Search the Perseus Catalog for:

View: By Card

← Previous Next →

ETEOCLES

O heaven-demented race of Edipus,

My race, tear-fraught, detested of the gods.

Alas, our father's curses now bear fruit.

But it beseems not to lament or weep,

Lest lamentations sadder still be born.

For him, too truly Polyneikes named,-

What his device will work we soon shall know;

Whether his braggart words, with madness fraught,

Gold-blazoned on his shield, shall lead him back.

Had Justice, virgin child of Zeus, in sooth

Guided his deeds and thoughts, this might have been;

But neither when he fled the darksome womb,

Or in his childhood, or in youth's fair prime,

Or when the hair thick gathered on his chin,

Hath Justice communed with, or claimed him hers;

Nor in this outrage on his Fatherland,

Deem I she now beside him deigns to stand.

For Justice would in sooth belie her name

Did she with this all-daring man consort.

In these regards confiding will I go,

Myself will meet him. Who with better right?

Brother to brother, chieftain against chief,

Foeman to foe, I'll stand. Quick, bring my spear,

My greaves, and armour, bulwark against stones.

Seven Against Thebes. Aeschylus. Anna Swanwick (Translator). London. 1886.

Current edition Experimental

Seven Against Thebes (OCR draft) (English) (Seven Against Thebes. Anna Swanwick, 1886.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (7)

Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 108-180 focus

str. 1

Χορος

θεοὶ πολιάοχοι¹ χθονὸς ἴθ᾽ ἁθρόοι²

ἴδετε παρθένων
110

ἱκέσιον λόχον δουλοσύνας ὕπερ.

κῦμα [γὰρ³] περὶ πτόλιν δοχμολόφων ἀνδρῶν

καχλάζει πνοαῖς Ἄρεος ὀρόμενον.
115

ἀλλ᾽, ὦ Ζεῦ πάτερ † παντελές, πάντως⁴

ἄρηξον δαΐων ἅλωσιν.

Ἀργέιοι δὲ⁵ πόλισμα Κάδμου
120

κυκλοῦνται: φόβος δ᾽ ἀρίων⁶ ὅπλων.

διάδετοι⁷ <δέ τοι⁸> γενῦν⁹ ἱππίων¹⁰

κινύρονται¹¹ φόνον χαλινοί.

ἑπτὰ δ᾽ ἀγάνορες¹² πρέποντες στρατοῦ

δορυσσοῖς¹³ σαγαῖς πύλαις ἑβδόμαις¹⁴
125

προσίστανται πάλῳ λαχόντες.

128

ant. 1

Χορος

σύ τ᾽, ὦ Διογενὲς φιλόμαχον κράτος,

ῥυσίπολις γενοῦ,

Παλλάς, ὅ θ᾽ ἵππιος ποντομέδων ἄναξ
130

ἰχθυβόλῳ Ποσειδάων μαχανᾷ,¹⁵

ἐπίλυσιν πόνων, ἐπίλυσιν δίδου.

σύ τ᾽, Ἄρης, φεῦ, φεῦ, † ἐπώνυμον Κάδμου πόλιν¹⁶
135

φύλαξον κήδεσαί τ᾽ ἐναργῶς.

καὶ Κύπρις, ἅτ᾽ εἶ γένους προμάτωρ,
140

ἄλευσον: σέθεν γὰρ¹⁷ ἐξ αἵματος

γεγόναμεν: λιταῖσί¹⁸ σε θεοκλύτοις

ἀυτοῦσαι¹⁹ πελαζόμεσθα.

καὶ σύ, Λύκει᾽ ἄναξ, Λύκειος γενοῦ
145

στρατῷ δαΐῳ στόνων αὖ τίτας.²⁰

†σύ τ᾽, ὦ Λατογένει-

α κούρα, τόξον εὐτυκάζου²¹ [Ἄρτεμι φίλα²² ].†

150

str. 2

Χορος

ἒ ἒ ἒ ἔ,

ὄτοβον ἁρμάτων ἀμφὶ πόλιν κλύω:

ὦ πότνι᾽ Ἥρα.

ἔλακον ἀξόνων βριθομένων χνόαι.

Ἄρτεμι φίλα, [ἒ ἒ ἒ ἔ],

δοριτίνακτος αἰθὴρ δ᾽²³ ἐπιμαίνεται.
155

τί πόλις ἄμμι πάσχει, τί γενήσεται;

ποῖ δ᾽ ἔτι τέλος ἐπάγει θεός;

157

ant. 2

Χορος

ἒ ἒ ἒ ἔ,
ἀκροβόλων δ᾽ ἐπάλξεων λιθὰς ἔρχεται:

ὦ φίλ᾽ Ἄπολλον:

κόναβος ἐν πύλαις χαλκοδέτων σακέων,
160

παῖ Διός, ὅθεν²⁴

πολεμόκραντον ἁγνὸν τέλος ἐν μάχᾳ.

σύ τε,²⁵ μάκαιρ᾽ ἄνασσ᾽ Ὄγκα, πρὸ πόλεως

ἑπτάπυλον ἕδος ἐπιρρύου.
165
166

str. 3

Χορος

ἰὼ παναρκεῖς²⁶ θεοί,

ἰὼ τέλειοι τέλειαί τε γᾶς

τᾶσδε²⁷ πυργοφύλακες,

πόλιν δορίπονον μὴ προδῶθ᾽

ἑτεροφώνῳ στρατῷ.
170

κλύετε παρθένων κλύετε πανδίκως²⁸

χειροτόνους λιτάς.

174

ant. 3

Χορος

ἰὼ φίλοι δαίμονες,

λυτήριοί <τ᾽²⁹> ἀμφιβάντες πόλιν,
175

δείξαθ᾽ ὡς φιλοπόλεις,³⁰

μέλεσθέ θ᾽³¹ ἱερῶν δημίων,

μελόμενοι δ᾽ ἀρήξατε:

φιλοθύτων δέ τοι πόλεος³² ὀργίων

μνήστορες ἐστέ μοι.
180
181

Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922.) — 109-180 focus

Χορός

θεοὶ πολιάοχοι πάντες ἴτε χθονὸς·

ἴδετε παρθένων
110

ἱκέσιον λόχον δουλοσύνας ὕπερ.

κῦμα γὰρ περὶ πτόλιν δοχμολόφων ἀνδρῶν

καχλάζει πνοαῖς Ἄρεος ὀρόμενον.
115

ἀλλʼ, ὦ Ζεῦ πάτερ παντελές,

πάντως ἄρηξον δαΐων ἅλωσιν.

Ἀργέιοι δὲ πόλισμα Κάδμου
120

κυκλοῦνται· φόβος δʼ ἀρῄων ὅπλων

δονεῖ, διὰ δέ τοι γενύων ἱππίων

κινύρονται φόνον χαλινοί.

ἑπτὰ δʼ ἀγάνορες πρέποντες στρατοῦ

δορυσσοῖς σαγαῖς πύλαις ἑβδόμαις
125

προσίστανται πάλῳ λαχόντες.

128

Χορός

σύ τʼ, ὦ Διογενὲς φιλόμαχον κράτος,

ῥυσίπολις γενοῦ,

Παλλάς, ὅ θʼ ἵππιος ποντομέδων ἄναξ
130

ἰχθυβόλῳ Ποσειδάων μαχανᾷ,

ἐπίλυσιν φόβων, ἐπίλυσιν δίδου.

σύ τʼ, Ἄρης, φεῦ, φεῦ, πόλιν ἐπώνυμον
135

Κάδμου φύλαξον κήδεσαί τʼ ἐναργῶς.

καὶ Κύπρις, ἅτʼ εἶ γένους προμάτωρ,
140

ἄλευσον· σέθεν γὰρ ἐξ αἵματος

γεγόναμεν· λιταῖσί σε θεοκλύτοις

ἀυτοῦσαι πελαζόμεσθα.

καὶ σύ, Λύκειʼ ἄναξ, Λύκειος γενοῦ
145

στρατῷ δαΐῳ στόνων ἀντίτας.

σύ τʼ, ὦ Λατογένει-

α κούρα, τόξον εὐτυκάζου Ἄρτεμι φίλα.

149

Χορός

ἒ ἒ ἒ ἔ,

ὄτοβον ἁρμάτων ἀμφὶ πόλιν κλύω·
150

ὦ πότνιʼ Ἥρα.

ἔλακον ἀξόνων βριθομένων χνόαι.

Ἄρτεμι φίλα, ἒ ἒ ἒ ἔ,

δοριτίνακτος αἰθὴρ δʼ ἐπιμαίνεται.
155

τί πόλις ἄμμι πάσχει, τί γενήσεται;

ποῖ δʼ ἔτι τέλος ἐπάγει θεός;

158

Χορός

ἒ ἒ ἒ ἔ,

ἀκροβόλων δʼ ἐπάλξεων λιθὰς ἔρχεται·

ὦ φίλʼ Ἄπολλον·

κόναβος ἐν πύλαις χαλκοδέτων σακέων,
160

παῖ Διός, ὅθεν

πολεμόκραντον ἁγνὸν τέλος ἐν μάχᾳ.

σύ τε, μάκαιρʼ ἄνασσʼ Ὄγκα, πρὸ πόλεως

ἑπτάπυλον ἕδος ἐπιρρύου.
165

166

Χορός

ἰὼ παναρκεῖς θεοί,

ἰὼ τέλειοι τέλειαί τε γᾶς

τᾶσδε πυργοφύλακες,

πόλιν δορίπονον μὴ προδῶθʼ

ἑτεροφώνῳ στρατῷ.
170

κλύετε παρθένων κλύετε πανδίκως

χειροτόνους λιτάς.

174

Χορός

ἰὼ φίλοι δαίμονες,

λυτήριοί τʼ ἀμφιβάντες πόλιν,
175

δείξαθʼ ὡς φιλοπόλεις,

μέλεσθέ θʼ ἱερῶν δημίων,

μελόμενοι δʼ ἀρήξατε·

φιλοθύτων δέ τοι πόλεος ὀργίων

μνήστορες ἐστέ μοι.
180

Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 78 focus

ΧΟΡΟΣ.

νεόκοτα θρέομαι φοβερὰ μεγάλ᾽ ἄχη·

καθεῖται στρατὸς στρατόπεδον λιπών·

ῥεῖ πολὺς ὅδε λεὼς πρόδρομος ἱππότας·
80

αἰθερία κόνις με πείθει φανεῖσ᾽,

ἄναυδος σαφὴς ἔτυμος ἄγγελος.

εἶλε δ᾽ ἐμὰς φρένας δέος· ὅπλων κτύπος ποτιχρίμπτεται·

διὰ πέδον βοὰ ποτᾶται, βρέμει δ᾽

ἀμαχέτου δίκαν ὕδατος ὀροτύπου.

ἰὼ ἰὼ θεοὶ θεαί τ', ὀρόμενον κακὸν ἀλεύσατε.

βοᾷ ὑπὲρ τάφρων λευκοπρεπής λεὼς ὄρνυται

ἐπὶ πόλιν.

τίς ἄρα ῥύσεται, τίς ἄρ᾽ ἐπαρκέσει θεῶν ἢ θεᾶν;

πότερα δῆτ᾽ ἐγὼ ποτιπέσω βρέτη δαιμόνων;

ἰὼ μάκαρες εὔεδροι, ἀκμάζει βρετέων

ἔχεσθαι. τί μέλλομεν ἀγάστονοι;

ἀκούετ᾽ ἢ οὐκ ἀκούετ ἀσπίδων κτύπον;

100

πέπλων καὶ στεφέων, εἰ μὴ νῦν, πότ᾽ ἀμφὶ λι-

τάν᾿ ἕξομεν;

κτύπον δέδορκα· πάταγος οὐχ ἑνὸς δορός.

τί ῥέξεις, παλαίχθων Ἄρης, τὰν τεὰν γᾶν;

105

ἰὼ χρυσοπήληξ [δαῖμον], ἔπιδ᾽ ἔπιδε πόλιν

τεὰν, ἅν ποτ᾽ εὐφιλήταν ἔθου.

Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. Gottfried Hermann, 1852.) — 78 focus

Χοροῦ ἡ Α

θρεῦμαι φοβερὰ μεγάλ᾽ ἄχη·

μεθεῖται στρατὸς στρατόπεδον λιπών·

ῥεῖ πολὺς ὅδε λεὼς πρόδρομος ἱππότας·
80

αἰθερία κόνις με πείθει φανεῖσ᾽,

ἄναυδος σαφὴς ἔτυμος ἄγγελος.

Χοροῦ ἡ Β

ἑλεδεμὰς πεδία ἐπ᾽ ὁπλόκτυπος

βοὰ ποτᾶται, βρέμει δ᾽

ἀμαχέτου δίκαν ὕδατος ὀροτύπου.
85

Χοροῦ ἡ Γ

ἰὼ ἰὼ θεοὶ θεαί τ', ὀρόμενον

Χοροῦ ἡ Γ

κακὸν ἀλεύσατε.

Χοροῦ ἡ Δ

βοᾷ ὑπὲρ τειχέων

ὁ λεύκασπις ὄρνυται λαὸς εὐ-

τρεπὴς ἐπὶ πόλιν διώκων.
90

Χοροῦ ἡ Ε

τίς ἄρα ῥύσεται; τίς ἄρ᾽ ἐπαρκέσει

θεῶν ἢ θεᾶν;

Χοροῦ ἡ ς

πότερα δῆτ᾽ ἐγὼ ποτιπέσω βρέτη δαιμόνων;

Χοροῦ ἡ Ζ

ἰὼ μάκαρες εὔεδροι, ἀκμάζει βρετέων

ἔχεσθαι. τί μέλλομεν ἀγάστονοι;
95

Χοροῦ ἡ Η

ἀκούετ', ἢ οὐκ ἀκούετ᾽ ἀσπίδων κτύπον;

Χοροῦ ἡ θ

πέπλων καὶ στεφέων

πότ', εἰ μὴ νῦν, ἀμφὶ λιτάν᾽ ἕξομεν;

κτύπον δέδορκα· πάταγος οὐχ ἑνὸς δορός·

τί ῥέξεις; προδώσεις,
100

παλαίχθων Ἄρης, γᾶν τεάν;

Χοροῦ ἡ Ι

ὦ χρυσοπήληξ δαῖμον, ἔπιδ᾽, ἔπιδε πόλιν,

ἅν ποτ᾽ εὐφιλήταν ἔθου.

ΕΠΤΑ ΕΠΙ θΗΒΑΣ (OCR draft) Experimental (ΕΠΤΑ ΕΠΙ θΗΒΑΣ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 78 focus

ΧΟΡΟΣ

Θρεῦμαι Θρέομαι φοβερὰ μεγάλ' μεγάλα τ' ἄχη·

μεθεῖται στρατός· στρατόπεδον λιπὼν

ῥεῖ πολὺς ὅδε λεὼς πρόδρομος ἱππότας·
80

αἰθερία κόνις με πείθει φανεῖσ',

ΕΠΤΑ ΕΠΙ ΘΗΒΑΣ

ΧΟΡΟΣ

ἄναυδος σαφὴς σαφὴς δ' ἔτυμος ἄγγελος.

Ἕλε δὲ γᾶς ἐμᾶς ἕλε δέμας Μ' ἑλεδεμνὰς πεδί' ὁπλοκτύπος

<πο>τιχρίμπτεται τι (vel τε) χρίμπτεται, ποτᾶται βοά (uel βοᾷ) ποτᾶται, βρέμει δ'

ἀμαχέτου δίκαν ὕδατος ὀροτύπου·
85

ἰὼ ἰὼ ἰὼ ἰὼ ἰώ θεοὶ θεαί τ', ὀρόμενον

κακὸν ἀλεύσατε.

Βοὰ Βοᾷ ὑπὲρ τειχέων·

ὁ λεύκασπις ὄρνυται λαὸς εὐ-

τρεπὴς εὐπρεπὴς ἐπὶ πτόλιν διώκων·
90

τίς ἄρα ῥύσεται, τίς ἄρ' ἐπαρκέσει

θεῶν ἢ θεᾶν ; πότερα δῆτ' ἐγὼ

ποτιπέσω βρέτη δαιμόνων ;

ἰὼ μάκαρες εὔεδροι,

ἀκμάζει βρετέων
95

ἔχεσθαι· τί μέλλομεν ἀγάστονοι ;

Ἀκούετ' ἢ οὐκ ἀκούετ' ἀσπίδων κτύπον ;

πέπλων καὶ στεφέων

πότ', εἰ μὴ νῦν, ἀμφὶ λιτάν' ἕξομεν ;

Κτύπον δέδορκα· πάταγος οὐχ ἑνὸς δορός·
100

τί ῥέξεις ; προδώσεις, παλαίχθων

Ἄρης, τὰν τεάν τὰν τεὰν γᾶν ;

ὦ χρυσοπήληξ δαῖμον, ἔπιδ' ἔπιδε πόλιν

ἅν ποτ' εὐφιλήταν ἔθου.

Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. N. Wecklein, 1885.) — 78 focus

Θρέομαι φοβερὰ μεγάλ᾽ ἄχη.

μεθεῖται στρατὸς στρατόπεδον λιπών.

ῥεῖ πολὺς ὅδε λεὼς πρόδρομος ἱππότας.
80

¹²³⁴⁵⁶⁷⁸⁹¹⁰¹¹

πρέμνοθεν πρέμνοθεν πρυμνόθεν δῃάλωτον δηϊάλωτον δουλίοισι δουλίοισι δουλείοισι σχεθεῖν σχέθειν duodecim chori personis distribuendi videntur. ΧΟ. praescriptum

8 AESCHYLI

ΧΟ.

αἰθερία κόνις με πείθει φανεῖσ᾽,

ἄναυδος σαφὴς ἔτυμος ἄγγελος.

Ἑλεδέμας πεδιοπλοκτύπος

τί χρίμπτεται βοᾶ ποτᾶται· βρέμει δ᾽

ἀμαχέτου δίκαν ὕδατος ὁροτύπου.
85

Ἰὼ ἰὼ θεοὶ

θεαί τ᾽ ὀρόμενον κακὸν ἀλεύσατε.

Βοᾷ ὑπὲρ τειχέων

ὁ λεύκασπις ὄρνυται λαὸς εὐ-

τρεπὴς ἐπὶ πτόλιν διώκων.
90

Τίς ἄρα ῥύσεται, τίς ἄρ᾽ ἐπαρκέσει

θεῶν ἢ θεᾶν;

Πότερα δῆτ᾽ ἐγὼ ποτιπέσω βρέτη δαιμόνων;

¹²¹³¹⁴¹⁵¹⁶¹⁷¹⁸¹⁹²⁰

βοᾷ Ἑλεδέμας et ζτ in marg. ἐλεδεμὰς et in altero marg. ζτ βοᾶι βοᾷ Fort. ἰδὲ δὲ γᾶς ἐμᾶς πεδί᾽ ὁπλόκτυπ᾽ ὠτὶ χρίμπτει βοάν (γᾶς ἤδη δ' ἐμᾶς Enger, πεδί᾽ ὁπλόκτυπο Seidler, ὠτὶ recc., χρίμπτει βοάν Ritschl). Ἰὼ ἰὼ ἰὼ ἐὼ ἰὼ ἐ ἰὼ ὀρόμενον ὄρμενον ἀλεύσατε ἀλεύσετε (α superscripsit m1) πάτρια post ἐγὼ addit ex schol. δαιμόνων versui sequ. addit

SEPTEM ADVERSUS THEBAS. 9

ΧΟ.

Ἰὼ μάκαρες εὔεδροι,

ἀκμάζει βρετέων ἔχεσθαι· τί μέλ-
95

λομεν ἀγάστονοι;

Ἀκούετ᾽ ἢ οὐκ ἀκούετ᾽ ἀσπίδων κτύπον;

Πέπλων καὶ στεφέων πότ᾽ εἰ μὴ νῦν ἀμ-

φίλιταν ἕξομεν;

Κτύπον δέδορκα· πάταγος οὐχ ἑνὸς δορός.
100

Τί ῥέξεις; προδώσεις,

παλαίχθων Ἄρης, τὰν τεάν;

²¹²²²³²⁴²⁵²⁶²⁷²⁸

τί | μέλλομεν στεφέων στεφέων radendo factum e στεφάνων εἰ μὴ νῦν, πότ' ἀμφίλιταν νῦν | ἀμφίλιταν (ἀμφὶ λιατὰν m1) ἀμφὶ λίταν (λιτάν Hermann) fort. ἀντιλίταν. τὰν τεάν τὰν τεὰν in sequentem v. profert γᾶν τεάν

10 AESCHYLI

ΧΟ.

Ὦ χρυσοπήληξ δαῖμον,

ἔπιδ᾽ ἔπιδε πόλιν,

ἅν ποτ᾽ εὐφιλήταν ἔθου.
105

Aeschyli Septem contra Thebas (OCR draft) Experimental (Aeschyli Septem contra Thebas. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 78 focus

ΧΟΡΟΣ ΠΑΡΘΕΝΩΝ

θρεῦμαι φοβερὰ μεγάλ᾽ ἄχη.

μεθεῖται στρατὸς στρατόπεδον λιπών.

ῥεῖ πολὺς ὅδε λεὼς πρόδρομος ἱππότας.
80

αἰθερία κόνις με πείθει φανεῖσ᾽

Numeri:

78-150 numeri: parodi pars ἀνομοιόστροφος e dochmiis et iambis constat. dochmiis ceteroquin simplicibus plerumque κατὰ πόδα distinctis praemittuntur interiectio 86. 96, spondeus 78, creticus 108, molossus 116, paeon 121. iambi praeter trimetros non cantatos 100 et 104 syncopa et anaclasi frequenter tardati, 110. 119. 123. 126. 131. 134. 136-144 (interiecto dochmio uno) 146. accedit pentameter bacchiacus catalect. 105. carmen clauditur tetrametro, cuius prius membrum in glyconeum est inflexum 150.

Apparatus Criticus

εἰδὼς εἰδὼς σὺ Ἐρινὺς ἐρινύς ἐριννύς πρυμνόθεν πρεμνόθεν φθόγγον γρ. ὄλβον ῥέοντα γῆn τε καὶ ἐλ. τε γῆn καὶ Ζεύγληισι δουλίηισι Ζεύγληισι δουλείηισι Ζυγοῖσι δουλείοισι Ζευγοῖσι θρεῦμαι θρέομαι θρέυμαι θρεῦμαι μεγάλ᾽ ἄχη μεγάλα τ᾽ ἄχη ὅδε ὅδε δ᾽ ὅτε δ᾽ ὅγε ὧδε δ᾽ ὧδε

ΧΟΡΟΣ ΠΑΡΘΕΝΩΝ
²

ἄναυδος σαφὴς ἔτυμος ἄγγελος,

ἕλε δὲ (γᾶς) ἐμᾶς πεδί᾽ ὁπλοκτύπος,

ποτιχρίμπτεται [βοά] ποτᾶται, βρέμει

δ᾽ ἀμαχέτου δίκαν ὕδατος ὀροτύπου.
85

ἰώ, ἰὼ ἰὼ θεοὶ θεαί τ᾽ ὀρόμενον

κακὸν ἀλεύσατε.

ἔα.

ὑπὲρ τειχέων

ὁ λεύκασπις ὄρνυται λαὸς εὐ-
90

τρεπὴς ἐπὶ πόλιν διώκων (πόδα).

τίς ἄρα ῥύσεται, τίς ἄρ᾽ ἐπαρκέσει

θεῶν ἢ θεᾶν; πότερα δῆτ᾽ ἐγὼ

(πάτρια) ποτιπέσω βρέτη δαιμόνων;

ἰὼ μάκαρες εὔεδροι,
95

Testim.:

85 Hesych. ὀροτύπου δίκην (cetera interciderunt).

Apparatus Criticus

σαφὴς σαφὴς δ᾽ ἕλε δὲ (γᾶς) ἐμᾶς πεδί᾽ ἕλεδέμας ἑλεδεμνάς (ἐλεδαμνάς P1L) γᾶς ἐμᾶς ποτιχρίμπτεται [βοά] τί χρ. τε χρ. τε ὠτί χρ. τε ὠσί χρ. δὲ χρ. τ᾽ ἐγχρ. χρ. [βοά] del. δ᾽ om ὀροτύπου ὀροτύπου ὀρ(ρ)οκτύπου ἰὼ ἰὼ θεοὶ θεαί τ᾽ ὀρόμενον ἰώ ante θεοὶ bis θεαί ἰὼ θεαί τ' ὀρομ. θ᾽ ὁρώμ. τ᾽ ὀρρομ. ἀλεύσατε ἀλεύσετε corr. m ἔα. βοᾶι (βοᾶι δ' Κ2) ἔα scripsi εὐτρεπὴς εὐπρεπής εὐτρεπής πόλιν πτόλιν (πόδα) πόδα suppl. θεᾶν θεαινῶν θεαινᾶν θεανῶν ἄρ᾽ alterum om πότερα πότερον (πάτρια) πάτρια recuperavit βρέτη βρέτεα

ΧΟΡΟΣ ΠΑΡΘΕΝΩΝ
³

ἀκμάζει βρετέων

ἔχεσθαι· τί μέλλομεν ἀγάστονοι;

ἀκούετ᾽ ἢ οὐκ ἀκούετ᾽ ἀσπίδων κτύπον;
100

πέπλων καὶ στεφέων

πότ᾽ εἰ μὴ νῦν ἀμφὶ λίταν᾽ ἕξομεν;

κτύπον δέδορκα· πάταγος οὐχ ἑνὸς δορός.

τί ῥέξεις; προδώσεις παλαίχθων Ἄρης τὰν τεάν;

ὦ χρυσοπήληξ δαῖμον ἔπιδ᾽ ἔπιδε πόλιν,
105

ἅν ποτ᾿ εὐφιλήταν ἔθου.

Translations (8)

Seven Against Thebes Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922. (Modernized by Perseus.)) — 109-180 focus

Chorus

Oh come all you gods who guard our city and its land!

See this suppliant band of maidens praying to be saved from slavery. A torrent of men, their helmet plumes tossing, crashes around the city,
110

sped on by the blasts of Ares. No! Father Zeus, all-accomplishing, fend from us altogether capture at the hands of the enemy.
115

The Argives encircle the citadel of Cadmus. Terror of their weapons of war shakes us, as the bridles in the horse’s jaws rattle the sound of death. Seven bold captains, conspicuous among the army
120

in spear-wielding harnesses, at the seven gates take their stand each according to his lot.
125

128

Chorus

Pallas, Zeus-born power delighting in battle, prove yourself the savior of the city!

And you, lord of steeds, ruler of the deep, Poseidon, with your fish-striking weapon grant us release from our fears, grant us release!
130

You too, Ares—pity us!—guard the city named for Cadmus and make evident your closeness¹ to us!
135

And Cypris, you who are the first mother of our race, defend us who are sprung from your blood. We come to you, crying out in prayers for your divine ears.
140

And you, Apollo, lord of the Wolf,² be a wolf to the enemy force and give them groan for groan! You too, maiden child of Leto, ready your bow!
145

149

Chorus

Ah! Ah!

I hear the rattle of chariots encircling the town. O lady Hera! The hubs are creaking beneath the axles’ load. Beloved Artemis!
150

The air rages at the shaking of spears! What is happening to our city? What will the future bring? And where does God finally lead us?
155

158

Chorus

Ah! Ah! A hail of stones strikes our battlements from afar. O beloved Apollo!

There is the clang of bronze-bound shields at the gates. O son of Zeus, in whom dwells the sacred power to decide in battle war’s outcome! And you, blessed queen Onca,³ on behalf of the city,
160

defend your seven- gated home!
165

166

Chorus

All-powerful divinities, you gods and goddesses who wield the power to guard the towers of our land, do not betray our city that now toils under the spear

to an alien-tongued army. Hear us, hear, as is right, the prayers we maidens offer with outstretched hands.
170

174

Chorus

Beloved spirits,

encompass the city to deliver it from ruin and show that you love it. Consider the people’s offerings, and as you consider, help us.
175

Remember, I beg, our city’s worship, rich in sacrifice..
180

The Seven against Thebes. (OCR draft) Experimental (The Seven against Thebes.. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 78 focus

I wail over our fearful, mighty woes! the army is let loose, having quitted its camp, a mighty mounted host is streaming hitherward in advance the dust appearing high in the air convinces me, a voiceless, clear, true messenger; the noise of the clatter of their hoofs upon the plain , reaching even to our couches, approaches my ears, is wafted on, and is rumbling like a resistless torrent lashing the mountain-side. Alas! alas! Oh gods and goddesses, avert the rising horror; the white-bucklered well-appointed host is rushing on with a shout on the other side our walls, speeding its way to the city. Who then will rescue us, who then of gods and goddesses will aid us? Shall I then prostrate myself before the statues of the divinities? Oh ye blessed beings, seated on your glorious thrones, 'tis high time for us to cling to your statues—why do we deeply sighing delay? Hear ye, or hear ye not, the clash of bucklers? When, if not now, shall we set about the orison of the peplus and chaplets? I perceive a din, a crash of no single spear. What wilt thou do? wilt thou, O Mars, ancient guardian of our soil, abandon thine own land? God of the golden helm, look upon, look upon the city which once thou didst hold well-beloved.

LES SEPT CONTRE THÈBES (OCR draft) Experimental (LES SEPT CONTRE THÈBES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 78 focus

parle dans votre intérêt autant que dans le mien, je crois : une ville prospère, seule, honore ses dieux.

Il sort ; les Thébains le suivent. Une troupe de femmes épouvantées se précipite en désordre dans l'orchestre. Agité.

LE CHŒUR

Je clame ici ma peur et mes douleurs immenses ! L'armée est lâchée. Il a quitté le camp et roule,
innombrable, le flot des cavaliers qui se ruent contre nous. J'en crois la poussière soudaine qui monte jusqu'aux cieux, messager sans voix, mais sincère et vrai.

LES SEPT CONTRE THÈBES

LE CHŒUR

Et voici le sol de mon pays livré au fracas des sabots, qui
s'approche, vole et gronde, tel le torrent invincible qui bat le flanc de la montagne. Las ! las ! dieux et déesses, éloignez le fléau qui fond sur nous !

Ah ! une clameur a passé par-dessus nos murs : l'armée des
boucliers blancs s'avance et, prête au combat, se hâte vers Thèbes ¹. Qui donc nous sauvera ? quel dieu, quelle déesse nous apportera son secours ? Que puis-je, moi, que tomber à
genoux devant les statues de nos dieux ? O Bienheureux fidèles à vos sanctuaires, je m'attache à vos images ; car l'heure presse ; pourquoi m'attarderais-je en vains gémissements ?

Entendez-vous ou non le fracas des boucliers ? Quand donc, si ce n'est à cette heure, aurons-nous recours aux supplications des voiles et des guirlandes ?

Ah ! je vois ce bruit : c'est le heurt d'innombrables javelines !
Que vas-tu

The Seven Chiefs against Thebes (OCR draft) Experimental (The Seven Chiefs against Thebes. Robert Potter, 1779.) — 78 focus

Woe, woe, intolerable woe!

Fierce from their camps the hosts advance,

Before their march with thund'ring tread

Proud o'er the plain their firey courſers prance,

And hither bend their footsteps dread:

Yon' cloud of dust that choaks the air,

A true tho' tongueleſs messenger,

Marks plain the progress of the foe.

And now the horrid clash of arms,

That, like the torrent, whose impetuous tide

Roars down the mountain's craggy side,

Shook the wide fields with fierce alarms,

With nearer terrors strikes our souls,

100

And thro' our chaste recesses rolls:

Hear, all ye pow'rs of Heav'n, propitious hear,

And check the furies of this threat'ning war!

The crouded walls around

Loud clamours rend the sky;

105

Whilſt rang'd in deep array th' embattled pow'rs

Their silver shields lift high,

And, level with the ground

To lay their rampir'd heads, assail our tow'rs.

What guardian God shall I implore?

110

Bending at what sacred shrine

Call from their happy seats what pow'rs divine,

And suppliant ev'ry sculptur'd form adore?

The time demands it: why then, why delay?-

The sound of arms swells on my' affrighted ear.-

115

Hold now the pall, the garland , as you pray.-

Hark! 'tis the rude clash of no single spear.

Stern God of war,

Dost thou prepare

Thy sacred city to betray?

120

Look down, look down ;

O save thine own;

Nor leave us to the foe a prey:

If e'er thy soul had pleasure in the brave,

God of the golden helm, hear us, and save!

125

Eschilo, I Sette a Tebe: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, I Sette a Tebe: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 78 focus

Piango alti lagni d'orrore di doglia.

Già già dal campo si sfrena l'esercito :

105

rotola avanti l'esercito fitto

dei cavalieri: l'eterea polvere

si leva a dirmelo, muto palese

veridico araldo.

Orrido grido, fra rombe di zoccoli,
110

dalla pianura mi sgomina e preme,

come torrente che scrosci dal monte.

Contro la rocca si lancia, già leva,

chiuso nell'armi, l'esercito avverso,

gli scudi bianchi, con orride grida.
115

Chi mai dei Numi, chi mai delle Dive

soccorso darà ?

A quali altari di Dèmoni innanzi

debbo io cadere ? Beati Signori,

è questo il punto che stretta io mi tenga
120

ai vostri simulacri.

Nei troppi lagni che indugiasi? Udite

o non udite fragore di scudi?

Quando offrirò, se non ora,

pepli corone e preghiere ?
125

Odi lo strepito? Tale frastuono

sola una lancia non leva.

Che fai?

Marte Signore, l'antica tua terra

cosí tradirai?
130

Deh! queste mura, a te un giomo sí care,

Nume elmo d'oro, proteggi proteggi!

Tutte le fanciulle si aggruppano intorno all'ara.

1 PRIMO CANTO INTORNO ALL'ARA

Continuano le evoluzioni danzate, ma con carattere più calmo.

1 Strofe 1.

CORO

Aeschylus, Septem ad Thebas: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Septem ad Thebas: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 78 focus

Lugeo terribilia & magna mala.

Dimittitur exercitus caſtra relinquens,

Decurrit huc multus populus precurrens equites,

Aetherius puluis me persuadet uiſus,
85

Mutus maniſeſtus, promptus nuncius,

Excitator conculcatusq; campo

Appropinquat, clamor uolat, fremit

Instar aquæ murmurantis inexpugnabilis.

Heuheu, heu dij
90

Et deæ, præsens malum arcete.

Clamat pro mænibus

Scutum habens album, furgit populus

Structus in urbem irruens.

Quis defendet? quis auxiliabitur
95

Deorum aut dearum?

Vtrum ego accidam statuis

Deorum heu defensores dij,

Tempus est habendi ſtatuas:

quid cunctamur
100

Luctuoſi? auditis, aut non auditis clypeorum

Strepitum ? peplos

& coronas

Circa preces habebimus?

Strepitum audiui, & strepitumq; non unius haſte.
105

Quid facies? deferes ô Mars terrisenex

Tuam terram?

duream qui habes galeam demon,

Reſpice reſpice urbem,

Quam tandem charam poſuisti . dij
110

English (E. D. A. Morshead, 1908) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Seven against Thebes — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 78 focus

I wail in the stress of my terror, and shrill is my cry of despair.

The foemen roll forth from their camp as a billow, and onward they bear!

Their horsemen are swift in the forefront, the dust rises up to the sky,
95

A signal, though speechless, of doom, a herald more clear than a cry!

Hoof-trampled, the land of my love bears onward the din to mine ears.

As a torrent descending a mountain, it thunders and echoes and nears!

The doom is unloosened and cometh! O kings and O queens of high Heaven,

Prevail that it fall not upon us! the sign for their onset is given—
100

They stream to the walls from without, white-shielded and keen for the fray.

They storm to the citadel gates—what god or what goddess can stay

The rush of their feet? to what shrine shall I bow me in terror and pray?

O gods high-thronèd in bliss, we must crouch at the shrines in your home!

Not here must we tarry and wail: shield clashes on shield as they come—
105

And now, even now is the hour for the robes and the chaplets of prayer!

Mine eyes feel the flash of the sword, the clang is instinct with the spear!

Is thy hand set against us, O Ares, in ruin and wrath to o'erwhelm

Thine own immemorial land, O god of the golden helm?

Look down upon us, we beseech thee, on the land that thou lovest of old,
110

German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 78 focus

Ich klag' um graunvolles Leid!¹

Heran stürmt das Heer, dort aus den Zelten brach's,

Vorauf zahllos hier wälzt sich ein Reiterstrom:
80

Der Staub, himmelan wölkend, bezeugt es uns,

Ein sprachloser, untrüglicher Bote, laut!

Zweite.

Aus dem Schlaf schreckt Getös, von dem Husschlag im Gefild

In's Ohr dröhnend; horch, es fliegt, braust heran,

Dem Strom gleich, der unhemmbar vom Berge tost.
85

Dritte.

O weh, Götter, weh, Göttinnen! Scheucht hinweg,

Wehrt das entbrannte Leid!

Vierte.

Wider die Mauern wogt, von Glanzschilden hell,

Das Volk kampfsbereit mit Schlachtruf daher,

Auf die Stadt zu stürzen.
90

Fünfte.

Ha, wer rettet uns? Wo schirmt uns ein Gott,

Welche der Götterfrau'n?

Sechste.

Schwestern, vor welchem Bild der Ewigen wers' ich mich flehend hin?

Siebente.

O hört, Götter auf hohem Thron! Zeit ist es, euer Bild

Fromm zu umfahn. Warum säumen in solcher Angst?
95
(Sie werfen sich nach einander vor den auf der Bühne aufgestellten Götterstatuen nieder.)

Achte.

Hört ihr Geräusch von Schilden, oder hört ihr's nicht?

Mit Festkleid und Kranz

Wann, wenn nicht jetzt, flehen wir die Götter an?

Neunte.

Geräusch, Geklirr zahlloser Speere hör' ich wohl.

Was thust du? So gäbst du,
100

Des Land's alter Hort, dein Land, Ares, hin?

Zehnte.

Gottheit in goldnem Helme, schau, o schau die Stadt,

Die du dir voll Lieb' auserkorst!

Eilfte.

Commentary

Critical apparatus to Seven Against Thebes (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of Seven Against Thebes.) focus

300. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-428

τε στάθητ᾽: Sed post

vedoor

excidit vocabulum. Quare in initio sequentis versus lacunae signa posui.

Tε

vocalem a recentiore manu in litura habet in M. Omittit

Tε

Cantabr. 2.

orά

M. Cantabr. 1. Par. A. B. Vulgo

orάnte

, et sic G. Vit. ex correctione, quum antea in utroque fuisset

orάoite

, quod Par. E. F. habent.

orά9te

, supra scripto

, Lips.

300

301. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-429

λιταῖσιν:

λιταῖς

Vind. 2. 4.

λυταῖς

Par. E.

301

302. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-430

ὧδ᾽:

M. Arund. Cantabr. 1. Par. K. L. Ven. B. idemque adscriptum, ut videtur, in Par. B.

Ty ad'

fuerat in G. sed

erasum est. Ceteri

, idque in M. recentior manus supra adscripsit.

302

303. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-431

Ἀΐδᾳ:

dida

a pr. manu,

didau

a recentiore M.

aida

G. Lips. Ven. B. et supra ultimam syllabam scripto

Vit

aida

Ven. A. et sic vel

aida

Cantabr. 1. Colb. 1. 2. Par. E. H. K. L.

ïda

Ald. Rob.

idi

Aug. Turn.

303

303. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-432

προϊάψαι:

προσάψαι

303

304. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-433

δουλίαν:

δουλίαν

margo Aldinae apud Burtonum. Libri omnes

δουλείαν

304

304. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-434

ψαφαρᾷ:

yagrou

Ven. B.

σπαqaçã

, adscripto in margine

pagaçã

, Lips.

304

305. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-435

ἀνδρὸς:

ὑπ' ἀνδρός τ'

305

306. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-436

περθομέναν:

πορθουμένων

G. Par. E. Vind. 3. 4. Male haec interpungi et intelligi video. Coniungunt enim

δουλίαν ψαφαρᾷ σποδῷ

. Hoc dicit poeta, miserabile est urbem tam antiquam ab hostili hasta servam ad Orcum detrudi, atro cinere (i. e. flammis) ab Achivo viro deorum voluntate turpiter expugnatam.

306

307. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-437

τὰς δὲ κεχειρωμένας:

τάσδε

τάς δε

Ald. Rob.

τὰ

Par. L.

κεχηρωμένας

, ad η a recentiore manu et supra scripto, M.

κεχηρωμένα

Par. L.

τὰς δέ κεν ἠχρειωμένας

Ven. Β. γρ.

τὰς δέ κεν ἠχρειωμέναις

Par. B.

307

308. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-438

ἢ ἔ:

yeo

Par. E. Ald. M. et sic bis habent Arund. Cantabr. 1. Colb. 1. 2. Par. L. N. Ven. B. quater Vit. Lips. Cantabr. 2. Par. E. ter G. Ald. Rob. Turn.

308

310-311. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-439

περιρρηγνυμένων:

περιρηγνυμένων

M. a sec. manu et Cantabr. 1. Par. A. B. L. Rob.

περιρηγνυμένων

M. a pr. manu et Par. Ε. N. Colb. 1.

πέρι φηγνυμένων

Vit. Ox. Ven. A. Ald.

περιερηγμένων

Par. G. γρ.

περὶ ἐρηγμένων

Par. B.

περιερρηγμένων

Turn. et sic Lips. in quo hoc et sequens vocabulum a sec. manu in margine scriptum est.

περιρρηγνυμένων

, sed eraso ε ante ρ, G.

311. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-440

NA:

φαρέων

iambi mensuram habet.

