὼ δ᾽ ἀρήξω τὸν ἱκέτην τε ῥύσομαι·
δεινὴ γὰρ ἐν βροτοῖσι κἀν θεοῖς πέλει
τοῦ προστροπαίου μῆνις, εἰ προδῶι σφ᾽ ἑκών.
2
ΟΡ.
ἄνασσ᾽ Ἀθάνα, Λοξίου κελεύμασιν
235
ἥκω· δέχου δὲ πρευμενῶς ἀλάστορα,
οὐ προστρόπαιον οὐδ᾽ ἀφοίβαντον χέρα,
ἀλλ᾽ ἀμβλὺν ἤδη προστετριμμένον τε πρὸς
ἄλλοισιν οἴκοις καὶ πορεύμασιν βροτῶν.
ὅμοια χέρσον καὶ θάλασσαν ἐκπερῶν,
240
σώιζων ἐφετμὰς Λοξίου χρηστηρίους,
πρόσειμι δῶμα καὶ βρέτας τὸ σὸν θεά·
αὐτοῦ φυλάσσων ἀναμενῶ τέλος δίκης.
ΧΟ.
εἶεν· τόδ᾽ ἐστὶ τἀνδρὸς ἐκφανὲς τέκμαρ·
ἕπου δὲ μηνυτῆρος ἀφθέγκτου φραδαῖς·
245
τετραυματισμένον γὰρ ὡς κύων νεβρόν
πρὸς αἷμα καὶ σταλαγμὸν ἐκμαστεύομεν.
πολλοῖς δὲ μόχθοις ἀνδροκμῆσι φυσιᾶι
σπλάγχνον· χθονὸς γὰρ πᾶς πεποίμανται τόπος,
ὑπέρ τε πόντον ἀπτέροις ποτήμασιν
250
ἦλθον διώκουσ᾽ οὐδὲν ὑστέρα νεώς.
καὶ νῦν ὅδ᾽ ἐνθάδ᾽ ἐστί που καταπταχών·
3
4
5
ὀσμὴ βροτείων αἱμάτων με προσγελᾶι.
Aeschyli Eumenides (OCR draft) Experimental (Aeschyli Eumenides. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 213 focus
ΑΠ.
Ἥρας τελείας καὶ Διὸς πιστώματα·
215
Κύπρις δ᾽ ἄτιμος τῶιδ᾽ ἀπέρριπται λόγωι,
ὅθεν βροτοῖσι γίγνεται τὰ φίλτατα.
εὐνὴ γὰρ ἀνδρὶ καὶ γυναικὶ μόρσιμος
ὅρκου ᾿στὶ μείζων τῆι δίκηι φρουρουμένη.
εἰ τοῖσιν οὖν κτείνουσιν ἀλλήλους χαλᾶις
220
τὸ μὴ τίνεσθαι μηδ᾽ ἐποπτεύειν κότωι,
οὔ φημ’ Ορέστην σ’ ἐνδίκως ἀνδρηλατεῖν.
τὰ μὲν γὰρ οἶδα κάρτα σ’ ἐνθυμουμένην,
τὰ δ᾽ ἐμφανῶς πράσσουσιν ἡσυχαιτέραν.
δίκας δὲ Παλλὰς τῶνδ᾽ ἐποπτεύσει θεά.
225
ΧΟ.
τὸν ἄνδρ᾽ ἐκεῖνον οὔ τι μὴ λίπω ποτέ.
225
ΑΠ.
σὺ δ᾽ οὖν δίωκε καὶ πόνον πλείω τίθου.
ΧΟ.
τιμὰς σὺ μὴ σύντεμνε τὰς ἐμὰς λόγωι.
ΑΠ.
οὐδ᾽ ἂν δεχοίμην ὥστ᾽ ἔχειν τιμὰς σέθεν.
Apparatus Criticus
πρᾶξαι πέμψαι 1 τί μή; τί μή τί μήν 2 δέκτωρ δ᾽ ἕκτωρ οἶμαι δέκτωρ δῆτα τάσδε δῆτα τοῦτο πρόσφοροι πρόσφορoν 3 τί γὰρ τίς γάρ corr. M2 ex Σ νοσφíσηι νοσφίσει Ἥρας τελείας καὶ Διὸς πιστώματα ἢ κάρτ᾽ ἄτιμα καὶ παρ᾽ οὐδὲn ἡγέσω 4 γίγνεται γίνεται μόρσιμος μόρσιμοι ὅρκου ᾿στὶ ὅρκου ’σ τι ὅ. τε εἰ ἤ τίνεσθαι γενέσθαι 5 ἐνδίκως ἐνδίκαις 6 σ’ σ’ γ’ om. οἶδα οἶδα οὔτοι πράσσουσιν πράσσουσαν δίκας δὲ Παλλὰς δ’ ἐπ’ ἄλλας ἐποπτεύσει ἐποπτεύει λίπω λείπω ποτέ πώποτε πλείω πλέον τίθου τίθει v. l. (hic c. gl. ποίει)
ΧΟ.
μέγας γὰρ ἔμπας παρ Διὸς θρόνοις λέγηι.
ἐγὼ δ’, ἄγει γὰρ αἷμα μητρῶιον, δίκας
230
μέτειμι τόνδε φώτα κἀκκυνηγετῶ.
ΑΠ.
ἐγὼ δ’ ἀρήξω τὸν ἱκέτην τε ῥύσομαι·
δεινὴ γὰρ ἐν βροτοῖσι κἀν θεοῖς πέλει
τοῦ προστροπαίου μῆνις, εἰ προδῶι σφ’ ἑκών.
