Search the Perseus Catalog for:

← Previous Next →

ΑΠ.

ἦ κάρτ' ἄτιμα, καὶ παρ᾽ οὐδὲν ἠρκέσω

Ἥρας τελείας καὶ Διὸς πιστώματα.

Κύπρις δ᾽ ἄτιμος τῷδ᾽ ἀπέρριπται λόγῳ,
215

ὅθεν βροτοῖσι γίγνεται τὰ φίλτατα.

εὐνὴ γὰρ ἀνδρὶ καὶ γυναικὶ μόρσιμος

ὅρκου ᾿στὶ μείζων τῇ δίκῃ φρουρουμένη.

εἰ τοῖσιν οὖν κτείνουσιν ἀλλήλους χαλᾶς

τὸ μὴ τίνεσθαι μηδ᾽ ἐποπτεύειν κότῳ,
220

οὔ φημ᾽ Ὀρέστην σ᾽ ἐνδίκως ἀνδρηλατεῖν.

τὰ μὲν γὰρ οἶδα κάρτα σ᾽ ἐνθυμουμένην,

τὰ δ᾽ ἐμφανῶς πράσσουσαν ἡσυχαιτέραν.

δίκας δὲ Παλλὰς τῶνδ᾽ ἐποπτεύσει θεά.

ΧΟ.

τὸν ἄνδρ᾽ ἐκεῖνον οὔ τι μὴ λίπω ποτέ.
225

ΑΠ.

σὺ δ᾽ οὖν δίωκε καὶ πόνον πλέον τίθου

ΧΟ.

τιμὰς σὺ μὴ σύντεμνε τὰς ἐμὰς λόγῳ.

ΑΠ.

οὐδ᾽ ἂν δεχοίμην ὥστ᾽ ἔχειν τιμὰς σέθεν.

ΧΟ.

μέγας γὰρ ἔμπας παρὰ Διὸς θρόνοις λέγει·

ἐγὼ δ᾽, ἄγει γὰρ αἷμα μητρῷον, δίκας
230

μέτειμι τόνδε φῶτα κἀκκυνηγετῶ.

ΑΠ.

ἐγὼ δ᾽ ἀρήξω τὸν ἱκέτην τε ῥύσομαι·

δεινὴ γὰρ ἐν βροτοῖσι κὰν θεοῖς πέλει

τοῦ προστροπαίου μῆνις, ἢν προδῶ σφ᾽ ἑκών.

ΟΡ.

ἄνασσ᾽ Ἀθάνα, Λοξίου κελεύμασιν
235

ἥκω, δέχου δὲ πρευμενῶς ἀλάστορα,

οὐ προστρόπαιον οὐδ᾽ ἀφοίβαντον χέρα,

ἀλλ᾽ ἀμβλὺν ἤδη προστετριμμένον τε πρὸς

ἄλλοισιν οἶκοις καὶ πορεύμασιν βροτῶν.

ὅμοια χέρσον καὶ θάλασσαν ἐκπερῶν,
240

σώζων ἐφετμὰς Λοξίου χρηστηρίους,

πρόσειμι δῶμα καὶ βρέτας τὸ σὸν, θεὰ,

αὐτοῦ φυλάσσων ἀμμενῶ τέλος δίκης.

ΧΟ.

εἶεν· τόδ᾽ ἐστὶ τἀνδρὸς ἐκφανὲς τέκμαρ.

ἕπου δὲ μηνυτῆρος ἀφθέγκτου φραδαῖς.
245

τετραυματισμένον γὰρ ὡς κύων νεβρὸν

πρὸς αἷμα καὶ σταλαγμὸν ἐκματεύομεν.

πολλοῖς δὲ μόχθοις ἀνδροκμῆσι φυσιᾷ

σπλάγχνον· χθονὸς γὰρ πᾶς πεποίμανται τόπος,

ὑπέρ τε πόντον ἀπτέροις ποτήμασιν
250

ἦλθον διώκουσ', οὐδὲν ὑστέρα νεώς.

καὶ νῦν ὅδ᾽ ἐνθάδ᾽ ἐστί που καταπτακών.

ὀσμὴ βροτείων αἱμάτων με προσγελᾷ.

Eumenides. Aeschylus. Guilielmus Dindorfius (Editor). Lipsiae. 1882.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by Schmidt Sciences.

Current edition Experimental

Εὐμενίδες (OCR draft) (Greek) (Εὐμενίδες. Guilielmus Dindorfius, 1882.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (11)

Εὐμενίδες First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 178-298 focus

Ἀπόλλων

ἔξω, κελεύω, τῶνδε δωμάτων τάχος

χωρεῖτ᾽, ἀπαλλάσσεσθε μαντικῶν μυχῶν,
180

μὴ καὶ λαβοῦσα πτηνὸν ἀργηστὴν ὄφιν,

χρυσηλάτου θώμιγγος ἐξορμώμενον,

ἀνῇς ὑπ᾽ ἄλγους μέλαν᾽¹ ἀπ᾽ ἀνθρώπων² ἀφρόν,

ἐμοῦσα θρόμβους οὓς ἀφείλκυσας φόνου.

οὔτοι δόμοισι τοῖσδε χρίμπτεσθαι πρέπει:
185

ἀλλ᾽ οὗ³ καρανιστῆρες⁴ ὀφθαλμωρύχοι

δίκαι σφαγαί τε σπέρματός τ᾽ ἀποφθοραὶ

παίδων †κακοῦται⁵ χλοῦνις, ἠδ᾽ ἀκρωνία,⁶

λευσμός⁷ τε, καὶ μύζουσιν οἰκτισμὸν πολὺν

ὑπὸ ῥάχιν⁸ παγέντες. ἆρ᾽ ἀκούετε
190

οἵας ἑορτῆς ἔστ᾽ ἀπόπτυστοι θεοῖς

στέργηθρ᾽ ἔχουσαι; πᾶς δ᾽ ὑφηγεῖται τρόπος

μορφῆς. λέοντος ἄντρον αἱματορρόφου

οἰκεῖν τοιαύτας εἰκός, οὐ χρηστηρίοις

ἐν τοῖσδε Πυθίοισι⁹ τρίβεσθαι μύσος.
195

χωρεῖτ᾽ ἄνευ βοτῆρος αἰπολούμεναι.

ποίμνης τοιαύτης δ᾽ οὔτις εὐφιλὴς θεῶν.

Χορός

ἄναξ Ἄπολλον, ἀντάκουσον ἐν μέρει.

αὐτὸς σὺ τούτων οὐ μεταίτιος πέλει,

ἀλλ᾽ εἷς¹⁰ τὸ πᾶν ἔπραξας ὢν¹¹ παναίτιος.
200

Ἀπόλλων

πῶς δή; τοσοῦτο μῆκος ἔκτεινον λόγου.

Χορός

ἔχρησας ὥστε τὸν ξένον μητροκτονεῖν.

Ἀπόλλων

ἔχρησα ποινὰς τοῦ πατρὸς¹² πρᾶξαι.¹³ τί¹⁴ μήν;

Χορός

κἄπειθ᾽ ὑπέστης αἵματος δέκτωρ¹⁵ νέου.

Ἀπόλλων

καὶ προστραπέσθαι τούσδ᾽ ἐπέστελλον δόμους.
205

Χορός

καὶ τὰς προπομποὺς δῆτα τάσδε λοιδορεῖς;

Ἀπόλλων

οὐ γὰρ δόμοισι τοῖσδε πρόσφορον μολεῖν.

Χορός

ἀλλ᾽ ἔστιν ἡμῖν τοῦτο προστεταγμένον.

Ἀπόλλων

τίς ἥδε τιμή; κόμπασον γέρας καλόν.

Χορός

τοὺς μητραλοίας ἐκ δόμων ἐλαύνομεν.
210

Ἀπόλλων

τί γάρ; γυναικὸς ἥτις ἄνδρα νοσφίσῃ;

Χορός¹⁶

οὐκ ἂν γένοιθ᾽ ὅμαιμος αὐθέντης φόνος.

213

Ἀπόλλων

ἦ κάρτ᾽ ἄτιμα, καὶ παρ᾽ οὐδὲν εἰργάσω¹⁷

Ἥρας τελείας καὶ Διὸς πιστώματα.

Κύπρις δ᾽ ἄτιμος τῷδ᾽ ἀπέρριπται λόγῳ,
215

ὅθεν βροτοῖσι γίγνεται¹⁸ τὰ φίλτατα.

εὐνὴ γὰρ ἀνδρὶ καὶ γυναικὶ μόρσιμος¹⁹

ὅρκου ᾽στὶ μείζων τῇ δίκῃ φρουρουμένη.

εἰ²⁰ τοῖσιν οὖν κτείνουσιν ἀλλήλους χαλᾷς

τὸ μὴ τίνεσθαι²¹ μηδ᾽ ἐποπτεύειν κότῳ,
220

οὔ φημ᾽ Ὀρέστην σ᾽²² ἐνδίκως ἀνδρηλατεῖν.

τὰ μὲν γὰρ οἶδα κάρτα σ᾽ ἐνθυμουμένην,

τὰ δ᾽ ἐμφανῶς πράσσουσαν ἡσυχαιτέραν.

δίκας δὲ Παλλὰς²³ τῶνδ᾽ ἐποπτεύσει θεά.

Χορός

τὸν ἄνδρ᾽ ἐκεῖνον οὔ τι μὴ λίπω²⁴ ποτέ.
225

Ἀπόλλων

σὺ δ᾽ οὖν δίωκε καὶ πόνον πλέω²⁵ τίθου.

Χορός

τιμὰς σὺ μὴ ξύντεμνε τὰς ἐμὰς λόγῳ.

Ἀπόλλων

οὐδ᾽ ἂν δεχοίμην ὥστ᾽ ἔχειν τιμὰς σέθεν.

Χορός

μέγας γὰρ ἔμπας πὰρ Διὸς θρόνοις λέγει:

ἐγὼ δ᾽, ἄγει²⁶ γὰρ αἷμα μητρῷον,²⁷ δίκας
230

μέτειμι τόνδε φῶτα κἀκκυνηγετῶ.²⁸

Ἀπόλλων

ἐγὼ δ᾽ ἀρήξω τὸν ἱκέτην τε ῥύσομαι:

δεινὴ γὰρ ἐν βροτοῖσι κἀν θεοῖς πέλει

τοῦ προστροπαίου μῆνις, εἰ προδῶ σφ᾽ ἑκών.

Ὀρέστης

ἄνασσ᾽ Ἀθάνα, Λοξίου κελεύσμασιν
235

ἥκω, δέχου δὲ πρευμενῶς ἀλάστορα,

οὐ προστρόπαιον οὐδ᾽ ἀφοίβαντον χέρα,

ἀλλ᾽ ἀμβλὺν ἤδη προστετριμμένον²⁹ τε πρὸς

ἄλλοισιν οἴκοις καὶ πορεύμασιν³⁰ βροτῶν.

ὅμοια χέρσον καὶ θάλασσαν ἐκπερῶν,
240

σῴζων ἐφετμὰς Λοξίου χρηστηρίους,

πρόσειμι δῶμα καὶ βρέτας τὸ σόν, θεά.

αὐτοῦ φυλάσσων ἀμμενῶ³¹ τέλος δίκης.

Χορός

εἶεν: τόδ᾽ ἐστὶ τἀνδρὸς ἐκφανὲς τέκμαρ.

ἕπου δὲ μηνυτῆρος ἀφθέγκτου φραδαῖς.
245

τετραυματισμένον γὰρ ὡς κύων νεβρὸν³²

πρὸς αἷμα καὶ σταλαγμὸν ἐκματεύομεν.³³

πολλοῖς δὲ μόχθοις ἀνδροκμῆσι φυσιᾷ

σπλάγχνον: χθονὸς γὰρ πᾶς πεποίμανται τόπος,

ὑπέρ τε πόντον ἀπτέροις ποτήμασιν³⁴
250

ἦλθον διώκουσ᾽, οὐδὲν ὑστέρα νεώς.

καὶ νῦν ὅδ᾽ ἐνθάδ᾽ ἐστί που καταπτακών.

ὀσμὴ βροτείων αἱμάτων με προσγελᾷ.

254

Χορός

ὅρα ὅρα μάλ᾽ αὖ,

λεῦσσέ τε πάντα,³⁵ μὴ
255

λάθῃ φύγδα³⁶ βὰς

[ὁ³⁷] ματροφόνος ἀτίτας.—

ὁ δ᾽ αὖτέ γ᾽ οὖν ἀλκὰν ἔχων

περὶ βρέτει πλεχθεὶς θεᾶς ἀμβρότου

ὑπόδικος θέλει γενέσθαι χερῶν.—
260

τὸ δ᾽ οὐ πάρεστιν: αἷμα μητρῷον χαμαὶ

δυσαγκόμιστον, παπαῖ,

τὸ διερὸν πέδοι χύμενον³⁸ οἴχεται.—

ἀλλ᾽ ἀντιδοῦναι δεῖ σ᾽ ἀπὸ ζῶντος ῥοφεῖν

ἐρυθρὸν ἐκ μελῶν³⁹ πέλανον: ἀπὸ δὲ σοῦ
265

φεροίμαν βοσκὰν⁴⁰ πώματος δυσπότου:—

καὶ ζῶντά σ᾽ ἰσχνάνασ᾽ ἀπάξομαι κάτω,

ἀντίποιν᾽ ὡς⁴¹ τίνῃς⁴² ματροφόνου δύας.—

ὄψι δὲ κεἴ⁴³ τις ἄλλος⁴⁴ ἤλιτεν βροτῶν

ἢ θεὸν ἢ ξένον
270

τιν᾽⁴⁵ ἀσεβῶν ἢ τοκέας φίλους,

ἔχονθ᾽ ἕκαστον τῆς δίκης ἐπάξια.—

μέγας γὰρ Ἅιδης ἐστὶν εὔθυνος βροτῶν

ἔνερθε χθονός,

δελτογράφῳ δὲ πάντ᾽ ἐπωπᾷ φρενί.⁴⁶
275
276

Ὀρέστης

ἐγὼ διδαχθεὶς ἐν κακοῖς ἐπίσταμαι

πολλοὺς καθαρμούς, καὶ λέγειν ὅπου δίκη

σιγᾶν θ᾽ ὁμοίως: ἐν δὲ τῷδε πράγματι

φωνεῖν ἐτάχθην πρὸς σοφοῦ διδασκάλου:

βρίζει γὰρ αἷμα καὶ μαραίνεται χερός,
280

μητροκτόνον μίασμα δ᾽ ἔκπλυτον πέλει.

ποταίνιον γὰρ ὂν πρὸς ἑστίᾳ θεοῦ

Φοίβου καθαρμοῖς ἠλάθη χοιροκτόνοις.

πολὺς δέ μοι γένοιτ᾽ ἂν ἐξ ἀρχῆς λόγος,

ὅσοις προσῆλθον ἀβλαβεῖ ξυνουσίᾳ.
285

[χρόνος καθαιρεῖ πάντα γηράσκων ὁμοῦ.]⁴⁷

καὶ νῦν ἀφ᾽ ἁγνοῦ στόματος εὐφήμως καλῶ

χώρας ἄνασσαν τῆσδ᾽ Ἀθηναίαν ἐμοὶ

μολεῖν ἀρωγόν: κτήσεται δ᾽ ἄνευ δορὸς

αὐτόν τε καὶ γῆν καὶ τὸν Ἀργεῖον λεὼν
290

πιστὸν δικαίως ἐς τὸ πᾶν τε σύμμαχον.

ἀλλ᾽ εἴτε χώρας ἐν τόποις Λιβυστικοῖς,

Τρίτωνος ἀμφὶ χεῦμα γενεθλίου πόρου,

τίθησιν ὀρθὸν ἢ κατηρεφῆ πόδα,

φίλοις ἀρήγουσ᾽, εἴτε Φλεγραίαν πλάκα
295

θρασὺς ταγοῦχος ὡς ἀνὴρ ἐπισκοπεῖ,

ἔλθοι,—κλύει δὲ καὶ πρόσωθεν ὢν θεός,—

ὅπως γένοιτο τῶνδ᾽ ἐμοὶ λυτήριος.

299

Εὐμενίδες Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926.) — 179-298 focus

Ἀπόλλων

ἔξω, κελεύω, τῶνδε δωμάτων τάχος

χωρεῖτʼ, ἀπαλλάσσεσθε μαντικῶν μυχῶν,
180

μὴ καὶ λαβοῦσα πτηνὸν ἀργηστὴν ὄφιν,

χρυσηλάτου θώμιγγος ἐξορμώμενον,

ἀνῇς ὑπʼ ἄλγους μέλανʼ ἀπʼ ἀνθρώπων ἀφρόν,

ἐμοῦσα θρόμβους οὓς ἀφείλκυσας φόνου.

οὔτοι δόμοισι τοῖσδε χρίμπτεσθαι πρέπει·
185

ἀλλʼ οὗ καρανιστῆρες ὀφθαλμωρύχοι

δίκαι σφαγαί τε σπέρματός τʼ ἀποφθορᾷ

παίδων κακοῦται χλοῦνις, ἠδʼ ἀκρωνία,

λευσμός τε, καὶ μύζουσιν οἰκτισμὸν πολὺν

ὑπὸ ῥάχιν παγέντες. ἆρʼ ἀκούετε
190

οἵας ἑορτῆς ἔστʼ ἀπόπτυστοι θεοῖς

στέργηθρʼ ἔχουσαι; πᾶς δʼ ὑφηγεῖται τρόπος

μορφῆς. λέοντος ἄντρον αἱματορρόφου

οἰκεῖν τοιαύτας εἰκός, οὐ χρηστηρίοις

ἐν τοῖσδε πλησίοισι τρίβεσθαι μύσος.
195

χωρεῖτʼ ἄνευ βοτῆρος αἰπολούμεναι.

ποίμνης τοιαύτης δʼ οὔτις εὐφιλὴς θεῶν.

Χορός

ἄναξ Ἄπολλον, ἀντάκουσον ἐν μέρει.

αὐτὸς σὺ τούτων οὐ μεταίτιος πέλῃ,

ἀλλʼ εἷς τὸ πᾶν ἔπραξας ὢν παναίτιος.
200

Ἀπόλλων

πῶς δή; τοσοῦτο μῆκος ἔκτεινον λόγου.

Χορός

ἔχρησας ὥστε τὸν ξένον μητροκτονεῖν.

Ἀπόλλων

ἔχρησα ποινὰς τοῦ πατρὸς πρᾶξαι. τί μήν ;

Χορός

κἄπειθʼ ὑπέστης αἵματος δέκτωρ νέου.

Ἀπόλλων

καὶ προστραπέσθαι τούσδʼ ἐπέστελλον δόμους.
205

Χορός

καὶ τὰς προπομποὺς δῆτα τάσδε λοιδορεῖς;

Ἀπόλλων

οὐ γὰρ δόμοισι τοῖσδε πρόσφορον μολεῖν.

Χορός

ἀλλʼ ἔστιν ἡμῖν τοῦτο προστεταγμένον.

Ἀπόλλων

τίς ἥδε τιμή; κόμπασον γέρας καλόν.

Χορός

τοὺς μητραλοίας ἐκ δόμων ἐλαύνομεν.
210

Ἀπόλλων

τί γὰρ γυναικὸς ἥτις ἄνδρα νοσφίσῃ;

Χορός

οὐκ ἂν γένοιθʼ ὅμαιμος αὐθέντης φόνος.

213

Ἀπόλλων

ἦ κάρτʼ ἄτιμα καὶ παρʼ οὐδὲν εἰργάσω

Ἥρας τελείας καὶ Διὸς πιστώματα.

Κύπρις δʼ ἄτιμος τῷδʼ ἀπέρριπται λόγῳ,
215

ὅθεν βροτοῖσι γίγνεται τὰ φίλτατα.

εὐνὴ γὰρ ἀνδρὶ καὶ γυναικὶ μόρσιμος

ὅρκου ʼστὶ μείζων τῇ δίκῃ φρουρουμένη.

εἰ τοῖσιν οὖν κτείνουσιν ἀλλήλους χαλᾷς

τὸ μὴ τίνεσθαι μηδʼ ἐποπτεύειν κότῳ,
220

οὔ φημʼ Ὀρέστην σʼ ἐνδίκως ἀνδρηλατεῖν.

τὰ μὲν γὰρ οἶδα κάρτα σʼ ἐνθυμουμένην,

τὰ δʼ ἐμφανῶς πράσσουσαν ἡσυχαιτέραν.

δίκας δὲ Παλλὰς τῶνδʼ ἐποπτεύσει θεά.

Χορός

τὸν ἄνδρʼ ἐκεῖνον οὔ τι μὴ λίπω ποτέ.
225

Ἀπόλλων

σὺ δʼ οὖν δίωκε καὶ πόνον πλείω τίθου.

Χορός

τιμὰς σὺ μὴ σύντεμνε τὰς ἐμὰς λόγῳ.

Ἀπόλλων

οὐδʼ ἂν δεχοίμην ὥστʼ ἔχειν τιμὰς σέθεν.

Χορός

μέγας γὰρ ἔμπας πὰρ Διὸς θρόνοις λέγῃ.

ἐγὼ δʼ, ἄγει γὰρ αἷμα μητρῷον, δίκας
230

μέτειμι τόνδε φῶτα κἀκκυνηγετῶ.

Ἀπόλλων

ἐγὼ δʼ ἀρήξω τὸν ἱκέτην τε ῥύσομαι·

δεινὴ γὰρ ἐν βροτοῖσι κἀν θεοῖς πέλει

τοῦ προστροπαίου μῆνις, εἰ προδῶ σφʼ ἑκών.

