Aeschylus Agamemnon 385

Johann Jakob Christian Donner (Translator)

Gewaltsam treibt zu grauser Unthat
Der Ate Kind, die schnöde Peitho.
Vergeblich alle Hülse! Nicht verhüllt bleibt,
Ein helles Licht, grausenvoll, strahlt die Schuld.
Wie falsches Erz, durch Gebrauch
370
In langer Zeit abgenügt,
Sich schwarzt, so steht er da,
Entlarvt: denn kindisch folgt
Der Thor blindlings dem raschen Vogel,
Und thürmt endloses Leid der Stadt auf.
375
Auf seines Flehns Jammerruf hört kein Gott:
Der das Weh verschuldet, ihn
Stürzt er in Staub, den Frevler.
So vermaß sich auch Paris,
Der im Hause des Atreus
380
Frech den gastlichen Tisch entweiht,
Schnöd entführt die Gemahlin.
Zweite Strophe.

Agamemnon. Aeschylus. Johann Jakob Christian Donner (Translator). . .

Current edition Experimental

German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) (German) (Aeschylos, Band I, Agamemnon. Independent Donner line citations, Smyth card correspondence, twelve located textual notes and opening metrical facsimiles. Unfinished OCR proofreading and note attribution are documented in the review inventory.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (8)
Ἀγαμέμνων First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 367-487 focus
Ἀγαμέμνων Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926.) — 367-487 focus
Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 385 focus
Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. Gottfried Hermann, 1852.) — 385 focus
βιᾶται δ᾽ ἁ τάλαινα πειθώ,
προβουλόπαις ἄφερτος ἄτας.
370
ἄκος δὲ παμμάταιον. οὐκ ἐκρύφθη,
πρέπει δὲ φῶς αἰνολαμπές, σίνος·
κακοῦ δὲ χαλκοῦ τρόπον,
τρίβῳ τε καὶ προςβολαῖς
μελαμπαγὴς πέλει
375
δικαιωθείς, ἐπεὶ
διώκει παῖς ποτανὸν ὄρνιν,
πόλει πρόςτριμμ᾽ ἄφερτον ἐνθείς.
λιτᾶν δ᾽ ἀκούει μὲν οὔτις θεῶν·
τὸν δ᾽ ἐπίστροφον τῶνδε
380
φῶτ᾽ ἄδικον καθαιρεῖ.
οἷος καὶ Πάρις, ἐλθὼν
ἐς δόμον τὸν Ἀτρειδᾶν,
ᾔσχυνε ξενίαν τράπε-
ζαν κλοπαῖσι γυναικός.
385
στρ. β'.
ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ (OCR draft) Experimental (ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 385 focus
Βιᾶται δ' ἁ τάλαινα πειθώ,
385
Ant. 1.
προβούλου παῖς προβουλόπαις ἄφερτος ἄτας·
ἄκος δὲ ὡς ἄκος δὲ πᾶν μάταιον παμμάταιον οὐκ ἐκρύφθη,
πρέπει δὲ φῶς αἰνολαμπὲς σίνος·
κακοῦ δὲ χαλκοῦ τρόπον
390
τρίβῳ τε καὶ καὶ προσβολαῖς προβ-
μελαμπαγὴς πέλει,
δικαιωθείς, ἐπεὶ
διώκει παῖς ποτανὸν πτανὸν πτανόν τιν' ὄρνιν,
πόλει πρόστριμμα θεὶς ἄφερτον -ιμμ' ἄφερτον θεὶς (ἐνθεὶς Tr)·
395
λιτᾶν δ' ἀκούει μὲν οὔτις θεῶν,
τῶνδ' ἐπίστροφον δὲ τὸν δ' ἐπίστροφον τῶνδε
φῶτ' ἄδικον καθαιρεῖ.
Οἷος καὶ Πάρις ἐλθὼν
ἐς δόμον εἰς οἶκον τὸν τῶν Ἀτρειδᾶν
400
ᾔσχυνε ξενίαν τὴν ξενίαν τράπε-
ζαν κλοπαῖσι -αῖς γυναικός.
Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. N. Wecklein, 1885.) — 385 focus
Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. Martin L. West, 1990.) — 385 focus
βιᾶται δ᾽ ἁ τάλαινα Πειθώ,
385
προβούλο υ παῖς ἄφερτος Ἄτας· προβούλο υ παῖς ἄφερτος Ἄτας·
ἄκος δὲ πᾶν μάταιον. οὐκ ἐκρύφθη,
πρέπει δέ, φῶς αἰνολαμπές, σίνος·
κακοῦ δὲ χαλκοῦ τρόπον
390
τρίβωι τε καὶ προσβολαῖς
μελαμπαγὴς πέλει
δικαιωθείς, ἐπεὶ
διώκει παῖς π οτανὸν ὄρνιν, διώκει παῖς πτανὸν ὄρνιν,
πόληι πρόστριμμα θεὶς ἄφερτον.
395
λιτᾶν δ᾽ ἀκούει μὲν οὔτις θεῶν,
τὸν δ᾽ ἐπίστροφον τῶν
φῶτ᾽ ἄδικον καθαιρεῖ.
οἷος καὶ Πάρις ἐλθών
εἰς δόμον τὸν Ἀτρειδᾶν
400
ἤισχυνε ξενίαν τράπε-
ζαν κλοπαῖσι γυναικός.
Aeschyli Agamemnon (OCR draft) Experimental (Aeschyli Agamemnon. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 385 focus
βιᾶται δ᾽ ὁ τάλαινα πειθώ,
προβούλου παῖς ἄφερτος ἄτας.
385
ἄκος δὲ πᾶν μάταιον. οὐκ ἐκρύφθη,
πρέπει δέ, φῶς αἰνολαμπές, σίνος·
κακοῦ δὲ χαλκοῦ τρόπον
τρίβωι τε καὶ προσβολαῖς
μελαμπαγής πέλει
390
δικαιωθείς, ἐπεὶ
διώκει παῖς ποτανὸν ὄρνιν,
πόλει πρόστριμμα θεὶς ἄφερτον.
λιτᾶν δ᾽ ἀκούει μὲν οὔτις θεῶν,
τῶνδ᾽ ἐπίστροφος δέ
395
φῶτ᾽ ἄδικον καθαιρεῖ.