ΟΡΕΣΤΗΣ
ἄνασσ’ ᾿Αθάνα, Λοξίου κελεύμασιν
235
ἥκω, δέχου δὲ πρευμενῶς ἀλάστορα
οὐ προστρόπαιον οὐδ᾽ ἀφοίβαντον χέρα,
ἀλλ’ ἀμβλὺς ἤδη προστετριμμένος τ’ ἐγώ
ἄλλοισιν οἴκοις καὶ πορεύμασιν βροτῶν,
ὅμοια χέρσον καὶ θάλασσαν ἐκπερῶν.
240
σώιζων δ’ ἐφετμὰς Λοξίου χρηστηρίους
πρόσειμι δῶμα, καὶ βρέτας τὸ σόν, θεά,
αὐτοῦ φυλάσσων ἀναμένω τέλος δίκης.
ΧΟΡΟΣ
εἶὲν· τόδ᾽ ἐστὶ τἀνδρὸς ἐκφανὲς τέκμαρ.
ἕπου δὲ μηνυτῆρος ἀφθέγκτου φραδαῖς.
245
τετραυματισμένον γὰρ ὡς κύων νεβρόν
πρὸς αἷμα καὶ σταλαγμὸν ἐκματεύομεν.
πολλοῖς δὲ μόχθοις ἀνδροκμῆσι φυσιᾶι
σπλάγχνον· χθονὸς γὰρ πᾶς πεποίμανται τόπος,
ὑπέρ τε πόντον ἀπτέροις πωτήμασιν
250
Actio:
Apparatus Criticus
ἄγει ἄγειν μητρῶιον μητρώιων δίκας δίκη v. l. δίκης κἀκκυνηγετῶ κἀκκυνηγέτης γ’ ὡς κ. corr. Erfurdt θεοῖς θεοῖσι προδῶι 7 κελεύμασιν κελεύσμασι 8 ἀμβλὺς ἀμβλὺν προστετριμμένος προστετριμμένον δ’ δ’ τ’ om. πρόσειμι δὲ πρός 9 εἶὲν sic recte M μηνυτῆρος μηνυτήρος μηνυτή μηνυτῇσιν νεβρόν νεκρόν ἐκματεύομεν ἐκμαστεύομεν πόντον πόντον πωτήμασιν 10
ΧΟ.
ἦλθον διώκουσ᾽, οὐδὲν ὑστέρα νεώς.
καὶ νῦν ὅδ᾽ ἐνθάδ᾽ ἐστί που καταπτακών.
ὀσμὴ βροτείων αἱμάτων με προσγελᾶι.
Εὐμενίδες (OCR draft) Experimental (Greek text of Aeschylus' Eumenides, edited by F. A. Paley, 1885.) — 213 focus
ἢ κάρτ᾽ ἄτιμα καὶ παρ᾿ οὐδὲν εἰργάσω
Ἥρας Τελείας καὶ Διὸς πιστώματα·
205
Κύπρις δ᾽ ἄτιμος τῷδ᾽ ἀπέρριπται λόγῳ,
ὅθεν βροτοῖσι γίγνεται τὰ φίλτατα.
εὐνὴ γὰρ ἀνδρὶ καὶ γυναικὶ μορσίμη
ὅρκου ἐστὶ μείζων τῇ δίκῃ φρουρουμένη.
εἰ τοῖσιν οὖν κτείνουσιν ἀλλήλους χαλᾷς,
210
τὸ μὴ γενέσθαι μηδ᾽ ἐποπτεύειν κότῳ,
οὔ φημ᾽ Ὀρέστην σ᾽ ἐνδίκως ἀνδρηλατεῖν.
τὰ μὲν γὰρ οἶδα κάρτα σ᾽ ἐνθυμουμένην,
τὰ δ᾽ ἐμφανῶς πράσσουσαν ἡσυχαιτέραν.
δίκας δὲ Παλλὰς τῶνδ᾽ ἐποπτεύσει θεά.
215
Χορός
τὸν ἄνδρ᾽ ἐκεῖνον οὐ τι μὴ λίπω ποτέ.
Ἀπόλλων
σὺ δ᾽ οὖν δίωκε, καὶ πόνον πλέον τίθου.
Χορός
τιμὰς σὺ μὴ ξύντεμνε τὰς ἐμὰς λόγῳ.
Ἀπόλλων
οὐδ᾽ ἂν δεχοίμην ὥστ᾽ ἔχειν τιμὰς σέθεν.
Χορός
μέγας γὰρ ἔμπας πὰρ Διὸς θρόνοις λέγει·
220
ἐγὼ δ᾽, ἄγει γὰρ αἷμα μητρῷον, δίκας
μέτειμι τόνδε φῶτα, κἀκκυνηγετῶ.
Ἀπόλλων
ἐγὼ δ᾽ ἀρήξω, τὸν ἱκέτην τε ῥύσομαι·
δεινὴ γὰρ ἐν βροτοῖσι κάν θεοῖς πέλει
τοῦ προστροπαίου μῆνις, εἰ προδῶ σφ᾽ ἑκών.
225
Ὀρέστης
ἄνασσ᾽ ᾿Αθάνα, Λοξίου κελεύσμασιν
ἥκω, δέχου δὲ πρευμενῶς ἀλάστορα,
οὐ προστρόπαιον, οὐδ᾽ ἀφοίβαντον χέρα,
ἀλλ᾽ ἀμβλὺς ἤδη, προστετριμμένος τε πρὸς
ἄλλοισιν οἴκοις καὶ πορεύμασιν βροτῶν,
230
ὅμοια χέρσον καὶ θάλασσαν ἐκπερῶν,
σώζων ἐφετμὰς Λοξίου χρηστηρίους
πρόσειμι δῶμα καὶ βρέτας τὸ σὸν, θεά.
αὐτοῦ φυλάσσων ἀναμένω τέλος δίκης.
Χορός
εἶεν· τόδ᾽ ἐστὶ τἀνδρὸς ἐκφανὲς τέκμαρ·
235
ἕπου δὲ μηνυτῆρος ἀφθέγκτου φραδαῖς.