Ὀρέστης

ἄνασσʼ Ἀθάνα, Λοξίου κελεύμασιν
235

ἥκω, δέχου δὲ πρευμενῶς ἀλάστορα,

οὐ προστρόπαιον οὐδʼ ἀφοίβαντον χέρα,

ἀλλʼ ἀμβλὺς ἤδη προστετριμμένος τε πρὸς

ἄλλοισιν οἴκοις καὶ πορεύμασιν βροτῶν.

ὅμοια χέρσον καὶ θάλασσαν ἐκπερῶν,
240

σῴζων ἐφετμὰς Λοξίου χρηστηρίους,

πρόσειμι δῶμα καὶ βρέτας τὸ σόν, θεά.

αὐτοῦ φυλάσσων ἀναμένω τέλος δίκης.

Χορός

εἶεν· τόδʼ ἐστὶ τἀνδρὸς ἐκφανὲς τέκμαρ.

ἕπου δὲ μηνυτῆρος ἀφθέγκτου φραδαῖς.
245

τετραυματισμένον γὰρ ὡς κύων νεβρὸν

πρὸς αἷμα καὶ σταλαγμὸν ἐκματεύομεν.

πολλοῖς δὲ μόχθοις ἀνδροκμῆσι φυσιᾷ

σπλάγχνον· χθονὸς γὰρ πᾶς πεποίμανται τόπος,

ὑπέρ τε πόντον ἀπτέροις ποτήμασιν
250

ἦλθον διώκουσʼ, οὐδὲν ὑστέρα νεώς.

καὶ νῦν ὅδʼ ἐνθάδʼ ἐστί που καταπτακών.

ὀσμὴ βροτείων αἱμάτων με προσγελᾷ.

254

Χορός

ὅρα ὅρα μάλʼ αὖ,

λεύσσετε πάντα, μὴ
255

λάθῃ φύγδα βὰς

ὁ ματροφόνος ἀτίτας.

ὁ δʼ αὖτέ γʼ οὖν ἀλκὰν ἔχων

περὶ βρέτει πλεχθεὶς θεᾶς ἀμβρότου

ὑπόδικος θέλει γενέσθαι χρεῶν.
260

τὸ δʼ οὐ πάρεστιν· αἷμα μητρῷον χαμαὶ

δυσαγκόμιστον, παπαῖ,

τὸ διερὸν πέδοι χύμενον οἴχεται.

ἀλλʼ ἀντιδοῦναι δεῖ σʼ ἀπὸ ζῶντος ῥοφεῖν

ἐρυθρὸν ἐκ μελέων πέλανον· ἀπὸ δὲ σοῦ
265

φεροίμαν βοσκὰν πώματος δυσπότου·

καὶ ζῶντά σʼ ἰσχνάνασʼ ἀπάξομαι κάτω,

ἀντίποινʼ ὡς τίνῃς ματροφόνου δύας.

ὄψει δὲ κεἴ τις ἄλλος ἤλιτεν βροτῶν

ἢ θεὸν ἢ ξένον
270

τινʼ ἀσεβῶν ἢ τοκέας φίλους,

ἔχονθʼ ἕκαστον τῆς δίκης ἐπάξια.

μέγας γὰρ Ἅιδης ἐστὶν εὔθυνος βροτῶν

ἔνερθε χθονός,

δελτογράφῳ δὲ πάντʼ ἐπωπᾷ φρενί.
275

276

Ὀρέστης

ἐγὼ διδαχθεὶς ἐν κακοῖς ἐπίσταμαι

πολλοὺς καθαρμούς, καὶ λέγειν ὅπου δίκη

σιγᾶν θʼ ὁμοίως· ἐν δὲ τῷδε πράγματι

φωνεῖν ἐτάχθην πρὸς σοφοῦ διδασκάλου.

βρίζει γὰρ αἷμα καὶ μαραίνεται χερός,
280

μητροκτόνον μίασμα δʼ ἔκπλυτον πέλει·

ποταίνιον γὰρ ὂν πρὸς ἑστίᾳ θεοῦ

Φοίβου καθαρμοῖς ἠλάθη χοιροκτόνοις.

πολὺς δέ μοι γένοιτʼ ἂν ἐξ ἀρχῆς λόγος,

ὅσοις προσῆλθον ἀβλαβεῖ ξυνουσίᾳ.
285

χρόνος καθαιρεῖ πάντα γηράσκων ὁμοῦ.

καὶ νῦν ἀφʼ ἁγνοῦ στόματος εὐφήμως καλῶ

χώρας ἄνασσαν τῆσδʼ Ἀθηναίαν ἐμοὶ

μολεῖν ἀρωγόν· κτήσεται δʼ ἄνευ δορὸς

αὐτόν τε καὶ γῆν καὶ τὸν Ἀργεῖον λεὼν
290

πιστὸν δικαίως ἐς τὸ πᾶν τε σύμμαχον.

ἀλλʼ εἴτε χώρας ἐν τόποις Λιβυστικοῖς,

Τρίτωνος ἀμφὶ χεῦμα γενεθλίου πόρου,

τίθησιν ὀρθὸν ἢ κατηρεφῆ πόδα,

φίλοις ἀρήγουσʼ, εἴτε Φλεγραίαν πλάκα
295

θρασὺς ταγοῦχος ὡς ἀνὴρ ἐπισκοπεῖ,

ἔλθοι—κλύει δὲ καὶ πρόσωθεν ὢν θεός—

ὅπως γένοιτο τῶνδʼ ἐμοὶ λυτήριος.

Εὐμενίδες (1518 edition; OCR draft) Experimental (Aeschylus, Eumenides, 1518 edition. VLM-assisted OCR with native lineation and automated correspondence to the Smyth edition.) — 213 focus

Χορὸς Εὐμενίδων

ἦ κάρτ᾽ ἄτιμα καὶ παρ᾽ οὐδὲν ἠρκέσω.

Ἀπόλλων

ἥρας τελείας καὶ διὸς πιστώματα.

κύπρις δ᾽ ἄτιμος τῷ δ᾽ ἀπέριπται λόγῳ.

ὅθεν βροτοῖσι γίνεται τὰ φίλτατα.

εὐνὴ γὰρ ἀνδρὶ καὶ γυναικὶ μόρσιμος,
210

ὅρκος τε μείζων τῇ δίκῃ φρουρουμένη.

εἰ τοῖσιν οὖν κτένουσιν ἀλλήλους χαλαῖς,

τὸ μὴ γενέσθαι μὴ δ᾽ ἐποπτεύειν κότῳ,

ἔφημ᾽ ὀρέστην γ᾽ ἐνδίκως ἀνδρηλατεῖν,

τὰ μὲν γὰρ οἶδα κάρτας ἐνθυμουμένην
215

τὰ δ᾽ ἐμφανῶς πράσσουσαν ἡσυχαίτεραν.

δίκας δὲ ἐπ᾽ ἄλλας τῶν δ᾽ ἐποπτεύσει θεά.

Χορὸς Εὐμενίδων

τὸν ἄνδρ᾽ ἐκεῖνον οὔπω μὴ λίπω ποτέ.

Ἀπόλλων

σὺ δ᾽ οὖν δίωκε καὶ πόνον πλέον τίθου,

Χορὸς Εὐμενίδων

τιμὰς σὺ μὴ σύντεμνε τὰς ἐμὰς λόγῳ,
220

Ἀπόλλων

οὐδ᾽ ἂν δεξαίμην ὥστ᾽ ἔχειν τιμὰς σέθεν.

Χορὸς Εὐμενίδων

μέγας γὰρ ἔμπας παρὰ διὸς θρόνοις λέγῃ.

ἐγὼ δ᾽, ἄγειν γὰρ αἷμα μητρῷον δίκης,

μέτειμι τόνδε φῶτα κἀπικυνηγέτης

Ἀπόλλων

ἐγὼ δ᾽ ἀρήξω τὸν ἱκέτην τε ῥύσομαι,
225

δεινὴ γὰρ ἐν βροτοῖσι κἀν θεοῖσι πέλει.

τοῦ προστροπαίου μῆνις εἰ προδῶ σφ᾽ ἑκών,

Ὀρέστης

ἄνασσ᾽ ἀθάνα, λοξίου κελεύσμασιν.

ἥκω, δέχου δὲ προφρόνως ἀλάστορα.

οὐ προστρόπαιον, οὐδ᾽ ἀφοίβαντον χέρα,
230

ἀλλ᾽ ἀμβλὺν ἤδη πρὸς τετριμμένον τε πρὸς

ἄλλοισιν οἴκοις, καὶ πορεύμασι βροτῶν,

ὅμοια χέρσον καὶ θάλασσαν ἐκπερῶν,

σώζων ἐφετμὰς λοξίου χρηστηρίους,

πρόσειμι δῶμα, καὶ βρέτας τὸ σὸν θεά.
235

Ὀρέστης

αὐτὸ φυλάσσων ἀναμένω τέλος δίκης.

Χορὸς Εὐμενίδων

εἶεν. τόδ' ἐστὶν ἀνδρὸς ἐκφανὲς τέκμαρ.

ἕπου δὲ μηνυτῆρος ἀφθέγκτου φραδαῖς,

τετραυματισμένον γὰρ ὡς κύων νεβρὸν,

πρὸς αἷμα, καὶ σταλαγμὸν ἐκμαστεύομεν,
240

πολλοῖς δὲ μόχθοις ἀνδροκμῆσι φυσιᾷ,

σπλάγχνον χθονὸς γὰρ πᾶς πεποίμανται τόπος.

ὑπέρ τε πόντον, ἀπτέροις πωτήμασιν

ἦλθον διώκουσ' οὐδὲν ὑστέρα νεώς,

καὶ νῦν ὅδ' ἐνθάδ' ἐστί που καταπτακὼν,
245

ὀσμὴ βροτείων αἱμάτων με προσγελά̄.

Εὐμενίδες (OCR draft) Experimental (Εὐμενίδες. Gottfried Hermann, 1852.) — 213 focus

Ἀπόλλων

ἦ κάρτ' ἄτιμα καὶ παρ᾽ οὐδὲν ἤρκεσας

Ἥρας τελείας καὶ Διὸς πιστώματα.

Κύπρις δ᾽ ἄτιμος τῷδ᾽ ἀπέρριπται λόγῳ,

ὅθεν βροτοῖσι γίγνεται τὰ φίλτατα.
215

Ἀπόλλων

εὐνὴ γὰρ ἀνδρὶ καὶ γυναικὶ μόρσιμος

ὅρκου 'στὶ μείζων τῇ δίκῃ φρουρουμένη.

εἰ τοῖσιν οὖν κτείνουσιν ἀλλήλους χαλᾷς

τὸ μὴ τίνεσθαι μηδ᾽ ἐποπτεύειν κότῳ,

οὔ φημ' Ὀρέστην σ᾽ ἐνδίκως ἀνδρηλατεῖν.
220

τὰ μὲν γὰρ οἶδα κάρτα σ᾽ ἐνθυμουμένην,

τὰ δ᾽ ἐμφανῶς πράσσουσαν ἡσυχαιτέραν.

δίκας δὲ Παλλὰς τῶνδ᾽ ἐποπτεύσει θεά.

Χορὸς Εὐμενίδων

τὸν ἄνδρ' ἐκεῖνον οὔ τι μὴ λίπω ποτέ.

Ἀπόλλων

σὺ δ᾽ οὖν δίωκε καὶ πόνον πλέον τίθου.
225

Χορὸς Εὐμενίδων

τιμὰς σὺ μὴ σύντεμνε τὰς ἐμὰς λόγῳ.

Ἀπόλλων

οὐδ᾽ ἂν δεχοίμην ὥςτ᾽ ἔχειν τιμὰς σέθεν.

Χορὸς Εὐμενίδων

μέγας γὰρ ἔμπας πὰρ Διὸς θρόνοις λέγει·

ἐγὼ δ', ἄγει γὰρ αἷμα μητρῷον, δίκας

μέτειμι τόνδε φῶτα κἀκκυνηγετῶ.
230

Ἀπόλλων

ἐγὼ δ᾽ ἀρήξω τὸν ἱκέτην τε ῥύσομαι·

δεινὴ γὰρ ἐν βροτοῖσι κἀν θεοῖς πέλει

τοῦ προςτροπαίου μῆνις, εἰ προδῶ σφ᾽ ἑκών.

Ὀρέστης

ἄνασσ' Ἀθάνα, Λοξίου κελεύσμασιν

ἥκω, δέχου δὲ πρευμενῶς ἀλάστορα,
235

οὐ προςτρόπαιον, οὐδ᾽ ἀφοίβαντον χέρα,

ἀλλ' ἀμβλὺς ἤδη προςτετριμμένος τε πρὸς

ἄλλοισιν οἴκοις καὶ πορεύμασιν βροτῶν·

ὅμοια χέρσον καὶ θάλασσαν ἐκπερῶν,

σώζων ἐφετμὰς Λοξίου χρηστηρίους,
240

Ὀρέστης

πρόςειμι δῶμα καὶ βρέτας τὸ σόν, θεά.

αὐτοῦ φυλάσσων ἀναμενῶ τέλος δίκης.

Χορὸς Εὐμενίδων

εἶεν· τόδ᾽ ἐστὶ τἀνδρὸς ἐκφανὲς τέκμαρ.

ἕπου δὲ μηνυτῆρος ἀφθέγκτου φραδαῖς.

τετραυματισμένον γὰρ ὡς κύων νεβρὸν
245

πρὸς αἷμα καὶ σταλαγμὸν ἐκμαστεύομεν.

πολλοῖς δὲ μόχθοις ἀνδροκμῆσι φυσιᾷ

σπλάγχνον· χθονὸς γὰρ πᾶς πεποίμανται τόπος,

ὑπέρ τε πόντον ἀπτέροις πωτήμασιν

ἦλθον διώκουσ', οὐδὲν ὑστέρα νεώς.
250

καὶ νῦν ὅδ᾽ ἐνθάδ᾽ ἐστί που καταπτακών.

ὀσμὴ βροτείων αἱμάτων με προςγελᾷ.

ΕΥΜΕΝΙΔΕΣ (OCR draft) Experimental (ΕΥΜΕΝΙΔΕΣ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 213 focus

ΑΠ.

Ἦ κάρτ᾽ ἄτιμα, καὶ παρ' οὐδὲν ἠργάσω ἠρκέσω,

Ἥρας Τελείας καὶ Διὸς πιστώματα·

Κύπρις δ' ἄτιμος τῷδ᾽ ἀπέρριπται λόγῳ,
215

ὅθεν βροτοῖσι γίγνεται τὰ φίλτατα·

εὐνὴ γὰρ ἀνδρὶ καὶ γυναικὶ μόρσιμος -μοι

ὅρκου 'στὶ μείζων τῇ δίκῃ φρουρουμένη.

Εἰ τοῖσιν οὖν κτείνουσιν ἀλλήλους χαλᾷς χαλᾶς

τὸ μὴ μέλεσθαι γενέσθαι μηδ' ἐποπτεύειν κότῳ,
220

οὔ φημ' Ὀρέστην σ' γ' ἐνδίκως ἐν δίκαις ἀνδρηλατεῖν·

τὰ μὲν γὰρ οἶδα οὔτοι κάρτα σ' ἐνθυμουμένην,

τὰ δ' ἐμφανῶς πράσσουσαν ἡσυχαίτερα -τέραν.

Δίκας δὲ Παλλὰς δ' ἐπάλλας δ᾽ ἐπ' ἄλλας τῶνδ' ἐποπτεύσει -εύει θεά.

ΧΟ.

Τὸν ἄνδρ' ἐκεῖνον οὔ τι μὴ λίπω λείπω ποτέ.
225

ΑΠ.

Σὺ δ᾽ οὖν δίωκε καὶ πόνον πλέον τίθου τίθει.

ΧΟ.

Τιμὰς σὺ μὴ σύντεμνε τὰς ἐμὰς λόγῳ.

ΑΠ.

Οὐδ' ἂν δεχοίμην ὥστ' ἔχειν τιμὰς σέθεν.

ΧΟ.

Μέγας γὰρ ἔμπας πὰρ Διὸς θρόνοις λέγῃ·

ἐγὼ δ', ἄγει γὰρ αἷμα μητρῷον, δίκας δίκης δίκη
230

μέτειμι τόνδε φῶτα κἀκκυνηγετῶ κἀκκυνηγέτης γ' ὡς κυν-.

ΑΠ.

Ἐγὼ δ' ἀρήξω τὸν ἱκέτην τε ῥύσομαι

δεινὴ γὰρ ἐν βροτοῖσι κἂν θεοῖς πέλει

τοῦ προστροπαίου μῆνις, εἰ προδῷ σφ' ἑκών.

ΕΥΜΕΝΙΔΕΣ

ΟΡ.

Ἄνασσ' ᾿Αθάνα, Λοξίου κελεύμασιν κελεύσμασιν
235

ἥκω, δέχου δὲ πρευμενῶς ἀλάστορα,

οὐ προστρόπαιον οὐδ᾽ ἀφοίβαντον χέρα,

ἀλλ᾽ ἀμβλὺς ἀμβλύν ἤδη προστετριμμένος -μένον τέ πως τε πρὸς τε πρός·

ἄλλοισιν οἴκοις καὶ πορεύμασιν -σι βροτῶν

ὁμοῖα χέρσον καὶ θάλασσαν ἐκπερῶν,
240

σῴζων σώζων τ' ἐφετμὰς Λοξίου χρηστηρίους

πρόσειμι δῶμα, καὶ βρέτας τὸ σόν, θεά,

αὐτοῦ φυλάσσων ἀναμένω τέλος δίκης.

ΧΟ.

Εἶἑν· τόδ' ἐστὶ τἀνδρὸς ἐκφανὲς τέκμαρ

ἕπου δὲ μηνυτῆρος μηνυτή... μηνυτῇσιν ἀφθέγκτου φραδαῖς·
245

τετραυματισμένον γὰρ ὡς κύων νεβρόν νεκρὸν

πρὸς αἷμα καὶ σταλαγμὸν ἐκματεύομεν ἐκμαστε.

Πολλοῖς δὲ μόχθοις ἀνδροκμῆσι -κμῇσι -κμοῖσι φυσιᾷ

σπλάγχνον· χθονὸς γὰρ πᾶς πεποίμανται τόπος,

ὑπέρ τε πόντον πόντου ἀπτέροις ποτήμασιν πωτ-
250

ἦλθον διώκουσ', οὐδὲν ὑστέρα νεώς.

Καὶ νῦν ὅδ᾽ ἐνθάδ' ἐστί που καταπτακών

ὀσμὴ βροτείων αἱμάτων με προσγελά.

Εὐμενίδες (OCR draft) Experimental (Εὐμενίδες. Arthur Sidgwick, 1887.) — 213 focus

ΑΠ.

ἢ κάρτ᾽ ἄτιμα καὶ παρ᾽ οὐδὲν εἰργάσω

Ἥρας Τελείας καὶ Διὸς πιστώματα·

Κύπρις δ᾽ ἄτιμος τῷδ᾽ ἀπέρριπται λόγῳ,
215

ὅθεν βροτοῖσι γίγνεται τὰ φίλτατα.

εὐνὴ γὰρ ἀνδρὶ καὶ γυναικὶ μόρσιμος

ὅρκου ᾿στὶ μείζων τῇ δίκῃ φρουρουμένη.

εἰ τοῖσιν οὖν κτείνουσιν ἀλλήλους χαλᾷς,

τὸ μὴ τίνεσθαι μηδ᾽ ἐποπτεύειν κότῳ,
220

οὔ φημ᾿ Ὀρέστην σ᾽ ἐνδίκως ἀνδρηλατεῖν.

τὰ μὲν γὰρ οἶδα κάρτα σ᾽ ἐνθυμουμένην,

τὰ δ᾽ ἐμφανῶς πράσσουσαν ἡσυχαιτέραν.

δίκας δὲ Παλλὰς τῶνδ᾽ ἐποπτεύσει θεά.

ΧΟ.

τὸν ἄνδρ᾽ ἐκεῖνον οὔ τι μὴ λίπω ποτέ.
225

ΑΠ.

σὺ δ᾽ οὖν δίωκε, καὶ πόνον πλέω τίθου.

ΧΟ.

τιμὰς σὺ μὴ ξύντεμνε τὰς ἐμὰς λόγῳ.

ΑΠ.

οὐδ᾽ ἂν δεχοίμην ὥστ᾽ ἔχειν τιμὰς σέθεν.

¹

ΧΟ.

μέγας γὰρ ἔμπας πὰρ Διὸς θρόνοις λέγει·

ἐγὼ δ᾽, ἄγει γὰρ αἷμα μητρῷον, δίκας
230

μέτειμι τόνδε φῶτα κἀκκυνηγετῶ.

ΑΠ.

ἐγὼ δ᾽ ἀρήξω, τὸν ἱκέτην τε ῥύσομαι·

δεινὴ γὰρ ἐν βροτοῖσι κὰν θεοῖς πέλει

τοῦ προστροπαίου μῆνις, εἰ προδῶ σφ᾽ ἑκών.

ΟΡ.

ἄνασσ᾽ Ἀθάνα, Λοξίου κελεύσμασιν
235

ἥκω, δέχου δὲ πρευμενῶς ἀλάστορα,

οὐ προστρόπαιον, οὐδ᾽ ἀφοίβαντον χέρα,

ἀλλ᾽ ἀμβλὺν ἤδη, προστετριμμένον τε πρὸς

ἄλλοισιν οἴκοις καὶ πορεύμασιν βροτῶν.

