Aeschylus Seven Against Thebes 74

Anna Swanwick (Translator)

View: By Card
MESSENGER
Him next who drew his station at the ports
I'll name. For to Eteocles, third chief,
From upturn'd brazen casque leapt the third lot,
His band against Neïstan gates to lead.
His steeds, loud snorting in their frontlet-gear,
Eager to reach the gates, circling he drives;
Whistle their nozzles in barbaric guise,
With breath sonorous from their nostrils filled.
With no mean blazon is his shield adorned;
A man in armour, to his foeman's tower,
Eager to storm it, climbs a ladder's steps;
And he too shouts in written characters,
That him not Ares from the walls shall hurl.
Against this man a trusty champion send,
The yoke of bondage from this town to ward.

Seven Against Thebes. Aeschylus. Anna Swanwick (Translator). London. 1886.

Sponsored by University of Leipzig.

Funding provided by European Social Fund Saxony.

Current edition Experimental

Seven Against Thebes (OCR draft) (English) (Seven Against Thebes. Anna Swanwick, 1886.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (7)
Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 108-180 focus
Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922.) — 109-180 focus
Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 78 focus
Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. Gottfried Hermann, 1852.) — 78 focus
ΕΠΤΑ ΕΠΙ θΗΒΑΣ (OCR draft) Experimental (ΕΠΤΑ ΕΠΙ θΗΒΑΣ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 78 focus
Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. N. Wecklein, 1885.) — 78 focus
Θρέομαι φοβερὰ μεγάλ᾽ ἄχη.
μεθεῖται στρατὸς στρατόπεδον λιπών.
ῥεῖ πολὺς ὅδε λεὼς πρόδρομος ἱππότας.
80
Aeschyli Septem contra Thebas (OCR draft) Experimental (Aeschyli Septem contra Thebas. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 78 focus
Translations (8)
Seven Against Thebes Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922. (Modernized by Perseus.)) — 109-180 focus
The Seven against Thebes. (OCR draft) Experimental (The Seven against Thebes.. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 78 focus
I wail over our fearful, mighty woes! the army is let loose, having quitted its camp, a mighty mounted host is streaming hitherward in advance the dust appearing high in the air convinces me, a voiceless, clear, true messenger; the noise of the clatter of their hoofs upon the plain , reaching even to our couches, approaches my ears, is wafted on, and is rumbling like a resistless torrent lashing the mountain-side. Alas! alas! Oh gods and goddesses, avert the rising horror; the white-bucklered well-appointed host is rushing on with a shout on the other side our walls, speeding its way to the city. Who then will rescue us, who then of gods and goddesses will aid us? Shall I then prostrate myself before the statues of the divinities? Oh ye blessed beings, seated on your glorious thrones, 'tis high time for us to cling to your statues—why do we deeply sighing delay? Hear ye, or hear ye not, the clash of bucklers? When, if not now, shall we set about the orison of the peplus and chaplets? I perceive a din, a crash of no single spear. What wilt thou do? wilt thou, O Mars, ancient guardian of our soil, abandon thine own land? God of the golden helm, look upon, look upon the city which once thou didst hold well-beloved.
LES SEPT CONTRE THÈBES (OCR draft) Experimental (LES SEPT CONTRE THÈBES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 78 focus
parle dans votre intérêt autant que dans le mien, je crois : une ville prospère, seule, honore ses dieux.
The Seven Chiefs against Thebes (OCR draft) Experimental (The Seven Chiefs against Thebes. Robert Potter, 1779.) — 78 focus
Woe, woe, intolerable woe!
Fierce from their camps the hosts advance,
Before their march with thund'ring tread
90
Proud o'er the plain their firey courſers prance,
And hither bend their footsteps dread:
Yon' cloud of dust that choaks the air,
A true tho' tongueleſs messenger,
Marks plain the progress of the foe.
95
And now the horrid clash of arms,
That, like the torrent, whose impetuous tide
Roars down the mountain's craggy side,
Shook the wide fields with fierce alarms,
With nearer terrors strikes our souls,
100
And thro' our chaste recesses rolls:
Hear, all ye pow'rs of Heav'n, propitious hear,
And check the furies of this threat'ning war!
The crouded walls around
Loud clamours rend the sky;
105
Whilſt rang'd in deep array th' embattled pow'rs
Their silver shields i lift high,
And, level with the ground
