Search the Perseus Catalog for:

← Previous Next →

ΑΠ.

Ἔξω, κελεύω, τῶνδε δωμάτων τάχος

χωρεῖτ', ἀπαλλάσσεσθε μαντικῶν μυχῶν,
180

μὴ καὶ λαβοῦσα πτηνὸν ἀργηστὴν ὄφιν,

χρυσηλάτου θώμιγγος ἐξορμώμενον,

ΕΥΜΕΝΙΔΕΣ

[ΑΠ.]

ἀνῇς ὑπ' ἄλγους μέλαν᾽ ἀπ' ἀνθρώπων ἀφρόν,

ἐμοῦσα θρόμβους οὓς ἀφείλκυσας φόνου.

Οὔτοι δόμοισι τοῖσδε χρίμπτεσθαι πρέπει·
185

ἀλλ᾽ οὗ καρανιστῆρες οὐ καρανηστῆρες οὐκ ἄρ᾽ ἀνηστῆρες ὀφθαλμωρύχοι

δίκαι σφαγαί τε, σπέρματός τ' ἀποφθορᾷ ἀποφθοραὶ

παίδων κακοῦται χλοῦνις, ἠδ᾽ ἀκρωνία

λευσμός -μόν τε, καὶ μύζουσιν οἰκτισμὸν πολύν

ὑπὸ ῥάχιν ὑπὸρράχιν ὑπόρρ- παγέντες. Ἆρ' ἀκούετε
190

οἵας ἑορτῆς ἔστ' ἀπόπτυστοι θεοῖς

στέργηθρ' ἔχουσαι ; πᾶς δ' ὑφηγείται τρόπος

μορφῆς· λέοντος ἄντρον αἱματορρόφου

οἰκεῖν τοιαύτας εἰκός, οὐ χρηστηρίοις

ἐν τοῖσδε πλησίοισι τρίβεσθαι μύσος.
195

Χωρεῖτ᾽ ἄνευ βοτῆρος αἰπολούμεναι·

ποίμνης τοιαύτης δ' οὔτις εὐφιλὴς θεῶν.

ΧΟ.

Ἄναξ Ἄπολλον, ἀντάκουσον ἐν μέρει·

αὐτὸς σὺ τούτων οὐ μεταίτιος πέλῃ,

ἀλλ᾽ εἰς εἰς τὸ πᾶν ἔπραξας ὢν ὡς παναίτιος.
200

ΑΠ.

Πῶς δή ; τοσοῦτο μῆκος ἔκτεινον λόγου.

ΧΟ.

Ἔχρησας ὥστε τὸν ξένον μητροκτονεῖν.

ΑΠ.

Ἔχρησα ποινὰς τοῦ πατρὸς πέμψαι· τί μήν ; πέμψαι τιμήν.

ΧΟ.

Κἄπειθ' ὑπέστης αἵματος δέκτωρ δ' ἕκτωρ νέου.

ΑΠ.

Καὶ προστραπέσθαι τούσδ' ἐπέστελλον δόμους.
205

ΧΟ.

Καὶ τὰς προπομποὺς δῆτα τάσδε λοιδορεῖς ;

ΑΠ.

Οὐ γὰρ δόμοισι τοῖσδε πρόσφοροι πρόσφορον μολεῖν.

ΧΟ.

Ἀλλ' ἔστιν ἡμῖν τοῦτο προστεταγμένον.

ΑΠ.

Τίς ἥδε τιμή ; κόμπασον γέρας καλόν.

ΕΥΜΕΝΙΔΕΣ

ΧΟ.

Τοὺς μητραλοίας ἐκ δόμων ἐλαύνομεν.
210

ΑΠ.

Τί γάρ ; γυναικὸς ἥτις ἄνδρα νοσφίσῃ -σει —

(ΧΟ.)

οὐκ ἂν γένοιθ' ὅμαιμος αὐθέντης φόνος.

Eumenides. Aeschylus. Paul Mazon (Editor). Paris. 1920-1925.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by Schmidt Sciences.

Current edition Experimental

ΕΥΜΕΝΙΔΕΣ (OCR draft) (Greek) (ΕΥΜΕΝΙΔΕΣ. Paul Mazon, 1920-1925.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (11)

Εὐμενίδες First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 178-298 focus

Ἀπόλλων

ἔξω, κελεύω, τῶνδε δωμάτων τάχος

χωρεῖτ᾽, ἀπαλλάσσεσθε μαντικῶν μυχῶν,
180

μὴ καὶ λαβοῦσα πτηνὸν ἀργηστὴν ὄφιν,

χρυσηλάτου θώμιγγος ἐξορμώμενον,

ἀνῇς ὑπ᾽ ἄλγους μέλαν᾽¹ ἀπ᾽ ἀνθρώπων² ἀφρόν,

ἐμοῦσα θρόμβους οὓς ἀφείλκυσας φόνου.

οὔτοι δόμοισι τοῖσδε χρίμπτεσθαι πρέπει:
185

ἀλλ᾽ οὗ³ καρανιστῆρες⁴ ὀφθαλμωρύχοι

δίκαι σφαγαί τε σπέρματός τ᾽ ἀποφθοραὶ

παίδων †κακοῦται⁵ χλοῦνις, ἠδ᾽ ἀκρωνία,⁶

λευσμός⁷ τε, καὶ μύζουσιν οἰκτισμὸν πολὺν

ὑπὸ ῥάχιν⁸ παγέντες. ἆρ᾽ ἀκούετε
190

οἵας ἑορτῆς ἔστ᾽ ἀπόπτυστοι θεοῖς

στέργηθρ᾽ ἔχουσαι; πᾶς δ᾽ ὑφηγεῖται τρόπος

μορφῆς. λέοντος ἄντρον αἱματορρόφου

οἰκεῖν τοιαύτας εἰκός, οὐ χρηστηρίοις

ἐν τοῖσδε Πυθίοισι⁹ τρίβεσθαι μύσος.
195

χωρεῖτ᾽ ἄνευ βοτῆρος αἰπολούμεναι.

ποίμνης τοιαύτης δ᾽ οὔτις εὐφιλὴς θεῶν.

Χορός

ἄναξ Ἄπολλον, ἀντάκουσον ἐν μέρει.

αὐτὸς σὺ τούτων οὐ μεταίτιος πέλει,

ἀλλ᾽ εἷς¹⁰ τὸ πᾶν ἔπραξας ὢν¹¹ παναίτιος.
200

Ἀπόλλων

πῶς δή; τοσοῦτο μῆκος ἔκτεινον λόγου.

Χορός

ἔχρησας ὥστε τὸν ξένον μητροκτονεῖν.

Ἀπόλλων

ἔχρησα ποινὰς τοῦ πατρὸς¹² πρᾶξαι.¹³ τί¹⁴ μήν;

Χορός

κἄπειθ᾽ ὑπέστης αἵματος δέκτωρ¹⁵ νέου.

Ἀπόλλων

καὶ προστραπέσθαι τούσδ᾽ ἐπέστελλον δόμους.
205

Χορός

καὶ τὰς προπομποὺς δῆτα τάσδε λοιδορεῖς;

Ἀπόλλων

οὐ γὰρ δόμοισι τοῖσδε πρόσφορον μολεῖν.

Χορός

ἀλλ᾽ ἔστιν ἡμῖν τοῦτο προστεταγμένον.

Ἀπόλλων

τίς ἥδε τιμή; κόμπασον γέρας καλόν.

Χορός

τοὺς μητραλοίας ἐκ δόμων ἐλαύνομεν.
210

Ἀπόλλων

τί γάρ; γυναικὸς ἥτις ἄνδρα νοσφίσῃ;

Χορός¹⁶

οὐκ ἂν γένοιθ᾽ ὅμαιμος αὐθέντης φόνος.

213

Ἀπόλλων

ἦ κάρτ᾽ ἄτιμα, καὶ παρ᾽ οὐδὲν εἰργάσω¹⁷

Ἥρας τελείας καὶ Διὸς πιστώματα.

Κύπρις δ᾽ ἄτιμος τῷδ᾽ ἀπέρριπται λόγῳ,
215

ὅθεν βροτοῖσι γίγνεται¹⁸ τὰ φίλτατα.

εὐνὴ γὰρ ἀνδρὶ καὶ γυναικὶ μόρσιμος¹⁹

ὅρκου ᾽στὶ μείζων τῇ δίκῃ φρουρουμένη.

εἰ²⁰ τοῖσιν οὖν κτείνουσιν ἀλλήλους χαλᾷς

τὸ μὴ τίνεσθαι²¹ μηδ᾽ ἐποπτεύειν κότῳ,
220

οὔ φημ᾽ Ὀρέστην σ᾽²² ἐνδίκως ἀνδρηλατεῖν.

τὰ μὲν γὰρ οἶδα κάρτα σ᾽ ἐνθυμουμένην,

τὰ δ᾽ ἐμφανῶς πράσσουσαν ἡσυχαιτέραν.

δίκας δὲ Παλλὰς²³ τῶνδ᾽ ἐποπτεύσει θεά.

Χορός

τὸν ἄνδρ᾽ ἐκεῖνον οὔ τι μὴ λίπω²⁴ ποτέ.
225

Ἀπόλλων

σὺ δ᾽ οὖν δίωκε καὶ πόνον πλέω²⁵ τίθου.

Χορός

τιμὰς σὺ μὴ ξύντεμνε τὰς ἐμὰς λόγῳ.

Ἀπόλλων

οὐδ᾽ ἂν δεχοίμην ὥστ᾽ ἔχειν τιμὰς σέθεν.

Χορός

μέγας γὰρ ἔμπας πὰρ Διὸς θρόνοις λέγει:

ἐγὼ δ᾽, ἄγει²⁶ γὰρ αἷμα μητρῷον,²⁷ δίκας
230

μέτειμι τόνδε φῶτα κἀκκυνηγετῶ.²⁸

Ἀπόλλων

ἐγὼ δ᾽ ἀρήξω τὸν ἱκέτην τε ῥύσομαι:

δεινὴ γὰρ ἐν βροτοῖσι κἀν θεοῖς πέλει

τοῦ προστροπαίου μῆνις, εἰ προδῶ σφ᾽ ἑκών.

Ὀρέστης

ἄνασσ᾽ Ἀθάνα, Λοξίου κελεύσμασιν
235

ἥκω, δέχου δὲ πρευμενῶς ἀλάστορα,

οὐ προστρόπαιον οὐδ᾽ ἀφοίβαντον χέρα,

ἀλλ᾽ ἀμβλὺν ἤδη προστετριμμένον²⁹ τε πρὸς

ἄλλοισιν οἴκοις καὶ πορεύμασιν³⁰ βροτῶν.

ὅμοια χέρσον καὶ θάλασσαν ἐκπερῶν,
240

σῴζων ἐφετμὰς Λοξίου χρηστηρίους,

πρόσειμι δῶμα καὶ βρέτας τὸ σόν, θεά.

αὐτοῦ φυλάσσων ἀμμενῶ³¹ τέλος δίκης.

Χορός

εἶεν: τόδ᾽ ἐστὶ τἀνδρὸς ἐκφανὲς τέκμαρ.

ἕπου δὲ μηνυτῆρος ἀφθέγκτου φραδαῖς.
245

τετραυματισμένον γὰρ ὡς κύων νεβρὸν³²

πρὸς αἷμα καὶ σταλαγμὸν ἐκματεύομεν.³³

πολλοῖς δὲ μόχθοις ἀνδροκμῆσι φυσιᾷ

σπλάγχνον: χθονὸς γὰρ πᾶς πεποίμανται τόπος,

ὑπέρ τε πόντον ἀπτέροις ποτήμασιν³⁴
250

ἦλθον διώκουσ᾽, οὐδὲν ὑστέρα νεώς.

καὶ νῦν ὅδ᾽ ἐνθάδ᾽ ἐστί που καταπτακών.

ὀσμὴ βροτείων αἱμάτων με προσγελᾷ.

254

Χορός

ὅρα ὅρα μάλ᾽ αὖ,

λεῦσσέ τε πάντα,³⁵ μὴ
255

λάθῃ φύγδα³⁶ βὰς

[ὁ³⁷] ματροφόνος ἀτίτας.—

ὁ δ᾽ αὖτέ γ᾽ οὖν ἀλκὰν ἔχων

περὶ βρέτει πλεχθεὶς θεᾶς ἀμβρότου

ὑπόδικος θέλει γενέσθαι χερῶν.—
260

τὸ δ᾽ οὐ πάρεστιν: αἷμα μητρῷον χαμαὶ

δυσαγκόμιστον, παπαῖ,

τὸ διερὸν πέδοι χύμενον³⁸ οἴχεται.—

ἀλλ᾽ ἀντιδοῦναι δεῖ σ᾽ ἀπὸ ζῶντος ῥοφεῖν

ἐρυθρὸν ἐκ μελῶν³⁹ πέλανον: ἀπὸ δὲ σοῦ
265

φεροίμαν βοσκὰν⁴⁰ πώματος δυσπότου:—

καὶ ζῶντά σ᾽ ἰσχνάνασ᾽ ἀπάξομαι κάτω,

ἀντίποιν᾽ ὡς⁴¹ τίνῃς⁴² ματροφόνου δύας.—

ὄψι δὲ κεἴ⁴³ τις ἄλλος⁴⁴ ἤλιτεν βροτῶν

ἢ θεὸν ἢ ξένον
270

τιν᾽⁴⁵ ἀσεβῶν ἢ τοκέας φίλους,

ἔχονθ᾽ ἕκαστον τῆς δίκης ἐπάξια.—

μέγας γὰρ Ἅιδης ἐστὶν εὔθυνος βροτῶν

ἔνερθε χθονός,

δελτογράφῳ δὲ πάντ᾽ ἐπωπᾷ φρενί.⁴⁶
275
276

Ὀρέστης

ἐγὼ διδαχθεὶς ἐν κακοῖς ἐπίσταμαι

πολλοὺς καθαρμούς, καὶ λέγειν ὅπου δίκη

σιγᾶν θ᾽ ὁμοίως: ἐν δὲ τῷδε πράγματι

φωνεῖν ἐτάχθην πρὸς σοφοῦ διδασκάλου:

βρίζει γὰρ αἷμα καὶ μαραίνεται χερός,
280

μητροκτόνον μίασμα δ᾽ ἔκπλυτον πέλει.

ποταίνιον γὰρ ὂν πρὸς ἑστίᾳ θεοῦ

Φοίβου καθαρμοῖς ἠλάθη χοιροκτόνοις.

πολὺς δέ μοι γένοιτ᾽ ἂν ἐξ ἀρχῆς λόγος,

ὅσοις προσῆλθον ἀβλαβεῖ ξυνουσίᾳ.
285

[χρόνος καθαιρεῖ πάντα γηράσκων ὁμοῦ.]⁴⁷

καὶ νῦν ἀφ᾽ ἁγνοῦ στόματος εὐφήμως καλῶ

χώρας ἄνασσαν τῆσδ᾽ Ἀθηναίαν ἐμοὶ

μολεῖν ἀρωγόν: κτήσεται δ᾽ ἄνευ δορὸς

αὐτόν τε καὶ γῆν καὶ τὸν Ἀργεῖον λεὼν
290

πιστὸν δικαίως ἐς τὸ πᾶν τε σύμμαχον.

ἀλλ᾽ εἴτε χώρας ἐν τόποις Λιβυστικοῖς,

Τρίτωνος ἀμφὶ χεῦμα γενεθλίου πόρου,

τίθησιν ὀρθὸν ἢ κατηρεφῆ πόδα,

φίλοις ἀρήγουσ᾽, εἴτε Φλεγραίαν πλάκα
295

θρασὺς ταγοῦχος ὡς ἀνὴρ ἐπισκοπεῖ,

ἔλθοι,—κλύει δὲ καὶ πρόσωθεν ὢν θεός,—

ὅπως γένοιτο τῶνδ᾽ ἐμοὶ λυτήριος.

299

Εὐμενίδες Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926.) — 179-298 focus

Ἀπόλλων

ἔξω, κελεύω, τῶνδε δωμάτων τάχος

χωρεῖτʼ, ἀπαλλάσσεσθε μαντικῶν μυχῶν,
180

μὴ καὶ λαβοῦσα πτηνὸν ἀργηστὴν ὄφιν,

χρυσηλάτου θώμιγγος ἐξορμώμενον,

ἀνῇς ὑπʼ ἄλγους μέλανʼ ἀπʼ ἀνθρώπων ἀφρόν,

ἐμοῦσα θρόμβους οὓς ἀφείλκυσας φόνου.

οὔτοι δόμοισι τοῖσδε χρίμπτεσθαι πρέπει·
185

ἀλλʼ οὗ καρανιστῆρες ὀφθαλμωρύχοι

δίκαι σφαγαί τε σπέρματός τʼ ἀποφθορᾷ

παίδων κακοῦται χλοῦνις, ἠδʼ ἀκρωνία,

λευσμός τε, καὶ μύζουσιν οἰκτισμὸν πολὺν

ὑπὸ ῥάχιν παγέντες. ἆρʼ ἀκούετε
190

οἵας ἑορτῆς ἔστʼ ἀπόπτυστοι θεοῖς

στέργηθρʼ ἔχουσαι; πᾶς δʼ ὑφηγεῖται τρόπος

μορφῆς. λέοντος ἄντρον αἱματορρόφου

οἰκεῖν τοιαύτας εἰκός, οὐ χρηστηρίοις

ἐν τοῖσδε πλησίοισι τρίβεσθαι μύσος.
195

χωρεῖτʼ ἄνευ βοτῆρος αἰπολούμεναι.

ποίμνης τοιαύτης δʼ οὔτις εὐφιλὴς θεῶν.

Χορός

ἄναξ Ἄπολλον, ἀντάκουσον ἐν μέρει.

αὐτὸς σὺ τούτων οὐ μεταίτιος πέλῃ,

ἀλλʼ εἷς τὸ πᾶν ἔπραξας ὢν παναίτιος.
200

Ἀπόλλων

πῶς δή; τοσοῦτο μῆκος ἔκτεινον λόγου.

Χορός

ἔχρησας ὥστε τὸν ξένον μητροκτονεῖν.

Ἀπόλλων

ἔχρησα ποινὰς τοῦ πατρὸς πρᾶξαι. τί μήν ;

Χορός

κἄπειθʼ ὑπέστης αἵματος δέκτωρ νέου.

Ἀπόλλων

καὶ προστραπέσθαι τούσδʼ ἐπέστελλον δόμους.
205

Χορός

καὶ τὰς προπομποὺς δῆτα τάσδε λοιδορεῖς;

Ἀπόλλων

οὐ γὰρ δόμοισι τοῖσδε πρόσφορον μολεῖν.

Χορός

ἀλλʼ ἔστιν ἡμῖν τοῦτο προστεταγμένον.

Ἀπόλλων

τίς ἥδε τιμή; κόμπασον γέρας καλόν.

Χορός

τοὺς μητραλοίας ἐκ δόμων ἐλαύνομεν.
210

Ἀπόλλων

τί γὰρ γυναικὸς ἥτις ἄνδρα νοσφίσῃ;

Χορός

οὐκ ἂν γένοιθʼ ὅμαιμος αὐθέντης φόνος.

213

Ἀπόλλων

ἦ κάρτʼ ἄτιμα καὶ παρʼ οὐδὲν εἰργάσω

Ἥρας τελείας καὶ Διὸς πιστώματα.

Κύπρις δʼ ἄτιμος τῷδʼ ἀπέρριπται λόγῳ,
215

ὅθεν βροτοῖσι γίγνεται τὰ φίλτατα.

εὐνὴ γὰρ ἀνδρὶ καὶ γυναικὶ μόρσιμος

ὅρκου ʼστὶ μείζων τῇ δίκῃ φρουρουμένη.

εἰ τοῖσιν οὖν κτείνουσιν ἀλλήλους χαλᾷς

τὸ μὴ τίνεσθαι μηδʼ ἐποπτεύειν κότῳ,
220

οὔ φημʼ Ὀρέστην σʼ ἐνδίκως ἀνδρηλατεῖν.

τὰ μὲν γὰρ οἶδα κάρτα σʼ ἐνθυμουμένην,

τὰ δʼ ἐμφανῶς πράσσουσαν ἡσυχαιτέραν.

δίκας δὲ Παλλὰς τῶνδʼ ἐποπτεύσει θεά.

Χορός

τὸν ἄνδρʼ ἐκεῖνον οὔ τι μὴ λίπω ποτέ.
225

Ἀπόλλων

σὺ δʼ οὖν δίωκε καὶ πόνον πλείω τίθου.

Χορός

τιμὰς σὺ μὴ σύντεμνε τὰς ἐμὰς λόγῳ.

Ἀπόλλων

οὐδʼ ἂν δεχοίμην ὥστʼ ἔχειν τιμὰς σέθεν.

Χορός

μέγας γὰρ ἔμπας πὰρ Διὸς θρόνοις λέγῃ.

ἐγὼ δʼ, ἄγει γὰρ αἷμα μητρῷον, δίκας
230

μέτειμι τόνδε φῶτα κἀκκυνηγετῶ.

Ἀπόλλων

ἐγὼ δʼ ἀρήξω τὸν ἱκέτην τε ῥύσομαι·

δεινὴ γὰρ ἐν βροτοῖσι κἀν θεοῖς πέλει

τοῦ προστροπαίου μῆνις, εἰ προδῶ σφʼ ἑκών.

Ὀρέστης

ἄνασσʼ Ἀθάνα, Λοξίου κελεύμασιν
235

ἥκω, δέχου δὲ πρευμενῶς ἀλάστορα,

οὐ προστρόπαιον οὐδʼ ἀφοίβαντον χέρα,

ἀλλʼ ἀμβλὺς ἤδη προστετριμμένος τε πρὸς

ἄλλοισιν οἴκοις καὶ πορεύμασιν βροτῶν.