ὅμοια χέρσον καὶ θάλασσαν ἐκπερῶν,
240

σῴζων ἐφετμὰς Λοξίου χρηστηρίους

πρόσειμι δῶμα καὶ βρέτας τὸ σόν, θεά.

αὐτοῦ φυλάσσων ἀναμενῶ τέλος δίκης.

ΧΟ.

εἶεν· τόδ᾽ ἐστὶ τἀνδρὸς ἐκφανὲς τέκμαρ·

ἕπου δὲ μηνυτῆρος ἀφθέγκτου φραδαῖς.
245

τετραυματισμένον γὰρ ὡς κύων νεβρόν,

πρὸς αἷμα καὶ σταλαγμὸν ἐκματεύομεν.

πολλοῖς δὲ μόχθοις ἀνδροκμῆσι φυσιᾷ

σπλάγχνον· χθονὸς γὰρ πᾶς πεποίμανται τόπος,

ὑπέρ τε πόντον ἀπτέροις ποτήμασιν
250

ἦλθον διώκουσ᾽, οὐδὲν ὑστέρα νεώς.

καὶ νῦν ὅδ᾽ ἐνθάδ' ἐστί που καταπτακών·

ὀσμὴ βροτείων αἱμάτων με προσγελᾷ.

Εὐμενίδες (OCR draft) Experimental (Εὐμενίδες. N. Wecklein, 1885.) — 213 focus

ἢ κάρτ᾽ ἄτιμα καὶ παρ᾽ οὐδὲν ἠρκέσω

Ἥρας τελείας καὶ Διὸς πιστώματα·

Κύπρις δ᾽ ἄτιμος τῷδ᾽ ἀπέρριπται λόγῳ,
215

ὅθεν βροτοῖσι γίγνεται τὰ φίλτατα.

¹²³⁴⁵

⁶ εἰς εἷς εἰσ ὢν ὢν ὡσ τοσοῦτο τοσοῦτον ⁷ ⁸ ⁹ τί μήν τί (τί μή) τι δέκτωρ δ’ Ἔκτωρ M, in marg. ζτ οἶμαι δέκτωρ m. λοιδορεῖς λοιδορεῖσ (λo in ras. scripsit m) πρόσφορον πρόσφορο γυναικὸς γυναῖκας γυναικὸς αὐθέντης αὐθέντισ, ι in η mut. m. ἠρκέσω ἠρχέσω ex ἤρκεσεν et ᾐδέσω coaluit, quorum ἤρκεσεν praestat. γίγνεται γίνεται

ΑΠΟΛΛΩΝ

εὐνὴ γὰρ ἀνδρὶ καὶ γυναικὶ μόρσιμος

ὅρκου 'στὶ μείζων τῇ Δίκῃ φρουρουμένη.

εἰ τοῖσιν οὖν κτείνουσιν ἀλλήλους χαλᾷς

τὸ μὴ γενέσθαι μηδ᾽ ἐποπτεύειν κότῳ,
220

οὔ φημ᾽ Ὀρέστην σ᾽ ἐνδίκως ἀνδρηλατεῖν.

τὰ μὲν γὰρ οἶδα κάρτα σ᾿ ἐνθυμουμένην,

τὰ δ᾽ ἐμφανῶς πράσσουσαν ἡσυχαιτέραν.

δίκας δὲ Παλλὰς τῶνδ᾽ ἐποπτεύσει θεά.

ΧΟΡΟΣ

τὸν ἄνδρ᾽ ἐκεῖνον οὔ τι μὴ λίπω ποτέ.
225

ΑΠΟΛΛΩΝ

σὺ δ᾽ οὖν δίωκε καὶ πόνον πλέον τίθου.

ΧΟΡΟΣ

τιμὰς σὺ μὴ σύντεμνε τὰς ἐμὰς λόγῳ.

ΑΠΟΛΛΩΝ

οὐδ᾽ ἂν δεχοίμην ὥστ᾽ ἔχειν τιμὰς σέθεν.

ΧΟΡΟΣ

μέγας γὰρ ἔμπας πὰρ Διὸς θρόνοις λέγῃ.

ἐγὼ δ᾽, ἄγει γὰρ αἷμα μητρῷον, δίκας
230

μέτειμι τόνδε φῶτα κἀκκυνηγετῶ.

ΑΠΟΛΛΩΝ

ἐγὼ δ᾽, ἀρήξω τὸν ἱκέτην τε ῥύσομαι·

δεινὴ γὰρ ἐν βροτοῖσι κἂν θεοῖς πέλει

τοῦ προστροπαίου μῆνις, εἰ προδῶ σφ᾽ ἑκών.

ΟΡΕΣΤΗΣ

ἄνασσ᾽ Ἀθάνα, Λοξίου κελεύμασιν
235

¹⁰¹¹¹²

μόρσιμος μόρσιμος (μόρσιμοι superscr. ος) μόρσιμοι¹³ εἰ εἰ ἢ¹⁴ γενέσθαι τίνεσθαι μέλεσθαι ¹⁵¹⁶ σ᾽ γ᾽ πράσσουσαν πράσουσαν Μ, σ supra adscripsit m.¹⁷ δὲ Παλλὰς δὲ Παλλὰς δ᾽ ἐπάλλας et in marg. ζτ ¹⁸¹⁹ λίπω ποτέ λείπω *’ * ποτέ ²⁰ ²¹ ἄγει γὰρ αἷμα μητρῷον ἄγει μητρῷον ἄγειν · μητρώων κἀκκυνηγετῶ κἀκκυνηγετῶ κἀκκυνηγέτησ et in marg. ζτ κἂν θεοῖς κἂν θεοῖς κ᾽ ἀνθεοῖσι (κ' in ras.) εἰ προδῶ ὃς προδῷ κελεύμασιν κελεύμασι κελεύσμασιν

ΟΡΕΣΤΗΣ

ἥκω, δέχου δὲ πρευμενῶς ἀλάστορα,

οὐ προστρόπαιον οὐδ᾽ ἀφοίβαντον χέρα,

ἀλλ᾽ ἀμβλὺν ἤδη προστετριμμένον τε πρὸς

ἄλλοισιν οἴκοις καὶ πορεύμασιν βροτῶν,

ὅμοια χέρσον καὶ θάλασσαν ἐκπερῶν,
240

σῴζων ἐφετμὰς Λοξίου χρηστηρίους,

πρόσειμι δῶμα καὶ βρέτας τὸ σόν, θεά,

αὐτοῦ φυλάσσων ἀναμένω τέλος δίκης.

ΧΟΡΟΣ

εἶεν· τόδ᾽ ἐστὶ τἀνδρὸς ἐκφανὲς τέκμαρ.

ἕπου δὲ μηνυτῆρος ἀφθέγκτου φραδαῖς.
245

τετραυματισμένον γὰρ ὡς κύων νεβρὸν

πρὸς αἷμα καὶ σταλαγμὸν ἐκματεύομεν.

πολλοῖς δὲ μόχθοις ἀνδροκμῆσι φυσιᾷ

σπλάγχνον· χθονὸς γὰρ πᾶς πεποίμανται τόπος,

ὑπέρ τε πόντον ἀπτέροις ποτήμασιν
250

ἦλθον διώκουσ᾽, οὐδὲν ὑστέρα νεώς.

καὶ νῦν ὅδ᾽ ἐνθάδ᾽ ἐστί που καταπτακών·

²²²³²⁴²⁵²⁶²⁷²⁸²⁹³⁰

ἀμβλὺν ... προστετριμμένον ἀμβλὺς . . προστετριμμένος πορεύμασιν πορεύμασιν πορεύμασι ἀναμένω ἀναμένω ἀμμενῶ ³¹ νεβρὸν νεβρὸν νεκρὸν ἐκματεύομεν ἐκματεύομεν ἐκμαστεύομεν ποτήμασιν ποτήμασιν πωτήμασι Μ, πωτήμασιν m.

ΧΟΡΟΣ

ὀσμὴ βροτείων αἱμάτων με προσγελᾷ.

ΗΜΙΧΟΡΙΟΝ Α

Εὐμενίδες (OCR draft) Experimental (Εὐμενίδες. Martin L. West, 1990.) — 213 focus

ΑΠ.

ἦ κάρτ᾽ ἄτιμα καὶ παρ᾽ οὐδὲν ἠργάσω

Ἥρας τελείας καὶ Διὸς πιστώματα·

Κύπρις δ᾽ ἄτιμος τῶιδ᾽ ἀπέρριπται λόγωι,
215

ὅθεν βροτοῖσι γίγνεται τὰ φίλτατα.

εὐνὴ γὰρ ἀνδρὶ καὶ γυναικὶ μόρσιμος

ὅρκου ’στί μείζων, τῆι δίκηι φρουρουμένη.

ΑΠ.

εἰ τοῖσιν οὖν κτείνουσιν ἀλλήλους χαλᾶις

τὸ μὴ τίνεσθαι μηδ᾽ ἐποπτεύειν κότωι,
220

οὔ φημ᾽ Ὀρέστην σ᾽ ἐνδίκως ἀνδρηλατεῖν·

τὰ μὲν γὰρ οἶδα κάρτά σ᾽ ἐνθυμουμένην,

τὰ δ᾽ ἐμφανῶς πράσσουσαν ἡσυχαίτερα.

δίκας δὲ Παλλὰς τῶνδ᾽ ἐποπτεύσει θεά.

ΧΟ.

τὸν ἄνδρ᾽ ἐκεῖνον οὔ τι μὴ λίπω ποτέ.
225

ΑΠ.

σὺ δ᾽ οὖν δίωχε καὶ πόνον πλείω τίθου.

ΧΟ.

τιμὰς σὺ μὴ ξύντεμνε τὰς ἐμὰς λόγωι.

ΑΠ.

οὐδ᾽ ἂν δεχοίμην ὥστ᾽ ἔχειν τιμὰς σέθεν.

ΧΟ.

μέγας γὰρ ἔμπας πὰρ Διὸς θρόνοις λέγηι.

ἐγὼ δ᾽, ἄγει γὰρ αἷμα μητρῶιον, δίκας
230

μέτειμι τόνδε φῶτα κἀκκυνηγέσω.

ΑΠ.

ἐγὼ δ᾽ ἀρήξω τὸν ἱκέτην τε ῥύσομαι·

δεινὴ γὰρ ἐν βροτοῖσι κἀν θεοῖς πέλει

τοῦ προστροπαίου μῆνις, εἰ προδῶι σφ᾽ ἑκών.

ΟΡ.

ἄνασσ᾽ Ἀθάνα, Λοξίου κελεύμασιν
235

ἥκω· δέχου δὲ πρευμενῶς ἀλάστορα,

οὐ προστρόπαιον οὐδ᾽ ἀφοίβαντον χέρα,

ἀλλ᾽ ἀμβλὺν ἤδη προστετριμμένον τε πρὸς

ἄλλοισιν οἴκοις καὶ πορεύμασιν βροτῶν.

ὅμοια χέρσον καὶ θάλασσαν ἐκπερῶν,
240

σώιζων ἐφετμὰς Λοξίου χρηστηρίους,

πρόσειμι δῶμα καὶ βρέτας τὸ σὸν θεά·

αὐτοῦ φυλάσσων ἀναμενῶ τέλος δίκης.

ΧΟ.

εἶεν· τόδ᾽ ἐστὶ τἀνδρὸς ἐκφανὲς τέκμαρ·

ἕπου δὲ μηνυτῆρος ἀφθέγκτου φραδαῖς·
245

τετραυματισμένον γὰρ ὡς κύων νεβρόν

πρὸς αἷμα καὶ σταλαγμὸν ἐκμαστεύομεν.

πολλοῖς δὲ μόχθοις ἀνδροκμῆσι φυσιᾶι

σπλάγχνον· χθονὸς γὰρ πᾶς πεποίμανται τόπος,

ὑπέρ τε πόντον ἀπτέροις ποτήμασιν
250

ἦλθον διώκουσ᾽ οὐδὲν ὑστέρα νεώς.

καὶ νῦν ὅδ᾽ ἐνθάδ᾽ ἐστί που καταπταχών·

³⁴⁵

ὀσμὴ βροτείων αἱμάτων με προσγελᾶι.

Aeschyli Eumenides (OCR draft) Experimental (Aeschyli Eumenides. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 213 focus

ΑΠ.

Ἥρας τελείας καὶ Διὸς πιστώματα·
215

Κύπρις δ᾽ ἄτιμος τῶιδ᾽ ἀπέρριπται λόγωι,

ὅθεν βροτοῖσι γίγνεται τὰ φίλτατα.

εὐνὴ γὰρ ἀνδρὶ καὶ γυναικὶ μόρσιμος

ὅρκου ᾿στὶ μείζων τῆι δίκηι φρουρουμένη.

εἰ τοῖσιν οὖν κτείνουσιν ἀλλήλους χαλᾶις
220

τὸ μὴ τίνεσθαι μηδ᾽ ἐποπτεύειν κότωι,

οὔ φημ’ Ορέστην σ’ ἐνδίκως ἀνδρηλατεῖν.

τὰ μὲν γὰρ οἶδα κάρτα σ’ ἐνθυμουμένην,

τὰ δ᾽ ἐμφανῶς πράσσουσιν ἡσυχαιτέραν.

δίκας δὲ Παλλὰς τῶνδ᾽ ἐποπτεύσει θεά.
225

ΧΟ.

τὸν ἄνδρ᾽ ἐκεῖνον οὔ τι μὴ λίπω ποτέ.
225

ΑΠ.

σὺ δ᾽ οὖν δίωκε καὶ πόνον πλείω τίθου.

ΧΟ.

τιμὰς σὺ μὴ σύντεμνε τὰς ἐμὰς λόγωι.

ΑΠ.

οὐδ᾽ ἂν δεχοίμην ὥστ᾽ ἔχειν τιμὰς σέθεν.

Apparatus Criticus

πρᾶξαι πέμψαι¹ τί μή; τί μή τί μήν² δέκτωρ δ᾽ ἕκτωρ οἶμαι δέκτωρ δῆτα τάσδε δῆτα τοῦτο πρόσφοροι πρόσφορoν ³ τί γὰρ τίς γάρ corr. M2 ex Σ νοσφíσηι νοσφίσει Ἥρας τελείας καὶ Διὸς πιστώματα ἢ κάρτ᾽ ἄτιμα καὶ παρ᾽ οὐδὲn ἡγέσω⁴ γίγνεται γίνεται μόρσιμος μόρσιμοι ὅρκου ᾿στὶ ὅρκου ’σ τι ὅ. τε εἰ ἤ τίνεσθαι γενέσθαι⁵ ἐνδίκως ἐνδίκαις ⁶ σ’ σ’ γ’ om. οἶδα οἶδα οὔτοι πράσσουσιν πράσσουσαν δίκας δὲ Παλλὰς δ’ ἐπ’ ἄλλας ἐποπτεύσει ἐποπτεύει λίπω λείπω ποτέ πώποτε πλείω πλέον τίθου τίθει v. l. (hic c. gl. ποίει)

ΧΟ.

μέγας γὰρ ἔμπας παρ Διὸς θρόνοις λέγηι.

ἐγὼ δ’, ἄγει γὰρ αἷμα μητρῶιον, δίκας
230

μέτειμι τόνδε φώτα κἀκκυνηγετῶ.

ΑΠ.

ἐγὼ δ’ ἀρήξω τὸν ἱκέτην τε ῥύσομαι·

δεινὴ γὰρ ἐν βροτοῖσι κἀν θεοῖς πέλει

τοῦ προστροπαίου μῆνις, εἰ προδῶι σφ’ ἑκών.

ΟΡΕΣΤΗΣ

ἄνασσ’ ᾿Αθάνα, Λοξίου κελεύμασιν
235

ἥκω, δέχου δὲ πρευμενῶς ἀλάστορα

οὐ προστρόπαιον οὐδ᾽ ἀφοίβαντον χέρα,

ἀλλ’ ἀμβλὺς ἤδη προστετριμμένος τ’ ἐγώ

ἄλλοισιν οἴκοις καὶ πορεύμασιν βροτῶν,

ὅμοια χέρσον καὶ θάλασσαν ἐκπερῶν.
240

σώιζων δ’ ἐφετμὰς Λοξίου χρηστηρίους

πρόσειμι δῶμα, καὶ βρέτας τὸ σόν, θεά,

αὐτοῦ φυλάσσων ἀναμένω τέλος δίκης.

ΧΟΡΟΣ

εἶὲν· τόδ᾽ ἐστὶ τἀνδρὸς ἐκφανὲς τέκμαρ.

ἕπου δὲ μηνυτῆρος ἀφθέγκτου φραδαῖς.
245

τετραυματισμένον γὰρ ὡς κύων νεβρόν

πρὸς αἷμα καὶ σταλαγμὸν ἐκματεύομεν.

πολλοῖς δὲ μόχθοις ἀνδροκμῆσι φυσιᾶι

σπλάγχνον· χθονὸς γὰρ πᾶς πεποίμανται τόπος,

ὑπέρ τε πόντον ἀπτέροις πωτήμασιν
250

Actio:

231 exit chorus 234 clauduntur valvae. scaena ita mutatur, ut templum iam videri possit Minervae esse, in orchestra autem Palladium erigitur. quibus perfectis incedit Orestes eodem quo antea ornatu, atque postquam deam adlocutus est ad Palladium considit.

244 dum chorus vestigia profugi circumspiciens ingreditur, coryphaeus iambos recitat. deinde cantat chorus vel potius coryphaeus (τὸ αὐτὸν πρόσωπόν ἐστι Σ 254; sed ad notam chori) ceteris furiis huc illuc discurrentibus, deinde Orestam circumsilientibus.

Apparatus Criticus

ἄγει ἄγειν μητρῶιον μητρώιων δίκας δίκη v. l. δίκης κἀκκυνηγετῶ κἀκκυνηγέτης γ’ ὡς κ. corr. Erfurdt θεοῖς θεοῖσι προδῶι⁷ κελεύμασιν κελεύσμασι⁸ ἀμβλὺς ἀμβλὺν προστετριμμένος προστετριμμένον δ’ δ’ τ’ om. πρόσειμι δὲ πρός⁹ εἶὲν sic recte M μηνυτῆρος μηνυτήρος μηνυτή μηνυτῇσιν νεβρόν νεκρόν ἐκματεύομεν ἐκμαστεύομεν πόντον πόντον πωτήμασιν¹⁰

ΧΟ.

ἦλθον διώκουσ᾽, οὐδὲν ὑστέρα νεώς.

καὶ νῦν ὅδ᾽ ἐνθάδ᾽ ἐστί που καταπτακών.

ὀσμὴ βροτείων αἱμάτων με προσγελᾶι.

Εὐμενίδες (OCR draft) Experimental (Greek text of Aeschylus' Eumenides, edited by F. A. Paley, 1885.) — 213 focus

ἢ κάρτ᾽ ἄτιμα καὶ παρ᾿ οὐδὲν εἰργάσω

Ἥρας Τελείας καὶ Διὸς πιστώματα·
205

Κύπρις δ᾽ ἄτιμος τῷδ᾽ ἀπέρριπται λόγῳ,

ὅθεν βροτοῖσι γίγνεται τὰ φίλτατα.

εὐνὴ γὰρ ἀνδρὶ καὶ γυναικὶ μορσίμη

ὅρκου ἐστὶ μείζων τῇ δίκῃ φρουρουμένη.

εἰ τοῖσιν οὖν κτείνουσιν ἀλλήλους χαλᾷς,
210

τὸ μὴ γενέσθαι μηδ᾽ ἐποπτεύειν κότῳ,

οὔ φημ᾽ Ὀρέστην σ᾽ ἐνδίκως ἀνδρηλατεῖν.

τὰ μὲν γὰρ οἶδα κάρτα σ᾽ ἐνθυμουμένην,

τὰ δ᾽ ἐμφανῶς πράσσουσαν ἡσυχαιτέραν.

δίκας δὲ Παλλὰς τῶνδ᾽ ἐποπτεύσει θεά.
215

Χορός

τὸν ἄνδρ᾽ ἐκεῖνον οὐ τι μὴ λίπω ποτέ.

Ἀπόλλων

σὺ δ᾽ οὖν δίωκε, καὶ πόνον πλέον τίθου.

Χορός

τιμὰς σὺ μὴ ξύντεμνε τὰς ἐμὰς λόγῳ.

Ἀπόλλων

οὐδ᾽ ἂν δεχοίμην ὥστ᾽ ἔχειν τιμὰς σέθεν.

Χορός

μέγας γὰρ ἔμπας πὰρ Διὸς θρόνοις λέγει·
220

ἐγὼ δ᾽, ἄγει γὰρ αἷμα μητρῷον, δίκας

μέτειμι τόνδε φῶτα, κἀκκυνηγετῶ.

Ἀπόλλων

ἐγὼ δ᾽ ἀρήξω, τὸν ἱκέτην τε ῥύσομαι·

δεινὴ γὰρ ἐν βροτοῖσι κάν θεοῖς πέλει

τοῦ προστροπαίου μῆνις, εἰ προδῶ σφ᾽ ἑκών.
225

Ὀρέστης

ἄνασσ᾽ ᾿Αθάνα, Λοξίου κελεύσμασιν

ἥκω, δέχου δὲ πρευμενῶς ἀλάστορα,

οὐ προστρόπαιον, οὐδ᾽ ἀφοίβαντον χέρα,

ἀλλ᾽ ἀμβλὺς ἤδη, προστετριμμένος τε πρὸς

ἄλλοισιν οἴκοις καὶ πορεύμασιν βροτῶν,
230

ὅμοια χέρσον καὶ θάλασσαν ἐκπερῶν,

σώζων ἐφετμὰς Λοξίου χρηστηρίους

πρόσειμι δῶμα καὶ βρέτας τὸ σὸν, θεά.