τετραυματισμένον γὰρ ὡς κύων νεβρὸν,
πρὸς αἷμα καὶ σταλαγμὸν ἐκμαστεύομεν.
πολλοῖς δὲ μόχθοις ἀνδροκμῆσι φυσιᾷ
σπλάγχνον· χθονὸς γὰρ πᾶς πεποίμανται τόπος,
240
ὑπέρ τε πόντον ἀπτέροις πωτήμασιν
ἦλθον διώκουσ᾽, οὐδὲν ὑστέρα νεώς.
καὶ νῦν ὅδ᾽ ἐνθάδ᾽ ἐστί που καταπτακών·
ὀσμὴ βροτείων αἱμάτων με προσγελᾷ.
Εὐμενίδες (OCR draft) Experimental (Greek text of Aeschylus' Eumenides, edited by Friedrich Blass, 1907.) — 213 focus
ᾖ κάρτ᾽ ἄτιμα καὶ παρ᾽ οὐδὲν ἦρκας ὣς
Ήρας τελείας καὶ Διὸς πιστώματα.
Κύπρις δ᾽ ἄτιμος τῶιδ᾽ ἀπέρριπται λόγωι,
215
ὅθεν βροτοῖσι γίγνεται τὰ φίλτατα.
εὐνὴ γὰρ ἀνδρὶ καὶ γυναικὶ μόρσιμος
ὅρκου ᾿στὶ μείζων τῆι δίκηι φρουρουμένη.
εἰ τοῖσιν οὖν κτείνουσιν ἀλλήλους χαλᾶις
τὸ μὴ τίνεσθαι μηδ᾽ ἐποπτεύειν κότωι,
220
οὔ φημ᾽ Ὀρέστην σ᾽ ἐνδίκως ἀνδρηλατεῖν.
τὸ μὲν γὰρ οἶδα κάρτα σ᾽ ἐνθυμουμένην,
τὰ δ᾽ ἐμφανῶς πράσσουσαν ἡσυχαιτέραι.
δίκας δὲ Παλλὰς τῶνδ᾽ ἐποπτεύσει θεά.
Χορός
τὸν ἄνδρ᾽ ἐκεῖνον οὐ τι μὴ λίπω ποτέ.
225
Ἀπόλλων
σὺ δ᾽ οὖν δίωκε καὶ πόνον πλείω τίθου.
Χορός
τιμὰς σὺ μὴ σύντεμνε τὰς ἐμὰς λόγωι.
Ἀπόλλων
οὐδ᾽ ἂν δεχοίμην ὥστ᾽ ἔχειν τιμὰς σέθεν.
Χορός
μέγας γὰρ ἔμπας πὰρ Διὸς θρόνοις λέγηι·
ἐγὼ δ᾽, ἄγει γὰρ αἷμα μητρῶιον, δίκας
230
μέτειμι τόνδε φῶτα κἀκκυνηγετῶ.
Ἀπόλλων
ἐγὼ δ᾽ ἀρήξω τὸν ἱκέτην τε ῥύσομαι·
δεινὴ γὰρ ἐν βροτοῖσι κάν θεοῖς πέλει
τοῦ προστροπαίου μῆνις, εἰ προδῶι σφ᾽ ἑκών.
Ὀρέστης
ἄνασσ᾽ Ἀθάνα, Λοξίου κελεύμασιν
235
ἥκω, δέχου δὲ πρευμενῶς ἀλάστορα,
οὐ προστρόπαιον οὐδ᾽ ἀφοίβαντον χέρα,
ἀλλ᾽ ἀμβλὺς ἤδη προστετριμμένος τε πρὸς
ἄλλοισιν οἴκοις καὶ πορεύμασιν βροτῶν,
ὅμοια χέρσον καὶ θάλασσαν ἐκπερῶν,
240
σώιζων ἐφετμὰς Λοξίου χρηστηρίους,
πρόσειμι δῶμα καὶ βρέτας τὸ σόν, θεά,
αὐτοῦ φυλάσσων ἀναμένω τέλος δίκης.
Χορός
εἶὲν· τόδ᾽ ἐστὶ τἀνδρὸς ἐκφανὲς τέκμαρ.
ἕπου δὲ μηνυτῆρος ἀφθέγκτου φραδαῖς.
245
τετραυματισμένον γὰρ ὡς κύων νεβρὸν
πρὸς αἷμα καὶ σταλαγμὸν ἐκματεύομεν.
πολλοῖς δὲ μόχθοις ἀνδροκμῆσι φυσιᾶι
σπλάγχνον· χθονὸς γὰρ πᾶς πεποίμανται τόπος,
ὑπέρ τε πόντον ἀπτέροις ποτήμασιν
250
ἦλθον διώκουσ᾽, οὐδὲν ὑστέρα νεώς.
καὶ νῦν ὅδ᾽ ἐνθάδ᾽ ἐστί που καταπτακών.
ὀσμὴ βροτείων αἱμάτων με προσγελᾶι.
Translations (10)
Eumenides Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926. (Modernized by Perseus.)) — 178-295 focus
Apollo
Out, I order you! Go away from this house at once,
leave my prophetic sanctuary, so that you may not be struck by a winged glistening snake
1
shot forth from a golden bow-string, and painfully release black foam, vomiting the clots of blood you have drained from mortals.
180
It is not right for you to approach this house; no, your place is where the punishments are beheading, gouging out of eyes, cutting of throats, and where young men’s virility is ruined by destruction of seed; where there is mutilation and stoning, and where those who are impaled beneath their spine moan long and piteously.
185
Do you hear what sort of feast is your delight? You are detested by the gods for it. The whole fashion of your form sets it forth. Creatures like you should live in the den of a blood-drinking lion, and not inflict pollution
190
on all near you in this oracular shrine. Be gone, you goats without a herdsman! No god loves such a flock.