οἷος καὶ Πάρις ἐλθών
ἐς δόμον τὸν ᾿Ατρειδᾶν
ἤισχυνε ξενίαν τράπε-
ζαν κλοπαῖσι γυναικός.
400
Translations (8)
Agamemnon Perseus (Aeschylus. The poetical works of Robert Browning, Volume 13. Browning, Robert, translator; Berdoe, Edward, editor. London: Smith, Elder and Co., 1889.) — 367-487 focus
The Agamemnon (OCR draft) Experimental (The Agamemnon. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 385 focus
but wretched Persuasion, intolerable daughter of Atè, joint in her councils 3 , forces him on; and remedy is utterly vain. Guilt is not concealed, but is conspicuous, a light of lurid glare 4 ; and like adulterate brass is proved black-in-grained by wear, and by attrition, when a boy pursues a bird upon the wing, bringing upon his country a blow beyond all endurance. And not one of the gods lends an ear to his orisons, but sweeps away the unrighteous that hath concerned himself with these doings. Such too was Paris, when he came to the mansion of the Atreidae, and profaned the hospitable board by the abduction of a wife.
AGAMEMNON (OCR draft) Experimental (AGAMEMNON. Paul Mazon, 1920-1925.) — 385 focus
sauvera celui qui, enivré de sa richesse, a renversé l'auguste autel de la Justice : il
périra. Il subit les violences d'une funeste Persuasion 1 , odieuse fille de l'Égarement qui l'entraîne ; et, dès lors, tout remède est vain. Le dommage ne se dissimule plus : clarté funèbre,
il apparaît à tous les yeux. Et lui, telle une mauvaise monnaie, noircie par l'usage et les heurts, il subit la peine due à qui, pour suivre, pareil à l'enfant, un oiseau qui vole 2 , a infligé à
sa ville une effroyable disgrâce : aucun dieu n'écoute ses prières ; s'il s'est complu à de tels crimes, le coupable est anéanti.
(Un peu retenu.)
C'est ainsi que Pâris, entré sous le toit des
Atrides, souilla la table de son hôte par un rapt adultère.
Même mouvement.
Laissant à son pays vaisseaux à
Agamemnon (OCR draft) Experimental (Agamemnon. Robert Potter, 1779.) — 385 focus
But ſuafive is the voice of vice y ,
435
That ſpreads th’ inſidious ſnare:
Eschilo, Agamennone: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, Agamennone: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 385 focus
Antistrofe I
Ma lui sospinge misera
440
fiducia, insopportabile
della sciagura consigliera e figlia.
Né scampo v'ha: la colpa brilla, rutila
orrida luce: simile
a vile rame, se la sfreghi o mescoli,
445
negra al saggio ti pare.
Come pargolo
segue un errante aligero;
sciagure immedicabili
attira su la sua città;
450
Aeschylus, Agamemnon: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Agamemnon: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 385 focus
Aeschylus, Agamemnon: German translation (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Agamemnon: German translation. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1919–1923.) — 385 focus
Ich bin ein Weib nur, aber so viel hatt' ich euch
zu sagen. Wäre nur geborgen erst das Glück,
385
350 Genuß der höchsten Güter hat es mir beschert.
English (E. D. A. Morshead, 1889, second edition) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Agamemnon — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 385 focus
Lust drives him on—lust, desperate and wild,
Fate's sin-contriving child—
And cure is none; beyond concealment clear,
460
Kindles sin's baleful glare.
As an ill coin beneath the wearing touch
Betrays by stain and smutch
Its metal false—such is the sinful wight.
Before, on pinions light,
465
Fair Pleasure flits, and lures him childlike on,
While home and kin make moan
Beneath the grinding burden of his crime;
Till, in the end of time,
Cast down of heaven, he pours forth fruitless prayer
470
To powers that will not hear.
And such did Paris come
Unto Atrides' home,
And thence, with sin and shame his welcome to repay,
Ravished the wife away—
475