311

312. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-441

βοᾷ δὲ καὶ κενουμένα πόλις:

βοᾷ δ' ἐκκενουμένα πόλις

M. Turn. et sic reliqui, ut videtur, plerique libri.

ἐκκενουμένῃ

Vit. Lips. Ald. Rob.

ἐκκενωμένα

Ox.

ἐκκεινουμένα

, ad ει supra scripto, G. Deest huic versui syllaba ad mensuram antistrophici, in quo δὲ cum Brunckio delere durum est. Paene nulla mutatione facta scripsi

βοᾷ δὲ καὶ κενουμένα πόλις

312

313. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-442

λαΐδος ὀλλυμένας: Ad

λαΐδος

a recentiore manu

supra adscriptum in M. et Cantabr. 2. In margine M. ab alia recentiore manu

λείας

adscriptum est.

λῄδος

Ox. Ven. A. Ald. Turn.

ὀλυμμένας

Par. G.

ὀλλυμένης

Mosc. 1.

κτεινομένης

Mosc. 2.

313

314. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-443

βαρείας τις τύχας προταρβῶν:

βαρείας τοι

M. Vit. Lips.

βαρείας τε

βαρείας

omissa particula Ox. Par. C. E. N. Colb. 1. Ven. A. Ald. Rob. Turn. Deinde libri

προταρβώ

, nisi quod

προταρβῷ

habent Ald. Rob. Mirum quantum hic versus friget, sive chori haec, sive civitatis verba esse putes. Equidem non dubium esse puto quin poeta scripserit

βαρείας τις τύχας προταρβών

, ut illud τις explicatio sit eorum quae praecedunt, hoc modo, clamitat, dum diripitur, civitas, pereuntis flebilis turbae gravem metuentes sortem cives. Similiter, ut hic, male insereretur chori ipsius aliqua sententia in fine tertiae strophae et tertiae antistrophae.

314

315-317. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-444

κλαυτὸν δ᾽ ἀρτιτρόποις ὠμοδρόπων νομίμων προπάροιθεν διαμεῖψαι δωμάτων στυγερὰν ὁδόν:

κλαυστὸν δ’

Rob.

κλαυτόν τ'

Ox. Deinde libri

ἀρτιτρόποις

, sed in M. ad

a secunda manu

supra adscriptum est. Vtramque lectionem scholia memorant. In proximo versu

ὠμοτρόπων

habent Vit. Rob. γρ.

ὠμοτρόπων

Par. B. Ceteri

ὠμοδρόπων

. Prorsus corrupte, nisi typographi quoque errores accesserunt, Par. E.

αὐτοτρόποις ἀυμοδρόπων

. Haeserunt in hoc loco et veteres interpretes et recentiores. Verissimum est

ἀρτιδρόποις

, quo significantur puellae quibus modo ab hostibus erepta est virginitas. Simili verbo utitur Aeschylus in Suppl. v. 339.

κλάδοισι νεοδρόποις

. Nihil tritius quam florem de virginitate dici, ideoque etiam decerpere. Pindarus Pyth. IX. 109.

315-317. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-445

χρυσοστεφάνου δέ οἱ ἥβας καρπὸν ἀνθήσαντ' ἀποδρέψαι ἔθελον: [Quoted from Pindar.]

316. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-446

προπάροιθεν:

προπάροιθε

Cantabr. 1. 2. Ven. B.

316

318. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-447

τί τὸν φθίμενον γὰρ προλέγω:

τὶ τὸν

Ald. Rob.

φθήμενον

Lips.

γάρ τοι

pro

γὰρ

G. Ad

προ

προλέγω

in M. recentior manus

περισσόν

supra adscripsit. In M. Vit. post

τί

interpunctum est, ut in editionibus inde a Turn. fieri solet. Sed insolens est nudum τί; Ex codicis G. scriptura hoc effici potest,

τί γάρ ; φθίμενόν τοι προλέγω βέλτερα τῶνδε πράσσειν;

Et potest hoc verum videri. Eadem sententia est Blomfieldii. Suspiceris autem ita etiam scholiastam legisse, cuius haec est adnotatio, τί γὰρ δεῖ πολλὰ λέγειν; ὁ προτεθνηκώς εὐτυχῶς πράσσει πλέον τοῦ ζῶντος. Potest tamen reliquorum omnium librorum scriptura defendi, si haec omnia coniunguntur atque ita intelliguntur, quid enim opus est dicere, mortuum meliore conditione frui?

318

320. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-448

εὖτε πτόλις: Hunc versum et duos sequentes omittit Par. L.

εἶτε πτόλις

Arund. Rob. et sic Porsonus. Ceteri

εὖτε πόλις

. Brunckius posuerat

εὖτ᾽ ἂν πόλις

320

321. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-449

ἒ ἔ:

έ έ

Μ. et sic bis à G. Vit. Lips. Ven. Β. Αld. Rob. Turn. quater Par. E.

αι αι

Taur. Omittit interiectiones Par. K.

321

322. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-450

δυςτυχῆ τε πράσσει:

δυστυχεῖ τε

Ven. Β.

δυςτυχῆ γε

Brunckius, parum memor Graecos πολλὰ καὶ κακά dicere.

πράσσει

M. G. Vit. Lips. et

πάσχει

superscripto Par. G.

πράσσεις

Par. E.

πράσσειν

Οx. Ald. Rob. Turn.

322

324. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-451

τὰ δὲ πυρφορεῖ:

τὰ δὲ πυρφορεῖ

Μ. Vit. Lips. Arund. Cantabr. 1. Colb. 2. Par. L. Ven. B. Rob. Ad

πυρφορεῖ

in M. recentior manus

καίεται

supra adscripsit.

τὰ δὲ καὶ πυρφορεῖ

G. Turn.

τάδε, καὶ πυρφορεῖ

Αld.

πυρφορεῖς

Par. E.

324

325. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-452

χραίνεται:

δὲ

Brunckius male delevit. V. ad v. 312. Non videtur omissum esse in Par. B. sed negligens fuisse Faehsius. γρ.

κρίνεται

Par. Β.

αἴνεται ἄταν

ex Par. E. affertur.

325

326. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-453

ἐπιπνεῖ:

δ᾽ ἐπιπνεῖ

M. G. Lips. Rob. Turn.

δ᾽ ἐπιτνεῖ

Vit. Ald.

δὲ πιτνεῖ

Cantabr. I. Par. A. B. Ven. B. Brunckius glossam affert

ἐμπίπτει

et in Par. B. etiam

ἐπίπνει

reperiri scribit: Fachsius haec adnotavit,

ἐπιπνεῖ

. γρ.

πιτνεῖ

ἐμπίπτει

326

328. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-454

ἂν ἄστυ· πρότι δ᾽ ὁρκάνα πυργῶτις:

ἂν ἄστυ

M. Rob.

ἀνὰ ἄστυ

G. Vit. Ven. A. Ald. Turn.

ἀνὰ ἄστυμα

Lips. Deinde vulgo sequitur

ποτὶ πτόλιν δ᾽ ὁρκάνα πυργῶτες

328

328. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-455

πρότι δ᾽ ὁρκάνα πυργῶτις: Ιn Μ.

ποτιπτόλιν

scriptum.

πρὸ τί πτόλιν

Taur. et ex emendatione G. quum antea

ποτί πτόλιν

fuisset.

ποτὶ πτόλιν

Lips. Turn.

ποτὶ πόλιν

Vit. Ox. Ven. A. B. Ald. Rob.

ὁρκάνα

M. Vit. Cantabr. 1. Par. A. B. L. et supra adscripto Lips.

ὁρκάνη

Ald. Rob. Turn.

ὁρκάνε

G. Vind. 1.3. Omisso

πτόλιν

vel

πόλιν

, quod interpretis est, scripsi

πρότι δ᾽ ὁρκάνα πυργῶτις

328

329. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-456

πρὸς ἀνδρὸς δ᾽ ἀνὴρ ἀμφὶ δορὶ καίνεται:

δ'

a recentiore, ut videtur, manu additum in G. Post

ἀνὴρ

sequitur vulgo

δορὶ καίνεται

. Ex Par. E.

δόρυ

enotatum.

κλίνεται

, supra scripto a recentiore manu

και

, M. et supra scripto

καίνεται

Par. L.

κραίνεται

Lips.

καίνεται δορὶ

Vit. Sola Rob. editio

ὑπὸ δορὶ καίνεται

. Accommodandus erat hic versus antistrophico. Quare scripsi

πρὸς ἀνδρὸς δ᾽ ἀνὴρ ἀμφὶ δορὶ καίνεται

. Facillime

ἀμφὶ

inter

ἀνὴρ

δορὶ

excidere potuit.

329

330. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-457

βλαχαὶ δ' αἱματόεσσαι:

βλαχαὶ

M. Vit. Lips. Turn.

βληχαὶ

G. Cantabr. 1. 2. Ox. Par. C. K. Ask. A. Ald. Rob.

αἱματόεσαι

Lips.

330

331. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-458

τῶν ἐπιμαστιδίων:

τῶνδ᾽

Par. E.

ἐπὶ μαστίδι

Lips.

ἐπιμαστιγίδων

sic G.

331

332. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-459

ἀρτιτρεφεῖς:

ἀρτιτρεφεῖς

M. Vit. Lips. Par. A. Ven. B. Rob.

ἀρτιβρεφεῖς

G. Ox. Par. B. H. Ven. A. Ald. Turn.

ἀντιστραφεῖς

Par. E. Vagitum dicit infantium, quos modo matres occisae mammis admoverant.

332

333. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-460

διαδρομᾶν:

ἁρπαγαὶ δὲ

Ald.

διαδρομὰς

G. Mosc. 1. Taur. Vere poetica est et optime cum sequentibus congruens explicatio, ad quam animum attollere ausus est alter scholiastes, et rapinae fiunt, sorores' discursalionum.

333

334. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-461

ξυμβολεῖ:

ξυμβολεῖ

Μ. Vit. Turn. In M. non

βάλλει

, sed

ἄλλος

a recentiore manu supra adscriptum est.

ξυμβλεῖ

Par. F.

ξυμβαλεῖ

Cantabr. 1. Ox. Ven. A. Vind. 4. Ald. Rob. et

superscripto Mosc. 1.

ξυμβαλῇ

Lips.

συμβαλεῖ

Par. E.

ξυμβάλλει

G. (sic G.) Mosc. 2. Par. L. Ven. B. (sic) Vind. 1. 3.

ξυμβαλεῖ

correctum in

ξυμβάλλει

, οι γρ.

ξυμβαλεῖ

Par. B. Hesychius

συμβολεῖ, συντυγχάνει

334

335. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-462

καλεῖ:

λαλεῖ

Cantabr. 1.

335

336. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-463

ξύννομον:

ξύννομον

G. Cantabr. 1. Par. C. Ald. Rob. et altero ν super- scripto Cantabr. 2.

336

337-338. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-464

ἴσον λελιμμένοι. τῶν ἐκ τῶνδ᾽ εἰκάσαι λόγος πάρα:

ἴσον

Vit. Ald. Rob.

λελιμμένοι

Arund. Cantabr. 1. 2. Mosc. 2. Par. A. B. Ask. A. et ad ι superscripto Mosc. 1.

λελημμένοι

M. G. Par. C. E. et ad ι superscripto Ven. B.

λελημένοι

Lips.

λελειμμένοι

, superscripto ι, Vit.

λειμμένος

Ox. Ald. Rob. Turn.

λελημμένος

, superscripto ι, Ven. A. Post

λελιμμένοι

vulgo plene inter- pungitur. In proximo versu libri

τίν ἐκ τῶνδ᾽

, nisi quod Μ.

τί· ἐκ τῶνδ᾽

habet, sed cum litura post

τί

et adscripto in margine a recentiore manu

τίν' ἐκ

. Secunda manus hoc adscripsit scholion, τί ἐκ τῶνδ᾽ εἰκάσαι. τί δεῖ ὑπονοῆσαι ἐκ τούτων, ἢ πένθη καὶ συμφοράς; Non scripsisse Aeschylum

τίν ἐκ τῶνδ᾽ εἰκάσαι λόγον πάρα

; et antistrophicus versus et haec ipsa verba docent. Nam in media malorum captae urbis descriptione frigidissime talis sententia insereretur, eodem modo ut in fine strophiae secundae. Coniungenda haec sunt cum praecedentibus atque ita scribendum

ξυμβολεῖ φέρων φέροντι, καὶ κενὸς κενὸν καλεῖ, ξύννομον θέλων ἔχειν, οὔτε μεῖον, οὔτ᾽ ἴσον λελιμμένοι τῶν ἐκ τῶνδ᾽ εἰκάσαι λόγος πάρα.

i. e. οὔτε μεῖον ὧν vel οὔτ᾽ ἴσον οἷς. Praeda onustus alii rapta ferenti obvius est; vacuus vacuum advocat, nec minus nec tantum, quantum illos, quos ferentes aliquid vident, rapuisse coniicere licet, sed plus cupientes.

339. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-465

παντοδαπὸς ... χαμάδις ... ἀλγύνει:

παντοδαπής

Lips. Arund. Cantabr. 2. Par. K.

χαμάδης

G. Lips.

ἀλγυνεῖ

Vit.

ἀγύνει

Par. E.

ἀργύνει

Ald.

339

340. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-466

κυρήσας, πικρόν γ' ὄμμα θαλαμηπόλων: Libri

κυρήσας πικρὸν δ᾽ ὄμμα θαλαμηπόλων

, nisi quod

κηρύσας

habet Lips.

ὄμα

θαλαμηπόλλων

Colb. 1. Articulum

τῶν

ante

θαλαμηπόλων

auctore Arnaldo in Animadv. p. 194. male inseruit Brunckius eumque secuti Schutzius et Porsonus. Post

κυρήσας

vulgo interpungitur. Removendam esse interpunctionem manifestum est, idque intellexit etiam Wellauerus, qui

πικρὸν δ’

πικρῶν

mutandum censuit. Lenius visum est

παντοδαπὸς δὲ καρπὸς χαμάδις πεσὼν ἀλγύνει κυρήσας πικρόν γ' ὄμμα θαλαμηπόλων

340

341. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-467

πολλὰ δ᾽ ἀκριτόφυρτος:

πολλὴ δ'

Cantabr. 2. Rob. Turn.

ἀκρυτόφυργος

Ald.

ἀκριτόφυτος

Rob.

φυγάς

ex Par. E. affertur.

341

342. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-468

οὐτιδανοῖς:

οὐτιδανεῖς

οὐτιδανοῖσιν

Par. N.

342

343. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-469

ἐν ῥοθίοις:

ἐν ῥοθίοις

Vit. Arund. Ven. Β. Vind. 3.

ἐν ῥοθίοισι

Μ. et ceteri.

343

344-349. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-470

δμωΐδες δὲ καινοπήμονες νέαι, τλῆμον αἰχμάλωτον εὐνὰν ἀνδρὸς εὐτυχοῦντος, ὡς δυςμενοῦς ὑπερτέρου, ἐλπίς ἐστι νύκτερον τέλος μολεῖν, παγκλαύτων ἀλγέων ἐπίρροθον: Hi versus vulgo sic leguntur,

δμωΐδες δὲ καινοπήμονες νέαι τλήμονες εὐνὴν αἰχμάλωτον ἀνδρὸς εὐτυχοῦντος, ὡς δυςμενοῦς ὑπερτέρου. ἐλπίς ἐστι νύκτερον τέλος μολεῖν, παγκλαύτων αλγέων ἐπίρροθον.

Variae lectiones hae sunt. V. 344.

κοινοπήμονες

Rob.

νέαι

omittit Ven.B.

δμωΐδεσι δὲ καινοπημόνεσι νέαις πλημόνεσιν

ex Par. B. Faehsius pro verbis

δμωΐδες - τλήμονες

alert.

τλήμονας

Lips. Deinde v. 347.

ὑπερτέρους

Ald. Tum v. 348.

ἐλπίς ἐστιν

Vit.

ἐλπὶς δ᾽ ἐστὶν

Colb. 1.

μολεῖν

. γρ.

ὁμιλεῖν

Par. B. Denique v. 349.

παγκλαύτων

Μ. Turn.

παγκλαύστων

G. Vit. Lips. Cantabr. 1. Οx. Ven. A. Vind. 1. 3. Ald. Rob.

ἀχέων

pro

ἀλγέων

Cantabr. 1.

πημάτων

Par. L. Nihil sani est apud scholiastas. Schutzius quod ego olim conieceram,

τλᾶμον εὐνάν

, recepit, commate post

εὐτυχοῦντος

interpungens, quae autem inde sequuntur, sine interpunctione continuans. Interpretatur ita, novae- que ancillae novo dolore affliguntur ob miserum servile connubium beati viri, adeo ut sub immiti domino unica spes iis in aeterna nocte relinquatur, finem flebilibus aerumnis impositura. Haec probari non possunt. Vt alia taceam, ἀνὴρ εὐτυχῶν non potest simpliciter felix vel opulentus esse. Nam si quis talem propterea, quod superbior sit, commemorari putat, at melior est servae conditio in opulenti quam in pauperis domo; praetereaque, qui non est nobilis, etiam moribus asperior et magis rudis esse solet. Illud autem necessarium est, haec omnia cohaerere, quia non modo frigida, sed absurda etiam foret nexu cum praecedentibus destituta in fine sententia, praesertim quum, de quo ea accipienda esset, non esset indicatum. Scripsi igitur,

δμωΐδες δὲ καινοπήμονες νέαι, τλῆμον αἷσιν αἰχμάλωτον ἀνδρὸς εὐτυχοῦντος, ὡς δυςμενοῦς ὑπερτέρου, ἐλπίς ἐστι νύκτερον τέλος μολεῖν, παγκλαύτων ἀλγέων ἐπίρροον.

Novo dolore iuvenes servae affliguntur, quibus spes est (i. e. quibus exspectandum est) venturum esse miserum captivum nocturnum officium viri victoris, ut gravioris hostis (vel ut gravioris hoste), adiuvans atque augens lacrimas. Τέλος rectius fortasse imperium interpretabimur.

350. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-471

ὅ τοι:

ὅτι τοι

Rob.

ὡς

omittit G.

350

351. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-472

πευθώ τιν ἡμῖν ... νέαν φέρει:

πευθὼ

Μ.

πυθὼ

Lips.

πευθὺν

ut videtur Vit.

ὑμῖν

Ox. Ven. A.

φέρειν

G. Taur.

351

352. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-473

NA: Affert hunc versum Thomas M. in v. διώκω p. 93, 2. ed. Ritsch.

352

353. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-474

καὶ μὴν ἄναξ ὅδ᾽ αὐτός, Οἰδίπου τόκος:

καὶ νῦν

Par. B.

ὅδ᾽ ἄναξ αὐτὸς

G. Lips.

τόκος

M. G. aliique, ut videtur, et Ald. Turn.

τέκος

Vit. Lips. Arund. Cantabr. 1. 2. Par. II. L. N. Colb. 1. Ven. A. B. Rob.

353

354. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-475

εἶσ᾽ ἀρτίκολλον ... λόγον: Hunc versum omittit Lips.

εἶσ'

habent M. ceterique libri :

εἶς

Ald. Rob.

εἰς

margo Aldinae apud Burtonum, et sic Porsonus. recte. V. Opusc. II. p. 326.

ἀρτίκωλον

G. Mosc. 2.

ἀρτίκολον

Cantabr. 1. Par. L.

λόγου

Οχ.

354

355. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-476

σπουδὴ δὲ καὶ τοῦδ᾽ οὐκ ἀπαρτίζει πόδα:

σπουδῆ τε. καὶ τοῦδ’

, cum glossa μετὰ σπουδῆς, G. Taur.

σπουδῆ δὲ καὶ τοῦδ'

Vit. Ald. Rob.

σπουδὴ δὲ τοῦδ'

Lips. Reliqui

σπουδὴ δὲ καὶ τοῦδ'

, nisi quod in M. prius

σπουδή

scriptum fuisse videtur.

οὐ καταρτίζει

, cum his adnotationibus, εὐθετεῖ, et γρ.

οὐκ ἀπαρτίζει

, ἤγουν ἄρτιον ποιεῖ, G. Taur. Ceteri

οὐκ ἀπαρτίζει

. Non debebam olim in Observationibus criticis proponere

οὐ καταργίζει

. Hoc dicit, etiam Eteoclem ita festinare, ut pedum incessum non sic, quemadmodum decet, componat.

355

356. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-477

εἰδὼς ... ἐναντίων:

ἰδὼν

Colb. 2. γρ.

ἰδὼν

Par. B.

πολεμίων

, supra scripto ab eadem manu

ἐναντίων

, Par. L.

356

357. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-478

ὡς τ' ... ἕκαστος εἴληχεν πάλον:

ὥστ'

Μ. a recentiore manu: prima

ὅστ'

scripsisse videtur.

357

357. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-479

ὡς τ' ... ἕκαστος εἴληχεν πάλον:

πῶς τ'

Rob.

ἕκαστον

Vit.

εἴληχεν

Μ.

εἴληχε

G. Vit. Lips. Cantabr. 1. 2. Mosc. 1. 2. Par. B. Vind. 2. 4. Ald. Rob. Turn. γρ.

εἴληφε

πάλου

Mosc. 1. Par. K.

πάλῳ

G. et cum glossa ἐκληρώθη Par. B.

κλήρῳ

Mosc. 2.

κλῆρον

Ven. A. Vind. 2. 4. Ald. Euripides Phoen. v. 751.

ὄνομα δ᾽ ἑκάστου διατριβὴ πολλὴ λέγειν, ἐχθρῶν ὑπ' αὐτοῖς τείχεσιν καθημένων.

Ad quae scholiastes haec adnotavit, πεφύλακται δὲ τὰς ὀνομασίας αὐτῶν εἰπεῖν, ὡς φησὶ Δίδυμος, διὰ τὸ ὑπὸ Αἰσχύλου εἰρῆσθαι ἐν τοῖς Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβαις.

357

358. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-480

Προιτίσιν:

προιτίσιν

M. Par. L. Ceteri ι omittunt.

358

360. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-481

σφάγια ... γίγνεται:

σφράγια

Vit.

γίγνεται

Porsonus. Libri

γίνεται

360

361. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-482

λελιμμένος:

λιμένος

, superscripto ab eadem, ut videtur, manu altero μ, et a sec. manu λε in initio vocabuli, M.

λελιμένος

Par. L.

λελυμένος

, cum glossa ἐπιθυμῶν, G.

361

362. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-483

κλαγγaῖσιν:

κλαγκαῖσιν

G. Vit. Lips.

362

363. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-484

θένει ... ὀνείδει μάντιν Οἰκλείδην σοφόν:

θένει

M. Turn.

σθένει

Ox. Vind. 3. Ald.

θείνει

Lips. Arund. Mosc. 1. 2. Par. F. Vind. 4. Rob.

θύνει

Vit.

θαίνει

δ'

omittit Ald.

ὀνέδει

Lips.

ὀνειδίζει

G. Mosc. 2. Vind. 1.

Οἰκλείδην

G. Ald. Rob.

δικλείδην

M. Vit. Lips. Turn.

σοφιστὴν

pro

σοφόν

Par. E.

363

365. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-485

τρεῖς κατασκίους:

τρισκατασκίους

, ad primam syllabam ει superscripto, G. Aristophanes Acharn. v. 964.

ὁ δεινός, ὁ ταλαύρινος, ὃς τὴν Γοργόνα πάλλει, κραδαίνων τρεῖς κατασκίους λόφους.

365

366. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-486

κράνους χαίτωμ'· ὑπ᾽ ἀσπίδος δὲ τῷ:

κραίνους

Lips.

χαίτωμα

δ᾽ ἐσώ

(sic, non δ᾽ ἔσω) M. in quo recentior manus γρ.

τῷ

adscripsit,

δέτω

δετῶ

, supra adscripto ου, Vit.

δὲ τοῦ

Vind. 2. 4.

366

367. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-487

χαλκήλατοι κλάζουσι κώδωνες:

χαλκήλατον

margo Aldinae apud Burtonum, idemque Turnebus commemorat.

κλάζουσι κώδωνος

G. Vind. A.

κώδωνες ἠχοῦσιν

Ask. A.

367

368. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-488

ὑπέρφρον: In

ὑπέρφρον

Μ. o in litura habet.

ὑπ' ἀσπίδος

Rob.

368

371. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-489

πρέσβιστον ἄστρων:

πρέσβιστος δ᾽ ἀνδρῶν νυκτὸς ὀφθαλμὸς πρέπει

, Αἰσχύλος corrupte Εtym. Μ. p. 753, 22.

ἄστρων

superscripto ο Vit. Lips.

ἄστρον

G. Par. L. et o superscripto Par. G.

371

373-375. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-490

βοᾷ παρ᾽ ὄχθαις ποταμίαις, μάχης ἐρῶν, ἵππος χαλινῶν δ᾽ ὡς κατασθμαίνων μένει, ὅςτις βοὴν σάλπιγγος ὀργαίνει μένων: Legebatur

βοᾷ παρ᾽ ὄχθαις ποταμίαις μάχης ἐρῶν· ἵππος χαλινῶν δ᾽ ὡς κατασθμαίνων, μένει, ὅςτις βοὴν σάλπιγγος ὁρμαίνει μένων.

Post

μάχης

particulam δ' inserit Lips. et Par. A. si hoc dicere vult Brunckius, qui hanc particulam se ait in locum suum reposuisse, suffragante cod. A. Scripsit autem Brunckius ita,

βοᾷ παρ᾽ ὄχθαις ποταμίαις· μάχης δ' ἐρῶν, ἵππος χαλινῶν ὡς κατασθμαίνων, μένει, ὅςτις βοὴν σάλπιγγος ὁρμαίνει μένων.

Sine particula

χαλινῶν ὡς

habent M. Colb. 2. (puto, Par. A.) et Rob.

χαλινῶν ὃς

Lips. In M. a recentiore manu non, ut narratur, δυς super ὡς, sed, quantum dispici potuit, οὗ super ultimam in

χαλινών

syllabam adscriptum est. Deinde

κατασθαίνων, μένει

, supra adscripto γρ.

κατασθμαίνων

, Lips.

κατασθμαίνει μένων

Rob. Tum

ὡς τις

Ald. 'Turn. Deinde

βοῇ

Par. L. Tum

ὁρμαίνει μένων

M. Vit. Ald. Rob. Turn.

ὁρμένει μένων

, sed minio superscriptis ad prius vocabulum αι, ad alterum ει, G.

ὁρμαίνων μένει

Arund. (qui hunc versum post sequentem collocat) Cantabr. 1. Mosc. 1. Par. F. Ask. A. Ven. A. Vind. 4. et ad

μένει

supra scripto αι Par. C.

ὁρμείνων μένει

Par. E. In Lips. hic versus omissus, sed a sec. manu in ima margine sic additus est,

ὅστις βοὴ

(supra scriptum γρ.

βοὴν

)

σάλπιγγος ὁρμαίνων μένει

. Repetitio verbi

μένει

, quantumvis iterationem verborum non reformident tragici, hic quidem ferri non potest. Itaque putandum esset

μένει

esse nomen, ut in Agamemnone v. 222.

χαλινών τ' ἀναύδῳ μένει

. Sed magna tamen suspicio est, in alterutro versu

μένει

vel

μένων

ortum esse ex altero. Itaque non male Tyrwhittus et Brunckius ad Aristophanis Ran. v. 1042. in ultimo versu

κλύων

scribendum esse putarunt: quod sane firmari videtur verbis scholiastae,

σάλπιγγος ἀκούων

, nisi hic, quod mihi quidem veri simillimum videtur, rem enarrare voluit explicatius. Mihi probabilius videtur mutandum esse

μένει

βρέμει

, quae Schützii quoque opinio fuit. Sed ex proximo quoque versu vitium tollendum est. Nam

ὁρμαίνει

, quod sensu non aptum, usu non tragicum est, pridem cedere debebat alii verbo, quod scholion a Stanleio editum et postea a Schützio e' codice Mosc. 1. prolatum,

σφαδάζων ἐκδέχεται

, monstrare videtur,

ὀργαίνει

. Vtitur activa huius verbi forma ita, ut sit irasci, Sophocles Trach. v. 552.

ἀλλ᾽ οὐ γάρ, ὡςπερ εἶπον, ὀργαίνειν καλὸν γυναῖκα νοῦν ἔχουσαν

. Itaque scripsi

βοᾷ παρ᾽ ὄχθαις ποταμίαις, μάχης ἐρῶν, ἵππος χαλινῶν δ᾽ ὡς κατασθμαίνων βρέμει, ὅςτις βοὴν σάλπιγγος ὀργαίνει μένων.

Ceterum qui hanc bellatoris equi descriptionem, quam similibus exemplis . illustravit Bochartus in Hierozoico I. p. 149. diligentius consideraverit, nolet huic lectioni, quam recepimus, hanc praeferre,

ὀργαίνων μένει

376-377. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-491

τίν᾽ ἀντιτάξεις τῷδε; τίς Προίτου πυλῶν κλήθρων λυθέντων προστατεῖν φερέγγυος;: Plutarchus initio Thesei

σκοποῦντι δέ μοι, τοιῷδε φωτί, κατ' Αισχύλον (ν. 416.), τίς ξυμβήσεται ; τίν᾽ ἀντιτάξω τῷδε; τίς φερέγγυος; ἐφαίνετο

et quae sequuntur.

ἀντιτάξας

κλήθρων

, a recentiore manu iota subscripto, M. et

mutato vel contra Vit.

κλείθρων

ceteri.

λυμάτων

, supra adscripto γρ.

λυθέντων

, Lips.

379. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-492

γίγνεται:

γίγνεται

Porsonus. Libri

γίνεται

379

380. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-493

κώδων τ' οὐ δάκνουσ᾽ ἄνευ δορός:

τ'

omittunt Arund. Rob.

δάκνουσιν

Lips. Rob.

δακίσ'

δουρὸς

380

383. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-494

ἡ ἀνοία:

ἡ ἀνοία

Μ. Turn.

ἢ ἄνοια

Lips.

κἄνοια

Faehsio teste Par. L. Ceteri

ἡ ἄνοια

. Inde a Cantero

ἡ 'νοια

obtinuerat.

ἡ ἀνοία· παροξυτόνως Αττικῶς. διὰ δὲ τὸ μέτρον ἐξέτεινεν. ὁ δὲ νοῦς· τὰ ἐξ ἀνοίας τινῶν γενόμενα τάχα τῶν κακῶν αὐτοῖς ἔσται σύμβολα

schol. cod. M. γρ.

καὶ ἀνοία τινί

(

ἄνοιάν τινι

Taur.),

ἤγουν κατὰ τινὰ ἄνοιαν καὶ μωρίαν

. Non est scribendum

ἡ 'ννοία

, quod nonnullis placuit.

383

384. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-495

πέσοι:

πέσῃ

Arund. Colb. 2. Ven. B. et supra scriptum in Cantabr. 2.

384

385. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-496

ὑπέρκομπον:

ὑπέρκοπον

G. Mosc. 2.

ὑπέρκομον

Ald.

385

386. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-497

ὀρθῶς ἐνδίκως τ':

ὀρθῶς ἐκδίκως τ'

ὀρθῶς γ' ἐνδίκως τ’

Οx. Ald. Turn.

386

387. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-498

τήνδ᾽ ... μαντεύσεται:

τήνδ'

Μ. Cantabr. 1. Par. C. L. Colb. 2. Ask. A.

τὴν

ceteri.

μαντεύεται

M. Vit. Par. E. N. Colb. 1. sed α ab eadem, ut videtur, manu insertum in M. Vit.

387

389. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-499

προστάτην:

προστατεῖν

Par. K. et ην superscripto Arund.

389

390. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-500

μάλ' εὐγενῆ:

μάλ' εὖ

omittit Par. E. Frigebit hic

μάλα

, nisi voce adiuvetur. Est enim cum vi quadam pronuntiandum, ut sensus sit non ignobilem.

390

393. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-501

ὧν Ἄρης ἐφείσατο:

ὡς

, supra adscripto γρ.

ὧν

, Lips.

ἐφύσατο

G. Mose. 2. In G. supra scriptum

ἠλέησε

, in Mosc. 2.

ἐγέννησεν

. Coniecit

ἐφύσατο

scribendum esse H. Stephanus, refutatus a Cantero Nov. Lect. I. 5.

393

394. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-502

δ᾽ ἔστ':

δέ γ'

pro

δ᾽ ἔστ'

Lips.

394

395. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-503

ἔργον:

ἔργων

Ald.

ἔργου

supra scriptum in Colb. 2.

395

396. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-504

Δίκη δ᾽ ὁμαίμων:

δίκη δ'

Μ. G. Vit. Lips. Cantabr. 1. 2. Colb. 1. Ven. A. B. Ald. Rob.

δίκη δ'

Par. A. B. Ask. A. Vind. 1. 2. 3. 4. Turn.

ὁμαίμων

Μ. Vit. Arund. Ad prius υ superscriptum αι in Arund. et a recentiore manu in M.

ὁ δαίμων

G. Lips. Cantabr. 1. 2. Ox. Colb. 1. Par. A. B. C. E. Ven. A. B. Vind. 1. 2. 3. 4. Ald. Rob. Τurn. Adscriptum

δαίμων

in Lips. Par. G. et ut videtur in Par. A. B. μ ad αι in Cantabr. 2.

δικαίως ὁ Ἄρης

glossa in Par. A. B. Veram scripturam

δίκη δ' ὁμαίμων

, quam primus dedit Victorius, scholiastes recte explicat,

τὸ τῆς συγγενείας δίκαιον στέλλει αὐτὸν εἰς τὴν μάχην

396

397. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-505

NA: Hunc versum affert Thomas M. p. 141, 11. ed. Ritsch.

397

398. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-506

τὸν ἀμόν νυν:

τὸν ἐμὸν

Colb. 2. et supra adscriptum in Lips. γρ.

ἐμὸν

Par. B.

νυν

Arnaldus Animadv. crit. p. 127. et Brunckius.

μὲν

Taur. Vind. 1. Ceteri

νῦν

ἀντίπαλος

hic eum significat, qui hosti opponitur.

398

399. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-507

δικαίως πόλεως πρόμαχος ὄρνυται: Non recte

δίκαιος

ex Porsoni coniectura Blomfieldius,

δικαίας

Dindorfius.

πρόμαχος ὄρνυται πόλεως

Taur.

399

400. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-508

αἱματηφόρους:

πρόσμαχος

a pr. manu M.

αἱματοφόρους

Ald. Rob.

αἱματοφόρους

Par. Ε.

αἱμηφόρους

G. Taur. Vind. 1.

αἱματηροὺς

Vind. 3.

400

401. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-509

φίλων: Post

φίλων

Rob. addit

ἐμῶν

, ut scholiastam metricum legisse videri Stephanus observavit.

401

402. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-510

ὀλομένων:

ὀλυμένων

Vit.

ὀλλυμένων

Ask. A. γρ.

όλλυμένων

Par. B.

ὀλλομένων

Taur. Vind. 1. 3.

ὀλλουμένους

G. Quum proprie dicendum esset

τρέμω ὑπὲρ φίλων, ιδέσθαι μόρους αὐτῶν ὀλομένων

, aut

τρέμω ιδέσθαι μόρους φίλων ὀλομένων

, utramque rationem a poeta coniunctam esse monui in dissertatione de ellipsi et pleonasmo p. 208. sive Opusc. I. p. 226. Adiectum participium

ὀλομένων

satis tuebuntur exempla a Lobeckio ad Ai. v. 517. p. 278. allata.

402

403. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-511

δοῖεν θεοί:

δοῖεν θεοί

Arund. Cantabr. 1. 2. Par. A. B. Ask. A. Vind. 3.

θεοὶ δοῖεν

Μ. G. Vit. Lips. Ald. Rob. Turn. In M. sec. manus, ut verborum ordinem corrigeret, β' α' supra adscripsit.

403

404. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-512

Ἠλέκτραισιν εἴληχεν πύλαις:

ηλέκτρησι

Par. N.

λέκτραισιν

Par. E.

ηλέκτροισιν

Vit.

εἴληχεν

Μ.

εἴληχε

G. Vit. Lips. Cantabr. 1. 2. Vind. 1. 2. 3. 4. Ald. Rob. Turn.

πύλας

a pr. manu M. secunda ε superscripsit.

404

405. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-513

γίγας ὅδ᾽ ἄλλος:

γίγας ὅδ᾽, ἄλλου

ex Par. A. et Marklandi ad Eur. Suppl. v. 872. coniectura Brunckius, qui idem in Par. B. vulgato superscriptum dicit. Marklandus falso ad scholiastam provocat. Legit is

γίγας ὁδ᾽ ἄλλος

, ut in M. ceterisque libris scriptum est. Hoc verissimum.

Γίγας ὁδ᾽ ἄλλος

, alius ille gigas, ita dictum est ut saepe in simili re solet. Notum proverbium

ἄλλος οὗτος Ἡρακλῆς

. Maxime haec et similes formulae frequentatae sunt Nonno et hunc sectantibus. Si quis in eo haereat, quod gigas non unus, sed plures fuerint, idem est ac si dixisset

ἄλλος γίγας, παρὰ τοὺς προτέρους

, quemadmodum Lucianus loquitur Alex. 43. p. 249.

ἐγώ, ἦ δ᾽ ὅς, Ασκληπιὸς νέος, ἄλλος παρ' ἐκεῖνον τὸν πρότερον

405

406. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-514

μείζων, ὁ κόμπος δ᾽ οὐ κατ᾽:

μείζων δ᾽ ὁ

Οχ.

μείζων

omisso δ' Par. E.

κόμπος οὐ

Ox. Ald. Turn.

κατ'

omittit Par. E.

406

407. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-515

ἀπειλεῖ ... κραίνοι:

ἀπειλῆ

Lips.

κραίνοι

recte Brunckius, et sic M. Par. L. N. Colb. 1. et ab alia manu Cantabr. 2.

κράννοι

Rob.

κράνος

Lips. Ceteri

κράνοι

. In M. ad αι a recentiore manu α supra adscriptum. Similiter dictum est v. 530.

πύργοις ἀπειλεῖ τοῖςδ᾽ ἃ μὴ κραίνοι θεός

407

408. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-516

τε ... θέλοντος:

τε

omittit Lips.

θέλλοντος

408

410. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-517

Ἔριν ... ἐμποδὼν σχεθεῖν:

ἔρριν

ἐμποδὼν

Vit. Arund. Cantabr. 1. 2. Par. A. B. Η. Κ. L.

ἐμποδῶν

Rob.

οὐδὲ τὸν τοῦ Διὸς σκηπτὸν εἰς γῆν κατενεχθέντα, ἤ αὐτοῦ τοῦ Διὸς φιλονεικήσαντος, ἐμποδὼν γενέσθαι

scholion in M. quamquam M.

ἐκποδῶν

habet.

ἐκ ποδῶν

G. Ald.

ἐκπεδὼν

Lips.

ἐκποδὼν

Turn. Praeferendum iudicavi

ἐμποδών

. Neque se Iovis iram impedimenti loco habiturum. Altera lectio,

ἐκποδών

, in qua αὐτόν intelligi debet, multo est durior.

σχεθεῖν

Blomfieldius. Libri

σχέθειν

410

411. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-518

κεραυνίους βολὰς:

κεραυνοὺς βολὰς

Lips.

411

412. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-519

μεσημβρινοῖσι θάλπεσιν προσῄκασεν:

μεσημβρινοῖσιν

Μ.

μεσιβρινοῖσι

μεσηβρίνοισι

Vit.

θάλπεσιν

Μ.

θάλπαισι

Rob.

θάλπεσι

ceteri.

προσήκασεν

, iola a recentiore manu subscripto, Μ.

προσείκασαν

Lips. Ceteri

προσείκασεν

412

413. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-520

γυμνὸν:

δεινὸν

γρ.

γυμνὸν

Vind. 3. Post

γυμνὸν

litura in M.

413

414. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-521

φλέγει ... διὰ χερῶν:

φέγγει

γρ.

φλέγει

Vind. 3.

χειρῶν

G. Lips. Par. E. Ald. Rob.

414

415. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-522

φωνεῖ γράμμασιν "πρήσω:

φωνεῖ

ultimis duabus litteris a sec. manu in litura M.

φωνεῖν

Ald.

φρονεῖ

Par. E.

γράμμασιν

Μ. Ceteri

γράμμασι

πρίσω

Ald. Rob.

415

416. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-523

πέμπε, τίς ξυστήσεται:

πέμπε

ultima littera a sec. manu in litura M.

περπατὶς

Rob.

τίς ξυμβήσεται

Plutarchus in initio Thesei.

416

417. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-524

κομπάζοντα:

κομπάσαντα

Μ. a recentiore manu ζο supra scripto, et Vit. Par. L. Ven. Β.

κομάζοντα

Lips. Ceteri

κομπάζοντα

417

418. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-525

NA:

καὶ τῷδε κέρδει

spectat ad praegressam Eteoclis orationem. Hoc lucro, quod hic iactator est, accedit aliud, quod ipsa illa iactatione Iovis iram provocabit.

418

419. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-526

ἀνδράσιν:

ἀνδράσιν

Cantabr. 1. Ceteri

ἀνδράσι

419

420. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-527

γλῶσσ᾽ ... γίγνεται κατήγορος:

γλῶσσα

, supra scripto altero ν a sec. manu, M.

γίγνεται

Porsonus. Libri

γίνεται

διδάσκαλος

pro

κατήγορος

Lips. Rob. et Blomfieldio teste Ask. A. Idem adscriptum in Mosc. 1. Sic etiam scholiastes.

420

421. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-528

δρᾶν παρεσκευασμένος:

δρᾶν

Lips.

παρασκευασμένος

Par. C. et ε a sec. manu supra adscripto ad alteram syllabam M.

