Libation Bearers. Aeschylus. ed. Gottfried Hermann. Lipsiae. 1852.
Search the Perseus Catalog for:
Search the Perseus Catalog for:
Current edition Experimental
Critical apparatus to The Libation Bearers (OCR draft) (Latin) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of The Libation Bearers.)
Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.
Editions (8)
Χοηφóρoι First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 315-478 focus
Ὀρέστης
1
ὦ πάτερ αἰνόπατες,
2
τί σοι
315
φάμενος ἢ τί ῥέξας
τύχοιμ᾽ ἂν ἕκαθεν
3
οὐρίσας,
ἔνθα σ᾽ ἔχουσιν εὐναί;
σκότῳ φάος ἀντίμοι-
ρον;
4
χάριτες δ᾽ ὁμοίως
320
κέκληνται γόος εὐκλεὴς
προσθοδόμοις Ἀτρείδαις.
323
Χορός
5
τέκνον, φρόνημα τοῦ
θανόντος οὐ δαμάζει
πυρὸς [ἡ
6
] μαλερὰ γνάθος,
325
φαίνει δ᾽ ὕστερον ὀργάς:
ὀτοτύζεται δ᾽ ὁ θνῄσκων,
ἀναφαίνεται δ᾽ ὁ βλάπτων.
πατέρων τε καὶ τεκόντων
γόος ἔνδικος ματεύει
330
τἄποιν᾽
7
ἀμφιλαφὴς ταραχθείς.
332
Ἠλέκτρα
κλῦθὶ νυν, ὦ πάτερ, ἐν μέρει
πολυδάκρυτα πένθη.
θρῆνος ἀναστενάζει.
335
τάφος δ᾽ ἱκέτας δέδεκται
φυγάδας θ᾽ ὁμοίως.
τί τῶνδ᾽ εὖ, τί δ᾽ ἄτερ κακῶν;
οὐκ ἀτρίακτος ἄτα;
340
Χορός
ἀλλ᾽ ἔτ᾽ ἂν ἐκ τῶνδε θεὸς χρῄζων
340
θείη
10
κελάδους εὐφθογγοτέρους:
ἀντὶ δὲ θρήνων ἐπιτυμβιδίων
παιὰν
11
μελάθροις ἐν βασιλείοις
νεοκρᾶτα φίλον κομίσειεν.
12
345
Ὀρέστης
εἰ γὰρ ὑπ᾽ Ἰλίῳ
345
πρός τινος Λυκίων, πάτερ,
δορίτμητος κατηναρίσθης,
13
λιπὼν ἂν εὔκλειαν ἐν δόμοισι
τέκνων τ᾽ ἐν
14
κελεύθοις
ἐπιστρεπτὸν αἰῶ
15
350
κτίσας πολύχωστον ἂν εἶχες
τάφον διαποντίου γᾶς
16
δώμασιν εὐφόρητον.
354
Χορός
φίλος φίλοισι τοῖς
ἐκεῖ καλῶς θανοῦσιν
355
κατὰ χθονὸς ἐμπρέπων
σεμνότιμος ἀνάκτωρ,
πρόπολός τε τῶν μεγίστων
χθονίων ἐκεῖ τυράννων:
μόριμον λάχος πιπλάντων
19
363
Ἠλέκτρα
μηδ᾽ ὑπὸ Τρωίας
τείχεσι φθίμενος, πάτερ,
μετ᾽ ἄλλῳ
22
δουρικμῆτι λαῷ
365
παρὰ Σκαμάνδρου πόρον τεθάφθαι.
23
πάρος δ᾽ οἱ κτανόντες
νιν οὕτως δαμῆναι
<φίλοις
24
>, θανατηφόρον αἶσαν
πρόσω
25
τινὰ πυνθάνεσθαι
370
τῶνδε πόνων ἄπειρον.
372
Χορός
26
ταῦτα μέν, ὦ παῖ, κρείσσονα χρυσοῦ,
μεγάλης δὲ τύχης καὶ ὑπερβορέου
μείζονα φωνεῖς: δύνασαι
27
γάρ.
ἀλλὰ διπλῆς γὰρ τῆσδε μαράγνης
28
375
δοῦπος ἱκνεῖται: τῶν μὲν ἀρωγοὶ
κατὰ γῆς ἤδη, τῶν δὲ κρατούντων
χέρες οὐχ ὅσιαι στυγερῶν τούτων,
†πᾶσι δὲ μᾶλλον γεγένηται.
29
380
Ὀρέστης
τοῦτο διαμπερὲς οὖς
30
380
Ζεῦ Ζεῦ, κάτωθεν ἀμπέμπων
ὑστερόποινον ἄταν
βροτῶν τλάμονι καὶ πανούργῳ
χειρί, τοκεῦσι δ᾽ ὅμως τελεῖται.
385
386
Χορός
ἐφυμνῆσαι γένοιτό μοι πυκά-
εντ᾽
33
ὀλολυγμὸν ἀνδρὸς
θεινομένου, γυναικός τ᾽
ὀλλυμένας: τί γὰρ κεύθω φρενὸς οἷον
34
ἔμπας
ποτᾶται; πάροιθεν δὲ πρῴρας
390
δριμὺς ἄηται κραδίας
35
θυμὸς ἔγκοτον στύγος.
394
Ὀρέστησ???
36
καὶ πότ᾽
37
ἂν ἀμφιθαλὴς
Ζεὺς ἐπὶ χεῖρα βάλοι,
395
φεῦ φεῦ, κάρανα δαΐξας;
πιστὰ γένοιτο χώρᾳ.
δίκαν δ᾽ ἐξ ἀδίκων ἀπαιτῶ.
κλῦτε δὲ Γᾶ χθονίων τε τιμαί.
38
400
Χορός
ἀλλὰ νόμος
39
μὲν φονίας σταγόνας
400
χυμένας ἐς πέδον ἄλλο προσαιτεῖν
αἷμα. βοᾷ γὰρ λοιγὸς Ἐρινὺν
40
παρὰ τῶν πρότερον
41
φθιμένων ἄτην
ἑτέραν ἐπάγουσαν ἐπ᾽ ἄτῃ.
405
Ἠλέκτρα???
ἴδετε πολυκρατεῖς Ἀραὶ τεθυμένων,
44
ἴδεσθ᾽ Ἀτρειδᾶν τὰ λοίπ᾽ ἀμηχάνως
ἔχοντα καὶ δωμάτων
ἄτιμα. πᾷ τις τράποιτ᾽ ἄν,
45
ὦ Ζεῦ;
410
Χορός
46
πέπαλται
47
δ᾽ αὖτέ μοι φίλον κέαρ
410
τόνδε κλύουσαν οἶκτον.
καὶ τότε μὲν δύσελπις,
σπλάγχνα δέ μοι
48
κελαινοῦ-
ται πρὸς ἔπος κλυούσᾳ.
ὅταν δ᾽ αὖτ᾽ ἐπ᾽ ἀλκῆς ἐπάρῃ <μ᾽
415
ἐλπίς,> ἀπέστασεν ἄχος
προσφανεῖσά
49
μοι καλῶς.
418
Ὀρέστησ???
50
πάθομεν ἄχεα
53
πρός γε τῶν τεκομένων;
πάρεστι σαίνειν, τὰ δ᾽ οὔτι θέλγεται.
420
λύκος γὰρ ὥστ᾽ ὠμόφρων
ἄσαντος ἐκ ματρός ἐστι θυμός.
423
Χορός
ἔκοψα κομμὸν Ἄριον ἔν τε Κισσίας
54
νόμοις ἰηλεμιστρίας,
55
ἐπασσυτεροτριβῆ τὰ χερὸς ὀρέγματα
ἄνωθεν ἀνέκαθεν, κτύπῳ δ᾽ ἐπερρόθει
κροτητὸν ἀμὸν καὶ πανάθλιον κάρα.
429
Ἠλέκτρα
ἰὼ
58
δαΐα
πάντολμε μᾶτερ, δαΐαις ἐν ἐκφοραῖς
430
ἄνευ πολιτᾶν ἄνακτ᾽,
ἄνευ δὲ πενθημάτων
ἔτλας ἀνοίμωκτον ἄνδρα θάψαι.
434
Ὀρέστης
59
ταφὰς ἀτίμους
60
ἔλεξας, οἴμοι.
πατρὸς δ᾽ ἀτίμωσιν ἆρα
61
τείσει
435
ἕκατι μὲν δαιμόνων,
ἕκατι δ᾽ ἀμᾶν χερῶν.
ἔπειτ᾽ ἐγὼ νοσφίσας ὀλοίμαν.
62
439
Ἠλέκτρα
71
λέγεις πατρῷον μόρον: ἐγὼ δ᾽ ἀπεστάτουν
445
ἄτιμος, οὐδὲν ἀξία.