αὐτοῦ φυλάσσων ἀναμένω τέλος δίκης.

Χορός

εἶεν· τόδ᾽ ἐστὶ τἀνδρὸς ἐκφανὲς τέκμαρ·
235

ἕπου δὲ μηνυτῆρος ἀφθέγκτου φραδαῖς.

τετραυματισμένον γὰρ ὡς κύων νεβρὸν,

πρὸς αἷμα καὶ σταλαγμὸν ἐκμαστεύομεν.

πολλοῖς δὲ μόχθοις ἀνδροκμῆσι φυσιᾷ

σπλάγχνον· χθονὸς γὰρ πᾶς πεποίμανται τόπος,
240

ὑπέρ τε πόντον ἀπτέροις πωτήμασιν

ἦλθον διώκουσ᾽, οὐδὲν ὑστέρα νεώς.

καὶ νῦν ὅδ᾽ ἐνθάδ᾽ ἐστί που καταπτακών·

ὀσμὴ βροτείων αἱμάτων με προσγελᾷ.

Εὐμενίδες (OCR draft) Experimental (Greek text of Aeschylus' Eumenides, edited by Friedrich Blass, 1907.) — 213 focus

ᾖ κάρτ᾽ ἄτιμα καὶ παρ᾽ οὐδὲν ἦρκας ὣς

Ήρας τελείας καὶ Διὸς πιστώματα.

Κύπρις δ᾽ ἄτιμος τῶιδ᾽ ἀπέρριπται λόγωι,
215

ὅθεν βροτοῖσι γίγνεται τὰ φίλτατα.

εὐνὴ γὰρ ἀνδρὶ καὶ γυναικὶ μόρσιμος

ὅρκου ᾿στὶ μείζων τῆι δίκηι φρουρουμένη.

εἰ τοῖσιν οὖν κτείνουσιν ἀλλήλους χαλᾶις

τὸ μὴ τίνεσθαι μηδ᾽ ἐποπτεύειν κότωι,
220

οὔ φημ᾽ Ὀρέστην σ᾽ ἐνδίκως ἀνδρηλατεῖν.

τὸ μὲν γὰρ οἶδα κάρτα σ᾽ ἐνθυμουμένην,

τὰ δ᾽ ἐμφανῶς πράσσουσαν ἡσυχαιτέραι.

δίκας δὲ Παλλὰς τῶνδ᾽ ἐποπτεύσει θεά.

Χορός

τὸν ἄνδρ᾽ ἐκεῖνον οὐ τι μὴ λίπω ποτέ.
225

Ἀπόλλων

σὺ δ᾽ οὖν δίωκε καὶ πόνον πλείω τίθου.

Χορός

τιμὰς σὺ μὴ σύντεμνε τὰς ἐμὰς λόγωι.

Ἀπόλλων

οὐδ᾽ ἂν δεχοίμην ὥστ᾽ ἔχειν τιμὰς σέθεν.

Χορός

μέγας γὰρ ἔμπας πὰρ Διὸς θρόνοις λέγηι·

ἐγὼ δ᾽, ἄγει γὰρ αἷμα μητρῶιον, δίκας
230

μέτειμι τόνδε φῶτα κἀκκυνηγετῶ.

Ἀπόλλων

ἐγὼ δ᾽ ἀρήξω τὸν ἱκέτην τε ῥύσομαι·

δεινὴ γὰρ ἐν βροτοῖσι κάν θεοῖς πέλει

τοῦ προστροπαίου μῆνις, εἰ προδῶι σφ᾽ ἑκών.

Ὀρέστης

ἄνασσ᾽ Ἀθάνα, Λοξίου κελεύμασιν
235

ἥκω, δέχου δὲ πρευμενῶς ἀλάστορα,

οὐ προστρόπαιον οὐδ᾽ ἀφοίβαντον χέρα,

ἀλλ᾽ ἀμβλὺς ἤδη προστετριμμένος τε πρὸς

ἄλλοισιν οἴκοις καὶ πορεύμασιν βροτῶν,

ὅμοια χέρσον καὶ θάλασσαν ἐκπερῶν,
240

σώιζων ἐφετμὰς Λοξίου χρηστηρίους,

πρόσειμι δῶμα καὶ βρέτας τὸ σόν, θεά,

αὐτοῦ φυλάσσων ἀναμένω τέλος δίκης.

Χορός

εἶὲν· τόδ᾽ ἐστὶ τἀνδρὸς ἐκφανὲς τέκμαρ.

ἕπου δὲ μηνυτῆρος ἀφθέγκτου φραδαῖς.
245

τετραυματισμένον γὰρ ὡς κύων νεβρὸν

πρὸς αἷμα καὶ σταλαγμὸν ἐκματεύομεν.

πολλοῖς δὲ μόχθοις ἀνδροκμῆσι φυσιᾶι

σπλάγχνον· χθονὸς γὰρ πᾶς πεποίμανται τόπος,

ὑπέρ τε πόντον ἀπτέροις ποτήμασιν
250

ἦλθον διώκουσ᾽, οὐδὲν ὑστέρα νεώς.

καὶ νῦν ὅδ᾽ ἐνθάδ᾽ ἐστί που καταπτακών.

ὀσμὴ βροτείων αἱμάτων με προσγελᾶι.

Translations (10)

Eumenides Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926. (Modernized by Perseus.)) — 178-295 focus

Enters from the inner sanctuary.

Apollo

Out, I order you! Go away from this house at once,

leave my prophetic sanctuary, so that you may not be struck by a winged glistening snake¹ shot forth from a golden bow-string, and painfully release black foam, vomiting the clots of blood you have drained from mortals.
180

It is not right for you to approach this house; no, your place is where the punishments are beheading, gouging out of eyes, cutting of throats, and where young men’s virility is ruined by destruction of seed; where there is mutilation and stoning, and where those who are impaled beneath their spine moan long and piteously.
185

Do you hear what sort of feast is your delight? You are detested by the gods for it. The whole fashion of your form sets it forth. Creatures like you should live in the den of a blood-drinking lion, and not inflict pollution
190

on all near you in this oracular shrine. Be gone, you goats without a herdsman! No god loves such a flock.
195

Chorus

Lord Apollo, hear our reply in turn. You yourself are not partially guilty of this deed;

you alone have done it all, and are wholly guilty.
200

Apollo

What do you mean? Draw out the length of your speech this much.

Chorus

Through your oracle, you directed the stranger to kill his mother.

Apollo

Through my oracle, I directed him to exact vengeance for his father. What of it?

Chorus

And then you agreed to take the fresh blood on yourself.

Apollo

And I ordered him to turn for expiation to this house.
205

Chorus

And do you then rebuke us, the ones who escorted him here?

Apollo

Yes, for you are not fit to approach this house.

Chorus

But this has been assigned to us—

Apollo

What is this office of yours? Boast of your fine privilege!

Chorus

We drive matricides from their homes.
210

Apollo

But what about a wife who kills her husband?

Chorus

That would not be murder of a relative by blood.

213

Apollo

Then truly you dishonor and bring to nothing the pledges of Hera, the Fulfiller, and Zeus.²

Cypris too is cast aside, dishonored by this argument, and from her come the dearest things for mortals. For marriage ordained by fate for a man and a woman is greater than an oath and guarded by Justice. If, then, one should kill the other and you are so lenient
215

as not to punish or visit them with anger, I claim that you unjustly banish Orestes from his home. For I see you taking the one cause very much to heart, but clearly acting more leniently about the other. But the goddess Pallas will oversee the pleadings in this case.
220

Chorus

I will never, never leave that man!
225

Apollo

Pursue him then and get more trouble for yourself.

Chorus

Do not cut short my privileges by your words.

Apollo

I would not take your privileges as a gift.

Chorus

No, for in any case you are called great at the throne of Zeus.

But as for me—since a mother’s blood leads me, I will pursue my case against this man and I will hunt him down. Exeunt.
230

Apollo

And I will aid my suppliant and rescue him! For the wrath of the one who seeks purification is terrible among mortals and gods, if I intentionally abandon him. Enters the Sanctuary.

The scene changes to Athens , before the temple of Athena. Enter Hermes with Orestes, who embraces the ancient image of the goddess.

Orestes

Lady Athena, at Loxias’ command I have come. Receive kindly an accursed wretch, not one who seeks purification, or with unclean hand, but with my guilt’s edge already blunted and worn away at other homes and in the travelled paths of men.
235

Going over land and sea alike, keeping the commands of Loxias’ oracle, I now approach your house and image, goddess. Here I will keep watch and await the result of my trial.
240

The Furies enter dispersedly, hunting Orestes’ trail by scent.

Chorus

Aha! This is a clear sign of the man. Follow the hints of a voiceless informer. For as a hound tracks a wounded fawn, so we track him by the drops of blood. My lungs pant from many tiring struggles, for I have roamed over the whole earth,
245

and I have come over the sea in wingless flight, pursuing him, no slower than a ship. And now he is here somewhere, cowering. The smell of human blood gives me a smiling welcome.
250

254

Look! Look again!

Look everywhere, so that the matricide will not escape by secret flight, with his debt unpaid!
Yes, here he is again with a defense; his arms twisted around the image of the immortal goddess,
255

he wishes to be tried for his debt.³
But that is not possible; a mother’s blood upon the earth is hard to recover—alas, the liquid poured on the ground is gone.
But you must allow me in return to suck
260

the red blood from your living limbs. May I feed on you—a gruesome drink!
I will wither you alive and drag you down, so that you pay atonement for your murdered mother’s agony.
And you will see any other mortal who has sinned by not honoring
265

a god or a stranger or dear parents, each having a just punishment.
For Hades is mighty in holding mortals to account under the earth,
270

and he observes all things and within his mind inscribes them.
275

276

Orestes

Taught by misery, I know many purification rituals, and I know where it is right to speak and equally to be silent; and in this case, I have been ordered to speak by a wise teacher.

For the blood is slumbering and fading from my hand, the pollution of matricide is washed away; while it was still fresh, it was driven away at the hearth of the god Phoebus by purifying sacrifices of swine. It would be a long story to tell from the beginning,
280

how many people I have visited, with no harm from association with me. Time purges all things, aging with them.
So now with a pure mouth I piously invoke Athena, lady of this land, to come to my aid. Without the spear,
285

she will win me and my land and the Argive people as faithful and true allies for all time. But whether in some region of the Libyan land, near the waters of Triton, her native stream, she is in action or at rest,⁴
290

aiding those whom she loves, or whether, like a bold marshal, she is surveying the Phlegraean ⁵ plain, oh, let her come—as a goddess, she hears even from far away—to be my deliverer from distress!
295

The Eumenides (OCR draft) Experimental (The Eumenides. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 213 focus

Certainly, the nuptial troth, pledged under connubial Juno and Jove, would be altogether without honour, and would avail nothing. But Venus is cast away, dishonoured, by these words, whence arise to mortals the dearest joys. For the bed is appointed by fate to man and woman, and is greater than an oath, when guarded with justice. If, therefore, you are gentle to those who slay each other, so that it comes to pass that you do not even regard them with anger; I say that you unjustly drive Orestes into exile: for I know that you are exceedingly wroth at the one party, but manifestly treating the other more quietly. But the goddess Pallas shall regard the justice of these things.

CHORUS

That man never, in any respect, will I abandon.

APOLLO

Do you then pursue, and take to yourself more toil.

CHORUS

Do not you detract from my honours by your words.

APOLLO

I would not receive your honours, so as to possess them.

CHORUS

For, altogether you are called great at the throne of Jove. But I (for a mother's blood brings on punishment) will pursue this man, a huntress Fury.

APOLLO

But I will aid, and deliver the suppliant: for dreadful among mortals and among gods, is the wrath of a suppliant, if willingly I should forsake him.

ORESTES

3

Queen Minerva, by the commands of Apollo I am come, but do thou receive propitiously accused of crime, not one now stained with guilt nor impure in hand, but now blunted 1

, worn away before this time, in others' abodes and paths of mortals. Passing over sea and land alike, observing the oracular injunctions of Loxias, I approach thine abode and image, goddess. Here, keeping my station, will I await the event of justice (or, judgment).

CHORUS

Ho! this is the clear sign of the man, but follow the counsels of the voiceless informer. For as a dog chases the wounded hind, we trace out him by bloody drops 2

. But with many deadly toils my bowels pant; for every place of earth has been traversed, and over the sea by wingless flight have I come, pursuing, no way inferior to a ship. And now he is crouching somewhere here: the smell of human blood delights me.

LES EUMÉNIDES (OCR draft) Experimental (LES EUMÉNIDES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 213 focus

tu mets donc bien bas — tu réduis à rien ! — un pacte dont les garants sont Zeus et Héra,
déesse de l'hymen. Et Cypris, ton bel argument la rejette avec dédain, elle à qui les mortels doivent leurs plus douces joies ! La couche nuptiale où le Destin unit l'homme et la femme est sous la sauvegarde d'un droit plus puissant que celui du serment. Si ta faiblesse est telle pour ceux
qui s'entretuent que tu ne leur accordes ni pensée ni regard de courroux, moi, je déclare inique ta poursuite d'Oreste, puisque, à côté de crimes que tu prends tant à cœur, il en est donc d'autres dont tu es clairement moins pressée de tirer vengeance. Pallas appréciera les droits des deux parties.

LE CORYPHÉE.

Ne crois pas que jamais je renonce à ma proie.

APOLLON.

Poursuis-la donc; ajoute encore à tes fatigues.

LE CORYPHÉE.

Ne prétends pas d'un mot abolir mes honneurs.

APOLLON.

Ce sont là des honneurs dont je ne voudrais pas!

LE CORYPHÉE.

Tu jouis bien de ta puissance, assis
aux côtés de Zeus : moi — le sang d'une mère me pousse — je poursuivrai cet homme comme un chien à la piste.

APOLLON.

Et moi, je défendrai, je sauverai celui qui m'implora. Terrible pour les dieux comme pour les mortels est le courroux du suppliant contre celui qui l'a sciemment trahi.

Le Chœur sort par la gauche. La porte du temple se referme sur Apollon. LES EUMÉNIDES La scène change. C'est maintenant l'Acropole d'Athènes. Dans l'Orchestre, en avant d'un temple, une statue d'Athéna. Oreste entre en courant par la gauche et se jette aux pieds de la statue.

ORESTE.

Souveraine Athéna, c'est sur l'ordre de Loxias que je suis ici : accueille le maudit avec bienveil- lance. Ce n'est plus un suppliant aux mains impures: ma souillure s'est émoussée, s'est usée au contact des hommes qui m'ont reçu à leur foyer ou rencontré sur les chemins,
dans ma course à travers la terre et la mer. Docile aux commandements prophétiques de Loxias, j'arrive à ton sanctuaire et, attaché, déesse, à ton image, j'attends ici l'arrêt de la justice.

Le Chœur entre par la gauche.

LE CORYPHÉE.

Bien! voici un clair indice: obéis aux avis de ce dénonciateur muet. Comme un chien un faon blessé, nous suivons l'homme à la piste du sang qu'il perd goutte à goutte... Mais, sous tant de fatigues, mes membres sont brisés, mon sein est haletant. Il n'est point de lieu sur la terre où n'ait passé mon troupeau. Attachée à sa poursuite,
j'ai volé, sans ailes, par-dessus les flots, aussi vite qu'aucun navire. Cette fois, il est ici tapi quelque part : l'odeur du sang humain me rit

The Furies (OCR draft) Experimental (The Furies. Robert Potter, 1779.) — 213 focus

The ſacred pledges of connubial Juno

And Jove haſt thou diſparag'd, ſet at nought;

And Venus is diſparag'd by thy words,

From whom the dearest joys, that ſweeten life,

Ariſe; for hallow'd is the nuptial bed,

245

Of deeper ſanctity than oaths, and guarded

By justice. If to those, whoſe mutual rage

Bathes in each others' blood, thy chaſt'ning hand

Is gentle; if thine eye looks milder on them,

Nor flames with wrath; unjustly does thy vengeance

250

Purſue Oreſtes; ſuch I now behold

Thy threat'ning mien, to others more benign.

But Pallas, righteous queen, ſhall judge this cauſe.

CHORUS.

But never, never will I quit this man.

APOLLO.

Purſue him then; to toil add fruitless toil.
255

CHORUS.

Think not thy words ſhall make my rage relent.

APOLLO.

Shall thy rage touch him? No; I brook it not.

CHORUS.

At Jove's high throne thou art reputed great:

Yet, ſince a mother's blood calls loud for vengeance,

My keen purſuit ſhall trace him ſtep by ſtep.
260

APOLLO.

To me his vows are paid; I will aſſiſt,

And ſet him free: for dreadful were the wrath

'Mongſt Gods and men, ſhou'd I betray my ſuppliant.

CHORUS.

Theſe toils oppreſs me, as with breathless haſte

I urge the keen purſuit: o'er the long tract
265

Of continent, and o'er th' extended ocean,

Swift as the flying ſhip I hold my courſe,

Tho' on no pennons born.

ORESTES.

Hither, divine Minerva, by the mandate

Of Phœbus am I come. Propitious pow'r,
270

Receive me by the Furies' tort'ring rage

Purſued, no vile unhallow'd wretch, nor ſtain'd

With guilty blood, but worn with toil, and ſpent

With many' a painful ſtep to other ſhrines,

And in the paths of men. By land, by ſea
275

Wearied alike, obedient to the voice,

The oracles of Phœbus, I approach

Thy ſhrine, thy ſtatue, Goddess; here to fix

My ſtand, till judgment ſhall decide my cauſe.

CHORUS.

There, there he ſtands,
280

His speed outſtripping mine. Have I then found thee?

With joy I ſnuff the ſcent of human blood.

Take heed, take heed; keep careful watch not let

This murderer of his mother once more 'ſcape,

By ſecret flight, your vengeance: trembling, weak,
285

He hangs upon the image of the Goddess,

And wishes to be clear'd of his baſe deeds.

Eschilo, Le Eumenidi: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, Le Eumenidi: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 213 focus

Priva è d'onore, è nulla già la fede

di Giove e d'Era pronuba!

Bandita

va per i detti tuoi, spregiata Cipride,

245

onde hanno ogni maggior dolcezza gli uomini:

ché il sacro letto cui Giustizia vigila,

per la donna, per l'uom, val piú che giuro.

Ora, se tanto indulgi a chi die' morte

al suo consorte, che tu non lo vendichi.

250

che all'ira tua non la fai segno, io dico

che non a dritto Oreste ora perseguiti.

Ché tu per uno scempio assai t'adiri,

per l'altro sei palesemente mite.

Ma ciò ch'è giusto, vedrà bene Pallade!

255

CORIFEA

Mai non sarà che di cacciarlo io resti!

APOLLO

Caccialo! Aggiungi travaglio a travaglio.

CORIFEA

Non scemar, coi tuoi detti, il mio diritto!

APOLLO

Godere i tuoi diritti, io non vorrei !

CORIFEA

Grande sei tu, tu presso a Giove siedi.
260

Ma la materna strage grida, e insegue

come un cane, quest'uomo, a la vendetta.

APOLLO

Ed io proteggo, io farò salvo il supplice!

Su l'uom, sul Nume che tradisce un supplice,

né v'è costretto, incombe alta vendetta.
265

¹ SECONDA PARTE²

ORESTE

Atena Dea, per gli ordini di Febo

giungo: il fuggiasco accogli tu benevola:

ch'io non impuro, né con le man' sozze,

ma innocuo già, purificato già

in altre case, in altri umani tramiti,
270

attraversando e terre e mari, docile

ai fatidici mòniti d'Apollo,

giungo al tuo tempio; e al simulacro tuo

strettomi, aspetto dal giudizio il fine.

FURIA I

Ecco! Un palese indizio del fuggiasco.
275

Segui le tracce della muta guida !

FURIA II

Come canea su ferito cerbiatto

moviamo dietro le stille di sangue.

FURIA III

Seguir quest'uomo assai mi fiacca; ed ansima

il mio polmone: ch'errai della terra
280

per ogni luogo, lo cercai, volando

sul mar, senz'ali, al par di nave rapida.

FURIA IV

Ed ora, certo, egli è nascosto qui:

ché mi conforta odor d'umano sangue.

FURIA I

Aeschylus, Eumenides: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Eumenides: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 213 focus

Certè admodum iniuria affecit et præter nihil ſuſcit

Junonis perfectæ & Iouis approbationes.

Venus ignominioſa hoc proiecta est ſermone

Vnde mortalibus fiunt amicitiæ.

Cubile uiro & mulieri fatale,

215

Iuſiurandi iuſticia cuſtoditum manus.

Certè laxationibus mutuis occidunt,

Hoc non fieri neq; æstimare ira.

Non dico Oreſtem te iuſtè perſequi.

Hæc maniſeſtè ſcio, te admodum iratam eſse,
220

Hæc maniſeſtè agentem quietiorem.

Pænas uerò alias uidebis horum dea.

Eu.

Illum uirum nunquam relinquam.

Ap.

Tu uerò perſequere, plus laboris fac.

Eu.

Tu ne pœnas meas amputa uerbis?
225

Ap.

Nunquam ſuſciperem ut haberet pœnas à te.

Eu.

Magnus tamen apud ſedes Iouis diceris.

Ego uerò, (ducit enim pœnas maternus ſanguis)

Dimito uirum uenatrix.

Ap.

