Aeschylus Libation Bearers 32

Edmund Doidge Anderson Morshead (Translator)

Oracular thro' visions, ghastly clear,
Bearing a blast of wrath from realms below,
And stiffening each rising hair with dread,
Came out of dream-land Fear,
45
And, loud and awful, bade
The shriek ring out at midnight's witching hour,
And brooded, stern with woe,
Above the inner house, the woman's bower.
And seers inspired did read the dream on oath,
50
Chanting aloud In realms below
The dead are wroth;
Against their slayers yet their ire doth glow.

Libation Bearers. Aeschylus. Edmund Doidge Anderson Morshead (Translator). . .

Current edition Experimental

English (E. D. A. Morshead, 1889, second edition) (OCR draft) (English) (Aeschylus, The Libation-Bearers — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (8)
Χοηφóρoι First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 22-83b focus
Χοηφóρoι Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926.) — 22-83b focus
Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 32 focus
τορὸς γὰρ ὀρθόθριξ φόβος,
δόμων ὀνειρόμαντις, ἐξ ὕπνου κότον
πνέων, ἀωρόνυκτον ἀμβόαμα
μυχόθεν ἔλακε περὶ φόβῳ,
35
γυναικείοισιν ἐν δώμασιν βαρὺς πίτνων.
κριταί τε τῶνδ᾽ ὀνειράτων
θεόθεν ἔλακον ὑπέγγυοι
μέμφεσθαι τοὺς γᾶς
νέρθεν περιθύμως
40
τοῖς κτανοῦσί τ᾽ ἐγκοτεῖν.
Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Gottfried Hermann, 1852.) — 32 focus
τορὸς δὲ φοῖτος ὀρθόθριξ,
δόμων ὀνειρόμαντις, ἐξ ὕπνου κότον
πνέων, ἀωρόνυκτον ἀμβόαμα
μυχόθεν ἔλακε περὶ φόβῳ,
γυναικείοισιν ἐν δώμασιν βαρὺς πίτνων.
35
κριταὶ δὲ τῶνδ᾽ ὀνειράτων
θεόθεν ἔλακον ὑπέγγυοι
μέμφεσθαι τοὺς γᾶς νέρθεν περιθύμως,
τοῖς κτανοῦσί τ᾽ ἐγκοτεῖν.
στρ. β'.
ΧΟΗΦΟΡΟΙ (OCR draft) Experimental (ΧΟΗΦΟΡΟΙ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 32 focus
Τορὸς γὰρ γὰρ φοῖβος ὀρθόθριξ δόμων
Ant. 1.
ὀνειρόμαντις, ἐξ ὕπνου κότον πνέων,
ἀωρόνυκτον ἀμβόα-
35
μα μυχόθεν ἔλακε ἔλαχε περὶ φόβῳ,
γυναικείοισιν -κίοισιν ἐν
δώμασιν βαρὺς πίτνων·
κριταί <τε> om. τῶνδ' ὀνειράτων
θεόθεν ἔλακον ἔλαχον ὑπέγγυοι
40
μέμφεσθαι τοὺς
γᾶς νέρθεν περιθύμως
τοῖς κτανοῦσί τ' ἐγκοτεῖν.
Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. N. Wecklein, 1885.) — 32 focus
τορὸς γὰρ Φοῖβος ὀρθόθριξ
δόμων ὀνειρόμαντις ἐξ ὕπνου κότον
Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Martin L. West, 1990.) — 32 focus
τορὸς γὰρ {Φοῖβος} ὀρθόθριξ δόμων
ὀνειρόμαντις, ἐξ ὕπνου κότον πνέων,
ἀωρόνυκτον ἀμβόαμα
μυχόθεν ἔλακε περὶ φόβωι,
35
Aeschyli Choephori (OCR draft) Experimental (Aeschyli Choephori. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 32 focus
τορὸς γὰρ [φοῖβος] ὀρθόθριξ δόμων
ὀνειρόμαντις ἐξ ὕπνου κότον πνέων
ἀωρόνυκτον ἀμβόα-
μα μυχόθεν ἔλακε περὶ φόβωι,
γυναικείοισιν ἐν δώμασιν βαρὺς πίτνων.
κριταί (τε) τῶνδ᾽ ὀνειράτων
θεόθεν ἔλακον ὑπέγγυοι
μέμφεσθαι τοὺς γᾶς νέρθεν περιθύ-
μως τοῖς κτανοῦσί τ’ ἐγκοτεῖν. =
40
Translations (9)
Libation Bearers Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926. (Modernized by Perseus.)) — 22-82 focus
The Libation Bearers (OCR draft) Experimental (The Libation Bearers. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 32 focus
For a thrilling, hair-stiffening panic, the dream-prophet of the house, breathing wrath in the midst of slumbers, echoed an outcry full fearfully at dead of night from the inmost apartments, falling heavy on the chambers of the women. Interpreters too of these dreams, bound to veracity, declared on the part of the gods, that those beneath the earth are complaining full angerly and are wroth against their murderers.
LES CHOÉPHORES (OCR draft) Experimental (LES CHOÉPHORES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 32 focus
se dressent les cheveux, le prophète qui, dans cette demeure, parle par la voix des songes, soufflant la vengeance du fond du sommeil, en pleine
nuit, au cœur du palais, proclamant son oracle en un cri d'épouvante, lourdement vient de s'abattre sur les chambres des femmes 1 . Et, interprétant ces songes, des hommes dont la voix a les dieux pour garants ont proclamé que, sous terre,
les morts âprement se plaignent et s'irritent contre leurs meurtriers. Et c'est dans un ardent désir de voir «
The Choephoræ (OCR draft) Experimental (The Choephoræ. Robert Potter, 1779.) — 32 focus
For in the ſtill and midnight hour,
When darkneſs aids his hideous pow'r,
Affright, that breaths his vengeance deep,
Haunts with wild dreams the troubled ſleep,
That freeze the blood, and raiſe the briſtling hair:
45
Eschilo, Le Coefore: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, Le Coefore: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 32 focus
Aeschylus, Choephori: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Choephori: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 32 focus
Verus enim metus erectos habens crines
Domorum somniorum uates ex somno iram
25
Spirans, in media nocte clamorem
Ex profundo miſſit, pre timore
Muliebribus in ædibus grauiter incidens.
Judices somniorum
Diuinitus oracula ediderunt ueri,
30
Quod accusarent qui funt terram
Infrà uehementer
Interfectores, & illis irascerentur.
Aeschylus, Die Totenspende: German translation (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Die Totenspende: German translation. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1919–1923.) — 32 focus
In tiefster Nacht
war's; zum Frau'ngemache
drang schlummerscheuchend, Schreck und Schauder
ein schriller Schrei.
weckend
35 Die Todesangst schrie in stiller Kammer.
Haarsträubend offenbart der Traum
des Hauses Not. Gottes voll enthüllen
die Seher des Traums des entsetzlichen Sinn.
Der Toten Zorn
40 tief im Grab
grollet grimm dem Mörder.
heischt sein Recht,
The Libation Bearers (OCR draft) Experimental (The Libation Bearers. Anna Swanwick, 1886.) — 32 focus
Chorus
Like to what tresses? That I fain would learn.
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 32 focus
Wahnsinn, der hell die Haare sträubt, 1
In Träumen Zukunft offenbart, im Schlafe Wuth
Aushaucht, erhob um Mitternacht im Hause
Lauten Klageruf der Angst,
45
Und kam in's Frau'ngemach grauenschwer hereingestürzt.
Des Traumes Deuter, deren Spruch
Als wahr der Götter Geist verbürgt,
Riefen: „voll Unmuth schau'n die drunten im Grabe,
Zürnend ihre Mörder an."
50
Zweite Strophe.