To lay their rampir'd heads, assail our tow'rs.
What guardian God shall I implore?
110
Bending at what sacred shrine
Call from their happy seats what pow'rs divine,
And suppliant ev'ry sculptur'd form adore?
The time demands it: why then, why delay?-
The sound of arms swells on my' affrighted ear.-
115
Hold now the pall, the garland k , as you pray.-
Hark! 'tis the rude clash of no single spear.
Stern God of war,
Dost thou prepare
Thy sacred city to betray?
120
Look down, look down l ;
O save thine own;
Nor leave us to the foe a prey:
If e'er thy soul had pleasure in the brave,
God of the golden helm, hear us, and save!
125
Eschilo, I Sette a Tebe: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, I Sette a Tebe: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 78 focus
Piango alti lagni d'orrore di doglia.
Già già dal campo si sfrena l'esercito :
105
rotola avanti l'esercito fitto
dei cavalieri: l'eterea polvere
si leva a dirmelo, muto palese
veridico araldo.
Orrido grido, fra rombe di zoccoli,
110
dalla pianura mi sgomina e preme,
come torrente che scrosci dal monte.
Contro la rocca si lancia, già leva,
chiuso nell'armi, l'esercito avverso,
gli scudi bianchi, con orride grida.
115
Chi mai dei Numi, chi mai delle Dive
soccorso darà ?
A quali altari di Dèmoni innanzi
debbo io cadere ? Beati Signori,
è questo il punto che stretta io mi tenga
120
ai vostri simulacri.
Nei troppi lagni che indugiasi? Udite
o non udite fragore di scudi?
Quando offrirò, se non ora,
pepli corone e preghiere ?
125
Odi lo strepito? Tale frastuono
sola una lancia non leva.
Che fai?
Marte Signore, l'antica tua terra
cosí tradirai?
130
Deh! queste mura, a te un giomo sí care,
Nume elmo d'oro, proteggi proteggi!
Tutte le fanciulle si aggruppano intorno all'ara.
Aeschylus, Septem ad Thebas: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Septem ad Thebas: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 78 focus
Lugeo terribilia & magna mala.
Dimittitur exercitus caſtra relinquens,
Decurrit huc multus populus precurrens equites,
Aetherius puluis me persuadet uiſus,
85
Mutus maniſeſtus, promptus nuncius,
Excitator conculcatusq; campo
Appropinquat, clamor uolat, fremit
Instar aquæ murmurantis inexpugnabilis.
Heuheu, heu dij
90
Et deæ, præsens malum arcete.
Clamat pro mænibus
Scutum habens album, furgit populus
Structus in urbem irruens.
Quis defendet? quis auxiliabitur
95
Deorum aut dearum?
Vtrum ego accidam statuis
Deorum heu defensores dij,
Tempus est habendi ſtatuas:
quid cunctamur
100
Luctuoſi? auditis, aut non auditis clypeorum
Strepitum ? peplos
& coronas
Circa preces habebimus?
Strepitum audiui, & strepitumq; non unius haſte.
105
Quid facies? deferes ô Mars terrisenex
Tuam terram?
duream qui habes galeam demon,
Reſpice reſpice urbem,
Quam tandem charam poſuisti . dij
110
English (E. D. A. Morshead, 1908) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Seven against Thebes — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 78 focus
I wail in the stress of my terror, and shrill is my cry of despair.
The foemen roll forth from their camp as a billow, and onward they bear!
Their horsemen are swift in the forefront, the dust rises up to the sky,
95
A signal, though speechless, of doom, a herald more clear than a cry!
Hoof-trampled, the land of my love bears onward the din to mine ears.
As a torrent descending a mountain, it thunders and echoes and nears!
The doom is unloosened and cometh! O kings and O queens of high Heaven,
Prevail that it fall not upon us! the sign for their onset is given—
100
They stream to the walls from without, white-shielded and keen for the fray.
They storm to the citadel gates—what god or what goddess can stay
The rush of their feet? to what shrine shall I bow me in terror and pray?
O gods high-thronèd in bliss, we must crouch at the shrines in your home!
Not here must we tarry and wail: shield clashes on shield as they come—
105
And now, even now is the hour for the robes and the chaplets of prayer!
Mine eyes feel the flash of the sword, the clang is instinct with the spear!
Is thy hand set against us, O Ares, in ruin and wrath to o'erwhelm
Thine own immemorial land, O god of the golden helm?
Look down upon us, we beseech thee, on the land that thou lovest of old,
110
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 78 focus
Ich klag' um graunvolles Leid! 1
Heran stürmt das Heer, dort aus den Zelten brach's,
Vorauf zahllos hier wälzt sich ein Reiterstrom:
80
Der Staub, himmelan wölkend, bezeugt es uns,
Ein sprachloser, untrüglicher Bote, laut!