421

422. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-529

θεοὺς ἀτίζων: Libri

θεοὺς ἀτίζων

. Scribendum erat

θεοὺς ἀτίζων

. Monosyllabi

θεός

exempla congessit Porsonus ad Eur. Or. v. 393.

422

424. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-530

γεγωνὰ:

γεγωνὰ

Brunckius.

γεγωνία

Ask. A. Sed ad probandam Brunckii emendationem ducunt quae ceteri libri habent.

γεγωνᾷ

(sic) M.

γεγωνεῖ

Mosc. 2.

γεγωνᾷ

(sic) Ald. Rob.

γεγωνα

ceteri. In G. ᾷ in litura scriptum est. Hesychius

γεγωνόν, τὸ ἐξακουστόν, μεγαλόφωνον

424

425. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-531

αὐτῷ:

αὖ τῷ

425

426. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-532

ἐξῃκασμένον:

ἐξηκασμένον

, iota a recentiore manu subscripto, M. Ceteri

ἐξεικασμένον

426

427. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-533

μεσημβρινοῖσι θάλπεσιν τοῖς:

μεσημβρινοῖσιν

Μ.

μεσηβρινοῖσι

θάλπεσιν τοῖς

Μ.

θάλπεσι τοῖς

G. Lips. Ald. Rob. Turn.

θάλπεσι τοῦ

Vit. Colb. 1. Par. N.

427

429. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-534

αἴθων ... Πολυφόντου βία:

αἴθων

, ut reliqui libri, sed ad ο supra adscripto ο Lips. Vtrumque, et

αἴθων

αἰδῶν

, in scholiis commemoratur.

πολυφόντα

Οx. Ald.

βία

Ald. Rob.

429

430. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-535

NA:

φερέγγυον φρούρημα

affert Thomas M. p. 381, 12. ed. Ritsch.

430

431. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-536

εὐνοίαισι:

εὐνοίαισι

Cantabr. 1. et erasum videtur in M.

431

432. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-537

ἐν πύλαις εἰληχότα:

ἐν πύλαις εἰληχότα

ante sec. manus emendationem M. Plato de re publ. VIII. p. 550. C. non satis accurate huius versus meminit, quum dicit

οὐκοῦν μετὰ τοῦτο, τὸ τοῦ Αἰσχύλου, λέγωμεν ἄλλον πρὸς πύλαις τεταγμένον;

Aug. Nauckius ad Aristoph. Byz. p. 230. Platonem

πρὸς πύλαις

scripsisse putat.

432

433. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-538

ὄλοιθ᾽ ὃς ... ἐπεύχεται:

ὄλοιθ'

Ald. Rob.

εὔχεται

Lips.

433

434. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-539

μιν:

νιν

Brunckius. Libri

μιν

. Libri

ἐπισχέθοι

. Scripsi

ἐπισχέθοι

, quo hic versus strophico accurate exaequatur. Et pertinet fortasse ad hoc vocabulum codicis Vit. glossa,

καταλάβοι

434

435. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-540

ἐμὸν:

πρίν γ' ἐμὸν

Taur.

435

436. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-541

ἑδωλίων μ' ὑπερκόπῳ: Libri

εδωλίων ὑπερκόμπῳ

. Brunckius

ὑπερκόπῳ

, et sic margo Ald. apud Burtonum. Sed addito pronomine scribendum erat

εδωλίων μ' ὑπερκόπῳ

436

440. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-542

πήδησεν: Libri

πήδησεν

. Omissi augmenti signum, quo carere possumus, Brunckius adiecit.

440

441. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-543

Νηΐσταισι προςβαλεῖν:

νηίστησι

a pr. manu M. alia manus ο delere voluisse videtur.

νηίστισι

G. Cantabr. 2. Mosc. 1. Par. L. Vind. 2. Ald: Rob.

νηίστιοι

441

441. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-544

Νηΐσταισι προςβαλεῖν: Vit. Par. A. B. Turn. et η ad penultimam syllabam superscripto Lips. Scribendum erat

Νηΐσταισι

. V. ad Eur. Phoen. v. 1112.

προσβαλεῖν

Lips.

441

442. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-545

ἵππους δ᾽ ἐν ἀμπυκτῆρσιν:

ἵππους γ᾽ ἐν

Rob.

ἀμπυκτῆρσι

G. Lips.

442

443. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-546

πρὸς πύλαις:

πρὸς πύλας

Ald. Rob.

443

444. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-547

φιμοὶ ... βάρβαρον τρόπον:

φριμοὶ

Vit. Schatzii coniectura,

βάρβαρον βρόμον

, aliquid commendationis quum ab eo habet, quod librarius ad v. 446. oculis aberrare potuit, tum ab explicatione scholiastae,

ἀπηνῇ ἦχον ἢ ἐπεὶ ἡ σύριγξ βοᾷ

. In Vit. glossa,

κατὰ ἦχον ἄσημον

. Eteoclem mox ad haec v. 456. respondere Schützius animadvertit

ὃς οὔτι μάργων ἱππικῶν φρυαγμάτων βρόμον φοβηθεὶς ἐκ πυλῶν χωρήσεται

. Nihilo minus

τρόπον

servandum duxi, sive more interpretari aliquis velit, sive de ipsa soni conformatione accipiat, ut

Λυδίῳ ἐν τρόπῳ

apud Pindarum Ol. XIV. 17.

444

445. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-548

μυκτηροκόμποις πνεύμασιν:

μυκτηροκόπαν

Par. E.

πνεύμασιν

Μ. Ceteri

πνεύμασι

445

446. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-549

ἐσχημάτισται δ᾽ ... οὐ σμικρὸν:

σημάτισται δ᾽

vel

εἰσημάτιστα δ'

a pr. manu M. quod sec. correxit.

σμικρὸν

Rob.

μικρὸν

M. G. Vit. Lips. Arund. Cantabr. 1. Ask. A. Ox. Ald. Turn.

446

447. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-550

προςαμβάσεις:

προςαμβάσεις

Canterus Nov. lect. III. 3.

πρὸς ἐμβάσεις

ἀμβάσεις

omisso

πρὸς

Par. E. Ceteri

πρὸς ἀμβάσεις

447

448. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-551

στείχει πρὸς ἐχθρῶν πύργον, ἐκπέρσαι:

στείχη

Vit.

πύργων

G. et ο superscripto Par. C.

πύγων

, ad τω superscripto ο, Lips.

ἐμπέρσαι

Par. G.

ἐκπέρσας

ἐκπρῆσαι

γρ.

ἐκπέρσαι

Vit. et adscriptum

ἐκπρῆσαι

in Par. B.

448

449. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-552

βοᾷ δὲ χοὗτος ... ἐν ξυλλαβαῖς:

βοᾷ δ᾽ οὗτος

ἐν

omittit Rob.

ξυλλαβαῖς

M. et regius Spanhemii. Ceteri

συλλαβαῖς

449

450. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-553

σφ' ἐκβάλοι:

σφ᾽ ἐκβάλλοι

ἀφ᾽ ἐκβάλοι

Cantabr. 1.

ἀφεκβάλοι

Colb. 1.

σφ' ἐκβάλῃ

Lips. Cantabr. 2. Ox. Par. C. Ε. F. L. Colb. 2. Vind. 3.

σφ' ἐκβάλλῃ

Vind. 2. 4.

450

451. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-554

καὶ τῷδε φωτὶ:

καὶ τῷδε τῷ φωτὶ

G. Cantabr. 2. Vind. 1. Ald.

451

452. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-555

δούλειον:

δούλεινον

Lips.

452

453. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-556

σὺν τύχῃ δέ τῳ:

σὺν τάχει

Lips. Rob.

δέ τῳ

, iota, ut videtur, a sec. manu addito, Μ.

δέ τω

G. Lips.

δέ τῳ

Taur.

δὲ τῷ

Vit. Turn.

δὲ, τῷ

Ald. Rob. γρ.

ξυντύχοι καὶ ἄν ποτε, ἵνα συμβάλῃ τῷ καὶ ἐκείνῳ τῷ Ετεόκλῳ

Par. B.

σὺν τύχῃ δέ τῳ

legit etiam Triclinius ad Soph. Oed. R. v. 80.

453

454. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-557

καὶ δὴ πέπεμπται, κόμπον ἐν χεροῖν ἔχων:

καὶ δὴ πέπεμπ᾽ οὐ

M. Arund. Cantabr. 1. 2. Par. B. H.

καὶ δὴ πέμπτ᾽ οὐ

Vit. (sic Vit.) Par. C. Ε.

καὶ δὴ πέμπετ᾽ οὐ

Lips. Mosc. 1. Par. A. L. N. Colb. 1. Ven. A. B. Ald. Rob.

καὶ δῆτα πέμπετ᾽ οὐ

G. Mosc. 2.

καὶ πέμπεται δ᾽ οὐ

Turn. quod speciem habet emendationis. Deinde

ἐν χερσὶν

Vit. Par. N. Scribendum erat, remota negatione,

καὶ δὴ πέπεμπται

, graviore multo sententia, idque vidit etiam Erfurdtius ad Soph. Ai. p. 514. Sed tollenda etiam erat interpunctio in fine praecedentis versus atque ita continuanda oratio,

πέμποιμ᾽ ἂν ἤδη τόνδε, σὺν τύχῃ δέ τῷ

καὶ δὴ πέπεμπται, κόμπον ἐν χεροῖν ἔχων, Μεγαρεύς.

Nam καὶ δή, quod prope idem est atque ἤδη, ita collocari constat. V. ad Vigerum adn. 301. b.

454

455. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-558

τοῦ:

τῶν

Lips. Ceteri omnes

του

, nisi quod articulum omittit Colb. 1. In Par. N.

ἐκ

abesse dicit Vauvillersius: voluisse videtur

του

scribere.

455

456. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-559

οὔτι μάργων:

ὃς οὔτ᾽ εἰμάργων

μαργῶν

Lips.

μάργων

, evanido utroque accentu, M.

456

458. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-560

χθονί:

χθονός

, cum glossa

τῇ γῇ ταύτῃ

, G.

458

459. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-561

δύ᾽ ἄνδρε καὶ:

δύο

Par. G. N.

ἄνδρες

Par. N.

ἄνδρας

G. Vind. 1. 2. 3. 4. et ε superscripto Ox.

ἄνδραν

Par. E.

καὶ τὸ

Par. C.

459

460. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-562

ἑλὼν ... πατρός:

ἑλὼν

γρ.

ἐλθὼν

Par. B.

πατρὸς

γρ.

πάλιν

idem.

460

461. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-563

ἄλλῳ, μηδέ μοι ... λέγων:

ἄλλον

Cantabr. 1. et adscriptum in Par. B.

μηδέ μοι

Turn.

μὴ δέ μοι

M. G. Vit. Lips. Ald.

μηδέν μοι

Par. G.

μὴ δέ

, omisso μοι, Rob.

λέγων

γρ.

λίαν

Par. B.

461

462. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-564

ἐπεύχομαι τῷδε μὲν εὖ τελέσαι:

ἐπεύχομαι δὴ τάδε μὲν

Μ. G. Vit. Ox. Par. Β. C. N. Ven. A. Turn.

ἐπεύχομαι δὴ τῷδε μὲν

Lips. et superscripto

τάδε

Par. A.

ἐπεύχομαι τάδε μὲν

Αld.

ἐπεύχομαι τῷδε μὲν

Cantabr. 1.

ἐπεύχομαι τῷ δὲ μὲν

Rob.

εὐτυχεῖν σε

G. Par. N. Ceteri

εὐτυχεῖν

. Neque eleganter iuncta sunt

εὐτυχεῖν

δυςτυχεῖν

, neque syllabae pares antistrophicis. Quare scripsi

ἐπεύχομαι τῷδε μὲν εὖ τελέσαι

462

463. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-565

ἰὼ πρόμαχ᾽ ἐμῶν δόμων, τοῖσι δὲ δυςτυχεῖν:

τοῖσι δὲ δυστυχεῖν. ἰὼ πρόμαχ᾽ ἐμῶν δόμων

Rob.

πρόμαχε τῶν ἐμῶν

Cantabr. 2. Par. K. L. N. Colb. 1. Ven. Β.

προμ ἐμῶν

Mosc. 2. cum glossa

βοηθὲ τῶν

463

464. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-566

ὑπέραυχα βάζουσιν ... πτόλει:

ὡς ὑπέραυχα βάζουσιν

Par. Α. Ν.

ὡς ὑπέραν χαβάζουσ'

Ald.

ὡς ὑπέρανχα βάζουσ'

Μ. et reliqui.

πτόλει

M. Lips. Arund.

πόλιν

Rob. Ceteri

πόλει

464

465. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-567

μαινομένᾳ:

μαινομένᾳ

M. Cantabr. 1. Par. A. B. L. Ask. A. et η superscripto Lips.

μαινομένῃ

G. Vit. Ald. Rob. Τurn.

μαινομαίνη

Par. C.

465

466. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-568

νεμέτωρ:

νεμέτω

, cum glossa

διεξαγέτω

, Mosc. 2.

466

467-468. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-569

γείτονας πύλας ... Ὄγκας Ἀθάνας ... ξὺν βοῇ:

γείτονας πύλας ἔχων Ὄγκας Αθάνας

alfert Thomas M. p. 76, 19. ed. Ritsch.

πύλας ἄλλος γείτονας

Par. Ε.

πύλας ἄλλας γείτονας

Vind. 2. 4.

ὀγγὰς

ὄγγας

, cum glossa

τῆς μεγαλόφρονος

, Mosc. 2.

ἀθήνας

G. Οχ. Hesychius

Ὄγκας Ἀθηνάς, τὰς Ωγυγίους πύλας λέγει

ξύμβοῇ

Lips.

σὺν βοῇ

Par. L.

469. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-570

Ἱππομέδοντος ... τύπος:

Ἱππωμέδοντος

suo, ut videtur, arbitratu Turnebus. Priscianus de metris comn. p. 1328. Putsch. 250. Lind. 420. Gaisf. Aeschylus in

Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας, Ἱππομέδοντος σῆμα

(ita libri)

καὶ μέγας τύπος

. In principio enim trochaeum posuit. Quem imitans Sophocles, teste Seleuco, profert quaedam contra legem metrorum, sicut in hoc,

Αλφεσιβοίαν, ἣν ὁ γεννήσας πατήρ

. Hic quoque iambus a trochaeo incipit.

469

469. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-571

τύπος:

κτύπος

Mosc. 1. Par. L. Rob. adscriptumque γρ.

κτύπος

in Lips.

τύπος

γρ.

πόνος

Par. B.

469

470. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-572

ἅλω ... πολλήν: Haec verba,

ἅλω ... δινήσαντος

, affert scholiastes Aristophanis ad Vesp. v. 18.

ἄλω

Vit. Lips.

ἄλλω

Ald. Hesychius

ἅλως, ἡ τοῦ ἡλίου ἢ σελήνης περιφέρεια. Αἰσχύλος περιφέρεια τῆς ἀσπίδος καὶ κύκλος

πολύν

Vind. 2. 4. Rob. Idem hoc

πολύν

bis habet Par. E.

470

471. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-573

ἔφριξα ... ἐρῶ:

ἔφριξε

Οχ. Ald.

λέγω

pro

ἐρῶ

471

472. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-574

σηματουργὸς δ᾽ ... ἄρ᾽ ἦν:

σημαντουργός

Par. E. N. Vind. 1. 2. 3. 4.

ἄρ᾽ ἦν

Μ. a sec. manu et G. Vit. Lips. Turn.

ἆρ᾽ ἦν

M. a pr. manu et Ald. Rob.

γ' ἂρ

ex Par. E. affertur.

ἀνὴρ

Arund. Par. H. Ask. A. Colb. 2. Ven. B. et adscripto γρ.

ἄρ᾽ ἦν

Cantabr. 2.

δ'

472

473. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-575

ὤπασεν:

ὤπασεν

Μ. Ceteri

ὤπασε

473

474. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-576

Τυφῶν᾽, ἱέντα ... διὰ στόμα:

τυφῶν ἱέντα

τυφών, ἰόντα

Lips.

διὰ στόματος

Rob.

474

475. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-577

λιγνὺν ... αἰόλην:

λιγνῶν

, superscripto ο ad ω, Lips.

ἀιόλα

Par. E.

475

476. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-578

πλεκτάναισι:

πλεκτάναις

Cantabr. 1.

πλεκτάναι

Par. C.

476

477. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-579

κύκλου:

κύκλον

477

478. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-580

ἐπηλάλαξεν ... ἔνθεος δ' Ἄρει:

ἐπηλάλαζεν

G. Ask. A. et adscriptum in Par. B.

ἔνθεον ἄρει

Lips. Arund. Cantabr. 1. 2. Par. A. G. E. K. Ask. A. Vind. 1. Rob. Turn. et adscriptum in Par. Β.

ἄρῃ

M. Vind. 3.

ἄρην

Vit. Par. B.

ἄρειν

Αld.

ἄριν

, cum glossa

τῷ

, G.

478

479. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-581

βακχᾷ ... ἀλκήν ... Θυιὰς ... φόβον: Scribi etiam

βάκχα

scholiastes dicit.

βακχὼν

Par. E.

ἀρχὴν

, supra scripto

ἀλκήν

, Par. C.

Θυιάς

Brunckius, et sic teste Blomfieldio Arund. Ceteri

θυάς

, nisi quod

θυᾶς

habet Lips.

θοᾶς

φόβου

φόνον

scribendum coniecit Canterus. Ea mutatio maiore cum fructu v. 481. adhiberetur.

479

480. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-582

εὖ:

αὖ

G. Taur.

480

481. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-583

φόβος:

φόβον

Par. B. Ask. A. Idem habet G. sed supra adscripto

ὁ

αὐτοῦ

, et e correctione Vit. quum antea habuisset

φόβος

, ut ceteri. Vulgatae scripturae haec est sententia, terror sese iactat ad portas. Id quum universe dicatur de rebus omnibus, quibus Hippomedon formidabilis est, patet non idem esse quod praecessit

φόβον βλέπων

. Sed vereor tamen ne Aeschylus hic scripserit

φόνον γὰρ ἤδη πρὸς πύλαις κομπάζεται

481

482. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-584

πρῶτον ... Ὄγκα ... ἥτ' ἀγχίπτολις:

πρῶτον

Μ. Turn.

πρῶτα

G. Vit. Lips. Cantabr. 1. 2. Οχ. Par. C. E. N. Vind. 1. 2. 3. 4. Ald. Rob.

ὤγκα

Lips.

ἥτ'

libri et Thomas M. p. 77, 2. ed. Ritsch. apud quem scriptum est

ἥτ' ἀγχίπολις πύλαισι γείτων

. Stanleius, ut Burtonus refert, scribendum coniecit

Παλλὰς ἡδ᾽ ἀγχίπτολις

. Non sollicitandum est

ἥτε

. Hoc dicit, Pallas, ut quae iutatur hanc urbem.

ἀγχίπτολις

. γρ.

ἐγχίπτολις

ἡ διὰ τοῦ ἔγχους πορθοῦσα τὰς πόλεις

Par. B.

482

483. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-585

πύλαισι γείτων ... ἐχθαίρουσ᾽:

γείτων πυλαῖσιν

Par. L.

ἐχθραίνουσ'

Οx.

ἐχθαίρνουσ'

Ald.

ἐχθαίρουσιν

Lips.

ἐχθραίρουσ'

Cantabr. 1. Par. L.

483

484. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-586

εἴρξει ... δύςχιμον:

εἴρξοι

Cantabr. 1. Ven. B. Ald. Turn.

δύσχημον

, ad

a recentiore manu

supra adscripto, Μ.

δύσχειμον

Ald. Rob.

δύσχειμω

, sed mutatum in

δύσχημον

, Lips.

484

485. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-587

Ὑπέρβιος:

ὑπέρβικος

G. τε, sed mutatum in

δέ

, Vit. Idem

τέκος

485

486. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-588

ᾑρέθη:

ἡρέσθη

486

488. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-589

οὔθ᾽ ὅπλων:

οὔθ᾽ ὅπλων

Lips. Rob.

οὐδ᾽ ὅπλων

M. G. Vit. Cantabr. 1. Colb. 1. Ox. Par. B. Taur. Ald. Turn.

488

489. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-590

εὐλόγως ξυνήγαγεν:

εὔλογος

Par. C.

ξυνήγαγεν

Brunckius.

συνήγαγεν

libri. Philotheus archiepiscopus Selymbriensis in Codicibus Nanianis p.533.

ὥσθ᾽ ὅ φησιν Αἰσχύλος, Ἑρμῆς ταῦτα εὐλόγως συνήγαγεν

489

490. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-591

ἀνὴρ ... ἀνδρὶ ... ξυστήσεται:

ἀνήρ

Porsonus.

ἀνὴρ

libri.

ἀνδρὶ

supra versum in M. omissum in G.

τῷδε

Vit.

ξυνστήσεται

Μ.

490

491. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-592

ξυνοίσετον:

ξυνήσετον

491

492. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-593

πυρπνόον:

πυρίπνοον

Vit.

πυρπνόων

Ald.

492

493. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-594

Ζεὺς ... ἐπ᾽ ἀσπίδος:

Ζεὺς

omittit G.

ὑπ' ἀσπίδος

Vit Colb. 1.

493

494. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-595

σταδαῖος ἧσται, διὰ χερὸς βέλος φλέγων:

σταδαίως

Lips. Rob.

ἧστε

Lips.

χειρὸς

Lips. Cantabr. 1. Ask. A. Ald. Rob.

φλέγον

, cum glossa

καίον

, Taur. In Lips.

φλέγον

radendo ex

φλέγων

factum, supra autem scriptum est γρ.

φέρων

. Habent

φέρων

Par. F. L. Ask. A. Rob. et a sec. manu Colb. 2. Idem adscriptum in Par. Β.

φέρον

commemorat Turnebus.

ἔχων

Cantabr. 1. et adscriptum in Vind. 3.

494

495-501. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-596

NA: Dindorfius versus 496 - 501. (

τοιάδε ... τυχών

) ab interpolatore profectos censet. Assentior ita ut versus 495.498-501. non putem esse Aeschyli. Recte enim procedunt haec,

Ὑπερβίῳ δὲ Ζεὺς πατὴρ ἐπ᾽ ἀσπίδος σταδαῖος ἦσται, διὰ χερὸς βέλος φλέγων. τοιάδε μέν τις προςφίλεια δαιμόνων· πρὸς τῶν κρατούντων δ᾽ ἐσμέν, οἳ δ᾽ ἡσσωμένων.

Sic etiam apparet, quid interpolatorem moverit, ut cetera adderet.

495. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-597

κοὔπω τις εἶδε Ζῆνά που νικώμενον:

κἄπω

Taur.

εἶδεν

Μ.

οἶδε

Lips. Cantabr. 1. Par. L. Rob.

Ζηνά του νικώμενον

probabiliter Elmsleius ad Eur. Iph. Aul. v. 1265. in Censuris trimestribus XIV. p. 461.

495

496. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-598

τοιάδε μέν τις προςφίλεια:

τοιαύτη

γρ.

τοιάδε

Vit.

τοιαῦτα

Colb. 1. idemque ad

τοιάδε

supra adscriptum in G. Libri

μέντοι

. Ιd quid sibi velit hoc loco, non intelligo. Scripsi

μέν τις

προσφίλια

496

497. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-599

ἡσσωμένων:

ἡσσομένων

497

498-499. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-600

NA: Vulgo hi duo versus ordine inverso leguntur. Mutavit ordinem Brunckius secutus Par. A. B. In M. hi duo versus et duo sequentes hoc ordine leguntur, 498. (

εἰ Ζεύς γε

) 500. (

Ὑπερβίῳ τε

) 499. (

εἰκός γε

) 501. (

σωτήρ

): sed a recentiore manu adscriptae sunt litterae β γ α δ, quae hunc vulgarem versuum ordinem restituendum esse indicant, 499. 498. 500. 501.

498. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-601

εἰ Ζεύς γε ... καρτερώτερος:

εἰ ζεύς γε

Μ. Vit. Lips. Arund. Cantabr. 1. Par. A. B. E. Turn.

εἰ ζεύς τε

G. Οx. Aid. Rob.

καρτερώτατος

Ox. Par. E. Ald.

498

499. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-602

εἰκὸς δὲ πράξειν ... ἀντιστάτας:

εἰκός γε

, ad

γε

a recentiore manu

δὲ

supra adscripto, M.

499

499. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-603

πράξειν ... ἀντιστάτας:

πρᾶξιν

a pr. manu M. recentior acutum accentum et alteri syllabae

ειν

supra adscripsit.

πράξιν

Ald.

ἀντηρέτας

Mosc. 1. Par. K. L. Ven. B. Sic erat v. 266.

499

500. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-604

Ὑπερβίῳ τε:

ὑπερβίῳ γε

Rob. Vict.

500

501. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-605

σωτὴρ γένοιτ' ἂν ... ἐπ᾽ ἀσπίδος:

γένοιτ' ἂν

M. G. Vit. Lips. Ald. Rob. Turn.

γένοιτο

, omisso

ἂν

, Cantabr. 2. Colb. 2. Par. L. Ven. B.

σώματος

Lips.

ὑπ' ἀσπίδος

Rob.

501

502. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-606

δὴ:

δ'

, quod reliqui hibri omittunt, ex Rob. recepi.

διὸς γρα

δορὸς

Par. B.

502

503. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-607

ἔχοντ᾽:

ἔχοντ'

Brunckius. Libri

ἔχοντα

503

504. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-608

δαίμονος ... ἐχθρὸν ... βροτοῖς τε καὶ:

δαίμονος

Brunckius. Libri

δαίμοσιν

. Sed scholiastes

πιστεύω ἀπολεῖσθαι τὸν ἔχοντα ἐν τῷ σάκει τὸν ἐχθρὸν Διὸς δαίμονα

. Deinde

ἐχθρῶν

Vit. Οx.

βροτοῖς τε καὶ

Brunckius.

βροτοῖσί τε καὶ

M. G. Vit. Lips. Par. L. Taur. Vind. 1. 3. Ald. Turn.

βροτοῖσί γε καὶ

Ox. Par. C. Vind. 2. 4.

βροτοῖσι καὶ

Rob.

504

505. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-609

θεοῖσιν: Libri

θεοῖσι

505

506. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-610

πρόσθε πυλᾶν κεφαλὴν:

πρόσθε

Brunckius, et sic M.

πρόσθεν

ceteri.

πυλῶν

Ven. 1. et ex correctione G. in quo

πυλῶν

fuerat.

κεφαλὴν

506

507. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-611

οὕτως γένοιτο:

οὕτω

Lips. Arund. Vind. 2. 4. Rob.

γένοιτ' ἂν

G. Taur. Vind. 1.

507

508. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-612

πέμπταισι προςταχθέντα ... Βορραίαις:

πέμπαισι

Vit.

προταχθέντα

Ven. Β.

προσταγέντα

Cantabr. 1. 2. Rob.

προσταθέντα

Vit.

Βορραίαις

Porsonus.

βορρέαις

Par. L.

βορρέας

M. Vit. Cantabr. 2. Colb. 1. Ox. Par. A. B. Rob.

βορέαις

G. Lips. Cantabr. 1. Par. C. Taur. Vind. 1. 2. 3. 4. Ald.

βορρίαις

Par. N.

βορέαισι

Turn. V. Vngeri Theb. Parad. I. p. 333.

508

509. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-613

Ἀμφίονος:

ἀμφιόνης

Lips.

509

511. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-614

ὀμμάτων θ᾽:

ὀμμάτων δ'

Vit. et

θ'

superscripto Par. L. Omittit particulam Rob.

511

513. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-615

δορός· ... μητρὸς: Vulgo

Διός

. Ex G. Cantabr. 2. Ask. A. Rob. recepi

δορός

. Ita haec simillima sunt versui 47. ubi septem duces simpliciter dicebantur coniurasse

λαπάξειν ἄστυ Καδμείων βίᾳ

μητρὸς

Vit. Ox.

ματρός

, minio supra adscripto η, G.

ματρός

Μ. et ceteri.

513

514. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-616

καλλίπρῳρον, ἀνδρόπαις:

καλίπρωρον

G. Ald. Tzetzes ad Lycophr. v. 1345.

μετέφρασε δὲ τὸ Αἰσχύλειον. ὃν γὰρ ἀνδρόπαιδα φησιν Αισχύλος, οὗτος νέανδρον ὡς μεταφράζων λέγει

514

516. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-617

ταρφὺς ἀντέλλουσα:

ταρφὺς

ab initio etiam Lips. sed factum inde

ταρφύς

φυούσης

ἀντέλουσα

Lips. Cantabr. 1. Par. G. N.

ἀνατέλλουσα

Vind. 2.

516

517. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-618

ὃ δ᾽:

ὃ δ'

Vit. Ald. Rob. Τurn.

ὃ δ'

, supra scripto ὦ, Lips.

ὁ δ’

ceteri.

517

518. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-619

γοργὸν δ᾽ ὄμμ᾽:

γοργόν τ'

Colb. 2.

καὶ γοργὸν δ’

Ald.

καὶ γόργον

etiam ex Par. E. affertur.

ὁμ'

pro

ὄμμ'

518

519. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-620

οὐ μὴν ἀκόμπαστός γ' ἐφίσταται:

οὐ μὴν δ'

Vit.

ἀκόμαστός γ'

Par. E.

ἀκόλαστός γ'

Colb. 1.

ἀκόλαστός τ'

Par. N.

ἐπίσταται

Vit. Colb. 1. Par. N.

519

521. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-621

κυκλωτῷ ... προβλήματι:

κύκλῳ τῷ

Μ.

κύκλῳ τῷ

Αld.

κυκλώτου

Cantabr. 2.

προβλήματι

Colb. 1. Par. N.

521

522. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-622

προςμεμηχανημένην:

προςμεμηχανημένην

M. Vit. Lips. Arund. Cantabr. 2. Mosc. 1. Par. B. N. Ask. A. Rob. et supra scripto ευ Cantabr. 1. γρ.

προςμεμηχανευομένην

Par. B.

προςμεμηχανευμένη

Ald.

προςμεμηχανευμένην

G. Turn. V. v. 624.

522

523. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-623

γόμφοις ἐνώμᾳ, λαμπρὸν ἔκκρουστον: Non opus est Wakefieldii coniectura Silv. crit. III. p.75.

γόμφοισι νωμᾷ

λαπρὸν

Vit.

ἔκρουστον

Lips. Eustathius p. 1160, 49.

ἴσως δὲ καὶ μηχανῇ τινὶ ἐκινοῦντο, ἔκκρουστα ὄντα καὶ οὐ διόλου προςηλωμένα τῷ σάκει. καὶ οὕτω ἐφάνταζον τοῖς ὁρῶσι τὸ αὐτοκίνητον, ὁποῖον δή τι πλάττει καὶ Αἰσχύλος ἐν τοῖς Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας

523

524. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-624

ὑφ᾽ αὐτῇ:

ὑπ' αὐτῇ

Vit. Lips. Vind. 2. 4. Rob.

ὑφ᾽ αὑτὴν

sic G. Wakefieldius

ὑφ' ἑαυτῇ

scribendum putavit. Erunt fortasse, qui hanc coniecturam firmari putent eo quod scholiastes haec ita explicat,

φέρει δὲ ἡ Σφίγξ ἕνα τῶν Καδμείων ἐν τοῖς ὄνυξιν ἑαυτῆς οὕτως ὥςτε δοκεῖν ἐπ' αὐτῷ πλεῖστα βέλη ἰάπτεσθαι καὶ πέμπεσθαι

. Similis est alterius scholiastae interpretatio. Vterque scholiastes videtur

ὡς

ad infinitivum rettulisse, quod fieri non potest. Sensus est, fert Sphinx virum Thebanum, quo is quam plurimis telis petatur.

'Yφ' αὑτῇ

recte se habere videbitur, modo recte animo informaveris effigiem Sphingis Thebanum ferentis. Non in superiore scuti parte Sphinx, in inferiore Thebanus erat, sed omnem scuti orbem obtinebat Sphinx ita, ut ante eam esset Thebanus, a quo maximam partem tegeretur: gestus autem Sphingis erat is, ut sub se ferret Thebanum. Sic demum fieri poterat, quod volebat Parthenopaeus, ut tela, quae scuto illo exciperet, Thebanum istum ferirent.

524

525. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-625

ἰάπτεσθαι:

ἰάπτηται

Taur. Vind. 3. et in rasura, sed a pr. manu, G. Adscriptum in G. Taur.

πέμπωνται

525

527. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-626

μακρᾶς ... καταισχυνεῖ:

μακρᾶς τε

Vit. Libri

καταισχυνεῖν

, nisi quod

καταισχύνειν

habet Lips.

κατ' αἰσχυνεῖν

G. Scripsi

καταισχυνεῖ

. Nam infinitivus pro particulis

δ' οὐ

exigere videtur

οὐδέ

. Confirmavit hanc coniecturam M. in quo hoc ipsum scriptum est

καταισχυνεῖ

527

528. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-627

Παρθενοπαῖος:

ὁ παρθενοπαῖος

Par. F. non M. qui articulum non magis habet quam ceteri. In G. ὁ minio supra adscriptum.

528

529. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-628

Ἄργει δ᾽ ἐκτίνων:

ἄργει τ'

Colb. 1. Par. N.

ἐκτείνων

529

530. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-629

τοῖςδ᾽ ἃ μὴ κραίνοι: Pro

τοῖςδ᾽ ἃ μὴ

habent

δείν' ἃ μὴ

Par. L. Rob. et Cantabr. 2. Par. K. Ven. 2. errare enim videtur Butlerus, qui his codicibus

ἂν

tribuit. Adscriptum est

δείν'

etiam in Par. B. Sumptum est autem ex ν. 407.

κραίνοι

M. Lips. Cantabr. 2. Par. Α. Β. (v. Brunckium ad ν. 428 = 407.) Κ. L. Ven. B. Ald.

κραίνει

κράνοι

Vit. Ox. Rob. Turn.

530

532. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-630

ἀνοσίοις κομπάσμασιν:

ἀνοσίαις

, supra scripto a sec. manu οις, M.

κομπάσμασιν

M. Vit. Cantabr. 2. Par. A. B.

κομπάσμασι

G. Lips. Ald. Rob. Turn. Satis recte haec explicavit alter scholiastes,

εἴθε γὰρ τύχοιεν παρὰ τῶν θεῶν ὧν καθ᾿ ἡμῶν φρονοῦσιν, τουτέστιν ἅπερ ἡμῖν ἀπειλοῦσιν αὐτοὶ πάθοιεν, καὶ ὄντως ἂν εἰ γένοιτο τοῦτο, ἀπολέσθειεν ἂν σὺν

532

532. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-631

NA:

αὐτοῖς ἐκείνοις κομπάσμασι πανώλεθροι καὶ παγκακῶς

. Non opus est ut cum Dindorfio ante v. 521. aliquot versus excidisse putemus, versuum autem 532. 533. ordinem invertamus.

532

533. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-632

ἦ τἂν ... παγκάκως:

ἦ τῶν

Blomfieldius. Libri

ἦ τ᾽ ἂν

vel

ἦτ᾽ ἄν

τ'

, sed superscripto κ, Ox.

παγκακῶς

omisso τ' Cantabr. 2.

533

534. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-633

ἔστιν δὲ καὶ τῷδ᾽:

ἔστι δὲ

Vit. Lips. Cantabr. 1. 2. Ald. Rob. Turn.

δὲ

omittit Ven. B.

τὸν δ᾽

pro

τῷδ᾽

Lips. Par. E.

534

535. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-634

χεὶρ δ᾽ ὁρᾷ τὸ δράσιμον: Tzetzes Chil. IV. 982.

ὁ παῖς τοῦ Εὐφορίωνος ὁ τραγικός Αισχύλος ἐν δράματι ὃ λέγεται Ἑπτὰ οἱ ἐπὶ Θήβαις Ετεοκλέα τῶν Θηβῶν εἰςφέρει βασιλέα παγκαλῶς περὶ Αργείων στρατηγῶν ἑπτὰ διερωτῶντα, τίς ποίᾳ πύλῃ τῶν Θηβῶν τὴν μάχην συγκροτήσει. καὶ λέγει τις ἐξάγγελος τὰς κλήσεις τῶν Αργείων, ἑκάστῳ τῶν Αργείων δὲ Θηβαῖον ἀντιτάττει, λέγων ἑκάστῳ τῶν αὐτοῦ τοὺς πρέποντας ἐπαίνων, ὡς ὃ μὲν ἀντιτάξεται τῷ δεῖνι τῶν Αργείων, καὶ συμβαλών, ὡς μοι δοκεῖ, μάχην οὐ καπηλεύσει, ἀλλὰ φανεῖται δόκιμος κατὰ τῶν ἐναντίων· ἄλλῳ δὲ πάλιν ἀπ' αὐτῶν φησὶν ὡς ἔστι τούτῳ νοῦς μὲν ἀκόμπαστος, χεὶρ δ᾽ ὁρᾷ τὸ δράσιμον· οὐ γὰρ δοκεῖν ἄριστος, ἀλλ᾽ εἶναι θέλει.

Versu a fine quarto legebatur

οὐκ ἀπηλεύσει

, eodem errore quo G. Lips. v. 526.

οὐκ ἀπηλεύσειν

habent.

τὸν δράσιμον

Colb. 2. Mauricius Hauptius scribendum esse coniecit

χεὶρ δὲ δρᾷ τὸ δράσιμον

. Non opus est mutatione. Videtur enim

ὁρᾷ

esse respicit, i. e. curat, quemadmodum Pindarus in fine Ol. IX. dixit

τοῦτο δὲ προςφέρων ἆθλον ὄρθιον ὤρυσαι θαρσέων τόνδ᾽ ἀνέρα δαιμονίᾳ γεγάμεν εὔχειρα, δεξιόγνιον ὁρῶντ᾽ ἀλκάν

, clama hunc virum mirabiliter validum manu crasisse, dum dextrum membrorum robur respicit, h. e. curat. V. Emendationes quinque carminum Olympiorum Pindari p. 9.

535

537. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-635

γλῶσσαν ἐργμάτων ἄτερ:

γλώτταν

Cantabr.1.

γλῶσσα

ἑργμάτων

ἁρμάτων

adscriptum in Par. B.

ἅπερ

G. Ald.

ἄνευ

Lips. Cantabr. 1. et adscriptum in Par. B.

537

538. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-636

ἔσω πυλῶν ῥέουσαν ἀλδαίνειν:

ἔξω

Colb. 2. Par. K. Ven. 2. Rob. et adscriptum in Par. B.

ἀλδαίνει

Lips. Multum fallitur B. Martinus Var. lect. I. 9. p. 20.

πύλας

de ore, ut apud Euripidem

στόματος πύλαι

dicuntur, interpretans. Dubito autem an sic scripserit Aeschylus,

ἔσω πυλῶν θοροῦσαν ἀλδαίνειν κακά

538

539. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-637

ἐχθίστου δάκους:

ἀδίκου

pro

ἐχθίστου

Vit. Rob.

δάκος

Οχ.

539

540. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-638

εἰκὼ:

εἰκῶ

male Ald. Rob. Sed

εἰκὼ

M. G. Vit. Lips. Par. A. B. Turn.

540

541. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-639

ἔξωθεν δ᾽ εἴσω: Libri

ἔξωθεν εἴσω

, nisi quod

ἔξωθεν δ᾽ εἴσω

habent G. Vit. Deinde

τῷ φέροντι δὲ μέμψεται

Arund. Cantabr. 1. 2. In M. Ald. Rob. ita interpunctum est,

πολεμίας ἐπ' ἀσπίδος ἔξωθεν, εἴσω

etc. atque M.

541

541. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-640

ἔξωθεν δ᾽ εἴσω: simul post

εἴσω

colon habet. Reliquae editiones maiorem interpunctionem post

ἀσπίδος

habent et deinde

ἔξωθεν εἴσω τῷ φέροντι μέμψεται

. Burgessius in notis ad hanc fabulam et in appendice ad Dawesii Misc. crit. p. 485.

ἣ ἔξωθεν εἴσω

vel

ἡ 'ξωθεν εἰκὼν

scribendum esse putavit. Porsonus quoque

ἔξωθεν εἴσω

scripsit. Codicum G. et Vit. lectio monstrare mihi videbantur scribendum esse

ἔξωθε δ᾽ εἴσω

. De abiecto in adverbiis huiusmodi videndus est Lobeckius ad Phryn. p. 280. Nisi versus ante hunc excidit.

541

542. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-641

πυκνοῦ κροτησμοῦ:

χοροῦ

Colb. 1. Par. L. et e correctione, quum antea

πυκνοῦ

scriptum fuisset, G. γρ.

πικροῦ

Par. B.

κροτησμοῦ

Cantabr. 1. 2. Par. A. B. Rob. et sic M. antequam radendo ex

fieret.

κροτισμοῦ

G. Vit. Lips. Ald. Turn. et sic nunc M.

κοντισμοῦ

ex Par. N. affertur.

καρτησμοῦ

Par. C.

542

543. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-642

θεῶν θελόντων· ἂν ἀληθεύσαιμ᾽ ἐγώ:

θεῶν θελόντων δ' ἂν

M. Par. B. Rob. Turn. In Par. B.

τ'

δ'

supra scriptum est.

δ' ἂν

Lips. Omittunt

δ'

G. Vit. Ox. Par. A. Taur. Ven. A. Vind. 1. 2. 4. Ald. Ex Par. E.

ἂν ἀναλευθήσαι'

enotatum est. Scribendum est, omissa particula,

θεῶν θελόντων

, ut haec cum praecedentibus coniungantur, deinde autem

ἂν ἀληθεύσαιμι ἐγώ

. V. Opusc. IV. p. 383. seq.