195
Chorus
Lord Apollo, hear our reply in turn. You yourself are not partially guilty of this deed;
you alone have done it all, and are wholly guilty.
200
Apollo
What do you mean? Draw out the length of your speech this much.
Chorus
Through your oracle, you directed the stranger to kill his mother.
Apollo
Through my oracle, I directed him to exact vengeance for his father. What of it?
Chorus
And then you agreed to take the fresh blood on yourself.
Apollo
And I ordered him to turn for expiation to this house.
205
Chorus
And do you then rebuke us, the ones who escorted him here?
Apollo
Yes, for you are not fit to approach this house.
Chorus
But this has been assigned to us—
Apollo
What is this office of yours? Boast of your fine privilege!
Chorus
We drive matricides from their homes.
210
Apollo
But what about a wife who kills her husband?
Chorus
That would not be murder of a relative by blood.
213
Apollo
Then truly you dishonor and bring to nothing the pledges of Hera, the Fulfiller, and Zeus.
2
Cypris too is cast aside, dishonored by this argument, and from her come the dearest things for mortals. For marriage ordained by fate for a man and a woman is greater than an oath and guarded by Justice. If, then, one should kill the other and you are so lenient
215
as not to punish or visit them with anger, I claim that you unjustly banish Orestes from his home. For I see you taking the one cause very much to heart, but clearly acting more leniently about the other. But the goddess Pallas will oversee the pleadings in this case.
220
Chorus
I will never, never leave that man!
225
Apollo
Pursue him then and get more trouble for yourself.
Chorus
Do not cut short my privileges by your words.
Apollo
I would not take your privileges as a gift.
Chorus
No, for in any case you are called great at the throne of Zeus.
But as for me—since a mother’s blood leads me, I will pursue my case against this man and I will hunt him down.
Exeunt.
230
Apollo
And I will aid my suppliant and rescue him! For the wrath of the one who seeks purification is terrible among mortals and gods, if I intentionally abandon him.
Enters the Sanctuary.
The scene changes to
Athens
, before the temple of Athena. Enter Hermes with Orestes, who embraces the ancient image of the goddess.
Orestes
Lady Athena, at Loxias’ command I have come. Receive kindly an accursed wretch, not one who seeks purification, or with unclean hand, but with my guilt’s edge already blunted and worn away at other homes and in the travelled paths of men.
235
Going over land and sea alike, keeping the commands of Loxias’ oracle, I now approach your house and image, goddess. Here I will keep watch and await the result of my trial.
240
The Furies enter dispersedly, hunting Orestes’ trail by scent.
Chorus
Aha! This is a clear sign of the man. Follow the hints of a voiceless informer. For as a hound tracks a wounded fawn, so we track him by the drops of blood. My lungs pant from many tiring struggles, for I have roamed over the whole earth,
245
and I have come over the sea in wingless flight, pursuing him, no slower than a ship. And now he is here somewhere, cowering. The smell of human blood gives me a smiling welcome.
250
254
Look! Look again!
Look everywhere, so that the matricide will not escape by secret flight, with his debt unpaid!
Yes, here he is again with a defense; his arms twisted around the image of the immortal goddess,
255
he wishes to be tried for his debt.
3
But that is not possible; a mother’s blood upon the earth is hard to recover—alas, the liquid poured on the ground is gone.
But you must allow me in return to suck
260
the red blood from your living limbs. May I feed on you—a gruesome drink!
I will wither you alive and drag you down, so that you pay atonement for your murdered mother’s agony.
And you will see any other mortal who has sinned by not honoring
265
a god or a stranger or dear parents, each having a just punishment.
For Hades is mighty in holding mortals to account under the earth,
270
and he observes all things and within his mind inscribes them.
275
276
Yes, here he is again with a defense; his arms twisted around the image of the immortal goddess,
But that is not possible; a mother’s blood upon the earth is hard to recover—alas, the liquid poured on the ground is gone.
But you must allow me in return to suck
I will wither you alive and drag you down, so that you pay atonement for your murdered mother’s agony.
And you will see any other mortal who has sinned by not honoring
For Hades is mighty in holding mortals to account under the earth,
Orestes
Taught by misery, I know many purification rituals, and I know where it is right to speak and equally to be silent; and in this case, I have been ordered to speak by a wise teacher.
For the blood is slumbering and fading from my hand, the pollution of matricide is washed away; while it was still fresh, it was driven away at the hearth of the god Phoebus by purifying sacrifices of swine. It would be a long story to tell from the beginning,
280
how many people I have visited, with no harm from association with me.
Time purges all things, aging with them.
So now with a pure mouth I piously invoke Athena, lady of this land, to come to my aid. Without the spear,
285
she will win me and my land and the
Argive
people as faithful and true allies for all time. But whether in some region of the Libyan land, near the waters of Triton, her native stream, she is in action or at rest,
4
290
aiding those whom she loves, or whether, like a bold marshal, she is surveying the Phlegraean
5
plain, oh, let her come—as a goddess, she hears even from far away—to be my deliverer from distress!
295
So now with a pure mouth I piously invoke Athena, lady of this land, to come to my aid. Without the spear,
The Eumenides (OCR draft) Experimental (The Eumenides. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 213 focus
CHORUS
That man never, in any respect, will I abandon.
APOLLO
Do you then pursue, and take to yourself more toil.
CHORUS
Do not you detract from my honours by your words.
APOLLO
I would not receive your honours, so as to possess them.
CHORUS
For, altogether you are called great at the throne of Jove. But I (for a mother's blood brings on punishment) will pursue this man, a huntress Fury.
APOLLO
But I will aid, and deliver the suppliant: for dreadful among mortals and among gods, is the wrath of a suppliant, if willingly I should forsake him.