Commentary

Critical apparatus to The Libation Bearers (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of The Libation Bearers.) focus

42. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-30

τόδ'
τόδ'
G. Ald.
τόδε
M. Rob. Omittit Turn. ἐκβαλεῖν Deinde
ἐκβάλλειν
libri, nisi quod
ἐκβάλλεν
Turn. Correxit Stanleius.
42

43. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-31

λύτρον Libri
λυγρόν
. Emendavit Canterus.
43

44. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-32

πάνοιζυς
πανοϊζὺς
M. G. Rob.
πανοίξυς
Ald. Turn. idque e codice suo affert Robortellus. Scribendum
πάνοιζυς
. V. Lob. Paralip. p. 251.
44

48. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-33

θανάτοισιν Libri
θανάτοισι
.
48

49. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-34

ἀδάματον Libri
ἀδάμαντον
, quod olim correxi.
49

50. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-35

φρενός τε
φρενός τε
Vict.
φρένες τε
M. G.
φρένε τε
Ald.
φρέννεσθε
codex Robortelli.
φρένας τε
Rob.
φρενῶν τε
Turn. In
περαῖνον
M.
αι
et
αι
ab alia manu in litura habet.
50

51. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-36

ἀφίσταται In
ἀφίσταται
in M. alia manus
με
super adscripsit. Stanleius aliique interrogative haec dici voluerunt,
φοβεῖται δὲ τίς;
Recte scholiastes
τοῦτο δὲ θέλει εἰπεῖν, ὅτι ἡ αἰδώς, ἣν περὶ Ἀγαμέμνονος εἶχον οἱ δῆμοι, νῦν εἰς φόβον ἐτράπη, ἐκεῖνον γὰρ ᾐδοῦντο καὶ ἐφίλουν, τὸν δὲ φοβοῦνται ὡς τύραννον διατελούμενον
. Hoc enim chorus dicit, maiestas inexpugnabilis, invicta, non debellata olim in auribus animisque popularibus versata destitit: metuit autem aliquis (man ist in furcht).
51

52. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-37

ἐν βροτοῖς In
ἐν βροτοῖς
in M.
ο
ex
ω
factum. Habere autem
ἐν βροτοῖς
, non
ἐμβροτοῖς
, videtur M.
ἐν βροτοῖσι
Rob. Deinde
θεός τε καὶ θεοῦ
, omisso
καί
, vitium Ald. unde
θεός τε θεοῦ
Turn.
52

53. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-38

ῥοπὴ
ῥοπὴ
M. Rob. Turn.
ῥοπῇ
G. Ald. δίκας Deinde
δίκαν
M. G. Ald. Rob.
δίκας
recte Turn. Scholiastes
ἡ δὲ τῆς δίκης ῥοπὴ τοὺς μὲν ἐπισκοπεῖ ταχέως καὶ ἀμύνεται, ἄλλοις δὲ ἐν ἀμφιβόλῳ ἐᾷ τὴν τιμωρίαν, οὐκ ἀθρόως αὐτοὺς ἀμυνομένη, ὥςτε τοὺς ἠδικημένους ὑπ' αὐτῶν λυπεῖσθαι, ἄλλους δὲ σκότος καλύπτει, ὡς μηδ' ὁρᾶσθαι ὑπ᾽ αὐτῆς. ὁμοίως ὁ φόνος πέπηγε καὶ οὐ διαρρεῖ, ἀλλ᾽ ἐπέξεισιν ἑαυτόν.
53

54. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-39

τοὺς μὲν
τοῖς μὲν
M. G. Ald. Rob.
τοὺς μὲν
recte Turn. cum scholiasta.
54

56. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-40

μένει χρονίζοντ' ἀτυχής
μένει. χρονίζοντ᾽ ἄχη βρύει
M. sed
η
in
ἄχη
ab alia manu in litura scriptum est; fuisse antea
ε
videtur:
χ
autem ita scriptum, ut
εὐ
videri possit negligentius inspicienti. Hinc
μένει χρονίζοντ᾽ εὐχὴ βρύει
G. Ald. et codex Robortelli et
μένει χρονίζον τεύχη βρύει
Ald. et
μένει, χρονίζον τ' εὐχῇ βρύει
Turn.
μένει, κρονίζοντ'
(voluit
χρονίζοντ'
, ut in adnotatione scripsit)
ἄχη βρύει
cum Sophiano Robortellus. Multa hic temere tentata sunt. Possis suspicari Aeschylum scripsisse
μένει χρονίζοντα βρύειν
, ut haec sit sententia, sed conversio iustitiae subita respicit hos in luce; alia in confiniis tenebrarum exspectat morata efflorescere; alios cassa tenet nox. Sed veri similius est
βρύει
, quod scholiastes
ἀνθεῖ
interpretatur, ex versu 61. ubi
βρύειν
legitur, per errorem huc translatum esse, ut versus 57. post illum versum 61. perperam repetitus est. Aeschylum igitur scripsisse puto
ῥοπὴ δ᾽ ἐπισκοπεῖ δίκας ταχεῖα τοὺς μὲν ἐν φάει, τὰ δ᾽ ἐν μεταιχμίῳ σκότου μένει χρονίζοντ᾽ ἀτυχῆς τοὺς δ᾽ ἄκραντος ἔχει νύξ.
Sed conversio iustitiae subita respicit hos in luce (i. e. sed iustitia subito se convertit in hos qui in luce versantur: Clytaemnestram et Aegisthum intelligit); alii inter lucem et tenebras infelices morantur (infelix exsilio Orestes); alios (Agamemnonem) cassa nox tenet.
56

58. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-41

αἵματ'
δι' αἵματ'
M. G. Ald. et codex Robortelli.
δι' αἷμά τ'
ex coniectura Rob. Turn. et ita edd. ante Porsonum, qui pluralem restituit. ἐκποθένθ' Deinde
ἐκποθένθ'
e Schützii emendatione Porsonus.
ἐκποθὲν
M.
ἐκποθὲν
ceteri.
58

59. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-42

τίτας
τὶ τὰς
vitium Ald. πέπηγεν οὐ Deinde
πέπηγεν οὐ
M. Rob. Turn.
πεπηγμένου
G. Ald. διαρρύδαν Deinde libri
διαρρυδῶν
. Blomfieldius
διαρρυδάν
. Scribendum erat
διαρρύδαν
. Scholiastam, cuius haec est interpretatio,
ἀντὶ τοῦ οὐ διαρρέων
, adverbium legisse animadvertit Lobeckius Paral. p. 156.
59