μυχῷ
72
δ᾽ ἄφερκτος πολυσινοῦς κυνὸς δίκαν
ἑτοιμότερα γέλωτος ἀνέφερον λίβη,
χέουσα
73
πολύδακρυν γόον κεκρυμμένα.
τοιαῦτ᾽ ἀκούων ἐν φρεσὶν γράφου, <πάτερ.
74
>
450
451
Χορός
75
δι᾽ ὤτων δὲ συν-
τέτραινε μῦθον ἡσύχῳ φρενῶν
76
βάσει.
τὰ μὲν γὰρ οὕτως ἔχει,
τὰ δ᾽ αὐτὸς ὄργα
77
μαθεῖν.
πρέπει δ᾽ ἀκάμπτῳ μένει καθήκειν.
455
456
Ὀρέστης
σὲ τοι λέγω, ξυγγενοῦ, πάτερ, φίλοις.
78
Ἠλέκτρα
ἐγὼ δ᾽ ἐπιφθέγγομαι κεκλαυμένα.
Χορός
στάσις δὲ πάγκοινος ἅδ᾽ ἐπιρροθεῖ:
ἄκουσον ἐς φάος μολών,
ξὺν δὲ γενοῦ πρὸς ἐχθρούς.
460
461
Ὀρέστης
Ἄρης Ἄρει ξυμβαλεῖ,
79
Δίκᾳ Δίκα.
Ἠλέκτρα
ἰὼ θεοί, κραίνετ᾽ ἐνδίκως <δίκας
80
>.
Χορός
τρόμος μ᾽ ὑφέρπει κλύουσαν εὐγμάτων.
τὸ μόρσιμον μένει πάλαι,
εὐχομένοις δ᾽ ἂν ἔλθοι.
465
466
Χορός
ὦ
81
πόνος ἐγγενὴς
καὶ παράμουσος Ἄτας
82
αἱματόεσσα πλαγά.
ἰὼ δύστον᾽ ἄφερτα κήδη:
ἰὼ δυσκατάπαυστον ἄλγος.
470
471
Χοηφóρoι Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926.) — 315-478 focus
Ὀρέστης
ὦ πάτερ αἰνόπατερ, τί σοι
315
φάμενος ἢ τί ῥέξας
τύχοιμʼ ἂν ἕκαθεν οὐρίσας,
ἔνθα σʼ ἔχουσιν εὐναί,
σκότῳ φάος ἀντίμοι-
ρον; χάριτες δʼ ὁμοίως
320
κέκληνται γόος εὐκλεὴς
προσθοδόμοις Ἀτρείδαις.
Χορός
τέκνον, φρόνημα τοῦ
θανόντος οὐ δαμάζει
πυρὸς
ἡ μαλερὰ γνάθος,
325
φαίνει δʼ ὕστερον ὀργάς·
ὀτοτύζεται δʼ ὁ θνῄσκων,
ἀναφαίνεται δʼ ὁ βλάπτων.
πατέρων τε καὶ τεκόντων
γόος ἔνδικος ματεύει
330
τὸ πᾶν ἀμφιλαφής ταραχθείς.
Ἠλέκτρα
κλῦθὶ νυν, ὦ πάτερ, ἐν μέρει
πολυδάκρυτα πένθη.
δίπαις τοί σʼ ἐπιτύμβιος
θρῆνος ἀναστενάζει.
335
τάφος δʼ ἱκέτας δέδεκται
φυγάδας θʼ ὁμοίως.
τί τῶνδʼ εὖ, τί δʼ ἄτερ κακῶν;
οὐκ ἀτρίακτος ἄτα;
Χορός
ἀλλʼ ἔτʼ ἂν ἐκ τῶνδε θεὸς χρῄζων
340
θείη κελάδους εὐφθογγοτέρους·
ἀντὶ δὲ θρήνων ἐπιτυμβιδίων
παιὰν μελάθροις ἐν βασιλείοις
νεοκρᾶτα φίλον κομίσειεν.
Ὀρέστης
εἰ γὰρ ὑπʼ Ἰλίῳ
345
πρός τινος Λυκίων, πάτερ,
δορίτμητος κατηναρίσθης·
λιπὼν ἂν εὔκλειαν ἐν δόμοισι
τέκνων τʼ ἐν κελεύθοις
ἐπιστρεπτὸν αἰῶ
350
κτίσας πολύχωστον ἂν εἶχες
τάφον διαποντίου γᾶς
δώμασιν εὐφόρητον,
Χορός
φίλος φίλοισι τοῖς
ἐκεῖ καλῶς θανοῦσιν
355
κατὰ χθονὸς ἐμπρέπων
σεμνότιμος ἀνάκτωρ,
πρόπολός τε τῶν μεγίστων
χθονίων ἐκεῖ τυράννων·
βασιλεὺς γὰρ ἦσθʼ, ὄφρʼ ἔζης,
360
μόριμον λάχος πιπλάντων
χεροῖν πεισίβροτόν τε βάκτρον.
Ἠλέκτρα
μηδʼ ὑπὸ Τρωίας
τείχεσι φθίμενος, πάτερ,
μετʼ ἄλλῳ δουρικμῆτι λαῷ
365
παρὰ Σκαμάνδρου πόρον τεθάφθαι.
πάρος δʼ οἱ κτανόντες
νιν οὕτως δαμῆναι
φίλοις, θανατηφόρον αἶσαν
πρόσω τινὰ πυνθάνεσθαι
370
τῶνδε πόνων ἄπειρον.
Χορός
ταῦτα μέν, ὦ παῖ, κρείσσονα χρυσοῦ,
μεγάλης δὲ τύχης καὶ ὑπερβορέου
μείζονα φωνεῖς· δύνασαι γάρ.
ἀλλὰ διπλῆς γὰρ τῆσδε μαράγνης
375
δοῦπος ἱκνεῖται· τῶν μὲν ἀρωγοὶ
κατὰ γῆς ἤδη, τῶν δὲ κρατούντων
χέρες οὐχ ὅσιαι στυγερῶν τούτων·
παισὶ δὲ μᾶλλον γεγένηται.
Ὀρέστης
τοῦτο διαμπερὲς οὖς
380
ἵκεθʼ ἅπερ τι βέλος.
Ζεῦ Ζεῦ, κάτωθεν ἀμπέμπων
ὑστερόποινον ἄταν
βροτῶν τλάμονι καὶ πανούργῳ
χειρὶ—τοκεῦσι δʼ ὅμως τελεῖται.
385
Χορός
ἐφυμνῆσαι γένοιτό μοι πυκά-
εντʼ ὀλολυγμὸν ἀνδρὸς
θεινομένου, γυναικός τʼ
ὀλλυμένας· τί γὰρ κεύθω φρενὸς οἷον ἔμπας
ποτᾶται; πάροιθεν δὲ πρῴρας
390
δριμὺς ἄηται κραδίας
θυμὸς ἔγκοτον στύγος.
Ἠλέκτρα
καί πότʼ ἂν ἀμφιθαλὴς
Ζεὺς ἐπὶ χεῖρα βάλοι,
395
φεῦ φεῦ, κάρανα δαΐξας;
πιστὰ γένοιτο χώρᾳ.
δίκαν δʼ ἐξ ἀδίκων ἀπαιτῶ.
κλῦτε δὲ Γᾶ χθονίων τε τιμαί.
Χορός
ἀλλὰ νόμος μὲν φονίας σταγόνας
400
χυμένας ἐς πέδον ἄλλο προσαιτεῖν
αἷμα. βοᾷ γὰρ λοιγὸς Ἐρινὺν
παρὰ τῶν πρότερον φθιμένων ἄτην
ἑτέραν ἐπάγουσαν ἐπʼ ἄτῃ.
Ὀρέστης
πόποι δὴ νερτέρων τυραννίδες,
405
ἴδετε πολυκρατεῖς Ἀραὶ φθινομένων,
ἴδεσθʼ Ἀτρειδᾶν τὰ λοίπʼ ἀμηχάνως
ἔχοντα καὶ δωμάτων
ἄτιμα. πᾷ τις τράποιτʼ ἄν, ὦ Ζεῦ;
Χορός
πέπαλται δαὖτὲ μοι φίλον κέαρ
410
τόνδε κλύουσαν οἶκτον
καὶ τότε μὲν δύσελπις,
σπλάγχνα δέ μοι κελαινοῦ-
ται πρὸς ἔπος κλυούσᾳ.
ὅταν δʼ αὖτʼ ἐπʼ ἀλκῆς ἐπάρῃ
μʼ
415
ἐλπὶς, ἀπέστασεν ἄχος
προσφανεῖσά μοι καλῶς.
Ἠλέκτρα
τί δʼ ἂν φάντες τύχοιμεν ἢ τά περ
πάθομεν ἄχεα πρός γε τῶν τεκομένων;
πάρεστι σαίνειν, τὰ δʼ οὔτι θέλγεται.