Commentary

Critical apparatus to Agamemnon (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of Agamemnon.) focus

367. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-242

ἐκλακτίσαντι
ἐκλακτίσαντι μέγα Δίκας
, cum glossa
μεγάλως, ἀντὶ μιᾶς
, Farn.
λακτίσαντι μέγα Δίκας
Flor. Vict. Emendavit Canterus. Patet autem coniungendum esse
οὐ γάρ ἐστιν ἔπαλξις πλούτου εἰς ἀφάνειαν
.
367

369. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-243

NA Male haec a multis intellecta sunt. Urget, inquit, ut quis in perniciem ruat, audax suada, consultrix filia effrenata culpae. Nam semel admissa culpa suadet opus potentiamque ad tuendum conferre quod iniuria possidetur, subministratque ei rei consilia. Referuntur haec ad ea quae proxime praegressa sunt, diciturque suada
σόφρων
, quod
ἔπαλξιν πλούτου
quaerit.
369

370. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-244

ἄτας Post
ἄτας
commate distinxit Victorius, quo
ἄτας
accusativus esset construereturque cum
βιᾶται
. Recte vero scholiastes pro genitivo accepit, quem necessario requirit
προβουλόπαις
.
370

371. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-245

ἄκος δὲ πᾶν μάταιον. οὐκ ἐκρύφθη, πρέπει δέ
ἄκος δὲ παμμάταιον οὐκ ἐκρύφθη. πρέπει δὲ
Victorius. Correxit interpunctionem Schützius.
ὡς ἄκος δὲ
Farn.
πᾶν μάταιον
Meinekius ad Euphorionem p. 187. et coniecerat
πᾶν μάταιον
Musgravius. Recte fortasse.
371

372. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-246

φῶς Victorius distinxit
πρέπει δὲ φῶς, αἰνολαμπὲς σίνος
. Male Schutzius
φῶς
. Auratus
σέλας
pro
σίνος
. Ea scholiastae interpretatio est, quam rectius ad
φῶς
referas. Non dicit autem neque incendium Troiae neque ignes in montibus accensos, de quibus mirum est cogitare quemquam potuisse, sed hic sensus est, non in occulto manet, sed conspicua est lux triste lucens, noxa, i. e. in clara sed tristi luce conspicitur eventus mali facinoris.
372

374-376. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-247

τριβοῖς
τε
deest in Flor. Idem et Farn. Vict.
τριβοῖσι
. Emendaverunt Pearsonus et Stanleius. Vereor autem ne non de lapide Lydio loquatur poeta, sed aes adulterinum dicat, quod usu tritum amisso falso splendore cognoscitur. In explicando verbo
δικαιωθείς
fraudem fecit interpretibus male posita in editionibus Vict. Cant. Stanl. virgula post
μελάναις
, quae, si opus, ponenda erat post
κέλευθος
. Hoc enim dicit, ater est, quum est aestimatus quanti sit.

377. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-248

πτανὸν ὄρνιν Proverbium
τὰ πετόμενα διώκειν
illustravit in glossario Blomfieldius. Eius hic haec vis est, ut inania sperasse dicatur Paris, quum se bello victorem fore credidit.
πτανὸν ὄρνιν
Flor. Vict.
πτανόν τιν' ὄρνιν
ex mala Triclinii coniectura Farn. Emendatio debetur Schützio.
377

378. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-249

ἄφερτον
ἄφερτον θεὶς
Flor.
378

380. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-250

ἐπίστροφον τῶνδε
Ἐπίστροφος τῶνδε
active dicit auctorem qui intulit urbi illud
ἄφερτον πρόςτριμμα
. Blomfieldius quum
τούτων
contra libros edidit, non cogitavit recte se habere syllabam ancipitem, diverso genere numeri sequente.
380

Wecklein’s commentary on Agamemnon (1888; German; OCR draft) (Explanatory commentary, pp. 30–140; Iowa and Harvard OCR collated conservatively. Unresolved OCR and provisional reference mappings are explicitly marked.) focus

270-378. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-158

erstes Epeisodion. Für die tragische Entwicklung wird in der Schilderung der siegreichen Einnahme Trojas der Schein des Glückes gegeben. Der Chorführer schickt, bevor er seine Bitte anbringt, einen Ausdruck seiner Ergebenheit und Huldigung voraus: ,,ich bin unterthänig und wenn du meinen Wunsch erfüllest, bin ich dir dankbar ( εὔφρων 275); wenn nicht, verarge ich ( φθόνος ἐστί, νεμεσῶ) es dir nicht." Grofs ist der Kontrast dem Schluſs der Handlung gegenüber, wo der Chor derselben Fürstin drohend gegenüber steht.

366. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-215

Eine Gnade ist erwiesen, die der (um sie aufgewandten) Mühen nicht unwert ist. εἴργασται passivisch wie εἰργάσθαι 1345. Klytämestra ab.

367-378. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-216

Die Anapäste des Chorführers schliefsen das Epeisodion mit dem versprochenen (329, 365) Dankgebete ab.

368. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-217

κτεάτειρα, für uns.

370. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-218

στεγανὸν (deckend, von allen Seiten umfassend) δίκτυον: diese Form der anapästischen Dipodie CUN-GO ist selten. Vgl. 788, Eum. 307 , Suppl. 5 .

371. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-219

ὑπερτελέσαι, darüber hinwegspringen. Vgl. έκπηδήματος 1375.