ORESTES
3
Queen Minerva, by the commands of Apollo I am come, but do thou receive propitiously accused of crime, not one now stained with guilt nor impure in hand, but now blunted
1
, worn away before this time, in others' abodes and paths of mortals. Passing over sea and land alike, observing the oracular injunctions of Loxias, I approach thine abode and image, goddess. Here, keeping my station, will I await the event of justice (or, judgment).
CHORUS
Ho! this is the clear sign of the man, but follow the counsels of the voiceless informer. For as a dog chases the wounded hind, we trace out him by bloody drops
2
. But with many deadly toils my bowels pant; for every place of earth has been traversed, and over the sea by wingless flight have I come, pursuing, no way inferior to a ship. And now he is crouching somewhere here: the smell of human blood delights me.
LES EUMÉNIDES (OCR draft) Experimental (LES EUMÉNIDES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 213 focus
déesse de l'hymen. Et Cypris, ton bel argument la rejette avec dédain, elle à qui les mortels doivent leurs plus douces joies ! La couche nuptiale où le Destin unit l'homme et la femme est sous la sauvegarde d'un droit plus puissant que celui du serment. Si ta faiblesse est telle pour ceux
qui s'entretuent que tu ne leur accordes ni pensée ni regard de courroux, moi, je déclare inique ta poursuite d'Oreste, puisque, à côté de crimes que tu prends tant à cœur, il en est donc d'autres dont tu es clairement moins pressée de tirer vengeance. Pallas appréciera les droits des deux parties.
LE CORYPHÉE.
Ne crois pas que jamais je renonce à ma proie.
Ne crois pas que jamais je renonce à ma proie.
APOLLON.
Poursuis-la donc; ajoute encore à tes fatigues.
LE CORYPHÉE.
Ne prétends pas d'un mot abolir mes honneurs.
APOLLON.
Ce sont là des honneurs dont je ne voudrais pas!
LE CORYPHÉE.
Tu jouis bien de ta puissance, assis
aux côtés de Zeus : moi — le sang d'une mère me pousse — je poursuivrai cet homme comme un chien à la piste.
aux côtés de Zeus : moi — le sang d'une mère me pousse — je poursuivrai cet homme comme un chien à la piste.
APOLLON.
Et moi, je défendrai, je sauverai celui qui m'implora. Terrible pour les dieux comme pour les mortels est le courroux du suppliant contre celui qui l'a sciemment trahi.
Le Chœur sort par la gauche. La porte du temple se referme sur Apollon.
LES EUMÉNIDES
La scène change. C'est maintenant l'Acropole d'Athènes. Dans l'Orchestre, en avant d'un temple, une statue d'Athéna.
Oreste entre en courant par la gauche et se jette aux pieds de la statue.
ORESTE.
Souveraine Athéna, c'est sur l'ordre de Loxias que je suis ici : accueille le maudit avec bienveil- lance. Ce n'est plus un suppliant aux mains impures: ma souillure s'est émoussée, s'est usée au contact des hommes qui m'ont reçu à leur foyer ou rencontré sur les chemins,
dans ma course à travers la terre et la mer. Docile aux commandements prophétiques de Loxias, j'arrive à ton sanctuaire et, attaché, déesse, à ton image, j'attends ici l'arrêt de la justice.
Le Chœur entre par la gauche.
Souveraine Athéna, c'est sur l'ordre de Loxias que je suis ici : accueille le maudit avec bienveil- lance. Ce n'est plus un suppliant aux mains impures: ma souillure s'est émoussée, s'est usée au contact des hommes qui m'ont reçu à leur foyer ou rencontré sur les chemins,
dans ma course à travers la terre et la mer. Docile aux commandements prophétiques de Loxias, j'arrive à ton sanctuaire et, attaché, déesse, à ton image, j'attends ici l'arrêt de la justice.
LE CORYPHÉE.
Bien! voici un clair indice: obéis aux avis de ce dénonciateur muet. Comme un chien un faon blessé, nous suivons l'homme à la piste du sang qu'il perd goutte à goutte... Mais, sous tant de fatigues, mes membres sont brisés, mon sein est haletant. Il n'est point de lieu sur la terre où n'ait passé mon troupeau. Attachée à sa poursuite,
j'ai volé, sans ailes, par-dessus les flots, aussi vite qu'aucun navire. Cette fois, il est ici tapi quelque part : l'odeur du sang humain me rit
Bien! voici un clair indice: obéis aux avis de ce dénonciateur muet. Comme un chien un faon blessé, nous suivons l'homme à la piste du sang qu'il perd goutte à goutte... Mais, sous tant de fatigues, mes membres sont brisés, mon sein est haletant. Il n'est point de lieu sur la terre où n'ait passé mon troupeau. Attachée à sa poursuite,
j'ai volé, sans ailes, par-dessus les flots, aussi vite qu'aucun navire. Cette fois, il est ici tapi quelque part : l'odeur du sang humain me rit
The Furies (OCR draft) Experimental (The Furies. Robert Potter, 1779.) — 213 focus
But Pallas, righteous queen, ſhall judge this cauſe.
CHORUS.
But never, never will I quit this man.
APOLLO.
Purſue him then; to toil add fruitless toil.
255
CHORUS.
Think not thy words ſhall make my rage relent.
APOLLO.
Shall thy rage touch him? No; I brook it not.
CHORUS.
At Jove's high throne thou art reputed great:
Yet, ſince a mother's blood calls loud for vengeance,
My keen purſuit ſhall trace him ſtep by ſtep.
260
APOLLO.
To me his vows are paid; I will aſſiſt,
And ſet him free: for dreadful were the wrath
'Mongſt Gods and men, ſhou'd I betray my ſuppliant.
CHORUS.
