Aeschylus Libation Bearers 84

Ioannes Sanravius (Translator)

Famulæ mulieres, ædium miniſtræ
Postquam adestis mihi huius supplicationis
Ductrices, estote conſultricesq; de his.
70

Libation Bearers. Aeschylus. Ioannes Sanravius (Translator). Basileae. 1555.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by Schmidt Sciences.

Current edition Experimental

Aeschylus, Choephori: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) (Latin) (Aeschylus, Choephori: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (8)
Χοηφóρoι First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 83-314 focus
Χοηφóρoι Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926.) — 84-314 focus
Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 84 focus
Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Gottfried Hermann, 1852.) — 84 focus
ΧΟΗΦΟΡΟΙ (OCR draft) Experimental (ΧΟΗΦΟΡΟΙ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 84 focus
Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. N. Wecklein, 1885.) — 84 focus
δμῳαὶ γυναῖκες, δωμάτων εὐθήμονες,
ἐπεὶ πάρεστε τῆσδε προστροπῆς ἐμοὶ
πομποί, γένεσθε τῶνδε σύμβουλοι πέρι·
85
τύμβῳ χέουσα τάσδε κηδείους χοὰς
πῶς εὔφρον᾽ εἴπω, πῶς κατεύξωμαι πατρί;
Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Martin L. West, 1990.) — 84 focus
Aeschyli Choephori (OCR draft) Experimental (Aeschyli Choephori. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 84 focus
Translations (9)
Libation Bearers Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926. (Modernized by Perseus.)) — 84-311 focus
The Libation Bearers (OCR draft) Experimental (The Libation Bearers. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 84 focus
Ye captive maids, ye garnishers of the palace, since ye are present as my associates in this suppliant procession, be my counsellors in this matter: when I pour these funereal drink-offerings on the tomb, how shall I say what is well-pleasing? how am I to make my prayer to my father? Shall I say that I bring them from a dear wife to a dear husband? from my mother, forsooth 1 ? I dare not say it; and I know not what to say, as I pour this thick libation on the tomb of my father. Or shall I say this saying, as is the custom of mortals, that he would recompense those who send these chaplets and this gift with a [gift] worthy their misdeeds 2 or, in silence, ingloriously, even as my father perished, am I, pouring this out, a draught drunk by the earth, to move backwards 3 , like one who casts forth offscourings, as I fling from me the vessel, with eyes never looking back? In this deliberation of mine, my friends, do ye be sharers, for we hold a common object of abhorrence in the house. Hide not your feelings within your heart, through fear of any one. For Destiny awaits alike the free man, and him that is mastered by the hand of another. Tell me if thou knowest aught better than this?
LES CHOÉPHORES (OCR draft) Experimental (LES CHOÉPHORES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 84 focus
amère. Mais, sous mes voiles, je pleure les coups aveugles du sort qui ont frappé mes maîtres, et, du deuil que je cache, mon cœur est glacé.
The Choephoræ (OCR draft) Experimental (The Choephoræ. Robert Potter, 1779.) — 84 focus
Ye captive females, to whoſe care this house
100
Owes what it has of order, ſince with me
You here are preſent on these ſuppliant rites
Attendant, ſhow, inſtruct me, as I pour
These ſolemn off'rings on the tomb, what words
Of gracious potency ſhall I pronounce?
105
Or how invoke my father?
Eschilo, Le Coefore: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, Le Coefore: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 84 focus
Aeschylus, Die Totenspende: German translation (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Die Totenspende: German translation. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1919–1923.) — 84 focus
Ihr Mägde, wie in unserm Haus ihr willig schafft,
wie ihr auf diesem Bittgang mir Geleiter wart,
so ratet mir auch hierin: welchen Segenswunsch
sag' ich dazu, wenn ich die Spenden auf das Grab
ausschütte? Womit sprech' ich meinen Vater an?
90 Sag' ich 'dem treuen Gatten schickt das treue Weib
dies Opfer' - das die Mutter schickt? Das wag' ich
nicht
und finde keine Worte: denn es ist das Grab
des Vaters, dem die Totenspende rinnen soll.
Darf ich die Formel brauchen, die die Sitte heischt
95 'mit Gleichem mög' er denen, die den Grabesschmuck
gesandt, vergelten' - mit dem Gleichen, Weh für Weh?
Ist's besser ganz zu schweigen? Schmählich war
sein Tod,
so schütt' ich schmählich ihm die Spenden in den
Staub,
werf hinter mich die Schalen, abgewandten Blicks,
und gehe - Schmutzgewässer, das Besudelung
von einem Haus gewaschen, giefst man also weg.
100 In dieser Überlegung, bitte, steht mir bei;
des gleichen Hasses Bande machen uns verwandt.
Und berget nichts in eurem Busen, denn ihr braucht
niemand zu fürchten: steh' er unter Herrenfaust,
leb' er in Freiheit, jedes harret sein Geschick.
105 Nun sagt ihr's wohl, so ihr mir Bess'res raten könnt.
The Libation Bearers (OCR draft) Experimental (The Libation Bearers. Anna Swanwick, 1886.) — 84 focus
Chorus
Our prayers, in concert, to the shades descend;
Give ear, and rising to the day
Against our foes join thou the fray.
English (E. D. A. Morshead, 1889, second edition) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, The Libation-Bearers — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 84 focus
Handmaidens, orderers of the palace-halls,
Since at my side ye come, a suppliant train,
Companions of this offering, counsel me
As best befits the time: for I, who pour
Upon the grave these streams funereal,
105
With what fair word can I invoke my sire?
Shall I aver Behold, I bear these gifts
From well-loved wife unto her well-loved lord,
When 'tis from her, my mother, that they come?
I dare not say it: of all words I fail
110
Wherewith to consecrate unto my sire
These sacrificial honours on his grave.
Or shall I speak this word, as mortals use—
Give back, to those who send these coronals,
Full recompense—of ills for acts malign?
115
Or shall I pour this draught for Earth to drink,
Sans word or reverence, as my sire was slain,
And homeward pass with unreverted eyes,
Casting the bowl away, as one who flings
The household cleansings to the common road?
120
Be art and part, O friends, in this my doubt,
Even as ye are in that one common hate
Whereby we live attended: fear ye not
The wrath of any man, nor hide your word
Within your breast: the day of death and doom
125
Awaits alike the freeman and the slave.
Speak, then, if aught thou know'st to aid us more.
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 84 focus
Ihr Mägde, die ihr Alles wohl bestellt im Haus,
Ihr seid mit mir gekommen, dieses Opferzugs
Geleiterinnen, also gebt mir euren Rath.
Die frommen Spenden auf das Grab verströmend hier, 1
90
Wie soll ich ziemend reden? Wie zum Vater fleh'n?
Sagt, nenn' ich's eine Gabe, die das theure Weib
Dem theuren Mann, die meine Mutter ihm bestimmt?
Dazu gebricht mir aller Muth, mir fehlt das Wort,
Verström' ich diese Spenden auf des Vaters Grab.
95
Oder soll ich sagen, wie's Gebrauch der Menschen ist,
Vergelten mög' er jenen, die den Kranz ihm weih'n,
Mit einer Gabe, die der Bösen würdig sei?
Oder soll ich schweigend, schmählich, wie mein Vater selbst
Umkam, den Trank ausgießen, den die Erde trinkt,
100
Und flich'n, wie Einer, der von Gräueln sich gesühnt,
Rückwärts die Schale werfend, abgewandten Blicks?
In diesen Zweifeln rathet mir, geliebte Frau'n.
Denn uns verfolgt ja gleicher Haß in diesem Haus.
Verschließt es nicht im Herzen, irgendwie besorgt.
105
Denn sein verhängtes Schicksal trifft den Freien ja,
Wie jenen, der von fremdem Arm bewältigt ward.
So redet, wenn ihr bessern Nath als diesen wißt.