543

545. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-643

τριχὸς δ᾽ ὀρθίας: Wakefieldius Silv. crit. II. p. 109. frustra corrigit

ὀρθίης

. Hoc assumpto Blomfieldius, ut versus antistrophico accuratius responderet, scribendum putabat

καὶ τριχὸς ὄρθιος πλόκαμος ἵσταται

. Melius esset

καὶ τριχὸς ὀρθίας

545

546. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-644

κλυούσα: Verba haec,

μεγάλα μεγαληγόρων κλύων

in Vit. ab alia manu in ima pagina scripta sunt, adiectumque "deest folium?" Tum sequitur folium vacuum, post quod pergit codex v. 596. Libri

κλύων

, nisi quod

κλίνουσ'

est in Colb. 1. Par. N. Scribendum esse

κλυούσῃ

indicavi in El. doctr. metr. p. 279.

κλυούσαν

malebat Wellauerus.

546

547-548. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-645

εἴθε γὰρ θεοὶ τούςδ᾽ ὀλέσειαν ἐν γῇ:

εἴθε γὰρ θεοὶ

Arund. Cantabr. 1. Mosc. 1. Par. A. B. E. H. K. L. Ven. B.

εἴθ' οἱ θεοὶ

εἰ οἱ θεοὶ

Lips. Ald. Rob. Turn.

εἴθ' οἱ θεοὶ

G. Taur.

ἐν γῇ

Ald. Rob. Omittit has voces Lips.

549. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-646

σωφρονέστατον:

σωφρονέστατον

Μ. Lips. Arund.

σωφρονέστερον

G. Cantabr. 1. Mosc. 2. Ox. Par. B. E. Ven. A. Ald. Rob. Turn. et supra adscripto ατον Par. C. γρ.

σωφρονέστατον

Par. B.

549

550. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-647

ἀλκήν τ' ... μάντιν, Ἀμφιάρεω βίαν:

δίκη δ'

G. Taur.

μάντιν τ'

Ald. Rob. Inter

Ἀμφιαρέω

βίαν

lituram habet M.

ἀμφιάρεων

, omisso

βίαν

, Lips.

550

551. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-648

Ὁμολωΐσιν δὲ πρὸς πύλαις: Hunc et sequentem versum omittunt Ox. Ald. Patet erroris origo.

ὁμολωΐσιν

Μ.

ὁμολωΐσι

G. Lips. Cantabr. 1. 2. Vind. 1. 2. 3. 4. Rob. Turn.

δ'

omittit Lips.

πύλαισι

Cantabr. 2.

551

552. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-649

βάζει ... βίαν:

βιάζει

Rob.

πολλὰ

omittit Par. E. De hoc et sequentibus versibus v. ad v. 559.

552

553. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-650

ταράκτορα:

ταράκτορα

Par. Ε.

σπαράκτορα

Par. A.

553

554. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-651

[μέγιστον Ἄργει τῶν κακῶν διδάσκαλον,]:

τῶν κακῶν

Lips. Valde displicet articulus

τῶν

. Videri possit poeta tale quid scripsisse,

554

554. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-652

NA:

μέγιστον Αργει πημάτων διδάσκαλον

. Sed videtur potius delendus esse hic versus, utpote qui factus sit ex ν. 556.

554

555. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-653

Ἐρινύος ... πρόςπολον φόνου:

ἐρινθὸς

Μ. Vulgo

Ἐριννύος

πρὸς πολλὸν

Cantabr. 2.

φόνον

Par. E.

555

556. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-654

κακῶν τ':

κακῶν δ'

G. Cantabr. 2. Colb. 1. Taur. Ald. Turn.

556

557-558. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-655

καὶ τὸν σὸν αὖθις ἐς πατρὸς μοῖραν κάσιν, ἐξυπτιάζων ὄμμα: Libri

καὶ τὸν σὸν αὖθις πρόσφορον ἀδελφὸν

, nisi quod

προσμόραν

, eraso in prima syllaba accentu, M. habet,

πρὸς μόρον

Lips. Ald. In G. scriptum fuerat

πρὸς μορον

, deinde accentus minio correctus est.

ἀδελφὸν

G. Rob. Brunckius, qui temeraria coniectura dedit

καὶ τὸν σὸν αὖθις ὁμόσπορον κακορροθῶν

, e suis codicibus glossam profert,

πλησιοθάνατον, τὸν ἐγγὺς θανάτου ὄντα

. Idem in codicibus aliam lectionem adnotatam esse dicit,

πρόσπορον

, quam glossae exponant

τὸν ἐκ τοῦ αὐτοῦ σπόρου, ἐκ τῆς σπορᾶς γεννηθέντα

. In M. ad

πρόσφορον

adscriptum est

τὸν ἀξιοθάνατον, ἢ τὸν συμπράκτορα αὐτοῦ

. In Lips.

τὸν πρὸς τὸν σὸν θάνατον ἀδελφόν

. In G.

τὸν οὐκ ἐπὶ φιλίᾳ ὄντα σοι

. Patet vetustum mendum esse

πρόςμορον

. Praeterea

ἀδελφεός

alienum est a trimetris tragicorum. Proxime verum accessit Dobraeus, qui Adv. II. p. 18. scribendum esse coniecit

καὶ τὸν σὸν αὖτ' ἀδελφὸν εἰς πατρὸς μόρον

. Sed neque

ἀδελφὸν

admittere nee

μόρον

servare debebat. Scripsit, opinor, Aeschylus

καὶ τὸν σὸν αὖθις ἐς πατρὸς μοῖραν κάσιν, ἐξυπτιάζων ὄμμα

. Respicitur res narrata in Thebaide apud scholiastam Sophoclis ad Oed. Col. v. 1375.

Ὄμμα

autem, quod libri habent et agnoscunt scholiastae, Schützius rectissime in

ὄμμα

mutavit. Affert Schützius Clementis Alexandrini verba ex libro III. Paedagogi p. 108. ed. Sylb. 296. ed. Poll.

τὸ ἐν ταῖς ὁδοῖς σαλεύειν καὶ ἐξυπτιάζοντα παραβλέπειν εἰς τοὺς ἀπαντώντας

. Lucianus quum alibi, tum in Cataplo c. 16. t. I. p. 639.

ὥςτε ὑπεράνθρωπός τις ἀνὴρ καὶ τριςόλβιός μοι κατεφαίνετο καὶ μονονουχὶ καλλίων καὶ ὑψηλότερος ὅλῳ πήχει βασιλικῷ, ἐπαιρόμενος τῇ τύχῃ καὶ σεμνῶς προβαίνων καὶ ἑαυτὸν ἐξυπτιάζων καὶ τοὺς ἐντυγχάνοντας ἐκπλήττων

. Vbi scholiastes

ἐξυπτιάζων· ἀντὶ τοῦ τείνων τὸν τράχηλον καὶ τὸ στῆθος προβαλλόμενος ἅμα καὶ τοὺς ἰδίους ὤμους περισκοπούμενος, ὅ ἐστι γαυριῶν καὶ ὑπερηφάνως περιπατῶν

559. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-656

δυςεκτέλευτον τοὔνομ᾽ ἐνδατούμενος: Libri

δίς τ᾽ ἐν τελευτῇ τοὔνομ᾽ ἐνδατούμενος

, nisi quod

τελευτᾷ

habet Cantabr. 1.

τελευτὴν οἱ ἐνδατούμενον

Par. E. Scholiastae haec est explicatio,

εἰς δύο διαιρῶν τὸ ὄνομα τοῦ Πολυνείκους, τὸ πολύ καὶ τὸ νεῖκος

. Non videtur dubitari posse quin corruptum sit

δίς τ᾽ ἐν τελευτῇ

. Puto Aeschylum scripsisse

δυςεκτέλευτον

. Ceterum suspicor post hunc versum collocandos esse versus 553 - 556. qui in Polynicem quadrant, Tydeo autem non satis apte convicia ista conveniunt. Rectissime oratio sic procedet,

559

559. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-657

NA:

Ὁμολωΐσιν δὲ πρὸς πύλαις τεταγμένος κακοῖσι βάζει πολλὰ Τυδέως βίαν, καὶ τὸν σὸν αὖθις ἐς πατρὸς μοῖραν κάσιν, ἐξυπτιάζων ὄμμα, Πολυνείκους βίαν, δυςεκτέλευτον τοὔνομ᾽ ἐνδατούμενος, τὸν ἀνδροφόντην, τὸν πόλεως ταράκτορα, Ἐρινύος κλητῆρα, πρόςπολον φόνου, κακῶν τ' Ἀδράστῳ τῶνδε βουλευτήριον καλεῖ.

Sic etiam habet

καλεῖ

, quo referatur.

559

560. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-658

τοῦτ᾽ ἔπος:

τοὔπος

pro

τοῦτ' ἔπος

G. Taur. Vind. 1. Ald.

τοῦτ᾽ ἔπος ὁ

Turn.

560

561. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-659

ἦ τοῖον ... καὶ:

ἢ ποῖον

Colb. 1. Par. N.

ἦ θεῖον

Rob. quod Schutzius et Blomfieldius receperunt.

Τοῖον

non sollicitandum est:

καί

hic est quod nos dicimus eben.

561

562. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-660

καλόν ... μεθυστέροις:

καλοῦντ'

, supra adscripto γρ.

καλόν

, Lips.

μεθ᾽ ὑστέροις

G. idemque in M. sec. manus ex

μεθυστέροις

fecit.

562

564. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-661

ἐπακτὸν ἐμβεβληκότα:

ἐπ' ἀκτὸν

G. Lips. Idem ante rasuram in M. fuisse videtur.

ἐμβεβηκότα

G. Mosc. 2. uterque cum explicatione

ἐπαγαγόντα

564

565. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-662

μητρὸς δὲ πηγὴν τίς κατασβέσει δίκη;: Libri

μητρός τε πηγὴν τίς κατασβέσει δίκη

, nisi quod

μητρός τε πηγὰς

habet G. sed scholio

πηγήν

praefixum est.

κατασβέσει δίκην

L. et

δίκην

erat ante correctionem etiam in G. Non verum est Par. B. habere

μητρὸς δέ

. Brunckius codices suos

τε

habere testatur, Faehsius autem, dum scholion affert, ipsius Aeschyli verba adscripsit ut Brunckius ea dedit:

μητρὸς δὲ

scripserunt Grotius in Excerptis p. 21. Brunckius, Schutzius, Porsonus, Blomfieldius. Turnebus post

πηγήν

colon posuit, ut haec cum praecedentibus coniungerentur, quam interpunctionem memorat scholiastes codicis G. qui haec adscripsit,

μητρός τε πηγήν. τινὲς μέχρι τούτου στίζουσι, νοοῦντες τὸ πηγήν διὰ τὸν Ἰσμηνὸν ποταμὸν καὶ τὴν Δίρκην πηγήν, ἀνάγοντες πρὸς τὸ πορθεῖν. τὸ δὲ μητρὸς διὰ τὴν γῆν τῶν Θηβῶν κοινὴν οὖσαν μητέρα. τὸ δὲ κρεῖττον διὰ τὴν Ἰοκάστην λέγειν ταῦτα, καὶ τὴν πηγὴν τῶν δακρύων τῆς μητρὸς ποία δίκη κατασβέσει;

In M. hoc scholion adscriptum est,

τὰ δάκρυα τῆς πατρίδος ποία παύσει τιμωρία;

Iocastae quidem nulla hic mentio fieri potuit. Patriam vero quis umquam simpliciter

μητέρα

vocavit? Neque enim comparari possunt talia quale hoc Platonis est in Menexeno p. 237. Β.

τρεφομένους οὐχ ὑπὸ μητρυιᾶς, ὡς ἄλλοι, ἀλλ' ὑπὸ μητρός, τῆς χώρας ἐν ᾗ ᾤκουν

, aut quod Isocrates dicit Paneg. §. 25.

μόνοις γὰρ ἡμῖν τῶν Ἑλλήνων τὴν αὐτὴν τροφὸν καὶ πατρίδα καὶ μητέρα καλέσαι προςήκει

. Si autem patriam simpliciter ita appellare licuisset, quis eam sic vocaturus esset, ubi statim sequeretur

πατρίς τε γαῖα

, tamquam diversum quid? Schützii coniectura,

μητρὸς δὲ πηγή τις κατασβέσει δίκην;

quam ita interpretatur, matris vero (caesue) vindictam num fons aliquis restinguet, quam dura sit et contorta, mani-

565

565. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-663

NA: festum est. Melius Seidlerus putavit scribendum esse

πληγήν

. Blomfieldius, etsi loco non recte intellecto, tamen non male suspicatus est scribendum esse

δίκῃ

. Sed nulla mutatione opus esse existimo. Sententia enim haec est, quis matrem iure occidat? Ita patria, a te bello petita et vastata, quomodo tibi amica sit?

Μητρὸς πηγὴν

dicit maternum fontem, fontem matris, ex quo quis natus est. Itaque res eo redit, ut dicat, quemadmodum matris caedes iniusta est, ita iniusta est expugnatio patriae. Recte se habet

τίς δίκη

, quae iustitia matrem exstinguet, i. e. quis iuste matrem suam occidat? Recte etiam

μητρός τε

πατρίς τε

dicta sunt, opposita et per illa duo

τε

comparationem indicantia.

565

566. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-664

πατρίς τε γαῖα, σῆς ὑπὸ σπουδῆς:

πατρίς τε

Rob.

πατρός τε

G. Par. G. Vind. 3. Ald. Turn. idemque adscriptum in Par. Β.

πατρὶς δὲ

M. Lips. Cantabr. 1. 2. Par. A. Β. Κ. Αsk. Α. Colb. 1.

γαίας ἧς ὑπὸ

a pr. manu M.

γαῖα σῆς ὐπο

idem a sec. manu.

σποδῆς

Lips.

566

567. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-665

ξύμμαχος:

ξύμμαχος

M. Ceteri

σύμμαχος

567

568. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-666

ἔγωγε μὲν δὴ:

δὴ

omittit Ald.

Πιανῶ

non videtur de corpore putrefacto intelligendum esse, sed significare superbam reddam, similiter atque in Agamemnone v. 261. 1640.

568

569. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-667

πολεμίας ὑπὸ χθονός:

πολεμία

Lips. Par. G.

ὑπὸ χθονός

G. a pr. manu et Ald. Turn.

ἐπὶ χθονός

M. Lips. Cantabr. 1. 2. Colb. 2. Par. K. Taur. Ven. B. Rob. et a sec. manu G.

ὑπὸ χθονός

. γρ.

ἐπὶ χθ.

ex Par. B. Faehsius affert.

569

571. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-668

τοιαῦθ᾽ ... ἀσπίδ᾽ εὐκυκλον νέμων:

τοιάδ'

Cantabr. 1. Colb. 2.

τοῖα δ’

Par. H.

εὔκυκλον νέμων

G. Lips. Turn. et reliqui, ut videtur, plerique codices. γρ.

εὔκυκλον νέμων

sec. manus in margine M. adscripsit: ipse enim M.

εὔκηλον ἔχων

habet.

Εὔκηλον ἔχων

est in Colb. 1. Par. N. Ald. Rob. adscriptumque in Par. B.

νωμῶν

Mosc.1.

νόμον

, alteri syllabae ω supra adscripto, Par. K. Apud scholiastam Euripidis ad Phoen. v. 1111. (1118. Valck.) ante Barnesii interpolationem sic legebatur,

καὶ παρ' Αισχύλῳ, τοίαν (τοίων δ' codex Taurinensis) ὁ μάντις ἀσπίδ᾽ ἔχων (ἀσπίδων ἔγκυκον ἔχων Taur.) πάγχαλκον ἕρπε (έρπει Taur.), σῆμα δ᾽ οὐκ ἐπῆν κύκλῳ

571

572. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-669

ηὔδα:

ηὔδα

G. Lips. et a pr. manu M.

572

573. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-670

γὰρ ... ἄριστος ... θέλει:

γάρ

omittit Par. E. Plato de re publ. II. p. 361. B.

τοῦτον δὲ τοιοῦτον θέντες, τὸν δίκαιον παρ' αὐτὸν ἱστῶμεν τῷ λόγῳ, ἄνδρα ἁπλοῦν καὶ γενναῖον κατ' (ser. καὶ κατ') Αισχύλον οὐ δοκεῖν ἀλλ᾽ εἶναι ἀγαθὸν ἐθέλοντα

. Εt p. 362. Α.

τὸ δὲ τοῦ Αἰσχύλου πολὺ ἦν ἄρα ὀρθότερον λέγειν κατὰ τοῦ ἀδίκου. τῷ ὄντι γὰρ φήσουσι τὸν ἄδικον, ἅτε ἐπιτηδεύοντα πρᾶγμα ἀληθείας ἐχόμενον καὶ οὐ πρὸς δόξαν ζῶντα, οὐ δοκεῖν ἄδικον, ἀλλ᾽ εἶναι ἐθέλειν, βαθεῖαν ἄλοκα διὰ φρενὸς καρπούμενον, ἐξ ἧς τὰ κεδνὰ βλαστάνει βουλεύματα

. Ad priorem locum scholiastes

Αἰσχύλου ἐξ Ἑπτὰ ἐπὶ (Bekkerus ἐπ') Ἀμφιαράου, “οὐ γὰρ δοκεῖν δίκαιος, ἀλλ᾽ εἶναι θέλων, βαθεῖαν ἄλοκα διὰ φρενὸς καρπούμενος, ἐξ ἧς τὰ κεδνὰ βλαστάνει βουλεύματα.”

Hi loci Platonis non arguunt Platonem

δίκαιος

, non

ἄριστος

, quod apud Aeschylum libri habent, legisse. Habent autem hoc vocabulum

δίκαιος

alii scriptores qui hoc dicto utuntur. Clemens Alex. Strom. I. p. 117. Sylb. 319. Pott.

εἰ δέ τις οὐ δοκεῖν δίκαιος, ἀλλ' εἶναι θέλῃ, συνιέναι τὰ κάλλιστα τοῦτον αὐτῷ προςήκει

. Basilius de leg. Graec. libris c. 11. p. 92. ed. Grot,

ἀλλ᾽ οὗτός ἐστιν ὁ ἔσχατος τῆς ἀδικίας ὅρος, εἴ τι δεῖ Πλάτωνι πείθεσθαι, τὸ δοκεῖν δίκαιον εἶναι μὴ ὄντα

. Damascius apud Photium Bibl. p. 337. Α. 4. Bekk.

οὐ δοκεῖν δὲ δίκαιος, ἀλλ᾽ εἶναι ἤθελε, βαθεῖαν τῷ ὄντι καὶ αὐτὸς αὔλακα διὰ φρενῶν καρπούμενος

. Accuratius, ut videtur, Damascii verba Suidas in v. δίκαιος servavit,

κατὰ τὸν Αἰσχύλον οὐ δοκεῖν δίκαιος, ἀλλ᾽ εἶναι θέλων, βαθεῖαν τῷ ὄντι καὶ αὐτὸς αὔλακα διὰ φρενῶν καρπούμενος

. Sopater in Walzii Rhet. Gr. IV. p. 79.

φιλοσοφίας γὰρ ταῦτα, ἣ πηγὴ τεχνῶν καὶ ἐπιστημῶν ὑπάρχουσα οὐ δοκεῖν δικαία, ἀλλ᾽ εἶναι θέλει

. Suidas in v. δοκιμάσας haec habet,

καὶ Αἰσχύλος φησίν “οὐ γὰρ δοκεῖν δίκαιος, ἀλλ᾽ εἶναι θέλων (sive θέλω, θέλει)

, quae alieno loco legi Kusterus vidit: petita sunt fortasse ex priore loco in v. δίκαιος, aut pertinent ad vocem δόκησις. Sed hi scriptores Aeschyli verba aut a Platone sumpsisse videntur, aut accommodasse rei de qua loquebantur. Eo modo iis usus est Philemon apud Stobaeum IX. 22.

ἀλλ' ὅςτις ἄδολον γνησίαν τ᾽ ἔχων φύσιν εἶναι δίκαιος κοὐ δοκεῖν εἶναι θέλει

. Et Choricius in Villoisoni Anecd. II. p. 22.

ἐβούλετο γὰρ οὐ δοκεῖν, ἀλλ᾽ εἶναι χρηστή

. Libanius Ep. 579.

οὗτος γὰρ κατ' Αισχύλον εἶναι ἐθέλων ἢ δοκεῖν τούτοις ἀντ᾽ ἐκείνων χρῆται

. Sallustius Cat. c. 54. de Catone, esse quam videri bonus malebat. Sed

ἄριστος

praeter Aeschyli libros et Tzetzam, cuius verba ad v. 535. exhibui, Plutarchus habet de aud. poetis p. 32. Ε.

Αἰσχύλος δὲ καὶ τὸ πρὸς δόξαν ἔχειν ἀτύφως, καὶ μὴ διασοβεῖσθαι, μηδὲ ἐπαίρεσθαι τοῖς παρὰ τῶν πολλῶν ἐπαίνοις, ἐν τῷ φρονεῖν τίθεται, περὶ τοῦ Ἀμφιαράου γράφων “οὐ γὰρ δοκεῖν ἄριστος, ἀλλ᾽ εἶναι θέλει, βαθεῖαν ἄλοκα διὰ φρενὸς καρπούμενος, ἀφ᾽ ἧς τὰ κεδνὰ βλαστάνει βουλεύματα.”

Idem in dictis regum et imperatorum p. 186.Β.

Αισχύλου δὲ ποιήσαντος εἰς Ἀμφιάραον “οὐ γὰρ δοκεῖν ἄριστος, ἀλλ᾽ εἶναι θέλει, βαθεῖαν ἄλοκα διὰ φρενὸς καρπούμενος, ἀφ᾿ ἧς τὰ κεδνὰ βλαστάνει βουλεύματα,” καὶ λεγομένων τούτων, πάντες εἰς Ἀριστείδὴν ἀπέβλεψαν

. Verum idem eandem rem narrans Plutarchus in vita Aristidis c. 3. haec habet,

ὅθεν, ὡς ἔοικε, τῶν εἰς Αμφιάραον ὑπ' Αισχύλου πεποιημένων ἰαμβείων ἐν τῷ θεάτρῳ λεγομένων, “οὐ γὰρ δοκεῖν δίκαιος, ἀλλ᾽ εἶναι θέλει, βαθεῖαν ἄλοκα διὰ φρενὸς καρπούμενος, ἀφ᾿ ἧς τὰ κεδνὰ βλαστάνει βουλεύματα,” πάντες ἀπέβλεψαν εἰς Ἀριστείδην, ὡς ἐκείνῳ μάλιστα τῆς ἀρετῆς ταύτης προςηκούσης

. Et poterit veri simile videri

δίκαιος

ab Aeschylo scriptum fuisse, si ob eum versum oculi omnium sunt in Aristidem conversi. Justus enim ille ab omnibus vocabatur. Sed propter hanc ipsam rem poterat Plutarchus memoria falli. Quamquam praestat fortasse Plutarchum alia ratione secum conciliare. Videtur enim mihi in libro de audiendis poetis et in dictis imperatorum hunc versum sic scriptum attulisse, ut factus erat ab Aeschylo, et nihil voluisse aliud significare, quam omne theatrum oculos coniecisse in Aristidem, quum isti versus Aeschyli recitarentur. In vita Aristidis autem, ubi

δίκαιος

pro

ἄριστος

praebet, hoc videtur indicare, histrionem, qui versus illos recitabat, quum eos temporibus accommodaret,

δίκαιος

pro

άριστος

dixisse, eoque id esse consecutum, ut Aristidis virtutem splendido ornaret praeconio. Simillimum exemplum editum novimus in Ciceronem, laetiorem fortasse tali fortuna, non beatiorem, neque comparandum ad illam Aristidis sanctitatem. Is ita dicit in oratione pro P. Sextio c. 56. "summum amicum, summum in bello," nam illud ipse actor adiungebat amico animo, el fortasse homines propter aliquod desiderium approbabant, "summo ingenio praeditum."

573

574. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-671

ἄλοκα διὰ φρενὸς:

ἄλοκα

Μ. Lips. Ald. Rob. Turn. et reliqui, ut videtur, plerique libri, et sic scribitur apud Platonem et in iis locis Plutarchi quos ad praecedentem versum attuli.

ἄλωκα

Cantabr. 1.

αὔλακα

G. Taur. Vind. 1. 3. Timaeus in v.

βαθεῖαν αύλακα

, et in Damascii loco Photius et Suidas. Sic scribitur etiam apud Plutarchum de utilitate ex inimicis capienda p. 88. B. ubi hic et sequens versus afferuntur, et apud Damascium in Photii Bibl. p. 345. Β. 34.

δῆλος ἦν

(delendum, quod additur

οτ

vel

)

βαθεῖαν αὔλακα τῶν νοημάτων καρπούμενος, ἐξ ὧν τὰ σοφὰ βλαστάνει θεάματα τῆς τῶν ὄντων φύσεως

. Eustathius p. 360, 37.

καὶ ἄλλως δὲ εἰπεῖν λάσιον κῆς, καὶ ψυχὴ λασιουμένη τοῖς νοήμασι, καὶ συνεχῆ καὶ ἄλλα ἐπ' ἄλλοις, καὶ ὡς οἷον αὐλαξ βαθεῖα, δασέα τὰ κεδνὰ τραγικῶς εἰπεῖν βλαστάνουσα βουλεύματα

. Nicephorus Gregoras hist. Byz. VI. 8. p. 195, 24. ed. Bonn.

άνδρα γηραιὸν καὶ στρατηγικὸν καὶ βαθεῖαν αὔλακα, φάναι, διὰ φρενὸς καρπούμενον

. Idem in epistola in Boissonadii Anecd. III. p. 192.

βαθεῖαν αύλακα διὰ φρενὸς καρπούμενον, ἐξ ἧς ἀκραιφνεῖς βλαστάνουσι γνῶμαι καὶ νόμιμοι δίκαι

. Theodorus Hyrtacenus in eodem Boissonadii volumine p. 17. seq.

ἀρότρῳ δὲ σωφροσύνης βαθείας ἀνοίγοντες αὔλακας

. Libri omnes

διὰ φρενός

, et sic scriptores qui haec afferunt, praeter Damascium, qui in priore loco

διὰ φρενῶν

scripsit, altero loco omisso

διά

dixit

τῶν νοημάτων

. Scholiastam credas non habuisse

διά

, qui dicat

βαθεῖαν ἄλοκα τῆς φρενός

. Dicit autem Aeschylus propterea

διὰ φρενός

, quod mentem cum arvo, integritatem animi cum sulco per arvum ducto comparat.

574

575. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-672

ἀφ᾿ ἧς:

ἐξ ἧς

libri Aeschylei, Plato, Plutarchus de ut. ex inim. capienda. Eustathius p. 78, 43.

καὶ τὸ τοῦ Αἰσχύλου εἰπεῖν ἐξ οὗ τὰ κεδνὰ βλαστάνει βουλεύματα

. Idem tria prostrema verba affert p.720, 7. Etiam Damascius altero loco habet.

ἀφ' ἧς

Plutarchus in locis ad v. 573. allatis. Aristophanes Lys. v. 407.

τοιαῦτ᾽ ἀπ' αὐτῶν βλαστάνει βουλεύματα

. Referendum est

ἧς

non ad

φρενός

, sed ad

αὔλακος

, quod vocabulum in G. recte supra adscriptum est. In scholio M. non habet

ἐξ ἧς φρενὸς φύεται τὰ ἀγαθὰ βουλεύματα

, sed

ἐξ ἧς ἀνδρὸς φύεται λόγος

575

576. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-673

ἀντηρέτας:

ἀντηρώτας

576

577. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-674

δεινὸς ... θεοὺς:

δεινός

θεοὺς

G. e correctione, primae quidem manus, quum antea

θεὸς

scriptum esset. Habere

θεὸς

collectionem sententiarum ex Aeschylo in codice Barocciano 68. Blomfieldius adnotavit.

577

578. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-675

ξυναλλάσσοντος ... βροτοῖς: Libri Aeschyli

ξυναλλάσσοντος

, nisi quod

ξυναλάσσοντος

est in G. Lips. Ald. Apud Thomam M. p. 257, 5. ed. Ritsch. ubi hic versus cum sequente affertur,

συναλλάσσοντος

scriptum est.

βροτούς

, sed supra scripto

τοῖς

, Οx.

578

579. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-676

δυςσεβεστάτοις:

δυσσεβεστέροις

M. G. Lips. Ald. Turn. Thomas.

δυσσεβεστάτοις

Cantabr. 2. Mosc. 1. Par. K. L. Ask. A. Rob. Comparativum ita defendas, ut generatim

τὸν δίκαιον ἄνδρα

intelligas. Sed quum aptius intelligatur Amphiaraus, superlativum Schützius recte praetulit.

579

580. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-677

πράγει: In

πράγει

inter α et γ lituram habet M.

580

581. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-678

κάκιον οὐδέν:

οὐδὲν κάκιον

Ask. A.

581

582. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-679

[ἄτης ἄρουρα θάνατον ἐκκαρπίζεται·]: Nulla in libris lectionis diversitas. Agnoscit hunc versum scholiastes, qui sic interpretatur,

λύμης χωρίον ἡ τῶν πονηρῶν φιλία

. Alienum eum esse intellexerunt Schützius et Porsonus: quamquam Schützius postea non delendum putavit, sed, ut oratio cohaereret, ita scripsit,

καρπὸν οὐ κομιστέον ἄτης ἄρουρα θάνατον ἐκκαρπίζεται

, ubi

ὁμιλία κακή

dicatur

ἄτης ἄρουρα

. Sed durum hoc est, neque satis apta sententia. Itaque credibile est hunc versum ex adnotatione aliqua in ipsam Aeschyli orationem illatum esse. Potest ex alia, fortasse ipsius Aeschyli, fabula sumptus esse: similis enim est sententia in Persis ν. 823.

ὕβρις γὰρ ἐξανθοῦσ᾽ ἐκάρπωσε στάχυν ἄτης, ὅθεν πάγκλαυτον ἐξαμᾷ θέρος

. Quamquam dubitationem movet verbum

ἐккαρπίζεσθαι

, quum

кαρπίζεσθαι

a vetustioribus ita vix dici observaverit Valckenarius ad Eur. Hipp. v. 431. ubi sane

кομίζεσθαι

verum esse videtur. Antiatticista in Bekkeri Anecd. p. 104, 5. habet quidem

кαρπίζεσθαι, ἀντὶ τοῦ καρπώσασθαι

, ita ut hoc verbum tamquam ab Atticis non repudiatum commemorare videatur, sed nullo utitur auctore. Dobraeus Adv. I. p. 344. versum illum a Christiano homine adscriptum esse putat.

582

583. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-680

πλοῖον ... εὐσεβὴς:

πλεῖον

Par. G. E.

εὐγενὴς

vulgato supra adscriptum in Colb. 1.2.

583

584. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-681

ναύταισι ... καὶ:

ναύταισι

Blomfieldius.

ναύτοισι

Colb. 2. Ceteri

ναύτῃσι

. Pro

καὶ

Par. K. L.

ἐν

habent. In G.

ἐν

tamquam glossa superscriplum. Recte intellexit Blomfieldius

καὶ πανουργίᾳ τινί

idem esse quod

καὶ πανούργοις τισί

584

585. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-682

θεοπτύστῳ:

θεοπτύστῳ

Par. C.

θεομισεῖ

G. Ox. Par. E. Ald. et adscriptum in Par. B.

585

586. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-683

ξὺν πολίταις ἀνδράσιν:

ξὺν πολίταις

M. G. Lips. Par. B. H. K. L. Taur. Turn. et Blomfieldio teste Colb. 1. Hoc etiam scholiastes legit.

ξυμπολίταις

Arund. Par. A. Ask. A. Ald. Rob. Damnant

συμπολίτης

Atticistae, quamquam

586

586. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-684

ξὺν πολίταις ἀνδράσιν: eo vocabulo usus est Euripides : v. Lob. ad Phryn. p. 172. Hoc loco si id praeferendum est, quod maxime Aeschyleae orationi conveniat, non dubitem tueri

ξὺν πολίταις

. Verba sic construenda sunt,

ἢ ξὺν πολίταις ἀνδράσιν ἐχθροξένοις τε καὶ θεῶν ἀμνήμοσιν, δίκαιος ὤν, ἐδάμη θεοῦ μάστιγι πληγείς, ταὐτοῦ αὐτοῖς κυρήσας ἀγρεύματος

ἀνδράσι

G. Lips. Cantabr. 1. 2. Ald. Turn.

586

587. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-685

ἀμνήμοσιν:

ἀμνήμασιν

Μ. Cantabr. 2. Ceteri

ἀμνήμοσι

587

588. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-686

ταὐτοῦ ... ἐνδίκως:

τ᾿ αὐτὸν

Αld.

ἐκδίκως

Μ. (hoc habere videtur M.) Arund. Ald. Turn. et alter scholiastes.

ἐνδίκως

G. Lips. Ox. Rob. et prior scholiastes. In M. hoc tantum scholion est,

οἷον σὺν αὐτοῖς θηραθείς

. De Par. A. B. Brunckius haec dicit, “mox

ἐκδίκως

, ex utroque cod. enotatum, ubi vulgatum etiam reperitur

ἐνδίκως

, quod absonum est: edidit tamen

ἐνδίκως

. Faehsius ex Par. B. haec enotavit,

ἐνδίκως ἀγρεύματος. δικαίως. γρ. ἐκδίκως. διότι ἐπορεύετο μετὰ ἀσεβῶν

. Alienum est ab hoc loco

ἐκδίκως

. Neque enim deorum iustitiam vituperare vult Eteocles, sed de tristi necessitate, quae insontem addat scelestis, conqueritur. Quare

ἀναξίως

dicere poterat, non

ἐκδίκως

. Vera lectio est

ἐνδίκως

. Non est autem hoc ita accipiendum, ut sit iure: quod quidem aperte repugnat iis quae Eteocles hic dicit: sed ut

πανδίκως

saepe idem est quod

πάντως

, ita etiam

ἐνδίκως

nonnunquam primam significationem amittit. Itaque nunc est, ut Hesychius interpretatur,

ἀληθῶς

. Euripides Med. v. 1241.

ἔοιχ᾽ ὁ δαίμων πολλὰ τῇδ᾽ ἐν ἡμέρᾳ κακὰ ξυνάψειν ἐνδίκως Ἰάσονι

. Iph. Aul. v. 366.

μυρίοι δέ τοι πεπόνθασ᾽ αὐτὸ πρὸς τὰ πράγματα· ἐκπονοῦσ᾽ ἑκόντες, εἶτα δ᾽ ἐξεχώρησαν κακῶς, τὰ μὲν ὑπὸ γνώμης πολιτῶν ἀσυνέτου, τὰ δ᾽ ἐνδίκως ἀδύνατοι γεγῶτες αὐτοὶ διαφυλάξασθαι πόλιν

. Heracl. v. 769.

Ζεύς μοι ξύμμαχος, οὐ φοβοῦμαι· Ζεύς μοι χάριν ἐνδίκως ἔχει

. Nunc autem significat, ut consentaneum est. Sophocles Oed. R. v. 133.

ἐπαξίως γὰρ Φοῖβος, ἀξίως δὲ σύ, πρὸ τοῦ θανόντος τήνδ᾽ ἔθεσθ᾽ ἐπιστροφήν· ὥςτ᾽ ἐνδίκως ὄψεσθε κἀμὲ σύμμαχον, γῇ τῇδε τιμωροῦντα, τῷ θεῷ θ᾽ ἅμα

. Euripides Androm. v. 921 (895.).

Ο. συνῆκα· ταρβεῖς τοῖς δεδραμένοις πόσιν. Ε. ἔγνως· ὀλεῖ γάρ μ' ἐνδίκως

. Similiter Latini aequum est dicunt. Plautus Rud. II. 2, 7. quid agitis? ut peritis? P. ut piscatorem aequum est, fame sitique speque. Hoc igitur dicit Eteocles, consentaneum esse, ut iustus pariter atque iniusti iisdem retibus capiantur.

588

589. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-687

παγκοίνῳ δάμη:

παγκοίνως

Colb. 2. γρ.

παγκοίνως

ex Par. B. Faehsius affert.

'δάμη

cum coronide Brunckius, et sic G.

δάμῃ

Vind. 3. Ceteri

δάμη

589

590. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-688

οὗτος δ᾽ ... υἱὸν Οἰκλέους:

οὗτος δὲ

M. a pr. manu et Cantabr. 2. Par. A. idemque superscriptum in B.

οὗτος δ'

M. a manu recentiore, et sic reliqui, sed in Lips. priori syllabae acutus, alteri ο supra adscriptum.

Οἰκλέους

Porsonus.

οἰκλέος

Cantabr. 1. 2. et ante correctionem Lips.

οἰκλέως

Arund.

οἰκλέους

M. G. Lips. ex corr. Ald. Rob. Turn.

590

591. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-689

ἀγαθός, εὐσεβὴς ἀνήρ:

εὐσεβὴς ἀγαθὸς ἀνήρ

G. (sic G.) Cantabr. 1. Par. L.

ἀγαθὸς

omittit Lips.

εὐγενής

Arund. Cantabr. 2. Colb. 1. Ask. A. Rob. et ad

εὐσεβής

adscriptum in Par. B.

591

593. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-690

ἀνδράσιν φρενῶν βίᾳ:

ἀνδράσι βίᾳ φρενῶν

M. G. Arund. Colb. 1. 2. Par. C. Taur. Vind. 1. 2. 3. 4.

ἀνδράσι φρενῶν βίᾳ

Lips. aliique, ut videtur, libri et Ald. Rob. Turn.

ἀνδράσι

γρ.

βίᾳ

Porsonus.

593

594. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-691

πομπὴν ... πόλιν μολεῖν: Ante

πομπὴν

rasuram habet et

τὴν

omittit G. in quo versus 594-621. post v. 649. collocati sunt, errore literis indicato.

πάλιν

M. Turn.

ἐπὶ τὴν εἰς ᾅδην ἀποικίαν ελκυσθήσεται μολεῖν τὴν ἐναντίαν τῇ εἰς Ἄργος

scholion in M.

πόλιν

G. Lips. Arund. Cantabr. 1. 2. Ox. Par. A. B. E. N. Taur. Ald. Rob. et α superscripto Par. C. Brunckius affert ex suis codicibus glossam

ἤγουν εἰς τὸν ᾅδην

. Dindorfio hic versus a grammatico confictus videtur, qui hoc dicere voluerit,

τείνουσι πομπὴν τὴν μακρὰν ὥςτε τὴν πόλιν μολεῖν

. Ad

μολεῖν

in Taur. supra adscriptum γρ.

ἐλεῖν

. In G. hae glossae adscriptae

λαβεῖν. ἐλεῖν. ἐλθεῖν

594

595. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-692

ξυγκαθελκυσθήσεται:

συγκαθελκύσεται

Par. N. Sed

ξὺν

omittit Lips.

595

596. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-693

NA: Hinc pergit Vit.

596

597. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-694

ἄθυμος, οὐδὲ λήματος:

ἄθυμον

Turn.

ἄθυμος

M. G. Vit. Lips. Cantabr. 1. 2. Ox. Par. E. K. L. N. Colb. 1. Taur. Ven. B. Vind. 1. 2. 4. Ald. Rob.

καθὰ θυμὸς ἦν

glossa in G.

δειλός, ἄψυχος

glossa in Vit: Agnoscit nominativum etiam scholiastes in G. Positus est autem nominativus

πρὸς τὸ νοούμενον

, ut loquuntur grammatici, tamquam praegresso

προςβαλεῖ

. Sic Homerus Il. II. v. 350. seqq.

φημὶ γὰρ οὖν κατανεῦσαι ὑπερμενέα Κρονίωνα, ἀστράπτων ἐπιδέξι, ἐναίσιμα σήματα φαίνων.

Similiter alii.

λήμματος

G. Taur.

597

599. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-695

εἰ ... θεσφάτοισι:

ὅτι

Colb. 1. 2. Taur.

ὅτι

adscripto α Par. N.

θεσφάτοις

Vind. 2. 4.

θεσφάτοισι τοῦ

Arund. Ask. A. Rob.

599

600. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-696

λέγειν:

λαλεῖν

Cantabr. 2.

600

602. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-697

ἐχθρόξενον ... ἀντιτάξομεν:

ἐχθόξενον

Arund.

ἀντιτάξομαι

Rob.

602

603. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-698

τὸν νοῦν, σάρκα δ᾽ ἡβῶσαν φύει:

τὸν

omittit G.

ἡβῶσαν

. γρ.

ἡβῶντα

Par. B.

φέρει

vulgo, quod in G. per α explicatur.

φύσει

M. (in quo a recentiore manu

φέρει

superscriptum est) Arund. Cantabr. 2. Rob. idemque adscriptum

603

603. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-699

φύει: in Par. A. B. ex quo Faelsius

φέρει. γρ. φύσει ἤγουν ἡλικίᾳ

affert. In Vit. pagina, in qua haec scripta sunt, ita male habita est, ut ex hoc verbo tantum

ει

reliquum sit: sed non scriptum fuisse

φέρει

inde cognoscitur quod γρ.

φέρει

supra adscriptum est.

φύγῃ

Lips. sed in scholio adnotatur γρ. καὶ

φέρει

. Brunckius suspicatus est Aeschylum

τρέφει

scripsisse. Sed

φύσει

φύγῃ

argumento sunt poetam

φύει

dedisse. Incidit in hoc etiam Wellauerus. Sic v. 516.

ὥρας φυούσης

dictum est ita ut

ἴουλον

intelligatur. Notum est

φύειν φρένας

, et alia huiusmodi. Similiter Aeschylus v. 11. dixit

τὸν ἔξηβον χρόνῳ βλαστημὸν ἀλδαίνοντα σώματος πολύν

. Similiter Sophocles in Aiace v. 1077.