Ego uerò iuuabo, ſupplicemq; liberabo.
230

Grauis enim in hominibus & dijs eſt

Parricidæ ira, ſi prodidero ipſum uolens.

Ore.

Regina Minerua, Loxiæ iuſsu

Venio, ſuſcipe uerò propiciè exulem,

Non parricidam, neq; maculantem manum,
235

Sed languidum iam, expulſum ab

Alijs domibus, & aditibus hominum.

Similiter mare & terram tranſiens,

Seruans mandata Loxiæ fatidica,

Adſum domi, & statuam tuam ò dea
240

Cuſtodiens, expecto finem pœnæ.

Eu.

Esto. hoc uerò est uiri manifestum ſignum.

Sequere delatorem mutum conſilijs,

Vulneratum enim tanquam canis, mortuum

Ad ſanguinem & guttam requirimus,
245

Multis doloribus magnanima natura

Viſcus, terræ uerò omnis alluitur locus,

A ponto potu carenti alis

Veni perſequens nihil posterior naui.

Et nunc iſte hic est celeriter,
250

Odor mortalis ſanguinis mihi arridet.

Cho.

Aeschylus, Die Eumeniden: German translation (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Die Eumeniden: German translation. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1919–1923.) — 213 focus

So leugnet ihr der Aphrodite Macht und Amt,

die doch des Lebensglückes köstlichstes beschert?

Der Liebestrieb, der Mann und Weib zusammenführt,

hält in der Pflicht der Ehe fester als ein Eid.

Wenn du's den Menschen also nachsiehst, dafs sie sich

220 einander morden, nicht einschreitest, nicht bestrafst,

so sag' ich, den Orestes zu verfolgen hast

du auch das Recht verloren, denn das eine nimmst

du bitter ernst, und andren offenkundigen

Verbrechen find' ich dich recht lässig. Doch es wird

in diesem Falle zwischen uns ein Schiedsgericht

entscheiden, das Athenas Weisheit leiten wird.

Chorführerin.

225 Ablassen von Orestes werd' ich nimmermehr.

Apollon.

So geh' und jag' ihn; hetze dich noch weiter ab.

Chorführerin.

Auch nicht mit Worten schmäl're meine Würde mir.

Apollon.

Ich deine Würde? Auch geschenkt nähm' ich sie nicht.

Chorführerin.

Mag sein; du bist gewaltig in dem Reich des Zeus.

230 Doch ich, mich ruft das Mutterblut zum Rachedienst:

ich hetze den Orestes und ich spür' ihn aus.

Apollon.

Und ich, ich wehr' es: meinen Schützling mach' ich frei:

wer einen Mörder reinigt und ihn hinterher

im Stiche läfst, der büfst es bitter, Mensch und Gott.

Chor zieht seitlich in wilder, ungeordneter Hast ab. Apollon verschwindet. Der Tempel schliesst sich. Pause; es wird der Schauplatz für die nächste Scene hergerichtet. Die Hinterwand stellt mit ihrer Tempelfront nun den Burgtempel von Athen dar. Ziemlich weit vor ihm steht ein altertümliches Bild Athenas; daneben ein Altar.

Orestes
kommt von der Seite, setzt sich zu Füssen des Bildes, das er umfafst.

235 Herrin Athena, auf Apollons Weisung bin

ich hergekommen. Ein landflücht'ger Mörder fleht

um gnäd'gen Schutz. Doch braucht es keiner

Reinigung.

Entsühnt sind meine Hände; längst verflogen ist

der frische Schauder; abgegriffen im Verkehr

mit vielen Häusern und mit manchem Wandersmann,

240 den irrend über Länder, über's Meer ich traf.

So komm' ich trauend auf Apollons Seherwort

zu deinem Hause, Göttin: hier an deinem Bild

erwart' ich die Entscheidung, heische hier mein Recht.

Chor
zieht geordnet auf der Spur des Orestes ein.

Chorführerin.

Hussa, da haben sicher wir des Flüchtlings Spur.

Nur vorwärts, folgt der Fährte stummberedtem Ruf.

245 Uns weisen wie dem Bluthund, der das kranke Wild

verfolgt, die Tropfen schwarzen Schweiſses unsern Weg.

Schon fliegen uns die Flanken von der langen Jagd

erschöpft, denn jeder Winkel Land's ist abgesucht,

und mit des Schiffes Schnelle trug uns über's Meer

250 der rächenden Verfolgung fittigloser Flug.

Jetzt aber, hier, hier irgendwo liegt er geduckt,

von Menschenblute weht uns süſse Witt'rung an.

English (E. D. A. Morshead, 1889, second edition) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, The Furies — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 213 focus

How darkly ye dishonour and annul
240

The troth to which the high accomplishers,

Hera and Zeus, do honour. Yea, and thus

Is Aphrodite to dishonour cast,

The queen of rapture unto mortal men.

Know, that above the marriage-bed ordained
245

For man and woman standeth Right as guard,

Enhancing sanctity of troth-plight sworn;

Therefore, if thou art placable to those

Who have their consort slain, nor will'st to turn

On them the eye of wrath, unjust art thou
250

In hounding to his doom the man who slew

His mother. Lo, I know thee full of wrath

Against one deed, but all too placable

Unto the other, minishing the crime.

But in this cause shall Pallas guard the right.
255

Chorus.

Deem not my quest shall ever quit that man.

Apollo.

Follow then,—make thee double toil in vain.

Chorus.

Think not by speech mine office to curtail.

Apollo.

None hast thou, that I would accept of thee!

Chorus.

Yea, high thine honour by the throne of Zeus:
260

But I, drawn on by scent of mother's blood,

Seek vengeance on this man and hound him down.

Apollo.

But I will stand beside him; 'tis for me

To guard my suppliant: gods and men alike

Do dread the curse of such an one betrayed,
265

And in me Fear and Will say Leave him not.

[ Exeunt omnes.

The scene changes to Athens. In the foreground, the temple of Athena on the Acropolis; her statue stands in the centre; Orestes is seen clinging to it.

Orestes.

Look on me, queen Athena; lo, I come

By Loxias' behest; thou of thy grace

Receive me, driven of avenging powers—
270

Not now a red-hand slayer unannealed,

But with guilt fading, half-effaced, outworn

On many homes and paths of mortal men.

For to the limit of each land, each sea,

I roamed, obedient to Apollo's hest,
275

And come at last, O Goddess, to thy fane,

And clinging to thine image, bide my doom.

[ Enter the Chorus of Furies, questing like hounds.

Chorus.

Ho! clear is here the trace of him we seek:

Follow the track of blood, the silent sign!

Like to some hound that hunts a wounded fawn,
280

We snuff along the scent of dripping gore,

And inwardly we pant, for many a day

Toiling in chase that shall fordo the man;

For o'er and o'er the wide land have I ranged,

And o'er the wide sea, flying without wings,
285

Swift as a sail I pressed upon his track,

Who now hard by is crouching, well I wot,

For scent of mortal blood allures me here.

German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 213 focus

Ha, ganz verachtet wäre dann, nichts gälte mehr¹

Der Chegöttin Hera wie Zeus' heilig Band!
205

Verachtet stürzte Kypris dann von ihrem Thron,

Woher doch alles Süße kommt den Sterblichen.

Der Bund, in dem das Schicksal Weib und Mann vereint,

Ist heilig mehr als Eide, wenn das Recht ihn schirmt.

Wenn diese nun sich morden und du lässig bist,
210

Nicht Nache nimmst am Mörder, nicht ihn strafst im Zorn,²

Wird auch Orestes ohne Recht von dir verfolgt.

Das Eine, weiß ich, hasset ihr als schwere That,

Das Andre seht ihr offenbar gelinder an:

Die hohe Pallas prüfe, was hier Rechtens ist!
215

Die Chorführerin.

Ich lasse, traun, von diesem Manne nimmermehr!

Apollon.

Wohlan, verfolg' ihn, häufe so die Mühe dir!

Die Chorführerin.

O schmäl're nicht durch Worte mir mein Ehrenamt!

Apollon.

Auch angeboten, wies' ich ab dein Ehrenamt.

Die Chorführerin.

Ein Großer freilich heißest du am Thron des Zeus.
220

Mich treibt das Blut der Mutter; rächend will ich denn

Nacheilen dieses Mannes Spur auf rascher Jagd.

(Der Chor eilt in zerstreuter Ordnung ab.)

Apollon.

Ich will ihm beisteh'n, will des Flüchtlings Netter sein;

Denn schwer auf Erden und bei Göttern drückte mich

Des Schüßlings Unmuth, gäb' ich ihn freiwillig hin.
225
(Ab in den Tempel.) (Die Scene verwandelt sich. Man sieht das Heiligthum der Pallas Athene auf der Burg von Athen, und in demselben den Orestes das Bild der Göttin umfassend.)

Orestes.

Athene, Fürstin, auf Geheiß des Loxias

Erschien ich: nimm den Fluchbeladnen gnädig auf!

Ich flehe nicht um Sühne, rein ward meine Hand

In andern Häusern, im Verkehr mit Sterblichen.

Ja, keine Sünde haftet mehr an diesem Haupt;
230

So nah' ich, Göttin, deinem Haus und deinem Bild,

Getreu der Mahnung aus Apollons Sehermund,

Nachdem ich Land und Meere weit durchwanderte.

Hier will ich weilen, harrend auf den leyten Spruch.

(Der Chor der Erinnyen kommt hastig in zerstreuter Ordnung herein. gestürmt.)

Die Chorführerin.

Wohlan! Die Spur des Mannes find' ich deutlich hier.
235

Folgt nun dem Wink der stummen Selbstverrätherin.

Denn wie der Hindin wunden Sohn der Hund verfolgt,

So spüren wir der blutgetränkten Fährte nach.

Schwer athmet, matt von vielen bangen Müh'n, die Brust;

Denn rings der Erde ganzen Raum durchschweiften wir,
240

Und über's Meer mit unbeschwingten Flügen ihn

Verfolgend jagt' ich, Schiffen gleich an Schnelligkeit.

Und jezo hält er irgendwo sich hier versteckt.

Ein frischer Duft von Menschenblute lacht mich an.

(Zu den beiden nächsten Erinnhen.)

English (Smyth; revised Bannon and Nagy, CHS) (OCR draft) Experimental (CHS Primary Sources revision of Herbert Weir Smyth’s translation by Cynthia Bannon and Gregory Nagy, with transliterated Greek terms tagged and aligned to the Smyth edition.)

No corresponding passage available

Commentary

Commentary on Aeschylus: Eumenides (Aeschylus. Eumenides. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1887.)

222. ἐνθυμουμένην , ‘taking to heart.'

223. πράσσουσαν ἡσυχαιτέραν , ' more remiss in act, the adj. by a common poetic variation for adv. with verb. Somewhat similarly in prose σχολαῖος, χρόνιος, ἄσμενος, etc., are used adverbially.

224. δίκας ἐποπτεύσει , shall watch the pleadings, i. e. direct the trial.' δίκαι plural is usually pleas of right, not vengeance. So δίκας κλύοντες Ag. 813, 'hearing the cause : ' κραίνετε δίκας Cho. 462, ὑστάτας δίκας Suppl. 230, the last trial.

226. δ᾽ οὖν , ‘well then,' impatient and contemptuous. So Prom. 935 ὁ δ᾽ οὖν ποιείτω. τίθου (‘put or make for yourself,' middle), get. πλέω must be read for MSS. πλέον. In Ag. 1299 we have the opposite blunder of the copyist, χρόνῳ πλέω for χρόνον πλέω: mistakes constantly arising from terminations being erroneously assimilated.

228. ὥστε , 202.

230. δίκας μέτειμι τόνδε , i.e. I will sue for justice on him; δίκας being a rather strange sort of internal acc., the δίκαι or pleadings shewing the nature of the pursuit; see line 224. The phrase implies. that the Eumenides are going to submit to a trial: δίκην μέτειμι τόνδε would mean simply I will visit vengeance on his head. μέτειμι and μετελθεῖν are used with three kinds of accusatives, the trial or vengeance, the crime, and the criminal. Here we have trial and criminal: μετῆλθόν σ᾽ αἷμα Eur. Or. 423 (crime and criminal): so ἁρπαγὰς μετήλθετ᾽ Ἰλίου πόλιν Eur. Cycl. 280: Ag. 1666 (criminal only), Cho. 996 (crime only). *

234. εἰ προδῶ , Epic use of eἰ with subj. So εἰ κρανθῇ πρᾶγμα Suppl. 91, μηδ᾽ εἰ στράτευμα πλεῖον ᾖ Pers. 791, εἰ μὴ τοῖον τύχῃ Supp. 400. [Apollo retires : and the Chorus leave the stage. Then the scene is changed to Athens: the temple of Athena Polias on the Acropolis: Orestes enters and kneels as a suppliant before the statue of Athena in the front.] This change of scene, being from one temple to another, would only require the alteration of the side scenes or περίακτοι. These were prismatic or three-sided scenes which were turned round to exhibit different surroundings: rather a primitive device. The altar and temple would remain; only the statues would have to be changed (242). [235-243. SCENE II, Part 1. Orestes prays for protection.]

237. προστρόπαιον , guilty here: see note on 1. 41. ἀφοίβαντον, ‘uncleansed,' from φοῖβος, bright (of course here with reference to the god). (Theocr. uses φοιβάω, to cleanse, later writers φοιβάζω : and φοιβαίνω is found in lexicographers.)

248. φυσιᾷ σπλάγχνον , my heart gasps, loaded and emphatic diction. ἀνδροκμῆσιν has nothing to do with Orestes (as H. Mors.): it is simply, as Schol. understands it, right wearisome.

250. ἀπτέροις . : the Eumenides were not winged, 1. 51.

254. προσγελᾷ , delights : the bold figure not Aeschylean specially, but belonging to the Greek idiom : so σὲ τὰ φυτὰ προσγελάσεται Ar. Pax 600. It is exactly the Lat. adrideo.

256. ἀτίτας , unpunished: lit. unpaying (act.) as Aeschylus always uses τίνω of the culprit who pays penalty. [The word seems used in pass. sense Ag, 72.]

259. πλεχθείς , ‘twined,' a strong word, describing Orestes' despairing clasp of the image.

Critical apparatus to Eumenides (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of Eumenides.) focus

mvp-comment-152-1 ἤρκεσας: απ. Rob. Turn. Lineola praefixa in M. Nulla nota in Ven. Flor. εύμ. G. Ald. καὶ παρ' οὐδὲν ἠρκέσω M. G. Ven. Flor. Ald. Rob. Τurn. ἀρκέσω Par. ἀρκέσει non male Bothius. Wellauerus ηρέσω vel δέσω scribendum putabat. Quorum ἠρέσω ferri hic non potest, δέσω probabile est. Puto tamen Aeschylum scripsisse ἢ κάρτ' ἄτιμα, καὶ παρ᾽ οὐδὲν ἧκέ σοι Ἥρας τελείας καὶ Διὸς πιστώματα.

mvp-comment-153-1 ἀπέρριπται: ἀπέρσιπται Ald.

mvp-comment-154-1 γίγνεται: Libri γίνεται.

mvp-comment-155-1 μόρσιμος: μόρσιμος Rob. et sic Farn. μόρσιμον Ven. Flor. μόρσιμοι M. G. Par. Ald. μορσίμη Turn.

mvp-comment-156-1 ὅρκου 'στὶ ... φρουρουμένη: ὅρκου 'στὶ Porsonus. ὅρκούστι Μ. ὅρκους τι G. Par. Ald. ὅρκους τί, ad i supra adscripto ε, Ven. Flor. ὅρκοις τι ex suo codice affert Rob. qui ὅρκος τὶς dedit. ὅρκου τὲ Turn. φρουρουμένη vitiose Ald. Rob.

mvp-comment-157-1 εἰ ... χαλᾷς: ἢ Ven. Rob. ή reliqui. Recte Canterus εἰ. χαλᾷς Rob. χαλαῖς Μ. G. Ald. Turn.

mvp-comment-158-1 τὸ μὴ τίνεσθαι: Libri τὸ μὴ γενέσθαι. Scribendum τὸ μὴ τίνεσθαι. Vidit hoc etiam Meinekius ad Menandrum p. 226. Sophocles Oed. Col. v. 993. πότερα πυνθάνοι ἄν, εἰ πατήρ σ᾽ ὁ καίνων. ἢ τίνοι ἂν εὐθέως; δοκῶ μέν, εἴπερ ζῆν φιλεῖς, τὸν αἴτιον τίνοὶ ἄν, οὐδὲ τοὔνδικον περιβλέποις. Linwoodius, miro iudicio multo rectius Petersenum τὸ μηδἕπεσθαι coniecisse putans, hoc recepit. Id si vellet, debebat saltem scribere μήθ' - μήτ.

mvp-comment-159-1 Ὀρέστην σ᾽ ἐνδίκως ἀνδρηλατεῖν: Huic versui in M. G. Ven. Ald. Turn. Apollinis nomen praefixum est. Nullam personae notam habent Flor. Rob. ὀρέστην σ' ἐνδίκως Rob. Turn. ὀρέστην γ' ἐνδίκως M. G. Ald. ὀρέστην ἐν δίκαις Ven. Flor. ἄνδρας κατεῖν codex Robortelli: ipse e Sophiani emendatione ανδρηλατεῖν dedit, quod celeri libri habent.

mvp-comment-160-1 οἶδα ... κάρτα σ᾽: οίδα M. G. Ald. Rob. Turn. ούτοι Ven. Farn. et adscripto γρ. οἶδα Flor. Dubitari potest an εἶδον aptius scriberetur. κάρτας pro κάρτα σ' G. Ald.

mvp-comment-161-1 Παλλὰς ... ἐποπτεύσει: δὲ παλλὰς e Sophiani emendatione Rob. δ᾽ ἐπάλλας Μ. δ᾽ ἐπ᾽ ἄλλας G. Ald. Turn. Ven. (Bekkero teste Flor. Farn. codex Robortelli. Ex Ven. Flor. δὲπάλλας Franzius affert. ἐποπτεύσει Μ. G. Ald. Rob. ἐποπτεύει Ven. Flor. Farn. ἐποπτεύσεις Turn.

mvp-comment-162-1 λίπω: οὔπω μὴ sola Ald. Deinde λίπω Porsonus. Libri λείπω. γ. quae dixi ad Med. v. 1120. et ad Oed. Col. v. 1024.

mvp-comment-163-1 πόνον πλέον τίθου: πλέω Auratus aliique, idque olim recepi. Sophocles Ai. v. 362. μὴ κακὸν κακῷ διδοὺς ἄκος, πλέον τὸ πῆμα τῆς ἄτης τίθει. Sed non mutandum est quod libri habent, καὶ πόνον πλέον τίθου. Hoe dicit, praefer laborem, si placet. τίθου, ad or supra adscripto ει, Ven. τίθοι, supra adscripto ου, Flor.

mvp-comment-164-1 λόγῳ: Libri λόγῳ. Melius videtur ψόγῳ.

mvp-comment-165-1 πὰρ ... λέγει: πάρ M. Ven. Flor. Rob. παρ G. παρ' Ald. Turn. παρὰ scripsit Porsonus. Deinde libri λέγῃ·

mvp-comment-166-1 ἄγει ... δίκας: ἄγει Ven. Flor. Rob. Τurn. ἄγειν M. G. Par. Ald. Deinde δίκας M. G. Ald. Rob. Turn. δίκης Ven. δίκης (sic) Flor. δίκη Farn.

mvp-comment-167-1 φῶτα κἀκκυνηγετῶ: φῶτα κἀκκυνηγέτης M. G. Ven. Flor. Ald. φῶτα κακκυνηγέτης Rob. φῶτα καὶ κυνηγέτης Par. φῶτά γ' ὡς κυνηγέτης Farn. φῶτα καὶ κυνηγέτις Turn. Stanleius scribendum putabat καὶ κυνηγετω. Scribendum potius κἀκκυνηγετώ. Ita Erfurdtius. Euripides in lone ν. 1422. ὦ Ζεῦ, τίς ἡμᾶς ἐκκυνηγετεῖ πότμος;

mvp-comment-168-1 ἀρήξω: ἐγὼ δ᾽ ἄρ᾽ ἥξω Ven. Flor. Farn.

mvp-comment-169-1 θεοῖς: θεοῖς Ven. Flor. Rob. Τurn. θεοῖσι M. G. Ald.

mvp-comment-170-1 εἰ προδῶ: ɛ in ǹy mutavit Porsonus. V. de part. av II. 7.

mvp-comment-171-1 ἄνασσ' Ἀθάνα: Postquam chorus ex orchestra aliit et Apollo in templum se recepit, mutatur scena. Conspicitur templum Minervae Poliadis in arce Athenarum. Advenit Orestes et supplex ad simulacrum deae accedit. κελεύμασι Farn.

mvp-comment-172-1 δέχου δὲ: δούχου vitium Ald. δὲ omittit Par.