Commentary

Critical apparatus to The Libation Bearers (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of The Libation Bearers.) focus

68. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-48

πατρῴων τάνδ' ἐςᾶγον αἶσαν
πατρῴων δούλιον ἐς ἄγον αἶσαν
M. G. Ald. In M. in
ἄγον
inter
γ
et
ο
aliquid erasum.
δούλιον ἐς ἄγον αἶσαν
ex codice suo Robortellus affert.
ἐςᾶγον
emendate Rob. Turn. Vitium in hoc versu arguit metri insolentia. Blomfieldius
δουλίαν
scripsit. Portus
δούλειον
voluerat. Immo
δούλιον
ortum esse puto ex adscripta interpretatione
δουλείαν
. Aeschylus enim scripsisse videtur
πατρῴων τάνδ᾽ ἐςᾶγον αἶσαν.
68

69-70. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-49

δίκαια καὶ μὴ 'μαῖς πρέπον τύχαις βίου βίᾳ φερομένων αἰνέσαι
δίκαια καὶ μὴ δίκαια πρέποντ᾽ ἀρχὰς βίου
M. G. Ald.
ἀρκᾶς βίου
ex codice affert Robortellus: ipse ex Sophiani coniectura
ἀρχαῖς βίου
dedit.
ἀρχαὶ βίου
Turn. Deinde
βίαι
vel
βίᾳ
M. G. Ald. Rob. Turn.
βίᾳ
ex codice affert Rob. Hic quoque metrum vitia ostendit. Atque alterum quidem
δίκαια
ab interprete adscriptum esse videtur. Quam suspicionem confirmat fortasse scholiastes, cuius haec est adnotatio,
εἴτε δικαίως εἴτε μή. ἐστὶ δὲ παροιμία· “δοῦλε, δεσποτῶν ἄκουε καὶ δίκαια κἄδικα.”
Deinde
πρέποντ᾽ ἀρχὰς βίου
vix possunt intelligi. Scholiastae legisse videntur
ἀπ' ἀρχᾶς
. Eorum enim hae sunt adnotationes, una ad v. 66.
τὸ ἑξῆς, ἐμοὶ δὲ πρέποντα καὶ ὀφειλόμενά ἐστιν ἀπαρχὰς
(sic etiam M.)
βίου τὰ τῶν βίᾳ με φερομένων αἰνέσαι πικρὸν φρενῶν στύγος κρατούσῃ. ἀνάγκην γάρ μοι οἱ θεοὶ προςήνεγκαν
: altera ad v. 69.
πρέποντά μοι ἐστι καὶ ὀφειλόμενα, ἐξότε τοῦτον ἐπανῄρημαι τὸν βίον, τὰ τῶν πρὸς βίαν κεκτημένων ἐπαινέσαι, καλυπτούσῃ τὴν κατ' αὐτῶν ἀποστύγησιν καὶ μηδὲ παρρησίᾳ τὸν δεσπότην κλαιούσῃ
, cui adnotationi quod in ed. Rob. praefixum est lemma,
πρέποντ᾽ ἀρχαίου βίου
, non legitur in codicibus M. G. Apparet iam scholiastas depravatam scripturam invenisse. Certa emendatione vereor ne non possint hi versus restitui: sed veri simile puto Aeschylum scripsisse
ἐμοὶ δ᾽, (ἀνάγκαν — αἶσαν) δίκαια καὶ μὴ 'μαῖς πρέπον τύχαις βίου βίᾳ φερομένων αἰνέσαι
. Nam
πρέπον τύχαις
scribendum esse probabilis est Schützii coniectura.
βίᾳ φερόμενοι
quum dicuntur domini, non severi in chorum significantur, sed violenti in Agamemnonem eiusque liberos.

70. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-50

πικρὸν
πικρὸν
Vict. et ita scholiastes.
πικρῶν
M. G. Ald. Rob. Turn.
70

71. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-51

κρατούσῃ
κρατούσῃ
Ald. δακρύων ὑφειμάτων Deinde
δακρύω δ᾽ ὑφ᾽ εἱμάτων
M. Rob. Turn.
δακρύω δ᾽ ὑφειμάτων
G. Ald. Corrupta haec esse vidit Porsonus ad Eur. Med. v. 1218. Non potest enim dubitari quin trimeter iambicus restituendus sit. Scribendum
δακρύων ὑφειμάτων
, qui genitivi pertinent ad
πένθεσιν
.
71

72. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-52

ματαίοισι
ματαίαισι
ante correctionem G. δεσποτᾶν Deinde libri
δεσπόταν
. Correxit Stanleius.
72

73. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-53

παχνουμένῃ
πένθεσιν παχνουμένην
M. Rob.
πένθεσι παχνουμένην
G. Ald.
πένθεσι παχνουμένη
Turn. Scribendum erat
πένθεσιν παχνουμένῃ
. Itaque hanc epodum ita conformavi,
ἐμοὶ δ᾽ ἀνάγκαν γὰρ ἀμφίπτολιν θεοὶ προςήνεγκαν· ἐκ γὰρ οἴκων πατρῴων τάνδ᾽ ἐςᾶγον αἶσαν) δίκαια καὶ μὴ 'μαῖς πρέπον τύχαις βίου βίᾳ φερομένων αἰνέσαι, πικρὸν φρενῶν στύγος κρατούσῃ, δακρύων ὑφειμάτων, ματαίοισι δεσποτᾶν τύχαις, κρυφαίοις πένθεσιν παχνουμένη.
Me vero (duplicis enim sedis necessitatem addidere dii: nam ex patriis aedibus in hanc duxerunt sortem) iusta et iniusta eorum, qui violenti feruntur, pro mea conditione decet approbare, acerbo compresso animi odio, lacrimarumque veste celatarum propter temeraria dominorum fata occultis doloribus horrescentem.
73

75. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-54

πάρεστε
πάρετε
Ald. προςτροπῆς
προτροπῆς
G. Ald.
75

76. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-55

γένεσθε
γένεσθαι
, sed
ε
ad
αι
supra adscripto, M.
76

77. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-56

τύμβῳ χέουσα
τύφῳ δὲ χέουσα
M. G.
τύφῳ δὲ χέουσα
codex Robortelli. In M. adscriptum
οἶμαι τύμβῳ
. In G.
τύφῳ
vocabuli ultima syllaba punctis notata et
μβῳ
supra scriptum.
τύμβῳ δὲ χέουσα
Ald. Rob.
τύμβῳ χέουσα
emendate Turn.
77

78. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-57

εὔφρον' In
εὔφρον'
in M.
ο
ex
ω
factum est. κατεύξωμαι Deinde
κατεύξομαι
M. G. Ald. Rob. Emendavit Turnebus.
78

81. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-58

τῶνδ'
τῶνδ'
Vict. et, ut videtur, M.
τῶν δ'
G. Ald. Rob. Turn.
81

82. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-59

τόνδε In
τόνδε
in M.
ο
ex
ω
factum.
82

83-85. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-60

ὡς νόμος βροτοῖς, ἔσθλ᾽ ἀντιδοῦναι τοῖσι πέμπουσιν τάδε στέφη, δόσιν γε τῶν κακῶν ἐπαξίαν; Libri
ὡς νόμος βροτοῖς ἔστ᾽ ἀντιδοῦναι τοῖσι πέμπουσι τάδε στέφη δόσιν τε τῶν κακῶν ἐπαξίαν
. In his
πέμπουσιν
emendate scripsit Victorius. Elmsleio in addendis ad Eur. Heracl. v. 387. scribendum videbatur
ὡς νόμος βροτοῖς, ἔσθλ᾽ ἀντιδοῦναι τοῖσι πέμπουσιν τάδε στέφη, δόσιν τε τῶν καλῶν ἐπαξίαν;
Et
ἔσθλ᾽ ἀντιδοῦναι
verum videtur: sed deinde scribendum est
δόσιν γε τῶν κακῶν ἐπαξίαν
. Vidit hoc etiam Stanleius in curis secundis,
δόσιν γε
scribendum esse. Ad
τῶν κακῶν
scholiastes haec adnotavit παρ' ὑπόνοιαν.
ἔδει γὰρ τῶν καλῶν εἰπεῖν
.

87. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-61

χύσιν
λύσιν
Ald. quum in G.
χ
sic scriptum sit, ut negligenter intuenti
λ
videri possit.
87

88. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-62

καθάρμαθ' ὥς τις
καθάρμαθ᾽ ὥς τις
Turn. et, ut videtur, M.
κάθαρμαθ', ὥς τις
Rob.
κάθαρμα θ' ὥςτις
G.
κάθαρμα θ' ὅς τις
Ald. ἐκπέμψας Deinde
ἐκπέμψαις
G.
ἐκ πέμψαις
Ald. πάλιν δικοῦσα
Πάλιν
ad
δικοῦσα
pertinere animadvertit Turnebus, qui
πάλιν - | δικοῦσα
dedit. Scholiastes
στείχω πάλιν
coniunxit.
88

89. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-63

ὄμμασιν
ὄμμασι
solus Turn.
89

90. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-64

τῆσδ'
τῆς δ'
divisim Ald. ἔστε
ἐστὲ
Rob. Ceteri recte
ἔστε
.
90

95-100. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-65

NA In libris hi versus hoc ordine leguntur
λέγοις ἄν, εἴ τι τῶνδ᾽ ἔχοις ὑπέρτερον. ΧΟ. αἰδουμένῃ σοί, βωμὸν ὡς, τύμβον πατρὸς λέξω, κελεύεις γάρ, τὸν ἐκ φρενὸς λόγον. ΗΛ. λέγοις ἄν, ὥςπερ ἠδέσω τάφον πατρός. ΧΟ. φθέγγου χέουσα σεμνὰ τοῖσιν εὐφροσιν.
Varietas lectionis haec est. In secundo versu
αἰδουμένη σοι
Ald. Rob. Deinde
βωμὸν
vitiose Ald. Tum
ὡς
G. Ald. Rob. In tertio versu
τὸν
omittit Rob. In quarto
ἠδέσω
vitium Aldinae. In quinto
εὔφροσιν
Turn. Ceteri
εὐφρόσιν
. Sed haec non una ratione corrupta esse vix opus est ut doceamus. Primum horum versuum Schützius, quum prius alia tentasset, in secunda editione ut spurium uncis inclusit, non indicans cur id fecerit. Illud certum est, hoc loco, quo hic versus in libris omnibus legitur, eum ab Aeschylo collocari non potuisse. Nam ne quid de eo dicam, quod quum Electra ante ubique plurali numero usa esset, singularis subito illatus aliquid duri habet, maxime haec duo sede sua exire hunc versum iubent, unum, quod ista iam saepius dictorum repetitio valde ieiuna est, alterum, quod orationes, qualis haec est Electrae, quum generali sententia concluduntur, ea ipsa sententia finiri solent. Et quis est qui non sentiat quam praeclare Electra orationem hoc dicto conclusisset,
μὴ κεύθετ᾽ ἔνδον καρδίας φόβῳ τινός. τὸ μόρσιμον γὰρ τόν τ' ἐλεύθερον μένει καὶ τὸν πρὸς ἄλλης δεσποτούμενον χερός.
Quibus verbis quis credat tam inutilem pannum adsui potuisse, qualis hic est,
λέγοις ἄν, εἴ τι τῶνδ᾽ ἔχεις ὑπέρτερον.
Nam
ἄν
certe scribendum erat, id quod Iacobsii ad Anthol. Pal. p. 581. monitu fecit Blomfieldius. Sed maiora etiam vitia sunt in tribus sequentibus versibus. Nam cur tandem chorus de sua erga Agamemnonem pietate hic loquitur, ubi non de ea re sermo est, utrum chorus Agamemnonem colat necne, sed quo pacto Electra pie sacra debeat peragere? Turpissimus vero versus est is qui sequitur,
λέγοις ἄν, ὥςπερ ᾐδέσω τάφον πατρός.
Eum Schützius sic est interpretatus, dicas velim pro ea quam profiteris erga patris sepulcrum reverentia. Sumamus hanc esse huius versus sententiam, quam verba tamen, quae omni sensu carent, non admittunt: quid aliud Electra quam traducere videbitur chori pietatem, quippe ibi a choro iactatam, a se commemoratam, ubi longe alia dicenda erant? Haec si recte disputata sunt, planum est et ordinem versuum perturbatum et aliis eos vitiis inquinatos esse. Itaque primum illum versum,
λέγοις ἄν, εἴ τι τῶνδ᾽ ἔχοις ὑπέρτερον
, quum a librario ad simile alius versus initium oculis aberrante omissus esset, postea alieno loco additum, et praeterea depravatum esse existimo. Videor autem mihi quod dignum Aeschylo esset effecisse ita his versibus conformatis omnibusque choro redditis,
ΧΟ. αἰδουμένῃ σοὶ βωμὸν ὡς τύμβον πατρὸς λέξω, κελεύεις γάρ, τὸν ἐκ φρενὸς λόγον. λόγους ἂν οἷςπερ ᾐδέσω τάφον πατρὸς στέγοις ἄν, εἴ τι τῶνδ᾽ ἔχεις ὑπέρτερον· φθέγγου χέουσα σεμνὰ τοῖσιν εὐφροσιν.
Quod scripsi
λόγους ἂν οἷςπερ ἠδέσω τάφον πατρός
, conferenda sunt quae de collocatione particulae
ἂν
dixi in libro de ea particula IV. cap. 7. In eo versu, qui intercidit,
χοάς
vel simile vocabulum fuit.

102. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-66

αὑτήν
αὐτὴν
Ald. Sed G. cum reliquis
αὑτήν
. V. ad Soph. Trach. v. 451. χὥςτις Deinde
χὥςτις
M.
χὥςτις
G.
χ' ὡς τις
Ald. Rob.
χ' ὥς τις
Turn.
102

103. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-67

τἄρ'
τ' ἄρ'
M. (sic M.) G. Ald. Rob.
γ' ἄρ'
Turn. Vict. Inde Porsonus
γ' ἆρ'
. Scribendum potius
τἄρ'
. Ita Dindorfius. Deinde fortasse scribendum est
ἐπεύξωμαι
, ut v. 78. dictum est
κατεύξωμαι
. Idem coniecit Dobraeus Adv. II. p. 26.
103
ZZZZ

105. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-68

τίν'
τίν'
est ecquem.
105

106. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-69

κεἰ
κεἰ
G. Ald. Rob. Turn. idque Schützius et Porsonus restituerunt.
κ' εἰ
M. sed ut ante rasuram
καὶ εἰ
fuerit.
καὶ
, omisso
εἰ
, Vict. Cant. Stanl.
106

112. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-70

ἁπλωστί Libri
ἁπλῶς τι
. Scribendum putavi
ἁπλωστί
. V. ad Suppl. v. 447.
112

113. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-71

μού 'στιν
καὶ ταῦτα μούστιν
M. G.
καὶ ταῦτα μοῦστιν
Ald. Turn.
καὶ ταῦτα μοῦστιν
Rob.
εὐσεφ
, vitium Aldinae.
113

114. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-72

πῶς δ' οὔ
πῶς δ᾽ οὔ;
scripserunt Stanleius, Schützius, Porsonus, alii.
114

115. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-73

NA Hunc versum, quem libri post versum 159. habent, hic reposui, certa, ut mihi videtur, emendatione. V. Opusc. II. p. 79. Libri
μεγίστη
. Emendavit Stanleius.
115

116. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-74

ἄρηξον, Ἑρμῆ χθόνιε Libri
Ἑρμῆ χθόνιε κηρύξας ἐμοί
. Lacunae signum in fine versus posuit Robortellus, post
χθόνιε
Canterus, in initio versus Stanleius. Suppletur aptissime
ἄρηξον
. V. Opusc. VII. p. 50. Non recte Nauckius in Philologo II. p. 149. scribendum esse putavit
ἐριούνι᾽ Ἑρμῆ χθόνιε, κηρύξας ἐμοί
. Nam quod apud Aristophanem in Ranis Aeschylus dicit,
οὐ δήτ' ἐκεῖνον, ἀλλὰ τὸν ἐριούνιον Ἑρμῆν χθόνιον προςεῖπε
, minime parodia est huius loci, sed aperte hoc tantum Aeschylus docet,
χθονίου
nomine se in initio Choephororum
τὸν ἐριούνιον
significasse.
116

118. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-75

αἱμάτων
πατρῴων δ᾽ ὀμμάτων
M.
δ᾽ ὀμμάτων πατρῴων
G. Ald.
πατρῴων δ᾽ ὀμμάτων
Rob. Vict.
πατρῴων ὀμμάτων
Turn.
πατρώων δωμάτων
Schützius ex coniectura Stanleii. Requiritur
πατρῴων αἱμάτων
. Vidit hoc etiam H. L. Ahrens.
118

119. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-76

ἣ
ᾗ τὰ πάντα
vitium Aldinae.
κατὰ παντὰ
, omisso
ἣ
, Rob. Hoc dicit, tellurem, quae omnia gignit et, ubi maturuerunt fruges, rursus earum semen recipit.
119

121-124. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-77

κἀγὼ ... φίλον τ' Ὀρέστην ... φίλον τ' Ὀρέστην φῶς ἀνάξομεν δόμοις Libri
κἀγώ
. Manifestum est scribi debere
κἀγώ
, quod pertinet ad praecedentia:
κλύειν εὐχάς, ἃ
(pro
ἃς
)
ἐγὼ λέγω
. Deinde
χέρνιβας βροτοῖς
M. Rob.
χέρνιβας βοτοῖς
G. Ald. Turn. Ad ultimum vocabulum in M. G.
γρ. νεκροῖς
supra adscriptum est, interpretatio exquisitioris vocabuli. Tenui quod olim in Observationibus criticis scribendum esse dixi,
χέρνιβας φθιτοῖς
. Pers. v. 218.
δεύτερον δὲ χρὴ χοὰς γῇ τε καὶ φθιτοῖς χέασθαι
, et v. 518.
ἔπειτα γῇ τε καὶ φθιτοῖς δωρήματα ἥξω λαβοῦσα πέλανον ἐξ οἴκων ἐμῶν
. Quae sequuntur, vulgo ita leguntur,
λέγω, καλοῦσα πατέρ', ἐποίκτειρόν τ' ἐμέ, φίλον τ' Ὀρέστην, πῶς ἀνάξομεν δόμοις.
In Ald. scriptum est
πάτερ
, in Rob.
πάτερ
vocativo casu,
πατέρ'
in ceteris. Deinde
ἐποίκτειρον τ᾽ ἔμε
Ald. Rob.
ἐποίκτειρόν τ' ἐμὲ
Turn. Vict. et, ut videtur, M.
ἐποικτείροντἔμε
G. Ad
πῶς
scholiastes adnotavit
ἀντὶ τοῦ ὅπως
, et
βασιλεύσομεν
ad
ἀνάξομεν
, inepte. Non possunt probari coniecturae, quae de his versibus a me ipso olim aut ab aliis prolatae sunt. Exciderunt aliquot versus, quum librarius ab uno versu, cuius hoc erat initium,
φίλον τ' Ὀρέστην
, ad idem alius versus initium aberrasset. Scripsi igitur
κἀγὼ χέουσα τάσδε χέρνιβας φθιτοῖς λέγω, καλοῦσα πατέρ', ἐποικτείροντ᾽ ἐμὲ φίλον τ' Ὀρέστην ... φίλον τ' Ὀρέστην φῶς ἀνάξομεν δόμοις.
Iubeo patrem, mei carique Orestis misertum, (providere ut vincamus) carumque Orestem aliquo modo in domum reducamus.

125. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-78

πεπραμένοι Libri
πεπραγμένοι
. Scholiastes
νενικημένοι, κατηγωνισμένοι
. Emendavit Casaubonus. ἀλώμεθα Deinde
ἀλώμεθα
Vict. et, ut videtur, M.
ἀλώμεθα
G. Ald. Rob. Turn.
125

129. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-79

φεύγων
φεύγων
Rob. Turn.
φεύγειν
M. G. Ald. codex Robortelli.
129

130. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-80

πόνοισι
πόνοισι
Rob.
πόνοισιν
M. G. Ald. Turn. χλίουσιν Deinde
χλίουσι
Ald. Turn. μέγα Denique
μέγα
Turn.
μέτα
M. Ald. Rob.
μετα
sine accentu G.
130

132. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-81

NA
καὶ σὺ κλῦθί μου
et mox
σωφρονεστέραν
vitia Aldinae.
132

136. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-82

σοῦ Libri
λέγω φανῆναί σου πάτερ τιμάορον
. Scholiastes
τοῖς δ᾽ ἐχθροῖς σου λέγω σε φανῆναι τιμωρόν
. Porsonus ante
πάτερ
obelum apposuit. Cantero scribendum videbatur
φανῆναί σ᾽, ὦ πάτερ
.
Σέ
recepit Blomfieldius. Recte vero libri, nisi quod praestat fortasse
φαvῆναι σοῦ
.
136

137. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-83

ἀντικατθανεῖν δίκῃ Libri
ἀντικατθανεῖν δίκην
. In M. adscriptum
γρ. ἀντικατακτανεῖν
. Idem
ἀντικατακτανεῖν
supra scriptum in G. commemoratumque ex scholiis a Turnebo. Recte Scaliger
ἀντικακτανεῖν δίκῃ
.
137

138. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-84

καλῆς
ἐν μέπω
vitium Ald. Deinde libri
τῆς κακῆς ἀρᾶς
. Emendaverunt Schützius et Blomfieldius.
138

139. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-85

κείνοις
κείνους
Rob.
139

140. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-86

τῶνδ'
τῶν
Rob. Turn.
τῶν
, supra adscripto
δ᾽
, M.
τῶν δ᾽
G. Ald.
140

Wecklein’s commentary on Choephoroi / Libation Bearers (1888; German; OCR draft) (Explanatory commentary, pp. 163–234; single HW42J8 OCR witness, conservatively retained. Unresolved OCR and provisional reference mappings are explicitly marked.) focus

59-73. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-29

1
Begründung ( δὲ wie 32) zu φοβεῖται δέ τις τόδ᾽ εὐτυχεῖν: Die Entscheidung der strafenden Gerechtigkeit erschaut schnell die offenbaren Verbrecher; solche aber, deren Schuld sich im Zwielicht birgt, erwartet erst mit der Zeit die Strafe; andere aber deckt wirkungslose (d. h. die Bestrafung ver- eitelnde) Nacht. Der Mord ist offenbar durch das Blutmal, das nicht zerfliefst; der mit Seelenschmerz verbundene Aufschub bewirkt bei dem Mörder nur üppige Blüte der Krankheit (vgl. zu 381 ff.); kein Versteck giebt es für ihn und wenn alle Ströme der Erde sich vereinigen, können sie das Blutmal seiner Hand nicht rein waschen." Den drei Gliedern ταχεία ἐν φάει, χρονίζοντας ἐν μεταιχμίῳ σκότου, ἄκραντος — νύξ entsprechen die drei Glieder des Gegensatzes: immer sichtbare Spur ( ἐν φάει), Aufschub ( χρονίζοντας), Versteck ( νύξ). Anderes Unrecht wird bald gleich, bald spät, manchmal auch gar nicht bestraft, den Mord erwartet unter allen Umständen die Strafe. Aschylos liebt es, durch solchen Kontrast das Verbrechen des Mordes als das schwerste hervorzuheben. Vgl. zu Ag. 990 und besonders Eum. 648 Fesseln kann man lösen: der Tote aber steht nicht wieder auf; dafür allein hat Vater Zeus keine Sühne geschaffen; alles andere nimmt er nicht so schwer." τὰ δ᾽ ἐν μεταιχμίῳ σκ. χρονίζοντας um des Versmarses willen statt der gewöhnlichen Wendung τοὺς δὲ . . χρονίζοντας. — ἐν μεταιχμίω σκότου scil. καὶ φάους, wie sich aus dem Vorhergehenden ergiebt. Vgl. Aristoph. Vö. 187 ἐν μέσω δήπουθεν ἀήρ ἐστι γῆς (scil. καὶ οὐρανοῦ). ἅπαξ ποθέν wie Αg. 1004 πεσὸν ἅπαξ, Eum. 651
ἀνδρὸς δ᾽ ἐπειδὰν αἷμ᾽ ἀνασπάσῃ κόνις ἅπαξ θανόντος
. – φόνος πέπηγεν: haec e populari quadam superstitione intellegenda sunt, ad nostram etiam aetatem propagata, qua maculam ex sanguine hominis iniuste caesi in terram effuso semper manere nec elui posse fingebant (Schütz). διαφέρει, differt, hält hin. - Das dunkle Wort παναρκέτας (vgl. zu Eum. 529 ) erklärt der Schol. τῆς εἰς πάντα τὸν χρόνον ἀρκούσης αὐτῷ. Vgl. Suid. παναρκέος· τοῦ μεγάλου καὶ δυνατοῦ und πανταρκής Pers. 857 . Mit βρύειν vgl. ἀνθεῖ 1007. Genet. wie Soph. Oed. K. 17 x ρος . . βρύων δάφνης ἐλαίας ἀμπέλου. Der Infin. steht konsekutiv. νυμφικῶν ἑδωλίων wie πωλικῶν εδωλίων Sept. 441 von den παρθε νῶνες. Als Versteck erscheint die Frauenwohnung auch Sol. eleg. 4, 30 εἰ καί τις φεύγων ἐν μυχῷ ᾖ θα λάμου, Eur. Iph. Τ. 825 λόγχην . ἐν παρθενῶσι τοῖσι σοῖς κεκρυμμέ νην. πόροι τε πάντες κτ.: vgl Soph. Oed. Τ. 1227 οἶμαι γὰρ οὔτ᾽ ἂν Ἴστρον οὔτε Φᾶσιν ἂν νίψαι καθαρμῷ τήνδε τὴν στέγην κτέ. διαίνοντες, anfeuchtend, konnte Der hier mit καθαίροντες erklärt werden, welches statt des ergänzten ῥοαῖσιν in den Handschriften steht. · ᾐόνησαν: aus einer anderen Stelle des Asch. (frg. 366 Dind.) wird γόνησας angeführt und mit ἔλουσας erklärt. Der Potentialis der Vergangenheit steht ähnlich wie der s. g. gnomische Aorist.

74. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-30

2
ἀνάγκαν ἀμφίπτολιν von der Knechtschaft, infolge deren sie von einer Stadt, ihrem Vaterlande, in eine andere Stadt abgeführt worden sind. Der Schol. verweist auf ἀμφιμάτορας κόρους Eur. Androm. 466 (Geschwister, die von zwei Müttern, aber einem Vater stammen). Vgl. Hesych. ἀμφιμήτορες· οἱ ἐκ πολλῶν (vielmehr ἐξ ἄλλων, wie Buresch verbessert) μητέρων γεγονότες ἀδελφοί. Αἰσχύλος Ηρακλείδαις. Vgl. auch τῆς ἀναγκαίας τύχης Soph. Ai. 485 .

76. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-31

3
4
ἐσᾶγον αἶσαν: vgl. Hom. Ω 719 εἰσάγαγον κλυτὰ δώματα, ζ 91 εἴ ματα . . ἐσφόρεον μέλαν ὕδωρ, Eur. Hik. 876 χρυσὸν . . οὐκ εἰσεδέξατ' οἶκον, Iph. Τ. 742 εἰσβήσω σκάφος, Hel. 1566 εἰσέθεντο σέλματα, Herc. 850 οὗ γέ μ᾽ εἰσπέμπεις δόμους.

77. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-32

5
6
Schol. ἔστι δὲ παροιμία· δοῦλε, δεσποτῶν ἄκουε καὶ δίκαια κἄδικα.

78. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-33

7
8
πρέποντα ( ἐστὶν ἐπ᾿ ἀρχᾶς βίου, es kommt mir zu bei der Abhängigkeit meines Lebens. Krüger I 68, 40, 4.

79. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-34

9
10
βία φρενῶν (mit innerem Widerstreben) wie Sept. 599 , Suppl. 806
βία καρδίας
.

80. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-35

11
ὑφ᾽ εἱμάτων, um die Thranen zu verbergen ( κρυφαίοις πέν θεσιν 82).

81. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-36

12
δεσπόταν wie Eur. frg. 831 δακρύειν τοὺς προσήκοντας φίλους. Der Dativ ματαίοισι τύχαις steht kausal (ob des frevlen Geschicks).

82. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-37

13
παχνουμένη: vgl. Hom. P 112 τοῦ δ᾽ ἐν φρεσὶν ἄλκιμον ἦτορ παχνοῦται, Hes. W. u. Τ. 360 τό γ ἐπάχνωσεν φίλον ἦτορ, Eur. Hipp. 803 λύπῃ παχνωθείσ', Ον. Her. XV 112 adstrictum gelido frigore pectus erat.

83-582. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-38

14
erstes Epeisodion, geteilt durch einen Kommos (305— 476). Anagnorismos und Vorbereitung der Rache.

83. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-39

15
δωμάτων εὐθήμονες: Schol. εὖ τιθεῖσαι τὰ κατὰ τὸν οἶκον. Über den Gen. s. Krüger II 47,26,6.

86. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-40

16
κηδείους χοάς wie 536, Spenden zur Totentrauer, nicht συγγενικάς, wie der Schol. erklärt. Vgl. κηδείου τριχός 225 (Trauerhaar).

87. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-41

17
εὔφρονα, Verständiges, gut Gedachtes.

88. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-42

18
19
Vgl. Eur. Or. 116 nai otão' ἐπ᾿ ἄκρου χώματος λέξον τάδε· Ελένη σ᾿ ἀδελφὴ ταῖσδε δωρεῖται χοαῖς. — πὰρ für παρὰ ist zur Gewinnung eines für Äschylos geeigneteren Rhythmus (von H. Wolf) nach Eum. 229 hergestellt.

92. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-43

20
τοῦτο τοὔπος, diese Bitte.

94. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-44

21
στέφη hier von den Spenden. Vgl. Soph. Εl. 53 πατρὸς τύμβον . . λοιβαῖσι πρῶτον καὶ καρατόμοις χλι δαῖς στέψαντες. Die Menschen verstehen gewöhnlich unter ἴσα Gutes, hier aber werden κακά daraus (Schol. παρ᾽ ὑπόνοιαν· ἔδει γὰρ τῶν καλῶν εἰπεῖν). Diese Pointe wird durch yè gehoben.

95. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-45

22
ἀτίμως, so dafs die Spende dem Toten nicht Ehre, sondern Unehre bringt und ihn gegen die Spenderin erbittert. ώσπερ οὖν wie 887.

97. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-46

23
καθάρμαθ'. . πάλιν (retro) δικοῦσα (hinter mich werfend) .. ὄμ μασιν: τοῦτο πρὸς τὸ παρ' Αθηναίοις ἔθος, ὅτι καθαίροντες οἰκίαν ὀστρακίνῳ θυματηρίῳ ῥίψαντες ἐν ταῖς τριόδοις ἀμεταστρεπτεὶ ἀνεχώρουν. Vgl. Theokr. 24, 93 συλλέξασα κόνιν πυρὸς ἀμφιπόλων τις ῥιψάτω εὖ μάλα πᾶσαν ὑπὲρ ποταμοῖο φέ ρουσα ῥωγάδος ἐκ πέτρας ὑπερούριον, ἂψ δὲ νέεσθαι ἄστρεπτος, Verg. Ecl. VIII 101 rivoque fluenti transque caput iace; nec respexeris, Ovid Fast. V 437 ff. Auch in Deutschland findet sich die Sitte, dafs man Unglück bedeutende Dinge hinter sich über das Haus weg wirft, ohne umzuschauen.

99. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-47

24
μεταίτιαι wie 872 ἀναίτιαι. Blomfield setzt an beiden Stellen die gebräuchliche Form. Aber vgl. 909 παραιτία, Soph. Trach. 447
τῇ μεταιτία
und zu Ag. 1527 .

100. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-48

25
νομίζομεν, vgl. βίον νομίζων 1001.

102. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-49

26
Schol. ἀντὶ τοῦ οὐδὲν πείσεσθε παρὰ τὸ μόρσιμον.

104. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-50

27
Der unnütze und in den Worten εἴ τι τῶνδ᾽ ἔχεις ὑπέρτερον (si quid novisti rectius istis Hor. epist. I 6, 67) hier unpassende Vers scheint von Schütz mit Recht als Interpolation bezeichnet worden zu sein. Vgl. auch 107.

107. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-51

28
Dicas velim pro ea quam profiteris erga patris sepulcrum reverentia (Schütz). Vgl. Soph. Oed. T. 205
ὥσπερ μ
' ἀραῖον ἔλαβες, ὧδ', ἄναξ, ἐρῶ.

108. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-52

29
30
κεδνά: vgl. Eur. Or. 1138 κέδν᾿ ἀρώμενοι τυχεῖν.

110. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-53

31
αὐτήν (dich selbst): zu Ag. 827 .

111-112. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-54

32
σοὶ τἄρα d. i. du gehöret zu denen, welche den Agisthos hassen. Der furchtsame Chor (vgl. 872) bestätigt es nicht direkt:,,das lege dir in Gedanken nach eigenem Wissen zurecht".

113. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-55

33
τῇδε στάσει: Schol. τῇ συ στάσει ἡμῶν. Vgl. Ag. 1105 , Cho. 456 , Eum. 311 .

114. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-56

34
ὅμως gestellt wie Pers. 298
λέξον καταστάς
, κεἰ στένεις κακοῖς ὅμως. Krüger II 56, 13, 2.

115. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-57

35
εὖ τοῦτο, scil. ἔλεξας.

116. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-58

36
τοῖς αἰτίοις wird mit αὐτοῖς 118 wieder aufgenommen.

118. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-59

37
ἐλθεῖν: aus dem vorhergehenden τί φῶ; ergänzt sich εἰπέ (bete, wünsche).

119. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-60

38
39
δικαστὴν ἢ δικηφόρον: κριτὴν ἢ τιμωρόν Schol. Es bedarf des Richters nicht, weil die Schuld offenkundig ist.

120. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-61

40
Schlichtweg etwa so dich ausdrückend" u. s. w. Meineke vermutet ἁπλῶς πιφαύσκουσ'.

121. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-62

41
42
εὐσεβῆ θεῶν πάρα, so dafs kein νεμεσᾶν von Seite der Götter eintritt.

122. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-63

43
πῶς δ᾽ οὐκ εὐσεβές ἐστι παρὰ θεῶν, τὸν ἐχθρὸν ἀνταμεί βεσθαι κακοῖς. Vgl. Archiloch. frg. 65 ἓν δ᾽ ἐπίσταμαι μέγα τὸν κακῶς τι δρῶντα δεινοῖς ἀνταμείβεσθαι κακοῖς uud zu Eur. Med. 809.

124. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-64

44
ἄρηξον, welches in der Handschrift fehlt, ist von Klausen er- gänzt. κηρύξας ἐμοί, indem du für mich laut ihnen zurufst, dafs .. sollen. Vgl. Soph. Εl. 1066 ὦ χθο νία βροτοῖσι Φάμα, κατά μοι βόασον οἰκτρὰν ἔπα τοῖς ἔνερθ' Ατρεί δαις κτέ.

126. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-65

45
ἐπισκόπους: zu 1.

128. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-66

46
κῦμα ( κύημα Schol.) λαμβάνει, von dem Samen befruchtet wird. Ebenso Eum. 662 .

129. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-67

47
48
χέρνιβας, λοιβάς, χοάς, λουτρά. Vgl. Soph. Εl. 84 πατρὸς χέοντες λουτρά.

131. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-68

49
50
πεισμ᾽ ἄναψον: knüpfe für unser irrendes Schifflein (132) ein Haltseil an im Hause. Vgl. Eur. Med. 770 ἐκ τοῦδ᾽ ἀναψόμεσθα πρυμνήτην κάλων, Herc. 478 ὡς ἀνημμένοι κάλως πρυμνησίοισι βίον ἔχοιτ᾽ εὐδαίμονα, Anthol. XII 159 ἐν σοὶ τἀμά, Μυΐσκε, πρυμνήσι” ἀνῆπται, Julian Caes. p. 54 πείσμα καὶ ὅρμον ζῶντι σαυτῷ παρασκευάζων, Heliod. Aeth. VÍI p. 351 πᾶν πείσμα διέρρηκται, πᾶσα ἐλπίδος ἄγκυρα παντοίως ἀνέσπασται.

132. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-69

51
πεπραμένοι, übers Meer verkauft. Vgl. 253. Da Elektra wie eine Sklavin gehalten ist (135), fühlt sie ihr Los dem des Orestes gleich.

135. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-70

52
ἀντίδουλος wie ἀντίπαις Eum. 38 .

136. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-71

53
φεύγων ἐστίν, das s. g. σχῆμα Χαλκιδικόν, vgl. 238, Eum. 549
προτίων καὶ αἰδόμενος ἔστω
.

137. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-72

54
πόνος von dem durch Arbeit Erworbenen, wie Pers. 753
πολὺς πλούτου πόνος
, Eur. Ion 1088 ἄλλων πόνον εἰσπεσών. · χλίουσι, sie lassen sich's wohl sein, sie schwelgen. μέγα wie τιμᾶν μέγα 254, Εum. 994, σεβίζειν μέγα Eum. 12 .

138. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-73

55
σὺν τύχῃ τινί (mit solchem Glücke wie ich es im Sinne habe), vgl. Sept. 459
σὺν τύχῃ δέ τῳ
, Soph. Αi. 853 σὺν τάχει τινί, Oed. T. 80
ἐν τύχῃ γέ τῳ
.

140. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-74

56
Der Akk. σωφρονεστέραν .. εὐσεβεστέραν schliefst sich an den Infin. an. Doch vgl. Anhang. Ansprechend vermutet F. W. Schmidt σωφρονεστέραν τρόπους, da πολύ matt und unpassend ist.