ὅμοια χέρσον καὶ θάλασσαν ἐκπερῶν,
240

σῴζων ἐφετμὰς Λοξίου χρηστηρίους,

πρόσειμι δῶμα καὶ βρέτας τὸ σόν, θεά.

αὐτοῦ φυλάσσων ἀναμένω τέλος δίκης.

Χορός

εἶεν· τόδʼ ἐστὶ τἀνδρὸς ἐκφανὲς τέκμαρ.

ἕπου δὲ μηνυτῆρος ἀφθέγκτου φραδαῖς.
245

τετραυματισμένον γὰρ ὡς κύων νεβρὸν

πρὸς αἷμα καὶ σταλαγμὸν ἐκματεύομεν.

πολλοῖς δὲ μόχθοις ἀνδροκμῆσι φυσιᾷ

σπλάγχνον· χθονὸς γὰρ πᾶς πεποίμανται τόπος,

ὑπέρ τε πόντον ἀπτέροις ποτήμασιν
250

ἦλθον διώκουσʼ, οὐδὲν ὑστέρα νεώς.

καὶ νῦν ὅδʼ ἐνθάδʼ ἐστί που καταπτακών.

ὀσμὴ βροτείων αἱμάτων με προσγελᾷ.

254

Χορός

ὅρα ὅρα μάλʼ αὖ,

λεύσσετε πάντα, μὴ
255

λάθῃ φύγδα βὰς

ὁ ματροφόνος ἀτίτας.

ὁ δʼ αὖτέ γʼ οὖν ἀλκὰν ἔχων

περὶ βρέτει πλεχθεὶς θεᾶς ἀμβρότου

ὑπόδικος θέλει γενέσθαι χρεῶν.
260

τὸ δʼ οὐ πάρεστιν· αἷμα μητρῷον χαμαὶ

δυσαγκόμιστον, παπαῖ,

τὸ διερὸν πέδοι χύμενον οἴχεται.

ἀλλʼ ἀντιδοῦναι δεῖ σʼ ἀπὸ ζῶντος ῥοφεῖν

ἐρυθρὸν ἐκ μελέων πέλανον· ἀπὸ δὲ σοῦ
265

φεροίμαν βοσκὰν πώματος δυσπότου·

καὶ ζῶντά σʼ ἰσχνάνασʼ ἀπάξομαι κάτω,

ἀντίποινʼ ὡς τίνῃς ματροφόνου δύας.

ὄψει δὲ κεἴ τις ἄλλος ἤλιτεν βροτῶν

ἢ θεὸν ἢ ξένον
270

τινʼ ἀσεβῶν ἢ τοκέας φίλους,

ἔχονθʼ ἕκαστον τῆς δίκης ἐπάξια.

μέγας γὰρ Ἅιδης ἐστὶν εὔθυνος βροτῶν

ἔνερθε χθονός,

δελτογράφῳ δὲ πάντʼ ἐπωπᾷ φρενί.
275

276

Ὀρέστης

ἐγὼ διδαχθεὶς ἐν κακοῖς ἐπίσταμαι

πολλοὺς καθαρμούς, καὶ λέγειν ὅπου δίκη

σιγᾶν θʼ ὁμοίως· ἐν δὲ τῷδε πράγματι

φωνεῖν ἐτάχθην πρὸς σοφοῦ διδασκάλου.

βρίζει γὰρ αἷμα καὶ μαραίνεται χερός,
280

μητροκτόνον μίασμα δʼ ἔκπλυτον πέλει·

ποταίνιον γὰρ ὂν πρὸς ἑστίᾳ θεοῦ

Φοίβου καθαρμοῖς ἠλάθη χοιροκτόνοις.

πολὺς δέ μοι γένοιτʼ ἂν ἐξ ἀρχῆς λόγος,

ὅσοις προσῆλθον ἀβλαβεῖ ξυνουσίᾳ.
285

χρόνος καθαιρεῖ πάντα γηράσκων ὁμοῦ.

καὶ νῦν ἀφʼ ἁγνοῦ στόματος εὐφήμως καλῶ

χώρας ἄνασσαν τῆσδʼ Ἀθηναίαν ἐμοὶ

μολεῖν ἀρωγόν· κτήσεται δʼ ἄνευ δορὸς

αὐτόν τε καὶ γῆν καὶ τὸν Ἀργεῖον λεὼν
290

πιστὸν δικαίως ἐς τὸ πᾶν τε σύμμαχον.

ἀλλʼ εἴτε χώρας ἐν τόποις Λιβυστικοῖς,

Τρίτωνος ἀμφὶ χεῦμα γενεθλίου πόρου,

τίθησιν ὀρθὸν ἢ κατηρεφῆ πόδα,

φίλοις ἀρήγουσʼ, εἴτε Φλεγραίαν πλάκα
295

θρασὺς ταγοῦχος ὡς ἀνὴρ ἐπισκοπεῖ,

ἔλθοι—κλύει δὲ καὶ πρόσωθεν ὢν θεός—

ὅπως γένοιτο τῶνδʼ ἐμοὶ λυτήριος.

Εὐμενίδες (1518 edition; OCR draft) Experimental (Aeschylus, Eumenides, 1518 edition. VLM-assisted OCR with native lineation and automated correspondence to the Smyth edition.) — 178 focus

Ἀπόλλων

ἔξω κελεύω τῶνδε δωμάτων τάχος.

χωρεῖτ' ἄπαλλάσσεσθε μαντικῶν μυχῶν,

μὴ καὶ λαβοῦσα πτηνὸν ἀργηστὴν ὄφιν,

χρυσηλάτου θώμιγγος ἐξορμώμενον,
175

Ἀπόλλων

ἀνῆς ὑπ' ἄλγος μέλαν ἀπ' ἀνθρώπων ἀφρὸν,

ἐμῆσα βρόμβους ὣς ἀφέλκυσας φόνον

οὔτοι δόμοισι τοῖσδε χρίμπτεσθαι πρέπει.

ἀλλ' ἦ καρανιστῆρες ὀφθαλμώρυχοι

δίκαι. σφαγαί τε, σπέρματος τ' ἀποφθοραὶ,
180

παίδων κακῆ τελλῆνις ἠδ' ἀκρωνία.

λευσμόν τε καὶ μύζουσιν οἰκτισμὸν πολὺ,

ὑπὸ ῥάχιν παγέντες ἆρ' ἀκούετε.

οἵας ἑορτῆς ἔστ' ἀπόπτυστοι θεοῖς

στέργηθ' ἔχουσαι, πᾶς δ' ὑφηγεῖται δόμος.
185

μορφῆς λέοντος ἄντρον αἱμαρρόφου

οἰκεῖν τοιαύτας εἰκὸς οὐ χρηστηρίοις

ἐν τοῖσδε πλησίοις βίβεσθαι μῖσος.

χωρεῖτ' ἄνευ βοτῆρος αἰπολούμεναι.

ποίμνης τοιαύτης δ' οὔτις ἀμφιλὴς θεῶν.
190

Χορὸς Εὐμενίδων

ἄναξ ἄπολλον, ἀντάκουσον ἐν μέρει,

αὐτὸς σὺ τούτων, οὐ μεταίτιος πέλῃ

ἀλλ' εἷς τὸ πᾶν ἔπραξας ὡς παναίτιος.

Ἀπόλλων

πῶς δὴ; τοσοῦτο μῆκος ἔκτεινον λόγου.

Χορὸς Εὐμενίδων

ἔχρησας ὥς τε τὸν ξένον μητροκτονεῖν.
195

Ἀπόλλων

ἔχρησα ποινὰς τὸ πατρὸς πέμψαι τιμήν.

Χορὸς Εὐμενίδων

κἄπειθ' ὑπέστης αἵματος δ' ἔκταρ νέου.

Ἀπόλλων

καὶ προστραπέσθαι τύσδ' ἐπέστελλον δόμους.

Χορὸς Εὐμενίδων

καὶ τὰς προπομποὺς δῆτα τάσδε λοιδορεῖς;

Ἀπόλλων

οὐ γὰρ δόμοισι τοῖσδε πρόσφορον μολεῖν.
200

Χορὸς Εὐμενίδων

ἀλλ' ἔστιν ἡμῖν τότο προς τεταγμένον.

Ἀπόλλων

τίς ἥδε τιμὴ, κόμπασον γέρας καλὸν,

Χορὸς Εὐμενίδων

τὰς μητραλοίας ἐκ δόμων ἐλαύνομεν.

Ἀπόλλων

τί γὰρ γυναικὸς ἥτις ἄνδρα νοσφίσῃ.

Χορὸς Εὐμενίδων

οὐκ ἂν γένοιθ' ὅμαιμος αὐθέντης φόνος.
205

Εὐμενίδες (OCR draft) Experimental (Εὐμενίδες. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 178 focus

ΑΠ.

ἔξω, κελεύω, τῶνδε δωμάτων τάχος

χωρεῖτ᾽, ἀπαλλάσσεσθε μαντικῶν μυχῶν,
180

μὴ καὶ λαβοῦσα πτηνὸν ἀργηστὴν ὄφιν,

χρυσηλάτου θώμιγγος ἐξορμώμενον,

ἀνῆς ὑπ᾽ ἄλγους μέλαν᾿ ἀπ᾿ ἀνθρώπων ἀφρὸν,

ἐμοῦσα θρόμβους οὓς ἀφείλκυσας φόνου.

οὔτοι δόμοισι τοῖσδε χρίμπτεσθαι πρέπει·
185

ἀλλ᾽ οὗ καρανιστῆρες ὀφθαλμωρύχοι

δίκαι σφαγαί τε σπέρματός τ᾽ ἀποφθοραὶ

παίδων, κακοῦ τε χλοῦνις ἠδ᾽ ἀκρωνία,

λευσμός τε καὶ μύζουσιν οἰκτισμὸν πολὺν

ὑπὸ ῥάχιν παγέντες. ἆρ᾽ ἀκούετε
190

οἷας ἑορτῆς ἔστ᾽ ἀπόπτυστοι θεοῖς

στέργηθρ᾽ ἔχουσαι; πᾶς δ᾽ ὑφηγείται τρόπος

μορφῆς. λέοντος ἄντρον αἱματορρόφου

οἰκεῖν τοιαύτας εἰκὸς, οὐ χρηστηρίοις

ἐν τοῖσδε πλησίοισι τρίβεσθαι μύσος.
195

χωρεῖτ᾽ ἄνευ βοτῆρος αἰπολούμεναι.

ποίμνης τοιαύτης δ᾽ οὔτις εὐφιλὴς θεῶν.

ΧΟ.

ἄναξ ῎Απολλον, ἀντάκουσον ἐν μέρει.

αὐτὸς σὺ τούτων οὐ μεταίτιος πέλει,

ἀλλ᾽ εἷς τὸ πᾶν ἔπραξας ὢν παναίτιος.
200

ΑΠ.

πῶς δή; τοσοῦτο μῆκος ἔκτεινον λόγου.

ΧΟ.

ἔχρησας ὥστε τὸν ξένον μητροκτονεῖν.

ΑΠ.

ἔχρησα ποινὰς τοῦ πατρὸς πέμψαι. τί μήν;

ΧΟ.

κἄπειθ᾽ ὑπέστης αἵματος δέκτωρ νέου.

ΑΠ.

καὶ προστραπέσθαι τούσδ᾽ ἐπέστελλον δόμους.
205

ΧΟ.

καὶ τὰς προπομποὺς δῆτα τάσδε λοιδορεῖς?

ΑΠ.

οὐ γὰρ δόμοισι τοῖσδε πρόσφορον μολεῖν.

ΧΟ.

ἀλλ᾽ ἔστιν ἡμῖν τοῦτο προστεταγμένον.

ΑΠ.

τίς ἥδε τιμή; κόμπασον γέρας καλόν.

ΧΟ.

τοὺς μητραλοίας ἐκ δόμων ἐλαύνομεν.
210

ΑΠ.

τί γὰρ γυναικὸς ἥτις ἄνδρα νοσφίσῃ;

ΧΟ.

οὐκ ἂν γένοιθ᾽ ὅμαιμός αὐθέντης φόνος.

Εὐμενίδες (OCR draft) Experimental (Εὐμενίδες. Gottfried Hermann, 1852.) — 178 focus

Ἀπόλλων

ἔξω, κελεύω, τῶνδε δωμάτων τάχος

χωρεῖτ', ἀπαλλάσσεσθε μαντικῶν μυχῶν,

μὴ καὶ λαβοῦσα πτηνὸν ἀργηστὴν ὄφιν,
180

χρυσηλάτου θώμιγγος ἐξορμώμενον,

ἀνῇς ὑπ᾽ ἄλγους μέλαν ἀπ' ἀνθρώπων ἀφρόν,

ἐμοῦσα θρόμβους οὓς ἀφείλκυσας φόνου.

οὔτοι δόμοισι τοῖςδε χρίμπτεσθαι πρέπει,

ἀλλ᾽ οὗ καρανιστῆρες ὀφθαλμώρυχοι
185

δίκαι, σφαγαί τε, σπέρματός τ' ἀποφθοραί,

παίδων τε χλοῦνις, ἠδ᾽ ἀκρωνία, λευσμόν,

καὶ μύζουσιν οἰκτισμὸν πολὺν

ὑπὸ ῥάχιν παγέντες. ἆρ᾽ ἀκούετε,

οἵας ἑορτῆς ἔστ᾽ ἀπόπτυστοι θεοῖς
190

στέργηθρ᾽ ἔχουσαι; πᾶς δ᾽ ὑφηγεῖται τρόπος

μορφῆς· λέοντος ἄντρον αἱματορρόφου

οἰκεῖν τοιαύτας εἰκός, οὐ χρηστηρίοις

ἐν τοῖςδε γείτοσι τρίβεσθαι μύσος.

χωρεῖτ᾽ ἄνευ βοτῆρος αἰπολούμεναι.
195

Ἀπόλλων

ποίμνης τοιαύτης δ᾽ οὔτις εὐφιλὴς θεῶν.

Χορὸς Εὐμενίδων

ἄναξ Ἄπολλον, ἀντάκουσον ἐν μέρει.

αὐτὸς σὺ τούτων οὐ μεταίτιος πέλει,

ἀλλ᾽ εἷς τὸ πᾶν ἔπραξας, ὡς παναίτιος.

Ἀπόλλων

πῶς δή; τοσοῦτο μῆκος ἔκτεινον λόγου.
200

Χορὸς Εὐμενίδων

ἔχρησας ὥςτε τὸν ξένον μητροκτονεῖν.

Ἀπόλλων

ἔχρησα ποινὰς τοῦ πατρὸς πέμψαι. τί μήν;

Χορὸς Εὐμενίδων

κάπειθ᾽ ὑπέστης αἵματος δέκτωρ νέου.

Ἀπόλλων

καὶ προςτραπέσθαι τούςδ᾽ ἐπέστελλον δόμους.

Χορὸς Εὐμενίδων

καὶ τὰς προπομποὺς δῆτα τάσδε λοιδορεῖς;
205

Ἀπόλλων

οὐ γὰρ δόμοισι τοῖςδε πρόςφορον μολεῖν.

Χορὸς Εὐμενίδων

ἀλλ᾽ ἔστιν ἡμῖν τοῦτο προςτεταγμένον.

Ἀπόλλων

τίς ἥδε τιμή; κόμπασον γέρας καλόν.

Χορὸς Εὐμενίδων

τοὺς μητραλοίας ἐκ δόμων ἐλαύνομεν.

Ἀπόλλων

τί γάρ; γυναικὸς ἥτις ἄνδρα νοσφίσῃ;
210

Χορὸς Εὐμενίδων

οὐκ ἂν γένοιθ' ὅμαιμος αὐθέντης φόνος.

Εὐμενίδες (OCR draft) Experimental (Εὐμενίδες. Arthur Sidgwick, 1887.) — 178 focus

ΑΠ.

ἔξω, κελεύω, τῶνδε δωμάτων τάχος

χωρεῖτ᾽, ἀπαλλάσσεσθε μαντικῶν μυχῶν·
180

μὴ καὶ λαβοῦσα πτηνὸν ἀργηστὴν ὄφιν,

χρυσηλάτου θώμιγγος ἐξορμώμενον,

ἀνῇς ὑπ᾽ ἄλγους μέλαν᾿ ἀπ᾿ ἀνθρώπων ἀφρόν,

ἐμοῦσα θρόμβους οὓς ἀφείλκυσας φόνου.

οὔτοι δόμοισι τοῖσδε χρίμπτεσθαι πρέπει·
185

ἀλλ᾽ οὗ καρανιστῆρες ὀφθαλμωρύχοι

δίκαι, σφαγαί τε, σπέρματός τ᾽ ἀποφθοραὶ

παίδων, † κακοῦται χλοῦνις, ἠδ᾽ ἀκρωνία

λευσμοί τε, καὶ μύζουσιν οἰκτισμὸν πολὺν

ὑπὸ ῥάχιν παγέντες. ἆρ᾽ ἀκούετε
190

οἵας ἑορτῆς ἔστ᾽ ἀπόπτυστοι θεοῖς

στέργηθρ᾽ ἔχουσαι; πᾶς δ᾽ ὑφηγεῖται τρόπος

μορφῆς. λέοντος ἄντρον αἱματορρόφου

οἰκεῖν τοιαύτας εἰκός, οὐ χρηστηρίοις

ἐν τοῖσδε † πλησίοισι τρίβεσθαι μύσος.
195

χωρεῖτ᾽ ἄνευ βοτῆρος αἰπολούμεναι·

ποίμνης τοιαύτης δ᾽ οὔτις εὐφιλὴς θεῶν.

ΧΟ.

ἄναξ Ἄπολλον, ἀντάκουσον ἐν μέρει.

αὐτὸς σὺ τούτων οὐ μεταίτιος πέλει,

ἀλλ᾽ εἷς τὸ πᾶν ἔπραξας, ὢν παναίτιος.
200

ΑΠ.

πῶς δή; τοσοῦτο μῆκος ἔκτεινον λόγου.

ΧΟ.

ἔχρησας ὥστε τὸν ξένον μητροκτονεῖν.

ΑΠ.

ἔχρησα ποινὰς τοῦ πατρὸς πρᾶξαι· τί μήν;

¹

ΧΟ.

κἄπειθ᾽ ὑπέστης αἵματος δέκτωρ νέου.

ΑΠ.

καὶ προστραπέσθαι τούσδ᾽ ἐπέστελλον δόμους.
205

ΧΟ.

καὶ τὰς προπομποὺς δῆτα τάσδε λοιδορεῖς ;

ΑΠ.

οὐ γὰρ δόμοισι τοῖσδε πρόσφορον μολεῖν.

ΧΟ.

ἀλλ᾽ ἔστιν ἡμῖν τοῦτο προστεταγμένον.

ΑΠ.

τίς ἥδε τιμή; κόμπασον γέρας καλόν.

ΧΟ.

τοὺς μητραλοίας ἐκ δόμων ἐλαύνομεν.
210

ΑΠ.

τί γάρ; γυναικὸς ἥτις ἄνδρα νοσφίσῃ;

ΧΟ.

οὐκ ἂν γένοιθ᾽ ὅμαιμος αὐθέντης φόνος.

Εὐμενίδες (OCR draft) Experimental (Εὐμενίδες. N. Wecklein, 1885.) — 178 focus

ἔξω, κελεύω, τῶνδε δωμάτων τάχος

χωρεῖτ᾽, ἀπαλλάσσεσθε μαντικῶν μυχῶν,
180

μὴ καὶ λαβοῦσα πτηνὸν ἀργηστὴν ὄφιν,

¹²³⁴⁵

προσδρακεῖν προσδρακησ corr. in προσδρακεῖν ἀρόμενον ἀρόμενον αἰρούμενον ⁶ δὲ μάντι, σῷ δὲ μαντικὸν μυχὸν μυχὸν μυκὸν ἔχρανας ἔχρανας ἔχρανά τ’ ⁷ παρὰ νόμον παρὰ νόμον παρανόμων ω in o mutato γε γε τε φυγὼν φυγὼν φεύγων ὢν δ᾽ ὢν δ᾽ ὢν δ᾽ ὢν μιάστορ᾽ μιάστορ' ex μάστωρ factum in M Fort. ἐκγόνου. πάσεται πάσεται ex παύσεται fecit M ἀπαλλάσσεσθε ἀπαλλάσεσθε

ΑΠΟΛΛΩΝ

χρυσηλάτου θώμιγγος ἐξορμώμενον,

ἀνῆς ὑπ᾽ ἄλγους μέλαν᾽ ἀπ᾿ ἀνθρώπων ἀφρόν,

ἐμοῦσα θρόμβους οὓς ἀφείλκυσας φόνου.

οὔτοι δόμοισι τοῖσδε χρίμπτεσθαι πρέπει·
185

ἀλλ᾽ οὗ καρανιστῆρες ὀφθαλμωρύχοι

δίκαι σφαγαί τε σπέρματός τ᾽ ἀποφθορᾷ

παίδων κακοῦται χλοῦνις ἠδ᾽ ἀκρωνία

λευσμός τε καὶ μύζουσιν οἰκτισμὸν πολὺν

ὑπὸ ῥάχιν παγέντες. ἆρ᾽ ἀκούετε
190

οἵας ἑορτῆς ἔστ᾽ ἀπόπτυστοι θεοῖς

στέργηθρ᾽ ἔχουσαι; πᾶς δ᾽ ὑφηγεῖται τρόπος

μορφῆς. λέοντος ἄντρον αἱματορρόφου

οἰκεῖν τοιαύτας εἰκός, οὐ χρηστηρίοις

ἐν τοῖσδε πλησίοις τρίβεσθαι μύσος.
195

χωρεῖτ᾽ ἄνευ βοτῆρος ἀπολούμεναι.