Theſe toils oppreſs me, as with breathless haſte
I urge the keen purſuit: o'er the long tract
265
Of continent, and o'er th' extended ocean,
Swift as the flying ſhip I hold my courſe,
Tho' on no pennons born.
ORESTES.
Hither, divine Minerva, by the mandate
Of Phœbus am I come. Propitious pow'r,
270
Receive me by the Furies' tort'ring rage
Purſued, no vile unhallow'd wretch, nor ſtain'd
With guilty blood, but worn with toil, and ſpent
With many' a painful ſtep to other ſhrines,
And in the paths of men. By land, by ſea
275
Wearied alike, obedient to the voice,
The oracles of Phœbus, I approach
Thy ſhrine, thy ſtatue, Goddess; here to fix
My ſtand, till judgment ſhall decide my cauſe.
CHORUS.
There, there he ſtands,
280
His speed outſtripping mine. Have I then found thee?
With joy I ſnuff the ſcent of human blood.
Take heed, take heed; keep careful watch not let
This murderer of his mother once more 'ſcape,
By ſecret flight, your vengeance: trembling, weak,
285
He hangs upon the image of the Goddess,
And wishes to be clear'd of his baſe deeds.
Eschilo, Le Eumenidi: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, Le Eumenidi: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 213 focus
CORIFEA
Mai non sarà che di cacciarlo io resti!
APOLLO
Caccialo! Aggiungi travaglio a travaglio.
CORIFEA
Non scemar, coi tuoi detti, il mio diritto!
APOLLO
Godere i tuoi diritti, io non vorrei !
CORIFEA
Grande sei tu, tu presso a Giove siedi.
260
Ma la materna strage grida, e insegue
come un cane, quest'uomo, a la vendetta.
APOLLO
Ed io proteggo, io farò salvo il supplice!
Su l'uom, sul Nume che tradisce un supplice,
né v'è costretto, incombe alta vendetta.
265
1
SECONDA PARTE
2
ORESTE
Atena Dea, per gli ordini di Febo
giungo: il fuggiasco accogli tu benevola:
ch'io non impuro, né con le man' sozze,
ma innocuo già, purificato già
in altre case, in altri umani tramiti,
270
attraversando e terre e mari, docile
ai fatidici mòniti d'Apollo,
giungo al tuo tempio; e al simulacro tuo
strettomi, aspetto dal giudizio il fine.
3
FURIA I
Ecco! Un palese indizio del fuggiasco.
275
Segui le tracce della muta guida !
FURIA II
Come canea su ferito cerbiatto
moviamo dietro le stille di sangue.
FURIA III
Seguir quest'uomo assai mi fiacca; ed ansima
il mio polmone: ch'errai della terra
280
per ogni luogo, lo cercai, volando
sul mar, senz'ali, al par di nave rapida.
FURIA IV
Ed ora, certo, egli è nascosto qui:
ché mi conforta odor d'umano sangue.
FURIA I
Aeschylus, Eumenides: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Eumenides: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 213 focus
Certè laxationibus mutuis occidunt,
Hoc non fieri neq; æstimare ira.
Non dico Oreſtem te iuſtè perſequi.
Hæc maniſeſtè ſcio, te admodum iratam eſse,
220
Hæc maniſeſtè agentem quietiorem.
Pænas uerò alias uidebis horum dea.
Eu.
Illum uirum nunquam relinquam.
Ap.
Tu uerò perſequere, plus laboris fac.
Eu.
Tu ne pœnas meas amputa uerbis?
225
Ap.
Nunquam ſuſciperem ut haberet pœnas à te.
Eu.
Magnus tamen apud ſedes Iouis diceris.
Ego uerò, (ducit enim pœnas maternus ſanguis)
Dimito uirum uenatrix.
Ap.
Ego uerò iuuabo, ſupplicemq; liberabo.
230
Grauis enim in hominibus & dijs eſt
Parricidæ ira, ſi prodidero ipſum uolens.
Ore.
Regina Minerua, Loxiæ iuſsu
Venio, ſuſcipe uerò propiciè exulem,
Non parricidam, neq; maculantem manum,
235
Sed languidum iam, expulſum ab
Alijs domibus, & aditibus hominum.
Similiter mare & terram tranſiens,
Seruans mandata Loxiæ fatidica,
Adſum domi, & statuam tuam ò dea
240
Cuſtodiens, expecto finem pœnæ.
Eu.
Esto. hoc uerò est uiri manifestum ſignum.
Sequere delatorem mutum conſilijs,
Vulneratum enim tanquam canis, mortuum
Ad ſanguinem & guttam requirimus,
245
Multis doloribus magnanima natura
Viſcus, terræ uerò omnis alluitur locus,
A ponto potu carenti alis
Veni perſequens nihil posterior naui.
Et nunc iſte hic est celeriter,
250
Odor mortalis ſanguinis mihi arridet.
Cho.
Aeschylus, Die Eumeniden: German translation (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Die Eumeniden: German translation. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1919–1923.) — 213 focus
Chorführerin.
225
Ablassen von Orestes werd' ich nimmermehr.
Apollon.
So geh' und jag' ihn; hetze dich noch weiter ab.
Chorführerin.
Auch nicht mit Worten schmäl're meine Würde mir.
Apollon.
Ich deine Würde? Auch geschenkt nähm' ich sie nicht.
Chorführerin.
Mag sein; du bist gewaltig in dem Reich des Zeus.
230
Doch ich, mich ruft das Mutterblut zum Rachedienst:
ich hetze den Orestes und ich spür' ihn aus.
Apollon.
Und ich, ich wehr' es: meinen Schützling mach' ich frei:
wer einen Mörder reinigt und ihn hinterher
im Stiche läfst, der büfst es bitter, Mensch und Gott.
Chor zieht seitlich in wilder, ungeordneter Hast ab. Apollon verschwindet. Der Tempel schliesst sich. Pause; es wird der Schauplatz für die nächste Scene hergerichtet.