mvp-comment-173-1 οὐ προςτρόπαιον, οὐδ᾽ ἀφοίβαντον χέρα, ἀλλ' ἀμβλὺς ἤδη προςτετριμμένος τε πρὸς ἄλλοισιν οἴκοις καὶ πορεύμασιν βροτῶν: Libri οὐ προστρόπαιον οὐδ᾽ ἀφοίβαντον χέρα, ἀλλ᾽ ἀμβλὲν ἤδη προστετριμμένον τε πρὸς ἄλλοισιν οἴκοις καὶ πορεύμασι βροτῶν. Versu secundo προςτετριμμένην Par. sed alterum supra adscriptum est. Versu tertio πορεύμασιν Porsonus. In secundo versu olim scripseram προςτετριμμένον πάρος, quod mallem neque a Schützio receptum esset neque iterum prolatum a Reisigio Coni, in Aristoph. p. 71. Non magis probari potest quod mihi aliquando et deinde aliis in mentem venit, προςτετριμμένον τε πρό. Nam alienum hoc est ab hoc loco. Sed quod libri habent, ferri non potest. Neque enim praepositio ita in fine versus collocata eiusmodi exemplis confirmatur, quale hoc est in Sophoclis Oed. Col. v. 495. ἐμοὶ μὲν οὐχ ὁδωτά. λείπομαι γὰρ ἐν τῷ μὴ δύνασθαι μηδ᾽ ὁρᾶν, δυοῖν κακοῖν. Ibi enim praecedens interpunctio facit ut duorum versuum numeri arctius coniungantur. Similiter in Oed. R. v. 555. ἔπειθες, ἢ οὐκ ἔπειθες, ὡς χρείη μὲ ἐπὶ τὸν σεμνόμαντιν ἄνδρα πέμψασθαί τινα; Et in Philoct. v. 626. ubi sequitur statim incisio, οὐκ οἶδ᾽ ἐγὼ ταῦτ᾽. ἀλλ᾽ ἐγὼ μὲν εἶὶ ἐπὶ ναῦν· σφῶν δ᾽ ὅπως ἄριστα συμφέροι θεός. Deinde ipsa sententiae ratio ostendit non posse haec ita ab Aeschylo scripta esse. Denique quae sequuntur, ὅμοια χέρσον καὶ θάλασσαν ἐκπερῶν — πρόςειμι δῶμα καὶ βρέτας τὸ σόν, θεά, non sunt connexa cum praecedentibus. Itaque, ut in Opusc. VI. 2. p. 45 seq. faciendum esse dixi, mutato versuum ordine, sic scripsi, οὐ προςτρόπαιον, οὐδ᾽ ἀφοίβαντον χέρα ἄλλοισιν οἴκοις καὶ πορεύμασιν βροτῶν· ἀλλ᾽ ἀμβλὺς ἤδη προςτετριμμένον μύσος, ὅμοια χέρσον etc. Προςτετριμμένον μύσος dictum est ut πρόςτριμμα Ag. v. 378. Neque dissimiliter dicitur Prom. v. 331. γλώσσῃ ματαία ζημία προςτρίβεται. Videtur autem μύσος legisse scholiastes, qui haec adscripsit, ἄλλοις προςτριψάμενον τὸ μύσος, quamquam potuit sane ita interpretari, etiamsi non scriptum invenit μύσος. Quod restitui, ἀμβλὺς ἤδη προςτετριμμένον μέσος, confirmatur eo quod v. 465. Minerva dicit, ἄλλως τε καὶ σὺ μὲν κατηρτυκὼς δρόμοις ἱκέτης προςῆλθες καθαρὸς ἀβλαβὴς δόμοις ἐμοῖς· AESCHYLUS II. 38 Quod enim καθαρός ει ἀβλαβής dicitur, idem est ἀμβλὺς ἤδη τὸ μύσος. Innocuus ad templum Minervae Orestes accedere poterat, quia hebetatum erat et evanuerat piaculum quod sibi contraxerat. Ipse Orestes ν. 437. οὐκ εἰμὶ προςτρόπαιος, οὐδ᾽ ἔχει μύσος πρὸς χειρὶ τήμῃ τὸ σὸν ἐφημένου βρέτας. Πορεύμασιν itineribus est, ut Εuripides Iph. Αul. v. 300. νάϊον πόρευμα dixit. Vniversam autem horum versuum sententiam Orestes v. 443. sic repetit, πάλαι πρὸς ἄλλοις ταῦτ᾽ ἀφιερώμεθα οἴκοισι καὶ βοτοῖσι καὶ ῥυτοῖς πόροις. Non recte hanc meam horum versuum emendationem impugnavit Schoemannus.

mvp-comment-174-1 σώζων: σώζων (σώζων Μ.) M. G. Ald. Rob. Turn. σώζων τ' Ven. (Bekkero teste) Flor. Farn.

mvp-comment-175-1 ἀναμενῶ: Libri ἀναμένω. Recte Stanleius in curis secundis ἀναμενῶ.

mvp-comment-176-1 εἶεν: Introeunt Furiae σποράδην in orchestram. ἔπι τ᾽ ἀν- δρος Α.

mvp-comment-177-1 μηνυτῆρος ... ἀφθέγκτου: μηνυτή, relicto duarum vel trium litterarum spatio, Ven. Idem, sed adscripto in margine μηνυτῆρος, Flor. μηνυτῇσιν Farn. ἀφθέκτου Farn. Rob.

mvp-comment-178-1 νεβρὸν: νεβρόν Victorius, et sic M. Franzio teste. νεκρὸν G. Ven. Flor. Farn. Ald. Rob. Turn.

mvp-comment-179-1 ἐκμαστεύομεν: ἐμαστεύομεν Ven. Dindorfius scribendum putat ἐκματεύομεν. Recte fortasse. V. ad Ag. v. 1058.

mvp-comment-180-1 ἀνδροκμῆσι: ἀνδροκμῇσι Farn. Ald. ανδροκμοῖσι Flor. ἀρδροκμῆσι Rob. typographi errore, neque debebat Schoemannus dooozµžσi seribendum putare, quod dicendum esset γυιοκμήσι. Hoc dicunt Furiae, anhelant viscera ex multo virum defatigante labore, i. e. anhelamus ex multo labore quo virum persecutae sumus. Eodem modo ανδροκμής activum est infra v. 943. ἀνδροκμήτας δ᾽ ἀώρους ἀπεννέπω τύχας. Suppl. v. 652. μηδέ τις ἀνδροκμής λοιγὸς ἐπελθέτω τάνδε πόλιν δαΐζων. Choeph. v. 877. δοίη τις ἀνδροκμῆτα πέλεκυν ὡς τάχος. Et apud Euripidem Suppl. v. 524. οὐ βλάπτων πόλιν, οὐδ᾽ ἀνδροκμήτας προςφέρων ἀγωνίας.

mvp-comment-181-1 πᾶς: πᾶν pro πᾶς Rob.

mvp-comment-182-1 πόντον ... ἀπτέροις: πόντου Farn. ἀπέτροις Rob.

mvp-comment-183-1 που ... καταπτακών: ἐπί που Αld. καταπτακὼν Μ. G. Par. Ven. Flor. Farn. Ald. Rob. καταπτιτακώς Turn. ex lemmate, ut videtur, scholii in ed. Rob. In M. scholion, καταπτήξας πρὸς τῷ ἀγάλματα, nullum lemma habet. Hue recte videtur referre Dindorfius Hesychii καταπλακών, καιταπλήξας, διαμαρτών, ubi καταπτακών, καταπτήξας scribendum esse, διαμαρτών autem ad καταπλακών pertinere vidit Lobeckius Paralip. p. 541.

mvp-comment-184-1 ὀσμὴ: ἐς μὴ ριο ὀσμὴ Ald.

mvp-comment-185-1 ὅρα, ὅρα: In G. adscriptum est ὁ αὐτὸς χορός. In Ald. Turn. xo. quod ceteri libri omittunt. Scholiastes recte τὸ αὐτὸ πρόςωπόν ἐστι. Dixerat princeps chori ea quae v. 243-252. continentur: nunc eadem persona carmen orditur quod sequitur. Sed non eadem persona totum carmen recitat, immo aperte his versibus colloquium continetur Furiarum. Distribuendos esse hos versus inter septem Furias, quae canunt dum reliquae in orchestram irrumpunt, neque antistrophica haec esse, et res ipsa monstrat et indicatum est a me in Opusc. VI. 2. p. 51.

mvp-comment-186-1 ὅρα, ὅρα μάλ' αὖ, λεῦσσέ τε πάντα, μὴ λάθῃ φύγδα βὰς ὁ ματροφόνος ἀτίτας: ὅρα ὅρα μάλ' αὖ codices et Rob. δέα δρα μάλ' αὖ Ald. Turn. Deinde λεύσσε τὸν, erasis aliquot post λεύσσε litteris, Μ. λεύσσετὸν G. λευσσετὸν Ald. λεύσσετον Rob. λεῦσσε τὸν Ven. Flor. Turn. Deinde πάντα M. Ceteri πάντα. Deinde φύγδα M. Rob. Ven. et, ut videtur, Flor. Farn. φυγάδα G. Ald. Turn. Deinde libri ὁ ματροφόνος cum articulo. Denique ἀτίτας M. G. Ald. Rob. Τurn. ἀτίμας Ven. Flor. Farn. Scribendum erat δρα, ὅρα μάλ' αὖ, λεῦσσέ τε πάντα, μὴ λάθη σύγδα βὰς ματροφόνος ἀτίτας.

mvp-comment-187-1 ὃ δ᾽ αὖτέ γ' ἀλκὰν ἔχων: ὅδ' αυτέ γ' οὖν ἀλκὼν ἔχων M. G. Par. Ald. Turn. αὐτε γοῦν ἀλκὰν ἔχων Rob. Farn. et Bekkero teste Ven. ὅδ᾽ αὖτέ γ' οὐκ ἀλκὰν ἔχων Victorius, et sic, ut Franzius dicit, Flor. qui potius cum Ven. Farn. consentire videtur. Scribendum ὃ δ' αυτέ γ' ἀλκὰν ἔχων.

mvp-comment-188-1 περὶ βρέτει πλεχθεὶs: περὶ βρέτει Rob. Turn. περιβρέτει M. G. Ald. περιβλέπει Ven. Flor. Farn. Deinde πλαγχθεὶς Ven. Flor. Farn.

Commentary on the Eumenides (OCR draft) (Brief English notes on Aeschylus' Eumenides by F. A. Paley, 1885.) focus

mvp-comment-74-1 Κύπρις δὲ κ.τ.λ.] Three of the greater gods, who preside over marriage, are spurned and slighted by your view. - εἰργάσω J. Wordsworth, for ἠρκέσω.

mvp-comment-75-1 ὅρκου μείζων] Marriage, says Apollo, is not a mere engagement; it has a religious and sacramental character, and is guarded and presided over by Justice.

mvp-comment-76-1 τὸ μὴ κ.τ.λ.] So that it comes to this, that you do not regard with anger the slaying of the one by the hand of the other. For γενέσθαι with an infinitive, contingere ut &c., cf. Eur. Phoen. 754

καί μοι γένοιτ᾽ ἀδελφὸν ἀντήρη λαβεῖν.

mvp-comment-77-1 τὰ μὲν γὰρ κ.τ.λ.] ‘For in the one case (matricide) I see that you are greatly indignant, but in the other (the killing of a husband), openly acting with more gentleness.' The general argument is, You ought to pursue neither parties, or both. The Schol. explains ἡσυχαιτέραν by δολιωτέραν, and it is to be feared that there is something wrong here.

mvp-comment-78-1 τῶνδε] The case, he says, is so full of difficulty that the Goddess of Wisdom shall herself decide it.

mvp-comment-79-1 ἔμπας] You, as a supernal god, are great even without such prerogatives as mine, viz. the worship paid to a Chthonian power.

mvp-comment-80-1 προστροπαίου] The sense is, that the protection of a suppliant is so solemn an obligation both on earth and in heaven, that a ban attaches to the intentional and deliberate neglect of him.

mvp-comment-81-1 An interval of some time is supposed to have elapsed, during which Orestes, in obedience to Apollo's injunction at v. 79, has come to seek the protection of Pallas in the Erechtheum on the Athenian acropolis.

mvp-comment-82-1 προστρόπαιον] Schol.

ἀκάθαρτον.

mvp-comment-83-1 The MSS. have ἀμβλὺν and προστετριμμένον, but the syntax seems to demand the nominative, ἀλλ᾽ ἀμβλὺς ἤδη πρόσειμι (adsum). The metaphor in blunted and rubbed against other abodes of men is taken from a sharp edge worn down and made dull against a wall. The sense is, that he has already undergone purification at the hands of many persons in the course of his long travels. It seems from the scholiast that there was an ancient reading προστε τραμμένον, and perhaps also a variant προστετριμμένον τ' ayos, which he explains by ἄλλοις προστριψάμενον τὸ μύσος.

mvp-comment-84-1 χέρσον καὶ θάλασσαν] Cf. 77, ὑπέρ τε πόντον καὶ περιρρύτας πόλεις.

mvp-comment-85-1 αὐτοῦ] here. Eur. Herc. F. 1397

αὐτοῦ γενοίμην πέτρος ἀμνήμων κακῶν.

In Ag. 433 1568 it means there.

mvp-comment-86-1 Even here the Furies rush in, unwearied by the long pursuit. This is a very fine passage, and the versification is splendid. The voiceless informer' is of course the smell of blood.

mvp-comment-87-1 ἀνδροκμῆσι] fatiguing. See Cho. 875 . Suppl. 661 , inf. 916. From the Scholium μεγαλοκμῆσιν Heimsoeth ingeniously restores ἀρθροκμῆσιν· μελοκμῆσιν, limb-tiring. Both of these however are strange compounds.

mvp-comment-88-1 καταπτακών] Schol.

καταπτήξας πρὸς τῷ ἀγάλματι.

See Veitch, Gr. Verbs, p. 566, in πτήσσω.

mvp-comment-89-1 ἀτίτας] Schol.

ἀτιμώρητος.

In Ag. 72 it seems to mean taking no part in the vengeance.

Selected scholia accompanying Blass's Eumenides (OCR draft) (The mixed Greek, Latin, and German scholia register printed with Friedrich Blass's 1907 edition, aligned to O. L. Smith's later recensional editions.) focus

mvp-comment-92-1 ἡσυχαιτέραν: δολιωτέραν (δολ. auch f; σχολαιστέραν Voigt). δίκη τοῦ μητρώιου αἵματος.

mvp-comment-93-1 μή τοί τι (τι τοι Μ) θεῶν μήνιμα γένωμαι (Hom. X 358).

mvp-comment-94-1 ἀκάθαρτον.

mvp-comment-95-1 ἀντὶ τοῦ) ἐπελθόντα.

mvp-comment-96-1 ἄλλοις προστριψάμενον τὸ μύσος. ...

mvp-comment-97-1 ταῖς ἐννοίαις.

mvp-comment-98-1 ὡς αὐτόχρημα αἵματος ὄντος (αἷμα στάζοντος, vgl. u., Weckl.) Ὀρέστου καὶ μιαίνοντος τὴν γῆν ἧς ἐφάψεται. τετραυματισμέ(νον): τὸ μὲν ἀπορρεῖν τὸ αἷμα παραδοξολογίας ἐστὶ τραγικῆς· ὅρα δὲ μὴ ἐκβαίνει τὴν πίστιν ὁ ἀπὸ Ἄργους εἰς Δελφοὺς ἥκων, εἶτα ἐκεῖθεν εἰς Ἀθήνας, καὶ ἔτι αἷμα στάζων ἀπὸ τοῦ ξίφους. φαντασία οὖν ἀμήχανος· ἀλλὰ καὶ συγκέχυται τῆι παραδοξολογίᾶι.

mvp-comment-99-1 τὸ ἡμέτερον σπλάγχνον.

mvp-comment-100-1 ὅτι μὴ πτερωτὰς εἰσήγαγεν αὐτάς (auf ein x be-

mvp-comment-101-1 μεγαλοκμῆσιν. züglich).

mvp-comment-102-1 καταπτήξας πρὸς τῶι ἀγάλματι.

mvp-comment-103-1 προσσαίνει.

mvp-comment-104-1 τὸ αὐτὸ πρόσωπόν ἐστι.

mvp-comment-105-1 ἀτίτας: ἀτιμώρητος (ἀτιμ. auf f).

mvp-comment-106-1 ἀνθ᾿ ὧν ἡμῖν χρεωστεῖ πρόσφυξ θέλει γενέσθαι τῆς θεοῦ.

Wecklein’s commentary on Eumenides (1888; German; OCR draft) (Explanatory commentary, pp. 251–322; HW42J8 and HXJHA8 OCR collated, with missing comparison pages 294–295 explicitly marked. Unresolved OCR and provisional reference mappings are explicitly marked.) focus

mvp-comment-104-1 Wecklein 1888, p. 265

mvp-comment-104-2 erstes Epeisodion. Apollon tritt wieder hervor und jagt nachher die Erinyen aus seinem Tempel: der Chor tritt also auf die Bühne heraus und Apollon folgt ihnen. Damit wird die zu 63 erwähnte Maschinerie zurückgedreht.

mvp-comment-124-1 ¹

mvp-comment-124-2 Wecklein 1888, p. 268

mvp-comment-124-3 ἄτιμά ἐστι. παρ᾽ οὐδὲν ἤρκεσεν, kraftlos sind nach deinen Reden, daher das Präteritum). Mit παρ᾽ οὐδὲν ἀρκεῖν vgl. 849, Ag. 239 und Ausdrücke wie παρ' ὀλίγον εἶναι, παρ᾽ οὐδὲν κήδεσθαι, παρὰ μικρὸν ἡγεῖσθαι.

mvp-comment-125-1 Wecklein 1888, p. 268

mvp-comment-125-2 "Ηρας πιστώματα, der Bund, den die Ehegottheiten geschlossen haben. Ἥρα τελεία wie frg. 329 Ἥρα τελεία, Ζηνὸς εὐναία δάμαρ. Sie heifst so als die Göttin der Ehe, welche dem Bündnisse die Weihe giebt. Denn τέλος (Weihe) ὁ γάμος ἐκαλεῖτο Poll. III 38 . Schol. zu Aristoph. Thesm. 973

Ἥρα τελεία καὶ Ζεὺς τέλειος ἐτιμῶντο ἐν τοῖς γάμοις, ὡς πρυτάνεις ὄντες τῶν γάμων. τέλος δὲ ὁ γάμος

. Daher τέλος θαλεροῖο γάμοιο Hom. v 74 , γαμήλιον τέλος unten 838.

mvp-comment-126-1 Wecklein 1888, p. 268

mvp-comment-126-2 Die eheliche Verbindung, über welche Dike wacht, steht höher als der Eid, weil das Bündnis zu einer Bestimmung des Schicksals wird ( μόρσιμος). Vgl. 962. Die Monogamie führte man auf Kekrops zurück nach Athen. XIII p. 555 D ἐν δὲ ᾿Αθήναις πρῶτος Κέκροψ μίαν ἑνὶ ἔζευξεν.

mvp-comment-126-3 ²

mvp-comment-127-1 ³

mvp-comment-127-2 Wecklein 1888, p. 268

mvp-comment-127-3 Wenn du den Mördern von Gatten gegenüber lässig bist, so dafs du keine Rache an ihnen nimmst und sie nicht ingrimmig mit strafendem Blicke verfolgst u. s. w. Über τὸ μή zu Ag. 1589 . πτεύειν: Ζη Cho. 1 . ἐπο-

mvp-comment-128-1 Wecklein 1888, p. 268

mvp-comment-128-2 Das eine (die That des Orestes) nimmst du dir sehr zu Herzen, das andere (die That der Klyt.) behandelst du augenscheinlich ruhiger (von dem anderen läfst du dich nicht aufregen); du bist also parteiisch.

mvp-comment-129-1 ⁴

mvp-comment-129-2 Wecklein 1888, p. 268

mvp-comment-129-3 καὶ . . τίθου, und mache dir nur Mühe zu Mühe; etwas anderes wirst du mit der Verfolgung nicht erreichen. πόνῳ πόνον wie Soph. Ai. 866

πόνος πόνῳ πόνον φέρει

. Vgl. Pers. 1042

δόσιν κακὰν κακῶν κακοῖς

und die besonders bei Euripides häufigen Ausdrücke wie ἄχεα ἄχεσι, πήματα πήμασι, δάκρυα δάκρυσι, φόνῳ φονος.

mvp-comment-130-1 Wecklein 1888, p. 268

mvp-comment-130-2 οὐδ᾽ ἂν δεχοίμην : zu Ag. 287 (,, nicht einmal geschenkt möchte ich dein Ehrenamt annehmen“). — ὥστε: zu Ag. 1394 .

mvp-comment-131-1 Wecklein 1888, p. 269

mvp-comment-131-2 Du bedarfst freilich meiner Ehren nicht; denn immerhin bist du grofs am Thron des Zeus. - πάρ: durch die epische Apokope wird die Auflösung der Länge vermieden.

mvp-comment-132-1 Wecklein 1888, p. 269

mvp-comment-132-2 δίκας tritt als inneres Objekt zu μέτειμι τόνδε ( Ag. 1666 ). Eur. Bakeh. 345 τῆς σῆς δ᾽ ἀνοίας τόνδε τὸν διδάσκαλον δίκην μέτειμι und zu Cho. 144 . Das Präsens ἐκκυνηγετῶ, weil bei diesen Worten der Chor (durch den linken Zugang der Bühne) hinausstürmt. Dagegen hat μέτειμι die gewöhnliche Bedeutung des Fut. ( Krüger II § 53, 1, 6 nimmt hier wie Sept. 360

εἶμι

als Präsens).

mvp-comment-133-1 ⁵

mvp-comment-133-2 Wecklein 1888, p. 269

mvp-comment-133-3 Der Daktylus des dritten Fulses ist gebildet wie 449, 589, Ag. 1584 u. a. Vgl. zu Cho. 567 .

mvp-comment-134-1 ⁶

mvp-comment-134-2 Wecklein 1888, p. 269

mvp-comment-134-3 Der Relativsatz ὃς προδῷ (zu 211) σφ' ἑκών vertritt einen Dativ zu δεινὴ πέλει. Der Schol. erinnert an Hom. X 358