ἀλλ᾽ ἄνδρα χρή, κἂν σῶμα γεννήσῃ μέγα, δοκεῖν πεσεῖν ἂν κἂν ἀπὸ σμικροῦ κακοῦ

603

605. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-700

NA: V

ἐπ' ἀσπίδα

est sinistrorsum,

παρ' ἀσπίδα

ad sinistram, sic

παρ' ἀσπίδος

est ab sinistra. Intellexit hoc Brunckius. In

ἁρπάσαι δόρυ

ensem interpretatur. Et dicit scholiastes Sophoclis ad Aiacis v. 906.

πᾶν δὲ ἀμυντήριον καὶ δόρυ καὶ ἔγχος καλοῦσιν οἱ νεώτεροι

. Quae adnotatio ex grammatici alicuius in Homerum commentariis deprompta videtur:

οἱ νεώτεροι

autem ipsi sunt tragici. Εt

ἔγχος

quidem ensem a tragicis dici observavit etiam Eustathius p. 422, 35. 604, 1. 644, 46. quo loco Sophoclem (Ai. v. 658.) ensem etiam

βέλος

dixisse adnotavit. Securim Aeschylus in Agamemnone dicit

βέλεμνον

ν. 1464. 1483.

εἰ δόρυ

ν. 1108. Sed memoratus a Blomfieldio vir doctus in Actis eruditorum a.1750. p. 31. hastam intelligit: veteres enim, dum in armis starent, manibus nondum consertis, hastam in sinistra sub scuto tenuisse: unde apud Aristophanem Αν. ν. 390. dici

καὶ τὸ δόρυ χρή, τὸν ὀβελίσκον, περιπατεῖν ἔχοντας ἡμᾶς τῶν ὅπλων ἐντός, παρ' αὐτὴν τὴν χύτραν

605

606. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-701

θεοῦ δὲ:

Θεοῦ τε

Θεοῦ

, omissa particula, Vit. Par. E.

606

607-608. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-702

κλύοντες θεοὶ δικαίους λιτὰς ἡμετέρας τελεῖθ':

κλύοντος

Lips.

δικαίους λιτὰς ἡμετέρας

G. Vit. Par. E. H. Colb. 1. Vind. 1. 3. 4.

δικαίας λιτὰς ἡμετέρας

M. aliique, ut videtur, codices et Vind. 2. Ald. Rob. Turn. In M. recentior manus

ους λόγους ους

supra adscripsit. Eadem lectio adscripta est in Vind. 2. 3. eamque in textu habent Lips. Cantabr. 2.

τελοῖθ'

Arund.

κλύοντες θεοὶ δικαίους λόγους ἐμοὺς, εὖ τελεῖτε πόλιν εὐτυχεῖν

Rob. ita ut singulae syllabae strophicis congruant. Sed haec ipsa metrorum convenientia in tanto ceterorum librorum dissensu arguere videtur, istam lectionem emendatori alicui, fortasse Triclinio, deberi. Displicet etiam

εὖ

609-610. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-703

δορίπονα ... ἐκτρέποντες ἐς γᾶς ἐπιμόλους:

δορύπονα

Lips. Arund. Cantabr. 1. Vind. 2. 4.

ἐκτρέποντες γᾶς ἐπιμόλους

M. Arund. Cantabr. 1. Mosc. 1. Par. A. C. E. K. L. Ask. A. Ven. Β.

ἐκτρ. γὰς ἐπὶ μόλους

Lips. In M. ad

ἐπιμόλους

a recentiore manu

εἰς

supra adscriptum est.

ἐκτρ. γᾶς πρὸς ἐπιμόλους

G. Vit. Par. B. Vind. 1. 3. Ald. Turn. γρ.

γᾶς ἐπιμόλους χωρὶς τῆς πρός

Par. B.

ἐκτρ. γᾶς τῶνδ᾽ ἐπιμόλους

Rob. Scripsi, repetita syllaba,

ἐκτρέποντας ἐς γῆς ἐπιμόλους

. Nam

πρός

interpretum est.

610. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-704

πύργων δ᾽ ἔκτοθεν:

πύργω

, a recentiore manu

supra adscripto, Μ.

δ'

omittunt Ox. Ald.

ἔκτοθεν

M. G. Vit. Lips. Par. A.

ἔκτοσθεν

Cantabr. 1. Οx. Par. B. Ald. Rob. Turn.

610

611. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-705

Ζεύς ... κάνοι:

Ζεύς

in Vit. omissum, sed tamquam glossa supra scriptum

ὁ ζεύς

. Id habent Taur. Vind. 1. 3.

κάνοι

, non

καίνοι

, etiam M. sed cum liturae post

vestigio.

κανεῖ

Ask. A.

κονεῖ

Cantabr. 1. et adscripto γρ.

κάνοι

Cantabr. 2.

κονοῖ

Rob.

κράνοι

Par. C.

611

612. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-706

τόνδ᾽ ἐφ᾽ ἑβδόμαις:

τὸν

pro

τόνδ'

νῦν

maluit Brunckius. Blomfieldius

τόν τ'

existimavit scribendum esse. Sed

τόνδε

recte dictum est, ut saepe similia, quum sequitur explicatio.

ἑβδόμοις

Vit. Par. N. Colb. 1.

612

613. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-707

λέξω:

λέγω

Ask. A.

613

614. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-708

οἵας ... τύχας:

οἵας

Lips. Par. C. Taur. Vind. 1. 3. Turn. et hoc praefixum scholio in G.

οἵας γ'

M. G. Par. B. Rob. sed in M.

ας

in litura scriptum est a recentiore manu et accentus mutatus, apparet enim a pr. manu

οι

. Ex Par. B.

οἵας γ' ἀρᾶται. γρ. οἷα

οἷος ὁρᾶται

Faehsius affert.

οἷα γ'

Vit.

οἷα γ'

Cantabr. 1. Vind. 4.

οἷα

Ald.

οἷα γὰρ

Vind. 2. Certe nihil hic opus

γ'

particula.

πύλας

pro

τύχας

Ald.

614

615. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-709

πύργοις ἐπεμβὰς κἀπικηρυχθεὶς χθονί:

πύργοι ἐπ' ἐμβὰς

Lips.

κἀπικηρύχθειν

Lips.

κἀπικηρυχθείς. χειροτονηθεὶς βασιλεύς. γρ. καπιγυρωθείς

(scr.

καπικυρωθείς

) Par. B.

χθονός

Par. L.

615

616. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-710

ἐπεξιαкχάσας:

ἐπεξιαγχάσας

ἐπεξιαρχήσας

Taur.

ἐπάξια καγχάσας

Vit.

ἐξιαкχάσας

Ald. Turn.

ἐξαкχεύσας

Rob.

616

617. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-711

ξυμφέρεσθαι:

ξυμφέρεσθαι

Μ. G.

συμφέρεσθαι

Vit. Lips. Ald. Rob. Turn.

617

618. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-712

τώς σ᾿ ἀνδρηλάτην:

τώς σ' ανδρηλάτην

Ald. Turn.

τωσανδρηλάτην

, additis a sec. manu spiritu et priore accentu, Μ.

τως ἀνδρηλάτην

G. sed

τὼς

minio in

θ' ὡς

mutatum, quod habet etiam Taur.

τω σ᾽ ἀνδρηλάτην

Lips.

τὸν δ᾽ ἀδρηλάτην

(sic) Vit. a pr. manu habuisse videtur, recentior

τὸν

τὼς

mutavit,

οὕτως

suprascripto.

τ' ὡς ἀνδρηλάτην

Rob.

618

620. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-713

καλεῖ:

αἰτεῖ

Rob.

γενεθλίους θεούς

Colb. 1. Taur.

620

621. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-714

πατρῴας γῆς:

πατρώας τε

γῆς

M. Vit. Cantabr. 1. 2. Ald. et superscriptum in Par. Β.

γᾶς

G. Lips. Par. A. B. Rob. Turn.

λιπών

ante sec, manus correctionem M.

621

622. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-715

βία:

βία

Ald. Rob.

622

623. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-716

καινοπηγὲς εὔκυκλον:

καινοπληγές

Par. L.

καινοπηγαῖς

Par. E.

εὔθετον

Arund. Par. A. Ask. A. Rob. et adscriptum, ut videtur, in Cantabr. 2.

εὔκυκλον

M. Vit. Lips. Par. B. L. Ald. Turn.

ἄκυκλον

γρ. εὔθετον, ἵνα ᾖ εὐβάστακτον. θεῖναι γὰρ τὸ ἐναλαβεῖν λέγουσιν Αττικοί· καὶ ὅπλα ἔθεντο, ἀνέλαβον

manus secunda in marg. M.

γρ. εὔθετον, ἀντὶ καλοβάστακτον. θεῖναι γὰρ τὸ ἐναγκαλίζεσθαι λέγουσιν Αττικοί, ὡς τὸ ὅπλα ἔθεντο, ἀντὶ ἔλαβον

Par. B.

623

624. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-717

προςμεμηχανημένον:

προςμεμηχανημένον

M. G. Vit. Lips. Arund. Mosc. 1. Par. L. Ask. A. Colb. 1. Taur. Vulgo

προςμεμηχανευμένον

624

625. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-718

τευχηστὴν:

τευχηστὴν

Μ. Lips.

τειχιστὴν

G. Arund. Cantabr. 1.2. Ox. Par. C. H. Vind. 2. 3. Ald. Rob. Τurn.

τευχιστὸν

Vit.

τεύχη

Par. E.

625

627. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-719

Δίκη γὰρ ... ὡς τὰ γράμματα: Libri

Δίκη δ᾽ ἄρ᾽

vel

ἄρ

. Scribendum videbatur

Δίκη γάρ

, ut hoc referretur ad

σωφρόνως ἡγουμένη

φασὶν

Vit.

τὰ

omittit G.

627

628. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-720

λέγει, “Κατάξω δ᾽:

λέξει

Lips. et γ superscripto Cantabr. 2. Idem M. sed in litura, ut

λέγ

deletum esse videatur.

κατάξω τ'

Par. B.

628

629. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-721

ἕξει, πατρῴων δωμάτων τ᾽:

ἕξει· πατρώων

Μ. et sic vel

πατρώων

G. Vit. Lips. et cum plerisque, ut videtur, reliquis Ald. Rob. Turn.

ἕξει πατρώαν

Porsonus, et sic Blomfieldio teste Arund.

πατρώων ἕξει

Cantabr. 1. 2.

τ'

omittunt Par. E. Vind. 2. 4. In M. a sec. manu insertum est.

629

630. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-722

ἐστὶ:

εἰσὶ

Vit.

630

631. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-723

πέμπειν δοκεῖς:

πέμπειν γνῶθι τίνα

Cantabr. 1.

δοκεῖς

Lips. Rob. Turn.

δοκεῖ

M. G. Par. H. et adscripto

δοκεῖς ἤγουν νομίζεις

Par. Β.

δοκεῖ σοι

Vit. Colb. 1. Par. N. Ald.

631

632. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-724

τῷδε:

τῶνδε

Vit. Colb. 1.

632

633. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-725

μέμψει· σὺ δ᾽ αὐτὸς γνῶθι, ναυκλήρει πόλιν:

μέμψῃ

libri. Sed

in litura scriptum in G.

σὺ δ᾽ αὐτὸς γνῶθι ναυκληρεῖν πόλιν

libri. Scribendum erat

σὺ δ᾽ αὐτὸς γνῶθι, ναυκλήρει πόλιν

. Hac sola ratione vis est in repetitione.

633

634. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-726

θεομανές:

θεομενές τε θεῶν

Par. E.

634

635. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-727

ἀμὸν:

ἐμὸν

G. Par. N. Rob. et α superscripto Cantabr.2.

ὠμὸν

Οx. Ald.

οὐμὸν

Vit.

635

636. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-728

δὴ νῦν ἀραὶ:

δὲ νῦν ἀραὶ

G. Vit.

δὴ ἀραὶ νῦν

Vind. 1. 3. Ald. Rob.

τηλεσφόροι

636

637. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-729

κλαίειν:

κλύειν

Cantabr. 1.

637

638. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-730

δυςφορώτερος:

δυςφορώτερος

M. Lips. Ald. Rob. Turn.

δυσφορώτατος

Vit. Cantabr. 2. Par. K. L. N. Colb. 1. Ven. B. Vind. 2. 4.

δηφορώτατος

638

639. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-731

Πολυνείκει:

Πολυνείκει

Brunckius ex Par. B. restituit. Id habent etiam M. Lips. Par. L. sed in M. ει in litura scriptum esse videtur.

πολυνείκη

G. Vit. Ald. Rob. Inde Turnebus fecerat

Πολυνείκη

639

640. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-732

εἰσόμεσθα ταπίσημ᾽ ὅπῃ:

εἰσόμεθα

Vit. Vind. 1. 2. 3. 4. Ald.

οἰσόμεσθα

Cantabr. 1.

τἀπίσημα

Victorius, et videntur hoc M. G. a pr. manu habuisse.

τοὐπίσημ'

M. G. a sec. manu et Vit. Lips. Cantabr. L. Arund. Ox. Par. C. Ask. A. Ven. A. Vind. 2. 3. 4. Ald. Rob. Turn.

ὅποι

M. Rob.

640

642. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-733

σὺν φοίτῳ φρενῶν:

σὺν φοίτῳ

Vit. Arund. Mosc. 1. 2. Ox. Par. A. B. C. Ε. F. Η. Κ. L. Colb. 1. Ven. A.

συμφοίτω

, cum glossa

μανίᾳ

a recentiore manu supra adscripta, M. et Cantabr. 1. Rob.

συνφοίτω

G. Lips.

σὺν τύφῳ

Ald. Turn. Hesychius

φοῖτος, μανία, λύσσα

. Ex Par. B. Faehsius affert

φρενῶν. γρ. φρενί

642

643. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-734

εἰ δ᾽ ... παρθένος Δίκη:

εἰ δὴ

παρθένος

Δίκη

παρθένος, omisso

παῖς

, Lips.

δίκην

Αld.

643

644. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-735

φρεσίν:

φρεσὶν

M. Vit. Lips.

φρεσὶ

G. Cantabr. 1. 2. Ald. Rob. Turn.

644

645. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-736

οὔτε νιν: In

οὔτε νιν

litteras ε et ν in litura a recentiore manu habet M.

645

646. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-737

πω:

πω

omittit Par. E.

646

647. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-738

ξυλλογῇ:

ξυλλογῇ

, superscripto a sec. ut videtur manu σ, Μ.

συλλογῆς

Vit. Ceteri

συλλογῇ

647

648. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-739

προςεῖπε: Libri omnes

προςεῖπε

. Id scholiastae et glossatores

ἠσπάσατο, προςεφώνησεν, λόγου ἄξιον ἔκρινεν

interpretantur. Scholiastes cod. Μ.

προςεῖδε

legit, adscripsit enim haec,

εἶδεν αὐτὸν καὶ ἐφίλησε. ἀντὶ οὐδὲ ἐν μιᾷ ἡλικίᾳ ἔπραξε τι δίκαιον

. Reponendum censuit

προςεῖδε

B. Martinus Var. lect. IV. 19. p. 243. reposuere Brunckius, Schützius, Blomfieldius. Tetigerunt hanc loquendi rationem Muretus Var. lect. IV. 20. Iacobsius ad Meleagrum XXIII. 1. interpretes Horatii ad carm. IV. 3, 1. Sed non opus esse videtur ut librorum scriptura mutetur. Similiter enim dicit Euripides Suppl. v.959.

οὐδ' Ἄρτεμις τοξοφόρος προςφθέγξαιτ᾽ ἂν τὰς ἀτέκνους

, ubi alia exempla attulit Marklandus, sed ut nullum tamen omni ex parte aptum sit.

Προςεῖπε καὶ κατηξιώσατο

idem est quod

προςειπεῖν κατηξιώσατο

, ut in Prom. v. 342.

τὰ μέν σ' ἐπαινῶ κοὐδαμῇ λήξω ποτέ

648

649. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-740

οὔτ᾽ ἐν ... μὴν:

οὐδ' ἐν

Brunckius ex Par. A. B. et sic etiam Cantabr. 1. Ox. Recte.

οὔτ' ἐν

ceteri.

μὴν

pro

μὴν

M. sed α a sec. manu supra adscriptum est.

649

650. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-741

οἶμαι νιν αὐτῷ νῦν παραστατεῖν:

οἶμαι νιν αὐτῷ νῦν παραστατεῖν

M. (in quo post

νῦν

litura est) Vit. Cantabr. 1. Ox. Mosc. 2. Par. A. B. H. Colb. 1. Ven. A. Rob. Sic habuerat etiam G. in quo

νιν

minio in

σὺν

mutatum est.

οἶμαι νιν αὐτῶ νιν παραστατεῖν

Lips.

οἶμαί νιν αὐτῷ νῦν συμπαραστατεῖν

Ald.

οἶμαί νιν αὐτῷ συμπαραστατεῖν

Turn. Post

πέλας

G. addit

ῥεῖα

650

651. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-742

NA: Minore interpunctione in fine praecedentis versus posita, quod in libris omnibus est, in , mutavi. Adscriptum est a recentiore manu in M.

651

652. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-743

ξυνοῦσα:

συνοῦσα

Lips.

ξυνοῦσα. γρ. ξενοῦσα καὶ φιλιουμένη

Par. B.

652

654. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-744

αὐτός:

αὐτὸς

Par. L.

654

655. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-745

ἄρχοντί τ':

ἄρχοντι γὰρ

Colb. 1.

655

656. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-746

ξὺν:

σὺν

erat ante Brunckium.

χωρὶς

Par. E.

ξυστήσομαι

Taur.

656

657. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-747

αἰχμήν ... πετρῶν:

αἰχμὴν

G. aliique, ut videtur, codices et Ald. Rob. Turn.

αἰχμῆς

M. Vit. Lips. Arund. Par. H. Colb. 1. idque habuit etiam alter scholiastes.

πτερῶν

G. Cantabr. 1. Rob. et a pr. manu Vit. Adscriptum hoc in Arund. Cantabr. 2. Vind. 4. et in Lips. qui in textu

καὶ πετρῶν

bis habet.

πετρῶν

M. et a sec. manu Vit. et sic cum reliquis plerisque, ut videtur, codicibus Ald. Turn. Commemorat utramque scripturam alter scholiastes,

πτερῶν προβλήματα

interpretans

τοὺς ὀϊστούς

, quod dicere debebat, nisi re vera dixit,

τῶν ὀϊστῶν

. Valckenarius ad Phoen. v. 786. si

πτέρα

sagittae dicerentur, non adspernandam ratus

πτερῶν

, servandum tamen arbitratur

πετρῶν

. Quae ei lectioni firmandae affert, eorum similia multa colligi possunt, sed sine fructu. Mirum enim et paene absonum est scutum dici tutamen adversus eiusmodi telorum genus, quo non de more, sed rarius et casu utebantur. Hoc sensere, opinor, qui

αἰχμῆς καὶ πετρῶν προβλήματα

scripserunt. Sed hi alia ratione hunc versum vitiarunt, omnem ei vim et virtutem detrahentes. Quare equidem

πτερῶν

revocavi, quamvis non meminerim alius loci, ubi sagittae

πτερά

dicantur. Sed cur minorem volemus Aeschyli audaciam esse quam Latinorum poetarum, quos pennum pro sagitta dicere notissimum est? Et

πτερώματα

certe sagittae sunt in Lycophronis v. 56.

τοῖς Τευταρείοις βουκόλου πτερώμασιν,

quem versum afferens Eustathius p. 172, 30. interpretatur

ἤγουν τοῖς τοῦ Τευτάρου Σκύθου ὀϊστοῖς

657

659. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-748

ὀργὴν ... ὁμοῖος ... αὐδωμένῳ:

ὁρμὴν

Colb. 1. Par. N. et a sec. manu Vit. qui a pr. manu habuerat

ὀργὴν

, ut ceteri. Adscriptum

ὁρμήν

etiam in Par. B.

ὅμοιος

ὁμοίως

Ald.

αὐδουμένῳ

αὐδομένῳ

Vit. In M. hoc scholion adscriptum est,

τὸν τρόπον τῷ ἀδελφῷ σου βλασφημούμενος

, et in altera parte

ὑπὸ σοῦ

. Alter scholiastes interpretatur

τῷ κακωνύμῳ Πολυνείκῃ

. Glossa in G.

λέγοντι

, in Vit.

κακίστως λεγομένῳ

. Praestat active intelligere

αὐδωμένῳ

, ut spectentur quae dixisse Polynicen rettulerat nuntius, velle illum cum fratre congredi.

659

661. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-749

χεῖρας:

χέρας

Μ. G. Vit.

661

662. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-750

ἀνδροῖν δ᾽ ὁμαίμοιν ... αὐτοκτόνος: Ad ultimas syllabas in

ἀνδροῖν

ὁμαίμοιν

in Lips. ω adscriptum.

αὐτόκτονος

a pr. manu M. recentior accentum correxit.

αὐτοκτόνως

Οχ. Taur.

αὐτοκτόνως

Lips. Nominativo utitur poeta quasi dicturus

θάνατος οὐ γηράσκει

662

663. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-751

γῆρας:

γῆρας

M. Par. B. Rob. Turn. idemque adscriptum in Vit. Lips. Par. B. C.

πέρας

G. Vit. Lips. Cantabr. 2. Mosc. 2. Par. G. E. N. Colb. 1. Ven. A. B. Vind. 1. 2. 3. 4. Ald.

663

664-666. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-752

εἴπερ κακὸν φέροι τις αἰσχύνης ἄτερ, ἔστω· μόνον γὰρ κέρδος ἐν τεθνηκόσιν· κακῶν δὲ κᾆσχρῶν οὔ τιν' εὐκλείαν ἐρεῖς:

φέροι

M. Vit. et cum reliquis, ut videtur, plerisque codicibus Vict.

φέρη

φέρει

Lips. Cantabr. 1. 2. Ven. B. Ald. Rob. Turn. Scholiastes, cuius haec est in M. adnotatio,

εἰ ὅλως τις ἀτυχεῖ, καλὸν τὸ δίχα αἰσχύνης

, iungit

αἰσχύνης ἄτερ ἔστω

. Εt sic interpunxit Turnebus.

μόνον κέρδος γὰρ

Vit.

ἓν

G. Ox. Vind. 1. 2. 3.4. et a recentiore manu M. a prima enim

ἓν

habuerat, ut ceteri. Secunda manus hoc scholion adscripsit,

ἡ εὔκλεια ἓν κέρδος, τὸ αὐτὸν ἐκδικῆσαι ἀδικούμενον. ἐὰν δὲ ἀνεκδίκητος ἀποθάνῃ, ἕνεκά γε τῶν εἰς αὐτὸν γενομένων κακῶν καὶ αἰσχρῶν, ἄδοξος

. Postea recentior manus haec adscripsit,

τοῦτο γὰρ μόνον τὸ ἕν, κέρδος· τὸ φέρειν κακὸν ἐμέ

(si ita legendum est obscurius scriptum vocabulum).

τόδε κακὸν καὶ αἰσχρόν

. Deinde

τεθνηκόσιν

Μ.

τεθνηκόσι

ceteri, nisi quod

τεθνηκότι

, adscripto

τεθνηκόσι

, habet Par. B. Denique

κ' αἰσχρῶν

Μ. G. Vit. Lips. Ald. Turn.

κ' αἰσχρῶς

Rob. Non puto dici, quod volunt,

μόνον γὰρ κέρδος τοῦτο ἐν τεθνηκόσιν

. Hoc si poeta voluisset, non

γάρ

, sed

τόδε

posuisset. Sed, si haec ita scripsit, hoc dicit, sententia ex philosophia deprompta, si quis infelix sit sine turpitudine, esto: nam lucrum omne apud inferos quaerendum est (si ibi non punimur: sola quae post mortem est vita consideranda est). At infelicitas cum turpitudine coniuncta nusquam in honore est. Sed recte videtur Schutzius mutari iubere ordinem versuum, ut ultimus sit

ἔστω· — τεθνηκόσιν

. Sane, inquit, declinarem fratrem, si malum hoc, non punire ferocientem, sine turpitudine ferre possem: sed quae mala simulque turpia sunt, non dicas laudanda. Esto (congrediar cum fratre): solum enim apud inferos lucrum est, i. e. in morte.

667. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-753

τί μέμονας τέκνον; μήτι σε:

τί μέμονας

M. Arund. Cantabr. 2. Par. L. In M. ad ο a recentiore manu ε supra adscriptum est, itemque in Cantabr. 2.

τί μέμηνας

G. Vit. Taur. Ald. Turn. et ο ad η supra adscripto Lips.

τί μαινας

Vind. 2. 4.

μέμηνας

explicat prior scholiastes,

μέμονας

μέμηνας

alter: in M. nullum est scholion.

τί καὶ μέμονας

Rob. unde Porsonus

καὶ μέμονας

fecit.

τέκος

Par. H. et adscripto γρ.

τέκνον

Par. B.

μήτι σε

Ald. Rob. Turn.

μήτις σε

M. G. Vit. Lips. Par. A. B. Taur. Vind. 1.2.3.

θυμοπληθὺς

G. Vit.

θυμοπλήθος

Rob.

667

668. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-754

δορίμαργος ... ἄτα:

δορὶ μάργος

, supra scripto a recentiore manu

δορίμαργος

, M.

δορύμαργος

Cantabr. 1. 2. Par. L. Vind. 2. 4.

ἄτη

Lips. Cantabr. 1.2. Par. C. Ald. Rob. Turn. In M. ad α recentior manus η supra adscripsit.

668

669. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-755

ἔκβαλ᾽:

ἔκβαλ'

, ut tamen alterum λ ab alia manu additum videtur, M.

ἔκβαλε

Cantabr. 2. Omittit hoc vocabulum Lips.

669

Commentary (N. Wecklein, 1902; German; OCR draft) (Seven Against Thebes, explanatory commentary pp. 15–100. Single-witness OCR; source readings and all reference placements require scan review.) focus

274-355. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-197

erstes Stasimon: Die Jungfrauen bringen es nicht über sich, der Mahnung des Eteo- kles zu gehorchen. In ihrer Angst führen sie sich den allgemeinen Sturmangriff auf die Stadt vor Augen und rufen die Götter um Hilfe an. Welches schönere Land könnt ihr für unser Land ein- tauschen? Bringt deshalb Verderben über die Feinde, verleiht Sieg den Bürgern. Beklagenswert wäre es, wenn eine so uralte Stadt von Hellenen geknechtet würde und die Greuel der Plünderung erdulden müßte". Diese Greuel werden mit den lebhaftesten Farben geschildert nach Hom. I 592 κατέλεξεν ἅπαντα κήδε' ὅσ' ἀνθρώποισι πέλει τῶν ἄστυ ἁλώῃ· ἄνδρας μὲν κτείνουσι, πόλιν δέ τε πῦρ ἀμαθύνει, τέκνα δέ τ' ἄλλοι ἄγουσι βαθυζώνους τε γυναῖκας, Χ 61 κακὰ πόλλ' ἐπιδόντα, υἷάς τ' ὀλλυμένους ἑλκηθείσας τε θύγατρας καὶ θαλάμους κεραϊζο- μένους καὶ νήπια τέκνα βαλλόμενα προτὶ γαίῃ. - Den Gesang trägt wohl der Gesamtchor vor.

300. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-210

⁴

τοῖσι μέν, als ob es nach- her hieße: ἐμβάλοιτε, τοῖς δὲ πολί- ταις κῦδος ἄροισθε.

301-302. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-211

⁵

⁶

,, mannenvertilgendes, waf- fenwegwerfendes Unheil". καταρρί ψοπλος von der Person übertragen. Mit καταρρίψοπλος vgl. δίψασπις, Strab. XIII 600 Αλκαϊός φησιν ὁ ποιητὴς ἔν τινι ἀγῶνι κακῶς φερότ μενον ἑαυτὸν τὰ ὅπλα ρίψαντα φυγεῖν (Hor. carm. Η 7, 10). Lo- winski vermutet ἀνδρολέτειραν κῆρα, ῥίψοπλον ἄταν, vgl. 761 τὴν ἁρπα ξάνδραν κῆρα.

303-304. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-212

⁷

⁸

κῦδος ἄροισθε (von ἄρνυ μαι) τοῖσδε πολίταις, ,, ihr möget unseren Mitbürgern Siegesruhm ver- schaffen", vgl. Hom. a 240, § 370 ᾧ παιδὶ μέγα κλέος ἤρατ᾽ ὀπίσσω. Der Schol. gibt die Erklärung πάνυ ἂν ὑμνοῖσθε παρὰ τῶν πολιτῶν nach Hom. Δ 95 πᾶσι δέ κε Τρώ εσσι (bei allen Troern) χάριν καὶ κῦδος ἄροιο. Aber diesem Sinn entspricht nicht das vorausgehende μέν (300), auch nicht die für die Götter weniger passende Bedeutung von κῦδος; endlich würde man dann ἀρεῖσθε oder ἄροισθ' ἄν er- warten, wie der Schol. ὑμνοῖσθε ἄν hat.

305. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-213

⁹

¹⁰

ἔστε τ' ist von Ritschl ein- gesetzt um des Sinnes und der Re- εἴεδροι (94) sponsion willen. στάθητε: last euch durch unsere Bitten) bewegen fest an euren Stätten zu verbleiben (laßt eure Heiligtümer nicht zerstören, damit ihr nicht auszuwandern braucht). ὀξυγόοις λιταίσιν, Schol. διὰ τὰς ὀξυθρηνήτους λιτὰς ἡμῶν.

308. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-214

¹¹

¹²

ὠγυγίαν wie Pers. 38 τὰς ὠγυγίους Θήβας.

309. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-215

¹³

¹⁴

Αίδα προϊάψαι (d. i. dem Untergange weihen) nach dem Homerischen " Αϊδι προΐαψεν ( Λ 3). δορὸς ἄγραν Schol. διὰ δόρατος ἀγρευθείσαν ( δοριάλωτον).

310. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-216

¹⁵

¹⁶

Zu zerbröckeltem Staube ( σποδῷ dynam. Dativ) von Acher- volk (vgl. 71f.) bis auf die Stätten der Götter schmählich verbrannt". θεόθεν „,samt den Göttern" wie ῥιζόθεν „,samt der Wurzel" Vgl. 569 πόλιν πατρώαν καὶ θεοὺς τοὺς ἐγγενεῖς πορθεῖν. Heimsöth ver- mutet πεδόθεν.

313-314. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-217

¹⁷

¹⁸

τάς wird näher bestimmt durch νέας τε καὶ παλαιάς. — ἓ ἔ: Schol. διέκοψεν τὸν λόγον τῷ θρήνῳ. νέας ist einsilbig zu lesen wie häufig νεάνις, νεανίας, νεανικός zwei- bez. dreisilbig (Eum. 957, Eur. Phoen. 147, Aristoph. Wesp. 1067,

315-316. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-218

¹⁹

²⁰

ἱππηδόν nicht ὑπὸ ἱππέων σύρεσθαι τῶν πλοκάμων (Schol.), sondern δίκην ἵππων (ein anderer Schol.):,, an den Haaren wie Pferde manchmal an den Mähnen fortge- zerrt werden". Vgl. Hik. 437 άyo- μέναν ἱππηδὸν ἀμπύκων πολυμίτων τ' ἐπιλαβὰς ἐμῶν, Verg. Αen. II 403 trahebatur passis Priameia virgo crinibus a templo Cassandra ady- tisque Minervae. φαρέων steht als Iambus.

317-318. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-219

²¹

²²

Die Stadt, welche ent- völkert wird, ertönt von dem wirren Geschrei der gefangenen Frauen, welche geschändet werden". ληΐς bedeutet das gleiche wie ληϊάδες γυναῖκες Hom. Υ 193 ληϊάδας δὲ γυναῖκας, ἐλεύθερον ἦμαρ ἀπούρας, ἦγον. ὀλλυμένας: Schol. πορθου- μένας, vgl. Eur. Phoen. 564 ὄψει δὲ πολλὰς αἰχμαλωτίδας κόρας βία πρὸς ἀνδρῶν πολεμίων πορθου- μένας.

319. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-220

²³

²⁴

προταρβῶ wie προφοβοῦμαι ( πολέμους) Hik. 1005, θάνατον προ- ταρβοῦσα Eur. frg. 360, 25, „ich sehe mit Entsetzen vorher".

320. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-221

²⁵

²⁶

,,Beweinenswert ist es für sie gleichgepflückt vor der Zeit un- reif gepflückter Herblinge Naß ein- zutauschen, d. h. als unreif gepflückte Herblinge gekeltert zu werden“. Diese Allegorie, durch welche das vorausgehende ὀλλυμένας ausge- führt wird, ist durch den Gebrauch von οπώρα nahegelegt: Hik. 1009 τέρειν' οπώρα δ' εὐφύλακτος οὐδα μῶς, Chaerem. fr. 12 S. 785 Ν. πολ- λὴν ὀπώραν Κύπριδος εἰσορᾶν πα- ρῆν ἄκραισι περκάζουσαν οἰνάνθαις χρόνου. Auf unsere Stelle bezieht sich augenscheinlich die Notiz von Eustath. opusc. S. 355, 28 ed. Taf. ἐν μετοπώρῳ γὰρ οὐ μόνον καινόν, ἐάν, ὡς ἡ παροιμία, ἄνθος ἀναφυῇ, ἀλλὰ καὶ ἐάν κατ' Αἰσχύλον ἀρτί- δροπος οπώρα νεάζουσα τρυγηθῇ. Daraus ist der Text ὀμφάκων τρυ γερὰν δρόσον gewonnen statt des handschriftlichen δωμάτων στυγε ρὰν ὁδόν. Mit ἀρτίδροπος vgl. Hik. 358 κλάδοισι νεοδρόποις, mit δρό- σου Pind. Οl. VII 2 ἀμπέλου δρόσω.

323. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-222

²⁷

²⁸

τί: Schol. τί γὰρ δεῖ πολλὰ λέγειν, vielmehr was sage ich be- weinenswert; mehr als das; denn wer tot ist, ist besser daran als diese, die geschändet werden". Blomfeld vermutet τί γάρ; φθί- μενόν του προλέγω. In προλέγω hebt πρό den in βέλτερα τῶνδε πράσσειν legenden Begriff des Vor- zugs pleonastisch hervor. Vgl. Pind. Nem. II 18 ἐξοχώτατοι προλέγονται. Die Form βέλτερος, βέλτατος ist bei Äschylos die gewöhnliche, nicht βελτίων, βέλτιστος. - βέλτερα πράσ σειν wie Ag. 1444 ἄτιμα δ᾽ οὐκ ἐπραξάτην, Eur. El. 1359 εὐδαίμονα πράσσει.

325-326. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-223

²⁹

³⁰

γάρ begründet den Haupt- gedanken κλαυτὸν κτἑ. ( τί; τὸν πράσσειν steht parenthetisch). εὖτε δαμασθῇ: zu 243. Vgl. Ag. 762 ὅτε τὸ κύριον μόλῃ und unten 750, Eur. Phoen. 563 ὄψει δαμασθὲν ἄστυ Θηβαίων τόδε. πολλὰ δυ- στυχῆ τε für πολλὰ καὶ δυστυχῆ wie Soph. Phil. 583 πόλλ' ἐγὼ κεί- νων υπο δρῶν ἀντιπάσχω χρηστά τε.

327-328. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-224

³¹

³²

ἄγει, schleppt als Ge- fangenen fort, vgl. ἄγειν καὶ φέρειν (plündern). τὰ δέ, weil an die Stelle von Personen ( ἄλλον) Gegen- stände treten: anderes steckt er (ein anderer) in Brand". φορεῖ hier transitiv, Heimsöth Vermutet πυρπολεῖ. πυρ-

330. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-225

³³

³⁴

μαινόμενος ἐπιπνεῖ (in wil- der Raserei tobt): vgl. Soph. Ant. 135 πυρφόρος, ὃς τότε μαινομένα ξὺν ὁρμα βακχεύων ἐπέπνει. λαοδάμας: κυρίως τὸ ἐπίθετον Αρεως εἴρηται. Wenigstens heißt Ares βροτολοιγός.

331. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-226

³⁵

³⁶

μιαίνων εὐσέβειαν, d. h. nichts Heiliges wird geachtet und geschont.

332. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-227

³⁷

³⁸

κορκορυγαί: Schol. ταραχαί. κεκωμώδηται δὲ ἡ λέξις, vgl. Ari- stoph. Frie. 991 λῦσον δὲ μάχας καὶ κορκορυγάς, Lys. 491, Wo. 387. ἄστη (um des Versmaßes willen für das überlieferte άorv gesetzt) von den verschiedenen Teilen (Straßen) der Stadt. ποτὶ, näm- lich ἄστη (überliefert ist ποτὶ πτόλιν δ', verbessert von Hermann), gegen die Stadt ist eine Umwallung ge- richtet, welche sie wie ein Jagd- netz umschließt. Schol. ὁρκάνη τὸ θηρατικὸν δίκτυον ὃ καὶ σαργάνη καλεῖται, Phot. ὁρκάνη· ὁ περιέχων τοῖχος οἴκησιν ἢ χωρίον, λέγεται δὲ ἀπὸ τοῦ ἕρκος ὅ ἐστι περίβολον φράγμα. Versteht man ὁρκάνη vom Jagdnetz, so hat man die Ausdrucks- weise, welche zu 64 besprochen ist: „nicht eine δρκάνη gewöhnlicher Art, sondern wallartig".

334. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-228

³⁹

⁴⁰

Schol. παρά τό Ομηρικὸν κ ἀνὴρ δ᾽ ἄνδρ᾽ ἐδνοπάλιζεν“

335. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-229

⁴¹

⁴²

Das blutige Geblöke (Schol. ἐπὶ τῶν ἄσημα φθεγγομένων νέων τὴν βληχὴν ἔθηκεν) von Säug- lingen, die gerade an der Mutter- brust genährt werden" ist das Wimmern von Kindern, die von der Mutterbrust gerissen und ge- tötet werden. Jüngere Handschriften geben ἀρτιβρεφείς.

338. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-230

⁴³

⁴⁴

Das Plündern ist dem Hin- und Herrennen gesellt", d. h. die einen tragen fort, die andern kom- men zurück um zu holen. Vgl. Quint. III 69 profanorum sacrorum- que direptio, efferentium praedas repetentiumque discursus. Mit ὁμαίμονες vgl. κάσιν 481, Soph. Frg. 839 ἡ δὲ μωρία μάλιστ᾽ ἀδελφὴ τῆς πονηρίας ἔφυ. In διαδρομᾶν ist δια wie in διαπρέπον Pers. 1010 als eine lange Silbe zu sprechen. Vgl. zu 275.

339-340. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-231

⁴⁵

⁴⁶

Hesych. συμβολεῖ· συντυγ χάνει. φέρων ein mit Beute Be- ladener, κενός einer der keine Beute trägt.

341. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-232

⁴⁷

⁴⁸

ξύννομον, Schol. κοινωνόν.

342. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-233

⁴⁹

⁵⁰

οὔτε μεῖον οὔτε ἴσον: Schol. πλείονος ὀρεγόμενος. Jeder möchte das meiste sich aneignen ( διὰ τούτου τους πλεονέκτας ἐμφαίνει Schol.) - λελιμμένοι: Schol. λαβεῖν βουλόμενοι. Vgl. λελιμμένος (Schol. ἐπιθυμῶν) 367 mit Gen. Der Plural bezieht sich auf die in κενὸς κενὸν liegende Mehrzahl.

343. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-234

⁵¹

⁵²

τίν' . . λόγον für τί . . λόγος nach einer Vermutung von Dindorf: welche Berechnung läßt sich hier- aus entnehmen?" d. i. was läßt sich als Ergebnis dessen erwarten?"

345-346. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-235

⁵³

⁵⁴

ἀλγύνει θαλαμηπόλων s. v. a. ἀλγύνει τὰς θαλαμηπόλους, ὥστε πικρὸν εἶναι τὸ ὄμμα αὐτῶν, Mit Tränen in den Augen sehen es die Schaffnerinnen mit an, wie die mannigfaltige Frucht auf dem Boden verschüttet wird". Nach αλγύνει steht κυρήσας in den Hand- schriften, welches die Responsion und den Sinn stört und vielleicht aus der zu ἀλγύνει beigeschriebenen Erklärung κυρίας (d. i. θαλαμηπό- λους) entstanden ist. τῶν ist der Responsion zuliebe ergänzt. θαλαμηπόλος Hom. η 8 die Kammer- frau (Schol. ἡ τοῦ οἴκου προνοοῦσα) und alapos die Kemenate der Nausikaa, dagegen bedeutet β 337 θάλαμος die Vorratskammer.

347. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-236

⁵⁵

⁵⁶

,,Die reiche Gabe der Erde, ohne Unterschied durcheinander- gemengt, wird weiter geschleppt in geringschätzigem Hin- und Her- schleifen." Vgl. Cic. div. I 369 ex horreis direptum effusumque fru- mentum vias omnisque angiportus constraverat. — οὐτιδανοῖς, weil das schöne Getreide wie wertloses Gut behandelt wird. Schol. τροπικῶς ῥύθια εἶπεν τὰ συνεχῆ κινήματα [ τῶν πολεμίων].