⁸⁹¹⁰¹¹¹²¹³¹⁴¹⁵¹⁶¹⁷

μέλαν᾽ ἀπ᾿ ἀνθρώπων μέλαν ἀπ᾿ ἀνῶν Μ, ἀπ᾽ ἂνων m, fort. ἀπ᾿ ἐντέρων. οὗ οὗ οὐ καρανιστῆρες καρανιστῆρες χαρανηστήρεσ ὀφθαλμωρύχοι ὀφθαλμων ρύχοι (υ ex α factum) ἀποφθορᾷ ἀποφθορᾷ ἀποφθοραὶ λευσμός λευσμός λευσμόν ὑπὸ ῥάχιν ὑπὸ ῥάχιν ὑπορράχιν fort. retinendum ¹⁸

ΑΠΟΛΛΩΝ

ποίμνης τοιαύτης δ᾽ οὔτις εὐφιλὴς θεῶν.

ΧΟΡΟΣ

ἄναξ Ἄπολλον, ἀντάκουσον ἐν μέρει.

αὐτὸς σὺ τούτων οὐ μεταίτιος πέλῃ,

ἀλλ᾽ εἰς τὸ πᾶν ἔπραξας ὢν παναίτιος.
200

ΑΠΟΛΛΩΝ

πῶς δή; τοσοῦτο μῆκος ἔκτεινον λόγου.

ΧΟΡΟΣ

ἔχρησας ὥστε τὸν ξένον μητροκτονεῖν.

ΑΠΟΛΛΩΝ

ἔχρησα ποινὰς τοῦ πατρὸς πέμψαι. τί μήν;

ΧΟΡΟΣ

κἄπειθ᾽ ὑπέστης αἵματος δέκτωρ νέου.

ΑΠΟΛΛΩΝ

καὶ προστραπέσθαι τούσδ᾽ ἐπέστελλον δόμους.
205

ΧΟΡΟΣ

καὶ τὰς προπομποὺς δῆτα τάσδε λοιδορεῖς;

ΑΠΟΛΛΩΝ

οὐ γὰρ δόμοισι τοῖσδε πρόσφορον μολεῖν.

ΧΟΡΟΣ

ἀλλ᾽ ἔστιν ἡμῖν τοῦτο προστεταγμένον.

ΑΠΟΛΛΩΝ

τίς ἥδε τιμή; κόμπασον γέρας καλόν.

ΧΟΡΟΣ

τοὺς μητραλοίας ἐκ δόμων ἐλαύνομεν.
210

ΑΠΟΛΛΩΝ

τί γὰρ γυναικὸς ἥτις ἄνδρα νοσφίσῃ;

ΧΟΡΟΣ

οὐκ ἂν γένοιθ᾽ ὅμαιμος αὐθέντης φόνος.

ΑΠΟΛΛΩΝ

Εὐμενίδες (OCR draft) Experimental (Εὐμενίδες. Martin L. West, 1990.) — 178 focus

ΑΠ.

ἔξω, κελεύω, τῶνδε δωμάτων τάχος

χωρεῖτ᾽, ἀπαλλάσσεσθε μαντικῶν μυχῶν,
180

μὴ καὶ λαβοῦσα πτηνὸν ἀργηστὴν ὄφιν

χρυσηλάτου θώμιγγος ἐξορμώμενον

¹²³⁴

ΑΠ.

ἀνῆις ὑπ᾽ ἄλγους μέλανα πλευμόνων ἀφρόν,

ἐμοῦσα θρόμβους οὗς ἀφείλκυσας φόνου.

οὔτοι δόμοισι τοῖσδε χρίμπτεσθαι πρέπει,
185

ἀλλ᾽ οὗ καρανιστῆρες ὀφθαλμωρύχοι

δίκαι σφαγαί τε, σπέρματός τ᾽ ἀποφθορᾶι

παίδων κακοῦται χλοῦνις, ἠδ᾽ ἀκρωνί⟨αι⟩

λευσμοί τε, καὶ μύζουσιν οἰκτισμὸν πολύν

ὑπὸ ῥάχιν παγέντες. ἄρ᾽ ἀκούετε
190

οἵας ἐορτῆς ἔστ᾽ ἀπόπτυστοι θεοῖς

στέργηθρ᾽ ἔχουσαι; πᾶς δ᾽ ὑφηγεῖται τρόπος

μορφῆς· λέοντος ἄντρον αἱματορρόφου

οἰκεῖν τοιαύτας εἰκός, οὗ χρηστηρίοις

ἐν τοῖσδε πλησίοισι τρίβεσθαι μύσος.
195

χωρεῖτ᾽ ἄνευ βοτῆρος αἰπολούμεναι·

ποίμνηι τοιαύτηι δ᾽ οὔτις εὐφιλὴς θεῶν.

ΧΟ.

ἄναξ Ἄπολλον, ἀντάκουσον ἐν μέρει.

αὐτὸς σὺ τούτων οὐ μεταίτιος πέληι,

ἀλλ᾽ εἷς τὸ πᾶν ἔπραξας ὡς παναίτιος.
200

⁵⁶

ΑΠ.

πῶς δή; τοσοῦτο⟨ν⟩ μῆκος ἔκτεινον λόγου.

ΧΟ.

ἔχρησας ὥστε τὸν ξένον μητροκτονεῖν;

ΑΠ.

ἔχρησα ποινὰς τοῦ πατρὸς πέμψαι· τί μήν;

ΧΟ.

κἄπειθ᾽ ὑπέστης αἵματος δέκτωρ νέου;

ΑΠ.

καὶ προστραπέσθαι τούσδ᾽ ἐπέστελλον δόμους.
205

ΧΟ.

καὶ τὰς προπομποὺς δῆτα τάσδε λοιδορεῖς;

ΑΠ.

οὐ γὰρ δόμοισι τοῖσδε πρόσφοροι μολεῖν.

ΧΟ.

ἀλλ᾽ ἔστιν ἥμιν τοῦτο προστεταγμένον —

ΑΠ.

τίς ἥδε τιμή; κόμπασον γέρας καλόν.

ΧΟ.

τοὺς μητραλοίας ἐκ δόμων ἐλαύνομεν.
210

ΑΠ.

τί γὰρ γυναικὸς ἥτις ἄνδρα νοσφίσηι;

⟨ΧΟ.⟩

οὐκ ἂν γένοιθ᾽ ὅμαιμος αὐθέντης φόνος.

Aeschyli Eumenides (OCR draft) Experimental (Aeschyli Eumenides. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 178 focus

ΑΠΟΛΛΩΝ

ἔξω, κελεύω, τῶνδε δωμάτων τάχος

χωρεῖτ᾽, ἀπαλλάσσεσθε μαντικῶν μυχῶν,

μὴ καὶ λαβούσα πτηνὸν ἀργηστὴν ὄφιν

χρυσηλάτου θώμιγγος ἐξορμώμενον

ἀνῆις ὑπ’ ἄλγους μέλαν’ ἀπ’ ἀνθρώπων ἀφρόν,
185

ἐμοῦσα θρόμβους οὓς ἀφείλκυσας φόνου.

οὔτοι δόμοισι τοῖσδε χρίμπτεσθαι πρέπει·

ἀλλ’ οὐ καρανιστῆρες ὀφθαλμωρύχοι

δίκαι σφαγαί τε, σπέρματός τ’ ἀποφθορᾶι

παίδων κακοῦται χλοῦνις, ἠδ’ ἀκρωνία
190

λευσμός τε, καὶ μύζουσιν οἰκτισμὸν πολύν

ὑπὸ ῥάχιν παγέντες. ἆρ’ ἀκούετε,

οἷας ἑορτῆς ἔστ᾽, ἀποπτύστης θεοῖς,

στέργηθρ’ ἔχουσαι; πᾶς δ’ ὑφηγεῖται τρόπος

μορφῆς. λέοντος ἄντρον αἱματορρόφου
195

οἰκεῖν τοιαύτας εἰκός, οὐ χρηστηρίοις

ἐν τοῖσδε πλησίοισι τρίβεσθαι μύσος.

χωρεῖτ’ ἄνευ βοτῆρος αἰπολούμεναι·

ποίμνης τοιαύτης δ’ οὔτις εὐφιλὴς θεῶν.

ΧΟ.

ἄναξ Απολλον ἀντάκουσον ἐν μέρει.
200

αὐτὸς σὺ τούτων οὐ μεταίτιος πέληι,

ἀλλ’ εἰς τὸ πᾶν ἔπραξας ὢν παναίτιος.

Actio:

197 iussu Apollinis Furiae e templi porta prorumpunt pecorum ritu cratibus emissorum.

Apparatus Criticus

¹ κἀμοίγε κάμοί τε ἐκλύσεται, ἐκλύσεται.² δὲ τε φυγὼn φεύγων ὢν δ’ δ’ ὢν οὗ ἐκείνου πάσεται πάσσεται παύσεται καρανιστῆρες καρανητήρες u supra prius η οὐκ ἄρ᾽ ἀνυστήρες corr. Stanley ἀποφθορᾶι ἀποφθοραί ἀκρωνία³ λευσμός λευσμόν ὑπὸ ῥάχιν ὑπορράχιν ἀποπτύστης ἀπόπτυστοι⁴ πλησίοισι πλησίοις⁵ εἰς ὡς

ΑΠ.

πῶς δή; τοσοῦτο μήκος ἔκτεινον λόγου.

ΧΟ.

ἔχρησας ὥστε τὸν ξένον μητροκτονεῖν.

ΑΠ.

ἔχρησα ποινὰς τοῦ πατρὸς πρᾶξαι. τί μή;
205

ΧΟ.

κἄπειθ᾽ ὑπέστης αἵματος δέκτωρ νέου.

ΑΠ.

καὶ προστραπέσθαι τούσδ᾽ ἐπέστελλον δόμους.

ΧΟ.

καὶ τὰς προπομποὺς δῆτα τάσδε λοιδορεῖς;

ΑΠ.

οὐ γὰρ δόμοισι τοῖσδε πρόσφοροι μολεῖν.

ΧΟ.

ἀλλ᾽ ἔστιν ἡμῖν τοῦτο προστεταγμένον.
210

ΑΠ.

τίς ἥδε τιμή; κόμπασον γέρας καλόν.

ΧΟ.

τοὺς μητραλοίας ἐκ δόμων ἐλαύνομεν.

ΑΠ.

τί γὰρ γυναικὸς ἥτις ἄνδρα νοσφίσηι;

ΧΟ.

οὐκ ἂν γένοιθ᾽ ὅμαιμος αὐθέντης φόνος.

Εὐμενίδες (OCR draft) Experimental (Greek text of Aeschylus' Eumenides, edited by F. A. Paley, 1885.) — 178 focus

ἔξω, κελεύω, τῶνδε δωμάτων τάχος
170

χωρεῖτ᾽, ἀπαλλάσσεσθε μαντικῶν μυχῶν

μὴ καὶ λαβούσα πτηνὸν ἀργηστὴν ὄφιν,

χρυσηλάτου θώμιγγος ἐξορμώμενον,

ἀνῆς ὑπ᾿ ἄλγους μέλαν᾿ ἀπ᾿ ἀνθρώπων ἀφρὸν,

ἐμοῦσα θρόμβους οὓς ἀφείλκυσας φόνου.
175

οὔτοι δόμοισι τοῖσδε χρίμπτεσθαι πρέπει·

ἀλλ᾽ οὗ καρανιστῆρες ὀφθαλμωρύχοι

δίκαι, σφαγαί τε, σπέρματός τ᾿ ἀποφθορᾷ

παίδων κακοῦται χλοῦνις, ἠδ᾽ ἀκρωνία

λευσμοί τε, καὶ μύζουσιν οἰκτισμὸν πολὺν
180

ὑπὸ ῥάχιν παγέντες. ἆρ᾿ ἀκούετε

οἷας ἑορτῆς ἔστ᾽ ἀπόπτυστοι θεοῖς

στέργηθρ᾽ ἔχουσαι; πᾶς δ᾽ ὑφηγεῖται τρόπος

μορφῆς. λέοντος ἄντρον αἱματορρόφου

οἰκεῖν τοιαύτας εἰκὸς, οὐ χρηστηρίοις
185

ἐν τοῖσδε πλησίοισι τρίβεσθαι μύσος.

χωρεῖτ᾽ ἄνευ βοτῆρος αἰπολούμεναι·

ποίμνης τοιαύτης δ᾽ οὔτις εὐφιλὴς θεῶν.

Χορός

ἄναξ "Απολλον, ἀντάκουσον ἐν μέρει.

αὐτὸς σὺ τούτων οὐ μεταίτιος πέλει,
190

ἀλλ᾽ εἷς τὸ πᾶν ἔπραξας, ὡς παναίτιος.

Ἀπόλλων

πῶς δή; τοσοῦτο μήκος ἔκτεινον λόγου.

Χορός

ἔχρησας ὥστε τὸν ξένον μητροκτονεῖν.

Ἀπόλλων

ἔχρησα ποινὰς τοῦ πατρὸς πέμψαι. τί μήν;

Χορός

κἄπειθ᾽ ὑπέστης αἵματος δέκτωρ νέου.
195

Ἀπόλλων

καὶ προστραπέσθαι τούσδ᾽ ἐπέστελλον δόμους.

Χορός

καὶ τὰς προπομπούς δῆτα τάσδε λοιδορεῖς.

Ἀπόλλων

οὐ γὰρ δόμοισι τοῖσδε πρόσφορον μολεῖν.

Χορός

ἀλλ᾽ ἔστιν ἡμῖν τοῦτο προστεταγμένον.

Ἀπόλλων

τίς ἥδε τιμή; κόμπασον γέρας καλόν.
200

Χορός

τοὺς μητραλοίας ἐκ δόμων ἐλαύνομεν.

Ἀπόλλων

τί γάρ; γυναικὸς ἥτις ἄνδρα νοσφίσῃ;

Χορός

οὐκ ἂν γένοιθ᾽ ὅμαιμος αὐθέντης φόνος.

Ἀπόλλων

Εὐμενίδες (OCR draft) Experimental (Greek text of Aeschylus' Eumenides, edited by Friedrich Blass, 1907.) — 178 focus

ἔξω, κελεύω, τῶνδε δωμάτων τάχος

χωρεῖτ᾽, ἀπαλλάσσεσθε μαντικῶν μυχῶν,
180

μὴ καὶ λαβοῦσα πτηνὸν ἀργηστὴν ὄφιν,

χρυσηλάτου θώμιγγος ἐξορμώμενον,

ἀνῆις ὑπ᾽ ἄλγους μέλαν᾿ ἀπ᾿ ἀνθρώπων ἀφρόν,

ἐμοῦσα θρόμβους οὓς ἀφείλκυσας φόνου.

οὔτοι δόμοισι τοῖσδε χρίμπτεσθαι πρέπει·
185

ἀλλ᾽ οὗ καρανιστῆρες ὀφθαλμωρύχοι

δίκαι, σφαγαί τε, σπέρματός τ᾽ ἀποφθοραὶ

παίδων, κακοῦ τε χλοῦνις ἠδ᾽ ἀκρωνιά,

λευσμός τε, καὶ μύζουσιν οἰκτισμὸν πολὺν

ὑπὸ ῥάχιν παγέντες. ἆρ᾽ ἀκούετε
190

οἵας ἑορτῆς ἔστ᾽ ἀπόπτυστοι θεοῖς

στέργηθρ᾽ ἔχουσαι; πᾶς δ᾽ ὑφηγεῖται τρόπος

μορφῆς. λέοντος ἄντρον αἱματορρόφου

οἰκεῖν τοιαύτας εἰκός, οὐ χρηστηρίοις

ἐν τοῖσδε κληισίοισι τρίβεσθαι μύσος.
195

χωρεῖτ᾽ ἄνευ βοτῆρος αἰπολούμεναι.

ποίμνης τοιαύτης δ᾽ οὔτις εὐφιλὴς θεῶν.

Χορός

ἄναξ ῎Απολλον, ἀντάκουσον ἐν μέρει.

αὐτὸς σὺ τούτων οὐ μεταίτιος πέληι,

ἀλλ᾽ εἷς τὸ πᾶν ἔπραξας ὢν παναίτιος.
200

Ἀπόλλων

πῶς δή; τοσοῦτον μῆκος ἔκτεινον λόγου.

Χορός

ἔχρησας ὥστε τὸν ξένον μητροκτονεῖν.

Ἀπόλλων

ἔχρησα, ποινὰς τοῦ πατρὸς πέμψας. τί μήν;

Χορός

κἄπειθ᾽ ὑπέστης αἵματος δέκτωρ νέου.

Ἀπόλλων

καὶ προστραπέσθαι τοῦσδ᾽ ἐπέστελλον δόμους.
205

Χορός

καὶ τὰς προπομποὺς δῆτα τᾶσδε λοιδορεῖς;

Ἀπόλλων

οὐ γὰρ δόμοισι τοῖσδε πρόσφορον μολεῖν.

Χορός

ἀλλ᾽ ἔστιν ἡμῖν τοῦτο προστεταγμένον.

Ἀπόλλων

τίς ἦδε τιμή; κόμπασον γέρας καλόν.

Χορός

τοὺς μητραλοίας ἐκ δόμων ἐλαύνομεν.
210

Ἀπόλλων

τί γὰρ γυναικὸς ἥτις ἄνδρα νοσφίσηι;

Χορός

οὐκ ἂν γένοιθ᾽ ὅμαιμος αὐθέντης φόνος.

Ἀπόλλων

Translations (10)

Eumenides Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926. (Modernized by Perseus.)) — 178-295 focus

Enters from the inner sanctuary.

Apollo

Out, I order you! Go away from this house at once,

leave my prophetic sanctuary, so that you may not be struck by a winged glistening snake¹ shot forth from a golden bow-string, and painfully release black foam, vomiting the clots of blood you have drained from mortals.
180

It is not right for you to approach this house; no, your place is where the punishments are beheading, gouging out of eyes, cutting of throats, and where young men’s virility is ruined by destruction of seed; where there is mutilation and stoning, and where those who are impaled beneath their spine moan long and piteously.
185

Do you hear what sort of feast is your delight? You are detested by the gods for it. The whole fashion of your form sets it forth. Creatures like you should live in the den of a blood-drinking lion, and not inflict pollution
190

on all near you in this oracular shrine. Be gone, you goats without a herdsman! No god loves such a flock.
195

Chorus

Lord Apollo, hear our reply in turn. You yourself are not partially guilty of this deed;

you alone have done it all, and are wholly guilty.
200

Apollo

What do you mean? Draw out the length of your speech this much.

Chorus

Through your oracle, you directed the stranger to kill his mother.

Apollo

Through my oracle, I directed him to exact vengeance for his father. What of it?

Chorus

And then you agreed to take the fresh blood on yourself.

Apollo

And I ordered him to turn for expiation to this house.
205

Chorus

And do you then rebuke us, the ones who escorted him here?

Apollo

Yes, for you are not fit to approach this house.

Chorus

But this has been assigned to us—

Apollo

What is this office of yours? Boast of your fine privilege!

Chorus

We drive matricides from their homes.
210

Apollo

But what about a wife who kills her husband?

Chorus

That would not be murder of a relative by blood.

213

Apollo

Then truly you dishonor and bring to nothing the pledges of Hera, the Fulfiller, and Zeus.²

Cypris too is cast aside, dishonored by this argument, and from her come the dearest things for mortals. For marriage ordained by fate for a man and a woman is greater than an oath and guarded by Justice. If, then, one should kill the other and you are so lenient
215

as not to punish or visit them with anger, I claim that you unjustly banish Orestes from his home. For I see you taking the one cause very much to heart, but clearly acting more leniently about the other. But the goddess Pallas will oversee the pleadings in this case.
220

Chorus

I will never, never leave that man!
225

Apollo

Pursue him then and get more trouble for yourself.

Chorus

Do not cut short my privileges by your words.

Apollo

I would not take your privileges as a gift.

Chorus

No, for in any case you are called great at the throne of Zeus.

But as for me—since a mother’s blood leads me, I will pursue my case against this man and I will hunt him down. Exeunt.
230

Apollo

And I will aid my suppliant and rescue him! For the wrath of the one who seeks purification is terrible among mortals and gods, if I intentionally abandon him. Enters the Sanctuary.

The scene changes to Athens , before the temple of Athena. Enter Hermes with Orestes, who embraces the ancient image of the goddess.

Orestes

Lady Athena, at Loxias’ command I have come. Receive kindly an accursed wretch, not one who seeks purification, or with unclean hand, but with my guilt’s edge already blunted and worn away at other homes and in the travelled paths of men.
235

Going over land and sea alike, keeping the commands of Loxias’ oracle, I now approach your house and image, goddess. Here I will keep watch and await the result of my trial.
240

The Furies enter dispersedly, hunting Orestes’ trail by scent.

Chorus

Aha! This is a clear sign of the man. Follow the hints of a voiceless informer. For as a hound tracks a wounded fawn, so we track him by the drops of blood. My lungs pant from many tiring struggles, for I have roamed over the whole earth,
245

and I have come over the sea in wingless flight, pursuing him, no slower than a ship. And now he is here somewhere, cowering. The smell of human blood gives me a smiling welcome.
250

254

Look! Look again!

Look everywhere, so that the matricide will not escape by secret flight, with his debt unpaid!
Yes, here he is again with a defense; his arms twisted around the image of the immortal goddess,
255

he wishes to be tried for his debt.³
But that is not possible; a mother’s blood upon the earth is hard to recover—alas, the liquid poured on the ground is gone.
But you must allow me in return to suck
260

the red blood from your living limbs. May I feed on you—a gruesome drink!
I will wither you alive and drag you down, so that you pay atonement for your murdered mother’s agony.
And you will see any other mortal who has sinned by not honoring
265

a god or a stranger or dear parents, each having a just punishment.
For Hades is mighty in holding mortals to account under the earth,
270

and he observes all things and within his mind inscribes them.
275

276

Orestes

Taught by misery, I know many purification rituals, and I know where it is right to speak and equally to be silent; and in this case, I have been ordered to speak by a wise teacher.