φράζει νῦν μή τοί τι θεῶν μήνιμα γένωμαι

. Apollon tritt zurück in den Tempel. Dann, nachdem die Bühne vollständig leer ist, ändert sich wie Soph. Ai. 814 die Scenendekoration; die neue Hauptdekoration stellt den Tempel der Athena Polias in Athen vor mit dem Bildnisse der Göttin. Orestes erscheint und kniet an dem Bildnisse nieder. Zwischen dem ersten und zweiten Teile mufs man sich geraume Zeit vergangen denken. Vgl. 284 f.

mvp-comment-135-1 Wecklein 1888, p. 269

mvp-comment-135-2 ist gewissermafsen ein zweiter Prolog vor der Epiparodos (vgl. zu_1).

mvp-comment-136-1 Wecklein 1888, p. 269

mvp-comment-136-2 αλάστορα, den infolge einer Blutschuld Umherirrenden. Vgl. Einl. S. 19 N.

mvp-comment-137-1 Wecklein 1888, p. 269

mvp-comment-137-2 προστρόπαιος wie 448 einer der als befleckt um Sühne fleht. ἀφοίβαντον, ἀκάθαρτον Schol. und Hesych.

mvp-comment-137-3 ⁷

mvp-comment-138-1 ⁸

mvp-comment-138-2 Wecklein 1888, p. 269

mvp-comment-138-3 ἀμβλύς und προστετριμμένος von der Befleckung, welche durch Berührung abgerieben und matt gemacht ist, auf die befleckte Person übertragen. Von einer Reinigung, die dem Orestes bei den Trözeniern zu teil geworden sein soll, berichtet Paus. II 31, 8

τοῦ δὲ ἱεροῦ τοῦ ᾿Απόλλωνός ἐστιν οἶκοδόμημα ἔμπροσθεν, Ὀρέστου και λουμένη σκηνή. πρὶν γὰρ ἐπὶ τῷ αἵματι καθαρθῆναι τῆς μητρός, Τροιζηνίων οὐδεὶς πρότερον ἤθελεν αὐτὸν οἴκῳ δέξασθαι· καθίσαντες δὲ ἐνταῦθα ἐκάθαιρον καὶ εἱστίων, ἐς ὁ ἀφήγνισαν

. . . καθῆραι δέ φασιν Ορέστην καθαρσίοις καὶ ἄλλοις καὶ ὕδατι τῷ ἀπὸ τῆς ἱππου κρήνης. Aschylos spricht 282 und 581 blofs von einer Reinigung durch Apollon (vgl. Cho. 1057 ). Der unschädliche Verkehr mit anderen Menschen war eine Probe der Reinheit (283) und trug dazu bei, das Schuldbewusstsein abzuschwächen. πρὸς | ἄλλοισιν wie Soph. Oed. Τ. 555 ἐπὶ [ τὸν σεμνόμαντιν, Phil. 626 ἐπὶ | ναῦν, Oed. K. 495 ἐν | τῷ μὴ δύνασθαι.

mvp-comment-139-1 Wecklein 1888, p. 270

mvp-comment-139-2 ἐκπερῶν: ich bin zu anderen Häusern und in Verkehr mit den Menschen gekommen, als ich über Land und Meer wanderte.

mvp-comment-140-1 Wecklein 1888, p. 270

mvp-comment-140-2 Dem Auftrag des Loxias gemäfs nahe ich deinem Tempel. Vgl. 79 f. Zu δῶμα ergänzt sich τὸ σόν leicht.

mvp-comment-141-1 Wecklein 1888, p. 270

mvp-comment-141-2 βρέτας τὸ σὸν φυλάσσων (wie 442 f.), dein Bild bewachend d. i. es nicht verlassend. αὐτοῦ drückt den Entschlufs aus nicht vorher von der Stelle zu weichen.

mvp-comment-142-1 Wecklein 1888, p. 270

mvp-comment-142-2 Epiparodos (vgl. zu 1). Der Chor tritt zerstreut auf ( τινὲς δέ φασιν ἐν τῇ ἐπιδείξει τῶν Εὐμενίδων σποράδην εἰσαγαγόντα τὸν χορὸν τοσοῦτον ἐκπλῆξαι τὸν δῆμον κτέ. im βίος Αἰσχύλου); zuerst erscheint wie Soph. Ai. 866 der eine Halbchor, dem der Koryphaios als Führer vorausgeht; den Worten der Führerin (1) erwidert der Halbchor (2). Dann kommen nach einander die sechs Mitglieder des anderen Halbchors (3-8). Erst bei 307 ( χορὸν ἅψωμεν) ordnen sie sich in Reihe und Glied. τόδε auf den Boden deutend, wo sie Blutspuren zu sehen glaubt, vgl. αἵματι στάζοντα χείρας 41 f., wiewohl Orestes jetzt von Apollon gereinigt ist. Zu 281.

mvp-comment-143-1 ⁹

mvp-comment-143-2 Wecklein 1888, p. 270

mvp-comment-143-3 Das Blut ist ihm ein uŋvvτὴρ ἄφθεγκτος. Vgl. zu Ag. 82 und ἀφώνους μάρτυρας Eur. Hipp. 1076 .

mvp-comment-144-1 Wecklein 1888, p. 270

mvp-comment-144-2 ὡς γὰρ κύων τετραυματισμέ νον νεβρὸν κτἑ.

mvp-comment-145-1 Wecklein 1888, p. 270

mvp-comment-145-2 πρός: vgl. Ag. 344

πρὸς οὐδὲν . . τεκμήριον

und unten zu 1006. πρὸς αἷμα καὶ σταλαγμόν d. i. πρὸς αἵματος σταλαγμόν.

mvp-comment-146-1 Wecklein 1888, p. 270

mvp-comment-146-2 ανδροκμής hier nicht Männer (Menschen) ermüdend (tötend)" wie 957, Cho. 888 , Eur. Suppl. 525

ἀνδροκμήτας προσφέρων αγωνίας,

sondern den Mann (Orestes) ermüdend". Schömann vermutet άg θροκμήσι und Heimsäth betrachtet das Schol. μεγαλοκμῆσιν, welches er in μελοκμῆσιν ändert, als Bestätigung von ἀρθροκμῆσι.

mvp-comment-147-1 Wecklein 1888, p. 270

mvp-comment-147-2 σπλάγχνον: τὸ ἡμέτερον Schol. πεποίμανται, „ist abgetrieben worden".

mvp-comment-148-1 Wecklein 1888, p. 270

mvp-comment-148-2 ἀπτέροις (51) ποτήμασιν: zu Ag. 82 . νεώς von dem Schiffe des Orestes.

mvp-comment-149-1 Wecklein 1888, p. 270

mvp-comment-149-2 Hesych. καταπτακών· καταπτήξας (nach der Verbesserung von Lobeck für καταπλακών· καταπλήξας).

mvp-comment-150-1 Wecklein 1888, p. 270

mvp-comment-150-2 Asyndeton bei der Erklärung ( ὀσμὴ γὰρ κτέ). προσγελάwie

τῶνδε προσσαίνει σέ τι;

Prom. 861 , παιδός με σαίνει φθόγγος Soph. Ant. 1214 , blickt mich bekannt und traut an, erweckt in mir eine willkommene Erinnerung, ein angenehmes Gefühl.

mvp-comment-150-3 ¹⁰

mvp-comment-151-1 ¹¹

mvp-comment-151-2 Wecklein 1888, p. 271

mvp-comment-151-3 ὅρα ruft der Halbchor der spähenden Führerin zu. Soph. Oed. K. 118

ὅρα. τίς ἄρ᾽ ἦν; ποῦ ναίει; .. προσδέρκου, λευσσέ νιν, προσπεύθου πανταχῇ.

μάλ᾽ αὖ (,,gar abermal" d. h. ich wiederhole es) wie μάλ' αὖθις Cho. 650 .

mvp-comment-151-4 ¹²

mvp-comment-152-1 ¹³

mvp-comment-152-2 Wecklein 1888, p. 271

mvp-comment-152-3 Mit ὅδε weist die Führerin des zweiten Halbchors auf Orestes Wenn die Lesart γουνόν hin. richtig ist (vgl. Anhang), so scheint Aschylos das Homerische γουνὸν Αθηνάων ἱεράων (λ 323) von der Akropolis verstanden zu haben. In dem delphischen Orakel bei Plut. Thes. c. 3 , Schol. zu Eur. Med. 679 , Apollod. III 15, 6 wechseln die Lesarten πρὶν δημὸν ᾿Αθηνέων εἰσαφικέσθαι, πρὶν γουνὸν ᾿Αθηναίων ἀφικέσθαι, πρὶν ἐς ἄκρον Αθηναίων ἀφίκηαι. ζάθεον ist willkürliche Ergänzung zur Herstellung eines Trimeters, wie er die fünf folgenden Teile beginnt; ὡς scheint dem Sinne zu entsprechen:,,hier wieder eine hochheilige Höhe als Schutz, wie er sich einbildet, innehabend".

mvp-comment-152-4 ¹⁴

Commentary (Arthur Sidgwick, 1887) (OCR draft) (Arthur Sidgwick's commentary on the Eumenides, aligned to the canonical Greek text.) focus

mvp-sidgwick-114-1-1 I take the best suggestion, εἰργάσω (Wordsw.), out of many¹ for the corrupt MSS. reading ᾐρκέσω. It must be some word with simple meaning, like thou hast made despised and dishonoured (lit. of no value), to suit both ἄτιμα and παρ᾽ οὐδέν.

mvp-sidgwick-115-1-1 The Marriage of Zeus and Hera was the ἱερὸς γάμος, the sacred or ideal marriage: and "Hpa was called Τελεία, the Accomplisher, as marriage was a τέλος or accomplished rite.

mvp-sidgwick-116-1-1 For marriage ordained by Fate for man and woman is stronger than an Oath, and guarded by Justice. These fine lines containing an ideal of marriage as an indissoluble bond under the highest sanctions seem in advance of ordinary Greek thought and feeling on the subject; but we must remember that Aeschylus belongs to the older school, and one of the charges against the younger poets was that they lowered the ideal of marriage: and further that the immense care of the Athenian 1 ἧκέ σοι Η., ἤρκεσεν Musgr. Weil., ἡρμόσω Merk., ᾐδέσω Well., Hart. ἀρκέσει Bothe; these are the better ones. B law for legitimacy, and the excessive seclusion of women, point in the same direction. [Weck. reads κτείνουσι συλλέκτρους: ingenious.]

mvp-sidgwick-117-1-1 MSS. read τὸ μὴ γενέσθαι, which must be wrong. The neatest emendation is Meineke's (adopted by Hart. Weil. Dind.) τίνεσθαι, to punish, which I have taken. The word is usually employed of the injured man punishing the wrong-doer, and means properly to get payment (middle): but it is not a great stretch to use it of the Furies who are personally interested in the penalty, and may be said to get payment. Of the other numerous corrections only Wakefield's μέλεσθαι need be mentioned. ἐποπτεύειν, look down on them: the proper word for a god's visitation or guidance :

καί σ᾽ ἐποπτεύων θεός

Cho. 1063 ,

θεοὺς ἄνωθεν γῆς ἐποπτεύειν ἄχη

Ag. 1579 ,

πατρῷ᾽ ἐποπτεύων κράτη

Cho. 1 , etc.

ἐνθυμουμένην , taking to heart.

πράσσουσαν ἡσυχαιτέραν , ' more remiss in act, the adj. by a common poetic variation for adv. with verb. Somewhat similarly in prose σχολαῖος, χρόνιος, ἄσμενος, etc., are used adverbially.

δίκας ἐποπτεύσει , shall watch the pleadings, i. e. direct the trial.' δίκαι plural is usually pleas of right, not vengeance. So

δίκας κλύοντες

Ag. 813 , hearing the cause :

κραίνετε δίκας

Cho. 462 ,

ὑστάτας δίκας

Suppl. 230 , the last trial.

δ᾽ οὖν , well then, impatient and contemptuous. So Prom. 935

ὁ δ᾽ οὖν ποιείτω. τίθου

( put or make for yourself, middle), get. πλέω must be read for MSS. πλέον. In Ag. 1299 we have the opposite blunder of the copyist, χρόνῳ πλέω for χρόνον πλέω: mistakes constantly arising from terminations being erroneously assimilated.

mvp-sidgwick-122-1-1 The Chorus understand Apollo to threaten, and they proudly defend their privileges.

ὥστε , 202.

mvp-sidgwick-124-1-1 No need to alter πάρ into παρά (Porson): both the rhythm and the Epic use are like Aeschylus.

δίκας μέτειμι τόνδε , i.e. I will sue for justice on him; δίκας being a rather strange sort of internal acc., the δίκαι or pleadings shewing the nature of the pursuit; see line 224. The phrase implies. that the Eumenides are going to submit to a trial: δίκην μέτειμι τόνδε would mean simply I will visit vengeance on his head. μέτειμι and μετελθεῖν are used with three kinds of accusatives, the trial or vengeance, the crime, and the criminal. Here we have trial and criminal:

μετῆλθόν σ᾽ αἷμα

Eur. Or. 423 (crime and criminal): so

ἁρπαγὰς μετήλθετ᾽ Ἰλίου πόλιν

Eur. Cycl. 280 : Ag. 1666 (criminal only), Cho. 996 (crime only). *

εἰ προδῶ , Epic use of eἰ with subj. So

εἰ κρανθῇ πρᾶγμα

Suppl. 91 ,

μηδ᾽ εἰ στράτευμα πλεῖον ᾖ

Pers. 791 ,

εἰ μὴ τοῖον τύχῃ

Supp. 400 . [Apollo retires : and the Chorus leave the stage. Then the scene is changed to Athens: the temple of Athena Polias on the Acropolis: Orestes enters and kneels as a suppliant before the statue of Athena in the front.] This change of scene, being from one temple to another, would only require the alteration of the side scenes or περίακτοι. These were prismatic or three-sided scenes which were turned round to exhibit different surroundings: rather a primitive device. The altar and temple would remain; only the statues would have to be changed (242). [235-243. SCENE II, Part 1. Orestes prays for protection.]

προστρόπαιον , guilty here: see note on l. 41

. ἀφοίβαντον, uncleansed, from φοῖβος, bright (of course here with reference to the god). (Theocr. uses φοιβάω, to cleanse, later writers φοιβάζω : and φοιβαίνω is found in lexicographers.)

mvp-sidgwick-128-1-1 Orestes by a bold figure is said to be blunted and worn away, when what the poet really means is that the guilt is blunted and worn. In English we must say so. πρός, the light ending, where the sentence is broken in the most closely bound phrase, is rare in Aeschylus, though common enough in Sophocles : e.g. ἢ κατεῖχε τὸν | νέκυν: ἐὰν δέ τοι | ληφθῇ : τὸ γὰρ | πρᾶγμ᾽ οὔτ᾽ ἔδρασα: εἰ δὲ ταῦτα μὴ | φανεῖτε: παίσαντές τε καὶ | πληγέντες : all from Antigone. But there is no reason to suspect it.

mvp-sidgwick-129-1-1 The sentence begins very abruptly without connecting particle, so that many suspect corruption, and some (Prien. Pal.) attempt to cure it by reading l. 238

ἀλλ᾿ ἀμβλὺς ἤδη, προστετριμμένος τε and destroying stop at βροτῶν. Others make other alterations. But the antithesis οὐ προστροπαῖον . . . ἀλλ᾽ ἀμβλύς is very harsh: and the sentence inordinately long. The abruptness of ὅμοια χέρσον κ.τ.λ. does not seem impossible in the worn-out wanderer passionately seeking sanctuary. We have it again .

mvp-sidgwick-129-2-1 [Orestes sinks down clasping the base of the statue. Enter the Chorus hunting the trail.]

mvp-sidgwick-130-1-1 The voiceless informer is of course the blood, which mysteriously continues to drop wherever he goes. The Scholiast, not a highly poetical person, remarks on the tragic improbability of blood yet dropping from the sword of a man who had come from Argos to Delphi and from Delphi to Athens.

φυσιᾷ σπλάγχνον , my heart gasps, loaded and emphatic diction. ἀνδροκμῆσιν has nothing to do with Orestes (as H. Mors.): it is simply, as Schol. understands it, right wearisome.

ἀπτέροις . : the Eumenides were not winged, l. 51

προσγελᾷ , delights : the bold figure not Aeschylean specially, but belonging to the Greek idiom : so σὲ τὰ φυτὰ προσγελάσεται Ar. Pax 600. It is exactly the Lat. adrideo.

ἀτίτας , unpunished: lit. unpaying (act.) as Aeschylus always uses τίνω of the culprit who pays penalty. [The word seems used in pass. sense Ag, 72.]

mvp-sidgwick-134-2-1 [There is no antistrophe to guide us here, and there are several minor variations of the MSS.: the metre, however, seems mainly dochmiac, and I have taken Hermann's emendations, which are the simplest: see crit. notes.]

πλεχθείς , twined, a strong word, describing Orestes' despairing clasp of the image.

Search the Perseus Catalog for:

Search the Perseus Catalog for:

ΧΟ. τὸν ἄνδρ᾽ ἐκεῖνον οὔ τι μὴ λίπω ποτέ. 225

ΑΠ. σὺ δ᾽ οὖν δίωκε καὶ πόνον πλέον τίθου

ΧΟ. τιμὰς σὺ μὴ σύντεμνε τὰς ἐμὰς λόγῳ.

ΑΠ. οὐδ᾽ ἂν δεχοίμην ὥστ᾽ ἔχειν τιμὰς σέθεν.

ΧΟ. μέγας γὰρ ἔμπας παρὰ Διὸς θρόνοις λέγει· ἐγὼ δ᾽, ἄγει γὰρ αἷμα μητρῷον, δίκας 230 μέτειμι τόνδε φῶτα κἀκκυνηγετῶ.

ΑΠ. ἐγὼ δ᾽ ἀρήξω τὸν ἱκέτην τε ῥύσομαι· δεινὴ γὰρ ἐν βροτοῖσι κὰν θεοῖς πέλει τοῦ προστροπαίου μῆνις, ἢν προδῶ σφ᾽ ἑκών.

Current edition Experimental

Χορός ἄναξ Ἄπολλον, ἀντάκουσον ἐν μέρει. αὐτὸς σὺ τούτων οὐ μεταίτιος πέλει, ἀλλ᾽ εἷς 10 τὸ πᾶν ἔπραξας ὢν 11 παναίτιος. 200

Ἀπόλλων πῶς δή; τοσοῦτο μῆκος ἔκτεινον λόγου.

Χορός ἔχρησας ὥστε τὸν ξένον μητροκτονεῖν.

Ἀπόλλων ἔχρησα ποινὰς τοῦ πατρὸς 12 πρᾶξαι. 13 τί 14 μήν;

Χορός κἄπειθ᾽ ὑπέστης αἵματος δέκτωρ 15 νέου.

Ἀπόλλων καὶ προστραπέσθαι τούσδ᾽ ἐπέστελλον δόμους. 205

Χορός καὶ τὰς προπομποὺς δῆτα τάσδε λοιδορεῖς;

Ἀπόλλων οὐ γὰρ δόμοισι τοῖσδε πρόσφορον μολεῖν.

Χορός ἀλλ᾽ ἔστιν ἡμῖν τοῦτο προστεταγμένον.

Ἀπόλλων τίς ἥδε τιμή; κόμπασον γέρας καλόν.

Χορός τοὺς μητραλοίας ἐκ δόμων ἐλαύνομεν. 210

Ἀπόλλων τί γάρ; γυναικὸς ἥτις ἄνδρα νοσφίσῃ;

Χορός 16 οὐκ ἂν γένοιθ᾽ ὅμαιμος αὐθέντης φόνος. 213

Χορός τὸν ἄνδρ᾽ ἐκεῖνον οὔ τι μὴ λίπω 24 ποτέ. 225

Ἀπόλλων σὺ δ᾽ οὖν δίωκε καὶ πόνον πλέω 25 τίθου.

Χορός τιμὰς σὺ μὴ ξύντεμνε τὰς ἐμὰς λόγῳ.

Ἀπόλλων οὐδ᾽ ἂν δεχοίμην ὥστ᾽ ἔχειν τιμὰς σέθεν.

Χορός μέγας γὰρ ἔμπας πὰρ Διὸς θρόνοις λέγει: ἐγὼ δ᾽, ἄγει 26 γὰρ αἷμα μητρῷον, 27 δίκας 230 μέτειμι τόνδε φῶτα κἀκκυνηγετῶ. 28

Ἀπόλλων ἐγὼ δ᾽ ἀρήξω τὸν ἱκέτην τε ῥύσομαι: δεινὴ γὰρ ἐν βροτοῖσι κἀν θεοῖς πέλει τοῦ προστροπαίου μῆνις, εἰ προδῶ σφ᾽ ἑκών.

Χορός ἄναξ Ἄπολλον, ἀντάκουσον ἐν μέρει. αὐτὸς σὺ τούτων οὐ μεταίτιος πέλῃ, ἀλλʼ εἷς τὸ πᾶν ἔπραξας ὢν παναίτιος. 200

Ἀπόλλων πῶς δή; τοσοῦτο μῆκος ἔκτεινον λόγου.

Χορός ἔχρησας ὥστε τὸν ξένον μητροκτονεῖν.

Ἀπόλλων ἔχρησα ποινὰς τοῦ πατρὸς πρᾶξαι. τί μήν ;

Χορός κἄπειθʼ ὑπέστης αἵματος δέκτωρ νέου.