372-373. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-220

δουλείας, weil sie im Netz gefangen sind. ἄτην πανάλωτον ist nähere Bestimmung zu μέγα δ. γάγγαμον: das groſse Fanggarn der Gefangenschaft wird zu einem alle erfassenden Verderben. Hom. Ε 487 μή πως, ὡς ἀψῖσι λίνου ἁλόντε πανάγρου, ἀνδράσι δυσμενέεσσιν ἕλωρ καὶ κύρμα γένησθε.
1

374. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-221

2
Hom. N 624 Ζηνός.. μῆνιν ξεινίου, ὅς τέ ποτ᾽ ὄμμι διαφθέρσει πόλιν αἰπήν.

375. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-222

ἐπ᾿ ᾿Αλεξάνδρῳ τείνοντα (dem πράξαντα untergeordnet) π. τόξον darf nicht in dem Sinne genommen werden, als habe Zeus in eigener Person den Paris vernichtet, sondern steht nur bildlich etwa für ὑστερόποινον (58). Cho. 381 Ζεῦ Ζεῦ, κάτωθεν ἰάλλων ὑστερόποινον ἄταν κτέ. Zeus wartete den rechten Augenblick ab (vgl. Soph. Phil. 195 καὶ νῦν ἃ πονεῖ, nämlich Philoktetes, δίχα κηδεμόνων οὐκ ἔσθ᾽ ὡς οὐ θεῶν του μελέτῃ τοῦ μὴ πρότερον τόνδ᾽ ἐπὶ Τροία τεῖναι τὰ θεῶν ἀμάχητα βέλη, πρὶν ὅδ᾽ ἐξήκοι χρόνος, ᾧ λέγεται χρῆναί σφ᾽ ὑπὸ τῶνδε δαμῆναι. Der Bogen des Philoktet hat den Paris erlegt) und sein Pfeil traf sicher, nicht ins Blaue. ὅπως, wie. – ὑπὲρ ἄστρων nach dem sprichwörtlichen εἰς οὐρανὸν τοξεύειν, welches gesagt wird ἐπὶ τῶν διακενῆς πονούντων (Zenob. III 46). Ein bildlicher Ausdruck, der nicht weiter ausgedeutet werden darf.
3

378. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-223

ἠλίθιον proleptisch. Gewöhnlich ist der vorletzte Fufs des Parömiakos ein reiner Anapäst; wie hier, steht dafür ein Spondeus auch Suppl. 8 ψήφῳ πόλεως γνωσθείσαι.

379-480. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-224

4
erstes Stasimon. Die rhythmischen Ephymnien, bestehend in der dreimaligen Wiederkehr des gleichen Versmafses am Schlusse der drei Strophen und Antistrophen, lassen vermuten, daſs die drei Strophenpaare von den drei στοίχοι des Chors, die Ephymnien von dem Gesamtchore vorgetragen wurden. Eine ähnliche Form hat das Segensgebet Suppl. 638 ff. Die sittlichen Erwägungen, welche der Fall Trojas in Bezug auf die Besiegten und die Sieger erweckt (zu 413), werden mit, dafs Zeus getroffen, darf man wohl sagen" das Vorhergehende angeschlossen. an
5

380-381. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-225

6
„So viel lässt sich jeden- falls feststellen: es ist ihm (dem Alexandros) ergangen entsprechend seinen Thaten." Der Grundsatz göttlicher Gerechtigkeit εἰ δείν᾽ ἔδρασας, δεινὰ καὶ παθεῖν σὲ δεὶ (Soph. frg. 11) hat sich an ihm erfüllt. Vgl. παθεῖν τὸν ἔρξαντα· θέσμιον γάρ 1563, δράσαντι παθεῖν τριγέρων μύθος τάδε φωνεί Cho. 312 . τὶς (gar mancher, vgl. 456): Man braucht nicht anzunehmen, dafs der Dichter an eine bestimmte Persönlichkeit gedacht habe.
7

382. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-226

( οὐκ) ἀξιοῦσθαι d. i. es vertrage sich nicht mit der Würde der Gottheit. μέλειν persönlich wie Soph. El. 342, Eur. Herc. 773 θεοὶ τῶν ἀδίκων μέλουσι καὶ τῶν ὁσίων ἐπάειν.