For the blood is slumbering and fading from my hand, the pollution of matricide is washed away; while it was still fresh, it was driven away at the hearth of the god Phoebus by purifying sacrifices of swine. It would be a long story to tell from the beginning,
280

how many people I have visited, with no harm from association with me. Time purges all things, aging with them.
So now with a pure mouth I piously invoke Athena, lady of this land, to come to my aid. Without the spear,
285

she will win me and my land and the Argive people as faithful and true allies for all time. But whether in some region of the Libyan land, near the waters of Triton, her native stream, she is in action or at rest,⁴
290

aiding those whom she loves, or whether, like a bold marshal, she is surveying the Phlegraean ⁵ plain, oh, let her come—as a goddess, she hears even from far away—to be my deliverer from distress!
295

The Eumenides (OCR draft) Experimental (The Eumenides. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 178 focus

Out, I bid you depart with speed from these abodes; begone from the prophetic shrines, lest even having received the winged swift snake , hurled from the golden string, you send forth through pain the black foam [sucked] from men, vomiting the clots of gore which you have drawn. By no means is it fitting to approach these abodes, but where there are head-cutting, eye-digging revenges and slaughters, and the vigour of boys is injured, and destruction of the seed, and maiming, and stoning, [and where] those impaled by the spine groan with much wailing. Hear, you, abhorred by the gods, of what a feast you have the delight? but the whole fashion of your form leads to this. It is fit that such should inhabit the cave of the blood-sucking lion, not to tarry in these oracular seats, an abomination to the neighbours. Be gone, you who feed without a keeper; but none of the gods has regard for such an herd.

CHORUS

Royal Apollo, hear our reply in turn. You yourself are not a sharer in these things, but have done them alto gether, being the entire cause.

APOLLO

How now? thus far extend your speech 5

.

CHORUS

You enjoined by oracles, so that the stranger should slay his mother.

APOLLO

I enjoined by oracles that he should inflict vengeance on account of his father: what then?

CHORUS

And next you promised [to be] an advocate 6

of new bloodshed.

APOLLO

And I bade him betake himself to these abodes.

CHORUS

And you revile forsooth these [his] attendants.

APOLLO

For it is not proper that they should come to these abodes.

CHORUS

But this is commanded to us.

APOLLO

What honour is this? boast of a glorious office.

CHORUS

We drive the murderers of their mother from their homes.

APOLLO

But what [of the slayer] of a woman who has deprived her husband of life?

CHORUS

The blood of kindred should not be shed by kindred.

APOLLO

LES EUMÉNIDES (OCR draft) Experimental (LES EUMÉNIDES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 178 focus

je l'ordonne; vite, hors de chez
moi! Débarrasse le sanctuaire prophétique, si tu ne veux que t'atteigne le serpent à l'aile blanche, qui, bondissant de

LES EUMÉNIDES

[APOLLON]

l'arc d'or, te fera cracher douloureusement la noire écume que tu dois aux humains et rendre en lourds caillots tout
le sang que tu tiras d'eux. Il ne vous sied pas d'approcher de cette demeure. Votre place est aux lieux où la justice abat des têtes et arrache des yeux, où l'on ouvre des gorges, où, pour tarir leur fécondité, la fleur de leur jeunesse est ravie aux enfants, où on mutile, où on lapide, et où gronde la longue plainte des hommes plantés sur le
pal. Voilà — entendez-vous, monstres en horreur aux dieux ! — les fêtes qui font vos délices. Et tout votre aspect y répond. C'est dans l'antre d'un lion buveur de sang qu'il vous convient de vivre, au lieu de venir en ce
temple fatidique infliger votre souillure à autrui. Allez, allez paître sans berger: d'un troupeau pareil nul dieu n'a souci.

LE CORYPHÉE.

Sire Apollon, entends-moi à mon tour.
Tu es toi-même, non complice, mais bien seul, et de tout, entièrement coupable.

APOLLON.

Et comment? ne réponds qu'à ma seule question.

LE CORYPHÉE.

Ton oracle à ton hôte dicta le par- ricide.

APOLLON.

Mon oracle lui dit : « Va, venge un père ¹»: eh bien ?

LE CORYPHÉE.

Tu promis d'accueillir sa sanglante souillure.

APOLLON.

Et lui dis de chercher ici son seul refuge.

LE CORYPHÉE.

Et, son cortège alors, pourquoi l'in- vectiver ?

APOLLON.

C'est que cette demeure n'est pas faite pour lui.

LE CORYPHÉE.

Je ne fais rien pourtant que de remplir ma tâche.

LES EUMÉNIDES

APOLLON.

Quel est donc ce beau rôle ? Va, chante m'en la gloire!

LE CORYPHÉE.

C'est nous qui, de leur toit, chassons les parricides.

APOLLON.

Et la femme qui tue son époux, celle là...?

LE CORYPHÉE.

Son crime n'a pas fait couler son propre sang.

APOLLON.

Ah!

The Furies (OCR draft) Experimental (The Furies. Robert Potter, 1779.) — 178 focus

Hence, I command you, from my hallow'd ſeat

Begone with ſpeed; quit this oracular ſhrine:

205

This is no place to ſnatch your winged ſerpents,

And hurl them from your golden-twifted ſſtring,

To wring the black blood from the human heart

With torture, then diſgorge your horrid feaſt

Of clotted gore: Such guests my houſe abhors.

210

Begone where vengeance with terrific rage

Digs out the eyes, or from the mangled trunk

Remorſeleſs rends the head; to flaughters go,

Abortions, lurking ambush, rampir'd force,

To ſuff'rings, to impalements, where the wretch
215

Writhes on the ſtake in tortures, yelling loud

With many' a ſhriek: In feaſts like these, ye hags

Abhorr'd, is your delight; ſufficient proof

That execrable form: the deſert wild,

Where the blood-rav'ning lion makes his den,
220

Such ſhou'd inhabit; nor with impure tread

Pollute theſe golden ſhrines: begone, and graze

Without a keeper; for of ſuc an herd

Th' indignant Gods diſdain to take the charge.

CHORUS.

Now, royal Phœbus, hear me ſpeak: in this
225

Not an aſſociate art thou, but alone

Thou didst this deed, and thine alone the blame.

APOLLO.

Why this to me? Inform me; but be brief.

CHORUS.

Thy voice, pronounc'd from this oracular

Injoin'd this wretch to ſhed his mother's blood.
230

APOLLO.

Injoin'd him to avenge his father's death.

CHORUS.

To this ſtrange murder promis'd thy protection.

APOLLO.

I charg'd him to ſeek refuge in this ſhrine,

CHORUS.

But these attendants thou with taunts inſulteſt.

APOLLO.

Unworthy they t' approach this ſacred ſeat.
235

CHORUS.

Such was our charge: we come not uncommanded.

APOLLO.

What is that honour? Make the glorious boaſt.

CHORUS.

To drive the murd'rers of their mothers hence.

APOLLO.

What, fav'ring her, whoſe bold hand flew her husband?

CHORUS.

Nor ſhou'd his hands be ſtain'd with kindred blood.
240

APOLLO.

Eschilo, Le Eumenidi: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, Le Eumenidi: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 178 focus

piombare dovrebbe sul cérebro.

SECONDO EPISODIO¹

APOLLO

Via di qui, ve l'impongo, uscite súbito,
205

abbandonate questo antro fatidico,

sí che la scintillante alata serpe

non si lanci su te dall'aurea corda,

e tu non debba, per l'algor, dai visceri

negra spuma cacciar, vomendo i grumi
210

che sorbisti, di strage.

A queste case

tu non devi il tuo pie' volger; ma dove

si mozzan capi e forano pupille

con giudizi cruenti, ove dei pargoli
215

si offende il boccio e si distrugge il seme,

dove si muor sotto le pietre, o gente

supina, ai pali infissa, ulula e mugola.

E perché, l'intendete ?, a voi dilette

son tali feste, i Numi v'aborriscono.
220

E all'esser vostro ben la forma addicesi.

D'un lion sanguinario a voi conviene

cercare l'antro; e gli opulenti oracoli

non insozzar con la lordura vostra.

Su via, senza pastore uscite a branco:

225

ché niun dei Numi amico è di tal gregge!

CORIFEA

Ascoltami a tua volta, o sire Apollo.

Complice tu non sei di tal delitto :

solo tu lo compiesti, e n'hai la colpa.

APOLLO

Come? Piú a lungo questo punto spiegami!
230

CORIFEA

L'uom tu spingesti a uccidere sua madre.

APOLLO

Il padre a vendicar l'indussi! Ebbene ?

CORIFEA

Del nuovo scempio poi t'offristi a tergerlo.

APOLLO

E l'indussi a scampare entro il mio tempio.

CORIFEA

E noi che l'inseguiam perché vituperi ?…..
235

APOLLO

In questa casa entrar non v'è concesso.

CORIFEA

Pure è questo per noi prefisso debito.

APOLLO

Quale? Di' questo tuo gran privilegio!

CORIFEA

Via dalle case i matricidi spingere.

APOLLO

Pur se la madre il suo consorte uccise?...
240

CORIFEA

Non si macchiò di consanguinea strage.

APOLLO

Aeschylus, Eumenides: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Eumenides: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 178 focus

Inquinantem illius paſcet caput.

Ap.

Extra domum iubeo, celeriter

Secedite, abite à fatidico antro,

Et non accipiens uolatilem ſerpentem album,

Auro ducti laquei impetum facientem,
180

Relinques præ dolore nigram ab hominibus ſpumam

Vomens guttas quas extraxiſti ex cruore.

Non enim his ædibus appropinquare licet.

Sed huius capitales tumultuosæ pœnæ,

Iugulationesq; feminis corruptrices
185

Puerorum, & mali uigor, congregationesq;

Lapidatioq; odio habent miſericordiam magnam.

Pro gratia ſictæ audite ſanè

Huius feſti eſtis reiecti dijs

Amorem habentes. omnis enim modus exponit
190

Formam, leonis antrum ſanguinigeris

Habitare has meritò, non in fatidicis templis

His proximis morari odium.

Secedite ſine pastore paſcentes.

Huius uerò gregis nullus deorum est amicus.
195

Eu.

Rex Apollo audi uiciſsim.

Tu ipſe huius non particeps causæ es,

Sed omnino peregiſti tanq; omnium cauſa.

Ap.

Quo uidelicet tantam longitudinem extenderis ſermonis?

Eu.

Voluiſti peregrinum hunc interficere matrem.
200

Ap.

Volui pænas ultrices patris mittere.

Eu.

Et deinde fuiſti ſuſceptor noui ſanguinis.

Ap.

Et ſecedere mandaui ab his ædibus.

Eu.

Et deductrices uidelicet has conuictaris?

Ap.

Non enim congruum his ædibus proficisci.
205

Eu.

Sed nobis hoc est ordinatum.

Ap.

Quisnam honor iſta donum pulchrum?

Eu.

Matricidas ex domo abigimus.

Ap.

Quid enim mulieris, quæ uirum ſeparabit?

Eu.

Non enim fiat conſanguinea impultrix cædis.
210

Ap.

Aeschylus, Die Eumeniden: German translation (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Die Eumeniden: German translation. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1919–1923.) — 178 focus

Hinaus mit euch. Aus meinem Tempel weis' ich euch.

180 Fort auf der Stelle, trollt euch von dem Sehersitz,

sonst lass' ich von der goldnen Sehne windesschnell

losschwirren den beschwingten Drachen, und er soll

dich beifsen, dafs vor Schmerzen du den schwarzen

Schaum

ausbrichst, das Blutgerinnsel, das du eingeschlürft.

185 Hier ziemt's euch nicht zu weilen. Auf den Rabenstein

gehört ihr, wo geköpft wird, wo geblendet wird,

Verstümmelung der Knaben Mannesblüte knickt,

gevierteilt und gesteinigt wird, wo jämmerlich

190 Gepfählte wimmern. Hab' ich euch das Schauspiel gut

geschildert, das den Himmelsgöttern ekelhaft,

euch eine Lust ist? Sieht man's eurer Ungestalt

doch an. Die Höhle des blutdürst'gen Löwen pafst

für Wesen solcher Bildung, nicht das Heiligtum,

195 das ihre Henkerhand besudelt. Fort mit euch.

Zur Thür hinaus: so jagt sein Vieh der Ziegenhirt

des Morgens aus der Hürde; doch die Herde hier

geht ohne Hirten: welcher Gott gäb' ihr Geleit.

Treibt den Chor aus dem Tempel auf die Bühne.

Chorführerin.

Apollon, gieb auch unsrer Widerrede Raum.

Nicht nur mitschuldig bist du an der Missethat,

200 du bist der wahre Thäter, trägst die ganze Schuld.

Apollon.

Gieb deine Gründe. Diese Frist verstatt' ich dir.

Chorführerin.

Dein war der Spruch: du triebst ihn zu dem Mutter-

Apollon.

mord.

Mein war der Spruch: den Vater muſst du rächen, ja.

Chorführerin.

Und weiter, Zuflucht gabst du ihm auf frischer That.

Apollon.

205 Geladen hab' ich ihn sogar an meinen Herd.

Chorführerin.

Da schiltst du uns? Wir kamen als Geleiter mit.

Apollon.

Es schickt sich nicht, dafs ihr an diesem Ort erscheint.

Chorführerin.

Es ist doch aber unser Amt und unser Recht.

Apollon.

Welch' Amt? Berühme deiner stolzen Würde dich.

Chorführerin.

210 Den Muttermörder jagen wir aus jedem Haus.

Apollon.

Und eine Frau, die den Gemahl erschlagen hat?

Chorführerin.

Das ist kein Mord, der blutsverwandtes Leben nahm.

Apollon.

So hat die Ehe keinen Wert? So gilt euch nichts

der Treubund, welchen Zeus und Hera heiligen?

215

English (E. D. A. Morshead, 1889, second edition) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, The Furies — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 178 focus

Out! I command you. Out from this my home—

Haste, tarry not! Out from the mystic shrine,

Lest thy lot be to take into thy breast¹

The winged bright dart that from my golden string
205

Speeds hissing as a snake,—lest, pierced and thrilled

With agony, thou shouldst spew forth again

Black frothy heart's-blood, drawn from mortal men,

Belching the gory clots sucked forth from wounds.

These be no halls where such as you can prowl—
210

Go where men lay on men the doom of blood,

Heads lopped from necks, eyes from their spheres plucked out,

Hacked flesh, the flower of youthful seed crushed out,

Feet hewn away, and hands, and death beneath

The smiting stone, low moans and piteous
215

Of men impaled—Hark, hear ye for what feast

Ye hanker ever, and the loathing gods

Do spit upon your craving? Lo, your shape

Is all too fitted to your greed; the cave

Where lurks some lion, lapping gore, were home
220

More meet for you. Avaunt from sacred shrines,

Nor bring pollution by your touch on all

That nears you. Hence! and roam unshepherded—

No god there is to tend such herd as you.

Chorus.

O king Apollo, in our turn hear us.
225

Thou hast not only part in these ill things,

But art chief cause and doer of the same.

Apollo.

How? stretch thy speech to tell this, and have done.

Chorus.

Thine oracle bade this man slay his mother.

Apollo.

I bade him quit his sire's death,—wherefore not?
230

Chorus.

Then didst thou aid and guard red-handed crime.

Apollo.

Yea, and I bade him to this temple flee.

Chorus.

And yet forsooth dost chide us following him!

Apollo.

Ay—not for you it is, to near this fane.

Chorus.

Yet is such office ours, imposed by fate.
235

Apollo.

What office? vaunt the thing ye deem so fair.

Chorus.

From home to home we chase the matricide.

Apollo.

What? to avenge a wife who slays her lord?

Chorus.

That is not blood outpoured by kindred hands.

Apollo.

German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 178 focus

Hinaus, gebiet' ich, ungesäumt verlaßt das Haus,
170

Hinweg, entfernt euch aus dem Seherheiligthum,

Daß nicht beschwingt die Silberschlange dich ereilt,

Von goldgewirkter Bogenschnur hinausgesandt,

Und du vor Schmerz des Menschenblutes dunklen Schaum

Ausspeist in Klumpen, die du Leichen ausgeschlürft!
175

Zu diesem Heiligthume dürft ihr nicht heran.

Hin, wo man köpft und blendet, geht zum Hochgericht,

Hin, wo man Menschen schlachtet, wo man Kindermord

Verübt, Entmannung, Steinigung, Verstümmelung,

Wo laut zum Himmel grauenvolles Wehgeheul
180

Der Aufgespießten jammert! Ha, vernahmet ihr,

An welchen Festesfreuden ihr Scheuseligen

Das Herz erlabet? So verkündet's schon an euch

Die ganze Bildung. Euch geziemt, im Felsenhaus

Blutdürst'ger Leu'n zu wohnen; nicht dem Sehersiz
185

In diesen Räumen nahe sich ein solcher Gräul!

So zieht von hinnen, ohne Hirten schwärmt hinaus!

Denn solcher Heerde freut sich kein Unsterblicher.

Die Chorführerin.

O Fürst Apollon, höre nun auch unser Wort!

Du selber trägst an diesem keinen Theil der Schuld,
190

Nein, hast's allein vollendet, dein ist alle Schuld.

Apollon.

Wie das? Soviel zu sagen sei dir noch vergönnt.

Die Chorführerin.

Dein Spruch befahl dem Fremdling seiner Mutter Mord

Apollon.

Befahl ihm, seines Vaters Tod zu rächen. Nun?

Die Chorführerin.

Dann botest du der neuen Blutschuld deinen Schuß.
195

Apollon.

Zu flieh'n in dieses Hauses Hut gebot ich ihm.

Die Chorführerin.

Und schmähest uns, Geleiterinnen seiner Fahrt?

Apollon.

Weil euch in diesen Tempel nicht zu kommen ziemt.

Die Chorführerin.

Also zu thun, legt meines Amtes Pflicht mir auf.

Apollon.

Und welche Pflicht denn? Rühme doch dein schönes Amt!
200

Die Chorführerin.

Den Muttermörder treiben wir von Haus und Herd.

Apollon.

Wie aber? Wenn die Gattin ihren Mann erschlug?

Die Chorführerin.

Nicht eines Blutsverwandten Mord ist solche That.

Apollon.

English (Smyth; revised Bannon and Nagy, CHS) (OCR draft) Experimental (CHS Primary Sources revision of Herbert Weir Smyth’s translation by Cynthia Bannon and Gregory Nagy, with transliterated Greek terms tagged and aligned to the Smyth edition.)

No corresponding passage available

Commentary

Commentary on Aeschylus: Eumenides (Aeschylus. Eumenides. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1887.)

142. ἰδέσθαι , the middle, is an Epic use, common in Tragg. Note the loose but natural grammar κἀπολακτίσασ᾽ (sing.), ἰδώμεθ᾽ (plur.). So exactly Aristoph. Aves 203, ἐμβὰς ἐς τὴν λόχμην καλοῦμεν. ...

146. ὁ θήρ , ‘our prey.'

150. νέος γραίας , simply young and old. This complaint that Apollo as one of the younger race has overridden the Furies who are elder goddesses constantly recurs through the play, 163, 731, 778, 838, 845; see Introduction. καθιππάζομαι, a bold picturesque word for trample down, so 731, 779.

151. τοκεῦσιν , generalising plural, to his mother, as the sense requires.

154. τῶνδε , your acts, insulting the old goddesses, and protecting the impious suppliant.

158. μεσολαβεῖ , another tersely vivid word: the goad 'grasped by the middle' to give the blow force.

167. ἀρόμενον , ‘that has taken upon it ;'

167. βλοσυρὸν ἄγος αἱμάτων , a fell pollution of blood. For

167. ὀμφαλόν see line 40.

169. μάντις ὤν , i. e. ‘though a seer,' and thus the last who should have allowed pollution.

170. αὐτόσσυτος, αὐτόκλητος , at thine own bidding, at thine own summons: the repetition of similar words is noticeable all through this chorus; a rhetorical turn due to the strength of their wrath and passion. So περὶ πόδα, περὶ κάρα - βαρὺ περίβαρυ - δαΐου δαμίου, etc.

174. τόν , Orestes: for Epic form cp. 137, 357.

177. μιάστωρ , properly one who pollutes, used for 'an avenger' Soph. El. 603 (of Orestes), Eur. Med. 1371.

186. καρανιστῆρες ὀφθαλμώρυχοι δίκαι , dooms that shear off the head and tear out the eyes. The horror is intensified both by the extraordinary weight and force of the lines, and by the abstract: the Furies are banished to a land of ghastly things. For the masc. form καρανιστήρ with fem. word δίκη compare σωτήρ τύχη Ag. 664, λαμπὰς πορευτής ib. 287, θέλκτωρ πειθώ Suppl. 1040, παραγιγνόμεναι πράκτορες below 319, βρωτῆρας αἰχμάς 803.

189. μύζουσιν οἰκτισμὸν πολύν , ‘make sore and piteous moaning,' a terribly graphic expression for the slow torture of impalement.

191. ἑορτῆς . depends on στέργηθρα: what manner of feast it is ye love, loathed of the gods [lit. what... loving, ye are loathed ...].

192. ὑφηγεῖται , lit. leads to it: i. e. shews it.

195. πλησίοισι , ‘close at hand,' seems rather a feeble word and is perhaps corrupt: though none of the suggestions (πλουσίοισι Pauw., πανθύτοισι Mein., Πυθίοισι Mart., and many others worse) are convincing: Πυθίοισι perhaps the best.

195. τρίβεσθαι μύσος , rub off their foul pollution, a forcible and contemptuous phrase.

201. τοσοῦτο , i. e. as to explain.

203. πρᾶξαι , to exact, plainly the right word here: MSS. read πέμψαι, ‘to send, which is explained as meaning to Agamemnon: but that would surely require τῷ πατρί. τί μήν; lit. 'what then?' i. e. 'why not?' So, e. g. Plat. Theaet. 145 ἢ οὐχ ἅπερ οἱ ἐπιστήμονες ταῦτα καὶ σοφοί ; (answer) τί μήν;

209. κόμπασον γέρας καλόν , ironical: 'go boast thy glorious office!'