60-61. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-43

διαλγὴς δ' ἄτα διαφέρει τὸν αἴτιον παναρκέτας νόσου βρύειν Libri
διαλγὴς ἄτη
, nisi quod Robortellus
αἴτη
ex suo codice affert. Recte Schützius in secunda editione
διαλγὴs δ᾽ ἄτα
. In G. ante
διαφέρει
hoc signum est,
[
, minio scriptum, quo librarius indicare voluit
ἄτη
et
διαφέρει
, inter quae verba paene nullum in codice spatium est, maiore spatio disiungenda fuisse, quo spatio versuum fines notantur. Mox iterum tale spatium est inter
αἴτιον
et
παναρκέτας
. Asulanus igitur signo isto et spatio, quod post
αἴτιον
est, librarium verba ista
διαφέρει τὸν αἴτιον
expungenda indicasse ratus omisit ea in editione Ald. posuitque pro iis, quod in codice ut interpretatio supra scriptum est,
διασπαράσσει
. Itaque Turnebus quoque haec ita exhibuit,
διαλγὴς ἄτη διασπαράσσει, παναρκέτας νόσου βρύειν
, correcto vitio Aldinae, quae
παναλκέτας
habet. Scholiastes autem, qui
διασπαράσσει
ad
διαφέρει
adscripsit, quae interpretatio etiam in M. addita est, male haec interpretatus est. Hoc dicit poeta, graviter dolitura noxa differt auctorem (i. e. differt auctori poenam), ut satietate malorum abundet. Post hunc versum in libris repetitus legitur versus 57.
τοὺς δ᾽ ἄκραντος ἔχει νύξ
. Adscriptum est in M. G.
τοῦτο ὥςπερ ἐπαδόμενόν ἐστιν
.

62. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-44

θιγόντι Libri
οἴγοντι
. Stephani Scaligerique emendatio,
θιγόντι
, vel metri caussa recipi debebat. Recepit eam Blomfieldius: sed male idem ex Bothii sententia
οὔτι
, quod libri habent, in
οὔτε
mutavit. Neque enim
θιγόντι
ad ea pertinere potest, quae sequuntur,
πόροι τε πάντες etc
.
62

64. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-45

διαίνοντες Libri
βαίνοντες
. Scribendum
διαίνοντες
, quod etiam Lachmannus vidit. χερομυσῆ Deinde
τὸν χαιρομυσῆ
M. G. Rob.
τὸν χαιρομισῆ
Ald.
τὸν χειρομισῆ
Turn.
τὸν χειρομυσῆ
Pauwius aliique.
τὸν χερομυσῆ
scribendum esse vidit Porsonus.
64

65. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-46

φόνον καθαρσίοις ἴοιεν ἂν μάτην. Libri
φόνον καθαίροντες ἰοῦσαν ἄτην
. Scholiastes
ἀντὶ τῆς ἐπιούσης αὐτῷ ἄτης. Ἀττικῶν δὲ τὸ πρὸς αἰτιατικὴν συντάσσειν, καθαίρω σε τὸν φόνον· τὸ δὲ κοινόν, καθαίρω σε τοῦ φόνου
. Scaligero
ἐλοῦσαν μάτην
scribendum videbatur, quod ferri non magis potest quam quod Godefrido Müllero in mentem venit,
ἔθυσαν μάτην
. Aoristus enim id quod factum est indicat tamquam exemplum eius quod fieri soleat: quod autem non est factum, non potest pro exemplo esse. Heathius
ῥέουσι μάτην
scribendum coniecit; alii alia, quae tacere praestat. Corruptum esse apparet non finem tantum versus, sed etiam
καθαίροντες
. Nam nec spondeus ferri potest, quum puri ubique iambi sint, et, si recte in praecedente versu
διαίνοντες
scripsimus, de quo non videtur dubitandum esse, ipsum
καθαίροντες
propter formam et significationem displiceat necesse est. Videtur autem
καθαίροντες
ex interpretatione natum esse. Aeschylum scripsisse puto
φόνον καθαρσίοις ἴοιεν ἂν μάτην.
65

66. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-47

ἀμφίπτολιν
ἀμφίπτολιν
M. G.
ἀμφὶ πτόλιν
Ald. Rob. Turn.
Ἀνάγκαν ἀμφίπτολιν
Blomfieldius,
τὸν ἀμφιτειχῆ λεών
, quod est in Sept. c. Theb. v. 273. comparans, perperam interpretatur necessitatem urbi circumdatam, quum ab hostibus obsidione capta esset. Neque satis recte scholiastes
τὴν ἐκ διαφόρων πόλεων ἀνάγκην, ὅ ἐστι πόλεμον. ὡς “ἀμφιμάτορας κόρους” φησὶν ὁ Εὐριπίδης
(Androm. v. 467.).
ἐκ διαφόρων γὰρ πόλεων ἦσαν οἱ Ἕλληνες
. Immo intelligitur duplicis sedis necessitas, quam dii imposuerunt his mulieribus, ut ex patria abductae in aliena urbe servitutem paterentur. Haec autem verba,
ἀνάγκαν — αἶσαν
, parenthesin esse et Stanleius intellexit et scholiastes.
66

68. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-48

πατρῴων τάνδ' ἐςᾶγον αἶσαν
πατρῴων δούλιον ἐς ἄγον αἶσαν
M. G. Ald. In M. in
ἄγον
inter
γ
et
ο
aliquid erasum.
δούλιον ἐς ἄγον αἶσαν
ex codice suo Robortellus affert.
ἐςᾶγον
emendate Rob. Turn. Vitium in hoc versu arguit metri insolentia. Blomfieldius
δουλίαν
scripsit. Portus
δούλειον
voluerat. Immo
δούλιον
ortum esse puto ex adscripta interpretatione
δουλείαν
. Aeschylus enim scripsisse videtur
πατρῴων τάνδ᾽ ἐςᾶγον αἶσαν.
68

69-70. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-49

δίκαια καὶ μὴ 'μαῖς πρέπον τύχαις βίου βίᾳ φερομένων αἰνέσαι
δίκαια καὶ μὴ δίκαια πρέποντ᾽ ἀρχὰς βίου
M. G. Ald.
ἀρκᾶς βίου
ex codice affert Robortellus: ipse ex Sophiani coniectura
ἀρχαῖς βίου
dedit.
ἀρχαὶ βίου
Turn. Deinde
βίαι
vel
βίᾳ
M. G. Ald. Rob. Turn.
βίᾳ
ex codice affert Rob. Hic quoque metrum vitia ostendit. Atque alterum quidem
δίκαια
ab interprete adscriptum esse videtur. Quam suspicionem confirmat fortasse scholiastes, cuius haec est adnotatio,
εἴτε δικαίως εἴτε μή. ἐστὶ δὲ παροιμία· “δοῦλε, δεσποτῶν ἄκουε καὶ δίκαια κἄδικα.”
Deinde
πρέποντ᾽ ἀρχὰς βίου
vix possunt intelligi. Scholiastae legisse videntur
ἀπ' ἀρχᾶς
. Eorum enim hae sunt adnotationes, una ad v. 66.
τὸ ἑξῆς, ἐμοὶ δὲ πρέποντα καὶ ὀφειλόμενά ἐστιν ἀπαρχὰς
(sic etiam M.)
βίου τὰ τῶν βίᾳ με φερομένων αἰνέσαι πικρὸν φρενῶν στύγος κρατούσῃ. ἀνάγκην γάρ μοι οἱ θεοὶ προςήνεγκαν
: altera ad v. 69.
πρέποντά μοι ἐστι καὶ ὀφειλόμενα, ἐξότε τοῦτον ἐπανῄρημαι τὸν βίον, τὰ τῶν πρὸς βίαν κεκτημένων ἐπαινέσαι, καλυπτούσῃ τὴν κατ' αὐτῶν ἀποστύγησιν καὶ μηδὲ παρρησίᾳ τὸν δεσπότην κλαιούσῃ
, cui adnotationi quod in ed. Rob. praefixum est lemma,
πρέποντ᾽ ἀρχαίου βίου
, non legitur in codicibus M. G. Apparet iam scholiastas depravatam scripturam invenisse. Certa emendatione vereor ne non possint hi versus restitui: sed veri simile puto Aeschylum scripsisse
ἐμοὶ δ᾽, (ἀνάγκαν — αἶσαν) δίκαια καὶ μὴ 'μαῖς πρέπον τύχαις βίου βίᾳ φερομένων αἰνέσαι
. Nam
πρέπον τύχαις
scribendum esse probabilis est Schützii coniectura.
βίᾳ φερόμενοι
quum dicuntur domini, non severi in chorum significantur, sed violenti in Agamemnonem eiusque liberos.

70. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-50

πικρὸν
πικρὸν
Vict. et ita scholiastes.
πικρῶν
M. G. Ald. Rob. Turn.
70

71. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-51

κρατούσῃ
κρατούσῃ
Ald. δακρύων ὑφειμάτων Deinde
δακρύω δ᾽ ὑφ᾽ εἱμάτων
M. Rob. Turn.
δακρύω δ᾽ ὑφειμάτων
G. Ald. Corrupta haec esse vidit Porsonus ad Eur. Med. v. 1218. Non potest enim dubitari quin trimeter iambicus restituendus sit. Scribendum
δακρύων ὑφειμάτων
, qui genitivi pertinent ad
πένθεσιν
.
71

72. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-52

ματαίοισι
ματαίαισι
ante correctionem G. δεσποτᾶν Deinde libri
δεσπόταν
. Correxit Stanleius.
72

73. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-53

παχνουμένῃ
πένθεσιν παχνουμένην
M. Rob.
πένθεσι παχνουμένην
G. Ald.
πένθεσι παχνουμένη
Turn. Scribendum erat
πένθεσιν παχνουμένῃ
. Itaque hanc epodum ita conformavi,
ἐμοὶ δ᾽ ἀνάγκαν γὰρ ἀμφίπτολιν θεοὶ προςήνεγκαν· ἐκ γὰρ οἴκων πατρῴων τάνδ᾽ ἐςᾶγον αἶσαν) δίκαια καὶ μὴ 'μαῖς πρέπον τύχαις βίου βίᾳ φερομένων αἰνέσαι, πικρὸν φρενῶν στύγος κρατούσῃ, δακρύων ὑφειμάτων, ματαίοισι δεσποτᾶν τύχαις, κρυφαίοις πένθεσιν παχνουμένη.
Me vero (duplicis enim sedis necessitatem addidere dii: nam ex patriis aedibus in hanc duxerunt sortem) iusta et iniusta eorum, qui violenti feruntur, pro mea conditione decet approbare, acerbo compresso animi odio, lacrimarumque veste celatarum propter temeraria dominorum fata occultis doloribus horrescentem.
73

75. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-54

πάρεστε
πάρετε
Ald. προςτροπῆς
προτροπῆς
G. Ald.
75

76. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-55

γένεσθε
γένεσθαι
, sed
ε
ad
αι
supra adscripto, M.
76

77. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-56

τύμβῳ χέουσα
τύφῳ δὲ χέουσα
M. G.
τύφῳ δὲ χέουσα
codex Robortelli. In M. adscriptum
οἶμαι τύμβῳ
. In G.
τύφῳ
vocabuli ultima syllaba punctis notata et
μβῳ
supra scriptum.
τύμβῳ δὲ χέουσα
Ald. Rob.
τύμβῳ χέουσα
emendate Turn.
77

78. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-57

εὔφρον' In
εὔφρον'
in M.
ο
ex
ω
factum est. κατεύξωμαι Deinde
κατεύξομαι
M. G. Ald. Rob. Emendavit Turnebus.
78

81. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-58

τῶνδ'
τῶνδ'
Vict. et, ut videtur, M.
τῶν δ'
G. Ald. Rob. Turn.
81

82. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-59

τόνδε In
τόνδε
in M.
ο
ex
ω
factum.
82

83-85. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-60

ὡς νόμος βροτοῖς, ἔσθλ᾽ ἀντιδοῦναι τοῖσι πέμπουσιν τάδε στέφη, δόσιν γε τῶν κακῶν ἐπαξίαν; Libri
ὡς νόμος βροτοῖς ἔστ᾽ ἀντιδοῦναι τοῖσι πέμπουσι τάδε στέφη δόσιν τε τῶν κακῶν ἐπαξίαν
. In his
πέμπουσιν
emendate scripsit Victorius. Elmsleio in addendis ad Eur. Heracl. v. 387. scribendum videbatur
ὡς νόμος βροτοῖς, ἔσθλ᾽ ἀντιδοῦναι τοῖσι πέμπουσιν τάδε στέφη, δόσιν τε τῶν καλῶν ἐπαξίαν;
Et
ἔσθλ᾽ ἀντιδοῦναι
verum videtur: sed deinde scribendum est
δόσιν γε τῶν κακῶν ἐπαξίαν
. Vidit hoc etiam Stanleius in curis secundis,
δόσιν γε
scribendum esse. Ad
τῶν κακῶν
scholiastes haec adnotavit παρ' ὑπόνοιαν.
ἔδει γὰρ τῶν καλῶν εἰπεῖν
.

Wecklein’s commentary on Choephoroi / Libation Bearers (1888; German; OCR draft) (Explanatory commentary, pp. 163–234; single HW42J8 OCR witness, conservatively retained. Unresolved OCR and provisional reference mappings are explicitly marked.) focus

42. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-24

1
Dafür eine Gunsterweisung, die nicht als Gunst aufgenommen wird, zur Abwendung des Schlimmen suchend u. s. w. τοιάνδε ist dem Sinne nach von τοιῶνδε, wie Schütz schreiben wollte, nicht verschieden. χάρις ἀχάριτος wie ἄχαρις χάρις Ag. 1545 , Prom. 561 . Vgl. zu Ag. 1137 . Die Erklärung giebt Soph. Εl. 442 σκέψαι γὰρ εἴ σοι προσφι λῶς αὐτῇ δοκεῖ γέρα τάδ᾽ οὖν τάφοισι δέξασθαι νέκυς, ὑφ᾽ ἧς θανών ἄτιμος ὥστε δυσμενὴς ἐμασχαλίσθη κτέ. γαῖα μαία ( ὦ γῆ μήτηρ Schol., vgl. ὦ γαῖα μήτερ Eur. Hipp. 601) ruft der Chor aus, weil er die Absicht der Klyt. als frivol erkennt.