Ἀπόλλων καὶ προστραπέσθαι τούσδʼ ἐπέστελλον δόμους. 205

Χορός καὶ τὰς προπομποὺς δῆτα τάσδε λοιδορεῖς;

Ἀπόλλων οὐ γὰρ δόμοισι τοῖσδε πρόσφορον μολεῖν.

Χορός ἀλλʼ ἔστιν ἡμῖν τοῦτο προστεταγμένον.

Ἀπόλλων τίς ἥδε τιμή; κόμπασον γέρας καλόν.

Χορός τοὺς μητραλοίας ἐκ δόμων ἐλαύνομεν. 210

Ἀπόλλων τί γὰρ γυναικὸς ἥτις ἄνδρα νοσφίσῃ;

Χορός οὐκ ἂν γένοιθʼ ὅμαιμος αὐθέντης φόνος.

Χορός τὸν ἄνδρʼ ἐκεῖνον οὔ τι μὴ λίπω ποτέ. 225

Ἀπόλλων σὺ δʼ οὖν δίωκε καὶ πόνον πλείω τίθου.

Χορός τιμὰς σὺ μὴ σύντεμνε τὰς ἐμὰς λόγῳ.

Ἀπόλλων οὐδʼ ἂν δεχοίμην ὥστʼ ἔχειν τιμὰς σέθεν.

Χορός μέγας γὰρ ἔμπας πὰρ Διὸς θρόνοις λέγῃ. ἐγὼ δʼ, ἄγει γὰρ αἷμα μητρῷον, δίκας 230 μέτειμι τόνδε φῶτα κἀκκυνηγετῶ.

Ἀπόλλων ἐγὼ δʼ ἀρήξω τὸν ἱκέτην τε ῥύσομαι· δεινὴ γὰρ ἐν βροτοῖσι κἀν θεοῖς πέλει τοῦ προστροπαίου μῆνις, εἰ προδῶ σφʼ ἑκών.

Χορὸς Εὐμενίδων ἦ κάρτ᾽ ἄτιμα καὶ παρ᾽ οὐδὲν ἠρκέσω.

Χορὸς Εὐμενίδων τὸν ἄνδρ᾽ ἐκεῖνον οὔπω μὴ λίπω ποτέ.

Ἀπόλλων σὺ δ᾽ οὖν δίωκε καὶ πόνον πλέον τίθου,

Χορὸς Εὐμενίδων τιμὰς σὺ μὴ σύντεμνε τὰς ἐμὰς λόγῳ, 220

Ἀπόλλων οὐδ᾽ ἂν δεξαίμην ὥστ᾽ ἔχειν τιμὰς σέθεν.

Χορὸς Εὐμενίδων μέγας γὰρ ἔμπας παρὰ διὸς θρόνοις λέγῃ. ἐγὼ δ᾽, ἄγειν γὰρ αἷμα μητρῷον δίκης, μέτειμι τόνδε φῶτα κἀπικυνηγέτης

Ἀπόλλων ἐγὼ δ᾽ ἀρήξω τὸν ἱκέτην τε ῥύσομαι, 225 δεινὴ γὰρ ἐν βροτοῖσι κἀν θεοῖσι πέλει. τοῦ προστροπαίου μῆνις εἰ προδῶ σφ᾽ ἑκών,

Ὀρέστης αὐτὸ φυλάσσων ἀναμένω τέλος δίκης.

Ἀπόλλων ἦ κάρτ' ἄτιμα καὶ παρ᾽ οὐδὲν ἤρκεσας Ἥρας τελείας καὶ Διὸς πιστώματα. Κύπρις δ᾽ ἄτιμος τῷδ᾽ ἀπέρριπται λόγῳ, ὅθεν βροτοῖσι γίγνεται τὰ φίλτατα. 215

Χορὸς Εὐμενίδων τὸν ἄνδρ' ἐκεῖνον οὔ τι μὴ λίπω ποτέ.

Ἀπόλλων σὺ δ᾽ οὖν δίωκε καὶ πόνον πλέον τίθου. 225

Χορὸς Εὐμενίδων τιμὰς σὺ μὴ σύντεμνε τὰς ἐμὰς λόγῳ.

Ἀπόλλων οὐδ᾽ ἂν δεχοίμην ὥςτ᾽ ἔχειν τιμὰς σέθεν.

Χορὸς Εὐμενίδων μέγας γὰρ ἔμπας πὰρ Διὸς θρόνοις λέγει· ἐγὼ δ', ἄγει γὰρ αἷμα μητρῷον, δίκας μέτειμι τόνδε φῶτα κἀκκυνηγετῶ. 230

Ἀπόλλων ἐγὼ δ᾽ ἀρήξω τὸν ἱκέτην τε ῥύσομαι· δεινὴ γὰρ ἐν βροτοῖσι κἀν θεοῖς πέλει τοῦ προςτροπαίου μῆνις, εἰ προδῶ σφ᾽ ἑκών.

Ὀρέστης πρόςειμι δῶμα καὶ βρέτας τὸ σόν, θεά. αὐτοῦ φυλάσσων ἀναμενῶ τέλος δίκης.

ΧΟ. Τὸν ἄνδρ' ἐκεῖνον οὔ τι μὴ λίπω λείπω ποτέ. 225

ΑΠ. Σὺ δ᾽ οὖν δίωκε καὶ πόνον πλέον τίθου τίθει.

ΧΟ. Τιμὰς σὺ μὴ σύντεμνε τὰς ἐμὰς λόγῳ.

ΑΠ. Οὐδ' ἂν δεχοίμην ὥστ' ἔχειν τιμὰς σέθεν.

ΧΟ. Μέγας γὰρ ἔμπας πὰρ Διὸς θρόνοις λέγῃ· ἐγὼ δ', ἄγει γὰρ αἷμα μητρῷον, δίκας δίκης δίκη 230 μέτειμι τόνδε φῶτα κἀκκυνηγετῶ κἀκκυνηγέτης γ' ὡς κυν-.

ΑΠ. Ἐγὼ δ' ἀρήξω τὸν ἱκέτην τε ῥύσομαι δεινὴ γὰρ ἐν βροτοῖσι κἂν θεοῖς πέλει τοῦ προστροπαίου μῆνις, εἰ προδῷ σφ' ἑκών.

ΧΟ. τὸν ἄνδρ᾽ ἐκεῖνον οὔ τι μὴ λίπω ποτέ. 225

ΑΠ. σὺ δ᾽ οὖν δίωκε, καὶ πόνον πλέω τίθου.

ΧΟ. τιμὰς σὺ μὴ ξύντεμνε τὰς ἐμὰς λόγῳ.

ΑΠ. οὐδ᾽ ἂν δεχοίμην ὥστ᾽ ἔχειν τιμὰς σέθεν. 1

ΧΟ. μέγας γὰρ ἔμπας πὰρ Διὸς θρόνοις λέγει· ἐγὼ δ᾽, ἄγει γὰρ αἷμα μητρῷον, δίκας 230 μέτειμι τόνδε φῶτα κἀκκυνηγετῶ.

ΑΠ. ἐγὼ δ᾽ ἀρήξω, τὸν ἱκέτην τε ῥύσομαι· δεινὴ γὰρ ἐν βροτοῖσι κὰν θεοῖς πέλει τοῦ προστροπαίου μῆνις, εἰ προδῶ σφ᾽ ἑκών.

ἢ κάρτ᾽ ἄτιμα καὶ παρ᾽ οὐδὲν ἠρκέσω Ἥρας τελείας καὶ Διὸς πιστώματα· Κύπρις δ᾽ ἄτιμος τῷδ᾽ ἀπέρριπται λόγῳ, 215 ὅθεν βροτοῖσι γίγνεται τὰ φίλτατα.

ΧΟΡΟΣ τὸν ἄνδρ᾽ ἐκεῖνον οὔ τι μὴ λίπω ποτέ. 225

ΑΠΟΛΛΩΝ σὺ δ᾽ οὖν δίωκε καὶ πόνον πλέον τίθου.

ΧΟΡΟΣ τιμὰς σὺ μὴ σύντεμνε τὰς ἐμὰς λόγῳ.

ΑΠΟΛΛΩΝ οὐδ᾽ ἂν δεχοίμην ὥστ᾽ ἔχειν τιμὰς σέθεν.

ΧΟ.

τὸν ἄνδρ᾽ ἐκεῖνον οὔ τι μὴ λίπω ποτέ.
225

ΑΠ.

σὺ δ᾽ οὖν δίωκε καὶ πόνον πλέον τίθου

ΧΟ.

τιμὰς σὺ μὴ σύντεμνε τὰς ἐμὰς λόγῳ.

ΑΠ.

οὐδ᾽ ἂν δεχοίμην ὥστ᾽ ἔχειν τιμὰς σέθεν.

ΧΟ.

μέγας γὰρ ἔμπας παρὰ Διὸς θρόνοις λέγει·

ἐγὼ δ᾽, ἄγει γὰρ αἷμα μητρῷον, δίκας
230

μέτειμι τόνδε φῶτα κἀκκυνηγετῶ.

ΑΠ.

ἐγὼ δ᾽ ἀρήξω τὸν ἱκέτην τε ῥύσομαι·

δεινὴ γὰρ ἐν βροτοῖσι κὰν θεοῖς πέλει

τοῦ προστροπαίου μῆνις, ἢν προδῶ σφ᾽ ἑκών.

Χορός

ἄναξ Ἄπολλον, ἀντάκουσον ἐν μέρει.

αὐτὸς σὺ τούτων οὐ μεταίτιος πέλει,

ἀλλ᾽ εἷς¹⁰ τὸ πᾶν ἔπραξας ὢν¹¹ παναίτιος.
200

Ἀπόλλων

πῶς δή; τοσοῦτο μῆκος ἔκτεινον λόγου.

Χορός

ἔχρησας ὥστε τὸν ξένον μητροκτονεῖν.

Ἀπόλλων

ἔχρησα ποινὰς τοῦ πατρὸς¹² πρᾶξαι.¹³ τί¹⁴ μήν;

Χορός

κἄπειθ᾽ ὑπέστης αἵματος δέκτωρ¹⁵ νέου.

Ἀπόλλων

καὶ προστραπέσθαι τούσδ᾽ ἐπέστελλον δόμους.
205

Χορός

καὶ τὰς προπομποὺς δῆτα τάσδε λοιδορεῖς;

Ἀπόλλων

οὐ γὰρ δόμοισι τοῖσδε πρόσφορον μολεῖν.

Χορός

ἀλλ᾽ ἔστιν ἡμῖν τοῦτο προστεταγμένον.

Ἀπόλλων

τίς ἥδε τιμή; κόμπασον γέρας καλόν.

Χορός

τοὺς μητραλοίας ἐκ δόμων ἐλαύνομεν.
210

Ἀπόλλων

τί γάρ; γυναικὸς ἥτις ἄνδρα νοσφίσῃ;

Χορός¹⁶

οὐκ ἂν γένοιθ᾽ ὅμαιμος αὐθέντης φόνος.

213

Χορός

τὸν ἄνδρ᾽ ἐκεῖνον οὔ τι μὴ λίπω²⁴ ποτέ.
225

Ἀπόλλων

σὺ δ᾽ οὖν δίωκε καὶ πόνον πλέω²⁵ τίθου.

Χορός

τιμὰς σὺ μὴ ξύντεμνε τὰς ἐμὰς λόγῳ.

Ἀπόλλων

οὐδ᾽ ἂν δεχοίμην ὥστ᾽ ἔχειν τιμὰς σέθεν.

Χορός

μέγας γὰρ ἔμπας πὰρ Διὸς θρόνοις λέγει:

ἐγὼ δ᾽, ἄγει²⁶ γὰρ αἷμα μητρῷον,²⁷ δίκας
230

μέτειμι τόνδε φῶτα κἀκκυνηγετῶ.²⁸

Ἀπόλλων

ἐγὼ δ᾽ ἀρήξω τὸν ἱκέτην τε ῥύσομαι:

δεινὴ γὰρ ἐν βροτοῖσι κἀν θεοῖς πέλει

τοῦ προστροπαίου μῆνις, εἰ προδῶ σφ᾽ ἑκών.

Χορός

ἄναξ Ἄπολλον, ἀντάκουσον ἐν μέρει.

αὐτὸς σὺ τούτων οὐ μεταίτιος πέλῃ,

ἀλλʼ εἷς τὸ πᾶν ἔπραξας ὢν παναίτιος.
200

Ἀπόλλων

πῶς δή; τοσοῦτο μῆκος ἔκτεινον λόγου.

Χορός

ἔχρησας ὥστε τὸν ξένον μητροκτονεῖν.

Ἀπόλλων

ἔχρησα ποινὰς τοῦ πατρὸς πρᾶξαι. τί μήν ;

Χορός

κἄπειθʼ ὑπέστης αἵματος δέκτωρ νέου.

Ἀπόλλων

καὶ προστραπέσθαι τούσδʼ ἐπέστελλον δόμους.
205

Χορός

καὶ τὰς προπομποὺς δῆτα τάσδε λοιδορεῖς;

Ἀπόλλων

οὐ γὰρ δόμοισι τοῖσδε πρόσφορον μολεῖν.

Χορός

ἀλλʼ ἔστιν ἡμῖν τοῦτο προστεταγμένον.

Ἀπόλλων

τίς ἥδε τιμή; κόμπασον γέρας καλόν.

Χορός

τοὺς μητραλοίας ἐκ δόμων ἐλαύνομεν.
210

Ἀπόλλων

τί γὰρ γυναικὸς ἥτις ἄνδρα νοσφίσῃ;

Χορός

οὐκ ἂν γένοιθʼ ὅμαιμος αὐθέντης φόνος.

Χορός

τὸν ἄνδρʼ ἐκεῖνον οὔ τι μὴ λίπω ποτέ.
225

Ἀπόλλων

σὺ δʼ οὖν δίωκε καὶ πόνον πλείω τίθου.

Χορός

τιμὰς σὺ μὴ σύντεμνε τὰς ἐμὰς λόγῳ.

Ἀπόλλων

οὐδʼ ἂν δεχοίμην ὥστʼ ἔχειν τιμὰς σέθεν.

Χορός

μέγας γὰρ ἔμπας πὰρ Διὸς θρόνοις λέγῃ.

ἐγὼ δʼ, ἄγει γὰρ αἷμα μητρῷον, δίκας
230

μέτειμι τόνδε φῶτα κἀκκυνηγετῶ.

Ἀπόλλων

ἐγὼ δʼ ἀρήξω τὸν ἱκέτην τε ῥύσομαι·

δεινὴ γὰρ ἐν βροτοῖσι κἀν θεοῖς πέλει

τοῦ προστροπαίου μῆνις, εἰ προδῶ σφʼ ἑκών.

Χορὸς Εὐμενίδων

ἦ κάρτ᾽ ἄτιμα καὶ παρ᾽ οὐδὲν ἠρκέσω.

Χορὸς Εὐμενίδων

τὸν ἄνδρ᾽ ἐκεῖνον οὔπω μὴ λίπω ποτέ.

Ἀπόλλων

σὺ δ᾽ οὖν δίωκε καὶ πόνον πλέον τίθου,

Χορὸς Εὐμενίδων

τιμὰς σὺ μὴ σύντεμνε τὰς ἐμὰς λόγῳ,
220

Ἀπόλλων

οὐδ᾽ ἂν δεξαίμην ὥστ᾽ ἔχειν τιμὰς σέθεν.

Χορὸς Εὐμενίδων

μέγας γὰρ ἔμπας παρὰ διὸς θρόνοις λέγῃ.

ἐγὼ δ᾽, ἄγειν γὰρ αἷμα μητρῷον δίκης,

μέτειμι τόνδε φῶτα κἀπικυνηγέτης

Ἀπόλλων

ἐγὼ δ᾽ ἀρήξω τὸν ἱκέτην τε ῥύσομαι,
225

δεινὴ γὰρ ἐν βροτοῖσι κἀν θεοῖσι πέλει.

τοῦ προστροπαίου μῆνις εἰ προδῶ σφ᾽ ἑκών,

Ὀρέστης

αὐτὸ φυλάσσων ἀναμένω τέλος δίκης.

Χορὸς Εὐμενίδων

τὸν ἄνδρ' ἐκεῖνον οὔ τι μὴ λίπω ποτέ.

Ἀπόλλων

σὺ δ᾽ οὖν δίωκε καὶ πόνον πλέον τίθου.
225

Χορὸς Εὐμενίδων

τιμὰς σὺ μὴ σύντεμνε τὰς ἐμὰς λόγῳ.

Ἀπόλλων

οὐδ᾽ ἂν δεχοίμην ὥςτ᾽ ἔχειν τιμὰς σέθεν.

Χορὸς Εὐμενίδων

μέγας γὰρ ἔμπας πὰρ Διὸς θρόνοις λέγει·

ἐγὼ δ', ἄγει γὰρ αἷμα μητρῷον, δίκας

μέτειμι τόνδε φῶτα κἀκκυνηγετῶ.
230

Ἀπόλλων

ἐγὼ δ᾽ ἀρήξω τὸν ἱκέτην τε ῥύσομαι·

δεινὴ γὰρ ἐν βροτοῖσι κἀν θεοῖς πέλει

τοῦ προςτροπαίου μῆνις, εἰ προδῶ σφ᾽ ἑκών.

Ὀρέστης

πρόςειμι δῶμα καὶ βρέτας τὸ σόν, θεά.

αὐτοῦ φυλάσσων ἀναμενῶ τέλος δίκης.

ΧΟ.

Τὸν ἄνδρ' ἐκεῖνον οὔ τι μὴ λίπω λείπω ποτέ.
225

ΑΠ.

Σὺ δ᾽ οὖν δίωκε καὶ πόνον πλέον τίθου τίθει.

ΧΟ.

Τιμὰς σὺ μὴ σύντεμνε τὰς ἐμὰς λόγῳ.

ΑΠ.

Οὐδ' ἂν δεχοίμην ὥστ' ἔχειν τιμὰς σέθεν.

ΧΟ.

Μέγας γὰρ ἔμπας πὰρ Διὸς θρόνοις λέγῃ·

ἐγὼ δ', ἄγει γὰρ αἷμα μητρῷον, δίκας δίκης δίκη
230

μέτειμι τόνδε φῶτα κἀκκυνηγετῶ κἀκκυνηγέτης γ' ὡς κυν-.

ΑΠ.

Ἐγὼ δ' ἀρήξω τὸν ἱκέτην τε ῥύσομαι

δεινὴ γὰρ ἐν βροτοῖσι κἂν θεοῖς πέλει

τοῦ προστροπαίου μῆνις, εἰ προδῷ σφ' ἑκών.

ΧΟ.

τὸν ἄνδρ᾽ ἐκεῖνον οὔ τι μὴ λίπω ποτέ.
225

ΑΠ.

σὺ δ᾽ οὖν δίωκε, καὶ πόνον πλέω τίθου.

ΧΟ.

τιμὰς σὺ μὴ ξύντεμνε τὰς ἐμὰς λόγῳ.

ΑΠ.

οὐδ᾽ ἂν δεχοίμην ὥστ᾽ ἔχειν τιμὰς σέθεν.

¹

ΧΟ.

μέγας γὰρ ἔμπας πὰρ Διὸς θρόνοις λέγει·

ἐγὼ δ᾽, ἄγει γὰρ αἷμα μητρῷον, δίκας
230

μέτειμι τόνδε φῶτα κἀκκυνηγετῶ.

ΑΠ.

ἐγὼ δ᾽ ἀρήξω, τὸν ἱκέτην τε ῥύσομαι·

δεινὴ γὰρ ἐν βροτοῖσι κὰν θεοῖς πέλει

τοῦ προστροπαίου μῆνις, εἰ προδῶ σφ᾽ ἑκών.

ἢ κάρτ᾽ ἄτιμα καὶ παρ᾽ οὐδὲν ἠρκέσω

Ἥρας τελείας καὶ Διὸς πιστώματα·

Κύπρις δ᾽ ἄτιμος τῷδ᾽ ἀπέρριπται λόγῳ,
215

ὅθεν βροτοῖσι γίγνεται τὰ φίλτατα.

ΧΟΡΟΣ

τὸν ἄνδρ᾽ ἐκεῖνον οὔ τι μὴ λίπω ποτέ.
225

ΑΠΟΛΛΩΝ

σὺ δ᾽ οὖν δίωκε καὶ πόνον πλέον τίθου.

ΧΟΡΟΣ

τιμὰς σὺ μὴ σύντεμνε τὰς ἐμὰς λόγῳ.

ΑΠΟΛΛΩΝ

οὐδ᾽ ἂν δεχοίμην ὥστ᾽ ἔχειν τιμὰς σέθεν.

ΧΟΡΟΣ

μέγας γὰρ ἔμπας πὰρ Διὸς θρόνοις λέγῃ.

ἐγὼ δ᾽, ἄγει γὰρ αἷμα μητρῷον, δίκας
230

μέτειμι τόνδε φῶτα κἀκκυνηγετῶ.

ΑΠΟΛΛΩΝ

ἐγὼ δ᾽, ἀρήξω τὸν ἱκέτην τε ῥύσομαι·

δεινὴ γὰρ ἐν βροτοῖσι κἂν θεοῖς πέλει

τοῦ προστροπαίου μῆνις, εἰ προδῶ σφ᾽ ἑκών.

ΟΡΕΣΤΗΣ

ἄνασσ᾽ Ἀθάνα, Λοξίου κελεύμασιν
235

ΧΟΡΟΣ

ὀσμὴ βροτείων αἱμάτων με προσγελᾷ.