211. ἥτις νοσφίσῃ , a woman who slays: the subjunctive indefinite, because, as frequently, the special case is (rhetorically) put in general terms. The absence of av is Epic usage, common in Trag. and found even in Attic prose, οὗ βραχεῖς ἀρκῶσι Thuc. 4. 17, οἵτινες νομίσωσι 4. 18, ᾧ μὴ ᾖ Plat. Phaedr. 247 B.

212. αὐθέντης φόνος , ‘the murder of a kinsman; ' the most fearful pollution according to the Greek view: so much so that a sharp distinction was drawn (as here) between the murder of a husband (not an ὅμαιμος) and the murder of a mother.

Critical apparatus to Eumenides (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of Eumenides.) focus

mvp-comment-100-1 ἔγειρ᾽: χορὸς ἐρινύων (ἐριννύων Ald.) M. Ald. χορὸς ἐριννύων, ἐξ ὧν μία G. χορὸς εὐμενίδων Flor. χο. Ven. Rob. Turn. Quae inde ab hoc versu usque ad v. 177. sequuntur, inter quindecim Furias ita distribui, ut distribuenda esse indicavi in Opusc. VI. 2. p. 37. seqq.

mvp-comment-101-1 κἀπολακτίσασ᾽: κἀπολακτίσας G. Ald.

mvp-comment-102-1 ἰδώμεθ᾽: ιδώμεθ' Turn. εἰδώμεθ' M.G. Par. Ven. Flor. Farn. Ald. Rob.

mvp-comment-103-1 πόπαξ: πόπαξ Ald. Rob. Τurn. πύπαξ M. G. Farn. πυπάς Ven. Flor.

mvp-comment-104-1 δυςαχές: δυςαχές Μ. Rob. In G. ambiguum est utrum hoc an δυσαχθὲς scriptum sit. δυσαχθὲς Ven. Flor. Ald. Turn.

mvp-comment-105-1 οἴχεταí θ' ὁ θήρ: Libri οίχεται δ' ὁ θήρ. Correxit Abreschius.

mvp-comment-106-1 κρατηθεῖσ᾽ ἄγραν: κρατηθεῖσα plene M. G. Ald. Rob. άγραν, non ἄτων, etiam Ald.

mvp-comment-107-1 πέλει: Ζω bis Farn. Deinde ἐπιλογος Flor. Deinde libri πέλῃ. In G. tamen antea fuerat πέλει.

mvp-comment-108-1 νέος δὲ γραίας δαίμονας καθιππάσω: γραίας δὲ δαίμονας νέος Farn. καθισπάσω Par.

mvp-comment-109-1 ἱκέταν: ἱκέτην Farn.

mvp-comment-110-1 τοκεῦσιν: τοκεῦσιν M. G. Ald. Rob. τοκεῦσι Ven. Flor. Turn.

mvp-comment-111-1 δ᾽: δ' omittit Ven.

mvp-comment-112-1 ἐρεῖ τις: ἐρᾶ Flor. τις Farn. Ald. τὶς Rob.

mvp-comment-113-1 ὄνειδος ... μολὸν: ὄνειρος Par. μολών G. Ald.

mvp-comment-114-1 ἔτυψεν: ἔτυψεν M. G. Ald. Rob. Turn. ἔτυψε Ven. Farn. ἔτυψα Flor.

mvp-comment-115-1 μεσολαβεῖ: Hic versus omissus est in Par. μεταλαβεῖ Ald. Μεσολαβεῖ dubitari potest utrum active de stimulo in medium corpus tendente, neque stringente tantum, an, quod praestare videtur, passive intelligi debeat de stimulo quem quis medium prehendit, quo fortius vibrari regive possit.

mvp-comment-116-1 ὑπὸ: Libri ὑπὸ utrobique.

mvp-comment-117-1 δαΐου: πάρεστι μαστίκτορος omittit Par. πάρεστιν μαστίκτορος male ed. Vict. δάϊον Par.

mvp-comment-118-1 βαρύ, τὸ περίβαρυ κρύος ἔχειν: βάρυ τὸ περίβαρυ κρύος ἔχειν M. G. Turn. βαρὺ τὸ περὶ βαρυκρύος ἔχειν Ald. male lecta codicis G. scriptura. βαρὺ τὸ πέρι βαρὺ κρύος ἔχειν Ven. Flor. Farn. βαρὺ περίβαρυ κρύος ἔχειν Rob. Wakefieldius to in te mutavit. Non opus est mutatione.

mvp-comment-119-1 κρατοῦντες: Hunc versum omittit Par.

mvp-comment-120-1 φονολιβῆ θρόμβον: Libri φονολειβή, Correxit Arnaldus. Deinde libri θρόνον. Scholiastes τὸν θρόνον, οὗ Ὀρέστης καθῆτο, πάρεστιν ὁρᾶν φονολειβῆ ἀπὸ ποδῶν ἕως κεφαλῆς ὅλον. Item ad v. 168. propter hane explicationem adscriptum λείπει ὁ καί. Recte Wakefieldius θρόμβον scribendum esse intellexit. Sed male haec verba iunxit cum sequentibus, quum pendeant e participio κρατοῦντες. Et personarum distributio et antistrophica ratio docent his verbis, περὶ πόδα, περὶ καρά, finiri orationem pariter atque in stropha his, ύπο φρένας, ὑπὸ λόβον, hoc autem verbo, πάρεστι, et hic et illie novum alius personae dictum incipere. Haec est autem horum versuum sententia, talia perpetrant iuniores dei, praeter fas sibi vindicantes caedis vestigia, i. e. iudicium sibi arrogantes parricidii. V. Opusc. VI. 2. p. 39. seq.

mvp-comment-121-1 περὶ πόδα, περὶ κάρα.: Hunc versum omittit Par.

mvp-comment-122-1 προςδρακεῖν: πρὸς δρακεῖν Ald. Haec verba προςδρακεῖν αἱμάτων omittit Par.

mvp-comment-123-1 ἀρόμενον: αἱρόμενον Μ. Ven. Flor. Farn. αἱρούμιον Ald. male lecto compendio codicis G. in quo αιρούμενον est. αἱρούμενον Rob. Τurn. Recte Abreschius ἀρόμενον. Scholiastes ὥστε τὸν ὀφθαλμὸν ἔχειν αἱμάτων ἄγος ἐπαίροντα.

mvp-comment-124-1 μάντις ὤν: μάντις ὤν Schutzius. μαντισῶι Μ. μάντι σῷ G. Ald. Rob. Turn. μάντι, σῶ Ven. Flor. Farn.

mvp-comment-125-1 μυχὸν ... ἔχρανας: μυχὸν M. Rob. Τurn. μυκὸν G. Ald. σὸν οἶκον Ven. Flor. Farn. Deinde έχρανας Turn. ἔχρανάτ' M. Flor. ἔχράνατ' G. ἔχρακατ' Αld. ἔχρανάς Rob. ἐχθράνατ' Ven. Bekkero teste. ἔχθρανα τ' Farn.

mvp-comment-126-1 παρὰ νόμον θεῶν βρότεα: παρὰ νόμον θεῶν Par. Rob. παρανόμων θεῶν M. G. Ald. Turn. παρὰ νόμων θεῶν Ven. Flor. Farn. Deinde βρότεα M. G. Ald. Rob. βρέτεα Par. Ven. Flor. Farn. Turn.

mvp-comment-127-1 ἐμοί τε λυπρὸς ... ἐκλύσεται: Libri καμοί τε. Casaubonus aliique καμοί γε. Scripsi ἐμοί τε. Deinde πικρός pro λυπρὸς Par. Deinde εὐκλύσεται G. Aid. Hoc dicit, me iniuria afficit, illum tamen non liberabit.

mvp-comment-128-1 ὑπό ... φυγὼν: ὑπαὶ Farn. φυγὼν Porsonus. Libri φεύγων.

mvp-comment-129-1 ποτιτρόπαιος ὢν δ᾽: Libri ποτιτρόπαιος δ᾽ ὤν. Correxit Porsonus. Deinde Schoemanno ἐν χώρᾳ mutandum videtur in ᾧ κάρα. Non opus est mutatione.

mvp-comment-130-1 μιάστορ᾽ αὑτῷ πάσεται: μιάστορ᾽ ἐκείνου πάσεται M. G. Rob. μιάστορ᾽ ἐκείνου πάσσεται Ven. Flor. Farn. Ald. Turn. Apud scholiastem metricum legitur μιάστορ, ἐκείνου πράσσεται. Schoemannus scribendum coniicit μιάστορ᾽ αὐτ᾽ ἐκεῖ πάσεται. Lenius est quod posui, μιάστορ᾽ ἔστιν ὃν πάσεται. Sic enim potius scribendum est, quam, ut olim feci, ἔστιν οὗ.

mvp-comment-131-1 κελεύω: κενεύω Αld.

mvp-comment-132-1 μέλαν: μέλαν G. Ald. Rob.

mvp-comment-133-1 χρίμπτεσθαι: Wakefieldius et ante eum vir doetus in margine Askewiana δόμοις σε scribendum putarunt. χρίμπεται G. Ald.

mvp-comment-134-1 ἀλλ᾽ οὗ καρανιστῆρες: ἀλλ᾽ οὗ καρανιστήρες Stanleius. ἀλλ᾽ οὐ καρανηστήρες M. G. et commate post or posito Rob. ἀλλ᾽ οὐκ ἀρανητῆρες Αld. αλλ' οὐκ ἄρ᾽ ἀνήστῆρες Ven. Flor. Farn. ἀλλ᾽ οὗ καρανηστῆρες Turn. Scholiastes αἱ ἀποκεφαλίζουσαι. In Rheso v. 817. legitur καρανιστής μόρος. Conf. Lob. Paralip. p. 449.

mvp-comment-135-1 παίδων τε χλοῦνις, ἠδ᾽ ἀκρωνία, λευσμόν: παίδων κακοῦται χλοῦνις ἠδ᾽ (ἡδ᾽ Rob.) ἀκρωνία M. G. Par. Ven. Flor. Rob. et haud dubie etiam Farn. παίδων κακοῦ τελλοῦνις ἠδ᾽ ἀκρωνία Ald. παίδων, κακοῦ τε χλοῦνις ἠδ᾽, ἀκρωνία Turn. Scholia in M. haec adscripta sunt χλοῦνις ἀκρωνία (sic M. G.). ἀκμαῖα ἀποκοπή, παρὰ τὴν χλόην, ἢ ἐπεὶ χλοῦνις ὁ σᾶς· κάπροι δὲ συνεχῶς εὐνουχίζονται· διὰ τοῦτο τὴν ἀποκοπὴν συϊκὴν εἶπεν, οὐκ ἀνθρωπίνην. Deinde ad ακρωνία adscriptum ἐκτομή μορίων, et in alia parte marginis κακῶν ἄθροισις, ἢ λιθοβολίας (sic M.). Ηρωδιανός δὲ τὸ σύστημα καὶ ἄθροισμα. Fuerunt quibus ακρωνία idem esse videretur atque ἀκρωτηριασμός. Sed haec interpretatio idoneo auctore caret. Contra cum Herodiani explicatione consentiunt fere aliorum grammaticorum testimonia. Lexicon Seguerianum in Bekkeri Anecd. p. 372, 2. ἀκρωνία, τὰ ἀθροίσματα. καὶ ἡ ἀκρότης. καὶ ἡ ἀκμή. καὶ τὸ ἐπίλεκτον σύστημα. Εtym. Μ. p. 53, 41. ἀκρώνα (sic scriptum), τὰ ἀθροίσματα, καὶ ἡ ἀκρότης, καὶ ἡ ἀκμή, τὸ ἐπίλεκτον σύστημα. Hesychius ακρώνια (sic), αθροίσματα, παράστασις, πλῆθος, οἱ ἀκρώvva (sic codex), άθροισμός. Alterum illud vocabulum χλοῦνις diffcillimum est. Quod apud Homerum est ll. ΙΧ. 539. χλούνην σῦν, recte sane ita videtur explicari ut χλούνης ad χλόην referatur. Hesychius χλούνην, τὸν ἐν τῇ χλόῃ εὐναζόμενον. χλοῦναι, λωποδύται, οἱ ἐν τῇ χλόῃ εὐναζόμενοι. Sed Aristoteles Hist. an. VI. 28. p. 578. ed. Bekk. χλούνην putavit esse castratum. Τῶν δὲ ἀρρένων καὶ ἀγρίων, inquit, οἱ τομίαι μείζους γίνονται καὶ χαλεπώτεροι, ὥςπερ καὶ Ὅμηρος ἐποίησεν “τρέψεν (libri θρέψει) ἔπι χλούνην σῦν ἄγριον· οὐδὲ ἐῴκει θηρί γε σιτοφάγῳ, ἀλλὰ ῥίῳ υλήεντι.” γίνονται δὲ τομίαι διὰ τὸ νέοις οὖσιν ἐμπίπτειν νόσημα κνησμὸν εἰς τοὺς ὄρχεις· εἶτα ξυόμενοι πρὸς τὰ δένδρα ἐκθλίβουσι τοὺς ὄρχεις. Eustathius p. 772, 53. ὅτι δὲ καὶ ἐκτομίαν ὁ χλούνης δηλοῖ, οὐ μόνον Αἰσχύλος δίδωσι χρῆσιν (pertinet hoc ad versum ex Edonis, fr. 60.), ἀλλὰ καὶ Αιλιανὸς μάλιστα ἐν τοῖς περὶ προνοίας χλούνην λέγων τὸν ἀπόκοπον· καὶ Αριστοτέλης δὲ κατὰ τὸν γεωγράφον χλούνην σῦν τὸν τομίαν λέγει. Schol. ad II. IX. 539. οἱ μὲν τὸν ἐντομίαν· κνώμενοι γὰρ πρὸς τὰ φυτὰ παρατρίβονται καὶ ἀγριώτεροι γίνονται. Reiecit hanc interpretationem Aristophanes grammaticus: v. Nauckium Aristoph. Byz. fragm. p. 118. seqq. Illud tamen ex hac Aristotelis interpretatione iure colligi videtur, potuisse fieri ut ab Aeschylo similiter χλοῦνις diceretur castratio. Non facile res ad liquidum perduci poterit: sed ut veri simillimam recepi Fritzschii emendationem, δίκαι, σφαγαί τε, σπέρματός τ' ἀποφθοραί, παίδων τε χλοῦνες, ἠδ᾽ ἀκρωνία κακοῦ. Σπέρματος αποφθοραί partus abaetos significant.

mvp-comment-136-1 λευσμόν,: Casaubonus aliique λευσμός τε vel λευσμοί τε scribendum esse putaverunt. Et potest scholiastes nominativum legisse videri. Servandum tamen puto λευσμόν τε, quum accusativus a μύζουσιν recte pendere videatur.

mvp-comment-137-1 ὑπὸ ῥάχιν: ὑπὸ ράχιν Μ. Ald. Rob. ὑποβάχιν G. ὑπόρραχιν Ven. Flor. Farn. υποβράχιν Turn. ug' G. Ald. Rob.

mvp-comment-138-1 οἵας ... ἀπόπτυστοι: οἷας G. Ald. ολας Rob. ἐπ' ἀπόπυστοι Ald.

mvp-comment-139-1 στέργηθρ᾽: στέργηθ' Αld.

mvp-comment-140-1 αἱματορρόφου: αἱματορόφου Rob.

mvp-comment-141-1 γείτοσι ... μύσος: πλησίοισι Ven. Flor. Rob. Turn. et ita haud dubie etiam Farn. πλησίοις M. G. Ald. Quum πλησίοισι supervacaneum esse videretur, fuerunt qui Pauwio, πλουσίοισι scribendum esse coniicienti, assentirentur. Ea vero mala coniectura est. Nam antro leonis opulentum maxime templum non recte opponitur. Neque mutandum est πλησίοισι. Ex templo egressus Apollo increpat Furias, quae ab umbra Clytaemnestrae expergefactae se proripuerant ex templo atque in orchestram descenderant. In orchestra autem commorantes intelliguntur esse in περιβόλῳ templi. Itaque πλησία χρηστήρια vicinum templum sunt, ante quod Furiae commorantur. Neque enim putandum est illa, quae v. 178. dicit Apollo, ἔξω, κελεύω, τῶνδε δωμάτων τάχος χωρεῖν, ἀπαλλάσσεσθε μαντικῶν μυχῶν, tam accurate et curiose interpretanda esse, ut aut omnes Furias aut partem earum in ipso templo remansisse statuamus: quorum neutrum fieri potuit. Dictum est de hac re in Opusc. VI. 2. p. 164. seq. et in Annalium Vindobonensium vol. CXI. p. 249. seq. In fine versus μύσος Ven. Flor. Turn. et, ut videtur, M. Farn. μίσος Rob. μίσος Ald. et hoc in G. ex μύσος factum est.

mvp-comment-142-1 εὐφιλὴs: ἐμφιλὴς Par.

mvp-comment-143-1 ἄναξ Ἄπολλον: Personae index in M. G. est χορὸς εὐμενίδων. In Ven. Flor. Rob. χορός. In Ald. Turn. εύμ.

mvp-comment-144-1 αὐτὸς ... πέλει: αὐτὸς γάρ σὺ Flor. Libri πέλῃ, praeter Rob. quae πέλει habet.

mvp-comment-145-1 εἷς ... ὡς: εἷς Canterus. Libri εἰς. Praeterea Wakefieldius ὡς in ὢν mutavit. Id non videtur esse necessarium. Hoc enim recte dicitur, quare omnem culpam sustines.

mvp-comment-146-1 πῶς δή; τοσοῦτο ... λόγου: πῶς δὴ· τοσοῦτο M. G. Turn. πῶς δὴ τοσαῦτο Ald. πῶς δὴ· τοσοῦτον Par. L. πῶς δῆτα τοῦτο Ven. Flor. Farn. Rob. De formis τοσοῦτο et τοσοῦτον v. ad Prom. v. 802. In fine versus a Schutzio et a me olim λόγον scriptum est. Multum praestat λόγου, quod libri habent.

mvp-comment-147-1 ἔχρησας: χο. Ven. Flor. Rob. ε. Μ. G. Ald. Turn.

mvp-comment-148-1 τί μήν;: Hinc in M. personae lineolis praefixis discernuntur. In Ven. Flor. Rob. Apollinis et chori, in G. Ald. Turn. Apollinis et Eumenidum nomina siglis significantur. τιμὴν M. G. Ven. Ald. Rob. Turn. τί μή Flor. ut Cantero scribendum videbatur. Recte Abreschius τί μήν; V. ad Ag. v. 14.

mvp-comment-149-1 δέκτωρ: δ᾽ ἔκταρ G. Ald. δ' έκτωρ sic Rob. δ᾽ ἔκτωρ ex Farn. affertur. δ' έκτωρ Ven. Emendate δέκτωρ Turn. De M. Flor. mihi non constat. Videtur autem M. δ᾽ ἔκτωρ vel δ᾽ ἕκτωρ habere: nam in margine adscriptum est οἶμαι δέκτωρ.

mvp-comment-150-1 τί γάρ; ... νοσφίσῃ: τί γὰρ Μ. G. Ald. Rob. Τurn. τίς γὰρ Ven. Flor. Farn. νοσφίσῃ M. G. Ald. Rob. Turn. νοσφίσει Ven. Flor. Farn. Scholiastes τί προςτέταχθε ποιεῖν παρὰ (ser. περὶ ἀνδροφόνου γυναικός;

mvp-comment-151-1 αὐθέντης: Hic versus Apollini continuatur in M. G. Ven. Flor. Farn. Ald. χο. Rob. Ευ. Turn. Chori hunc versum esse non potest dubitari. Iterat hanc sententiam chorus v. 595. οὐκ ἦν ὅμαιμος φωτὸς ὃν κατέκτανεν. Intellexit etiam scholiastes hunc versum a choro proferri: haec enim adnotavit, ὁ τοῦ ᾿Αγαμέμνονος φόνος οὐκ ἦν αὐθέντης, ὅ ἐστι μιαρός. In Flor., ut Linwoodius dicit, scriptum est αὐθέντης.

Commentary on the Eumenides (OCR draft) (Brief English notes on Aeschylus' Eumenides by F. A. Paley, 1885.) focus

mvp-comment-54-1 ἰδώμεθα] The plural follows a participle in the singular, as in Herc. F. 858

ἡλίῳ μαρτυρόμεσθα δρῶσ᾽ ἃ δρᾶν οὐ βούλομαι.

-ματᾷ, Schol.

μάταιον γίγνεται.

See Prom. 57 . Theb. 37 .

mvp-comment-55-1 πόπαξ] Our word pish! an exclamation of peevishness and dissatisfaction, as ποποῖ is pooh-pooh, Cho. 397 , Αg. 1043 . ὀτοτοῖ οι τοτοῖ ( Pers. 562 ) is tut-tut. But ὦ πόποι (so accented) means ໖ θεοὶ, Pers. 727 , Hesych.

ὦ δαίμονες.

The sentences following appear to be spoken by different choreutae in succession. So the Schol. seems to say, one wakes first, so that the chorus do not speak all at once. He adds, ἕκαστον κατ᾿ ἰδίαν προσενεκτέον, ‘each speech is to come on separately.'

mvp-comment-56-1 καθιππάσω] you override, a military term. Schol.

κατεπολέμησας.