Die Hinterwand stellt mit ihrer Tempelfront nun den Burgtempel von Athen dar. Ziemlich weit vor ihm steht ein altertümliches Bild Athenas; daneben ein Altar.
Orestes
kommt von der Seite, setzt sich zu Füssen des Bildes, das er umfafst.
235
Herrin Athena, auf Apollons Weisung bin
ich hergekommen. Ein landflücht'ger Mörder fleht
um gnäd'gen Schutz. Doch braucht es keiner
Reinigung.
Entsühnt sind meine Hände; längst verflogen ist
der frische Schauder; abgegriffen im Verkehr
mit vielen Häusern und mit manchem Wandersmann,
240
den irrend über Länder, über's Meer ich traf.
So komm' ich trauend auf Apollons Seherwort
zu deinem Hause, Göttin: hier an deinem Bild
erwart' ich die Entscheidung, heische hier mein Recht.
Chor
zieht geordnet auf der Spur des Orestes ein.
Chorführerin.
Hussa, da haben sicher wir des Flüchtlings Spur.
Nur vorwärts, folgt der Fährte stummberedtem Ruf.
English (E. D. A. Morshead, 1889, second edition) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, The Furies — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 213 focus
How darkly ye dishonour and annul
240
The troth to which the high accomplishers,
Hera and Zeus, do honour. Yea, and thus
Is Aphrodite to dishonour cast,
The queen of rapture unto mortal men.
Know, that above the marriage-bed ordained
245
For man and woman standeth Right as guard,
Enhancing sanctity of troth-plight sworn;
Therefore, if thou art placable to those
Who have their consort slain, nor will'st to turn
On them the eye of wrath, unjust art thou
250
In hounding to his doom the man who slew
His mother. Lo, I know thee full of wrath
Against one deed, but all too placable
Unto the other, minishing the crime.
But in this cause shall Pallas guard the right.
255
Chorus.
Deem not my quest shall ever quit that man.
Apollo.
Follow then,—make thee double toil in vain.
Chorus.
Think not by speech mine office to curtail.
Apollo.
None hast thou, that I would accept of thee!
Chorus.
Yea, high thine honour by the throne of Zeus:
260
But I, drawn on by scent of mother's blood,
Seek vengeance on this man and hound him down.
Apollo.
But I will stand beside him; 'tis for me
To guard my suppliant: gods and men alike
Do dread the curse of such an one betrayed,
265
And in me Fear and Will say
Leave him not.
[
Exeunt omnes.
The scene changes to Athens. In the foreground, the temple of Athena on the Acropolis; her statue stands in the centre; Orestes is seen clinging to it.
Orestes.
Look on me, queen Athena; lo, I come
By Loxias' behest; thou of thy grace
Receive me, driven of avenging powers—
270
Not now a red-hand slayer unannealed,
But with guilt fading, half-effaced, outworn
On many homes and paths of mortal men.
For to the limit of each land, each sea,
I roamed, obedient to Apollo's hest,
275
And come at last, O Goddess, to thy fane,
And clinging to thine image, bide my doom.
[
Enter the Chorus of Furies, questing like hounds.
Chorus.
Ho! clear is here the trace of him we seek:
Follow the track of blood, the silent sign!
Like to some hound that hunts a wounded fawn,
280
We snuff along the scent of dripping gore,
And inwardly we pant, for many a day
Toiling in chase that shall fordo the man;
For o'er and o'er the wide land have I ranged,
And o'er the wide sea, flying without wings,
285
Swift as a sail I pressed upon his track,
Who now hard by is crouching, well I wot,
For scent of mortal blood allures me here.
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 213 focus
Ha, ganz verachtet wäre dann, nichts gälte mehr
1
Der Chegöttin Hera wie Zeus' heilig Band!
205
Verachtet stürzte Kypris dann von ihrem Thron,
Woher doch alles Süße kommt den Sterblichen.
Der Bund, in dem das Schicksal Weib und Mann vereint,
Ist heilig mehr als Eide, wenn das Recht ihn schirmt.
Wenn diese nun sich morden und du lässig bist,
210
Nicht Nache nimmst am Mörder, nicht ihn strafst im Zorn,
2
Wird auch Orestes ohne Recht von dir verfolgt.
Das Eine, weiß ich, hasset ihr als schwere That,
Das Andre seht ihr offenbar gelinder an:
Die hohe Pallas prüfe, was hier Rechtens ist!
215
Die Chorführerin.
Ich lasse, traun, von diesem Manne nimmermehr!
Apollon.
Wohlan, verfolg' ihn, häufe so die Mühe dir!
Die Chorführerin.
O schmäl're nicht durch Worte mir mein Ehrenamt!
Apollon.
Auch angeboten, wies' ich ab dein Ehrenamt.
Die Chorführerin.
Ein Großer freilich heißest du am Thron des Zeus.
220
Mich treibt das Blut der Mutter; rächend will ich denn
Nacheilen dieses Mannes Spur auf rascher Jagd.
(Der Chor eilt in zerstreuter Ordnung ab.)
Apollon.
Ich will ihm beisteh'n, will des Flüchtlings Netter sein;
Denn schwer auf Erden und bei Göttern drückte mich
Des Schüßlings Unmuth, gäb' ich ihn freiwillig hin.
225
(Ab in den Tempel.)
(Die Scene verwandelt sich. Man sieht das Heiligthum der Pallas Athene auf der Burg von Athen, und in demselben den Orestes das Bild der Göttin umfassend.)
Orestes.
Athene, Fürstin, auf Geheiß des Loxias
Erschien ich: nimm den Fluchbeladnen gnädig auf!
Ich flehe nicht um Sühne, rein ward meine Hand
In andern Häusern, im Verkehr mit Sterblichen.