420
λύκος γὰρ ὥστʼ ὠμόφρων
ἄσαντος ἐκ ματρός ἐστι θυμός.
Χορός
ἔκοψα κομμὸν Ἄριον ἔν τε Κισσίας
νόμοις ἰηλεμιστρίας,
ἀπριγδόπληκτα πολυπλάνητα δʼ ἦν ἰδεῖν
425
ἐπασσυτεροτριβῆ τὰ χερὸς ὀρέγματα
ἄνωθεν ἀνέκαθεν, κτύπῳ δʼ ἐπερρόθει
κροτητὸν ἀμὸν καὶ πανάθλιον κάρα.
Ἠλέκτρα
ἰὼ
ἰὼ δαΐα
πάντολμε μᾶτερ, δαΐαις ἐν ἐκφοραῖς
430
ἄνευ πολιτᾶν ἄνακτʼ,
ἄνευ δὲ πενθημάτων
ἔτλας ἀνοίμωκτον ἄνδρα θάψαι.
Ὀρέστης
τὸ πᾶν ἀτίμως ἔλεξας, οἴμοι.
πατρὸς δʼ ἀτίμωσιν ἆρα τείσει
435
ἕκατι μὲν δαιμόνων,
ἕκατι δʼ ἀμᾶν χερῶν;
ἔπειτʼ ἐγὼ νοσφίσας ὀλοίμαν.
Χορός
ἐμασχαλίσθη δέ γʼ, ὡς τόδʼ εἰδῇς·
ἔπρασσε δʼ, ᾇπέρ νιν ὧδε θάπτει,
440
μόρον κτίσαι μωμένα
ἄφερτον αἰῶνι σῷ.
κλύεις πατρῴους δύας ἀτίμους.
Ἠλέκτρα
λέγεις πατρῷον μόρον· ἐγὼ δʼ ἀπεστάτουν
445
ἄτιμος, οὐδὲν ἀξία·
μυχῷ δʼ ἄφερκτος πολυσινοῦς κυνὸς δίκαν
ἑτοιμότερα γέλωτος ἀνέφερον λίβη,
χέουσα πολύδακρυν γόον κεκρυμμένα.
τοιαῦτʼ ἀκούων ἐν φρεσὶν γράφου
˘ ¯.
450
Χορός
διʼ ὤτων δὲ συν-
τέτραινε μῦθον ἡσύχῳ φρενῶν βάσει.
τὰ μὲν γὰρ οὕτως ἔχει,
τὰ δʼ αὐτὸς ὄργα μαθεῖν.
πρέπει δʼ ἀκάμπτῳ μένει καθήκειν.
455
Ὀρέστης
σὲ τοι λέγω, ξυγγενοῦ, πάτερ, φίλοις.
Ἠλέκτρα
ἐγὼ δʼ ἐπιφθέγγομαι κεκλαυμένα.
Χορός
στάσις δὲ πάγκοινος ἅδʼ ἐπιρροθεῖ·
ἄκουσον ἐς φάος μολών,
ξὺν δὲ γενοῦ πρὸς ἐχθρούς.
460
Ὀρέστης
Ἄρης Ἄρει ξυμβαλεῖ, Δίκᾳ Δίκα.
Ἠλέκτρα
ἰὼ θεοί, κραίνετʼ ἐνδίκως
δίκας.
Χορός
τρόμος μʼ ὑφέρπει κλύουσαν εὐγμάτων.
τὸ μόρσιμον μένει πάλαι,
εὐχομένοις δʼ ἂν ἔλθοι.
465
Χορός
ὦ πόνος ἐγγενὴς
καὶ παράμουσος Ἄτας
αἱματόεσσα πλαγά.
ἰὼ δύστονʼ ἄφερτα κήδη·
ἰὼ δυσκατάπαυστον ἄλγος.
470
Χορός
δώμασιν ἔμμοτον
τῶνδʼ ἄκος, οὐδʼ ἀπʼ ἄλλων
ἔκτοθεν, ἀλλʼ ἀπʼ αὐτῶν,
διʼ ὠμὰν ἔριν αἱματηράν.
θεῶν
τῶν κατὰ γᾶς ὅδʼ ὕμνος.
475
Χορός
ἀλλὰ κλύοντες, μάκαρες χθόνιοι,
τῆσδε κατευχῆς πέμπετʼ ἀρωγὴν
παισὶν προφρόνως ἐπὶ νίκῃ.
Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 225 focus
ΟΡ.
αὐτὸν μὲν οὖν ὁρῶσα δυσμαθεῖς ἐμέ.
225
κουρὰν δ᾽ ἰδοῦσα τήνδε κηδείου τριχὸς
ἰχνοσκοποῦσά τ᾽ ἐν στίβοισι τοῖς ἐμοῖς
ἀνεπτερώθης κἀδόκεις ὁρᾶν ἐμέ.
σκέψαι τομῇ προσθεῖσα βόστρυχον τριχὸς
σαυτῆς ἀδελφοῦ σύμμετρον τὠμῷ κάρᾳ.
230
ἰδοῦ δ᾽ ὕφασμα τοῦτο, σῆς ἔργον χερὸς,
σπάθης τε πληγὰς ἠδὲ θήρειον γραφήν.
ἔνδον γενοῦ, χαρᾷ δὲ μὴ ᾿κπλαγῆς φρένας·
τοὺς φιλτάτους γὰρ οἶδα νῶν ὄντας πικρούς.
ΗΛ.
ὦ φίλτατον μέλημα δώμασιν πατρὸς,
235
δακρυτὸς ἐλπὶς σπέρματος σωτηρίου,
ἀλκῇ πεποιθὼς δῶμ᾽ ἀνακτήσει πατρός.
ὦ τερπνὸν ὄμμα τέσσαρας μοίρας ἔχον
ἐμοί· προσαυδᾶν δ᾽ ἔστ᾽ ἀναγκαίως ἔχου
πατέρα τε καὶ τὸ μητρὸς ἐς σέ μοι ῥέπει
240
στέργηθρον· ἡ δὲ πανδίκως ἐχθαίρεται·
καὶ τῆς τυθείσης νηλεῶς ὁμοσπόρου·
πιστὸς δ᾽ ἀδελφὸς ἦσθ᾽, ἐμοὶ σέβας φέρων·
μόνον Κράτος τε καὶ Δίκη σὺν τῷ τρίτῳ
ΟΡ.
Ζεῦ Ζεῦ, θεωρὸς τῶνδε πραγμάτων γενοῦ·
ἰδοῦ δὲ γένναν εὖνιν ἀετοῦ πατρὸς,
θανόντος ἐν πλεκταῖσι καὶ σπειράμασι
δεινῆς ἐχίδνης. τοὺς δ᾽ ἀπωρφανισμένους
νῆστις πιέζει λιμός· οὐ γὰρ ἐντελὴς
250
θήραν πατρώαν προσφέρειν σκηνήμασιν.
οὕτω δὲ κἀμὲ τήνδε τ', Ἠλέκτραν λέγω,
ἰδεῖν πάρεστί σοι, πατροστερῆ γόνον,
ἄμφω φυγὴν ἔχοντε τὴν αὐτὴν δόμων.
καὶ τοῦ θυτῆρος καί σε τιμῶντος μέγα
255
πατρὸς νεοσσοὺς τούσδ᾽ ἀποφθείρας πόθεν
ἕξεις ὁμοίας χειρὸς εὔθοινον γέρας;
οὔτ᾽ ἀετοῦ γένεθλ᾽ ἀποφθείρας, πάλιν
πέμπειν ἔχοις ἂν σήματ᾽ εὐπιθῆ βροτοῖς·
οὔτ᾽ ἀρχικός σοι πᾶς ὅδ᾽ αὐανθεὶς πυθμὴν
260
βωμοῖς ἀρήξει βουθύτοις ἐν ἤμασι.
κόμιζ', ἀπὸ σμικροῦ δ᾽ ἂν ἄρειας μέγαν
δόμου, δοκοῦντα κάρτα νῦν πεπτωκέναι.
Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Gottfried Hermann, 1852.) — 225 focus
Ὀρέστης
αὐτόν με νῦν ὁρῶσα δυςμαθεῖς· σὺ δὲ
κουρὰν ἰδοῦσα τήνδε κηδείου τριχὸς
ἰχνοσκοποῦσά τ᾽ ἐν στίβοισι τοῖς ἐμοῖς
ἀνεπτερώθης κἀδόκεις ὁρᾶν ἐμέ.
225
σκέψαι τομῇ προςθεῖσα βόστρυχον τριχὸς
σαυτῆς ἀδελφοῦ, συμμέτρου τῷ σῷ κάρᾳ.