Cf. 701, 741.

mvp-comment-57-1 ἔτυψεν] This epic form hardly occurs in the Attic, ἐπάταξεν being the usual equivalent. - μεσολαβεῖ, used passively, perhaps, grasped by the middle, so as to be firmly held.

mvp-comment-58-1 πάρεστι] I feel it (the reproach, says another) 'like the cruel smart of a torturer's lash.'

mvp-comment-59-1 This is said in satire and irony. This is what your younger gods do, assuming a power altogether beyond their right.' The dethronement of the Titanian powers and the cult of the beneficent Olympian deities (as before observed) is a main object of the play.

mvp-comment-60-1 θρόμβον] a clot. This seems a necessary correction for θρόνον. The unfinished speech, addressed to Apollo to show him the pollution of his shrine, is taken up by the next speaker, Yea, you may behold the central altar of the Earth (defiled) now that it has incurred the guilt of blood upon it ( ἔχειν). The Schol. seems to have read ὀφθαλμὸν, which he explained thus, you may see the seat (and) the altar (defiled), so as to incur a horrible pollution of blood if you raise your eye to look, ὥστε τὸν ὀφθαλμὸν ἔχειν αἱμάτων ἄγος ἐπαίροντα (perhaps ὥστε σε τὸν ὀφθ. ἐπ.). But ἀρόμενον must mean having taken upon itself.

mvp-comment-61-1 ἔχρανας] By giving an asylum to a murderer you have knowingly defiled your own temple.

mvp-comment-62-1 φθίσας] By destroying our influence, as far as in you lay (Schol.). They here call themselves Μοῖραι, because it would seem still more presumptuous in Apollo to interfere with Fate.

mvp-comment-63-1 καὶ τόν] See v. 132. While he gives pain to me, he will not succeed in delivering him.'

mvp-comment-64-1 ἐξ ἐμοῦ] after me. The MS. has ἐκείνου, and the Schol. appears to have read ἐκ κείνου, since he explains καὶ οἱ ἐξ αὐτοῦ δίκας ἡμῖν δώσουσιν. The notion is that of a spiteful demon alighting on the head ( Ag. 1146, 1444 ), and it seems to have been regarded as a bad omen if a foul bird left its mark on a statue or roof. See Suppl. 637 , and the note. -πάσεται, Schol.

λήψεται.

mvp-comment-65-1 Apollo reappears, and orders the loathsome band to leave his shrine, under threat of an arrow from his unerring bow, with which he is seen armed. This is a very fine passage. Go, he says, where tortures and mutilations, impaling and other horrors are practised, as ἐν βαρβάροις. The arrow is called a glistening winged serpent, both from the ambiguous sense of lòs and from the feathering, πτέρωμα (Schol.).

mvp-comment-66-1 χλοῦνις, virility. The Schol. seems rightly to refer this to the castration of boys. A wild boar was called χλούνης, probably from the large size of the testes. The word ἀκρωνία seems corrupt; the Schol. explains it by κακῶν ἄθροισις, which is evidently impossible. Pollux (II. 137) gives a medical term ἀκρωμία, for the muscle at the top of the shoulder; but this does not help us, unless we suppose a verse lost describing the cutting off of limbs, noses, ears, &c. The poet might have written ἠδ' ἀκρωμίας ποδῶν τε φόνια καὶ χερῶν σπαράγματα, λευσμοί τε, κ.τ.λ. (The comment of the Schol.

ἡ ἀκμαία ἀποκοπὴ,

‘the cutting off of extremities,' may have referred to this.) Cf. Lysias, Andoc. 26

οἰόμενος τὰ ἀκρωτήρια ζῶν ἀποτμηθήσεσθαι.

mvp-comment-67-1 πᾶς τρόπος] The whole style of your appearance leads to this, viz. that you are hateful to the gods because you are fond of feasting on scenes of blood. Xen. Cyr. VIII. 7, 15

μὴ ἃ οἱ θεοὶ ὑφήγηνται ἀγαθὰ μάταιά ποτε ποίησητε.

mvp-comment-68-1 τρίβεσθαι] Schol.

προστρίβεσθαι.

See Prom. 337 .

mvp-comment-69-1 πέμψαι] Doubtless we should read πρᾶξαι. 'What 1 did order was (not expressly 'to kill his mother, but) to exact punishment for his father. Anticipating the sense of the next verse, the Schol. here rightly adds, ὥστε δέξασθαι τὸν φονέα. See v. 84.

mvp-comment-70-1 With δέκτωρ we may supply εἶναι.

mvp-comment-71-1 προπομπούς] This is ironical. If you bade him to go to Delphi, do you blame us for conducting him thither?' Schol. recent. rὰς διωκτρίας.

mvp-comment-72-1 γέρας καλόν] Some office or duty that is honourable, and worth the boasting of.

mvp-comment-73-1 τί γάρ;] What! Would you chase the slayer of a woman who has killed her own husband? That would not be, replies the chorus, the murder of a blood relation (and therefore the offence is not so heinous as to justify retribution by the hand of a son). The Schol. understood this rightly, the murder of Agamemnon was not of the same degree of guilt.' Both epithets, ὅμαιμος and αὐθέντης, combine to distinguish the murder of one's own kin, husband and wife being viewed as aliens in blood, though bound by other ties, πιστώματα, which, Apollo tells the Furies, they are setting at naught by thus acquitting a wife from the higher degree of criminality.

Selected scholia accompanying Blass's Eumenides (OCR draft) (The mixed Greek, Latin, and German scholia register printed with Friedrich Blass's 1907 edition, aligned to O. L. Smith's later recensional editions.) focus

mvp-comment-65-1 ἀναστήσει (vgl. Schol. 117); ἀνίστησιν Kchh.) αὐτὰς οὐκ ἀθρόως, μιμούμενος ἐμφατικῶς τὴν ἀλήθειαν, ἀλλ᾽ ἐγείρεταί τις πρώτη, ὥστε μὴ ἀθρόως τὸν χορὸν φθέγξασθαι.

mvp-comment-66-1 μάταιον γίνεται.

mvp-comment-67-1 λείπει δεινά (δεινά auch f).

mvp-comment-68-1 κατεπο-

mvp-comment-69-1 κομματικῶς καστον κατ᾿ ἰδίαν προενεκτέον. αἱ γὰρ φοροι τοῖς πάθεσιν.

mvp-comment-70-1 ἀφόρητον κακὸν ἐπάθομεν. λέμησας.

mvp-comment-71-1 ὡς ἡνίοχος ἔτυψέ με. μέρος τοῦ ἥπατος.

mvp-comment-72-1 λείπει τὸ ὡς.

mvp-comment-73-1 οὐ τὸ τυχόν, ἀλλὰ περισσῶς βαρύ. ἡμᾶς φη(σί) (φασι Weckl.).

mvp-comment-74-1 παρὰ τὸ δίκαιον τὸ πᾶν ἔχοντες.

mvp-comment-75-1 τὸν θρόνον, οὗ Ὀρέστης καθῆστο, πάρεστιν ὁρᾶν φονολιβῆ (-ειβῆ Μ) ἀπὸ ποδῶν ἕως κεφαλῆς ὅλον. τὸ δὲ „γᾶς ὀμφαλόν“ ἀντὶ τοῦ) τὸν (Kirchh. f. τὸ) ἐν Πυθοῖ. διὰ δὲ τούτων ἀποσκευάζειν δοκοῦσι τῆς ἐπικουρίας Ὀρέστου τὸν θεόν.

mvp-comment-76-1 λείπει ὁ καί. ὥστε τὸν ὀμφαλὸν (Schwenk Weil für ὀφθαλμόν) ἔχειν αἱμάτων ἄγος ἐπαίροντα.

mvp-comment-77-1 αὐτὸς αὐτὸν (αὑτὸν Μ) καλέσας ἐπὶ τῶι μιᾶναι τὸν ναόν. ὅσον ἐπὶ σοί.

mvp-comment-78-1 προστρόπαιος, ἀντὶ τοῦ ἐναγής. ὢν ἐναγὴς ἐν τῶι κάρᾶι ἑαυτοῦ ἕτερον μιάστορα λήψεται, καὶ οἱ ἐξ αὐτοῦ δίκας ἡμῖν δώσουσιν. ἐναγής.

mvp-comment-79-1 τραγικώτερον ὄφιν εἶπεν τὸ βέλος διὰ τὸν ἰόν, πτηνὸν δὲ διὰ τὸ ἐπτερῶσθαι. τὸ μὲν πρῶτον πρὸς πάσας ὁ λόγος, πρὸς μίαν δὲ ἑκάστην νῦν.

mvp-comment-80-1 νευρᾶς.

mvp-comment-81-1 τὸ αἷμα μέλανα ἀφρὸν εἶπεν, οὐ δήπου τὸ ἔμφυτον αὐτῶν· ἀναίμονες γάρ εἰσιν οἱ θεοί· ἀλλὰ τὸ ἀπ᾿ ἀνθρώπων ἠθροισμένον (ήθρ. Μ), ὡς τούτωι τροφῆι χρωμένων αὐτῶν.

mvp-comment-82-1 τὰς πήξεις τοῦ αἵματος.

mvp-comment-83-1 αἱ ἀποκεφαλίζουσαι.

mvp-comment-84-1 χλοῦνις ἀκρωνία. ἡ ἀκμαία ἀποκοπή (χλοῦνιν λέγει τὴν ἀκμαίαν ἀποκοπήν f), παρὰ τὴν χλόην· ἢ ἐπεὶ χλούνης (χλοῦνις f) ὁ σῦς, κάπροι δὲ συνεχῶς εὐνουχίζονται (soweit auch f), διὰ τοῦτο τὴν ἀποκοπὴν συϊκὴν εἶπεν, οὐκ ἀνθρωπίνην. ἡ ἐκτομὴ μορίων.

mvp-comment-85-1 ἀντὶ τοῦ διὰ τῆς μορφῆς ὑμῶν ἡ κακία τῶν τρόπων ὑμῶν διαδεί-

mvp-comment-86-1 μύσος προστρίβεσθαι.

mvp-comment-87-1 μόναι, ὡς ἀνήμερα θηρία.

mvp-comment-88-1 οὐκ κνυται. ἐπικοινωνῶν τῆι αἰτίᾶι, ἀλλὰ τοῦ παντὸς σὺ αἴτιος.

mvp-comment-89-1 ὥστε δέξασθαι τὸν φονέα.

mvp-comment-90-1 ἠθικεύσαντο τὰς διωκτρίας προπομποὺς εἰποῦσαι. προστέταχθε ποιεῖν περὶ (Abresch f. παρὰ) ἀνδροφόνου γυναικός; τοῦ Ἀγαμέμνονος φόνος οὐκ ἦν αὐθέντης, ὅ ἐστι μιαρός.

mvp-comment-91-1 τί

Wecklein’s commentary on Eumenides (1888; German; OCR draft) (Explanatory commentary, pp. 251–322; HW42J8 and HXJHA8 OCR collated, with missing comparison pages 294–295 explicitly marked. Unresolved OCR and provisional reference mappings are explicitly marked.) focus

mvp-comment-1-1 Wecklein 1888, p. 251

mvp-comment-1-2 Prolog, wenn man das Erwachen der Erinyen 140-178 als Parodos und das zweite Erscheinen derselben 244-275 als Epiparodos gelten läfst. Andernfalls müfste man den Prolog bis zum eigentlichen Auftreten des Chors als der wirklichen Parodos, also 1-243 rechnen. Die Pythia, welche als Greisin (38) sich auf einen Stab stützt, kommt (durch eine Seitenthüre der Hinterwand) aus einem Nebenraume des Tempels zum Haupteingange desselben und verrichtet vor dem Eintritt ein Gebet (30 f.). Sie hat die χρηστηρία ἐσθής wie Kasandra in Agamemnon (zu Ag. 774 ). Gut bemerkt der Schol. :

φαίνεται ἐπὶ σκηνῆς τὸ μαντεῖον· η δὲ προφῆτις πρόεισιν ἐπικλήσεις, ὡς ἔθος, τῶν θεῶν ποιησομένη, ἀπροόπτως τε ἰδοῦσα τὰς Ἐρινύας κύκλῳ τοῦ Ὀρέστου καθευδούσας πάντα μηνύει τοῖς θεαταῖς, οὐχ ὡς διηγουμένη τὰ ὑπὸ τὴν σκηνήν, τοῦτο γὰρ νεωτερικὸν Εὐριπίδειον, ὑπὸ δὲ τῆς ἐκπλήξεως τὰ θορυβήσαντα αὐτὴν καταμηνύουσα φιλοτέχνως

(d. h. die Exposition ist nicht unvermittelt wie bei Euripides, sondern wohl motiviert). τὰ δὲ πρῶτα εὐχαὶ καὶ ἐπικλήσεις θεῶν, ἵνα ἀπὸ τῶν εὐφημοτέρων ἄρξηται ἡ προφῆτις (in der That breitet das Gebet der Priesterin über den Anfang eine weihevolle Stimmung aus). οἰκονομικῶς δὲ οὐκ ἐν ἀρχῇ διώκεται Ὀρέστης, ἀλλὰ τοῦτο ἐν μέσῳ τοῦ δράματος κατατάττει, ταμιευόμενος τὰ ἀκμαιότατα ἐν μέσῳ.

mvp-comment-83-1 Wecklein 1888, p. 262

mvp-comment-83-2 δευτέροις διώγμασιν: das erste Mal verfolgten sie ihn von Argos nach Delphi. Der Schatten der Klyt. verschwindet wieder in die Tiefe durch das ἀναπίεσμα).

mvp-comment-84-1 Wecklein 1888, p. 262

mvp-comment-84-2 Parodos (vgl. zu 1). Die Chorführerin erwacht und weckt die nächste Erinye, welche wieder eine andere anstöfst u. s. f. Dann stellen sie sich zu Halbchören zusammen.

mvp-comment-85-1 Wecklein 1888, p. 263

mvp-comment-85-2 ἀπολακτίσασα ἰδώμεθα dem σχῆμα καθ᾿ ὅλον καὶ μέρος entsprechend. Vgl. Aristoph. Vö. 203

ἀνεγείρας τὴν ἐμὴν ἀηδόνα καλοῦμεν αὐτούς

. Krüger I § 56, 9, 1 . τοῦδε φροιμίου, „ob etwas von dem folgenden ( τοῦδε wie ὕμνον τόνδε δέσμιον 306) Vorspiel wirkungslos ist" ( ματᾷ, Schol. μάταιον γίνεται). Der folgende Gesang soll als προοίμιον nur einstweilen eine Ahnung geben, was sie in ihrer Wut leisten können.

mvp-comment-85-3 ¹

mvp-comment-86-1 Wecklein 1888, p. 263

mvp-comment-86-2 In den zwei ersten Strophenpaaren wechseln, wie sich aus dem Text ergiebt, die Halbchöre (A, B). Im dritten Strophenpaare treten sie zum Gesamtchore zusammen. - In der Aufregung unterbrechen sich im Anfang die Halbehöre: A. ἐπάθομεν, φίλαι, ἐπάθομεν πάθος . . θήρ. B. ἦ πολλὰ δὴ παθοῦσα καὶ μάτην ἐγώ, ὕπνῳ κρατηθεῖσ᾽ ἄγραν ὤλεσα u. s. w.

mvp-comment-87-1 Wecklein 1888, p. 263

mvp-comment-87-2 δυσαχές (schwer zu beklagen) nur hier.

mvp-comment-88-1 ²

mvp-comment-88-2 Wecklein 1888, p. 263

mvp-comment-88-3 πέπτωκεν, er ist herausgeraten.

mvp-comment-89-1 ³

mvp-comment-89-2 Wecklein 1888, p. 263

mvp-comment-89-3 παῖ Διός: über die syllaba anceps am Ende des Dochmius bei einem Vokativ s. Seidler de vers. dochm. p. 85, Christ Metr. § 466. Vgl. Soph. Ai. 375

σκότος, ἐμὸν φάος, | ἔρεβος κτἑ.

mvp-comment-90-1 Wecklein 1888, p. 263

mvp-comment-90-2 Apollon gehört dem jungen Göttergeschlechte des Zeus an, die Erinyen dem alten des Kronos. Prom. 156

νέοι γὰρ οἰακονόμοι κρατ τοῦσ᾽ Ὀλύμπου, νεοχμοῖς δὲ δὴ νόμοις Ζεὺς ἀθέτως κρατύνει· τὰ πρὶν δὲ πελώρια νῦν ἀιστοῦ. καθιππάσω

wie 734, 782. Schol. κατεπολέμησας, τα 734 κατατρέχεις. Es bedeutet,, mit Hohn und Übermut überrennen, niedertreten“, vgl. λà§ πατεῖν 110.

mvp-comment-91-1 Wecklein 1888, p. 263

mvp-comment-91-2 τοκεύσιν allgemein (von der Mutter).

mvp-comment-92-1 Wecklein 1888, p. 263

mvp-comment-92-2 Cho. 337

τί τῶνδ᾽ εὖ, τί δ᾽ ἄτερ κακῶν

; Ag. 221

τί τῶνδ᾽ ἄνευ κακῶν

; Eur. Suppl. 527

τί τούτων οὐ καλῶς ἔχον

;

mvp-comment-93-1 Wecklein 1888, p. 264

mvp-comment-93-2 ὄνειδος - ὀνειράτων gesuch ter Gleichklang. ἐξ ὀνειράτων μου λόν, in Träumen mir zugerufen (von den Vorwürfen der Klytämestra). Vgl. Soph. Oed. T. 523 ἀλλ᾽ ἦλθε μὲν δὴ τοῦτο τοὔνειδος.

mvp-comment-94-1 Wecklein 1888, p. 264

mvp-comment-94-2 Der Vorwurf gab mir einen Stich ins Herz wie ihn der Wagenlenker mit dem Treibstachel versetzt, den er, um wuchtiger zu stofsen, in der Mitte fafst. Zu beachten sind die gleichartigen oder ähnlich lautenden Formen in Strophe und Antistrophe: μεσολαβεῖ φονολιβῆ, ὑπὸ φρένας ὑπὸ λοβόν περὶ πόδα περὶ κάρα, πάρεστι πάρεστι, βαρὺ τὸ περίβαρυ - βλα συρὸν ἀρόμενον, ἔχειν ἔχειν.

mvp-comment-94-3 ⁴

mvp-comment-95-1 ⁵

mvp-comment-95-2 Wecklein 1888, p. 264

mvp-comment-95-3 Zu Mute ist mir als durchschauerten mich entsetzlich, ja über die Mafsen entsetzlich die Hiebe des geifselnden Henkerknechts. Zu dem Anklang δαΐου δαμίου vgl. παρακοπὰ παραφορά 330. τὸ περίβαρυ wie häufig der Artikel bei δεινός das vorzugsweise Schreckliche, das Schrecklichste bezeichnet.

mvp-comment-96-1 ⁶

mvp-comment-96-2 Wecklein 1888, p. 264

mvp-comment-96-3 Sie bemächtigen sich ganz und gar des Sitzes der Dike, welcher um Fufs, um Haupt von Blutklumpen trieft. Vgl. Soph. Oed. K. 1380

τοιγὰρ τὸ σὸν θάκημα καὶ τοὺς σους θρόνους κρατοῦσιν (Αραί

) und mit Δίκας θρόνον 542 βωμὸν αἴ δεσαι Δίκας, Ag. 395

μέγαν Δίκας βωμόν

, Soph. Ant. 854

ὑψηλὸν ἐς Δίκας βάθρον

, Solon frg. IV 14 σεμνὰ θέμεθλα Δίκης.

mvp-comment-97-1 Wecklein 1888, p. 264

mvp-comment-97-2 Man kann es ansehen, wie der Erdnabel (40) grauenhafte Blutschuld auf sich genommen hat. ἔχειν steht konsekutiv zu ἀρόμενον.

mvp-comment-98-1 ⁷

mvp-comment-98-2 Wecklein 1888, p. 264

mvp-comment-98-3 ,Durch Befleckung des Herdes hat er sich (med. ἐχράνατο) das Seherheiligtum besudelt." Nachdem die Erinyen allgemein von νεώτεροι θεοί gesprochen, wenden sie sich jetzt direkt gegen Apollon. Mit αὐτόσσυτος αὐτόκλητος vgl. αὐτόστονος αὐτοπήμων Sept. 900 .

mvp-comment-99-1 Wecklein 1888, p. 265

mvp-comment-99-2 παρὰ νόμον θεῶν: gegen diesen Göttercomment verfehlte sich auch Prometheus: Prom. 29

θεὸς θεῶν γὰρ οὐχ ὑποπτήσσων χόλον βροτοῖσι τιμὰς ὤπασας πέρα δίκης

, 977 τὸν ἐξαμαρτόντ᾽ εἰς θεοὺς ἐφημέροις πορόντα τιμάς. Vgl. auch Eur. Hipp. 1328

θεοῖσι δ᾽ ὧδ᾽ ἔχει νόμος· οὐδεὶς ἀπαντᾶν βούλεται, προθυμίᾳ τῇ τοῦ θέλον τος, ἀλλ᾽ ἀφιστάμεστ᾽ ἀεί

. Die epische Form βρότεος kommt sonst nirgends bei den attischen Dichtern vor. wenn

mvp-comment-99-3 ⁸

mvp-comment-100-1 Wecklein 1888, p. 265

mvp-comment-100-2 Μοίρας φθίσας: Apollon das Amt der Erinyen vernichtet, so vernichtet er damit die Satzungen der Mören, durch welche den Erinyen ihr Amt zugeteilt ist. Vgl. 336, 395.

mvp-comment-101-1 Wecklein 1888, p. 265

mvp-comment-101-2 καμοί γε λυπρός (ἐστι κτέ, und dabei kränkt er mich, ohne doch diesem zu helfen. tov wie τῷ 137.

mvp-comment-102-1 Wecklein 1888, p. 265

mvp-comment-102-2 ὑπό ἐλευθεροῦται (Wechsel des Subjekts): vgl. 339, Suppl. 234

οὐδὲ μὴ 'ν "Αιδου θα νὼν φύγῃ ματαίων αἰτίας πράξας τάδε· κἀκεῖ δικάζει ταμπλακήμαθ', ὡς λόγος, Ζεὺς ἄλλος ἐν καμοῦσιν ὑστάτας δίκας

. Wegen des Präsens ἐλευθεροῦται κu Ag. 131 .