Ja, keine Sünde haftet mehr an diesem Haupt;
230
So nah' ich, Göttin, deinem Haus und deinem Bild,
Getreu der Mahnung aus Apollons Sehermund,
Nachdem ich Land und Meere weit durchwanderte.
Hier will ich weilen, harrend auf den leyten Spruch.
(Der Chor der Erinnyen kommt hastig in zerstreuter Ordnung herein. gestürmt.)
Die Chorführerin.
Wohlan! Die Spur des Mannes find' ich deutlich hier.
235
Folgt nun dem Wink der stummen Selbstverrätherin.
Denn wie der Hindin wunden Sohn der Hund verfolgt,
So spüren wir der blutgetränkten Fährte nach.
Schwer athmet, matt von vielen bangen Müh'n, die Brust;
Denn rings der Erde ganzen Raum durchschweiften wir,
240
Und über's Meer mit unbeschwingten Flügen ihn
Verfolgend jagt' ich, Schiffen gleich an Schnelligkeit.
Und jezo hält er irgendwo sich hier versteckt.
Ein frischer Duft von Menschenblute lacht mich an.
(Zu den beiden nächsten Erinnhen.)
English (Smyth; revised Bannon and Nagy, CHS) (OCR draft) Experimental (CHS Primary Sources revision of Herbert Weir Smyth’s translation by Cynthia Bannon and Gregory Nagy, with transliterated Greek terms tagged and aligned to the Smyth edition.)
No corresponding passage available
Commentary
Commentary on Aeschylus: Eumenides (Aeschylus. Eumenides. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1887.)
195. πλησίοισι , ‘close at hand,' seems rather a feeble word and is perhaps corrupt: though none of the suggestions (πλουσίοισι Pauw., πανθύτοισι Mein., Πυθίοισι Mart., and many others worse) are convincing: Πυθίοισι perhaps the best.
195. τρίβεσθαι μύσος , rub off their foul pollution, a forcible and contemptuous phrase.
Critical apparatus to Eumenides (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of Eumenides.) focus
mvp-comment-141-1 γείτοσι ... μύσος: πλησίοισι Ven. Flor. Rob. Turn. et ita haud dubie etiam Farn. πλησίοις M. G. Ald. Quum πλησίοισι supervacaneum esse videretur, fuerunt qui Pauwio, πλουσίοισι scribendum esse coniicienti, assentirentur. Ea vero mala coniectura est. Nam antro leonis opulentum maxime templum non recte opponitur. Neque mutandum est πλησίοισι. Ex templo egressus Apollo increpat Furias, quae ab umbra Clytaemnestrae expergefactae se proripuerant ex templo atque in orchestram descenderant. In orchestra autem commorantes intelliguntur esse in περιβόλῳ templi. Itaque πλησία χρηστήρια vicinum templum sunt, ante quod Furiae commorantur. Neque enim putandum est illa, quae v. 178. dicit Apollo, ἔξω, κελεύω, τῶνδε δωμάτων τάχος χωρεῖν, ἀπαλλάσσεσθε μαντικῶν μυχῶν, tam accurate et curiose interpretanda esse, ut aut omnes Furias aut partem earum in ipso templo remansisse statuamus: quorum neutrum fieri potuit. Dictum est de hac re in Opusc. VI. 2. p. 164. seq. et in Annalium Vindobonensium vol. CXI. p. 249. seq. In fine versus μύσος Ven. Flor. Turn. et, ut videtur, M. Farn. μίσος Rob. μίσος Ald. et hoc in G. ex μύσος factum est.
Commentary on the Eumenides (OCR draft) (Brief English notes on Aeschylus' Eumenides by F. A. Paley, 1885.) focus
mvp-comment-68-1
τρίβεσθαι]
Schol.
Selected scholia accompanying Blass's Eumenides (OCR draft) (The mixed Greek, Latin, and German scholia register printed with Friedrich Blass's 1907 edition, aligned to O. L. Smith's later recensional editions.) focus
mvp-comment-86-1 μύσος προστρίβεσθαι.
Wecklein’s commentary on Eumenides (1888; German; OCR draft) (Explanatory commentary, pp. 251–322; HW42J8 and HXJHA8 OCR collated, with missing comparison pages 294–295 explicitly marked. Unresolved OCR and provisional reference mappings are explicitly marked.) focus
mvp-comment-104-1 Wecklein 1888, p. 265
mvp-comment-104-2 erstes Epeisodion. Apollon tritt wieder hervor und jagt nachher die Erinyen aus seinem Tempel: der Chor tritt also auf die Bühne heraus und Apollon folgt ihnen. Damit wird die zu 63 erwähnte Maschinerie zurückgedreht.
mvp-comment-112-1 Wecklein 1888, p. 266
mvp-comment-112-2 ἐν χρηστηρίοις τρίβεσθαι μύσος s. v. a. χρηστηρίοις ἐντρίβεσθαι (Schol. προστρίβεσθαι) μύ σος, eigentlich von sich Greuel auf das Heiligtum abreiben" d. h. durch Berührung das Heiligtum mit Greuel besudeln. πλουσίοισι: die Pracht des Tempels steht in Widerspruch mit der ekelhaften Gestalt der Erinyen. Vgl. Soph. Oed. T. 151 τᾶς πολυχρύσου Πυθῶνος, Hom. I 404 .
Commentary (Arthur Sidgwick, 1887) (OCR draft) (Arthur Sidgwick's commentary on the Eumenides, aligned to the canonical Greek text.) focus
πλησίοισι , close at hand, seems rather a feeble word and is perhaps corrupt: though none of the suggestions (πλουσίοισι Pauw., πανθύτοισι Mein., Πυθίοισι Mart., and many others worse) are convincing: Πυθίοισι perhaps the best.
τρίβεσθαι μύσος , rub off their foul pollution, a forcible and contemptuous phrase.