Aeschylus Libation Bearers 75

Libation Bearers. Aeschylus. . 2026.

Current edition Experimental

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Commentary

Critical apparatus to The Libation Bearers (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of The Libation Bearers.) focus

14. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-11

τῷ 'μῷ
τ' ᾠμῷ
Rob.
14

15. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-12

μειλίγματα Libri
μειλίγμασιν
. Emendavit Casaubonus. Pers. v. 612.
παιδὸς πατρὶ πρευμενεῖς χοὰς φέρουσ', ἅπερ νεκροῖσι μειλικτήρια
.
15

16. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-13

ἄλλο
ἄλλοι
Rob.
16

17. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-14

στείχειν
στείχειν
M. Rob. Omittunt hoc verbum G. Ald.
ὁρᾶν
ex coniectura posuit Turn. λυγρῷ
λυγρῷ
omittit Rob.
17

20. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-15

ἐκποδών
ἐκποδὼν
Stanleius.
ἐκποδῶν
M. Rob.
ἐκ ποδῶν
G. Ald. Turn.
20

22. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-16

ἰαλτὸς
ἴαλτος
M. G. Ald. Rob. Emendavit accentum Turn. ἔβην
ἔβην
Rob. Turn.
ἔβη
M. G. Ald.
22

23. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-17

χοὰς
χοὰς
M. G. Ald. Rob. Turn.
χοᾶς
Vict. Defendi potest
χοάς
, pendens e
προπομπός
, sed veri simile est Aeschylum
χοᾶν
scripsisse, ut Casaubonus voluit. προπομπὸς Libri
πρόπομπος
. Emendavit accentum Vict. σὺν κτύπῳ
σὺν κτύπῳ
Arnaldus.
συγκύπτῳ
M.
σὺν κύπτῳ
G. Ald.
συγκόπτῳ
Rob.
συγκύπτῳ
Turn.
23

24. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-18

πρέπει παρῇσι φοίνιος διωγμός
πρέπει παρηὶς φοίνισσαμυγμοῖς
M.
πρέπει παρηὶς φοίνισσα γωγμοῖς
G. Ald. Inde
πρέπει παρηὶς φοίνισσα γ' ὠγμοῖς
Turn. Veterem scripturam Rob. adnotavit hanc,
πρέπει παρηὶς φοίνισσα γωγμοῖς
, Sophiani coniecturam hanc attulit,
πρέπει παρηὶς φοίνισσ᾽ ἀμυγμοῖς
, ipse edidit
πρέπει παρηὶς φοίνισσ'
, omisso quarto vocabulo. Stanleius, nisi iam ante eum Auratus aut Scaliger (nam in Choephoris caremus schedis Spanhemii),
πρέπει παρηὶς φοινίοις ἀμύγμοις
scribendum censuit, idque Schützius, Porsonus, ceteri receperunt. At in hoc versu spondei tolerari nequeunt, quum primi quattuor versus systema e puris iambis factum comprehendant. Scribendum erat
πρέπει παρῇσι φοίνιος διωγμός,
conspicua est in genis cruenta vis unguium, recenti sulco.
24

26. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-19

ἰυγμοῖσι
δι' οἰγμοῖσι
M. G. Ald. Rob.
δ᾽ ὠγμοῖσι
Turn. Emendavit Canterus.
26

28. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-20

ἄλγεσιν Libri
ἄλγεσι
. Porsonus
ἄλγεσιν
, ut est apud Etym. M. p. 403, 47.
ἔφλαδον, σημαίνει τὸ ἐσχίσθην, ἢ ἐθλάσθην, ἢ διερρήγνυντο, ὡς φησιν Αἰσχύλος “λινοφθόροι ὑφασμάτων λακίδες ἔφλαδον ὑπ᾽ ἄλγεσιν.”
Iungendum est
λινοφθόροι ὑφασμάτων
, i. e. φθείρουσαι τὰ τῶν ὑφασμάτων λίνα. Constructio autem haec est (male enim post
ἄλγεσιν
virgulam ponunt),
πρόστερνοι στολμοὶ λακίδες ἔφλαδον
, i. e. ὥςτε λακίδες γενέσθαι. Schol. partim recte,
τὸ ἑξῆς, οἱ δὲ στολισμοὶ τῶν ὑφασμάτων πρὸς τοῖς στέρνοις λινοφθόροι λακίδες ἐρράγησαν
. Eodem modo Aeschylus locutus est in Persis v. 836.
πάντα γὰρ κακῶν ὑπ᾽ ἄλγους λακίδες ἀμφὶ σώματι στημορραγοῦσι ποικίλων ἐσθημάτων
, i. e. πάντα λακίδες ὄντα.
28

29. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-21

πρόστερνοι
πρόστελνοι
sic M.
πρόστελνοι
G. Ald. Rob. Emendavit Turnebus.
29

31. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-22

τορὸς δὲ φοῖτος ὀρθόθριξ Libri
τορὸς γὰρ φοῖβος
(sic etiam M.)
ὀρθόθριξ
, nisi quod Turn.
φόβος
posuit. Heathio auctore Schutzius et Porsonus
τορὸς γὰρ ὀρθόθριξ φόβος
. Si sic legitur, turbat mox
περὶ φόβῳ
, quod Schützius in secunda editione scripsit
περὶ φόνῳ
. Sed
φόβος
illud e Turnebi ingenio, non e veteribus libris ductum est. Scholiastae quidem ad v. 34. haec est adnotatio,
ἐκ τῶν τῆς καρδίας μυχῶν περισσῶς τῷ φόβῳ ἀναλακεῖν καὶ βοῆσαι τὴν Κλυταιμνήστραν ἐποίησεν ὁ σαφὴs φόβος δὲ ὀνείρων μαντευόμενος
, ut
φόβος
legisse videri possit: sed nihil obstat quin eum
φοῖβος
ut alius vocabuli interpretationem posuisse existimemus. Scripsit autem Aeschylus
τορὸς δὲ φοῖτος ὀρθόθριξ.
In eandem emendationem incidit Bambergerus.
31

34. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-23

ἔλακε
ἔλακε
Rob. Turn.
ἔλαχε
M. G. Ald. codex Robortelli, sed in M. G.
κ
e supra adscriptum.
περὶ φόβῳ
, prae timore. Infra v. 541.
ἀμφὶ τάρβει
. Pers. v. 697.
περὶ τάρβει
. Euripides Or. v. 815.
θανάτου ἀμφὶ φόβῳ
.
34

35. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-24

γυναικείοισιν Libri
γυναικίοισιν
. Correxit Victorius. βαρὺς πίτνων
βαρὺς πιτνῶν
M. Rob.
βαρὺ πιτνῶν
G. Turn.
βαρυπιτνών
Ald.
βαρὺς πίτνων
Blomfieldius ex Elmsleii sententia.
35

36. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-25

κριταὶ δὲ Libri
κριταὶ τῶνδ᾽ ὀνειράτων
. In M. est
κρίται
, sed
ι
ab alia manu in litura scriptum est. Porsonus post
κριταί
inseruit
τε
, Schützius ex Arnaldi sententia
δέ
, quod praestat.
36

37. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-26

ἔλακον
ἔλαχον
M. G. Ald. Rob. Correxit Turnebus.
37

39. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-27

ἐγκοτεῖν In
ἐγκοτεῖν
in M.
ο
ex
ω
factum.
39

40. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-28

τοιάνδε
τοιάνδε
M. Rob.
τοιάνδε
G.
τοιὰν δὲ
Ald. Turn. χάριν ἀχάριτον Deinde
χάριν ἀχάριτον
Elmsleius ad Soph. Oed. Col. v. 836. Libri
χάριν ἀχάριν
.
40

41. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-29

ἰὼ γαῖα μαῖα
ἰὼ γαῖα μαῖα
M. G. Ald. Turn. Agnoscit hoc scholiastes, qui
ὦ γῆ μήτηρ
adscripsit. Recte vero Rob.
ἰὼ γαῖα γαῖα
. Illud ineptum. μωμένα με ἰάλλει Deinde
μωμέν αμιλλεί
, accentus in
ω
et spiritu, ut videtur, in
α
deletis, M.
μωμένα μιλλεῖ
G. Ald. Rob.
μωμένα μυλλεῖ
Turn. Emendavit Stanleius.
41

42. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-30

τόδ'
τόδ'
G. Ald.
τόδε
M. Rob. Omittit Turn. ἐκβαλεῖν Deinde
ἐκβάλλειν
libri, nisi quod
ἐκβάλλεν
Turn. Correxit Stanleius.
42

43. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-31

λύτρον Libri
λυγρόν
. Emendavit Canterus.
43

44. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-32

πάνοιζυς
πανοϊζὺς
M. G. Rob.
πανοίξυς
Ald. Turn. idque e codice suo affert Robortellus. Scribendum
πάνοιζυς
. V. Lob. Paralip. p. 251.
44

48. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-33

θανάτοισιν Libri
θανάτοισι
.
48

49. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-34

ἀδάματον Libri
ἀδάμαντον
, quod olim correxi.
49

50. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-35

φρενός τε
φρενός τε
Vict.
φρένες τε
M. G.
φρένε τε
Ald.
φρέννεσθε
codex Robortelli.
φρένας τε
Rob.
φρενῶν τε
Turn. In
περαῖνον
M.
αι
et
αι
ab alia manu in litura habet.
50

51. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-36

ἀφίσταται In
ἀφίσταται
in M. alia manus
με
super adscripsit. Stanleius aliique interrogative haec dici voluerunt,
φοβεῖται δὲ τίς;
Recte scholiastes
τοῦτο δὲ θέλει εἰπεῖν, ὅτι ἡ αἰδώς, ἣν περὶ Ἀγαμέμνονος εἶχον οἱ δῆμοι, νῦν εἰς φόβον ἐτράπη, ἐκεῖνον γὰρ ᾐδοῦντο καὶ ἐφίλουν, τὸν δὲ φοβοῦνται ὡς τύραννον διατελούμενον
. Hoc enim chorus dicit, maiestas inexpugnabilis, invicta, non debellata olim in auribus animisque popularibus versata destitit: metuit autem aliquis (man ist in furcht).
51

52. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-37

ἐν βροτοῖς In
ἐν βροτοῖς
in M.
ο
ex
ω
factum. Habere autem
ἐν βροτοῖς
, non
ἐμβροτοῖς
, videtur M.
ἐν βροτοῖσι
Rob. Deinde
θεός τε καὶ θεοῦ
, omisso
καί
, vitium Ald. unde
θεός τε θεοῦ
Turn.
52

53. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-38

ῥοπὴ
ῥοπὴ
M. Rob. Turn.
ῥοπῇ
G. Ald. δίκας Deinde
δίκαν
M. G. Ald. Rob.
δίκας
recte Turn. Scholiastes
ἡ δὲ τῆς δίκης ῥοπὴ τοὺς μὲν ἐπισκοπεῖ ταχέως καὶ ἀμύνεται, ἄλλοις δὲ ἐν ἀμφιβόλῳ ἐᾷ τὴν τιμωρίαν, οὐκ ἀθρόως αὐτοὺς ἀμυνομένη, ὥςτε τοὺς ἠδικημένους ὑπ' αὐτῶν λυπεῖσθαι, ἄλλους δὲ σκότος καλύπτει, ὡς μηδ' ὁρᾶσθαι ὑπ᾽ αὐτῆς. ὁμοίως ὁ φόνος πέπηγε καὶ οὐ διαρρεῖ, ἀλλ᾽ ἐπέξεισιν ἑαυτόν.
53

54. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-39

τοὺς μὲν
τοῖς μὲν
M. G. Ald. Rob.
τοὺς μὲν
recte Turn. cum scholiasta.
54

56. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-40

μένει χρονίζοντ' ἀτυχής
μένει. χρονίζοντ᾽ ἄχη βρύει
M. sed
η
in
ἄχη
ab alia manu in litura scriptum est; fuisse antea
ε
videtur:
χ
autem ita scriptum, ut
εὐ
videri possit negligentius inspicienti. Hinc
μένει χρονίζοντ᾽ εὐχὴ βρύει
G. Ald. et codex Robortelli et
μένει χρονίζον τεύχη βρύει
Ald. et
μένει, χρονίζον τ' εὐχῇ βρύει
Turn.
μένει, κρονίζοντ'
(voluit
χρονίζοντ'
, ut in adnotatione scripsit)
ἄχη βρύει
cum Sophiano Robortellus. Multa hic temere tentata sunt. Possis suspicari Aeschylum scripsisse
μένει χρονίζοντα βρύειν
, ut haec sit sententia, sed conversio iustitiae subita respicit hos in luce; alia in confiniis tenebrarum exspectat morata efflorescere; alios cassa tenet nox. Sed veri similius est
βρύει
, quod scholiastes
ἀνθεῖ
interpretatur, ex versu 61. ubi
βρύειν
legitur, per errorem huc translatum esse, ut versus 57. post illum versum 61. perperam repetitus est. Aeschylum igitur scripsisse puto
ῥοπὴ δ᾽ ἐπισκοπεῖ δίκας ταχεῖα τοὺς μὲν ἐν φάει, τὰ δ᾽ ἐν μεταιχμίῳ σκότου μένει χρονίζοντ᾽ ἀτυχῆς τοὺς δ᾽ ἄκραντος ἔχει νύξ.
Sed conversio iustitiae subita respicit hos in luce (i. e. sed iustitia subito se convertit in hos qui in luce versantur: Clytaemnestram et Aegisthum intelligit); alii inter lucem et tenebras infelices morantur (infelix exsilio Orestes); alios (Agamemnonem) cassa nox tenet.
56

58. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-41

αἵματ'
δι' αἵματ'
M. G. Ald. et codex Robortelli.
δι' αἷμά τ'
ex coniectura Rob. Turn. et ita edd. ante Porsonum, qui pluralem restituit. ἐκποθένθ' Deinde
ἐκποθένθ'
e Schützii emendatione Porsonus.
ἐκποθὲν
M.
ἐκποθὲν
ceteri.
58

Wecklein’s commentary on Choephoroi / Libation Bearers (1888; German; OCR draft) (Explanatory commentary, pp. 163–234; single HW42J8 OCR witness, conservatively retained. Unresolved OCR and provisional reference mappings are explicitly marked.) focus

1-21. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-1

1
Prolog Orestes und Pylades stehen am Grabe des Agamemnon, welches, wie es scheint, an der Grenze von Bühne und Orchestra seitwärts angebracht ist. Bei V. 10 kommt Elektra mit dem Chore aus dem Atridenpalaste, welchen die Hauptdekoration vorstellt. Orestes und Pylades treten zur Seite. Während der Chor in die Orchestra hinabsteigt und sich dort bei dem Grabe aufstellt, nähert sich Elektra dem Grabhügel auf der Bühne. - V. 18 f. wird das aufregende Moment der Handlung angegeben.

14. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-10

2
ἢ . . ἐπεικάσας τύχω: „Oder soll ich vermuten, um das Rechte zu treffen?" Vgl. zu Ag. 1200 . Das konjunktivische Verhältnis bezieht sich auf das Particip. Vgl. Eur. Iph. Τ. 1321 πῶς ἔλειζον ὀνομάσας τύχω; Hipp 826 τίνα λόγον, τάλας, τίνα τύχαν σέθεν .. προσαν δῶν τύχω; Herod. VIII 101 συμβού λευσον δκότερα ποιέων ἐπιτύχω εὖ βουλευσάμενος, Eum. 681
πῶς τιθείσ
' ἄμομφος ὦ; Anders ist Soph. Εl. 663 ἡ καὶ δάμαρτα τήνδ᾽ ἐπεικάζων κυρῶ κείνου; aufzufassen und κυρῶ als Indikativ zu betrachten.

15. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-11

3
νερτέροις μειλίγματα wie Pers. 613
χοὰς φέρουσ
', ἅπερ νεκροῖσι μειλικτήρια. Doch möchte man hier νερτέρων μειλίγματα oder νερτέροις δωρήματα erwarten.

16-17. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-12

4
δοκῶ στείχειν (ich glaube, dafs sie daher schreitet) wie Ag. 596 u. ö., wenn es nicht ursprünglich (nach der Vermutung von Turnebus und Hartung) ὁρᾶν oder βλέπειν für στείχειν geheifsen hat.

18. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-13

5
πρέπειν, hervorstechen, auffallen. - Vgl. Hom. Γ 351 Ζεῦ ἄνα, δὸς τίσασθαι. Aspectus Electrae lugentis excitat in Orestis animo desiderium ultionis (Klausen).

19. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-14

6
θέλων, πρόφρων. Vgl. 520, 761, 789, Suppl. 155
θέλουσα δ
' αὖ θέλουσαν ἁγνά μ' ἐπιδέτω Διὸς κόρα.

21. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-15

7
8
προστροπή: ἱκέτις πρόσοδος Schol. 2282 Parodos. Der Chor, welcher an blutig geritzten Wangen und zerfetzten Kleidern die Zeichen der im Auftrag der Klyt. angestellten Totenklage trägt, motiviert sein Auftreten und stellt in Zusammenhang damit Betrachtungen an über die Schuld der Klyt. und die Folgen der Schuld.

22. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-16

9
10
Ιαλτός wie πλαγκτός Ag. 598 . Schol. ὑπὸ Κλυταιμήστρας πεμφθεῖσα (nicht auf eigenen Antrieb). Vgl. 44 1.

23. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-17

11
χοὰς προπομπός: zu Ag. 1075 . κόπῳ, κοπετῷ Schol. Vgl. 425 f. und Soph. Αi. 631 χερόπλακτοι δ' ἐν στέρνοισι πεσοῦνται δοῦποι καὶ πολιᾶς ἄμυγμα χαίτας, Eur. Tro. 794 τάδε σοι δίδομεν πλήγματα κρατὸς στέρνων τε κόπους.

24-25. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-18

12
13
Auf den blutigen Wangen sind sichtbare Spuren des Zerfleischens die Ritzen, welche der Nagel frisch gerissen hat." Vgl. Hom. Τ 285 χερσὶ δ᾽ ἄμυσσεν στή θεά τ' ἠδ᾽ ἁπαλὴν δειρὴν ἰδὲ καλὰ πρόσωπα, Eur. Androm. 826 σπάραγμα κόμας ὀνύχων τε δάι᾽ ἀμύγ ματα θήσομαι, Εl. 146 κατὰ μὲν φίλαν ὄνυχι τεμνομένα δέραν, Οι. 961 τιθεῖσα λευκὸν ὄνυχα διὰ παρηίδων und zu ἄλοκι Eur. Suppl. 826
κατὰ μὲν ὄνυξιν ἠλοκίσμεθα
. Nach Plut. Sol. c. 21 hob Solon ἀμυχὰς κοπτομένων καὶ τὸ θρηνεῖν πεποιημένα καὶ τὸ κωκύειν ἄλλον ἐν ταφαῖς ἑτέρων auf.

26. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-19

14
15
δι' . . κέαρ ist eine Zwischenbemerkung, die sich an νεοτόμῳ anschliefst, wozu δι' αἰῶνος den Gegensatz bildet: die äufseren Zeichen der Trauer sind neu, der innere und geheime (80 f.) Schmerz dauert die ganze Zeit über." Ebenso steht die Parenthese αἰῶνα δ᾽ ἐς τρίτον μένει Sept. 730 in Gegensatz zu ὠκύποινον. Ζυ δι' αἰῶνος vgl. Ag. 559 .

27. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-20

16
Zu Fetzen durch Zerreifsen des linnenen Gewebes ( λινοφθόροι ὑφασμάτων s. v. a. τὰ τῶν ὑφασμά των λίνα φθείρουσαι) schlitzte unter dem Ausdruck des Schmerzes das Gewand vor der Brust, auf welches infolge eines unheimlichen Vorfalles Schläge gefallen sind." Es steht also λινοφθόροι λακίδεςals proleptisches Prädikat. Zu στολμοὶ πέπλων vgl. Eur. Alk. 216 μέσ λανα στολμὸν πέπλων, Androm. 148 στολμόν τε χρωτὸς τόνδε ποικίλων πέπλων. Zum Gedanken vgl. Pers. 1061
πέπλον δ᾽ ἔρεικε κολπίαν ἀκμῇ χεροῖν
. Glatter würde der Text sein, wenn es nach den Vermutungen von Heimsöth und Keck προστέρνων στολμῶν, οἴκων . . πεπληγμένων hiefse, so dafs πρ. στολμῶν von λακίδες abhängig und οἴκων.. πεπληγμένων wie Ag. 1660
δαίμονος χηλῇ βαρείᾳ δυστυχῶς πεπληγμένοι
gesagt wäre.

32. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-21

17
18
Es folgt die Erklärung der ἀγέλαστοι συμφοραί: Nicht ein in Rätseln sprechender, sondern ein deutlicher Phöbos (Wahrsager), der macht, dafs die Haare zu Berge stehen, nicht der Phöbos, der in Delphi, sondern ein Phobos, der im Traume dem Hause weissagt, der Grimm schnaubt im Schlafe, liefs in tiefer Nacht aus dem Innern des Hauses vor Angst einen Aufschrei ertönen, indem er sich schwer auf das Frauengemach stürzte." D. h. der Aufschrei, welchen die von bösen Träumen geingtigte ( περὶ φόβῳ) und gequälte ( ἐξ ὕπνου κότον πνέων) Klytämestra erschallen liefs, ist wie eine prophetische Stimme. Ebenso sagt der Chor Soph. Εl. 475 εἶσιν ἁ πρόμαντις Δίκα κτἑ., nachdem er den Traum der Klyt. vernommen hat. Der Traum und der Grund des Schreiens wird 525 ff. genauer angegeben. Mit τορὸς Φοῖβος ὀνειρόμαντις vgl. das zu Ag. 82 Angeführte. Ζη ὀρθόθριξ vgl. Sept. 551
τριχὸς δ᾽ ὀρθίας πλόκαμος ἵστα ται
, Soph. Oed. Κ. 1624 ὥστε πάν τας ὀρθίας στῆσαι . . τρίχας. δὲ: zu Ag. 437 . περὶ φόβῳ (übermannt von Furcht) wie 545 ἀμφὶ τάρβει, Pers. 697
σέβομαι δ᾽ ἀντία λέξαι σέθεν ἀρχαίῳ περὶ τάρβει
, Soph. frg. 147 ἀμφὶ θυμῷ, Eur. Or. 825 θανάτου γὰρ ἀμφὶ φόβῳ Τυν δαρὶς ἰάχησε.

38. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-22

19
20
θεόθεν ὑπέγγυοι: ἐκ θεῶν ἠσφαλισμένοι τὴν μαντείαν Schol., als θεομάντεις, deren Aussage durch göttliche Eingebung verbürgt ist, nicht als θυμομάντεις ( Pers. 227 ).

39-40. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-23

21
τοὺς γᾶς νέρθεν allgemein von Agamemnon.

42. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-24

22
Dafür eine Gunsterweisung, die nicht als Gunst aufgenommen wird, zur Abwendung des Schlimmen suchend u. s. w. τοιάνδε ist dem Sinne nach von τοιῶνδε, wie Schütz schreiben wollte, nicht verschieden. χάρις ἀχάριτος wie ἄχαρις χάρις Ag. 1545 , Prom. 561 . Vgl. zu Ag. 1137 . Die Erklärung giebt Soph. Εl. 442 σκέψαι γὰρ εἴ σοι προσφι λῶς αὐτῇ δοκεῖ γέρα τάδ᾽ οὖν τάφοισι δέξασθαι νέκυς, ὑφ᾽ ἧς θανών ἄτιμος ὥστε δυσμενὴς ἐμασχαλίσθη κτέ. γαῖα μαία ( ὦ γῆ μήτηρ Schol., vgl. ὦ γαῖα μήτερ Eur. Hipp. 601) ruft der Chor aus, weil er die Absicht der Klyt. als frivol erkennt.

45-46. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-25

23
Der Zwischensatz bezieht sich auf die Bezeichnung δύσθεος.

47. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-26

24
25
τί γὰρ κτἑ. giebt die Begründung von ἀχάριτον, worin das Vergebliche des Versuchs die Unterirdischen zu versöhnen ausgesprochen ist.

50-51. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-27

26
βροτοστυγεῖς, den Menschen grauenvoll, dagegen Prom. 825
Γοργόνες βροτοστυγείς
, den Menschen feindlich. Wie φάος, lux, Heil und Segen, so bedeutet δνόφοι Unsegen, welcher auf dem Hause ruht, weil die Besitzer sich ihrer Schuld bewufst sind und im Gefühle allgemeiner Mifsachtung keine frohe Stunde haben. Vgl. Εum. 380.

53-54. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-28

27
Für δυόφοι βροτοστυγεῖς folgt die Erklärung: „Die früher unbezwingliche, unüberwindliche, unnahbare Ehrfurcht vor dem königlichen Hause, welche Ohr und Herz des Volkes durchdrang, weicht jetzt. Und mancher scheut sich nunmehr solches Glück königlicher Stellung zu geniefsen, während sonst königliche Macht den Menschen als Gott und als mehr denn Gott erscheint." δι᾽ ὤτων φρενός τε, weil sich die Ehrfurcht in Reden und in der Gesinnung zeigt. περαίνειν steht im Sinne von περᾶν, vgl. Pind. Pyth. Χ 28 περαίνει πρὸς ἔσχατον πλόον.