350-351. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-237

⁵⁷

⁵⁸

Schol. μεταστᾶσαι εἰς δου- λείαν οἴσουσι τὴν των πολεμίων εὐνήν. Zu der Beute, welche fort- geschleppt wird, gehören auch die kriegsgefangenen Frauen, denen das Schicksal bevorsteht in der Gefangenschaft als Kebsweiber zu dienen: Sklavinnen, die das ihnen neue Leid der Knechtschaft kosten, sehen in der Gefangenschaft dem Bett eines glücklichen (und hoch- mütigen) Mannes als eines feind- seligen Siegers entgegen. Ein Gegenstand der Hoffnung (und Sehnsucht) ist für sie der Tod als Hilfe gegen Kummer und Trä- an nen." καινοπήμονες erinnert den Gedanken, welchen der aus kriegsgefangenen Frauen bestehende Chor Eur. Iph. Τ. 1117 ausspricht: λατρεύω ζηλοῦσα τὸν διὰ παν- τὸς δυσδαίμον· ἐν γὰρ ἀνάγκαις οὐ κάμνει σύντροφος ὢν < ἐξ ἀρχᾶς> δυσδαιμονίᾳ· τὸ δὲ μετ᾿ εὐτυχίαν κακοῦσθαι θνατοῖς βαρὺς αἰών. Die Worte λέχος προσμένουσιν sind zur Herstellung des Sinnes ergänzt. Die überlieferten Worte νέαι τλή- μονες εὐνάν gestatten keine Kon- struktion und entsprechen nicht dem Versmaße der Strophe; in νέαι τλήμονες kann man eine (nicht zutreffende) Erklärung zu καινοπή- μονες, in εὐνάν zu λέχος sehen. Mit προσμένουσιν vgl. Soph. Trach. 525 τὸν ὃν προσμένουσ᾽ ἀκοίταν. δυσμενοῦς, da selten der Fall sein wird, was Achilleus Hom. I 343 sagt: τὴν ἐκ θυμοῦ φίλεον δουρικτήτην περ ἐοῦσαν. Vgl. Soph. Αi. 211 λέγ', ἐπεί σε λέχος δουριάλωτον στέρξας ἀνέχει θούριος Αἴας. ἐλπὶς . . μολεῖν: vgl. Eur. Hel. 432 ἐλπὶς δ᾽ ἔκ γε πλουσίων δόμων λαβεῖν τι ναύταις. νύκτερον Ι τέλος s. v. a. τέλος θανάτοιο statt des τέλος γαμήλιον. — ἐπίρροπος wie Hom. Δ 390 τοίη οἱ ἐπίρροπος ἦεν ᾿Αθήνη, vgl. Μ 180 Δαναοίσι μάχης ἐπιτάρροθοι ἦσαν (Helfer im Kampfe). Der Gedanke wie 323f. und Eur. Hik. 86 θανοῦσα τῶνδ᾽ ἀλγέων λαθοίμαν.

356-706. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-238

⁵⁹

⁶⁰

zweites Epeiso- dion. Eteokles tritt auf mit Me- II lanippos (395), Megareus (459), Lasthenes (607f.), um die Mit- teilung des Kundschafters (66 ff.) entgegenzunehmen, vgl. Einl. S. 9 f. Die erste Szene, der Mittelpunkt des Stückes, gibt eine glänzende Schilderung der sieben feindlichen und der ihnen an den sieben Toren entgegenstehenden Thebanischen Heerführer. In der zweiten Szene macht der Chor den vergeblichen Versuch Eteokles von dem greuel- vollen Zweikampf mit dem Bruder zurückzuhalten. Damit gibt dieses Epeisodion die ethische Moti- vierung für den Untergang der argivischen Heerführer und der feindlichen Brüder. Wie auch sonst bei Äschylos da, wo dem Dialoge antistrophische Chorika eingefügt sind, Symmetrie des Dialogs sich nachweisen läßt, so hat Ritschl (Jahrb. f. Philol. Bd. 77. 1858. S. 761.) symmetrische An- lage auch in den sieben Reden des Boten und Erwiderungen des Eteokles wahrgenommen. Da an einigen Stellen der Text unsicher oder lückenhaft ist, läßt sich die Verszahl nicht bei allen Partien mit voller Bestimmtheit feststellen. Doch scheint mit Beiseitelassung der zwei ankündigenden Verse des Boten 362f., denen die zwei zur nächsten Szene überleitenden Verse des Eteokles 662 f. entsprechen, die Gliederung der ganzen Partie 364 661 folgende zu sein: Π IV ΑΓ20- ΕΤ20 | στρ. α' | ΑΓ14- ΕΤ14 | ἀντ. α' | ΑΓ14- ΕΤ14 | στρ. β' | ΑΓ20- ΕΤ20| αντ. β|| V VI VII ΑΓ22- ΕΤ 22 | στρ. γ΄ | ΑΓ 29- ΕT 29 | αντ. γ΄ | ΑΓ 22- ΕΤ 22.

356. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-239

⁶¹

⁶²

Unter ημιχόριον ist hier der Führer des Halbchors zu verstehen.

357-358. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-240

⁶³

⁶⁴

νέαν: gern wird aus der Eile und Hast des Boten auf die Wichtigkeit seiner Mitteilung ge- schlossen. διώκων: zu 90. ποδῶν ist gen. def. zu χνόας (vgl. 137): wie die Achsen den Wagen, so bewegen die Füße den Körper fort. Auf weiteres darf die Ver- gleichung nicht bezogen werden, wie der Schol. meint: χνόας ποδῶν μεταφορικῶς εἶπεν τὰ ἄκρα τῶν ποδῶν. Vgl. auch Hesych. κνους· ὁ ἐκ τοῦ ἄξονος ήχος. λέγεται δὲ καὶ κνόη· καὶ ὁ τῶν ποδῶν ψόφος, ὡς Αἰσχύλος Σφίγγι.

359. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-241

⁶⁵

⁶⁶

καὶ μήν dient häufig bei der Ankündigung neu auftretender Per- sonen dazu die Aufmerksamkeit auf sie zu lenken.

360. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-242

⁶⁷

⁶⁸

εἶσι als Präsens wie Hom. ζ 102 οἵη δ' Αρτεμις εἶσι, Εum. 242 πρόσειμι. ἀρτίκολλος (so Paley für ἀρτίκολλον, welches der ver- meintlichen Präposition is wegen 1. Προιτίδες 2. Ηλέκτραι 3. Νηΐσται 4. Ογκαῖαι ( Ωγύγιαι) 5. Βορραῖαι 6. Ομολωΐδες 7. Κρηναῖαι gesetzt wurde), genau angepaßt, gerade recht. Vgl. Cho. 578 όπως ἂν ἀρτίκολλα συμβαίνῃ τάδε, Soph. Trach. 58 ἐγγὺς δ᾽ ὅδ᾽ αὐτὸς ἀρτί- πους θρώσκει δόμους (Schol. ήρ- μοσμένως τῷ καιρῷ). μαθεῖν konsekutiv zu ἀρτίκολλος.

361. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-243

⁶⁹

⁷⁰

οὐκ ἀπαρτίζει: die Beziehung auf ἀρτίκολλος läßt erkennen, daß ἀπό in ἀπαρτίζειν negative Be- deutung hat: läßt nicht unrecht (zu spät) kommen". Anders Hesych. ἀπαρτί· ἀπηρτισμένως· Αἰσχύλος ᾿Αθάμαντι. Weil jüngere Hand- schriften οὐ καταρτίζει bieten, ver- mutet Weil εὖ καταρτίζει.

363. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-244

⁷¹

⁷²

ὡς für ὥς τ' Blomfield, da dieser Vers appositionell zu τὰ τῶν ἐναντίων steht.

364. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-245

⁷³

⁷⁴

Schol. αἰδεσθεὶς τὰ Ομηρικά ἐγκώμια πρῶτον αὐτὸν καταλέγει ὁ Αἰσχύλος. Vgl. z. f.V. Mit μέν wird Τυδεύς den nachher zu nennenden Führern entgegengestellt. Im einzelnen weicht die Darstellung des Euripides Phoen. 1104 ff. ab, wie folgende Tabelle zeigt: bei Äsch. Tydeus, Kapaneus Eteoklos Hippomedon Parthenopaios Amphiaraos Polynikes Der Name Βορραῖαι fehlt bei Euri- pides, weil es bei ihm als letztes mit ἕβδομαι bezeichnet wird. In gleicher Weise fehlt bei Äschylos der Name Κρηναῖαι. Statt Βορραίαι heißt bei anderen (Paus. IX 8, 3ff., Apollod. ΙΙ 6, 6) das Stadttor bei Eur. Amphiaraos Kapaneus Parthenopaios Hippomedon Adrastos Tydeus Polynikes. Υψισται. Für Eteoklos tritt bei Euripides Adrastos ein. Dagegen wird Eteoklos Eur. Hik. 872 ge- nannt, wo auch Adrastos als Ober- feldherr erscheint und Soph. Ο. Κ. 1316, wo die gleichen Namen wie hier aufgezählt werden.

365. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-246

⁷⁵

⁷⁶

Durch das Verbot des Sehers Amphiaraos, welches den Sturm- angriff hinausschiebt, motiviert der Dichter die Ruhe, mit welcher Eteokles Zeit für lange Reden findet. Deshalb mußte Tydeus, der Feind des Amphiaraos (558), an die Spitze gestellt werden, nicht wie der Schol. annimmt: αἰδεσθεὶς τὰ Ομηρικὰ ἐγκώμια πρῶτον αὐτὸν καταλέγει ὁ Αἰσχύλος. Insofern ist der Tadel des Euripides Phoen. 751 ὄνομα δ᾽ ἑκάστου διατριβὴν πολλὴν ἔχει ἐχθρῶν ὑπ᾽ αὐτοῖς τείχεσιν καθημένων nicht berechtigt.

366. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-247

⁷⁷

⁷⁸

σφάγια: vor dem Angriff opferten die Feldherrn ἐπὶ τῇ διαβάσει oder τὰ διαβατήρια, Thuk. V 54, Xen. Hell. IV 7, 2, VI 4, 19. γίγνεσθαι ohne Not Naber.

367. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-248

⁷⁹

⁸⁰

μαργῶν von der wilden Kampfeswut (Hesych. μαργῶντες· μαινόμενοι). — λελιμμένος: 342.

368. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-249

⁸¹

⁸²

μεσημβριναῖς: Schol. τότε γὰρ μάλιστα μέμηνεν ( ὁ δράκων), vgl. Verg. Georg. III 434 anguis .. saevit agris asperque siti atque exterritus aestu. A. Hillebrand Jahrb. f. klass. Philol. 1883 S. 455 f. führt eine Stelle aus dem neunten Yasnakapitel des Avesta an, in welcher gleichfalls der Drache in Verbindung mit der Mittagszeit erscheint, so daß sich nach der Ansicht Hillebrands eine Überein- stimmung der iranischen Sage mit einem hier erhaltenen Rest griechi- scher Volksanschauung ergibt.

369. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-250

⁸³

⁸⁴

θείνει ὀνείδει (mit einem Anklang): vgl. Soph. Αi. 501 λόγοις ἰάπτων, 724 ονείδεσιν ἤρασσον, 1244 κακοῖς βαλεῖτε, Verg. Aen. IV 447 adsiduis hinc atque hinc vocibus heros tunditur. μάντιν Οἰκλείδαν nennt auch Pindar Ol. VI 13 und Bakchylides VIII 16 den Amphia- raos. Schol. (zu 556) ᾿Αμφιάραος Οϊκλέους τοῦ Μελάμποδος τοῦ Αμυθάονος τοῦ Κρηθέως τοῦ Αἰόλου τοῦ Ἕλληνος τοῦ Διός, μητρὸς δὲ Υπερμήστρας. Vgl. Soph. Αi. 801 τοῦ Θεστορείου μάντεως.

370. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-251

⁸⁵

⁸⁶

σαίνειν (Schol. ἐκκλίνειν) dient zur gehässigen Bezeichnung feigen Verhaltens, da es vom Hunde übertragen ist, der schweifwedelnd um etwas herumgeht ohne den Mut zu haben es anzugreifen.

371-372. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-252

⁸⁷

⁸⁸

Schol. νεωτερικὸν τοῦτο, τοῦ κράνους ἡ τριλοφία. κατά σκιος hier aktiv, beschattend" wie Eur. Phoen. 653 ἔρνεσιν κατασκίοι- σιν. Dieser Stelle ist Aristoph. Ach. 965 κραδαίνων τρεῖς κατα- σκίους λόφους entnommen. Vgl. Hom. Τ 382 ἵππουρις τρυφάλεια, περισσείοντο δ' ἔθειραι (hier κράνους χαίτωμα). ὑπ' ἀσπίδος ἔσω, unter dem Schilde innerhalb desselben.

373. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-253

⁸⁹

⁹⁰

κλάζουσι φόβον wie μινύ- ρονται φόβον 116. Das Klingen der Schellen weckt Furcht. Vgl. Soph. Frg. 775 σὺν σάκει κωδωνοκρότῳ παλαισταί, Eur. Rhes. 308 πολλοῖσι σὺν κώδωσιν ἐκτύπει φόβον, 384 κόμπους κωδωνοκρότους παρὰ πορ- πάκων κελαδοῦντας. Von anderen künstlichen Vorrichtungen am Schilde, welche den Gegner er- schrecken und verwirren sollen, ist 528 die Rede. Vgl. Eur. Phön. 1124 Ποτνιάδες δ' ἐπ' ἀσπίδι ἐπίσημα πῶλοι δρομάδες ἐσκίρτων φόβῳ, εν πως στρόφιγξιν ἔνδοθεν κυκλού μεναι πόρπαχ᾽ ὑπ' αὐτόν, ὥστε μαί- νεσθαι δοκεῖν.

374. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-254

⁹¹

⁹²

ὑπέρφρον: Schol, υπερή φανον.

375. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-255

⁹³

⁹⁴

φλέγοντα ὑπ᾽ ἄστροις unter Sternen strahlend, sternfunkelnd.

377. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-256

⁹⁵

⁹⁶

πρέσβιστος (wie ἥδιστος, βράχιστος) Hom. Hymn. 30, 2. Verg. Aen. IX 405 heißt der Mond astro- rum decus. νυκτὸς ὀφθαλμός: in anderem Sinne νυκτὸς ὄμμα Pers. 431. Dagegen Pind. Ol. 3, 19 διχόμηνις ὅλον χρυσάρματος ἑσπέρας ὀφθαλμὸν ἀντέφλεξε Μήνα und Soph. Αnt. 103 ἀκτὶς ἀελίου . . χρυ- σέας ἡμέρας βλέφαρον. Vgl. auch Asch. Frg. 170 ἀστερωπὸν ὄμμα Λητώας κόρης. πρέπειν von dem was in die Augen fällt.

378. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-257

⁹⁷

⁹⁸

,,So sich toll gebärdend mit seiner prahlerischen Rüstung". Vgl. τοιαῦτ᾽ ἀλύει Εur. Frg. 665, τί ταῦτ' ἀλύω Hipp. 1182.

379. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-258

⁹⁹

¹⁰⁰

παρ' ὄχθαις, des Ismenos.

380-381. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-259

¹⁰¹

¹⁰²

,,Wie ein Streitroß, welches ob der Kraft der Zügel (durch die es zurückgehalten wird) heftig schnaubt, wenn es den Klang der Kriegstrompete vernehmend vor- wärts drängt". χαλινών μένει wie Ag. 248. Schol. οὕτως ἀσθμαίνει καὶ σπεύδει ὡς καὶ ἵππος πολε- μιστὴς σάλπιγγος ἀκούων καὶ ἐπι- θυμῶν πολέμου. Danach ist ὀρ- γᾶται κλύων gesetzt für das über- lieferte ὁρμαίνει μένων, worin μαίνει μένων aus einer Variante des vor- hergehenden Verses κατασθμαίνει μένων entstanden ist. Ζα ὀργᾶται vgl. Cho. 452 ὀργᾷ μαθεῖν, Suid. und Phot. ὀργωμένοις· ἐντεταμένως ἐπι- θυμοῦσιν. Zum Ganzen vgl. Verg. Georg. III 83 tum, si qua sonum procul arma dedere, stare loco nescit, micat auribus et tremit artus, collectumque premens volvit sub naribus ignem.

383. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-260

¹⁰³

¹⁰⁴

φερέγγυος, ἀξιόπιστος ἐγε γυητής, von erprobter Tüchtigkeit mit Infin. wie Herod. V 30 οὐ φερέγ γυός εἰμι δύναμιν παρασχεῖν το σαύτην, VII 49 λιμὴν . . φερέγγυος ἔσται διασῶσαι τὰς νέας.

384. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-261

¹⁰⁵

¹⁰⁶

κόσμον μέν mit bloß ge- dachtem Gegensatz, sodaẞ der Sinn der gleiche ist wie wenn es κόσμον γε hieße.

385. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-262

¹⁰⁷

¹⁰⁸

Schol. ταῦτα παρὰ ᾿Αλκαίου. οὐ τιτρώσκει τὰ ἐπίσημα οὐδὲ ὅπλα αὐτὰ καθ' ἑαυτὰ δύναμιν ἔχει, εἰ μὴ ἄρα & φέρων αὐτὰ γένοιτο γεν- ναῖος. Ebenso spricht Papirius bei Liv. X 39: non enim cristas vulnera facere et per picta atque aurata scuta transire Romanum pilum. Vgl. Tac. Agr. 32 ne terreat vanus ad- spectus et auri fulgor atque argenti, quod neque tegit neque vulnerat.

386. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-263

¹⁰⁹

¹¹⁰

δάκνουσι, tuen weh.

387. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-264

¹¹¹

¹¹²

νύκτα ταύτην ἣν λέγεις . . γένοιτο für νὺξ αὕτη, ἣν λέγεις, γένοιτο, diese Nacht dürfte leicht einer besonderen Erwägung zur Wahrsagerin werden. Die gleiche Attraktion an das Relativ (s. g. attractio inversa) Hom. K 416 qv- λακὰς δ᾽ ἃς εἴρεαι, ἥρως, οὔ τις κεκριμένη φύεται στρατόν, Soph. Ο. Τ. 449 τὸν ἄνδρα τοῦτον ὃν πάλαι ζητεῖς .., οὗτός ἐστιν ἐνθάδε, Trach. 283 τάσδε δ' ὥσπερ εἰσορᾷς, ἐξ ὀλβίων ἄζηλον εὑροῦσαι βίον χωροῦσι πρὸς σέ, Verg. I 573 urbem quam statuo vestra est, Fischart Geschichtklitterung den liebsten bulen den ich hab, der leit beim wirt im keller" u. a.. Ζυ ἐννοίᾳ (50 Blomfield für ἡ ἀνοία) τινί vgl. 459, Prom. 178 παλάμα τινί, Cho.138 σὺν τύχῃ τινί, Soph. Αi. 853 συν τάχει τινί.

390. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-265

¹¹³

¹¹⁴

D. i. wenn man etwa daran denkt (wenn man die Sache von dem Gesichtspunkt aus betrachtet), daß einem, der stirbt, Nacht auf die Augen fällt.

391-392. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-266

¹¹⁵

¹¹⁶

φέροντι (scil. αὐτό), denn σῆμα . . τόδε ist Subjekt zu γένοιτο. - ἐνδίκως, wahrhaft, wie πανδίκως 657. ἐπώνυμον „, die Sache durch den Namen kennzeichnend, be- deutungsvoll", wie Soph. Ai. 340, wo Aias sagt: αἰαι· τίς ἄν ποθ᾽ εθ᾽ ὧδ᾽ ἐπώνυμον τοὐμὸν ξυνοί- σειν ὄνομα τοῖς ἐμοῖς κακοῖς;

393. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-267

¹¹⁷

¹¹⁸

Der Übermut, welchen sein Schildzeichen offenbart, wird sich gegen ihn selber wenden, wie man vorhersehen kann, d. h. Nacht wird ihm auf die Augen fallen.

395. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-268

¹¹⁹

¹²⁰

τόνδε: Grotius τῶνδε. Aber s. Einl. S. 10.

396. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-269

¹²¹

¹²²

Αἰσχύνης θρόνος wie Δίκας θρόνος Eum. 163, βωμὸς Δίκας ebd. 542, Ag. 395, Δίκας βάθρον Soph. Ant. 854. Mit Αἰσχύνης θρόνον τιμᾶν wird das Ehrgefühl des Helden ( αἰδώς) bezeichnet.

398. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-270

¹²³

¹²⁴

Der Gen. αἰσχρῶν ist von dem im α στερητικόν von αργός legen- den Begriff der Trennung regiert: ,, in seinem Tun des Unehrenhaften sich enthaltend". Vgl. Eur. Iph. Α. 1000 ἀργὸς ὢν τῶν οἴκοθεν.

399-400. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-271

¹²⁵

¹²⁶

Schol. γνήσιος πολίτης ἐκ τῶν σπαρτῶν, οὐ τῶν μετὰ Κάδμου ἐπηλύδων. Da seine Wurzel von den gesäten Männern her aufge- gangen ist", so ist er recht eigent- lich ein Sohn dieses Landes, aus dem sein Ahne hervorgewachsen ist, und gehört nicht den Fremden zu, die mit Kadmos ins Land kamen. Nach Eur. Phoen. 657 ff. erlegte Kadmos den Drachen des Ares und säte die Zähne des- selben in die Erde. Daraus gingen bewaffnete Männer hervor, welche übereinander herfielen. Vgl. Eur. Herakl. 4 Θήβας .. ἔνθ᾽ ὁ γηγενής σπαρτῶν στάχυς ἔβλαστεν, ὧν γένους Αρης ἔσωσ᾽ ἀριθμὸν ὀλίγον. Nach dem Schol. zu Phoen. 670 blieben am Leben: Πέλωρ, Ἐχίων, Οὐδαῖος, Χθόνιος, Υπερήνωρ, Κρέων.

401. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-272

¹²⁷

¹²⁸

,,Daß dieses Tatsache, nicht bloße Rede ist, wird Ares in seinem Würfelspiel entscheiden." Vgl. Eur. Hik. 330 ἔτ᾽ αὐτὸν ἄλλα βλήματ' ἐν κύβοις βαλεῖν πέποιθα, Rhes. 183 ψυχὴν προβάλλοντ' ἐν κύβοισι δαί- μονος, 446 κυβεύων τὸν πρὸς " Αρ- γείους " Αρη. Dies hat sich bestätigt nach Apollod. I 8, 5 Τυδεὺς ἐπὶ Θήβας μετ' Αδράστου στρατευσά- μενος ὑπὸ Μελανίππου τρωθεὶς ἀπέ- θανεν.

402. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-273

¹²⁹

¹³⁰

Δίκη ὁμαίμων: Schol. τὸ τῆς συγγενείας δίκαιον (die Pflicht, die er als echter Sprößling dieses Lan- des hat) στέλλει αὐτὸν εἰς τὴν μά- χην. κάρτα, mit eindringlicher Mahnung. προστέλλεται (ent- sendet) wie ἀποπεμψαμένη Pers. 141 (von sich).

403. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-274

¹³¹

¹³²

Melanippos geht ab zum Tore.

404. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-275

¹³³

¹³⁴

αμόν, ἡμέτερον. νύν, von Natur lang (228), wird von den Tragikern um des Versmaßes willen verkürzt (z. B. auch Pers. 1041, 1049, 1067), wie umgekehrt aus dem gleichen Grunde ἆρα für ἄρα gebraucht wird.

405. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-276

¹³⁵

¹³⁶

δικαίως: die Responsion mit dem antistr. V. wird genauer, wenn man mit Heimsöth διά δίκας schreibt (vgl. Cho. 783 διὰ δίκας πᾶν ἔπος ἔλακον). Auch tritt die Beziehung auf Δίκη ὁμαίμων 402 noch mehr hervor. Aschylos, Sieben gegen Theben. 407 5. μόρους ὀλομένων ὑπὲρ φίλων (Todesgeschick von Männern, die für ihre Mitbürger fallen), wenn es nicht ursprünglich στόνους für μό- ρους geheißen hat (todmeldendes Stöhnen um gefallene Freunde hören) nach dem Schol. οὓς ποιοῦνται ὑπὲρ τῶν φίλων πολιτῶν οἱ Θηβαῖοι. Ζη ἰδέσθαι vgl. dann ἰδεῖν Cho. 968 (s. v. a. ἀκοῦσαι).

409. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-277

¹³⁷

¹³⁸

outws, wie du flehst.

410. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-278

¹³⁹

¹⁴⁰

Ηλέκτραι πύλαι: durch dieses Tor führte der Weg von Platää nach Theben (Paus. IX 8, 7).

411. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-279

¹⁴¹

¹⁴²

γίγας: vgl. Hom. κ 120 Λαι- στρυγόνες . . οὐκ ἄνδρεσσι ἐοικότες, ἀλλὰ Γίγασιν, Soph. Frg. 872 ὁ σκληρὸς οὗτος καὶ Γίγαντας ἐκτρέ- φων . . Πάλλας, Eur. Bakch. 542 οὐ φῶτα βρότειον, φόνιον δ' ὥστε Γίγαντ᾽ ἀντίπαλον θεοῖς, Phoen. 127 ὡς φοβερὸς εἰσιδεῖν, γίγαντι γης γενέτα προσόμοιος. — ἄλλος: der Schol. spricht von dem rhetorischen Kunstgriff des Dichters den Tydeus nachträglich als Giganten zu be- zeichnen. Hiernach kann es schei- nen, als liege ein Widerspruch vor gegen Hom. Ε 801 Τυδεύς του μικρὸς μὲν ἔην δέμας, ἀλλὰ μαχη- τής, aber ἄλλος wird, wie Soph. Εl. 708 Βοιωτὸς ἄλλος, Eur. Hik. 888 ὁ τῆς κυναγοῦ δ᾽ ἄλλος Αταλάντης γόνος zeigt, bei der Aufzählung gebraucht ohne solche Beziehung (,, dieser weitere Held ein Riese, da er größer ist als der vorige").

412. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-280

¹⁴³

¹⁴⁴

κατ' ἄνθρωπον φρονεῖ wie Soph. Αi. 760 ὅστις ἀνθρώπου φύ σιν βλαστὼν ἔπειτα μὴ κατ' ἄνθρω- που φρονῇ.

413. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-281

¹⁴⁵

¹⁴⁶

Da die vermessene Prahlerei des Kapaneus augenscheinlich in den Worten liegt, er werde Theben zerstören, möge Gott wollen oder nicht, so unterbricht dieser V. den Zusammenhang und ist er mit Recht von Lachmann als Inter- polation bezeichnet worden. Vgl.

414. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-282

¹⁴⁷

¹⁴⁸

τὲ . . καί für εἴτε . . εἴτε wie Hom. Θ 168 διάνδιχα μερμήρι ξεν ἵππους τε στρέψαι καὶ ἐναντί- βιον μαχέσασθαι, Soph. Ant. 328 ἐὰν δὲ ληφθῇ τε καὶ μή, Ο. Κ. 488 αὐτοῦ σύ τ' αὐτὸς κεἴ τις ἄλλος ἀντὶ σοῦ, Eur. Hik. 498 ὤμοσεν ( Καπανεύς) πόλιν πέρσειν θεοῦ θέλοντος ἤν τε μὴ θέλῃ, Kykl. 332 ἀνάγκῃ κἂν θέλῃ κἂν μὴ θέλῃ. Vgl. auch unten 1058.

415-416. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-283

¹⁴⁹

¹⁵⁰

Schol. οὐδὲ τὸν τοῦ Διὸς σκηπτὸν εἰς γῆν κατενεχθέντα ἐμ ποδὼν γενέσθαι αὐτῷ λέγει. Hier- nach ist οὐδέ νιν Διὸς κεραυνὸν ἐνσκήψαντ' ἄν gesetzt für οὐδὲ τὴν Διὸς ἔριν πέδω σκήψασαν, πorin ἔριν unpassend ist und v und νίν fehlen. Vgl. Eur. Phoen. 1175 τοσόνδ' ἐκόμπασε (Kapaneus), μηδ' ἂν τὸ σεμνὸν πῦρ νιν εἰργαθεῖν Διὸς τὸ μὴ οὐ κατ' ἄκρων περγάμων ἑλεῖν πόλιν und die Drohung des Parthe- nopäos unten 519 f.

416. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-284

¹⁵¹

¹⁵²

Von dem ägyptischen König Apries erzählt Herod. II 169: 4- πρίεω λέγεται εἶναι ἥδε διάνοια, μηδ' ἂν θεόν μιν μηδένα δύνασθαι παῦ- σαι τῆς βασιληίης.

419. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-285

¹⁵³

¹⁵⁴

Eur. Phoen. 1121 heißt es von Tydeus: δεξιᾷ δὲ λαμπάδα Τιτὰν Προμηθεὺς ἔφερεν ὡς πρήσων πόλιν.

420. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-286

¹⁵⁵

¹⁵⁶

ὡπλισμένη, als Waffe ge- geben (Schol. ἀνθ᾽ ὅπλου οὖσα). In gewöhnlicher Weise heißt es Eur. Bakch. 733 ἕπεσθε θύρσοις διὰ χερῶν ὁπλισμέναι. Vielleicht aber ist auch hier mit Herwerden ὡπλισμένῳ zu schreiben ( ὡπλισμένῳ αὐτῇ).

421. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-287

¹⁵⁷

¹⁵⁸

D. h. die Worte πρήσω πόλιν stehen auf dem Schilde über dem Fackelträger.

422. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-288

¹⁵⁹

¹⁶⁰

τοιῷδε τῷδε φωτὶ für τοιῷδε φωτὶ πέμπε Dindorf. Schütz ver- mutet τωιῷδε φωτὶ δ᾽ εἰπέ. Nach τοιώδε konnte τῷδε leicht ausfallen und dann der V. mit πέμπε ergänzt werden.

423. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-289

¹⁶¹

¹⁶²

μὴ τρέσας hat Bezug auf κομπάζοντα, ohne sich durch seine prahlerischen Reden schrecken zu lassen.

424. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-290

¹⁶³

¹⁶⁴

Auch hier bringt (wie man im Sprichwort sagt) ein Gewinn den andern". Der eine Gewinn ist, daß Kapaneus durch seine Prahlerei nur seine frevelhafte Ge- sinnung offenbart. Daraus ergibt sich der andere, daß er den Zorn des Zeus auf sich herabruft und den Gott zum Bundesgenossen der Thebaner macht. Die Textänderung von Keck καὶ τῷδε κόμπῳ erscheint hiernach unnötig.

425. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-291

¹⁶⁵

¹⁶⁶

Wovon das Herz voll ist, davon geht der Mund über".

427. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-292

¹⁶⁷

¹⁶⁸

Kapaneus droht nicht bloß mit dem Munde ( γλώσσα 426), son- dern ist auch bereit die Drohung zur Tat zu machen. Vgl. Eur. Heraklid. 691 μή τοί μ' ἔρυκε δρᾶν παρεσκευασμένον.

428. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-293

¹⁶⁹

¹⁷⁰

ἀπογυμνάζων στόμα kenn- zeichnet die γλωσσαλγία des Kapa- neus.

429. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-294

¹⁷¹

¹⁷²

ματαία χαρᾷ, in frevler Freude.

430. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-295

¹⁷³

¹⁷⁴

Hesych. γεγωνός· μεγαλό- φωνος. κυμαίνοντα, tumida, hochmütige.

431. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-296

¹⁷⁵

¹⁷⁶

ξὺν δίκῃ wie ἐνδίκως 392, in Wahrheit.

432-433. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-297

¹⁷⁷

¹⁷⁸

ἥξειν: vgl. Prom. 374 ἀλλ᾽ ἦλθεν αὐτῷ Ζηνὸς ἄγρυπνον βέλος. οὐδὲν ἐξῃκασμένον, kein bild- licher: dieser πυρφόρος wird nicht wie der πυρφόρος 419 auf dem Schilde dargestellt, sondern ein wirklicher sein. Dieser Sinn wird durch den folgenden (von Verrall als unecht erkannten) Vers zerstört, welcher aus 418 gebildet ist und sich auch durch das nach- hinkende τοῖς ἡλίου als Interpolation zu erkennen gibt. Vgl. Ag. 1243 κλύοντ᾽ ἀληθῶς οὐδὲν ἐξγκασμένα.

434-435. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-298

¹⁷⁹

¹⁸⁰

ἐπ᾿ αὐτῷ τέτακται: Schol. ἀντιτέτακται. κεί στόμαργός (Schol. ταχὺς εἰς τὸ λαλεῖν, vgl. Eur. Med. 525 τὴν σὴν στόμαργον, ὦ γύναι, γλωσσαλγίαν) ἐστ᾽ ἄγαν ὁ Καπανεύς), αἴθων λῆμα di. der sich die Flamme seines Mutes durch die frechen Reden des Ka- paneus nicht dämpfen läßt. Πολυφόντου βία: diese epische Um- schreibung auch 556, 558, 564, 607, 628. Vgl. Cho. 892 Αἰγίσθου βία, Soph. Phil. 314, 321, 592 Οδυσσέως βία, Trach. 38 Ιφίτου βία.

436-437. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-299

¹⁸¹

¹⁸²

φερέγγυον φρούρημα (abstr. pro concreto): Schol. ἱκανὸς φρον- ρεῖν τὴν πατρίδα. προστατηρίας Αρτέμιδος: Schol. ὡς τοῦ Πολυφόν- του ἱερέως ὄντος τῆς ᾿Αρτέμιδος. Das Epitheton προστατήριος (Phot. προστατήριος· Ἀπόλλων, ἐπεὶ πρὸ τῶν θυρῶν αὐτὸν ἱδρύοντο. Σοφοκλῆς El. 637) scheint darauf hinzudeuten, daß der Dichter an ein Heiligtum der Artemis vor dem Elektratore denkt. Ηλεκτρίς (die strahlende) erscheint in den Orphischen Hym- nen VIII 6 als Beiname der Selene. Blaydes vermutet εὐνοίᾳ τε. Aber vgl. Isokr. IV 174 τὰς εὐ- νοίας ἀληθινὰς πρὸς ἡμᾶς αὐτοὺς ἕξομεν.

441-442. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-300

¹⁸³

¹⁸⁴

πωλικῶν ἑδωλίων (Schol. παρθενικῶν καθεδρῶν) wie Cho. 69 νυμφικῶν ἑδωλίων von dem παρ- θενών. πῶλος wird bald vom Jüng- linge (Cho. 790, Eur. Phoen. 947), bald wie πόρτις, δάμαλις, μόσχος von der Jungfrau (Eur. Hipp. 546, Hek. 142) gesagt.

443. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-301

¹⁸⁵

¹⁸⁶

ἐκλαπάξαι (Schol. ἐκβαλεῖν): uè ergänzt sich leicht aus dem vor- hergehenden ἐμόν. Hermannschreibt εδωλίων μ'.

444. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-302

¹⁸⁷

¹⁸⁸

Auf die Aufforderung des Eteokles 438 ist das einfache λέξω die passende Erwiderung. Deshalb hat diesen Vers H. Wolf als Inter- polation bezeichnet. Wegen des Folgenden ist er seinem ganzen Inhalte nach und besonders in der Angabe πρὸς πύλαις unnütz. Auch der rhythmische Bau desselben ist nicht gut.

446. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-303

¹⁸⁹

¹⁹⁰

ἐπήδησεν wie Hom. Η 181 πάλλεν δὲ Γερήνιος ἱππότα Νέστωρ, ἐκ δ᾽ ἔθορε κλῆρος κυνέης . Αἴαντος.

447. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-304

¹⁹¹

¹⁹²

πύλαισι: wie bei Hom. (Hesych. unter πύλαι), so kommt bei Äschylos nur der Plural von πύλη vor. Νηΐσταισι: vgl. Hesych. νήιστα· κατώτατα, ἔσχατα. - προσβαλεῖν ist von dem in πάλος ἐπήδησεν legenden Ausdruck des Wollens abhängig.

448. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-305

¹⁹³

¹⁹⁴

ἐν ἀμπυκτῆρσιν ἐμβριμωμένας (knirschend im Gebisse): Schol. of κορυφιστήρες, τὰ προμετωπίδια κυρίως. νῦν δὲ λέγει τοῖς χαλινοῖς.

449. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-306

¹⁹⁵

¹⁹⁶

δινεῖ: weil der Sturm auf die Stadt noch nicht beginnen darf

450. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-307

¹⁹⁷

¹⁹⁸

φιμοί, hier die die Nase einklemmenden Zaumringe, an denen das Blasen der Nüstern ein pfeifendes Geräusch verursacht. Hesych. φιμός· κημός, παραστομιον, Eustath. zur Il. p. 1157, 34: Aloxú- λος δέ φησι καὶ τὴν τάφρον αὐλῶνα, ἔνθα καὶ φιμοὺς λέγει αὐλωτοὺς διὰ τὸ κώδωνας, φησί (1. φασί), προσῆφθαι αὐτοῖς, οἷς ἐμφυσῶντες οἱ ἵπποι ὡς φωνὴν σάλπιγγος προΐεντο· γράφει οὖν οὕτως· εἶχε πώλους τέσσαρας ζυγηφόρους φιμοῖσιν αὐλωτοῖσιν ἐστομωμένας (vielleicht έμβριμωμένας). βάρο βαρον βρόμον (30 Schütz für τρόπον): Schol. ἀπηνῆ ήχον. Vgl. Soph. Ant. 1002 κλάζοντας . . βεβαρβαρωμένως.

451. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-308

¹⁹⁹

²⁰⁰

μυκτηρόκομπα πνεύματα, das nüsternstolze Schnauben, d. i. das stolze Schnauben der Nüstern.

452. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-309

²⁰¹

²⁰²

οὐ σμικρὸν τρόπον (gro- artig) wie τον μέγαν τρόπον 270, ἄνδρα δ᾽ οὐ πέπυσθε σύμμαχον Τροία μολόντα Ῥῆσον οὐ φαύλῳ τρόπῳ Eur. Rhes. 599.

453-454. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-310

²⁰³

²⁰⁴

Er steigt die Staffeln der Leiter hinauf auf die Mauer. Der Acc. wie bei θρώσκειν πεδίον zur Bezeichnung der Strecke. κλίμακος oder κλιμάκων προσαμβάσεις auch Eur. Bakch. 1213, Phön. 489, 1173.

455. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-311

²⁰⁵

²⁰⁶

καὶ οὗτος, Eteokles wie Kapaneus (421).

456. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-312

²⁰⁷

²⁰⁸

σφέ, αὐτόν auch 602, 604, 1019, Ag. 1642, Eum. 234.

459-460. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-313

²⁰⁹

²¹⁰

Bei τόνδε deutet Eteokles auf Megareus. σὺν τύχῃ τινί (zu 389) ist nicht verständlich, da die Angabe fehlt, inwiefern ein besonders glücklicher Zufall die beiden Kämpfer zusammenführt. Die Partikeln και δή haben ihre Stelle am Anfange eines Satzes. Nach 459 ist also eine Lücke und zwar sind, nach der Verszahl der Botenrede zu schließen, 5 Verse ausgefallen. Nach diesen Versen entfernt sich Megareus, daher xal δὴ πέπεμπται. Ζυ κόμπον ἐν χεροῖν ἔχων, worin das Hauptgewicht des Satzes ruht, vgl. 541, Soph. Phil. 97 γλῶσσαν μὲν ἀργόν, χεῖρα δ᾽ εἶχον ἐργάτιν.

461. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-314

²¹¹

²¹²

τοῦ σπαρτοῦ γένους: zu 399€. Eur. Phoen. 942 sagt Tiresias zu Kreon: σὺ δ' ἐνθάδ' ἡμῖν λοιπὸς εἶ σπαρτῶν γένους ἀκέραιος, ἔκ τε μητρὸς ἀρσένων τ' ἄπο, οἱ σού τε παῖδες (Hämon und Menökeus, wie Megareus dort heißt, Megareus auch Soph. Αnt. 1303).

462. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-315

²¹³

²¹⁴

μάργον für μάργων Schütz um der passenden Verteilung der Attribute willen.

463. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-316

²¹⁵

²¹⁶

ἐκ πυλῶν χωρήσεται d. i. seinen Posten verlassen wird.

464. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-317

²¹⁷

²¹⁸

τροφεῖα ( τὰ ὀφειλόμενα τοῖς τροφεῦσι nach Hesych.), θρεπτήρια, θρέπτρα: vgl. Hom. Δ 477 οὐδὲ τοκεῦσι θρέπτρα φίλοις ἀπέδωκε, Isokr. VI 108 ἀποδῶμεν τὰ τροφεία τῇ πατρίδι, Lys. II 70 τῇ πατρίδι τὰ τροφεία ἀποδόντες. χθονί: Megareus war ebenso wie "Mela- nippos (403) als Nachkomme der Sparten ein Sprößling der Theba- nischen Erde.

465. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-318

²¹⁹

²²⁰

Schol. τὸν φέροντα τὴν ἀ- σπίδα καὶ τὸν ἐγγεγραμμένον τῇ ἀ- σπίδι καὶ τὸ ἐπ' ἀσπίδος πόλισμα γραφέν (454).

467. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-319

²²¹

²²²

κόμπαζε ἐπ' ἄλλῳ d. i. melde die prahlende Rede eines anderen. φθόνει λέγων: Valckenaer φθόνει λόγων, nach dem Schol. λέγ' ἄλλον κομπώδη καὶ μηδὲν ἀποκρύψῃ με τῶν ἀλαζονειῶν kann man an λή- ρων φθόνει denken.

468. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-320

²²³

²²⁴

,,Möge es diesen Worten (464466) entsprechend gut gehen, Eteoklos aber und seine Gesellen mögen lästern (456); wie sie aber lästern, so möge ihnen Zeus ver- gelten". Dieser Gedankenzusammen- hang ist damit gewonnen, daß Sv- στομεῖν an die Stelle des nichts- sagenden δυστυχείν gesetzt ist. Vgl. Soph. Αnt. 127 Ζεὺς γὰρ μεγάλης γλώσσης κόμπους ὑπερεχθαίρει.

471. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-321

²²⁵

²²⁶

τώς findet sich bei Aschylos viermal (624, Hik. 70, 678), bei Sophokles nur in einer interpolier- ten Stelle (Ai. 841), bei Euripides nirgends, öfters bei Homer. αὐτούς wie Hik. 737. νίν,

472. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-322

²²⁷

²²⁸

νεμέτωρ: vgl. Hik. 409 Ζεύς . . νέμων εἰκότως ἄδικα μὲν κακοῖς, ὅσια δ' ἐννόμοις. — ἐπίδοι: ἐφορᾶν, ἐποπτεύειν, ἐπωπᾶν, ἐποπτῆρας γε- νέσθαι wird in speziellem Sinn ge- sagt von dem zornigen Blick straf- gerechter Götter.

474. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-323

²²⁹

²³⁰

Schol. Αθηνᾶς τῆς Ὀγκαίας, ἀφ' ἧς καὶ αἱ πύλαι Ογκαῖαι, Hesych. Ογκας Αθήνας· τὰς Ωγυγίας πύλας λέγει. Vgl. Eur. Phoen. 1113 Ωγύγια δ' εἰς πυλώμαθ' Ἱππομέδων ἄναξ ἔστειχ᾽ ἔχων σημεῖον ἐν μέσῳ σάκει στικτοῖς Πανόπτην ὄμμασιν δεδορ κότα und zu 149.

475. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-324

²³¹

²³²

Schol. περιφραστικῶς ὁ ἱπ- πομέδων, μέγας ὢν καὶ κάλλιστον ἔχων σχῆμα. — Ιππομέδοντος ist wie Ιππομμέδοντος zu sprechen. Das gleiche gilt von Παρθενοπαῖος 534. Vgl. Priscian. de metris Terent. 23: Aeschylus in Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας Ιπ- πομέδοντος σῆμα καὶ μέγας τύπος". In principio enim trochaeum posuit. Quem imitans Sophocles teste Se- leuco profert quaedam contra legem metrorum, sicut in hoc Αλφεσί βοιαν ἣν ὁ γεννήσας πατήρ, dazu φαιοχίτωνες Cho. 1047, εἶεν, ἀκούω ebd. 653 und Aristoph. Frie. 663, immer am Anfang des Trimeter.

476. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-325

²³³

²³⁴

Unter ἅλως versteht der Schol. den s. g. Hof um die Sonne: ἅλως ἐστὶ κυρίως, ὅταν νέφη περὶ τὸν ἥλιον ἐκκαυθέντα λευκὰ φαίνηται καὶ ἐν κύκλῳ τοῦ ἡλίου γένηται (1. λευκὰ γένηται καὶ . . ἡλίου φαί νηται). Vgl. Hesych. ἅλως· ἡ τοῦ ἡλίου ἢ σελήνης περιφέρεια. Αἰσχύ λος περιφέρεια τῆς ἀσπίδος καὶ κύκλος. Die Vergleichung mit dem Hofe des Mondes kann nahe liegen, weil die Schilde der Argiver weiß sind ( λεύκασπις 89), und Heimsöth vermutet ἅλω δὲ λευκήν. Aber im Sinne eine weite Tenne" scheint der Ausdruck einen volkstümlichen Witz zu enthalten, wie es etwa im ,hörnern Siegfried" heißt: er nahm zu seiner Hande ein'n Schild als wie ein Scheurentor". κύκλον λέγω, eine beliebte Form der ἐπ- εξήγησις wie 596, Ag. 1019, Cho. 251, Fragm. 169, Soph. Αi. 569, Ant. 198, Trach. 9, Phil. 1261, Eur. Hel. 1673.

477. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-326

²³⁵

²³⁶

δινήσαντος, αὐτοῦ. Von dem Dekeleer Sophanes erzählt Herod. ΙΧ 74: λέγεται ὡς ἐπ' ἀσπίδος αἰεὶ περιθεούσης καὶ οὐδαμὰ ἀτρεμι ζούσης ἐφόρες ἐπίσημον ἄγκυραν. — οὐκ ἄλλως ἐρῶ s. v. a. οὐκ ἀρνήσομαι. Vgl. Eur. Or. 709 δεῖ δέ μ', οὐκ ἄλλως λέγω, σώζειν σε.

478. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-327

²³⁷

²³⁸

εὐτελής, φλαυρουργός τις ἀνήρ Soph. Phil. 35, ein schlechter Meister. Den Sinn von aga gibt der Schol. gut mit ὡς ἔοικεν.

479. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-328

²³⁹

²⁴⁰

ὤχμασεν (so Stadtmüller für ὤπασεν), am Schilde anbrachte.

480. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-329

²⁴¹

²⁴²

Den feuerschnaubenden Ty- phon schildert Äschylos Prom. 367 ff. nach Pind. Pyth. I 15, Hesiod Theog. 820 ff. In ἵημι verkürzen die szenischen Dichter die erste Silbe öfters um des Versmaßes willen.

481. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-330

²⁴³

²⁴⁴

αιόλην: Schol. εὐκίνητον καὶ ταχείαν. — κάσις wie Ag. 499 κάσις πηλοῦ κόνις. Vgl. Pind. Οl. ΧΙ 2 οὐρανίων υδάτων ὀμβρίων, παίδων νεφέλας.

482. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-331

²⁴⁵

²⁴⁶

περίδρομον (vgl. Eur. El. 458 περιδρόμῳ μὲν ἔτνος ἕδρα - Gegen- satz ἐν δὲ μέσῳ σάκει 464) κύτος scheint nicht τα προσηδάφισται (,, ist am Boden befestigt") zu passen. Auch enthalten die Scholien περιφέρεια τῆς ἀσπίδος κύκλῳ ὀφίων εἰς ἑαυτοὺς ἄντικρυς ὁρώντων καὶ ἐμπεπλεγμένων τὰ τέλη ἔχει ἐγγε- γραμμένα und τοὺς γηγενεῖς δρα- κοντόποδας ἔγραψεν Angaben, denen in unserem Texte nichts entspricht. Die Worte εἰς ἑαυτοὺς ἄντικρυς ὁρώντων könnten etwa αντωπῶν wiedergeben. Deshalb erweist sich die Stelle als lückenhaft. Da die Gegenrede des Eteokles 20 Verse enthält, scheinen 5 Verse zu fehlen. Abgesehen hiervon erwartet man περίδρομος κύκλος und κοιλογά- στορος κύτους, Blaydes will mit περιδρόμων oder περιδρόμοις helfen. Eur. Phoen. 1135 ist der Schild des Adrastos mit den hundert Köpfen der Lernäischen Hydra geziert, vgl. Verg. Aen. VII 657f.

484. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-332

²⁴⁷

²⁴⁸

ἔνθεος (Schol. ἐμμανής) Αρει, des Kriegsgottes voll, trunken in kriegerischer Begeisterung.

485. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-333

²⁴⁹

²⁵⁰

βακχᾷ πρὸς ἀλκήν, drängt rasend zum Kampfe. Θυιὰς ὥς: vgl. 821, Verg. Aen. IV 400 saevit inops animi totamque incensa per urbem bacchatur, qualis commotis excita sacris Thyias, ubi audito stimulant trieterica Baccho orgia. – φόνον (so Canter für φόβον) βλέπων: vgl. Eur. Ion 1263 πυρὸς δράκοντ' ἀναβλέποντα φοινίαν φλόγα und oben zu 53.

486. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-334

²⁵¹

²⁵²

πεῖραν, Unternehmen, An- schlag, Angriff wie Pers. 721 πε- ζὸς ἢ ναύτης δὲ πεῖραν τήνδ' ἐμώ- ρανεν τάλας; Soph. Αi. 2 πεῖράν τιν' ἐχθρῶν.

487. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-335

²⁵³

²⁵⁴

Der Schrecken macht sich bereits unmittelbar am Tore breit". Für φόβος will Blomfield φόνος, Weil φοίτος, Blaydes βρόμος schrei- ben.

488-489. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-336

²⁵⁵

²⁵⁶

Das epische ὥστε auch Pers. 300, 764, Eum. 25, 1025 im Tri- meter. ἀγχίπτολις statt des pro- saischen γείτων. Dieses Wort ist in den Text gekommen ( πύλαισι γείτων, ἀνδρὸς), woes zwecklos ist. Das dafür gesetzte hora entspricht dem εὔεδροι und dem für die Stätten der Götter gebräuchlichen ἕδη. ab-

490. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-337

²⁵⁷

²⁵⁸

Sie wird (ihn vom Tore) wie (ein Vogel) von seinen Jungen einen schaurigen Drachen wehren". Vgl. 278 ff. In ähnlicher Weise ist Pers. 129f. πᾶς . . λεὼς σμῆνος ὡς ἐκλέλοιπεν μέλισσαι σὺν ὀρχάμῳ στρατοῦ ein Teil des Gleich- nisses ( σμῆνος) an die Stells des eigentlichen Ausdrucks ( τὴν πόλιν) getreten.

492. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-338

²⁵⁹

²⁶⁰

κατ' ἄνδρα τοῦτον, er ward für den Platz, wo dieser Mann steht, ausersehen. Vgl. Soph. Αi. 775 καθ' ἡμᾶς δ᾽ οὔποτ' ἐκρήξει μάχη.

493. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-339

²⁶¹

²⁶²

ἐξιστορῆσαι von ἱστορῆσαι der Bedeutung nach nicht sehr ver- schieden wie ἐξιστορήσας Cho. 674. μοῖραν, seinen Anteil, sein Ge- schick. ἐν χρεία τύχης, nicht mit prahlerischen Schildzeichen, vgl. Soph. Αi. 963 ἐν χρείᾳ δορός ( πο es gilt zu kämpfen), was auch hier geeigneter erscheint.

494. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-340

²⁶³

²⁶⁴

Vgl. Hom. Α 114 οὔ ἑθέν ἐστι χερείων, οὐ δέμας οὐδὲ φυήν, οὔτ᾽ ἂρ φρένας οὔτε τι ἔργα.

495. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-341

²⁶⁵

²⁶⁶

D. i. der Zufall hätte sie nicht besser zusammenbringen kön- nen“. Schol. τὰ ἀπὸ τῆς τύχης Ἑρμῇ ἀναφέρουσιν. Hermes, der Gott des Gewinnes und glücklichen Fundes ( Ερμαιον), lenkt auch das Los.

496-497. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-342

²⁶⁷

²⁶⁸

„, Denn wie der eine Mann dem andern feindlich gegenüber- treten wird, so werden sie auch feindliche Götter auf ihren Schilden gegeneinander tragen". τῷ: zu

500. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-343

²⁶⁹

²⁷⁰

σταδαῖος, Jupiter stator. διὰ . . φλέγων, in der Hand das flammende Geschoß haltend.

502. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-344

²⁷¹

²⁷²

Die dem Zusammenhang der Gedanken entsprechende Ord- nung der Verse ist in der hand- schriftlichen Überlieferung gestört.

502-503. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-345

²⁷³

²⁷⁴

Bei solchem Liebesver- hältnis der sich gegenüberstehenden Götter wird voraussichtlich der Er- folg der einander entgegengestellten Menschen entsprechend sein“.

503. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-346

²⁷⁵

²⁷⁶

,,Wir gehören zur siegen- den Partei". Vgl. Eur. Rhes. 320 Ζεὺς πρὸς ἡμῶν ἐστιν. Ζεύς γε d. i. auch ein anderer Gott ist stärker als Typhos geschweige Zeus". του (so Elmsley für που) νικώμενον wie μὴ φόβου νικῶ Cho. 1050, ἱμέρου νικώμενος Hik. 1016, τῶν φίλων νικώμενος Soph. Αi. 1853. Diese Stelle ahmt Eur. Heraklid. 347 nach: θεοῖσι δ' οὐ κακίοσιν χρώ- μεσθα συμμάχοισιν Αργείων, ἄναξ. τῶν μὲν γὰρ Ἥρα προστατεῖ Διὸς δάμαρ, ἡμῶν δ' Αθάνα· φημὶ δ᾽ εἰς εὐπραξίαν καὶ τοῦθ᾽ ὑπάρχειν θεῶν ἀμεινόνων τυχεῖν· νικωμένη γὰρ Παλλὰς οὐκ ἀνέξεται. Vgl. übrigens Hom. Υ 104 ήρως (Äneas), ἀλλ' ἄγε καὶ σὺ θεοῖς αἰειγενέτησιν εὔχεο· καὶ δὲ σέ φασι Διὸς κούρης Αφροδίτης ἐκγεγάμεν, κεῖνος (Achil- leus) δὲ χερείονος ἐκ Θεοῦ ἐστιν.

507. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-347

²⁷⁷

²⁷⁸

Für τυχών vermutet Stadt- müller κυρῶν, sehr ansprechend.

508-509. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-348

²⁷⁹

²⁸⁰

πέποιθα τὸν ἔχοντα ἐν σάκει ἄφιλον (widerwärtig) τοῦ χθονίου δαίμονος δέμας ἀντίτυπον Διός (d. i. Gegenbild zum Bilde des Zeus). Bei ἄφιλον konnten die Athener an das Bild des dreileibigen Typhon ( τρισωμάτους Τυφῶνας Eur. Herk. 1272) auf der Akropolis er- innert werden. χθόνιος wie Prom. 367 Typhos als γηγενής bezeichnet wird. Der erste Vers stimmt metrisch mit dem strophischen 468 nicht überein. Ein Trimeter, wenn auch nicht mit gleichem Rhythmus, wird gewonnen mit πέποιθα τὸν τὸ Ζηνὸς ἀντίτυπον ἔχοντ'.

511. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-349

²⁸¹

²⁸²

δαρόβιοι heißen die Götter in Gegensatz zu den εφήμεροι (Prom. 83 u. ϋ.). Vgl. Soph. Ant. 987 Μοῖραι μακραίωνες.

512. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-350

²⁸³

²⁸⁴

ἰάψειν, zerschmettern.

515-516. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-351

²⁸⁵

²⁸⁶

Vgl. Paus. ΙΧ 17, 3 Ζήθῳ μνῆμα καὶ Ἀμφίονι ἐν κοινῷ γῆς χώματι, Eur. Phoen. 145 ΑΝΤ. τίς δ' οὗτος ἀμφὶ μνῆμα το Ζήθου περᾷ καταβόστρυχος, ὄμμασι γοργὸς εἰσιδεῖν νεανίας; ΠΑΙΔ. ὅδ' ἐστὶ Παρθενοπαῖος, Αταλάντης γόνος. Den folgenden Vers hat Dindorf (dieser nach 513) ergänzt, weil das 519 ff. Gesagte unverständlich wäre, wenn der Name des Helden erst 534 genannt würde. Der Vers ist gebildet nach 534, nach der an- geführten Stelle von Eur. Phoen., nach Eur. Hik. 888 ὁ τῆς κυναγοῦ δ' ἄλλος Αταλάντης γόνος und Soph. Ο. Κ. 1320 ἕκτος δὲ Παρθενοπαῖος Αρκάς πιστὸς Αταλάντης γόνος. Über die Verlängerung der zweiten Silbe von Παρθενοπαῖος zu 475.

516. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-352

²⁸⁷

²⁸⁸

So schwört Antigone Eur. Phoen. 1677 ἔστω σίδηρος ὅρκιόν τέ μοι ξίφος. Vgl. Apoll. Rh. I 466 ἔστω νῦν δόρυ τοῦρον, ὅτῳ περιώ- σιον ἄλλων κύδος ἐνὶ πτολέμοισιν ἀείρομαι οὐδέ μ' ὀφέλλει Ζεὺς τόσον, ὁσσατιόν περ ἐμὸν δόρυ, Verg. Αen. X 773 dextra mihi deus et telum, quod missile libro, nunc adsint.

517. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-353

²⁸⁹

²⁹⁰

Für πεποιθώς erwartet man ἐπαυχῶν. - Ζα ὀμμάτων υπέρτερον vgl. Catull. III 5 quem plus illa oculis suis amabat, XIV 1 ni te plus oculis meis amarem.

518-519. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-354

²⁹¹

²⁹²

Vgl. 47. — βίᾳ Διός, wie Kapa- neus (415). ὀρεσκόου d.i. κυναγοῦ.

520. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-355

²⁹³

²⁹⁴

καλλίπρῳρον, Schol. καλλι- πρόσωπον. Hesych. καλλίπρωρον· εὐ πρόσωπον, vgl. Ag. 245 στόματος καλλιπρώρου, Soph. Τrach. 13 ἀν- δρείω κύτει βούπρῳρος.. Die Schönheit (Eur. Hik. 889 παῖς Παρ- θενοπαῖος εἶδος ἐξοχώτατος) und jugendliche Zartheit des Helden tritt in Gegensatz zu seinen ent- setzlichen Drohungen. Ubrigens merkt man dieser wie anderen Stellen des Äschylos (Fragm. 135, 136, Athen. XIII S. 601 A) die Neigung zur Knabenliebe an. — άv- δρόπαις: Schol. ὁ ἐν παιδικῇ ἡλικίᾳ ἀνδρεῖος, Schol. zu Pind. Pyth. it 121 ὑπὲρ τὴν νεότητα βουλεύῃ. καὶ Σοφοκλῆς ἐπὶ τοῦ Τρωίλου τὸν ανδρόπαιδα δεσπότην ἀπώλεσα, παῖδα μὲν τῇ ἡλικίᾳ, ἄνδρα δὲ τῷ φρονήματι. Hiernach bedeutet ἀνήρ wenig, man erwartet dyós (Führer trotz seiner Jugend), wie es Eur. Phoen. 148 von Parthenopãos heißt: νεανίας, λοχαγός, ὡς ὄχλος νιν ὑστέρῳ ποδὶ πάνοπλος ἀμφέπει (d. i. sonst würde man einen solchen Jüng- ling nicht für einen Führer halten).

521. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-356

²⁹⁵

²⁹⁶

Für στείχει könnte man θάλλει erwarten nach Eur. Bakch. 1185 νέος ὁ μόσχος ἄρτι γένυν ὑπὸ κόρυθ' απαλότριχα κατάκομον θάλ λει. Blaydes vermutet ἕρπει nach Xen. Symp. IV 23 τούτῳ μὲν παρὰ τὰ ὦτα ἄρτι ἴουλος καθέρπει, Κλει νίᾳ δὲ πρὸς τὸ ὄπισθεν ἤδη ἀνα- βαίνει, doch kann wie καθέρπει und ἀναβαίνει wohl auch στείχει gebraucht sein. - Hesych. ἴουλοι· αἱ πρῶται τῶν τριχῶν ἐκφύσεις zu Hom. λ 319 πρίν σφωιν ὑπὸ κροτάφοισιν ιούλους ἀνθῆσαι πυ κάσαι τε γένυς εὐανθέι λάχνῃ.

522. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-357

²⁹⁷

²⁹⁸

ὥρας φυούσης: die Jugend- blüte läßt (den Flaum) hervor- keimen. Vgl. Hom. κ 278 Ερμείας .. νεηνίῃ ἀνδρὶ ἐοικώς, πρῶτον ὑπη- νήτῃ, τοῦ περ χαριεστάτη ἥβη und den Anfang von Plat. Prot. ET. πόθεν, ὦ Σώκρατες, φαίνει; ἢ δῆλα δή, ὅτι ἀπὸ κυνηγεσίου τοῦ περὶ τὴν ᾿Αλκιβιάδου ὥραν; καὶ μήν μοι καὶ πρώην ἰδόντι καλὸς μὲν ἐφαί- νετο ἀνὴρ ἔτι, ἀνὴρ μέντοι .:. καὶ πώγωνος ἤδη ὑποπιμπλάμενος . ΣΩ. εἶτα τί τοῦτο; οὐ σὺ μέντοι Ὁμήρου ἐπαινέτης εἶ, ὃς ἔφη χαριεστάτην ἥβην εἶναι τοῦ ὑπηνήτου; φύς: Schol. πεπυκνωμένη. Neben einem Fem. ( μυριάς) auch Pers. 928, wie sich θῆλυς für θήλεια fndet. ταρ- ἀντέλλειν von dem Sprossen des Haares wie Cho. 287 λευκὰς δὲ κόρσας τῇδ᾽ ἐπαντέλλειν νόσῳ.

523. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-358

²⁹⁹

³⁰⁰

Schol. οὐ σύμφωνον τῇ κλή- σει τῆς παρθένου τὸ φρόνημα ἔχων, ἀλλὰ ὠμόν, vgl. Cho. 189 ἐμή γε μήτηρ, οὐδαμῶς ἐπώνυμον φρόνημα παισὶ . . πεπαμένη.

524. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-359

³⁰¹

³⁰²

Wenn γοργόν δ' richtig ist und es nicht, wie eine jüngere Handschrift bietet, γοργόν τ' heißen mus, so ist γοργὸν ὄμμα dem παρ- θένων ἐπώνυμον φρόνημα entgegen- gesetzt, während eigentlich γοργόν ὄμμα mit ὠμὸν φρόνημα verbunden sein sollte. Für προσίσταται (vor ἐφίσταται) hat es vielleicht προσχρίμ- πτεται geheißen, vgl. Cho. 185 δό- τοῖσδε χρίμπτεσθαι (sich nähern), Eur. Hel. 526 παντοδαποῖσι γύαις ποτιχριμπτόμενος, Rhes. 644 ἐχθρῶν τις ἡμῖν χρίμπτεται στρα- τεύματι. μοισι

525. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-360

³⁰³

³⁰⁴

ἀκόμπαστος wie ἄκομπος 541, doch hier von dem prahlerischen Bildwerk des Schildes.

526. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-361

³⁰⁵

³⁰⁶

ὄνειδος (Schimpf): Schol. ἐπειδὴ Οἰδίπους ἐμίγη τῇ μητρὶ λύσας τὸ αἴνιγμα τῆς Σφιγγός, viel- mehr weil die Sphinx die höchste Not über Theben brachte.

527. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-362

³⁰⁷

³⁰⁸

πρόβλημα Deckung, Schutz hier für, 663 gegen etwas.

528-529. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-363

³⁰⁹

³¹⁰

ὠμόσιτος wie ὠμοβρώς, ώμου φάγος, weil sie ihre Opfer zer- feischte. Eur. Phoen. 1024 φοιτάσι πτεροῖς χαλαῖσί τ᾽ ὠμοσίτοις, 1760 Σφιγγὸς τῆς μιαιφόνου. προσμετ μηχανημένην γόμφοις, mit Nägeln geschickt daran befestigt. ἐνώμα, als ich ihn sah. Wakefield vermutet γόμφοισι νωμᾷ. — ἔκκρουστον d. i. eine freie Figur, nicht Relief. Eu- stathios (zu Il. S. 1160, 49) scheint etwas in den Text zu legen, was nicht ausdrücklich gesagt ist, wenn er schreibt: ἴσως δὲ καὶ μηχανῇ τινι ἐκινοῦντο (die am Schilde an- gebrachten Figuren), ἔκκρουστα ὄντα καὶ οὐ διόλου προσηλωμένα τῷ σά κει. καὶ οὕτω ἐφάνταζον τοῖς ὁρῶσι τὸ αὐτοκίνητον, ὁποῖον δή τι πλάτ- τει καὶ Αἰσχύλος ἐν τοῖς Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας. Wirklich ist dies der Fall bei dem Schildzeichen des Polynikes Eur. Phoen. 1124 Ποτνιάδες δ᾽ ἐπ᾿ ἀσπίδι ἐπίσημα πῶλοι δρομάδες ἐσ- κίρτων φόβῳ, εὖ πως στρόφιγξιν ἔνδοθεν κυκλούμεναι πόρπαχ᾽ ὑπ' αὐτὸν ὥστε μαίνεσθαι δοκεῖν. Vgl. Hes. Ασπ. 161 ἐν δ᾽ ὀφίων κεφαλαί δεινῶν ἔσαν, οὔτι φατειῶν, δώδεκα, ταὶ φοβέεσκον ἐπὶ χθονὶ φῦλ' ἀν- θρώπων, οἵτινες ἀντιβίην πόλεμον Διὸς υἷι φέροιεν· τῶν καὶ ὀδόντων μὲν καναχὴ πέλεν, εὖτε μάχοιτο Αμφιτρυωνιάδης, τὰ δὲ δαίετο δαί- δαλα?) θαυματὰ ἔργα.

530. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-364

³¹¹

³¹²

Meineke vermutet Καδμείων, ἐνὶ aber auch ἕνα kann auf das folgende πλεῖστα bezogen wer- den, als ob es hieße: ὥστε ἐπὶ ἀν- δρὶ τῷδε ἑνὶ πλεῖστα (vgl. Pers. 330 εἷς ἀνὴρ πλεῖστον πόνον ἐχθροῖς παρασχών, eine häufge Verstärkung des Superlativs) βέλη ἰάπτεσθαι. Diesen auf dem Schilde dargestell- ten Kadmeer treffen die zahllosen Geschosse, welche in der Schlacht auf den Schild fliegen. Vgl. Eur. Phoen. 1137 ἐκ δὲ τειχέων μέσων δράκοντες (welche auf dem Schilde des Adrastos gebildet waren). ἔφε- ρον τέκνα Καδμείων γνάθοις. Aschy- los hat Darstellungen der Sphinx im Auge, in denen sie als,,Wür- gerin" ( σφίγγω) Jünglinge in ihren Klauen hält. Vgl. Schöne, Gr. Re- liefs S. 62, Nr. 21f., Stackelberg Gräber. d. H. Taf. 56 oder Overbeck Bildw. zum Theb. u. Tro. Helden- kreis I 5, Jahn Arch. Beitr. S. 117, auch Körte Urne Etrusche II 1, Kap. VI.

532. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-365

³¹³

³¹⁴

καπηλεύειν μάχην, mit dem Kampfe markten und feilschen d.h. durch Redensarten und Ausflüchte sich dem Kampf entziehen. Vgl. Frgm. 322 κάπηλα προσφέρων τεχ νήματα (Etym. Μ. S. 490, 12 ὁ δὲ Αἰσχύλος τὰ δόλια πάντα καλεῖ κά- πηλα). Eine schiefe Auffassung die- ser griechischen Redensart liegt den Worten des Ennius (Cic. de off. I 12, 38) zugrunde: non posco nec cauponantes bellum, sed belligerantes ferro, non vitam cernamus utrique. aurum auro

533. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-366

³¹⁵

³¹⁶

Es wäre eine Schande den weiten Weg umsonst gemacht zu haben. Hermann καταισχυνεῖ, passend.

534. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-367

³¹⁷

³¹⁸

Die zwei V. 532 f. enthalten einen passenden Schlußgedanken wie jede Botenrede mit zwei Ver- sen schließt. Nach diesen Versen wie nach der Drohung 518 sind die folgenden Verse, besonders der letzte (vgl. 413) matt. Ungeschickt ist ὁ δὲ τοιόσδε, unklar 535, wel- cher bedeuten soll: ,,obwohl er kein Eingeborener von Argos ist, will er doch dieser zweiten Heimat herrlichen Dank für die Jugend- pflege erstatten" ( τροφάς s. v. a. τροφεία 464, θρεπτήρια). Zu 535 bemerkt der Schol.: ἀκούσιον φόνον δράσας ὁ Παρθενοπαῖος εἰς Ἄργος ἔφυγεν, vgl. Eur. Phoen. 1153 δ' δ' Αρκάς, οὐκ Αργείος, Αταλάντης γόνος, Hik. 890 Αρκάς μὲν ἦν, ἐλθὼν δ᾽ ἐπ᾽ Ινάχου ῥοὰς παιδεύε- ται κατ' Αργος (wahrscheinlich Polemik gegen eine Dichtung, in welcher Parthenopãos zum Argiver gemacht war). zur

537. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-368

³¹⁹

³²⁰

Dieser matte Vers, welcher sich an die vorhergehende Inter- polation anschließt, scheint Ausfüllung einer größeren Lücke (von 10 Versen, wenn die beiden folgenden Verse echt sind) hinzu- gedichtet worden zu sein.

538. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-369

³²¹

³²²

,,Samt ihren prahlerischen Bildwerken auf den Schilden."

540. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-370

³²³

³²⁴

τὸν ᾿Αρκάδα hat sich an den Relativsatz angeschlossen wie häufig, vgl. Hom. α 69 Κύκλωπος κεχόλωται ὃν ὀφθαλμοῦ ἀλάωσεν, ἀντίθεον Πολύφημον. Mit Artikel wie Soph. Ο. Κ. 907 νῦν δ᾽ οὔσπερ αὐσὸς τοὺς νόμους εἰσῆλθ᾽ ἔχων, τούτοισι κοὐκ ἄλλοισιν ἁρμοσθήσεται. Der Zusatz τὸν Ἀρκάδα wird mit besonderer Betonung gesprochen; denn die Arkadier galten als stolz und übermütig. Vgl. Schol. zu Prom. 554 προυσελούμενον· ὑβριζόμενον· ὅθεν καὶ ᾿Αρκάδες προσέληνοι ὑβρισταὶ γὰρ und was Xen. Hell. VII 1, 23 und 32 erzählt wird.

541. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-371

³²⁵

³²⁶

Vgl. Soph. Phil. 97 γλῶσσαν μὲν ἀργόν, χεῖρα δ᾽ εἶχον ἐργάτιν. — δὲ δρᾷ (für δ' δρα Winckelmann) τὸ δράσιμον in dem Sinne keine Schwierigkeit schreckt ihn ab".

542. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-372

³²⁷

³²⁸

Nach Paus. IX 18, 6 war in der Thebais Periklymenos der- jenige, welcher den Parthenopaeos fällte, vgl. Eur. Phön. 1157.

543-544. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-373

³²⁹

³³⁰

Schol. ὃς τούτου τὸν κόμπον ἐφέξει τῶν πράξεων ἀποδέοντα μὴ ἔσω πυλῶν γενέσθαι. ῥέουσαν bezeichnet spöttisch den großen Strom der prahlerischen Reden. Hesych. ἀλδαίνει· αὔξει.

545. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-374

³³¹

³³²

τεῖχος, die notwendige Er- gänzung zu είσαμείψαι, hat Francken für noós gesetzt, welches als Er- klärung zu δάκους in den Text gekommen ist. – δάκους, τῆς Σφιγγός.

546. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-375

³³³

³³⁴

εἰκώ, Objekt zu φέροντα, würde besser Subjekt zu εἰσαμεῖψαι sein, da auch δάκους εικώ oder ή Σφίγξ im folgenden Subjekt ist und πολεμίας auf den Träger des Schildes hinweist, daher vermutet Martin κυροῦσαν für φέροντα.

547. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-376

³³⁵

³³⁶

εἴσω gibt keinen passenden Sinn; man erwartet ἔξω μένουσα oder ἔξω δεθεῖσα (draußen festge- halten, vgl. Hom § 380). Heimsöth vermutet ἔξω δ᾽ ἐκείνη.

548. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-377

³³⁷

³³⁸

Schol. βαλλομένη τῷ ἀπὸ τῶν δοράτων κρουσμῷ. ὑπὸ πτόλιν, unter den Mauern der Stadt hin.

549. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-378

³³⁹

³⁴⁰

Den metrischen Fehler hat Elsmley mit räv (für d³ äv) be- seitigen wollen. Vielleicht hat der Dichter geschrieben δ᾽ ἂν κατορ- θώσαιμ᾽ ἔπος (dürfte sich mein Wort bestätigen), vgl. Soph. O. T. 829 ὀρθοίη λόγον, Herod. VII 103 ὀρθοῦται ὁ λόγος.

550. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-379

³⁴¹

³⁴²

Schol. ὁ λόγος ὁ ἀπὸ τῶν πολεμίων ὁ ἀλαζονικός, vielmehr der Bericht des Boten über Parthe- nopäos.

551. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-380

³⁴³

³⁴⁴

Genauer wird die Respon- sion, wenn man mit Blomfield nai τριχὸς für τριχός δ' schreibt. ὀρθίας (proleptisch) τριχὸς πλόκαμος ἵσταται poetisch für πλόκαμος ὄρθιος (oder ή θρίξ ὀρθία) ἵσταται. Vgl. ὀρθόθριξ Ch. 32, ὥστε πάντας ὀρθίας στῆσαι φόβῳ δείσαντας εὐθέως τρίχας Soph. Ο. Κ. 1624.

552. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-381

³⁴⁵

³⁴⁶

μεγάλα, μεγάλους λόγους.

553. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-382

³⁴⁷

³⁴⁸

κλύουσα (so jüngere Hand- schriften für κλύων), als ob ἔδεισα vorherginge. Vgl. Prom. 216 στάσις τ᾽ ἐν ἀλλήλοισιν ὠροθύνετο, οἳ μὲν θέλοντες κτέ. 588 χρίει τις αὖ με τὰν τάλαιναν οἶστρος, τὸν μυριωπὸν εἰσορῶσα βούταν. εἴθε μοι für εν θεοί W. Schwarz.

554. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-383

³⁴⁹

³⁵⁰

ἐν γῇ ist bedeutungslos; wahrscheinlich hat es ἔμπας ge- heißen (immerhin, trotz ihrer furchtbaren Reden). Blaydes ver- mutet ἐκ γᾶς.

555. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-384

³⁵¹

³⁵²

Von dem dunklen Hinter- grund der trotzigen, prahlerischen, vermessenen Recken hebt sich herr- lich die Lichtgestalt des frommen Sehers Amphiaraos ab. Bei den Worten οὐ γὰρ δοκεῖν ἄριστος, ἀλλ᾽ εἶναι θέλει 579 wurden die Zu- schauer an Aristides erinnert. Wenigstens berichtet Plut. Aristid. 3: πάντες ἀπέβλεψαν εἰς Ἀριστείδην.

556. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-385

³⁵³

³⁵⁴

Nach Pind. Ol. VI 16 sagte Adrastos, als Amphiaraos unter der Erde verschwunden war: ποθέω στρατιᾶς ὀφθαλμὸν ἐμᾶς, ἀμφότερον, μάντιν τ' ἀγαθὸν καὶ δουρὶ μάρ νασθαι, welcher Gedanke der kyk- lischen Thebais entnommen war ( αμφότερον μάντις τ᾽ ἀγαθὸς καὶ δουρί μάχεσθαι, vgl. Hom. Γ 179 αμφότερον βασιλεύς τ' ἀγαθὸς κρατ τερός τ' αἰχμητής), danach Soph. Ο. Κ. 1313 δορυσσούς Αμφιάρεως, τὰ πρῶτα μὲν δόρει κρατύνων, πρῶτα δ' οἰωνῶν ὁδοῖς.

557. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-386

³⁵⁵

³⁵⁶

Ομολωίσιν : Schol. ἀπὸ Ὁμο λωΐδος τῆς θυγατρὸς Νιόβης. Vgl. dagegen Schol. zu Eur. Phoen. 1119: αὗται οὕτως ἐκλήθησαν ἀπὸ Ὁμο λωέως τοῦ Ἀμφίονος . . Αριστόδημος δέ φησιν αὐτὰς οὕτως κληθῆναι διὰ τὸ πλησίον εἶναι τοῦ Ὁμολώου ἥρωος ( ὄρους P. Rabbe, vgl. Paus. ΙΧ 8, 6). κατὰ δὲ τοὺς ψευδολογεῖν βουλομένους ἀπὸ μιᾶς τῶν Νιόβης θυγατέρων Ομολωίδος und Hesych. Ομολωΐδες· πύλαι ἐν Θήβαις und Ομολῶιος Ζεύς. Θήβησιν οὕτω προσαγορεύεται ὁ Ζεύς.

558. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-387

³⁵⁷

³⁵⁸

Vgl. 369 f. Hesych. βάζειν· λέγειν. Vgl. Hes. Εργ. καὶ Ἡμ. 186 μέμψονται δ᾽ ἄρα τοὺς χαλεποῖς βάζοντε ἔπεσσι. Unnötig Blaydes κακοῖς ἰάπτει.

559. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-388

³⁵⁹

³⁶⁰

τὸν ἀνδροφόντην, wie er direkt sagt & άνδροφόντης. Schol. ἐπεὶ τοὺς Μέλανος ἀπέκτεινεν παι- δας Αλκάθουν καὶ Λυκαυγέω (4 υ- κωπέα Butler). Hermann stellt 559-562 nach 565, weil solche Schmähungen eher dem Polynikes gebühren. Aber Apollod. III 6, 8 berichtet von Amphiaraos, daß er den Tydeus haßte, weil dieser gegen seinen Willen die Argiver überredet hatte gegen Theben zu ziehen. Den Zuschauern war wohl das Nähere aus der kyklischen Thebais bekannt.

560. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-389

³⁶¹

³⁶²

τῶν κακῶν, den Haupt- anstifter dieses unseligen Krieges. (Hermann πημάτων.)

561. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-390

³⁶³

³⁶⁴

λητῆρα für κλητῆρα H. L. Ahrens nach dem Schol. ἱερέα unter Vergleichung von Hesych. λητῆρες· ἱεροὶ στεφανοφόροι und λήτειραι· ἱέρειαι τῶν σεμνῶν θεῶν. Vgl. Αg. 736 ἱερεὺς ἄτας. Tydeus macht sich zum Diener der Erinys, weil er den Fluch des Ödipus er- füllen hilft.

562. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-391

³⁶⁵

³⁶⁶

τ' ist wohl zu tilgen. Das abstrakte βουλευτήριον erhöht die Bitterkeit. ` Vgl. Eur. Androm. 446 Σπάρτης ἔνοικοι, δόλια βουλευ- τήρια.

563. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-392

³⁶⁷

³⁶⁸

προυσελῶν ὁμόσπορον ( Μ. Schmidt für προσμόραν ἀδελφεόν) S. V. a. προπηλακίζων ἀδελφόν. Vgl. Prom. 454, Aristoph. Frö. 730, Etym. Μ. S. 690, 11 προυσελεῖν λέγουσι τὸ ὑβρίζειν, Hesych. πρου- γελεῖν· προπηλακίζειν.

564. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-393

³⁶⁹

³⁷⁰

ἐξυπτιάζων ὄμμα (so Schütz für ὄνομα): das Gesicht zurück- beugend und das Auge zum Him- mel richtend.

565. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-394

³⁷¹

³⁷²

δὶς (Blomfield für δίς τ ἐνδατούμενος: Schol. εἰς δύο διαι- ρῶν τὸ ὄνομα τοῦ Πολυνείκους, τὸ πολὺ καὶ τὸ νεῖκος. Diese Ety- mologie kehrt 645, 815 wieder. Vgl. Eur. Phoen. 636 ἀληθῶς δ᾽ ὄνομα Πολυνείκη πατὴρ ἔθετό σοι θείᾳ προνοίᾳ νεικέων ἐπώνυμον. Wenn ἐν τελευτῇ richtig ist (Hermann δυσεκτέλευτον), so scheint es zu bedeuten am Ende seiner Schmäh- worte", so daß er diese abschließt mit ὦ Πολύνεικες, πολὺ νεῖκος. Vgl. übrigens 920.

566. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-395

³⁷³

³⁷⁴

καλεῖ Πολυνείκους βίαν, λέγει δέ für καλεῖ λέγων, vgl. Soph. Ο. Τ. 779 ἀνὴρ γὰρ ἐν δείπ νοις με καλεῖ παρ᾽ οἴνῳ, πλασ- τὸς ὡς εἴην πατρί.

567. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-396

³⁷⁵

³⁷⁶

τοῖον: Schol. καθ᾽ ὑπόκρισιν, wie τοῖον bei Homer in Stellen wie ϋ 302 μείδησε δὲ θυμῷ σαρδά- νιον μάλα τοῖον von dem Vor- tragenden durch äußere Nach- ahmung zum Ausdruck gebracht wurde. Daraus hat sich der Ge- brauch wie in Hik. 405 εἴ πού τι μὴ τοῖον τύχοι , wenn etwas nicht nach Wunsch gehen sollte “ ent- wickelt. Vgl. Hesych. τοῖον· οὕτως ἀγαθόν· τάσσεται καὶ ἐπὶ θαυμαστ μου, also hier: ,, fürwahr, rechtes, ein prächtiges Werk ist es". ein

568. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-397

³⁷⁷

³⁷⁸

Vgl. Hom. Β 119 αἰσχρὸν γὰρ τόδε γ᾽ ἐστὶ καὶ ἐσσομένοισι πυθέσθαι.

569. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-398

³⁷⁹

³⁸⁰

Soph. Ant. 199 Πολυνείκη ὃς γῆν πατρώαν καὶ θεοὺς τοὺς ἐγγενεῖς . . ἠθέλησε μὲν πυρὶ πρῆσαι κατάκρας κτέ.

570. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-399

³⁸¹

³⁸²

ἐπακτόν kennzeichnet den Vaterlandsverrat. Vgl. 1010.

571. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-400

³⁸³

³⁸⁴

,, Wie wer seine Mutter schlägt ( ὁ μητραλοίας), eine un- sühnbare Schuld auf sich lädt, so kann es zwischen dem eroberten Vaterlande und dir keine Aus- söhnung geben" ( πληγήν für πηγήν hat Seidler hergestellt). In dich- terischer Weise werden Vergleichung und eigentlicher Gedanke neben- einander gestellt, mit τὲ τὲ auch Ag. 76 f., mit τὲ . . καὶ ebd. 334f., anderswo mit καὶ, τὲ, δὲ (z. B. Hik. 232f.), uèv δὲ, οὔτε οὔτε. Vgl. Schiller Piccolomini II 6,,Die hohe Flut ist's, die das schwere Schiff vom Strande hebt, und jedem einzelnen wächst das Gemüt im großen Strom der Menge".

574. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-401

³⁸⁵

³⁸⁶

Ritschl vermutet τόνδε πιανῶ γύην wegen des folgenden χθονός. πιανῶ: Bei der Flucht der Argiver öffnete ein Blitz des Zeus dem Amphiaraos die Erde. Von ihr samt seinem Viergespann auf- genommen lebte er unter der Erde fort und wirkte segensreich als gefeierter Orakelgott ( οὐκ ἄτιμον 576) durch Weissagung und Heilung von Kranken. Pind. Ol. VI 13 ff., Nem. IX 24 ff., Soph. El. 837 ff., Cic. de div. I 40. Das bedeutendste Heiligtum des Amphiaraos war bei Oropos (Paus. I 34, 3).

577. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-402

³⁸⁷

³⁸⁸

Weil der cod. Med. von erster Hand εὔκηλον ἔχων bietet, vermutet Donner εὐκήλως ἔχων, was dem Charakter des Amphiaraos gut entspricht. Vgl. Eur. Phoen.

578. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-403

³⁸⁹

³⁹⁰

σῆμα: Eur. Phoen. 1111 Αμ- φιάραος, οὐ σημεῖ᾽ ἔχων ὑβρισμέν', ἀλλὰ σωφρόνως ἄσημ᾽ ὅπλα. κύκλω: Dindorf σάκει, vielleicht κύτει, wenn das vorausgehende εὔκυκλον richtig ist.

579. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-404

³⁹¹

³⁹²

Der Vers wird häufig auch in der Form οὐ γὰρ δοκεῖν δίκαιος, ἀλλ᾽ εἶναι θέλει zitiert. Aber ἄριστος könnte mit Bezug auf den Namen Αριστείδης gebraucht sein. Vgl. Sall. Cat. c. 54 esse quam videri bonus malebat (Cato).

580. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-405

³⁹³

³⁹⁴

ἄλοκα: Krebs ώλκα des Äschyleischen Rhythmus halber, vgl. Hom. Ν 707, σ 375. ,,Aus tiefer Furche im Geiste Frucht erntend" d. i. wohlüberlegte und tiefgewurzelte Grundsätze und ernste Gesinnung hegend. Vgl. Pers. 145 φροντίδα κεδνὴν καὶ βαθύβουλον, Theogn. 1051 μή ποτ' ἐπειγόμενος πρήξῃς χρέος, ἀλλὰ βαθείῃ τῇ φρενί βούλευσαι σῷ ἀγαθῷ τε νόω, Suid. unter βαθεῖαν αὔλακα: μεταφορικῶς ἀπὸ τούτου βαθείας φρένας καὶ κεκρυμμένας σημαίνει. — διὰ φρε νός wie Soph. Ant. 639 οὕτω χρὴ διὰ στέρνων ἔχειν, 1060 τακί- νητα διὰ φρενῶν.

581. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-406

³⁹⁵

³⁹⁶

Vgl. Aristoph. Lys. 406 τοιαῦτ᾽ ἀπ' αὐτῶν βλαστάνει βου- λεύματα.

583. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-407

³⁹⁷

³⁹⁸

δεινός: Schol. δυσκατέρ- γαστος.

584. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-408

³⁹⁹

⁴⁰⁰

ξυναλλάσσοντος, Schol. συνά- γοντος. ὄρνις, omen, Vorzeichen, Verhängnis. Vgl. Soph. Ο. Τ. 52 ὄρνιθι γὰρ καὶ τὴν τότ᾽ αἰσίῳ τύχην παρέσχες ἡμῖν.

587-588. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-409

⁴⁰¹

⁴⁰²

Der Zusatz καρπὸς οὐ κομιστέος leitet auf den folgenden allgemeinen Gedanken über: von diesem Felde soll man keine Frucht ernten; denn von einem Felde des Unheils kann man nur Tod als Frucht ziehen". Der Scholiast führt den Spruch an: λύμης χωρίον ἡ τῶν πονηρῶν φιλία. Vgl. Pers. 823 ὕβρις γὰρ ἐξανθοῦσ᾽ ἐκάρπωσε στάχυν. ὅθεν πάγκλαυτον ἐξαμᾷ θέρος. Die Konstruktion ἄρουρα θάνατον ἐκκαρπίζεται entspricht dem aktiven ἀρούρᾳ θάνατον ἐκ- καρπίζειν. Vgl. 610.

589. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-410

⁴⁰³

⁴⁰⁴

θερμοῖς wie Eum. 563 ἐπ᾿ ἀνδρὶ θερμῷ, leidenschaftlich und rücksichtslos. πανουργία: abstr. pro concreto (einer frechen Gesell- schaft), wenn der Text richtig ist (Dindorf καὶ πανουργίας πλέως, vielleicht σὺν πανουργίᾳ τινί). Be- nützt ist der Gedanke von Antiphonл. τ. Ἡρώδου φόνου § 82 οἶμαι γὰρ ὑμᾶς ἐπίστασθαι, ὅτι πολλοὶ ἤδη ἄνθρω ποι μὴ καθαροὶ χεῖρας ἢ ἄλλο τι μίασμα ἔχοντες συνεισβάντες εἰς τὸ πλοῖον συναπώλεσαν μετὰ τῆς αὐτῶν ψυχῆς τοὺς ὁσίως διακειμένους τὰ πρὸς τοὺς θεούς, vgl. Eur. El. 1354 ἀδικεῖν μηδεὶς θελέτω μηδ᾽ ἐπιόρ κων μέτα συμπλείτω, Hik. 223 χρὴ γὰρ οὔτε σώματα ἄδικα δικαίοις τὸν σοφὸν συμμιγνύναι κοινὰς γὰρ ὁ θεὸς τὰς τύχας ἡγούμενος τοῖς τοῦ νοσοῦντος πήμασιν διώλεσε τὸν οὐ νοσοῦντα κοὐδὲν ἠδικηκότα, Hor. carm. III 2, 26 vetabo, qui Cereris sacrum volgarit arcanae, sub isdem sit trabibus fragilemque mecum solvat phaselon.

591. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-411

⁴⁰⁵

⁴⁰⁶

Θεόπτυστος ist noch stärker als θεοῖς ἐχθρός.

592. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-412

⁴⁰⁷

⁴⁰⁸

ξὺν πολίταις ἀνδράσιν ἐδάμη

593. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-413

⁴⁰⁹

⁴¹⁰

ἐχθρόξενος, einer der das Gastrecht nicht ehrt, in anderem Sinne 608.

594. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-414

⁴¹¹

⁴¹²

ἐκδίκως, ἀναξίως, unschuldig. Prien vermutet ansprechend ἐκδί- κοις (,,in das gleiche Fanggarn mit den Ungerechten verstrickt",,,mit- gefangen mitgehangen"). Mit Recht auch scheint Dindorf diesen Vers nach dem folgenden gestellt zu haben, sodaß er die Erklärung zu παγκοίνῳ gibt. Der Dichter be- müht sich die Leiden der Guten zu entschuldigen. Solche Gedanken einer Theodicee behandelt der Dichter auch Eum. 553 ἑκὼν δ' ἀνάγκας ἄτερ δίκαιος ὢν οὐκ ἄνολ- βος ἔσται, πανώλεθρος δ᾽ οὔποτ' ἂν γένοιτο wie Euripides Hipp. 1102 ff.

595. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-415

⁴¹³

⁴¹⁴

Vgl. Hom. Μ 37 Διὸς μάτ στιγι δαμέντες, Ν 812 ἀλλὰ Διὸς μάστιγι κακῇ ἐδάμημεν ᾿Αχαιοί. ἐδάμη ist gnom. Aorist. 8991. βία φρενῶν wie Hik. 806 βία καρδίας, Eur. Alk. 829 βία θυ μου: „welche wider ihren Sinn danach streben die lange Um- biegung die nicht in die Heimat, sondern in den Hades führt zurückzulegen“ d. h. die unbewußt ihrem Untergang entgegenstreben (tragisches Leid). Der Ausdruck καμπὴν (so Heimsöth für πομπὴν) . . πάλιν μολεῖν ist von dem Doppel- lauf der Rennbahn hergenommen wie Ag. 356 κάμψαι διαύλου θά- τερον κώλον πάλιν (von der Rück- kehr in die Heimat). Mit der iro- nischen Färbung des Ausdrucks vgl. Eur. Iph. Τ. 480 ὡς διὰ μακροῦ μὲν τήνδ' ἐπλεύσατε χθόνα, μακρὸν δ᾽ ἀπ᾿ οἴκων χρόνον ἔσεσθ' ἀεὶ κάτω.

601. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-416

⁴¹⁵

⁴¹⁶

Διὸς θέλοντος d. i. Zeus wird es nicht hindern. συγκαθελ- κυσθήσεται, er wird mit ihnen zu- sammen (in den Untergang) hinab- gezogen werden.

602. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-417

⁴¹⁷

⁴¹⁸

σφέ, αὐτόν, dagegen 604 wie 617 s. v. a. αὐτούς. μηδέ, gar nicht, sodaß eigentlich gar kein Gegenkämpfer nötig ist.

603. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-418

⁴¹⁹

⁴²⁰

ἄθυμον für ἄθυμος Turne- bus, da λήματος κάκῃ ( ἀψυχίᾳ 370) sich nur mit μηδὲ προσβαλεῖν ver- binden kann. Amphiaraos wird gegen den Vorwurf feiger Flucht in Schutz genommen, vgl. Pind. Nem. IX 24 ὁ δ᾽ Αμφιάρῃ σχίσσεν κεραυνῷ παμβία Ζεὺς τὴν βαθύ στερνον χθόνα, κρύψεν δ᾽ ἅμ᾽ ἵπ- ποις, δουρὶ Περικλυμένου πρὶν νῶτα τυπέντα μαχαταν θυμὸν αἰσχυν θῆμεν.

604. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-419

⁴²¹

⁴²²

χρή von der Bestimmung des Schicksals wie häufig.

605. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-420

⁴²³

⁴²⁴

καρπός, Erfolg, Erfüllung (Schol. εἰ ταῖς τοῦ ᾿Απόλλωνος μαν- τείαις τέλος ἔνι). Vgl. Εum. 717 χρησμοὺς τοὺς ἐμούς τε καί Διὸς ταρβείν κελεύω μηδ' ἀκαρπώτους κτίσαι. Ohne Not also vermutet Burges κύρος.

606. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-421

⁴²⁵

⁴²⁶

D. h. wenn er weiß, daß seine Worte doch nichts helfen, schweigt er lieber. Deshalb behält er sein Wissen über den Unter- gang des Heeres für sich. Vgl. zu 1. Ritschl setzt den Vers nach 611, WO er eine sehr passende Stelle hat. Man würde aber dann in 612 εὖ φρονεῖν für εὐτυχεῖν erwarten (vgl. Ag. 918 τὸ μὴ κακῶς φρονεῖν Θεοῦ μέγιστον δώρον, Soph. Ant.

607. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-422

⁴²⁷

⁴²⁸

W. Headlam vermutet ὅμως δὲ καὶ τῷ.

⁴²⁹

⁴³⁰

Im älteren Epos ist Peri- klymenos, der Sohn des Poseidon, Gegner des Amphiaraos.

608. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-423

⁴³¹

⁴³²

ἐχθρόξενος, inimicus hosti- bus.

609. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-424

⁴³³

⁴³⁴

νοῦν φύειν wie φῦσαι φρέ- νας Soph. Ο. Κ. 804, El. 1463, σάρκα (vgl. Ag. 72 σαρκὶ παλαιᾷ) φύειν wie φῦσαι ὀδόντας, πώγωνα, πτερά oder σῶμα γεννᾶν μέγα Soph. Αi.

610-611. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-425

⁴³⁵

⁴³⁶

ποδῶκες, nämlich ἐστί. οἷμα (so Weil für ὄμμα), der stür- mische Angriff (impetus), wie Hom. Π 752 οἷμα λέοντος ἔχων. χεῖρα (vgl. gu 588) . . βραδύνεται . . δορὶ (so Schütz für δόρυ): mit der Hand ist er nicht langsam, wenn es gilt eine vom Schilde entblößte Stelle mit der Lanze schnell zu treffen. Vgl. Eur. Phoen. 1384 εἰ δ᾽ ὄμμ' ὑπερσχὸν ἴτυος ἕτερος μάθοι, λόγχην ἐνώμα στόματι ( καμακι Stadtmüller) προφθῆναι θέλων.

612. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-426

⁴³⁷

⁴³⁸

D. i. Glück aber, eine Gabe der Götter, gehört auch zum Siege.

615. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-427

⁴³⁹

⁴⁴⁰

Schol. τὰ ἀπὸ τοῦ πολέμου κακὰ ἀπὸ τῆς γῆς ἐπὶ τοὺς ἐπελ- θόντας τρέποντες. Indes ist γᾶς von ἐπιμόλους abhängig.

616-617. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-428

⁴⁴¹

⁴⁴²

Schol. ἀποβαλὼν δὲ αὐτοὺς ὁ Ζεὺς ἔξω τῶν τειχῶν διαφθείρειεν κεραυνῷ. Vielmehr ist πύργων δ' ἔκτοθεν mit κάνοι zu verbinden: βαλών κεραυνῷ. πύργων δ' ἔκτοθεν κάνοι σφε Ζεὺς

618. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-429

⁴⁴³

⁴⁴⁴

δή, weil er zum letzten ge- kommen ist. Dindorf τὸν πρὸς ἑβδόμαις πύλαις, vielleicht hat es τὸν πύλαις ἐφ' ἑβδόμαις geheißen. ἑβδόμαις, Κρηναίαις wie Eur. Phoen. 1123 ὁ σὸς δὲ Κρηναίαισι Πολυνείκης πύλαις Αρη προσῆγε.

619. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-430

⁴⁴⁵

⁴⁴⁶

πόλει: passend vermutet F. W. Schmidt γένει.

621. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-431

⁴⁴⁷

⁴⁴⁸

Er fleht, er möge, nach- dem er die Türme erstiegen habe und dem Lande als Herrscher aus- gerufen sei, nach Anstimmung froh- lockenden Siegesjubels über die Eroberung der Stadt mit dir zu- sammentreffen" u. s. w. αλώσιμος παιάν wie αλώσιμος βάξις Ag. 10. In κτανών liegt das Haupt- gewicht des Gedankens: er will den Bruder entweder töten, mag er dabei auch selber fallen, oder ihn lebend aus dem Lande jagen, wie er einst von ihm schmählich aus dem Lande gejagt worden sei“. Vgl. Cho. 437 ἔπειτ' ἐγὼ νοσφίσας ὀλοίμαν, Soph. Αi. 390 πῶς ἂν ὀλέσας βασιλῆς τέλος θάνοιμι καύ τός; — ἀτιμαστήρ wie man ἐκβάλ λειν τινὰ ἄτιμον sagt (Eur. Med. 1357, 438, Phoen. 627, 1761, Bakch. 1313, Soph. O. T. 670, Phil. 1028), sodaß ἀτιμαστῆρα τὼς ἀνδρηλάτης (die Handschriften geben ἀνδρηλά- την infolge eines Milverständnisses) s. v. a. ἀνδρηλάτην τὼς ἀνδρηλάτης bedeutet ( σῶς ἀνδρηλάτης Madvig). τως: zu 471.

626. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-432

⁴⁴⁹

⁴⁵⁰

θεοὺς γενεθλίους wie ἐγγε νεῖς 569.

627. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-433

⁴⁵¹

⁴⁵²

ἐποπτῆρας: zu 472. ἀραί (620). · λιταί

628. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-434

⁴⁵³

⁴⁵⁴

ὅς (suus) noch Eum. 367. πάγχυ, welches zu ἐποπτῆρας γενέ- σθαι gehört, kommt bei den Tra- gikern nur hier vor.

629. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-435

⁴⁵⁵

⁴⁵⁶

εὔκυκλον wie 577. Der Schol. führt die Variante εὔθετον an mit der Erklärung εὐβάστακτον.

630. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-436

⁴⁵⁷

⁴⁵⁸

διπλοῦν bezieht sich auf die zwei Figuren.

631. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-437

⁴⁵⁹

⁴⁶⁰

ιδείν zu τευχηστήν (Schol. ὁπλίτην). sam. -

632. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-438

⁴⁶¹

⁴⁶²

σωφρόνως, bescheiden, sitt Ansprechend vermutet But- ler ἠσκημένη für ἡγουμένη.

633. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-439

⁴⁶³

⁴⁶⁴

ἄρα d. i. erst die Inschrift sagte mir, wen die Frau vorstellen soll.

634. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-440

⁴⁶⁵

⁴⁶⁶

Mit δέ werden die Worte als Fortsetzung der Inschrift, die mit Δίκη εἰμί beginnt, gegeben. Mit Unrecht also Nauck κατάξω φῶτα.

635. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-441

⁴⁶⁷

⁴⁶⁸

Hesych. ἐπιστροφαί· διατρι βαί, δίαιται. Αἰσχύλος Φρυξίν.

636. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-442

⁴⁶⁹

⁴⁷⁰

ἐξευρήματα hat trotz des Plurals ἐκείνων besonderen Bezug auf das Bild und die Inschrift, womit Polynikes sein Recht erweisen will.

638-639. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-443

⁴⁷¹

⁴⁷²

ὡς οὔποτ' . . μέμψῃ: die Wendung as où mit Fut. zum Aus- druck einer Beteuerung ( ἴσθι ὡς ov) ist besonders häufig bei Euri- pides (Med. 609, Phoen. 523, 625, 720, 1664, Hek. 400, Androm. 587, Hel. 831, Iph. Α. 1367). ἀνδρὶ τῷδε, Schol. ἐμοί, wie hic homo für ego. κηρυκευμάτων, Schol. ὧν ἀπήγγειλα. — „Ich habe meine Schuldigkeit getan, denke du daran die deinige zu tun." γνῶθι ναυκληρεῖν wie Fragm. 159 γίγνωσκε τἀνθρώπεια μὴ σέβειν ἄγαν. ναυκληρεῖν πόλιν auch Soph. Ant. 994. Der Bote ab.

640. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-444

⁴⁷³

⁴⁷⁴

θεομανής, von der Gottheit mit Wahnsinn geschlagen. Schol. ὦ θεοῖς ἐπιμαινόμενε, indem er mit Recht θεομανές auf Polynikes be- zieht, nicht mit dem folgenden γένος verbindet. - στύγος, vgl. Eum. 647 ὦ παντομισῆ κνώδαλα, στύγη θεῶν, Soph. Εl. 289 ὦ δύσθεον μίσημα, Phil. 991 ὦ μίσος (scelus, odium).

642. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-445

⁴⁷⁵

⁴⁷⁶

νῦν, nachdem uns das Ver- hängnis an dem gleichen Tore gegen- übergestellt hat.

644. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-446

⁴⁷⁷

⁴⁷⁸

Ansprechend vermutet Heim- söth δυσθροώτερος γόος.

645. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-447

⁴⁷⁹

⁴⁸⁰

Schol. πάνυ γὰρ τὸ Πολυ- νείκης ἐπώνυμον τῇ πολυνεικία. Vgl. 565. Πολυνείκει λέγω wie Fragm. 175 Αντικλείας τῆς σῆς λέγω τοι μητρός, Soph. Αi. 569 μητρί τ', Εριβοίᾳ λέγω.

646. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-448

⁴⁸¹

⁴⁸²

ἐπίσημα wie Eur. Phoen. 1107 ἐπίσημ᾽ ἔχων οἰκεῖον ἐν μέσῳ σάκει, 1125. Victorius schreibt τάπίσημ'. ὅποι τελεῖ (Fut.) wie Cho. 1019 οὐ γὰρ οἶδ᾽ ὅποι τελεῖ. Vgl. 142, Hik. 611 που κεκύρωται τέλος.

647. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-449

⁴⁸³

⁴⁸⁴

Der Schol. bemerkt gut: οὐκ εἶπεν Θεὸς ἢ ἄνθρωπος, ἀλλὰ τὰ χρυσᾶ γράμματα.

648. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-450

⁴⁸⁵

⁴⁸⁶

φλύοντα σὺν φοίτῳ φρενῶν (,, schwatzend in Sinnestollheit" von dem Verfasser der Inschrift auf diese übertragen), eine treffliche Alliteration, welche das Windige der Inschrift kennzeichnet wie Ag. 496 ὀνειράτων δίκην τερπνὸν τόδ' ἐλθὸν φῶς ἐφήλωσεν φρένας. Hesych. φοντος· μανία, λύσσα.

649. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-451

⁴⁸⁷

⁴⁸⁸

ἡ Διὸς παῖς d.i. die wahre Dike. Hesiod. Ε. κ. Ἡ. 256 Δίκη, Διὸς ἐκγεγαυῖα.

651. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-452

⁴⁸⁹

⁴⁹⁰

φυγόντα (Blomfield φεύγοντα) μητρόθεν σκότον s. v. a. νηδύος σκότον, wie es Eum. 668 heist: οὐδ᾽ ἐν σκότοισι νηδύος τεθραμ μένη.

653. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-453

⁴⁹¹

⁴⁹²

ξυλλογή: Schol. οὐ γὰρ ἀθρόως φύεται, ἀλλὰ συλλέγεται κατ᾽ ὀλίγον.

654. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-454

⁴⁹³

⁴⁹⁴

προσεῖδε: Hes. Theog. 81 ὅντινα τιμήσωσι Διὸς κουραι μεγά λοιο γεινόμενόν τε ίδωσι διοτρεφέων βασιλήων, τῷ μὲν ἐπὶ γλώσσῃ γλυ- κερὴν χείουσιν ἐέρσην, Hor. carm. IV 3, 1 quem tu, Melpomene, semel nascentem placido lumine videris. κατηξιώσατο, hat ihn ihrer ge- würdigt. Schol. εἶδεν αὐτὸν καὶ ἐφίλησεν, was vielleicht auf κἀπεδε- ξιώσατο hinweist. Den Sinn gibt der Schol. richtig mit οὐδὲ ἐν μιᾷ ἡλικίᾳ ἔπραξέ τι δίκαιον.

655. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-455

⁴⁹⁵

⁴⁹⁶

κακουχία, Schol. κακώσει.

657. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-456

⁴⁹⁷

⁴⁹⁸

πανδίκως, ganz wahrbaftig. Vgl. ἐνδίκως 392.

660-661. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-457

⁴⁹⁹

⁵⁰⁰

ἐνδικώτερος wird durch den folgenden Vers erklärt: als Führer und als Bruder habe ich die nächste Anwartschaft darauf". Mit μᾶλλον ἐνδικώτερος vgl. Hik. 285 μᾶλλον ἐμφερέστεραι, Hom. Ω 243 ῥηίτεροι μᾶλλον, Soph. Ant. 86 μᾶλλον ἐχθίων, 1210 μᾶλλον άσσον, Eur. Hek. 377 μᾶλλον εὐτυχέστερος, Hipp. 485 μᾶλλον ἀλγίων, Andok. IV § 5 μᾶλλον δικαιότερον.

662. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-458

⁵⁰¹

⁵⁰²

Mit ἐχθρὸς σὺν ἐχθρῷ στή- σομαι hebt Eteokles neuerdings an, um daran die folgende Aufforderung, die er an seinen Diener richtet, zu knüpfen.

663. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-459

⁵⁰³

⁵⁰⁴

προβλήματα (zu 527): Die Beinschienen schützen gegen Lan- zenstöße und Steinwürfe. Vgl. Alkä, Fragm. 15 Bgk. λαμπραί κναμίδες, ἄρκος ἰσχυρῶ βέλευς. Die übrige Rüstung hat Eteokles bereits an- gelegt. Vgl. Eur. Phoen. 778 προσ- πόλοις δ᾽ ἐμοῖς λέγω· ἐκφέρετε τεύχη πάνοπλά τ' ἀμφιβλήματα.

666. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-460

⁵⁰⁵

⁵⁰⁶

κάκιστ' αὐδωμένῳ, Schol, βλασφημουμένῳ ὑπὸ σοῦ: laß dir nicht selber das leidenschaft- liche Wesen zuschulden kommen, das du deinem Bruder zum schwer- sten Vorwurf machst". Stadtmüller vermutet κάκιστα μωμένῳ.

668-669. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-461

⁵⁰⁷

⁵⁰⁸

αὐτοκτόνος wie αὐτόχειρι σὺν μιάσματι Soph. Ant. 172, αὐ τοκτονοῦντε ebd. 56 von dem Wechselmord der beiden Brüder. Statt μίασμά ἐστιν οὐ γηράσκον folgt eine ausdrucksvollere Wen- dung, Schol. ὑπερβατὸν δέ ἐστιν, ἵν ᾖ, αἷμα γὰρ τοῦτο κάθαρσιν οὐκ ἐπιδέχεται. Vgl. Cho. 518 τὰ πάντα γάρ τις ἐκχέας ἀνθ' αἵματος ἑνός, μάτην ὁ μόχθος (statt μάτην μοχθεί). Zu dem Gebrauch von γῆρας vgl. Soph. Ο. Κ. 954 θυμοῦ γὰρ οὐδὲν γῆρας ἐστιν ἄλλο πλὴν θανεῖν. vom

Aeschylus Seven Against Thebes 87

Anna Swanwick (Translator)

Search the Perseus Catalog for:

Current edition Experimental

Χοροῦ ἡ Β

ἑλεδεμὰς πεδία ἐπ᾽ ὁπλόκτυπος

βοὰ ποτᾶται, βρέμει δ᾽

ἀμαχέτου δίκαν ὕδατος ὀροτύπου.
85

Χοροῦ ἡ Γ

ἰὼ ἰὼ θεοὶ θεαί τ', ὀρόμενον

Χοροῦ ἡ Γ

κακὸν ἀλεύσατε.

Χοροῦ ἡ Δ

βοᾷ ὑπὲρ τειχέων

ὁ λεύκασπις ὄρνυται λαὸς εὐ-

τρεπὴς ἐπὶ πόλιν διώκων.
90

Χοροῦ ἡ Ε

τίς ἄρα ῥύσεται; τίς ἄρ᾽ ἐπαρκέσει

θεῶν ἢ θεᾶν;

Χοροῦ ἡ ς

πότερα δῆτ᾽ ἐγὼ ποτιπέσω βρέτη δαιμόνων;

Χοροῦ ἡ Ζ

ἰὼ μάκαρες εὔεδροι, ἀκμάζει βρετέων

ἔχεσθαι. τί μέλλομεν ἀγάστονοι;
95

Χοροῦ ἡ Η

ἀκούετ', ἢ οὐκ ἀκούετ᾽ ἀσπίδων κτύπον;

Χοροῦ ἡ θ

πέπλων καὶ στεφέων

πότ', εἰ μὴ νῦν, ἀμφὶ λιτάν᾽ ἕξομεν;

κτύπον δέδορκα· πάταγος οὐχ ἑνὸς δορός·

τί ῥέξεις; προδώσεις,
100

παλαίχθων Ἄρης, γᾶν τεάν;

Χοροῦ ἡ Ι

ὦ χρυσοπήληξ δαῖμον, ἔπιδ᾽, ἔπιδε πόλιν,

ἅν ποτ᾽ εὐφιλήταν ἔθου.

Θρέομαι φοβερὰ μεγάλ᾽ ἄχη.

μεθεῖται στρατὸς στρατόπεδον λιπών.

ῥεῖ πολὺς ὅδε λεὼς πρόδρομος ἱππότας.
80

ΧΟ.

Ὦ χρυσοπήληξ δαῖμον,

ἔπιδ᾽ ἔπιδε πόλιν,

ἅν ποτ᾽ εὐφιλήταν ἔθου.
105

ΧΟΡΟΣ ΠΑΡΘΕΝΩΝ

θρεῦμαι φοβερὰ μεγάλ᾽ ἄχη.

μεθεῖται στρατὸς στρατόπεδον λιπών.

ῥεῖ πολὺς ὅδε λεὼς πρόδρομος ἱππότας.
80

αἰθερία κόνις με πείθει φανεῖσ᾽

Numeri:

Apparatus Criticus

Testim.:

Apparatus Criticus

Chorus

Ah! Ah!

I hear the rattle of chariots encircling the town. O lady Hera! The hubs are creaking beneath the axles’ load. Beloved Artemis!
150

The air rages at the shaking of spears! What is happening to our city? What will the future bring? And where does God finally lead us?
155

Chorus

All-powerful divinities, you gods and goddesses who wield the power to guard the towers of our land, do not betray our city that now toils under the spear

to an alien-tongued army. Hear us, hear, as is right, the prayers we maidens offer with outstretched hands.
170

Chorus

Beloved spirits,

encompass the city to deliver it from ruin and show that you love it. Consider the people’s offerings, and as you consider, help us.
175

Remember, I beg, our city’s worship, rich in sacrifice..
180

LE CHŒUR

Je clame ici ma peur et mes douleurs immenses ! L'armée est lâchée. Il a quitté le camp et roule,
innombrable, le flot des cavaliers qui se ruent contre nous. J'en crois la poussière soudaine qui monte jusqu'aux cieux, messager sans voix, mais sincère et vrai.

CORO

Ich klag' um graunvolles Leid!¹

Heran stürmt das Heer, dort aus den Zelten brach's,

Vorauf zahllos hier wälzt sich ein Reiterstrom:
80

Der Staub, himmelan wölkend, bezeugt es uns,

Ein sprachloser, untrüglicher Bote, laut!

Zweite.

Aus dem Schlaf schreckt Getös, von dem Husschlag im Gefild

In's Ohr dröhnend; horch, es fliegt, braust heran,

Dem Strom gleich, der unhemmbar vom Berge tost.
85

Dritte.

O weh, Götter, weh, Göttinnen! Scheucht hinweg,

Wehrt das entbrannte Leid!

Vierte.

Wider die Mauern wogt, von Glanzschilden hell,

Das Volk kampfsbereit mit Schlachtruf daher,

Auf die Stadt zu stürzen.
90

Fünfte.

Ha, wer rettet uns? Wo schirmt uns ein Gott,

Welche der Götterfrau'n?

Sechste.

Schwestern, vor welchem Bild der Ewigen wers' ich mich flehend hin?

Siebente.

O hört, Götter auf hohem Thron! Zeit ist es, euer Bild

Fromm zu umfahn. Warum säumen in solcher Angst?
95
(Sie werfen sich nach einander vor den auf der Bühne aufgestellten Götterstatuen nieder.)

Achte.

Hört ihr Geräusch von Schilden, oder hört ihr's nicht?

Mit Festkleid und Kranz

Wann, wenn nicht jetzt, flehen wir die Götter an?

Neunte.

Geräusch, Geklirr zahlloser Speere hör' ich wohl.

Was thust du? So gäbst du,
100

Des Land's alter Hort, dein Land, Ares, hin?

Zehnte.

Gottheit in goldnem Helme, schau, o schau die Stadt,

Die du dir voll Lieb' auserkorst!

Eilfte.

Commentary

Stable identifiers

Search the Perseus Catalog for:

Search the Perseus Catalog for:

Current edition Experimental

Χοροῦ ἡ Β ἑλεδεμὰς πεδία ἐπ᾽ ὁπλόκτυπος βοὰ ποτᾶται, βρέμει δ᾽ ἀμαχέτου δίκαν ὕδατος ὀροτύπου. 85

Χοροῦ ἡ Γ ἰὼ ἰὼ θεοὶ θεαί τ', ὀρόμενον

Χοροῦ ἡ Γ κακὸν ἀλεύσατε.

Χοροῦ ἡ Δ βοᾷ ὑπὲρ τειχέων ὁ λεύκασπις ὄρνυται λαὸς εὐ- τρεπὴς ἐπὶ πόλιν διώκων. 90

Χοροῦ ἡ Ε τίς ἄρα ῥύσεται; τίς ἄρ᾽ ἐπαρκέσει θεῶν ἢ θεᾶν;

Χοροῦ ἡ ς πότερα δῆτ᾽ ἐγὼ ποτιπέσω βρέτη δαιμόνων;

Χοροῦ ἡ Ζ ἰὼ μάκαρες εὔεδροι, ἀκμάζει βρετέων ἔχεσθαι. τί μέλλομεν ἀγάστονοι; 95

Χοροῦ ἡ Η ἀκούετ', ἢ οὐκ ἀκούετ᾽ ἀσπίδων κτύπον;

Χοροῦ ἡ θ πέπλων καὶ στεφέων πότ', εἰ μὴ νῦν, ἀμφὶ λιτάν᾽ ἕξομεν; κτύπον δέδορκα· πάταγος οὐχ ἑνὸς δορός· τί ῥέξεις; προδώσεις, 100 παλαίχθων Ἄρης, γᾶν τεάν;

Χοροῦ ἡ Ι ὦ χρυσοπήληξ δαῖμον, ἔπιδ᾽, ἔπιδε πόλιν, ἅν ποτ᾽ εὐφιλήταν ἔθου.

Θρέομαι φοβερὰ μεγάλ᾽ ἄχη. μεθεῖται στρατὸς στρατόπεδον λιπών. ῥεῖ πολὺς ὅδε λεὼς πρόδρομος ἱππότας. 80

ΧΟ. Ὦ χρυσοπήληξ δαῖμον, ἔπιδ᾽ ἔπιδε πόλιν, ἅν ποτ᾽ εὐφιλήταν ἔθου. 105

ΧΟΡΟΣ ΠΑΡΘΕΝΩΝ θρεῦμαι φοβερὰ μεγάλ᾽ ἄχη. μεθεῖται στρατὸς στρατόπεδον λιπών. ῥεῖ πολὺς ὅδε λεὼς πρόδρομος ἱππότας. 80 αἰθερία κόνις με πείθει φανεῖσ᾽

Numeri:

Apparatus Criticus

Testim.:

Apparatus Criticus

Chorus Ah! Ah! I hear the rattle of chariots encircling the town. O lady Hera! The hubs are creaking beneath the axles’ load. Beloved Artemis! 150 The air rages at the shaking of spears! What is happening to our city? What will the future bring? And where does God finally lead us? 155

Chorus All-powerful divinities, you gods and goddesses who wield the power to guard the towers of our land, do not betray our city that now toils under the spear to an alien-tongued army. Hear us, hear, as is right, the prayers we maidens offer with outstretched hands. 170

Chorus Beloved spirits, encompass the city to deliver it from ruin and show that you love it. Consider the people’s offerings, and as you consider, help us. 175 Remember, I beg, our city’s worship, rich in sacrifice.. 180

LE CHŒUR Je clame ici ma peur et mes douleurs immenses ! L'armée est lâchée. Il a quitté le camp et roule, innombrable, le flot des cavaliers qui se ruent contre nous. J'en crois la poussière soudaine qui monte jusqu'aux cieux, messager sans voix, mais sincère et vrai.

CORO

Ich klag' um graunvolles Leid! 1 Heran stürmt das Heer, dort aus den Zelten brach's, Vorauf zahllos hier wälzt sich ein Reiterstrom: 80 Der Staub, himmelan wölkend, bezeugt es uns, Ein sprachloser, untrüglicher Bote, laut!

Zweite. Aus dem Schlaf schreckt Getös, von dem Husschlag im Gefild In's Ohr dröhnend; horch, es fliegt, braust heran, Dem Strom gleich, der unhemmbar vom Berge tost. 85

Dritte. O weh, Götter, weh, Göttinnen! Scheucht hinweg, Wehrt das entbrannte Leid!

Vierte. Wider die Mauern wogt, von Glanzschilden hell, Das Volk kampfsbereit mit Schlachtruf daher, Auf die Stadt zu stürzen. 90

Fünfte. Ha, wer rettet uns? Wo schirmt uns ein Gott, Welche der Götterfrau'n?

Sechste. Schwestern, vor welchem Bild der Ewigen wers' ich mich flehend hin?

Siebente. O hört, Götter auf hohem Thron! Zeit ist es, euer Bild Fromm zu umfahn. Warum säumen in solcher Angst? 95 (Sie werfen sich nach einander vor den auf der Bühne aufgestellten Götterstatuen nieder.)

Achte. Hört ihr Geräusch von Schilden, oder hört ihr's nicht? Mit Festkleid und Kranz Wann, wenn nicht jetzt, flehen wir die Götter an?

Neunte. Geräusch, Geklirr zahlloser Speere hör' ich wohl. Was thust du? So gäbst du, 100 Des Land's alter Hort, dein Land, Ares, hin?

Zehnte. Gottheit in goldnem Helme, schau, o schau die Stadt, Die du dir voll Lieb' auserkorst!

Eilfte.

Commentary

Stable identifiers

Χοροῦ ἡ Β

ἑλεδεμὰς πεδία ἐπ᾽ ὁπλόκτυπος

βοὰ ποτᾶται, βρέμει δ᾽

ἀμαχέτου δίκαν ὕδατος ὀροτύπου.
85

Χοροῦ ἡ Γ

ἰὼ ἰὼ θεοὶ θεαί τ', ὀρόμενον

Χοροῦ ἡ Γ

κακὸν ἀλεύσατε.

Χοροῦ ἡ Δ

βοᾷ ὑπὲρ τειχέων

ὁ λεύκασπις ὄρνυται λαὸς εὐ-

τρεπὴς ἐπὶ πόλιν διώκων.
90

Χοροῦ ἡ Ε

τίς ἄρα ῥύσεται; τίς ἄρ᾽ ἐπαρκέσει

θεῶν ἢ θεᾶν;

Χοροῦ ἡ ς

πότερα δῆτ᾽ ἐγὼ ποτιπέσω βρέτη δαιμόνων;

Χοροῦ ἡ Ζ

ἰὼ μάκαρες εὔεδροι, ἀκμάζει βρετέων

ἔχεσθαι. τί μέλλομεν ἀγάστονοι;
95

Χοροῦ ἡ Η

ἀκούετ', ἢ οὐκ ἀκούετ᾽ ἀσπίδων κτύπον;

Χοροῦ ἡ θ

πέπλων καὶ στεφέων

πότ', εἰ μὴ νῦν, ἀμφὶ λιτάν᾽ ἕξομεν;

κτύπον δέδορκα· πάταγος οὐχ ἑνὸς δορός·

τί ῥέξεις; προδώσεις,
100

παλαίχθων Ἄρης, γᾶν τεάν;

Χοροῦ ἡ Ι

ὦ χρυσοπήληξ δαῖμον, ἔπιδ᾽, ἔπιδε πόλιν,

ἅν ποτ᾽ εὐφιλήταν ἔθου.

Θρέομαι φοβερὰ μεγάλ᾽ ἄχη.

μεθεῖται στρατὸς στρατόπεδον λιπών.

ῥεῖ πολὺς ὅδε λεὼς πρόδρομος ἱππότας.
80

ΧΟ.

Ὦ χρυσοπήληξ δαῖμον,

ἔπιδ᾽ ἔπιδε πόλιν,

ἅν ποτ᾽ εὐφιλήταν ἔθου.
105

ΧΟΡΟΣ ΠΑΡΘΕΝΩΝ

θρεῦμαι φοβερὰ μεγάλ᾽ ἄχη.

μεθεῖται στρατὸς στρατόπεδον λιπών.

ῥεῖ πολὺς ὅδε λεὼς πρόδρομος ἱππότας.
80

αἰθερία κόνις με πείθει φανεῖσ᾽

Chorus

Ah! Ah!

I hear the rattle of chariots encircling the town. O lady Hera! The hubs are creaking beneath the axles’ load. Beloved Artemis!
150

The air rages at the shaking of spears! What is happening to our city? What will the future bring? And where does God finally lead us?
155

Chorus

All-powerful divinities, you gods and goddesses who wield the power to guard the towers of our land, do not betray our city that now toils under the spear

to an alien-tongued army. Hear us, hear, as is right, the prayers we maidens offer with outstretched hands.
170

Chorus

Beloved spirits,

encompass the city to deliver it from ruin and show that you love it. Consider the people’s offerings, and as you consider, help us.
175

Remember, I beg, our city’s worship, rich in sacrifice..
180

LE CHŒUR

Je clame ici ma peur et mes douleurs immenses ! L'armée est lâchée. Il a quitté le camp et roule,
innombrable, le flot des cavaliers qui se ruent contre nous. J'en crois la poussière soudaine qui monte jusqu'aux cieux, messager sans voix, mais sincère et vrai.

Ich klag' um graunvolles Leid!¹

Heran stürmt das Heer, dort aus den Zelten brach's,

Vorauf zahllos hier wälzt sich ein Reiterstrom:
80

Der Staub, himmelan wölkend, bezeugt es uns,

Ein sprachloser, untrüglicher Bote, laut!

Zweite.

Aus dem Schlaf schreckt Getös, von dem Husschlag im Gefild

In's Ohr dröhnend; horch, es fliegt, braust heran,

Dem Strom gleich, der unhemmbar vom Berge tost.
85

Dritte.

O weh, Götter, weh, Göttinnen! Scheucht hinweg,

Wehrt das entbrannte Leid!

Vierte.

Wider die Mauern wogt, von Glanzschilden hell,

Das Volk kampfsbereit mit Schlachtruf daher,

Auf die Stadt zu stürzen.
90

Fünfte.

Ha, wer rettet uns? Wo schirmt uns ein Gott,

Welche der Götterfrau'n?

Sechste.

Schwestern, vor welchem Bild der Ewigen wers' ich mich flehend hin?

Siebente.

O hört, Götter auf hohem Thron! Zeit ist es, euer Bild

Fromm zu umfahn. Warum säumen in solcher Angst?
95
(Sie werfen sich nach einander vor den auf der Bühne aufgestellten Götterstatuen nieder.)

Achte.

Hört ihr Geräusch von Schilden, oder hört ihr's nicht?

Mit Festkleid und Kranz

Wann, wenn nicht jetzt, flehen wir die Götter an?

Neunte.

Geräusch, Geklirr zahlloser Speere hör' ich wohl.

Was thust du? So gäbst du,
100

Des Land's alter Hort, dein Land, Ares, hin?

Zehnte.

Gottheit in goldnem Helme, schau, o schau die Stadt,

Die du dir voll Lieb' auserkorst!