mvp-comment-103-1 Wecklein 1888, p. 265

mvp-comment-103-2 ποτιτρόπαιος, ἐναγής Schol., schuldbeladen. μιάστορα, ἀλά στορα wie Soph. El. 603 . Es wird ihm aus seiner Schuld ( σίνος wie Ag. 399 ) ein anderer Rächer anfs Haupt erwachsen.

mvp-comment-104-1 Wecklein 1888, p. 265

mvp-comment-104-2 erstes Epeisodion. Apollon tritt wieder hervor und jagt nachher die Erinyen aus seinem Tempel: der Chor tritt also auf die Bühne heraus und Apollon folgt ihnen. Damit wird die zu 63 erwähnte Maschinerie zurückgedreht.

mvp-comment-105-1 Wecklein 1888, p. 265

mvp-comment-105-2 Schol. τραγικώτερον ὄφιν εἶπεν τὸ βέλος διὰ τὸν ιόν (Gift, Pfeil), πτηνὸν δὲ διὰ τὸ ἐπτερώσθαι. Hom. Π 773 ιοί τε πτερόεν τες ἀπὸ νευρῆφι θορόντες. σηλάτου, weil Apollon χρυσότοξος ( Pind. O1. XIV 10 , vgl. Soph. Oed. T. χρυσ

mvp-comment-106-1 Wecklein 1888, p. 265

mvp-comment-106-2 θρόμβους φόνου οὓς ἀφείλ κυσας, wie 264 die Erinyen dem Orestes das Blut aussaugen wollen.

mvp-comment-107-1 Wecklein 1888, p. 265

mvp-comment-107-2 ,,Wo kopfabschneidende, augenausgrabende blutige Gerichte gehalten werden." καρανιστήρες δίκαι wie τύχη σωτήρ Ag. 669 . Vgl. auch λευστῆρα μόρον Sept. 181

καρανιστὴς μόρος

Eur. Rhes. 817 . wird."

mvp-comment-107-3 ⁹

mvp-comment-108-1 Wecklein 1888, p. 266

mvp-comment-108-2 χλοῦνις ist nur aus dieser Stelle bekannt. Es scheint mit χλόη, χλόος zusammenzuhängen und wie χλούνης mit ἀφριστής erklärt wurde: χλουδεῖν γὰρ τὸ ἀφρίζειν τινὲς Δωριέων ἔλεγον (Schol. zu Hom. I 539 ), so dürfte χλοῦνις den Schaum des männlichen Samens bezeichnen, der Sinn also sein: ,Wo durch Entmannung der Saft der Kinderzeugung geschädigt Unsicher ist auch die Bedeutung des Wortes ακρωνία. Das Schol. :

κακῶν ἄθροισις ἢ λιθοβολίας. Ηρωδιανὸς δὲ τὸ σύστημα καὶ ἄθροισμα

soll wohl lauten: κακῶν ἄθροισις ἡ λιθοβολία. Darnach erhielte man den Sinn: „,Wo als Krönung der Qualen die Steinigung stattfindet." Auch anderswo ( Bekk. Anecd. p. 372, 2 , Etym. M. p. 53, 41 , Hesych.) findet sich die Erklärung άθροισμα und σύστημα neben ἀκρότης, ἀκμή, παράστασις, πλῆθος. Aber sie scheint blofs aus unserer Stelle gewonnen sein und das folgende te muſs und" bedeuten, ἀκρωνία also eine Marter bezeichnen. Deshalb ist die von H. Stephanus angenommene Bedeutung ἀκρωτηριασμός (Verstümmelung an Händen und Fülsen) wahrscheinlich, wie ein Schol., welcher χλοῦνις ἀκρωνία verbindet, dieses mit ἡ ἀκμαία ἀποκοπή erklärt. Davies vermutet ἄκρων του μαί. μύζουσιν οἰκτισμὸν πολύν d. i. das Stöhnen der Gepfählten ist herzzerreifsend. Eine ähnzu liche Zusammenstellung der ärgsten Qualen kommt Plat. Gorg. p. 473 C vor: ἐὰν στρεβλῶται καὶ ἐκτέμνηται καὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς ἐκκάηται καὶ τὸ ἔσχατον ἀνασταυρωθῇ καὶ καταπιττωθῇ. Vgl. Eur. Iph. Τ. 1429 ὡς ἢ κατὰ στύφλου πέτρας ῥίψωμεν ἢ 'ν σκόλοψι πήξωμεν δέμας. Als eine nur Barbaren zukommende Strafart wird das Pfählen Herod. IX 79

τὰ πρέπει μᾶλλον βαρβάροισι ποιέειν ἤπερ Ελλησι,

bezeichnet: sagt Pausanias zu dem Tegeaten, welcher die Leiche des Mardonios zur Sühne für Leonidas aufzuspielsen vorschlägt.

mvp-comment-108-3 ¹⁰

mvp-comment-109-1 Wecklein 1888, p. 266

mvp-comment-109-2 ὑπὸ ῥάχιν ist in der Handschrift vielleicht mit Recht ὑπόρραχιν geschrieben. Wenigstens entspricht dieses der Aussprache.

mvp-comment-110-1 Wecklein 1888, p. 266

mvp-comment-110-2 οἵας ἑορτῆς (ironisch) στέργηθρα ἔχουσαι θεοὶς ἀπόπτυστοί ἐστε. ὑφηγεῖται, führt (weist) darauf hin. Prom. 98

ὅμοια μορφῇ γλῶσσά σου γηρύεται

, Catull. LXIV

mvp-comment-111-1 Wecklein 1888, p. 266

mvp-comment-111-2 Eumenides, quibus anguino redimita capillo frons exspirantis praeportat pectoris iras.

mvp-comment-112-1 Wecklein 1888, p. 266

mvp-comment-112-2 ἐν χρηστηρίοις τρίβεσθαι μύσος s. v. a. χρηστηρίοις ἐντρίβεσθαι (Schol. προστρίβεσθαι) μύ σος, eigentlich von sich Greuel auf das Heiligtum abreiben" d. h. durch Berührung das Heiligtum mit Greuel besudeln. πλουσίοισι: die Pracht des Tempels steht in Widerspruch mit der ekelhaften Gestalt der Erinyen. Vgl. Soph. Oed. T. 151 τᾶς πολυχρύσου Πυθῶνος, Hom. I 404 .

mvp-comment-113-1 Wecklein 1888, p. 267

mvp-comment-113-2 Schol. μόναι, ὡς ἀνήμερα θηρία. Vielmehr wird ἄνευ βοτῆgos durch den folgenden Vers erklärt: sein." ,Kein Gott mag euer Hirte So spricht Apollon als vóUber δὲ zu Ag. 437 . μιος.

mvp-comment-113-3 ¹¹

mvp-comment-114-1 ¹²

mvp-comment-114-2 Wecklein 1888, p. 267

mvp-comment-114-3 πῶς δή, zu Ag. 548 .

mvp-comment-115-1 Wecklein 1888, p. 267

mvp-comment-115-2 ἔχρησας ὥστε: zu Ag. 1394 f.

mvp-comment-116-1 ¹³

mvp-comment-116-2 Wecklein 1888, p. 267

mvp-comment-116-3 κλέψαι (mit List bewerkstelligen) wie Soph. El. 37 der dem Orestes erteilte Auftrag des Phöbos lautet: δόλοισι κλέψαι χειρὸς ἐνδίκους σφαγάς. τί μήν: zu Ag. 14 .

mvp-comment-117-1 Wecklein 1888, p. 267

mvp-comment-117-2 Und dann nahmst du es auf dich, dem frischen Morde eine Zuflucht zu bieten. Vgl. Plat. Phil. p. 19A

ἐμὲ τοῦ λόγου διάδοχον παντελῶς ὑποστάντα. νέου

: es ist nicht so schlimm, wenn nach längerer Zeit infolge von Sühnungen und Reinigungen die Blutschuld abgeschwächt ist. Vgl. 238 f.

mvp-comment-118-1 Wecklein 1888, p. 267

mvp-comment-118-2 τὰς προπομπούς: wenn du den Orestes hieher bestellt hast, so müssen auch seine Geleiterinnen hieher kommen.

mvp-comment-119-1 Wecklein 1888, p. 267

mvp-comment-119-2 πρόσφορον (dienlich, zuträglich) (ἐστὶ τὰς προπομποὺς oder ὑμᾶς μολεῖν. Stanley vermutet πρόσφοροι.

mvp-comment-120-1 Wecklein 1888, p. 267

mvp-comment-120-2 τοῦτο hat Bezug auf τὰς προπομπούς, also τὸ προπέμπειν d. i. διώκειν τοὺς μητροκτόνους.

mvp-comment-121-1 Wecklein 1888, p. 267

mvp-comment-121-2 τιμή und γέρας wie 422 (Ehrenamt). Doch klingt γέρας καλόν spättisch.

mvp-comment-122-1 ¹⁴

mvp-comment-122-2 Wecklein 1888, p. 267

mvp-comment-122-3 τί γὰρ γυναῖκας ποιεῖτε; Denn aus ἐλαύνομεν ergänzt sich der allgemeine Begriff des Anthuens. ἥτις nach γυναῖκας wie Hom. Τ 260 ἐρινύες, αἵ τ᾽ ὑπὸ γαῖαν ἀνθρώπους τίνυνται, ὅ τίς κ᾿ ἐπίορκον ομόσσῃ, Soph. El. 1506 τοῖς πᾶσιν, ὅστις πέρα πράσσειν γε τῶν νόμων θέλει, Ai. 760 , Eur. Hek. 359

δεσποτῶν ὠμῶν φρένας τύχοιμ᾽ ἂν ὅστις ἀργύρου μ' ὠνήσε ται,

Med. 220 , Androm. 180, El. 934 , Hel. 942, frg. 347, 778. Über den Konjunktiv ohne άv vgl. 234, 337, 664, zu Ag. 762 und Krüger I § 54,

mvp-comment-123-1 Wecklein 1888, p. 267

mvp-comment-123-2 αὐθέντης wie αὐτόχειρ, wer sein eigenes Blut vergiefst, indem er Blutsverwandte umbringt. Vgl. Ag. 1572 , Eur. Herc. 839 . Es verstärkt also die Bedeutung von ὅμαιμος. Dafs nur derjenige, der Blutsverwandte tötet, der Rache der Erinyen verfällt, bringen die Erinyen auch 608 vor, um sich wegen der unterlassenen Verfolgung der Klytämestra zu rechtfertigen.

mvp-comment-123-3 ¹⁵

Commentary (Arthur Sidgwick, 1887) (OCR draft) (Arthur Sidgwick's commentary on the Eumenides, aligned to the canonical Greek text.) focus

mvp-sidgwick-81-1-1 Let us see if this prelude is vain, rather obscure, but φροίμιον τύδε most naturally refers to the song they are going to sing, a song of lament at the escape, and chiding and reproach to Apollo.

ἰδέσθαι , the middle, is an Epic use, common in Tragg. Note the loose but natural grammar κἀπολακτίσασ᾽ (sing.), ἰδώμεθ᾽ (plur.). So exactly Aristoph. Aves 203, ἐμβὰς ἐς τὴν λόχμην καλοῦμεν. ...

mvp-sidgwick-82-1-1 This line is out of agreement; and generally the character of the first stanzas is that the lines are very disjointed: the true explanation being no doubt that the song is alternately taken up by one and another of the Furies, to give the dramatic effect of their excitement and anger. So the Schol. says κομματικῶς ἕκαστον κατ᾿ ἰδίαν προφερετέον· each bit must be delivered separately by a single voice. It is not worth while to attempt (as Herm. does) to distribute the parts exactly, as there is no evidence.

ὁ θήρ , our prey.

νέος γραίας , simply young and old. This complaint that Apollo as one of the younger race has overridden the Furies who are elder goddesses constantly recurs through the play, 163, 731, 778, 838, 845; see Introduction. καθιππάζομαι, a bold picturesque word for trample down, so 731, 779.

τοκεῦσιν , generalising plural, to his mother, as the sense requires.

τῶνδε , your acts, insulting the old goddesses, and protecting the impious suppliant.

μεσολαβεῖ , another tersely vivid word: the goad grasped by the middle to give the blow force.

mvp-sidgwick-88-1-1 'Tis come, I feel it, the sore, sore chill of the cruel scourger's blow. δάμιος μαστίκτωρ is the public scourger: a bold image for Klytaimnestra's taunts.

mvp-sidgwick-89-1-1 The MSS. read-

κρατοῦντες τὸ πᾶν δίκας πλέον·

φονολιβή θρόνον

περὶ πόδα, περὶ κάρα¹

πάρεστι γᾶς ὀμφαλόν κ.τ.λ.

This stopping must be wrong, as the construction is very clumsy with θρόνον in apposition to ὀμφαλόν, and the strophe which is very parallel in sound and structure makes it practically certain that the stop is at κάρα. We then have two alternatives : (1) Το keep θρόνον, changing stop from πλέον to κάρα :

Ruling utterly beyond the right

A throne dripping blood

From feet to head:

We may see the Earth's navel, etc.

[φονολιβή θρόνον is a regular dochmiac, and may rightly correspond to μεσολαβεῖ κέντρῳ, where the long κεν- is an irrational syllable. So for example O. Τ. 1315 δύσοῦρῖστὸν ōv corresponds to 1323 τυφλὸν κῆδεῦῶν.

mvp-sidgwick-89-2-1 Even if syllabic correspondence were required, we might easily correct to θρᾶνον Ahrens, θᾶκον Rauchenstein: but there is no need].

mvp-sidgwick-89-3-1 (2) To read with Herm. and others after Wakefield θρόμβον, and suppose the second and third lines interjectory, by another speaker: κρατοῦντες intransitive:

Ruling utterly beyond the right:-

A blood-dripping clot

Around his feet, about his head-

We may see, etc.

The two lines would then be a vivid and bold picture of angry horror at the foul stain on the god's shrine: such are the doings of the young gods as the ancient Furies dramatically exclaim. On the whole I prefer (1) which keeps the MS. reading, certainly also read (though misunderstood) by the Schol. who says, τὸν θρόνον οὗ Ορέστης καθῆτο πάρεστιν ὁρᾶν φονολειβῆ. It was not the seat of Orestes but the seat of Apollo.

ἀρόμενον , that has taken upon it ;

βλοσυρὸν ἄγος αἱμάτων , a fell pollution of blood. For

ὀμφαλόν see line 40.

μάντις ὤν , i. e. though a seer, and thus the last who should have allowed pollution.

αὐτόσσυτος, αὐτόκλητος , at thine own bidding, at thine own summons: the repetition of similar words is noticeable all through this chorus; a rhetorical turn due to the strength of their wrath and passion. So περὶ πόδα, περὶ κάρα - βαρὺ περίβαρυ - δαΐου δαμίου, etc.

mvp-sidgwick-93-1-1 And crushing the ancient Fates. The Schol. followed by Pal. and others, understands this of themselves, the Furies being identified for the moment with the Fates. So Eurip. Elect. 1252 says of Orestes-

δειναὶ δὲ Κῆρές σ' αἱ κυνώπιδες θεαὶ

τροχηλατήσουσ᾽ ἐμμανῆ πλανώμενον.

But it is very difficult to believe that Aeschylus who makes the Furies call upon the Fates (961) as our own sisters, righteous goddesses, and speak of them as apart from themselves (724), should here put one for the other. It is better to consider (with Dind. Linw. Weil) that the allusion is here, as more fully explained below (724), to Apollo having allowed the Fates to be robbed by the rescue of Alkestis from death. This explains the κάμοί γε next line, To us too the Furies, as well as to the Fates; and also He if he fly beneath the earth shall never be set free, as Alkestis was set free by Herakles who wrestled with death and recovered her.

mvp-sidgwick-93-2-1 It remains however an unusually obscure allusion, and hence one cannot feel confident.

τόν , Orestes: for Epic form cp. 137, 357.

mvp-sidgwick-95-1-1 MSS. read μιάστορ᾽ ἐκείνου πάσεται : corrupt, neither metre nor sense. The Schol. say,

Being defiled he shall receive on his head another avenger, and his descendants shall pay us the penalty.

The words italicised clearly point to some correction like ἐγγενῆ or ἐν γένει (Hart.) or ἐκ γένους (Weil). I have taken the former, 'being guilty of blood he shall find, smiting his head, another avenger of his kindred: i. e. the blood feud shall be continued: Klytaimnestra smote Agamemnon: Orestes smote Klytaimnestra; another shall strike him and the feud be carried on.

μιάστωρ , properly one who pollutes, used for an avenger Soph. El. 603 (of Orestes), Eur. Med. 1371 .

mvp-sidgwick-95-3-1 [Enter from the inner shrine Apollo, who sternly addresses the Furies.]

mvp-sidgwick-96-1-1 A winged glancing snake, a bold and splendid image for an arrow.

mvp-sidgwick-97-1-1 The black foam sucked from men, is explained in the next line.

καρανιστῆρες ὀφθαλμώρυχοι δίκαι , dooms that shear off the head and tear out the eyes. The horror is intensified both by the extraordinary weight and force of the lines, and by the abstract: the Furies are banished to a land of ghastly things. For the masc. form καρανιστήρ with fem. word δίκη compare

σωτήρ τύχη

Ag. 664 ,

λαμπὰς πορευτής

ib. 287 ,

θέλκτωρ πειθώ

Suppl. 1040 , παραγιγνόμεναι πράκτορες below 319, βρωτῆρας αἰχμάς 803.

mvp-sidgwick-99-1-1 A corrupt and difficult line: MSS. read-

... σπέρματός τ᾽ ἀποφθοραὶ

παίδων κακοῦται χλοῦνις ἠδ᾽ ἀκρωνία.

The explanation turns on the meaning of χλοῦνις. (1) One of the Schol. understands it to mean castration: and this is supported by Aristotle (Hist. An. 6. 28), who says distinctly τῶν δὲ ἀρρένων καὶ ἀγρίων οἱ τομίαι μείζους γίγνονται καὶ χαλεπώτεροι, ὥσπερ καὶ Ὅμηρος ἐποίησεν (11. 9. 539), Τρέψεν ἔπι χλούνην σῦν ἄγριον : which proves that Arist. took χλούνης=τομίας: ΕEustathius (772), who quotes the authority of Aeschylus, Aelian, and Aristotle for this int.: and Aeschylus himself, who (Frag. 62) has χλούνης apparently meaning eunuch; but (2) others reply that Homer cannot have meant a σûς τομίας but the opposite : and hence χλοῦνις = virility. These retain κακοῦται and read ἀποφθορᾷ, translating 'and by the destruction of the seed the virility of boys is ruined.' So Dind. Pal. Weil.

mvp-sidgwick-99-2-1 In favour of (1) is the very strong evidence of Aristotle, backed by Schol. and Eustathius, and further the run of the lines, which consists of a heap of abstract nouns which would be very harshly broken by a finished sentence. We must therefore assume κακοῦται corrupt: though no satisfactory emendation has been suggested. We may add that those who support (2) assume that Aeschylus must have used the word in the Homeric sense: but it is quite possible that he may have misused an old word, and made the same mistake as Aristotle: and the evidence of Frag. 62 confirms this.

μύζουσιν οἰκτισμὸν πολύν , make sore and piteous moaning, a terribly graphic expression for the slow torture of impalement.

ἑορτῆς . depends on στέργηθρα: what manner of feast it is ye love, loathed of the gods [lit. what... loving, ye are loathed ...].

ὑφηγεῖται , lit. leads to it: i. e. shews it.

πλησίοισι , close at hand, seems rather a feeble word and is perhaps corrupt: though none of the suggestions (πλουσίοισι Pauw., πανθύτοισι Mein., Πυθίοισι Mart., and many others worse) are convincing: Πυθίοισι perhaps the best.

τρίβεσθαι μύσος , rub off their foul pollution, a forcible and contemptuous phrase.

mvp-sidgwick-104-1-1 Observe the fine sudden figure, after his manner: Begone, ye flock without a shepherd: no god loves such a herd.

mvp-sidgwick-105-1-1 MSS. read εἰς τὸ πᾶν, the copyists having fallen into the common Aeschylean phrase, here very flat and inappropriate: Canter's εἷς τὸ πᾶν makes it at once forcible and right.

τοσοῦτο , i. e. as to explain.

mvp-sidgwick-107-1-1 Note the idiomatic use of ὥστε instead of simple acc. and infin. So Thuc. 1. 119 δεηθέντες ὥστε ψηφίσασθαι, 5. 17 ψηφισαμένων ὥστε καταλύεσθαι, Eur. Hipp. 1327

ἤθελ᾽ ὥστε γίγνεσθαι,

Soph. Phil. 656

ἆρ᾽ ἔστιν ὥστε . . . λαβεῖν.

πρᾶξαι , to exact, plainly the right word here: MSS. read πέμψαι, ‘to send, which is explained as meaning to Agamemnon: but that would surely require τῷ πατρί. τί μήν; lit. what then? i. e. why not? So, e. g. Plat. Theaet. 145 ἢ οὐχ ἅπερ οἱ ἐπιστήμονες ταῦτα καὶ σοφοί ; (answer) τί μήν;

mvp-sidgwick-109-1-1 To welcome blood new-shed is a bold and vivid phrase for received the murderer red-handed.

mvp-sidgwick-110-1-1 Certainly to be written a question.

κόμπασον γέρας καλόν , ironical: go boast thy glorious office!

ἥτις νοσφίσῃ , a woman who slays: the subjunctive indefinite, because, as frequently, the special case is (rhetorically) put in general terms. The absence of av is Epic usage, common in Trag. and found even in Attic prose, οὗ βραχεῖς ἀρκῶσι Thuc. 4. 17, οἵτινες νομίσωσι 4. 18, ᾧ μὴ ᾖ Plat. Phaedr. 247 B.

αὐθέντης φόνος , the murder of a kinsman; the most fearful pollution according to the Greek view: so much so that a sharp distinction was drawn (as here) between the murder of a husband (not an ὅμαιμος) and the murder of a mother.