ἰδοὺ δ᾽ ὕφασμα τοῦτο, σῆς ἔργον χερός,
σπάθης τε πληγάς, καὶ θηρίων γραφήν.
ἔνδον γενοῦ, χαρᾷ δὲ μὴ 'κπλαγῇς φρένας·
230
Ὀρέστης
τοὺς φιλτάτους γὰρ οἶδα νῷν ὄντας πικρούς.
Ἠλέκτρα
ὦ φίλτατον μέλημα δώμασιν πατρός,
δακρυτὸς ἐλπὶς σπέρματος σωτηρίου,
ἀλκῇ πεποιθὼς δῶμ᾽ ἀνακτήσει πατρός.
ὦ τερπνὸν ὄμμα, τέσσαρας μοίρας ἔχον
235
ἐμοί· προςαυδᾶν δ᾽ ἔστ᾽ ἀναγκαίως ἔχον
πατέρα τε, καὶ τὸ μητρὸς ἐς σέ μοι ῥέπει
στέργηθρον (ἡ δὲ πανδίκως ἐχθαίρεται),
καὶ τῆς σφαγείσης νηλεῶς ὁμοσπόρου·
πιστὸς δ᾽ ἀδελφὸς ἦσθ', ἐμοὶ σέβας φέρων.
240
μόνον Κράτος τε καὶ Δίκη σὺν τῷ τρίτῳ
πάντων μεγίστῳ Ζηνὶ συγγένοιτό σοι.
Ὀρέστης
Ζεῦ, Ζεῦ, θεωρὸς τῶνδε πραγμάτων γενοῦ·
ἰδοῦ δὲ γένναν εὖνιν αἰετοῦ πατρός,
θανόντος ἐν πλεκταῖσι καὶ σπειράμασιν
245
δεινῆς ἐχίδνης· τοὺς δ᾽ ἀπορφανισμένους
νῆστις πιέζει λιμός· οὐ γὰρ ἐντελὴς
θήραν πατρῴαν προςφέρειν σκηνήμασιν.
οὕτω δὲ κἀμὲ τήνδε τ', Ἠλέκτραν λέγω,
ἰδεῖν πάρεστί σοι, πατροστερῆ γόνον,
250
ἄμφω φυγὴν ἔχοντε τὴν αὐτὴν δόμων.
Ἠλέκτρα
καὶ τοῦ θυτῆρος καί σε τιμῶντος μέγα
πατρὸς νεοσσούς τούςδ᾽ ἀποφθείρας, πόθεν
ἕξεις ὁμοίας χειρὸς εὔθοινον γέρας;
οὔτ᾽ αἰετοῦ γένεθλ᾽ ἀποφθείρας, πάλιν
255
πέμπειν ἔχοις ἂν σήματ᾽ εὐπιθῆ βροτοῖς·
οὔτ᾽ ἀρχικός σοι πᾶς ὅδ᾽ αὐανθεὶς πυθμὴν
βωμοῖς ἀρήξει βουθύτοις ἐν ἤμασιν.
κόμισαι, ἀπὸ σμικροῦ δ᾽ ἂν αἴρειας μέγαν
δόμον, δοκοῦντα κάρτα νῦν πεπτωκέναι.
260
ΧΟΗΦΟΡΟΙ (OCR draft) Experimental (ΧΟΗΦΟΡΟΙ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 225 focus
ΟΡΕΣΤΗΣ
Αὐτὸν μὲν
οὖν
νῦν ὁρῶσα δυσμαθεῖς ἐμέ,
225
κουρὰν δ' ἰδοῦσα τήνδε κηδείου τριχὸς
ἀνεπτερώθης κἀδόκεις ὁρᾶν ἐμέ,
ἰχνοσκοποῦσά τ' ἐν στίβοισι τοῖς ἐμοῖς.
Σκέψαι τομῇ
σκέψαιτο μὴ προσθεῖσα βόστρυχον τριχὸς
230
1
σαυτῆς ἀδελφοῦ, συμμέτρου τῷ σῷ κάρᾳ.
ΧΟΗΦΟΡΟΙ
ΟΡΕΣΤΗΣ
Ἰδοῦ δ' ὕφασμα τοῦτο, σῆς ἔργον χερός,
σπάθης τε πληγὰς
ἔσιδε
εἰς δὲ,
θήρειον
θηρίον γραφήν.
Ἔνδον γενοῦ, χαρᾷ δὲ
μὴ 'κπλαγῇς
μἠκπλαγιῆι φρένας·
τοὺς φιλτάτους γὰρ οἶδα νῷν ὄντας πικρούς.
ΗΛΕΚΤΡΑ
Ὦ φίλτατον μέλημα δώμασιν πατρός,
235
δακρυτὸς ἐλπὶς σπέρματος σωτηρίου,
ἀλκῇ πεποιθὼς δῶμ' ἀνακτήσῃ πατρός.
Ὦ τερπνὸν ὄμμα τέσσαρας μοίρας ἔχον
2
ἐμοί· προσαυδᾶν δ' ἔστ' ἀναγκαίως ἔχον
πατέρα
σέ
τε, καὶ τὸ μητρὸς ἐς σέ μοι ῥέπει
240
στέργηθρον — ἣ δὲ πανδίκως ἐχθαίρεται —
καὶ τῆς τυθείσης νηλεῶς ὁμοσπόρου,
πιστὸς δ' ἀδελφὸς ἦσθ' ἐμοὶ σέβας φέρων.
Μόνον
Μόνος Κράτος τε καὶ Δίκη σὺν τῷ τρίτῳ
πάντων μεγίστῳ Ζηνὶ συγγένοιτό μοι.
245
ΟΡΕΣΤΗΣ
Ζεῦ Ζεῦ, θεωρὸς τῶνδε πραγμάτων γενοῦ·
3
ἰδοῦ δὲ
γένναν εὖνιν
γεννανιν Μ1 γέννα, νιν M2 αἰετοῦ πατρὸς
θανόντος ἐν πλεκταῖσι καὶ
σπειράμασιν
σπιρ-
δεινῆς ἐχίδνης· τοὺς δ' ἀπωρφανισμένους
νῆστις πιέζει λιμός· οὐ γὰρ
ἐντελεῖς
-λὴς
250
θήραν πατρῴαν
θῆρα πατρῶα Μ1 (-ῴα Μ2) προσφέρειν σκηνήμασιν·
οὕτω δὲ κἀμὲ τήνδε τ', Ἠλέκτραν
λέγω
ἐγὼ,
ἰδεῖν πάρεστί σοι, πατροστερῆ γόνον,
ἄμφω φυγὴν ἔχοντε τὴν αὐτὴν δόμων.
Καὶ τοῦ θυτῆρος
καί σε
καὶ σὲ τιμῶντος μέγα
255
πατρὸς νεοσσοὺς τούσδ' ἀποφθείρας, πόθεν
ἕξεις ὁμοίας χειρὸς εὔθοινον γέρας ;
ΧΟΗΦΟΡΟΙΧοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. N. Wecklein, 1885.) — 225 focus
αὐτὸν μὲν οὖν ὁρῶσα δυσμαθεῖς ἐμέ,
κουρὰν δὲ ἰδοῦσα τήνδε κηδείου τριχὸς
225
ἀνεπτερώθης κἀδόκεις ὁρᾶν ἐμέ,
ἰχνοσκοποῦσά τ᾽ ἐν στίβοισι τοῖς ἐμοῖς.
σαυτῆς ἀδελφοῦ συμμέτρου τῷ σῷ κάρᾳ
σκέψαι τομῇ προσθεῖσα βόστρυχον τριχός.
ἰδοῦ δ᾽ ὕφασμα τοῦτο, σῆς ἔργον χερός,
230
ΗΛ.
ὦ φίλτατον μέλημα δώμασιν πατρός,
δακρυτὸς ἐλπὶς σπέρματος σωτηρίου,
235
ἀλκῇ πεποιθὼς δῶμ᾽ ἀνακτήσῃ πατρός.
ὦ τερπνὸν ὄμμα τέσσαρας μοίρας ἔχον
ἐμοί· προσαυδῶν δ᾽ ἔστ᾽ ἀναγκαίως ἔχον
πατέρα τε καὶ τὸ μητρὸς ἐς σέ μοι ῥέπει
στέργηθρον· ἡ δὲ πανδίκως ἐχθαίρεται·
240
καὶ τῆς τυθείσης νηλεῶς ὁμοσπόρου
πιστὸς δ᾽ ἀδελφὸς ἦσθ', ἐμοὶ σέβας φέρων.
μόνον Κράτος τε καὶ Δίκη σὺν τῷ τρίτῳ
πάντων μεγίστῳ Ζηνὶ συγγένοιτό σοι.
ΟΡ.