45-46. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-25

2
Der Zwischensatz bezieht sich auf die Bezeichnung δύσθεος.

47. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-26

3
4
τί γὰρ κτἑ. giebt die Begründung von ἀχάριτον, worin das Vergebliche des Versuchs die Unterirdischen zu versöhnen ausgesprochen ist.

50-51. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-27

5
βροτοστυγεῖς, den Menschen grauenvoll, dagegen Prom. 825
Γοργόνες βροτοστυγείς
, den Menschen feindlich. Wie φάος, lux, Heil und Segen, so bedeutet δνόφοι Unsegen, welcher auf dem Hause ruht, weil die Besitzer sich ihrer Schuld bewufst sind und im Gefühle allgemeiner Mifsachtung keine frohe Stunde haben. Vgl. Εum. 380.

53-54. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-28

6
Für δυόφοι βροτοστυγεῖς folgt die Erklärung: „Die früher unbezwingliche, unüberwindliche, unnahbare Ehrfurcht vor dem königlichen Hause, welche Ohr und Herz des Volkes durchdrang, weicht jetzt. Und mancher scheut sich nunmehr solches Glück königlicher Stellung zu geniefsen, während sonst königliche Macht den Menschen als Gott und als mehr denn Gott erscheint." δι᾽ ὤτων φρενός τε, weil sich die Ehrfurcht in Reden und in der Gesinnung zeigt. περαίνειν steht im Sinne von περᾶν, vgl. Pind. Pyth. Χ 28 περαίνει πρὸς ἔσχατον πλόον.

59-73. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-29

7
Begründung ( δὲ wie 32) zu φοβεῖται δέ τις τόδ᾽ εὐτυχεῖν: Die Entscheidung der strafenden Gerechtigkeit erschaut schnell die offenbaren Verbrecher; solche aber, deren Schuld sich im Zwielicht birgt, erwartet erst mit der Zeit die Strafe; andere aber deckt wirkungslose (d. h. die Bestrafung ver- eitelnde) Nacht. Der Mord ist offenbar durch das Blutmal, das nicht zerfliefst; der mit Seelenschmerz verbundene Aufschub bewirkt bei dem Mörder nur üppige Blüte der Krankheit (vgl. zu 381 ff.); kein Versteck giebt es für ihn und wenn alle Ströme der Erde sich vereinigen, können sie das Blutmal seiner Hand nicht rein waschen." Den drei Gliedern ταχεία ἐν φάει, χρονίζοντας ἐν μεταιχμίῳ σκότου, ἄκραντος — νύξ entsprechen die drei Glieder des Gegensatzes: immer sichtbare Spur ( ἐν φάει), Aufschub ( χρονίζοντας), Versteck ( νύξ). Anderes Unrecht wird bald gleich, bald spät, manchmal auch gar nicht bestraft, den Mord erwartet unter allen Umständen die Strafe. Aschylos liebt es, durch solchen Kontrast das Verbrechen des Mordes als das schwerste hervorzuheben. Vgl. zu Ag. 990 und besonders Eum. 648 Fesseln kann man lösen: der Tote aber steht nicht wieder auf; dafür allein hat Vater Zeus keine Sühne geschaffen; alles andere nimmt er nicht so schwer." τὰ δ᾽ ἐν μεταιχμίῳ σκ. χρονίζοντας um des Versmarses willen statt der gewöhnlichen Wendung τοὺς δὲ . . χρονίζοντας. — ἐν μεταιχμίω σκότου scil. καὶ φάους, wie sich aus dem Vorhergehenden ergiebt. Vgl. Aristoph. Vö. 187 ἐν μέσω δήπουθεν ἀήρ ἐστι γῆς (scil. καὶ οὐρανοῦ). ἅπαξ ποθέν wie Αg. 1004 πεσὸν ἅπαξ, Eum. 651
ἀνδρὸς δ᾽ ἐπειδὰν αἷμ᾽ ἀνασπάσῃ κόνις ἅπαξ θανόντος
. – φόνος πέπηγεν: haec e populari quadam superstitione intellegenda sunt, ad nostram etiam aetatem propagata, qua maculam ex sanguine hominis iniuste caesi in terram effuso semper manere nec elui posse fingebant (Schütz). διαφέρει, differt, hält hin. - Das dunkle Wort παναρκέτας (vgl. zu Eum. 529 ) erklärt der Schol. τῆς εἰς πάντα τὸν χρόνον ἀρκούσης αὐτῷ. Vgl. Suid. παναρκέος· τοῦ μεγάλου καὶ δυνατοῦ und πανταρκής Pers. 857 . Mit βρύειν vgl. ἀνθεῖ 1007. Genet. wie Soph. Oed. K. 17 x ρος . . βρύων δάφνης ἐλαίας ἀμπέλου. Der Infin. steht konsekutiv. νυμφικῶν ἑδωλίων wie πωλικῶν εδωλίων Sept. 441 von den παρθε νῶνες. Als Versteck erscheint die Frauenwohnung auch Sol. eleg. 4, 30 εἰ καί τις φεύγων ἐν μυχῷ ᾖ θα λάμου, Eur. Iph. Τ. 825 λόγχην . ἐν παρθενῶσι τοῖσι σοῖς κεκρυμμέ νην. πόροι τε πάντες κτ.: vgl Soph. Oed. Τ. 1227 οἶμαι γὰρ οὔτ᾽ ἂν Ἴστρον οὔτε Φᾶσιν ἂν νίψαι καθαρμῷ τήνδε τὴν στέγην κτέ. διαίνοντες, anfeuchtend, konnte Der hier mit καθαίροντες erklärt werden, welches statt des ergänzten ῥοαῖσιν in den Handschriften steht. · ᾐόνησαν: aus einer anderen Stelle des Asch. (frg. 366 Dind.) wird γόνησας angeführt und mit ἔλουσας erklärt. Der Potentialis der Vergangenheit steht ähnlich wie der s. g. gnomische Aorist.

74. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-30

8
ἀνάγκαν ἀμφίπτολιν von der Knechtschaft, infolge deren sie von einer Stadt, ihrem Vaterlande, in eine andere Stadt abgeführt worden sind. Der Schol. verweist auf ἀμφιμάτορας κόρους Eur. Androm. 466 (Geschwister, die von zwei Müttern, aber einem Vater stammen). Vgl. Hesych. ἀμφιμήτορες· οἱ ἐκ πολλῶν (vielmehr ἐξ ἄλλων, wie Buresch verbessert) μητέρων γεγονότες ἀδελφοί. Αἰσχύλος Ηρακλείδαις. Vgl. auch τῆς ἀναγκαίας τύχης Soph. Ai. 485 .

76. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-31

9
10
ἐσᾶγον αἶσαν: vgl. Hom. Ω 719 εἰσάγαγον κλυτὰ δώματα, ζ 91 εἴ ματα . . ἐσφόρεον μέλαν ὕδωρ, Eur. Hik. 876 χρυσὸν . . οὐκ εἰσεδέξατ' οἶκον, Iph. Τ. 742 εἰσβήσω σκάφος, Hel. 1566 εἰσέθεντο σέλματα, Herc. 850 οὗ γέ μ᾽ εἰσπέμπεις δόμους.

77. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-32

11
12
Schol. ἔστι δὲ παροιμία· δοῦλε, δεσποτῶν ἄκουε καὶ δίκαια κἄδικα.

78. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-33

13
14
πρέποντα ( ἐστὶν ἐπ᾿ ἀρχᾶς βίου, es kommt mir zu bei der Abhängigkeit meines Lebens. Krüger I 68, 40, 4.

79. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-34

15
16
βία φρενῶν (mit innerem Widerstreben) wie Sept. 599 , Suppl. 806
βία καρδίας
.

80. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-35

17
ὑφ᾽ εἱμάτων, um die Thranen zu verbergen ( κρυφαίοις πέν θεσιν 82).

81. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-36

18
δεσπόταν wie Eur. frg. 831 δακρύειν τοὺς προσήκοντας φίλους. Der Dativ ματαίοισι τύχαις steht kausal (ob des frevlen Geschicks).

82. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-37

19
παχνουμένη: vgl. Hom. P 112 τοῦ δ᾽ ἐν φρεσὶν ἄλκιμον ἦτορ παχνοῦται, Hes. W. u. Τ. 360 τό γ ἐπάχνωσεν φίλον ἦτορ, Eur. Hipp. 803 λύπῃ παχνωθείσ', Ον. Her. XV 112 adstrictum gelido frigore pectus erat.

83-582. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-38

20
erstes Epeisodion, geteilt durch einen Kommos (305— 476). Anagnorismos und Vorbereitung der Rache.

83. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-39

21
δωμάτων εὐθήμονες: Schol. εὖ τιθεῖσαι τὰ κατὰ τὸν οἶκον. Über den Gen. s. Krüger II 47,26,6.