Search the Perseus Catalog for:

Search the Perseus Catalog for:

ΑΠ. Ἔξω, κελεύω, τῶνδε δωμάτων τάχος χωρεῖτ', ἀπαλλάσσεσθε μαντικῶν μυχῶν, 180 μὴ καὶ λαβοῦσα πτηνὸν ἀργηστὴν ὄφιν, χρυσηλάτου θώμιγγος ἐξορμώμενον,

ΧΟ. Ἄναξ Ἄπολλον, ἀντάκουσον ἐν μέρει· αὐτὸς σὺ τούτων οὐ μεταίτιος πέλῃ, ἀλλ᾽ εἰς εἰς τὸ πᾶν ἔπραξας ὢν ὡς παναίτιος. 200

ΑΠ. Πῶς δή ; τοσοῦτο μῆκος ἔκτεινον λόγου.

ΧΟ. Ἔχρησας ὥστε τὸν ξένον μητροκτονεῖν.

ΑΠ. Ἔχρησα ποινὰς τοῦ πατρὸς πέμψαι· τί μήν ; πέμψαι τιμήν.

ΧΟ. Κἄπειθ' ὑπέστης αἵματος δέκτωρ δ' ἕκτωρ νέου.

ΑΠ. Καὶ προστραπέσθαι τούσδ' ἐπέστελλον δόμους. 205

ΧΟ. Καὶ τὰς προπομποὺς δῆτα τάσδε λοιδορεῖς ;

ΑΠ. Οὐ γὰρ δόμοισι τοῖσδε πρόσφοροι πρόσφορον μολεῖν.

ΧΟ. Ἀλλ' ἔστιν ἡμῖν τοῦτο προστεταγμένον.

ΑΠ. Τίς ἥδε τιμή ; κόμπασον γέρας καλόν.

ΧΟ. Τοὺς μητραλοίας ἐκ δόμων ἐλαύνομεν. 210

ΑΠ. Τί γάρ ; γυναικὸς ἥτις ἄνδρα νοσφίσῃ -σει —

(ΧΟ.) οὐκ ἂν γένοιθ' ὅμαιμος αὐθέντης φόνος.

Current edition Experimental

Χορός ἄναξ Ἄπολλον, ἀντάκουσον ἐν μέρει. αὐτὸς σὺ τούτων οὐ μεταίτιος πέλει, ἀλλ᾽ εἷς 10 τὸ πᾶν ἔπραξας ὢν 11 παναίτιος. 200

Ἀπόλλων πῶς δή; τοσοῦτο μῆκος ἔκτεινον λόγου.

Χορός ἔχρησας ὥστε τὸν ξένον μητροκτονεῖν.

Ἀπόλλων ἔχρησα ποινὰς τοῦ πατρὸς 12 πρᾶξαι. 13 τί 14 μήν;

Χορός κἄπειθ᾽ ὑπέστης αἵματος δέκτωρ 15 νέου.

Ἀπόλλων καὶ προστραπέσθαι τούσδ᾽ ἐπέστελλον δόμους. 205

Χορός καὶ τὰς προπομποὺς δῆτα τάσδε λοιδορεῖς;

Ἀπόλλων οὐ γὰρ δόμοισι τοῖσδε πρόσφορον μολεῖν.

Χορός ἀλλ᾽ ἔστιν ἡμῖν τοῦτο προστεταγμένον.

Ἀπόλλων τίς ἥδε τιμή; κόμπασον γέρας καλόν.

Χορός τοὺς μητραλοίας ἐκ δόμων ἐλαύνομεν. 210

Ἀπόλλων τί γάρ; γυναικὸς ἥτις ἄνδρα νοσφίσῃ;

Χορός 16 οὐκ ἂν γένοιθ᾽ ὅμαιμος αὐθέντης φόνος. 213

Χορός τὸν ἄνδρ᾽ ἐκεῖνον οὔ τι μὴ λίπω 24 ποτέ. 225

Ἀπόλλων σὺ δ᾽ οὖν δίωκε καὶ πόνον πλέω 25 τίθου.

Χορός τιμὰς σὺ μὴ ξύντεμνε τὰς ἐμὰς λόγῳ.

Ἀπόλλων οὐδ᾽ ἂν δεχοίμην ὥστ᾽ ἔχειν τιμὰς σέθεν.

Χορός μέγας γὰρ ἔμπας πὰρ Διὸς θρόνοις λέγει: ἐγὼ δ᾽, ἄγει 26 γὰρ αἷμα μητρῷον, 27 δίκας 230 μέτειμι τόνδε φῶτα κἀκκυνηγετῶ. 28

Ἀπόλλων ἐγὼ δ᾽ ἀρήξω τὸν ἱκέτην τε ῥύσομαι: δεινὴ γὰρ ἐν βροτοῖσι κἀν θεοῖς πέλει τοῦ προστροπαίου μῆνις, εἰ προδῶ σφ᾽ ἑκών.

Χορός ἄναξ Ἄπολλον, ἀντάκουσον ἐν μέρει. αὐτὸς σὺ τούτων οὐ μεταίτιος πέλῃ, ἀλλʼ εἷς τὸ πᾶν ἔπραξας ὢν παναίτιος. 200

Ἀπόλλων πῶς δή; τοσοῦτο μῆκος ἔκτεινον λόγου.

Χορός ἔχρησας ὥστε τὸν ξένον μητροκτονεῖν.

Ἀπόλλων ἔχρησα ποινὰς τοῦ πατρὸς πρᾶξαι. τί μήν ;

Χορός κἄπειθʼ ὑπέστης αἵματος δέκτωρ νέου.

Ἀπόλλων καὶ προστραπέσθαι τούσδʼ ἐπέστελλον δόμους. 205

Χορός καὶ τὰς προπομποὺς δῆτα τάσδε λοιδορεῖς;

Ἀπόλλων οὐ γὰρ δόμοισι τοῖσδε πρόσφορον μολεῖν.

Χορός ἀλλʼ ἔστιν ἡμῖν τοῦτο προστεταγμένον.

Ἀπόλλων τίς ἥδε τιμή; κόμπασον γέρας καλόν.

Χορός τοὺς μητραλοίας ἐκ δόμων ἐλαύνομεν. 210

Ἀπόλλων τί γὰρ γυναικὸς ἥτις ἄνδρα νοσφίσῃ;

Χορός οὐκ ἂν γένοιθʼ ὅμαιμος αὐθέντης φόνος.

Χορός τὸν ἄνδρʼ ἐκεῖνον οὔ τι μὴ λίπω ποτέ. 225

Ἀπόλλων σὺ δʼ οὖν δίωκε καὶ πόνον πλείω τίθου.

Χορός τιμὰς σὺ μὴ σύντεμνε τὰς ἐμὰς λόγῳ.

Ἀπόλλων οὐδʼ ἂν δεχοίμην ὥστʼ ἔχειν τιμὰς σέθεν.

Χορός μέγας γὰρ ἔμπας πὰρ Διὸς θρόνοις λέγῃ. ἐγὼ δʼ, ἄγει γὰρ αἷμα μητρῷον, δίκας 230 μέτειμι τόνδε φῶτα κἀκκυνηγετῶ.

Ἀπόλλων ἐγὼ δʼ ἀρήξω τὸν ἱκέτην τε ῥύσομαι· δεινὴ γὰρ ἐν βροτοῖσι κἀν θεοῖς πέλει τοῦ προστροπαίου μῆνις, εἰ προδῶ σφʼ ἑκών.

Ἀπόλλων ἔξω κελεύω τῶνδε δωμάτων τάχος. χωρεῖτ' ἄπαλλάσσεσθε μαντικῶν μυχῶν, μὴ καὶ λαβοῦσα πτηνὸν ἀργηστὴν ὄφιν, χρυσηλάτου θώμιγγος ἐξορμώμενον, 175

Χορὸς Εὐμενίδων ἄναξ ἄπολλον, ἀντάκουσον ἐν μέρει, αὐτὸς σὺ τούτων, οὐ μεταίτιος πέλῃ ἀλλ' εἷς τὸ πᾶν ἔπραξας ὡς παναίτιος.

Ἀπόλλων πῶς δὴ; τοσοῦτο μῆκος ἔκτεινον λόγου.

Χορὸς Εὐμενίδων ἔχρησας ὥς τε τὸν ξένον μητροκτονεῖν. 195

Ἀπόλλων ἔχρησα ποινὰς τὸ πατρὸς πέμψαι τιμήν.

Χορὸς Εὐμενίδων κἄπειθ' ὑπέστης αἵματος δ' ἔκταρ νέου.

Ἀπόλλων καὶ προστραπέσθαι τύσδ' ἐπέστελλον δόμους.

Χορὸς Εὐμενίδων καὶ τὰς προπομποὺς δῆτα τάσδε λοιδορεῖς;

Ἀπόλλων οὐ γὰρ δόμοισι τοῖσδε πρόσφορον μολεῖν. 200

Χορὸς Εὐμενίδων ἀλλ' ἔστιν ἡμῖν τότο προς τεταγμένον.

Ἀπόλλων τίς ἥδε τιμὴ, κόμπασον γέρας καλὸν,

Χορὸς Εὐμενίδων τὰς μητραλοίας ἐκ δόμων ἐλαύνομεν.

Ἀπόλλων τί γὰρ γυναικὸς ἥτις ἄνδρα νοσφίσῃ.

Χορὸς Εὐμενίδων οὐκ ἂν γένοιθ' ὅμαιμος αὐθέντης φόνος. 205

ΧΟ. ἄναξ ῎Απολλον, ἀντάκουσον ἐν μέρει. αὐτὸς σὺ τούτων οὐ μεταίτιος πέλει, ἀλλ᾽ εἷς τὸ πᾶν ἔπραξας ὢν παναίτιος. 200

ΑΠ. πῶς δή; τοσοῦτο μῆκος ἔκτεινον λόγου.

ΧΟ. ἔχρησας ὥστε τὸν ξένον μητροκτονεῖν.

ΑΠ. ἔχρησα ποινὰς τοῦ πατρὸς πέμψαι. τί μήν;

ΧΟ. κἄπειθ᾽ ὑπέστης αἵματος δέκτωρ νέου.

ΑΠ. καὶ προστραπέσθαι τούσδ᾽ ἐπέστελλον δόμους. 205

ΧΟ. καὶ τὰς προπομποὺς δῆτα τάσδε λοιδορεῖς?

ΑΠ. οὐ γὰρ δόμοισι τοῖσδε πρόσφορον μολεῖν.

ΧΟ. ἀλλ᾽ ἔστιν ἡμῖν τοῦτο προστεταγμένον.

ΑΠ. τίς ἥδε τιμή; κόμπασον γέρας καλόν.

ΧΟ. τοὺς μητραλοίας ἐκ δόμων ἐλαύνομεν. 210

ΑΠ.

Ἔξω, κελεύω, τῶνδε δωμάτων τάχος

χωρεῖτ', ἀπαλλάσσεσθε μαντικῶν μυχῶν,
180

μὴ καὶ λαβοῦσα πτηνὸν ἀργηστὴν ὄφιν,

χρυσηλάτου θώμιγγος ἐξορμώμενον,

ΧΟ.

Ἄναξ Ἄπολλον, ἀντάκουσον ἐν μέρει·

αὐτὸς σὺ τούτων οὐ μεταίτιος πέλῃ,

ἀλλ᾽ εἰς εἰς τὸ πᾶν ἔπραξας ὢν ὡς παναίτιος.
200

ΑΠ.

Πῶς δή ; τοσοῦτο μῆκος ἔκτεινον λόγου.

ΧΟ.

Ἔχρησας ὥστε τὸν ξένον μητροκτονεῖν.

ΑΠ.

Ἔχρησα ποινὰς τοῦ πατρὸς πέμψαι· τί μήν ; πέμψαι τιμήν.

ΧΟ.

Κἄπειθ' ὑπέστης αἵματος δέκτωρ δ' ἕκτωρ νέου.

ΑΠ.

Καὶ προστραπέσθαι τούσδ' ἐπέστελλον δόμους.
205

ΧΟ.

Καὶ τὰς προπομποὺς δῆτα τάσδε λοιδορεῖς ;

ΑΠ.

Οὐ γὰρ δόμοισι τοῖσδε πρόσφοροι πρόσφορον μολεῖν.

ΧΟ.

Ἀλλ' ἔστιν ἡμῖν τοῦτο προστεταγμένον.

ΑΠ.

Τίς ἥδε τιμή ; κόμπασον γέρας καλόν.

ΧΟ.

Τοὺς μητραλοίας ἐκ δόμων ἐλαύνομεν.
210

ΑΠ.

Τί γάρ ; γυναικὸς ἥτις ἄνδρα νοσφίσῃ -σει —

(ΧΟ.)

οὐκ ἂν γένοιθ' ὅμαιμος αὐθέντης φόνος.

Χορός

ἄναξ Ἄπολλον, ἀντάκουσον ἐν μέρει.

αὐτὸς σὺ τούτων οὐ μεταίτιος πέλει,

ἀλλ᾽ εἷς¹⁰ τὸ πᾶν ἔπραξας ὢν¹¹ παναίτιος.
200

Ἀπόλλων

πῶς δή; τοσοῦτο μῆκος ἔκτεινον λόγου.

Χορός

ἔχρησας ὥστε τὸν ξένον μητροκτονεῖν.

Ἀπόλλων

ἔχρησα ποινὰς τοῦ πατρὸς¹² πρᾶξαι.¹³ τί¹⁴ μήν;

Χορός

κἄπειθ᾽ ὑπέστης αἵματος δέκτωρ¹⁵ νέου.

Ἀπόλλων

καὶ προστραπέσθαι τούσδ᾽ ἐπέστελλον δόμους.
205

Χορός

καὶ τὰς προπομποὺς δῆτα τάσδε λοιδορεῖς;

Ἀπόλλων

οὐ γὰρ δόμοισι τοῖσδε πρόσφορον μολεῖν.

Χορός

ἀλλ᾽ ἔστιν ἡμῖν τοῦτο προστεταγμένον.

Ἀπόλλων

τίς ἥδε τιμή; κόμπασον γέρας καλόν.

Χορός

τοὺς μητραλοίας ἐκ δόμων ἐλαύνομεν.
210

Ἀπόλλων

τί γάρ; γυναικὸς ἥτις ἄνδρα νοσφίσῃ;

Χορός¹⁶

οὐκ ἂν γένοιθ᾽ ὅμαιμος αὐθέντης φόνος.

213

Χορός

τὸν ἄνδρ᾽ ἐκεῖνον οὔ τι μὴ λίπω²⁴ ποτέ.
225

Ἀπόλλων

σὺ δ᾽ οὖν δίωκε καὶ πόνον πλέω²⁵ τίθου.

Χορός

τιμὰς σὺ μὴ ξύντεμνε τὰς ἐμὰς λόγῳ.

Ἀπόλλων

οὐδ᾽ ἂν δεχοίμην ὥστ᾽ ἔχειν τιμὰς σέθεν.

Χορός

μέγας γὰρ ἔμπας πὰρ Διὸς θρόνοις λέγει:

ἐγὼ δ᾽, ἄγει²⁶ γὰρ αἷμα μητρῷον,²⁷ δίκας
230

μέτειμι τόνδε φῶτα κἀκκυνηγετῶ.²⁸

Ἀπόλλων

ἐγὼ δ᾽ ἀρήξω τὸν ἱκέτην τε ῥύσομαι:

δεινὴ γὰρ ἐν βροτοῖσι κἀν θεοῖς πέλει

τοῦ προστροπαίου μῆνις, εἰ προδῶ σφ᾽ ἑκών.

Χορός

ἄναξ Ἄπολλον, ἀντάκουσον ἐν μέρει.

αὐτὸς σὺ τούτων οὐ μεταίτιος πέλῃ,

ἀλλʼ εἷς τὸ πᾶν ἔπραξας ὢν παναίτιος.
200

Ἀπόλλων

πῶς δή; τοσοῦτο μῆκος ἔκτεινον λόγου.

Χορός

ἔχρησας ὥστε τὸν ξένον μητροκτονεῖν.

Ἀπόλλων

ἔχρησα ποινὰς τοῦ πατρὸς πρᾶξαι. τί μήν ;

Χορός

κἄπειθʼ ὑπέστης αἵματος δέκτωρ νέου.

Ἀπόλλων

καὶ προστραπέσθαι τούσδʼ ἐπέστελλον δόμους.
205

Χορός

καὶ τὰς προπομποὺς δῆτα τάσδε λοιδορεῖς;

Ἀπόλλων

οὐ γὰρ δόμοισι τοῖσδε πρόσφορον μολεῖν.

Χορός

ἀλλʼ ἔστιν ἡμῖν τοῦτο προστεταγμένον.

Ἀπόλλων

τίς ἥδε τιμή; κόμπασον γέρας καλόν.

Χορός

τοὺς μητραλοίας ἐκ δόμων ἐλαύνομεν.
210

Ἀπόλλων

τί γὰρ γυναικὸς ἥτις ἄνδρα νοσφίσῃ;

Χορός

οὐκ ἂν γένοιθʼ ὅμαιμος αὐθέντης φόνος.

Χορός

τὸν ἄνδρʼ ἐκεῖνον οὔ τι μὴ λίπω ποτέ.
225

Ἀπόλλων

σὺ δʼ οὖν δίωκε καὶ πόνον πλείω τίθου.

Χορός

τιμὰς σὺ μὴ σύντεμνε τὰς ἐμὰς λόγῳ.

Ἀπόλλων

οὐδʼ ἂν δεχοίμην ὥστʼ ἔχειν τιμὰς σέθεν.

Χορός

μέγας γὰρ ἔμπας πὰρ Διὸς θρόνοις λέγῃ.

ἐγὼ δʼ, ἄγει γὰρ αἷμα μητρῷον, δίκας
230

μέτειμι τόνδε φῶτα κἀκκυνηγετῶ.

Ἀπόλλων

ἐγὼ δʼ ἀρήξω τὸν ἱκέτην τε ῥύσομαι·

δεινὴ γὰρ ἐν βροτοῖσι κἀν θεοῖς πέλει

τοῦ προστροπαίου μῆνις, εἰ προδῶ σφʼ ἑκών.

Ἀπόλλων

ἔξω κελεύω τῶνδε δωμάτων τάχος.

χωρεῖτ' ἄπαλλάσσεσθε μαντικῶν μυχῶν,

μὴ καὶ λαβοῦσα πτηνὸν ἀργηστὴν ὄφιν,

χρυσηλάτου θώμιγγος ἐξορμώμενον,
175

Χορὸς Εὐμενίδων

ἄναξ ἄπολλον, ἀντάκουσον ἐν μέρει,

αὐτὸς σὺ τούτων, οὐ μεταίτιος πέλῃ

ἀλλ' εἷς τὸ πᾶν ἔπραξας ὡς παναίτιος.

Ἀπόλλων

πῶς δὴ; τοσοῦτο μῆκος ἔκτεινον λόγου.

Χορὸς Εὐμενίδων

ἔχρησας ὥς τε τὸν ξένον μητροκτονεῖν.
195

Ἀπόλλων

ἔχρησα ποινὰς τὸ πατρὸς πέμψαι τιμήν.

Χορὸς Εὐμενίδων

κἄπειθ' ὑπέστης αἵματος δ' ἔκταρ νέου.

Ἀπόλλων

καὶ προστραπέσθαι τύσδ' ἐπέστελλον δόμους.

Χορὸς Εὐμενίδων

καὶ τὰς προπομποὺς δῆτα τάσδε λοιδορεῖς;

Ἀπόλλων

οὐ γὰρ δόμοισι τοῖσδε πρόσφορον μολεῖν.
200

Χορὸς Εὐμενίδων

ἀλλ' ἔστιν ἡμῖν τότο προς τεταγμένον.

Ἀπόλλων

τίς ἥδε τιμὴ, κόμπασον γέρας καλὸν,

Χορὸς Εὐμενίδων

τὰς μητραλοίας ἐκ δόμων ἐλαύνομεν.

Ἀπόλλων

τί γὰρ γυναικὸς ἥτις ἄνδρα νοσφίσῃ.

Χορὸς Εὐμενίδων

οὐκ ἂν γένοιθ' ὅμαιμος αὐθέντης φόνος.
205

ΧΟ.

ἄναξ ῎Απολλον, ἀντάκουσον ἐν μέρει.

αὐτὸς σὺ τούτων οὐ μεταίτιος πέλει,

ἀλλ᾽ εἷς τὸ πᾶν ἔπραξας ὢν παναίτιος.
200

ΑΠ.

πῶς δή; τοσοῦτο μῆκος ἔκτεινον λόγου.

ΧΟ.

ἔχρησας ὥστε τὸν ξένον μητροκτονεῖν.

ΑΠ.

ἔχρησα ποινὰς τοῦ πατρὸς πέμψαι. τί μήν;

ΧΟ.

κἄπειθ᾽ ὑπέστης αἵματος δέκτωρ νέου.

ΑΠ.

καὶ προστραπέσθαι τούσδ᾽ ἐπέστελλον δόμους.
205

ΧΟ.

καὶ τὰς προπομποὺς δῆτα τάσδε λοιδορεῖς?

ΑΠ.

οὐ γὰρ δόμοισι τοῖσδε πρόσφορον μολεῖν.

ΧΟ.

ἀλλ᾽ ἔστιν ἡμῖν τοῦτο προστεταγμένον.

ΑΠ.

τίς ἥδε τιμή; κόμπασον γέρας καλόν.

ΧΟ.

τοὺς μητραλοίας ἐκ δόμων ἐλαύνομεν.
210

ΑΠ.

τί γὰρ γυναικὸς ἥτις ἄνδρα νοσφίσῃ;

ΧΟ.

οὐκ ἂν γένοιθ᾽ ὅμαιμός αὐθέντης φόνος.

Ἀπόλλων

ποίμνης τοιαύτης δ᾽ οὔτις εὐφιλὴς θεῶν.