Ζεῦ Ζεῦ, θεωρὸς τῶνδε πραγμάτων γενοῦ·
245
ἰδοῦ δὲ γένναν εὖνιν αἰετοῦ πατρός,
θανόντος ἐν πλεκταῖσι καὶ σπειράμασιν
δεινῆς ἐχίδνης. τοὺς δ᾽ ἀπωρφανισμένους
ΧΟ.
Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Martin L. West, 1990.) — 225 focus
ΟΡ.
αὐτὸν μὲν οὖν ὁρῶσα δυσμαθεῖς ἐμέ,
225
κουρὰν δ᾽ ἰδοῦσα τήνδε κηδείου τριχός
ἀνεπτερώθης χἀδόκεις ὁρᾶν ἐμέ,
ἰχνοσκοποῦσά τ᾽ ἐν στίβοισι τοῖς ἐμοῖς
⟨. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .⟩
σαυτῆς ἀδελφοῦ ξυμμέτρου τῶι σῶι κάραι·
σκέψαι τομῆι προσθεῖσα βόστρυχον τριχός.
230
ἰδοῦ δ᾽ ὕφασμα τοῦτο, σῆς ἔργον χερός,
σπάθης τε πληγὰς ἠδὲ θήρειον γραφήν —
ἔνδον γενοῦ, χαρᾶι δὲ μὴ κπλαγῆις φρένας·
τοὺς φιλτάτους γὰρ οἶδα νῶιν ὄντας πικρούς.
ΗΛ.
ὦ φίλτατον μέλημα δώμασιν πατρός,
235
δακρυτὸς ἐλπὶς σπέρματος σωτηρίου·
ὦ τερπνὸν ὄμμα, τέσσαρας μοίρας ἔχον
ἐμοί· προσαυδᾶν σ᾽ ἐστ᾽ ἀναγκαίως ἔχον
πατέρα τε, καὶ τὸ μητρὸς εἰς σέ μοι ῥέπει
240
στέργηθρον — ἣ δὲ πανδίχως ἐχθαίρεται —
καὶ τῆς τυθείσης νηλεῶς ὁμοσπόρου·
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
ΗΛ.
πιστός τ᾽ ἀδελφὸς ἦσθ᾽, ἐμοὶ σέβας φέρων
μόνος. ⟨κατῆλθες δῆτα, καὶ τάχ᾽ ἐντελεῖ⟩
ἁλκῆι πεποιθὼς δῶμ᾽ ἀνακτήσηι πατρός.
⟨ΟΡ.⟩
⟨μόνον⟩ Κράτος τε καὶ Δίκη ξὺν τῶι τρίτωι
πάντων μεγίστωι Ζηνὶ συγγένοιτό μοι.
245
Ζεῦ Ζεῦ, θεωρὸς τῶνδε πραγμάτων γενοῦ·
ἰδοῦ δὲ γένναν ⟨εὖν⟩ιν αἰετοῦ πατρός
θανόντος ἐν πλεκτῆσι καὶ σπειράμασιν
δεινῆς ἐχίδνης· τοὺς δ᾽ ἀπωρφανισμένους
νῆστις πιέζει λιμός· οὐ γὰρ ἐντελεῖς
250
θήραν πατρώιαν προσφέρειν σκηνήμασιν.
οὕτω δὲ κἀμὲ τήνδέ τ᾽, Ἠλέκτραν ⟨λ⟩έγω,
ἰδεῖν πάρεστί σοι, πατροστερῆ γόνον,
ἄμφω φυγὴν ἔχοντε τὴν αὐτὴν δόμων.
καὶ τοῦ θυτῆρος καὶ σὲ τιμῶντος μέγα
255
πατρὸς νεοσσοὺς τούσδ᾽ ἀποφθείρας πόθεν
ἕξεις ὁμοίας χειρὸς εὔθοινον γέρας;
οὔτ᾽ αἰετοῦ γένεθλ᾽ ἀποφθείρας πάλιν
πέμπειν ἔχοις ἂν σήματ᾽ εὐπειθῆ βροτοῖς,
οὔτ᾽ ἀρχικός σοι πᾶς ὅδ᾽ αὐανθεὶς πυθμήν
260
βωμοῖς ἀρήξει βουθύτοις ἐν ἤμασιν.
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
κόμιζ᾽, ἀπὸ σμικροῦ δ᾽ ἂν ἄρειας μέγαν
δόμον, δοκοῦντα κάρτα νῦν πεπτωκέναι.
Aeschyli Choephori (OCR draft) Experimental (Aeschyli Choephori. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 225 focus
(ΟΡ.)
αὐτὸν μὲν οὖν ὁρῶσα δυσμαθεῖς ἐμέ,
κουρὰν
δ’ ἰδοῦσα τήνδε κηδείου τριχός
225
ἰχνοσκοποῦσά
τ’ ἐν στίβοισι τοῖς ἐμοῖς
ἀνεπτερώθης κἀδόκεις ὁρᾶν ἐμέ,
[
σαυτῆς ἀδελφοῦ συμμέτρου τῶι σῶι κάραι]
σκέψαι τομῆι προσθεῖσα βόστρυχον τριχός.
ἰδοῦ
δ’ ὕφασμα τοῦτο, σῆς ἔργον χερός,
230
σπάθης τε πληγὰς ἠδὲ θήρειον γραφήν.
ἔνδον γενοῦ, χαρᾶι δὲ μὴ ᾿κπλαγῆις φρένας·
τοὺς φιλτάτους γὰρ οἶδα νῶιν ὄντας πικρούς.
ΗΛ.
ὦ φίλτατον μέλημα δώμασιν πατρός,
δακρυτὸς ἐλπὶς σπέρματος σωτηρίου,
235
ἀλκῆι πεποιθὼς δῶμ᾽ ἀνακτήσηι πατρός.
ὦ τερπνὸν ὄμμα τέσσαρας μοίρας ἔχον
ἐμοί· προσαυδᾶν
δ’ ἔστ᾽ ἀναγκαίως ἔχον
πατέρα σέ, καὶ τὸ μητρὸς ἐς σέ μοι ῥέπει
στέργηθρον·
ἡ δὲ πανδίκως ἐχθαίρεται·
240
καὶ τῆς τυθείσης νηλεῶς ὁμοσπόρου·
πιστὸς
δ’ ἀδελφὸς ἦσθ᾽ ἐμοὶ σέβας φέρων.
Numeri
Testimonia
Apparatus Criticus
ἐκχέασα ἐκχέουσα corr. Dindorf ἔχεις ἔχοις corr. Jacobs κεδνὰ κεδνά σεμνά ἀγαθὰ τοῖς εὐφρονοῦσι λέγω λέγεις corr. Weil ἁπλωστὶ ἁπλῶς τι Herm. ἄρηξον suppl. Klausen νεκροῖς βροτοῖς γρ. νεκροῖς ἐποίκτιρόν ἐποίκτειρον φῶς ἄναψον πῶς ἀνάξομεν δ. φῶς τ᾽ ἄναψον ἐν δ. πεπραμένοι πεπραγμένοι corr. Casaubonus φεύγων φεύγειν corr. Robort. μέγα μέτα corr. Turn. ἀντικατθανεῖν δίκηι γρ. ἀντικατακτανεῖν δίκην corr. Scaliger τῆς κακῆς ἀρᾶς intrusa e versu proximo. fuerit ex gr. μελομένοις τελεῖν. cf. Hippocr. π. τέχνης 1 οἷς μέλει τῶν τῶν, sed ὦ supra positum κεδνῶν κακῶν κακῶν κεδνῶν corr. Seidler ἄγος ἄλγος τὸ δάκρυ ἀπευκτὸν ἄγος εἶπεν ὀτοτοτοτοτοτοῖ το sexiens (εἶσ᾽) suppl. Weil, sed ipse repudiavit Σκύθην Σκυθιτά et Σκύθης, illud Σκυθικά esse vidit Robortelli, Σκύθην Heimsoeth παλίντονον παλίντον correxi βέλη del. Heimsoeth ῎Ἄρη ῎Ἄρης corr. Heimsoeth νωμῶν ξίφη νωμ. βέλη γρ. ἕτοιμα γαπότους γαπότους ἀπότου μέγιστε μεγίστη corr. Stanley κείραιτό νιν κείρετό νειν et .viv. corr. Turn. ἦν ή corr. Scholefield βοστρύχωι βοστρύχοις corr. Blass χαίτην καὶ τὴν corr. Victorius οὐχ οὐκ et οὐχ ψαύσει ψαύδει et ηι corr. Turn. καρδίαι καρδίας corr. Scaliger πλημυρίδος falsum πλημμυρ. ἔμφρον᾿ εὔφρον' corr. Auratus ᾿κινυσσόμην κηνύσσ. corr. Turn. εὖ σάφ᾽ ἦν εὐ σαφηνή δίκην δίκηι corr. Aldin. δ’ δ’ ignorat Σ τοῖς τ’ idem legit scripsitque τοῖς τ’ ἐξηύχου ἐξηύκου ἐκπαγλουμένην -μένης ἐκπάγλως θαυμάζουσαν μάτευ’ μάστευε τἄρα ταρρα ἐμοῖς ἐμοῖσιν corr. Turn. τάδε σ᾽ ἐγὼ προσεννέπω τάδ᾽ ἐγώ σε προυννέπω corr. Arnaldus οὖν οὖν νῦν σαυτῆς ἀδελφοῦ συμμέτρου τῶι σῶι κάραι a multis mutatum traiectum eiectum nulli loco convenire patet; factus est ut post 226 legeretur σκέψαι τομῆι σκέψαιτο μή ἠδὲ ἠδέ εἰς δέ θήρειον θηρίον μὴ ᾿κπλαγῆις μήκπλαγιῆ superaddito i corr. Turn. σέ σε τε
ΗΛ.
μόνον Κράτος τε καὶ Δίκη σὺν τῶι τρίτωι
πάντων μεγίστωι Ζηνὶ συγγένοιτό μοι.
245
ΟΡ.
Ζεῦ Ζεύ, θεωρὸς τῶνδε πραγμάτων γενοῦ·
ἰδοῦ δὲ γένναν εὖνιν αἰετοῦ πατρός
θανόντος ἐν πλεκταῖσι καὶ σπειράμασιν
δεινῆς ἐχίδνης. τοὺς δ᾽ ἀπωρφανισμένους
νῆστις πιέζει λιμός· οὐ γὰρ ἐντελεῖς
250
θήραν πατρώιαν προσφέρειν σκηνήμασιν.
οὕτω δὲ κἀμὲ τήνδε τ᾽, Ἠλέκτραν λέγω,
ἰδεῖν πάρεστί σοι, πατροστερῆ γόνον,
ἄμφω φυγὴν ἔχοντε τὴν αὐτὴν δόμων.
καὶ τοῦ θυτῆρος καί σε τιμῶντος μέγα
255
πατρὸς νεοσσοὺς τούσδ᾽ ἀποφθείρας πόθεν
ἕξεις ὁμοίας χειρὸς εὔθοινον γέρας;
οὔτ᾽ αἰετοῦ γένεθλ᾽ ἀποφθείρας πάλιν
πέμπειν ἔχοις ἂν σήματ᾽ εὐπιθῆ βροτοῖς,
οὔτ᾽ ἀρχικός σοι πᾶς ὅδ᾽ αὐανθεὶς πυθμήν
260
βωμοῖς ἀρήξει βουθύτοις ἐν ἤμασιν.
κόμιζ᾽, ἀπὸ σμικροῦ δ᾽ ἂν ἄρειας μέγαν
δόμον, δοκοῦντα κάρτα νῦν πεπτωκέναι.
Translations (9)
Libation Bearers Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926. (Modernized by Perseus.)) — 315-476 focus
Orestes
O father, unhappy father, by what word or deed of mine can I succeed in sailing from far away to you, where your resting-place holds you, a light to oppose your darkness?
315
Yet a lament in honor of the Atreidae who once possessed our house is none the less a joyous service.
320
Chorus
My child, the fire’s ravening jaw does not overwhelm the wits of the dead man,
but afterwards he reveals what stirs him. The murdered man has his dirge; the guilty man is revealed. Justified lament for fathers and for parents,
325
when raised loud and strong, makes its search everywhere.
330
Electra
Hear then, O father, as in turn we mourn with plentiful tears. Look, your two children mourn you
in a dirge over your tomb. As suppliants and exiles as well they have sought a haven at your sepulchre. What of these things is good, what free of evil? Is it not hopeless to wrestle against doom?
335
Chorus
Yet heaven, if it pleases, may still turn our utterance to more joyfully sounding strains. In place of dirges over a tomb, a song of triumph within the royal halls will welcome back a reunited friend.
1
340
Orestes
Ah, my father, if only beneath
Ilium
’s walls you had been slain, slashed by some Lycian spearman! Then you would have left a good name for your children in their halls,
345
and in their maturity you would have made their lives admired by men. And in a land beyond the sea you would have found a tomb heaped high with earth, no heavy burden for your house to bear—
350
Chorus
—Welcomed there below by your comrades
who nobly fell, a ruler of august majesty, distinguished even beneath the earth, and minister of the mightiest, the deities who rule in the nether world.
2
355
For in your life you were a king of those who have the power to assign the portion of death,
3
and who wield the staff all mortals obey.
360
Electra
No, not even beneath the walls of
Troy
, father,
would I wish you to have fallen and to be entombed beside Scamander’s waters among the rest of the host slain by the spear. I wish rather that his murderers had been killed by their own loved ones, just as they killed you,
365
so that someone in a distant land who knew nothing of these present troubles should learn of their fatal doom.
370
Chorus
In this, my child, your wish is better than gold. It surpasses great good fortune, even that of the supremely blesssed;
4
for it is easy to wish.
But now the lash of this double scourge
5
comes home: our cause already has its champions beneath the earth, while the hands of our loathsome opponents, though they have the mastery, are unholy. The children have won the day.
375
Orestes
This has pierced the earth and reached your ear
6
as if it were an arrow. O Zeus, O Zeus, who send long-deferred retribution up from below onto the reckless and wicked deeds done by the hands of mortals. . . .
380
And yet it will be accomplished for our father’s sake.
7
385
Chorus
May it be mine to raise a hearty shout in triumph over the man when he is stabbed and over the woman as she perishes! Why should I try to keep hidden what nevertheless hovers before my soul?
Full against the prow of my heart wrath blows sharply in rancorous hate.
390
Electra
And when will mighty Zeus bring down his hand on them
and split their heads open? Let it be a pledge to the land! After injustice I demand justice as my right. Hear, O Earth, and you honored powers below!
395
Chorus
And it is the eternal rule that drops of blood spilled on the ground demand yet more blood. Murder cries out on the Fury, which from those killed before brings one ruin in the wake of another.
400
Orestes
Alas, you sovereign powers of the world below, behold, you potent Curses of the slain, behold the remnants of the line of Atreus in their helpless plight, cast out from house and home in dishonor. Which way can we turn, O Zeus?
405
Chorus
But again my heart throbs as I hear this pitiful lament. At once I am devoid of hope and my viscera are darkened at the words I hear.
410
But when hope once again lifts and strengthens me, it puts away my distress and dawns brightly on me.
415
Electra
To what could we more fittingly appeal than to those very miseries we have endured from the woman herself who bore us?
She may fawn upon us, but they are past all soothing. For like a fierce-hearted wolf the temper we have acquired from our mother is implacable.
420
Chorus
With clenched fists, raining blows thick and fast, my outstretched hands could be seen descending from above, from far above, now on this side, now on that, till my battered and wretched head resounded with the strokes.
425
Electra
Away with you, cruel
and utterly brazen mother! You dared to give your husband a most cruel burial: unmourned, without lamentation, a king unattended by his people.
430
Orestes
Ah me, your words spell utter dishonor.
Yet with the help of the gods, and with the help of my own hands, will she not atone for the dishonor she did my father? Let me only take her life, then let me die!
435
Chorus
Yes, and I would have you know he was brutally mangled.
11
And even as she buried him in this way, she acted with intent to make the manner of his death a burden on your life past all power to bear. You hear the story of the ignominious outrage done to your father.
440
Electra
My father was murdered just as you say. But all the while I was kept sequestered, despised, accounted a worthless thing. Kennelled in my room as if I were a vicious cur, I gave free vent to my streaming tears, which came more readily than laughter, as in my concealment I poured out my lament in plentiful weeping.
445
Hear my tale and inscribe it on your heart.
450
Chorus
Yes, let it sink deep into your ears, but keep inside a quiet steadfastness of soul. So far things are so. But you yourself be eager to resolve what is to follow.
You must enter the contest with inflexible wrath.
455
Orestes
Father, I call on you; side with your loved ones!
Electra
And I in tears join my voice to his.
Chorus
And let all our company blend our voices to echo the prayer. Hear! Come to the light!
Side with us against the foe!
460
Orestes
Ares will encounter Ares; Right will encounter Right.
Electra
O you gods, judge rightly the plea of right!
Chorus
A shudder steals over me as I hear these prayers. Doom has long been waiting,
but it will come in answer to those who pray.
465
Chorus
Ah, inbred trouble and bloody stroke of ruin striking a discord! Ah, lamentable and grievous sorrows!
Ah, the unstaunched pain!
470
Chorus
Our house has a cure to heal these woes, a cure not from outside, from the hands of others, but from itself, by fierce, bloody strife.
This hymn is for the gods beneath the earth.
475
Chorus
O you blessed powers below, hear this supplication of ours, and with a favorable will send forth to these children your aid for victory!
The Libation Bearers (OCR draft) Experimental (The Libation Bearers. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 225 focus
ELECTRA
O best-beloved care of thy father's house, thou deplored hope of a preserving seed, trusting in thy prowess, thou shalt recover the house of thy father. O delightful eye that enjoyest four shares [in my affections]
1
: and needful it is that I should both address thee as a father, and the endearment of a mother devolves on thee,—(but she is most justly detested)- and of a sister that was barbarously sacrificed: but thou art my faithful brother, bringing dignity to me. Only may both Strength and Justice, with the third, the greatest of all, Jupiter, favour me!
ORESTES
O Jupiter, Jupiter! be thou a spectator of these things; and look upon the orphan brood of an eagle sire, that perished in the folds and coils of a dread serpent. On them bereft is hungry famine pressing, for [the brood] is not of full age to bring their father's prey to the nest. And so thou mayest behold both me and this maiden—I mean Electra—a progeny bereft of their father, both enduring the same banishment from their home. And, wert thou to abandon to destruction these, the offspring of a father that did thee sacrifice and honoured thee greatly, whence wouldst thou have the honour of the solemn festival from a like hand? Neither, wert thou to abandon to destruction the eagle's young, wouldst thou hereafter be able to send tokens well believed by mortals. Nor will this royal stock, if entirely withered, do thine altars service on days when oxen are sacrificed. Take care [of it], and raise from its low estate a mighty house, that now seems to have fallen very low.
CHORUS
LES CHOÉPHORES (OCR draft) Experimental (LES CHOÉPHORES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 225 focus
ORESTE
de joie, et tu croyais alors me voir — et, de même, quand tu examinais l'empreinte de mes pas. Regarde : rap-
proche de la place où elle fut coupée cette boucle empruntée aux cheveux de ton frère, si semblables aux tiens. Vois ce tissu, ouvrage de tes mains ; contemple donc les images de chasse qu'y tracèrent jadis les coups du battant
1
.
(Électre se jette dans ses bras. Il arrête le cri qu'elle va pousser.)
proche de la place où elle fut coupée cette boucle empruntée aux cheveux de ton frère, si semblables aux tiens. Vois ce tissu, ouvrage de tes mains ; contemple donc les images de chasse qu'y tracèrent jadis les coups du battant 1 .
ORESTE
Contiens-toi ; ne te laisse pas égarer par la joie ; car, je le sais, ceux qui nous doivent leur amour ne nous paient ici que de haine.
ÉLECTRE
O souci bien-aimé du foyer de ton père, espoir longtemps pleuré d'un rejeton sauveur, va, fais appel à ta vaillance et tu recouvreras le palais paternel. O
doux objet, qui retiens quatre parts de ma tendresse ! le Destin veut qu'en toi je salue un père ; à toi revient l'amour dû à ma mère — elle, je la hais de toute mon âme — et à ma sœur immolée sans pitié ; et voici qu'en toi je trouve le frère fidèle qui va me rendre le respect des mortels ! Que
seulement, avec la Force et le Droit, Zeus très grand me prête aussi son secours !
O souci bien-aimé du foyer de ton père, espoir longtemps pleuré d'un rejeton sauveur, va, fais appel à ta vaillance et tu recouvreras le palais paternel. O
doux objet, qui retiens quatre parts de ma tendresse ! le Destin veut qu'en toi je salue un père ; à toi revient l'amour dû à ma mère — elle, je la hais de toute mon âme — et à ma sœur immolée sans pitié ; et voici qu'en toi je trouve le frère fidèle qui va me rendre le respect des mortels ! Que
seulement, avec la Force et le Droit, Zeus très grand me prête aussi son secours !
ORESTE
Zeus, Zeus, viens contempler notre misère
2
. Vois : les petits de l'aigle ont perdu leur père ; il est mort dans les replis, les nœuds d'une vipère infâme, et la faim
dévorante presse ses orphelins, car ils ne sont pas d'âge à rapporter au nid le gibier paternel. Même sort est le nôtre, à moi, à elle, Électre : en nous tu peux voir des enfants sans père, tous deux également bannis de leur
maison. Si tu laisses mourir cette couvée d'un père qui jadis fut ton prêtre et te comblas d'hommages, où trouveras-tu donc une main aussi large à t'offrir de riches fes-
LES CHOÉPHORES
dévorante presse ses orphelins, car ils ne sont pas d'âge à rapporter au nid le gibier paternel. Même sort est le nôtre, à moi, à elle, Électre : en nous tu peux voir des enfants sans père, tous deux également bannis de leur
maison. Si tu laisses mourir cette couvée d'un père qui jadis fut ton prêtre et te comblas d'hommages, où trouveras-tu donc une main aussi large à t'offrir de riches fes-
The Choephoræ (OCR draft) Experimental (The Choephoræ. Robert Potter, 1779.) — 225 focus
Mark these locks,
275
Shorn from thy brother’s head; obſerve them well,
Compare
ORESTES.
Compare them with thy own. This tiſſue,
view it,
The texture is thy own, the rich embroidery
f
,
280
Thine are these figures, by thy curious hand
Imag’d in gold.
—Let not thy joy tranſport thee:
Our nearest friends are now our deadliest foes.
ELECTRA.
Thou dearest pledge of this imperial house,
285
From thee my hopes, water'd with tears, arose:
Thy valour ſhall ſupport our righteous cauſe,
And vindicate the glories of thy father.
ELECTRA.
Pride of my ſoul, for my fond tongue must ſpeak,
The love my father ſhared, my mother ſhared,
290
Once ſhared, but justly now my ſoul abhors her,
And that poor victim my unhappy ſiſter,
Is center'd all in thee: thou art my father,
My mother, ſiſter, my ſupport, my glory,
My only aid: and Heav'n's great King ſhall profper
295
Thy courage, and the justice of thy cauſe.
ORESTES.
Look down, great King of Heav'n, look down, behold
These deeds of baſeness; ſee an orphan race,
Rest of the parent eagle
g
, that, inwreath’d
In
300
ORESTES.
In the dire ſerpent’s ſpiry volumes, periſh’d.
They, unprotected, feel th' oppreſſive pangs
Of famine, yet too weak to wing their flight,
And, like their parent, fill their neſt with prey.
We are the eagle’s offspring, of our father
305
Depriv’d, and driv’n in exile from his house.
Before thy altars, loaded by his hand,
He bow’d with pious reverence: Shou’d thy will
Permit his young to periſh, who ſhall pay thee
Like coſtly honours?
310
Shou’d the eagle’s offspring
Be doom'd to periſh, who ſhall bear thy thunders,
Dread ſign of wrath awak’d on mortal man?
Nor will this empire, wither’d from its roots,
Adorn thy altars on the ſolemn day
315
With hallow’d victims.
Save us then, protect us,
To all its former glories raiſe this house,
Whoſe ruin’d tow’rs ſeem bending to their fall.
CHORUS.
Eschilo, Le Coefore: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, Le Coefore: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 225 focus
qui, donde fu reciso, questo ricciolo
simile alle tue chiome, e osserva. Guarda
questo tessuto: la trama dei pettini,
le forme vedi delle fiere: è opera
70
della tua mano! Frenati! La gioia
non turbi la tua mente! Sai che quelli
che amar piú ci dovrebbero, ci aborrono!
ELETTRA
O dei paterni Lari amor dolcissimo,
o atteso a lungo, o lagrimato germe
75
della salvezza, col tuo braccio saldo
conquisterai del padre tuo la reggia.
O dolce volto a cui di quattro affetti
sono legata! Salutarti padre
m'è necessario; a te l'amor si volge
80
che a mia madre dovrei - la madre aborro
a gran giustizia: a te l'amore ch'ebbi
per la sorella mia, sgozzata senza
pietà, sovra l'altare; e mio fratello
fedele sei, che al primo onor mi rende.
85
La Giustizia e la Forza, e Giove, il massimo
signor dell'universo, ora t'assistano.
ORESTE
O Giove, o Giove! I nostri eventi osserva!
Dell'aquila i rampolli osserva, privi
del padre, spento fra le spire e i lacci
90
dell'orribile serpe. E aduggia gli orfani
digiuno e fame: ché non anche valgono
portar nel nido la paterna preda.
Cosí me vedi e mia sorella Elettra
figli del padre orbati;
95
e dalla reggia
fuggiaschi entrambi. Or, se tu sperdi i teneri
germi di chi d'offerte e d'onoranze
ti largheggiava, e da qual mano avrai
cosí prodighi doni?
100
E se dell'aquila
la progenie distruggi, e donde agli uomini
mandar potrai gli oracoli sicuri?
Né allor che tutto inaridito sia
questo ceppo regal, te sugli altari
105
nei dí dell'ecatombe onorerà.
Guardaci! A te tornare grande è facile
questa casa che sembra or tutta un crollo.
CORIFEA
Aeschylus, Choephori: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Choephori: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 225 focus
Speculare sectione apponens cæſariem crinis.
En texturam opus tuæ manus,
Spathæ ictus, ferarumq; deſcriptionem,
215
Non quidem inus, gaudio ne percelle mentes.
Amicos enim nostros tristes eſse animaduerti.
Ele.
O chariſsi ma cura domui patris,
Lachrymoſa ſpes ſeminis seruati
Subsidio fretus domum reges patris.
220
O delectabilis ocule quatuor partes habens,
Mihi licet te neceſſariò alloqui.
Patris & matris in te mihi repit
Amor. illa omnino iuſte odio habetur.
Et sacrificata crudeliter unifata.
225
Fidelis frater fuisti mihi reuerentiam ferens.
Ore. Solum robur & iuſtitia cum tertio
Omnium maximo Ioui adfit mihi.
Iupiter Iupiter, ſpeculator negotiorum esto.
Videns generationem orbam aquilæ patris
230
Interfecti nodis, & spiris
Atrocis uiperæ, hos uerò orbos
Ieiuna fames urget, non enim finalis generatio est
Vt capturam paternam adferat domum.
Sic me & Electram dico,
235
Videre licet tibi prolem orbam patre.
Ambo domo exules sumus.
Et te uatis magnoperè colentis
Patris pullos, hos uerò perdens, unde
Habebis ſimilis manus donum rectum?
240
Neq; proles aquilæ perdens rursus,
Mittere uelis figna facilia mortalibus persuasus,
Neq; primarius tibi arefactus fundus
Aris auxilio erit in diebus sacrificio aptis.
Cura ex paruô magnam execrationis
245
Domum uisam nunc ruere admodum.
Cho.
Aeschylus, Die Totenspende: German translation (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Die Totenspende: German translation. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1919–1923.) — 225 focus
Orestes.
Nein, komm' nicht aufser dir vor Freude, fasse dich.
Ich weiſs, es droht von unsern Nächsten uns Gefahr.
Elektra.
235
Du bist der Nächste, unsres Vaterhauses Heil
und Zukunft, Angst- und Freudenthränen rinnen dir.
Das Reich wirst du gewinnen, heldenstark und kühn.
Du holdes Antlitz; unser Schicksal hat für dich
vervierfacht meine Liebe. Grüfsen muſs ich dich
240
als Vater, und die Liebe für die Mutter ging
auf dich hinüber ihr gebührt verdienter Hafs.
Grausam geopfert ward die Schwester: ihr Ersatz
bist du, und warst mein treuer Bruder. Vor mir steht
mein Herr und König. Trete nur auch Kraft und Recht
245
jetzt für mich ein und, aller Mächte höchste, Zeus.
Orestes.
Zeus, schaue du auf unser Schicksal nieder, Zeus,
schau auf des Adlers vaterlose Brut herab,
der in der argen Schlange Ringelknoten starb,
und die Verwaisten hungern bitterlich, zu schwach
250
ins Nest zu tragen, was des Vaters Jagd gewann.
So stehn wir jetzo vor dir, beide vaterlos,
verstoſsen gleichermafsen aus dem Elternhaus,
ich und Elektra. Läfst du uns zu grunde gehn,
255
die Kinder des, der reich mit Opfern dich geehrt,
wo bietet dir ein gleiches milde Fürstenhand?
Orestes.
Wie dir, den Menschen deinen Willen kund zu thun,
der Bote fehlen würde mit des Aares Brut,
260
so wird dir ganz vertrocknet dieser Herrscherstamm
an deinem Feste keine Hekatomben weih'n.
Erbarme dich, du richtest leichter Hand das Haus
aus dem Zusammenbruche wieder hoch empor.
Chorführerin.
English (E. D. A. Morshead, 1889, second edition) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, The Libation-Bearers — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 225 focus
My very face thou see'st and know'st me not,
And yet but now, when thou didst see the lock
Shorn for my father's grave, and when thy quest
265
Was eager on the footprints I had made,
Even I, thy brother, shaped and sized as thou,
Fluttered thy spirit, as at sight of me!
Lay now this ringlet whence 'twas shorn, and judge,
And look upon this robe, thine own hands' work,
270
The shuttle-prints, the creature wrought thereon—
Refrain thyself, nor prudence lose in joy,
For well I wot, our kin are less than kind.
Electra.
O thou that art unto our father's home
Love, grief and hope, for thee the tears ran down,
275
For thee, the son, the saviour that should be;
Trust thou thine arm and win thy father's halls!
O aspect sweet of fourfold love to me,
Whom upon thee the heart's constraint bids call
As on my father, and the claim of love
280
From me unto my mother turns to thee,
For she is very hate; to thee too turns
What of my heart went out to her who died
A ruthless death upon the altar-stone;
And for myself I love thee—thee that wast
285
A brother leal, sole stay of love to me.
Now by thy side be strength and right, and Zeus
Saviour almighty, stand to aid the twain!
Orestes.
Zeus, Zeus! look down on our estate and us,
The orphaned brood of him, our eagle-sire,
290
Whom to his death a fearful serpent brought,
Enwinding him in coils; and we, bereft
And foodless, sink with famine—all too weak
To bear unto the eyrie, as he bore,
Such quarry as he slew. Lo! I and she,
295
Electra, stand before thee, fatherless,
And each alike cast out and homeless made.
Electra.
And if thou leave to death the brood of him
Whose altar blazed for thee, whose reverence
Was thine, all thine,—whence, in the after years,
300
Shall any hand like his adorn thy shrine
With sacrifice of flesh? the eaglets slain,
Thou wouldst not have a messenger to bear
Thine omens, once so clear, to mortal men;
So, if this kingly stock be withered all,
305
None on high festivals will fend thy shrine.
Stoop thou to raise us! strong the race shall grow,
Though puny now it seem, and fallen low.
Chorus.
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 225 focus
Nun siehst du doch mich selber, und erkennst mich nicht.
Erst als du hier des Trauerhaares Locke sahst,
230
Und spähend maßest meiner Tritte Spur, da flog
Dein Herz vor Freude, weil du glaubtest mich zu seh'n.
Hier lag die Locke (prüfe nur den Schnitt des Haars -)
Am Haupt des Bruders, welches ganz dem deinen gleicht:
Betrachte dies Gewebe, deiner Hände Werk,
235
Des Weberschiffchens Marken, hier der Thiere Bild! -
(da Elektra sich sehr betroffen zeigt)
Halt ein, im Freudentaumel sei nicht außer dir!
Ich weiß, die nächsten Freunde sind uns bitterfeind.
Elektra.
Du banger Sorge liebstes Pfand dem Vaterhaus,
Beweinte Hoffnung auf der Rettung lestes Neis!
240
Durch Muth gewinnst du wiederum dein Ahnenhaus.
O süßes Auge, dir gebührt vierfacher Theil
An mir: des Vaters Name kommt dir zu von mir,
Und dein gehört die Liebe, die der Mutter erst
Gebührte, - denn ich hasse sie mit vollem Recht -
245
Dein auch der Schwester Liebe, die geopfert ward;
Und treuer Bruder bist du, Licht in meiner Nacht!
O stehe Kraft nur, stehe dir Gerechtigkeit
Zur Seite, sammt dem dritten Allergrößten, Zeus!
Orestes.
Zeus, Zeus, auf mein Beginnen schau' huldreich herab!
250
O fieh des Adlers arme, vaterlose Brut,
Der unterging in Schlingen und Umwindungen
Der grauenvollen Natter! Sein verwaist Geschlecht
Quält bittre Noth des Hungers; denn des Vaters Raub
In's Nest emporzutragen, sehlt ihm noch die Kraft.
255
In gleicher Weise kannst du mich und diese hier,
Elektra mein' ich, schau'n, den vaterlosen Stamm,
Von Haus verstoßen beide durch denselben Fluch.
Und wenn des Vaters Kinder du vertilgt, der einst
So hoch mit Opfergaben dich geehrt: woher
260
Empfängst du dann so reicher Hände vollen Dank?
Des Adlers Haus vertilgend, kannst du nimmermehr
Glaubhafte Zeichen senden an die Sterblichen,
Noch, wenn er ganz verdorrte, weiht der Herrscherstamm
Auf deinem Altar Stiere dir am Opferfest.
265
Hilf uns: mit leichter Mühe hebst du hoch an's Licht
Das Haus, das jetzt in tiefe Nacht versunken scheint !
Die Chorführerin.
Commentary
Critical apparatus to The Libation Bearers (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of The Libation Bearers.) focus
231.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-140
Wecklein’s commentary on Choephoroi / Libation Bearers (1888; German; OCR draft) (Explanatory commentary, pp. 163–234; single HW42J8 OCR witness, conservatively retained. Unresolved OCR and provisional reference mappings are explicitly marked.) focus
83-582.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-38
231.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-125