Commentary

Critical apparatus to Seven Against Thebes (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of Seven Against Thebes.) focus

293. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-420

πολιοῦχοι:
пoмovуο
M. Lips. Ald. Turn. et
σoov
supra scripto Vit.
πολισοῦχοι
G. Mosc. 2. Par. L. Ven. B. Vind. 1. 2. 3. 4.
πολισσοῦχοι
Arund. Rob.
293

294. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-421

θεοί:
τεοὶ
Αld.
294

295. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-422

ἀνδρολέτειραν:
ἀνδρ᾽ ὁλέτηραν
G.
295

296. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-423

ἄταν, ῥίψοπλον ἄταν:
zaiταgioдλov άtav
a pr. manu M. ex quo sec. manus
zai Tàν óíþолhov йtav
fecit, idque in ceteris libris omnibus est, nisi quod
zai tv
est in Ven. B. ultimum autem vocabulum in G.
urtav
scribitur. Ineptissimum
xai tàv
ferri non potest. Dedi quod olim in Observationibus criticis proposui,
ἦταν, ρίψοπλον ἄταν
. Quamquam dubitari potest, an scripserit Aeschylus, quod cum formis litterarum magis congrueret,
ἀνδρολέτειραν κάκαν, ῥίψοπλον ἄταν
, ita quidem, ut
iyonλov arar
per appositionem, explicandis praecedentibus verbis, adiectum putetur. Virgines has non dedecet ignaviam optare hosti.
296

297. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-424

ἐμβαλόντες:
ἐμβαλλόντες
sic G.
βαλλόντες
Ald.
βαλόντες
Lips. Turn.
297

297. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-425

ἄροισθε:
ἄροιτε
Arund.
ἄρ᾽ οἶσθ᾽ ἂν
Ven. B.
297

298. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-426

τοῖςδε πολίταις:
τοῖςδε πολίταις
Blomfieldius, et sic G. Ceteri
τοις de no-kitais
, quorum dativorum utrique in Vit.
v
supra adscriptum est.
298

299. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-427

ῥύτορες:
Qúτoges
M. adscripto supra ad
o
a recentiore manu
7
. Ceteri
φυτῆρες
. Verum esse videtur
ούτορες
. Sic hic versus strophico accurate respondet.
299

300. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-428

τε στάθητ᾽: Sed post
vedoor
excidit vocabulum. Quare in initio sequentis versus lacunae signa posui.
Tε
vocalem a recentiore manu in litura habet in M. Omittit
Tε
Cantabr. 2.
orά
M. Cantabr. 1. Par. A. B. Vulgo
orάnte
, et sic G. Vit. ex correctione, quum antea in utroque fuisset
orάoite
, quod Par. E. F. habent.
orά9te
, supra scripto
ot
, Lips.
300

301. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-429

λιταῖσιν:
λιταῖς
Vind. 2. 4.
λυταῖς
Par. E.
301

302. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-430

ὧδ᾽:
'
M. Arund. Cantabr. 1. Par. K. L. Ven. B. idemque adscriptum, ut videtur, in Par. B.
Ty ad'
fuerat in G. sed
&
erasum est. Ceteri
d'
, idque in M. recentior manus supra adscripsit.
302

303. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-431

Ἀΐδᾳ:
dida
a pr. manu,
didau
a recentiore M.
aida
G. Lips. Ven. B. et supra ultimam syllabam scripto
Vit
.
aida
Ven. A. et sic vel
aida
Cantabr. 1. Colb. 1. 2. Par. E. H. K. L.
ïda
Ald. Rob.
idi
Aug. Turn.
303

303. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-432

προϊάψαι:
προσάψαι
G.
303

304. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-433

δουλίαν:
δουλίαν
margo Aldinae apud Burtonum. Libri omnes
δουλείαν
.
304

304. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-434

ψαφαρᾷ:
yagrou
Ven. B.
σπαqaçã
, adscripto in margine
pagaçã
, Lips.
304

305. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-435

ἀνδρὸς:
ὑπ' ἀνδρός τ'
G.
305

306. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-436

περθομέναν:
πορθουμένων
G. Par. E. Vind. 3. 4. Male haec interpungi et intelligi video. Coniungunt enim
δουλίαν ψαφαρᾷ σποδῷ
. Hoc dicit poeta, miserabile est urbem tam antiquam ab hostili hasta servam ad Orcum detrudi, atro cinere (i. e. flammis) ab Achivo viro deorum voluntate turpiter expugnatam.
306

307. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-437

τὰς δὲ κεχειρωμένας:
τάσδε
G.
τάς δε
Ald. Rob.
τὰ
Par. L.
κεχηρωμένας
, ad η a recentiore manu et supra scripto, M.
κεχηρωμένα
Par. L.
τὰς δέ κεν ἠχρειωμένας
Ven. Β. γρ.
τὰς δέ κεν ἠχρειωμέναις
Par. B.
307

308. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-438

ἢ ἔ:
yeo
Par. E. Ald. M. et sic bis habent Arund. Cantabr. 1. Colb. 1. 2. Par. L. N. Ven. B. quater Vit. Lips. Cantabr. 2. Par. E. ter G. Ald. Rob. Turn.
308

310-311. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-439

περιρρηγνυμένων:
περιρηγνυμένων
M. a sec. manu et Cantabr. 1. Par. A. B. L. Rob.
περιρηγνυμένων
M. a pr. manu et Par. Ε. N. Colb. 1.
πέρι φηγνυμένων
Vit. Ox. Ven. A. Ald.
περιερηγμένων
Par. G. γρ.
περὶ ἐρηγμένων
Par. B.
περιερρηγμένων
Turn. et sic Lips. in quo hoc et sequens vocabulum a sec. manu in margine scriptum est.
περιρρηγνυμένων
, sed eraso ε ante ρ, G.

311. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-440

NA:
φαρέων
iambi mensuram habet.
311

312. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-441

βοᾷ δὲ καὶ κενουμένα πόλις:
βοᾷ δ' ἐκκενουμένα πόλις
M. Turn. et sic reliqui, ut videtur, plerique libri.
ἐκκενουμένῃ
Vit. Lips. Ald. Rob.
ἐκκενωμένα
Ox.
ἐκκεινουμένα
, ad ει supra scripto, G. Deest huic versui syllaba ad mensuram antistrophici, in quo δὲ cum Brunckio delere durum est. Paene nulla mutatione facta scripsi
βοᾷ δὲ καὶ κενουμένα πόλις
.
312

313. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-442

λαΐδος ὀλλυμένας: Ad
α
in
λαΐδος
a recentiore manu
η
supra adscriptum in M. et Cantabr. 2. In margine M. ab alia recentiore manu
λείας
adscriptum est.
λῄδος
Ox. Ven. A. Ald. Turn.
ὀλυμμένας
Par. G.
ὀλλυμένης
Mosc. 1.
κτεινομένης
Mosc. 2.
313

314. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-443

βαρείας τις τύχας προταρβῶν:
βαρείας τοι
M. Vit. Lips.
βαρείας τε
G.
βαρείας
omissa particula Ox. Par. C. E. N. Colb. 1. Ven. A. Ald. Rob. Turn. Deinde libri
προταρβώ
, nisi quod
προταρβῷ
habent Ald. Rob. Mirum quantum hic versus friget, sive chori haec, sive civitatis verba esse putes. Equidem non dubium esse puto quin poeta scripserit
βαρείας τις τύχας προταρβών
, ut illud τις explicatio sit eorum quae praecedunt, hoc modo, clamitat, dum diripitur, civitas, pereuntis flebilis turbae gravem metuentes sortem cives. Similiter, ut hic, male insereretur chori ipsius aliqua sententia in fine tertiae strophae et tertiae antistrophae.
314

315-317. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-444

κλαυτὸν δ᾽ ἀρτιτρόποις ὠμοδρόπων νομίμων προπάροιθεν διαμεῖψαι δωμάτων στυγερὰν ὁδόν:
κλαυστὸν δ’
Rob.
κλαυτόν τ'
Ox. Deinde libri
ἀρτιτρόποις
, sed in M. ad
τ
a secunda manu
δ
supra adscriptum est. Vtramque lectionem scholia memorant. In proximo versu
ὠμοτρόπων
habent Vit. Rob. γρ.
ὠμοτρόπων
Par. B. Ceteri
ὠμοδρόπων
. Prorsus corrupte, nisi typographi quoque errores accesserunt, Par. E.
αὐτοτρόποις ἀυμοδρόπων
. Haeserunt in hoc loco et veteres interpretes et recentiores. Verissimum est
ἀρτιδρόποις
, quo significantur puellae quibus modo ab hostibus erepta est virginitas. Simili verbo utitur Aeschylus in Suppl. v. 339.
κλάδοισι νεοδρόποις
. Nihil tritius quam florem de virginitate dici, ideoque etiam decerpere. Pindarus Pyth. IX. 109.

315-317. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-445

χρυσοστεφάνου δέ οἱ ἥβας καρπὸν ἀνθήσαντ' ἀποδρέψαι ἔθελον: [Quoted from Pindar.]

316. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-446

προπάροιθεν:
προπάροιθε
Cantabr. 1. 2. Ven. B.
316

318. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-447

τί τὸν φθίμενον γὰρ προλέγω:
τὶ τὸν
Ald. Rob.
φθήμενον
Lips.
γάρ τοι
pro
γὰρ
G. Ad
προ
in
προλέγω
in M. recentior manus
περισσόν
supra adscripsit. In M. Vit. post
τί
interpunctum est, ut in editionibus inde a Turn. fieri solet. Sed insolens est nudum τί; Ex codicis G. scriptura hoc effici potest,
τί γάρ ; φθίμενόν τοι προλέγω βέλτερα τῶνδε πράσσειν;
Et potest hoc verum videri. Eadem sententia est Blomfieldii. Suspiceris autem ita etiam scholiastam legisse, cuius haec est adnotatio, τί γὰρ δεῖ πολλὰ λέγειν; ὁ προτεθνηκώς εὐτυχῶς πράσσει πλέον τοῦ ζῶντος. Potest tamen reliquorum omnium librorum scriptura defendi, si haec omnia coniunguntur atque ita intelliguntur, quid enim opus est dicere, mortuum meliore conditione frui?
318

320. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-448

εὖτε πτόλις: Hunc versum et duos sequentes omittit Par. L.
εἶτε πτόλις
Arund. Rob. et sic Porsonus. Ceteri
εὖτε πόλις
. Brunckius posuerat
εὖτ᾽ ἂν πόλις
.
320

321. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-449

ἒ ἔ:
έ έ
Μ. et sic bis à G. Vit. Lips. Ven. Β. Αld. Rob. Turn. quater Par. E.
αι αι
Taur. Omittit interiectiones Par. K.
321

322. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-450

δυςτυχῆ τε πράσσει:
δυστυχεῖ τε
Ven. Β.
δυςτυχῆ γε
Brunckius, parum memor Graecos πολλὰ καὶ κακά dicere.
πράσσει
M. G. Vit. Lips. et
πάσχει
superscripto Par. G.
πράσσεις
Par. E.
πράσσειν
Οx. Ald. Rob. Turn.
322

324. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-451

τὰ δὲ πυρφορεῖ:
τὰ δὲ πυρφορεῖ
Μ. Vit. Lips. Arund. Cantabr. 1. Colb. 2. Par. L. Ven. B. Rob. Ad
πυρφορεῖ
in M. recentior manus
καίεται
supra adscripsit.
τὰ δὲ καὶ πυρφορεῖ
G. Turn.
τάδε, καὶ πυρφορεῖ
Αld.
πυρφορεῖς
Par. E.
324

325. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-452

χραίνεται:
δὲ
Brunckius male delevit. V. ad v. 312. Non videtur omissum esse in Par. B. sed negligens fuisse Faehsius. γρ.
κρίνεται
Par. Β.
αἴνεται ἄταν
ex Par. E. affertur.
325

326. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-453

ἐπιπνεῖ:
δ᾽ ἐπιπνεῖ
M. G. Lips. Rob. Turn.
δ᾽ ἐπιτνεῖ
Vit. Ald.
δὲ πιτνεῖ
Cantabr. I. Par. A. B. Ven. B. Brunckius glossam affert
ἐμπίπτει
et in Par. B. etiam
ἐπίπνει
reperiri scribit: Fachsius haec adnotavit,
ἐπιπνεῖ
. γρ.
πιτνεῖ
.
ἐμπίπτει
.
326

328. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-454

ἂν ἄστυ· πρότι δ᾽ ὁρκάνα πυργῶτις:
ἂν ἄστυ
M. Rob.
ἀνὰ ἄστυ
G. Vit. Ven. A. Ald. Turn.
ἀνὰ ἄστυμα
Lips. Deinde vulgo sequitur
ποτὶ πτόλιν δ᾽ ὁρκάνα πυργῶτες
.
328

328. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-455

πρότι δ᾽ ὁρκάνα πυργῶτις: Ιn Μ.
ποτιπτόλιν
scriptum.
πρὸ τί πτόλιν
Taur. et ex emendatione G. quum antea
ποτί πτόλιν
fuisset.
ποτὶ πτόλιν
Lips. Turn.
ποτὶ πόλιν
Vit. Ox. Ven. A. B. Ald. Rob.
ὁρκάνα
M. Vit. Cantabr. 1. Par. A. B. L. et supra adscripto Lips.
ὁρκάνη
Ald. Rob. Turn.
ὁρκάνε
G. Vind. 1.3. Omisso
πτόλιν
vel
πόλιν
, quod interpretis est, scripsi
πρότι δ᾽ ὁρκάνα πυργῶτις
.
328

329. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-456

πρὸς ἀνδρὸς δ᾽ ἀνὴρ ἀμφὶ δορὶ καίνεται:
δ'
a recentiore, ut videtur, manu additum in G. Post
ἀνὴρ
sequitur vulgo
δορὶ καίνεται
. Ex Par. E.
δόρυ
enotatum.
κλίνεται
, supra scripto a recentiore manu
και
, M. et supra scripto
καίνεται
Par. L.
κραίνεται
Lips.
καίνεται δορὶ
Vit. Sola Rob. editio
ὑπὸ δορὶ καίνεται
. Accommodandus erat hic versus antistrophico. Quare scripsi
πρὸς ἀνδρὸς δ᾽ ἀνὴρ ἀμφὶ δορὶ καίνεται
. Facillime
ἀμφὶ
inter
ἀνὴρ
et
δορὶ
excidere potuit.
329

330. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-457

βλαχαὶ δ' αἱματόεσσαι:
βλαχαὶ
M. Vit. Lips. Turn.
βληχαὶ
G. Cantabr. 1. 2. Ox. Par. C. K. Ask. A. Ald. Rob.
αἱματόεσαι
Lips.
330

331. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-458

τῶν ἐπιμαστιδίων:
τῶνδ᾽
Par. E.
ἐπὶ μαστίδι
Lips.
ἐπιμαστιγίδων
sic G.
331

332. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-459

ἀρτιτρεφεῖς:
ἀρτιτρεφεῖς
M. Vit. Lips. Par. A. Ven. B. Rob.
ἀρτιβρεφεῖς
G. Ox. Par. B. H. Ven. A. Ald. Turn.
ἀντιστραφεῖς
Par. E. Vagitum dicit infantium, quos modo matres occisae mammis admoverant.
332

333. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-460

διαδρομᾶν:
ἁρπαγαὶ δὲ
Ald.
διαδρομὰς
G. Mosc. 1. Taur. Vere poetica est et optime cum sequentibus congruens explicatio, ad quam animum attollere ausus est alter scholiastes, et rapinae fiunt, sorores' discursalionum.
333

334. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-461

ξυμβολεῖ:
ξυμβολεῖ
Μ. Vit. Turn. In M. non
βάλλει
, sed
ἄλλος
a recentiore manu supra adscriptum est.
ξυμβλεῖ
Par. F.
ξυμβαλεῖ
Cantabr. 1. Ox. Ven. A. Vind. 4. Ald. Rob. et
λ
superscripto Mosc. 1.
ξυμβαλῇ
Lips.
συμβαλεῖ
Par. E.
ξυμβάλλει
G. (sic G.) Mosc. 2. Par. L. Ven. B. (sic) Vind. 1. 3.
ξυμβαλεῖ
correctum in
ξυμβάλλει
, οι γρ.
ξυμβαλεῖ
Par. B. Hesychius
συμβολεῖ, συντυγχάνει
.
334

335. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-462

καλεῖ:
λαλεῖ
Cantabr. 1.
335

336. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-463

ξύννομον:
ξύννομον
G. Cantabr. 1. Par. C. Ald. Rob. et altero ν super- scripto Cantabr. 2.
336

337-338. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-464

ἴσον λελιμμένοι. τῶν ἐκ τῶνδ᾽ εἰκάσαι λόγος πάρα:
ἴσον
Vit. Ald. Rob.
λελιμμένοι
Arund. Cantabr. 1. 2. Mosc. 2. Par. A. B. Ask. A. et ad ι superscripto Mosc. 1.
λελημμένοι
M. G. Par. C. E. et ad ι superscripto Ven. B.
λελημένοι
Lips.
λελειμμένοι
, superscripto ι, Vit.
λειμμένος
Ox. Ald. Rob. Turn.
λελημμένος
, superscripto ι, Ven. A. Post
λελιμμένοι
vulgo plene inter- pungitur. In proximo versu libri
τίν ἐκ τῶνδ᾽
, nisi quod Μ.
τί· ἐκ τῶνδ᾽
habet, sed cum litura post
τί
et adscripto in margine a recentiore manu
τίν' ἐκ
. Secunda manus hoc adscripsit scholion, τί ἐκ τῶνδ᾽ εἰκάσαι. τί δεῖ ὑπονοῆσαι ἐκ τούτων, ἢ πένθη καὶ συμφοράς; Non scripsisse Aeschylum
τίν ἐκ τῶνδ᾽ εἰκάσαι λόγον πάρα
; et antistrophicus versus et haec ipsa verba docent. Nam in media malorum captae urbis descriptione frigidissime talis sententia insereretur, eodem modo ut in fine strophiae secundae. Coniungenda haec sunt cum praecedentibus atque ita scribendum
ξυμβολεῖ φέρων φέροντι, καὶ κενὸς κενὸν καλεῖ, ξύννομον θέλων ἔχειν, οὔτε μεῖον, οὔτ᾽ ἴσον λελιμμένοι τῶν ἐκ τῶνδ᾽ εἰκάσαι λόγος πάρα.
i. e. οὔτε μεῖον ὧν vel οὔτ᾽ ἴσον οἷς. Praeda onustus alii rapta ferenti obvius est; vacuus vacuum advocat, nec minus nec tantum, quantum illos, quos ferentes aliquid vident, rapuisse coniicere licet, sed plus cupientes.

339. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-465

παντοδαπὸς ... χαμάδις ... ἀλγύνει:
παντοδαπής
Lips. Arund. Cantabr. 2. Par. K.
χαμάδης
G. Lips.
ἀλγυνεῖ
Vit.
ἀγύνει
Par. E.
ἀργύνει
Ald.
339

340. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-466

κυρήσας, πικρόν γ' ὄμμα θαλαμηπόλων: Libri
κυρήσας πικρὸν δ᾽ ὄμμα θαλαμηπόλων
, nisi quod
κηρύσας
habet Lips.
ὄμα
G.
θαλαμηπόλλων
Colb. 1. Articulum
τῶν
ante
θαλαμηπόλων
auctore Arnaldo in Animadv. p. 194. male inseruit Brunckius eumque secuti Schutzius et Porsonus. Post
κυρήσας
vulgo interpungitur. Removendam esse interpunctionem manifestum est, idque intellexit etiam Wellauerus, qui
πικρὸν δ’
in
πικρῶν
mutandum censuit. Lenius visum est
παντοδαπὸς δὲ καρπὸς χαμάδις πεσὼν ἀλγύνει κυρήσας πικρόν γ' ὄμμα θαλαμηπόλων
.
340

341. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-467

πολλὰ δ᾽ ἀκριτόφυρτος:
πολλὴ δ'
Cantabr. 2. Rob. Turn.
ἀκρυτόφυργος
Ald.
ἀκριτόφυτος
Rob.
φυγάς
ex Par. E. affertur.
341

342. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-468

οὐτιδανοῖς:
οὐτιδανεῖς
G.
οὐτιδανοῖσιν
Par. N.
342

343. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-469

ἐν ῥοθίοις:
ἐν ῥοθίοις
Vit. Arund. Ven. Β. Vind. 3.
ἐν ῥοθίοισι
Μ. et ceteri.
343

344-349. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-470

δμωΐδες δὲ καινοπήμονες νέαι, τλῆμον αἰχμάλωτον εὐνὰν ἀνδρὸς εὐτυχοῦντος, ὡς δυςμενοῦς ὑπερτέρου, ἐλπίς ἐστι νύκτερον τέλος μολεῖν, παγκλαύτων ἀλγέων ἐπίρροθον: Hi versus vulgo sic leguntur,
δμωΐδες δὲ καινοπήμονες νέαι τλήμονες εὐνὴν αἰχμάλωτον ἀνδρὸς εὐτυχοῦντος, ὡς δυςμενοῦς ὑπερτέρου. ἐλπίς ἐστι νύκτερον τέλος μολεῖν, παγκλαύτων αλγέων ἐπίρροθον.
Variae lectiones hae sunt. V. 344.
κοινοπήμονες
Rob.
νέαι
omittit Ven.B.
δμωΐδεσι δὲ καινοπημόνεσι νέαις πλημόνεσιν
ex Par. B. Faehsius pro verbis
δμωΐδες - τλήμονες
alert.
τλήμονας
Lips. Deinde v. 347.
ὑπερτέρους
Ald. Tum v. 348.
ἐλπίς ἐστιν
Vit.
ἐλπὶς δ᾽ ἐστὶν
Colb. 1.
μολεῖν
. γρ.
ὁμιλεῖν
Par. B. Denique v. 349.
παγκλαύτων
Μ. Turn.
παγκλαύστων
G. Vit. Lips. Cantabr. 1. Οx. Ven. A. Vind. 1. 3. Ald. Rob.
ἀχέων
pro
ἀλγέων
Cantabr. 1.
πημάτων
Par. L. Nihil sani est apud scholiastas. Schutzius quod ego olim conieceram,
τλᾶμον εὐνάν
, recepit, commate post
εὐτυχοῦντος
interpungens, quae autem inde sequuntur, sine interpunctione continuans. Interpretatur ita, novae- que ancillae novo dolore affliguntur ob miserum servile connubium beati viri, adeo ut sub immiti domino unica spes iis in aeterna nocte relinquatur, finem flebilibus aerumnis impositura. Haec probari non possunt. Vt alia taceam, ἀνὴρ εὐτυχῶν non potest simpliciter felix vel opulentus esse. Nam si quis talem propterea, quod superbior sit, commemorari putat, at melior est servae conditio in opulenti quam in pauperis domo; praetereaque, qui non est nobilis, etiam moribus asperior et magis rudis esse solet. Illud autem necessarium est, haec omnia cohaerere, quia non modo frigida, sed absurda etiam foret nexu cum praecedentibus destituta in fine sententia, praesertim quum, de quo ea accipienda esset, non esset indicatum. Scripsi igitur,
δμωΐδες δὲ καινοπήμονες νέαι, τλῆμον αἷσιν αἰχμάλωτον ἀνδρὸς εὐτυχοῦντος, ὡς δυςμενοῦς ὑπερτέρου, ἐλπίς ἐστι νύκτερον τέλος μολεῖν, παγκλαύτων ἀλγέων ἐπίρροον.
Novo dolore iuvenes servae affliguntur, quibus spes est (i. e. quibus exspectandum est) venturum esse miserum captivum nocturnum officium viri victoris, ut gravioris hostis (vel ut gravioris hoste), adiuvans atque augens lacrimas. Τέλος rectius fortasse imperium interpretabimur.

350. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-471

ὅ τοι:
ὅτι τοι
Rob.
ὡς
omittit G.
350

351. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-472

πευθώ τιν ἡμῖν ... νέαν φέρει:
πευθὼ
Μ.
πυθὼ
Lips.
πευθὺν
ut videtur Vit.
ὑμῖν
Ox. Ven. A.
φέρειν
G. Taur.
351

352. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-473

NA: Affert hunc versum Thomas M. in v. διώκω p. 93, 2. ed. Ritsch.
352

353. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-474

καὶ μὴν ἄναξ ὅδ᾽ αὐτός, Οἰδίπου τόκος:
καὶ νῦν
Par. B.
ὅδ᾽ ἄναξ αὐτὸς
G. Lips.
τόκος
M. G. aliique, ut videtur, et Ald. Turn.
τέκος
Vit. Lips. Arund. Cantabr. 1. 2. Par. II. L. N. Colb. 1. Ven. A. B. Rob.
353

354. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-475

εἶσ᾽ ἀρτίκολλον ... λόγον: Hunc versum omittit Lips.
εἶσ'
habent M. ceterique libri :
εἶς
Ald. Rob.
εἰς
margo Aldinae apud Burtonum, et sic Porsonus. recte. V. Opusc. II. p. 326.
ἀρτίκωλον
G. Mosc. 2.
ἀρτίκολον
Cantabr. 1. Par. L.
λόγου
Οχ.
354

355. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-476

σπουδὴ δὲ καὶ τοῦδ᾽ οὐκ ἀπαρτίζει πόδα:
σπουδῆ τε. καὶ τοῦδ’
, cum glossa μετὰ σπουδῆς, G. Taur.
σπουδῆ δὲ καὶ τοῦδ'
Vit. Ald. Rob.
σπουδὴ δὲ τοῦδ'
Lips. Reliqui
σπουδὴ δὲ καὶ τοῦδ'
, nisi quod in M. prius
σπουδή
scriptum fuisse videtur.
οὐ καταρτίζει
, cum his adnotationibus, εὐθετεῖ, et γρ.
οὐκ ἀπαρτίζει
, ἤγουν ἄρτιον ποιεῖ, G. Taur. Ceteri
οὐκ ἀπαρτίζει
. Non debebam olim in Observationibus criticis proponere
οὐ καταργίζει
. Hoc dicit, etiam Eteoclem ita festinare, ut pedum incessum non sic, quemadmodum decet, componat.
355

356. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-477

εἰδὼς ... ἐναντίων:
ἰδὼν
Colb. 2. γρ.
ἰδὼν
Par. B.
πολεμίων
, supra scripto ab eadem manu
ἐναντίων
, Par. L.
356

357. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-478

ὡς τ' ... ἕκαστος εἴληχεν πάλον:
ὥστ'
Μ. a recentiore manu: prima
ὅστ'
scripsisse videtur.
357

357. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-479

ὡς τ' ... ἕκαστος εἴληχεν πάλον:
πῶς τ'
Rob.
ἕκαστον
Vit.
εἴληχεν
Μ.
εἴληχε
G. Vit. Lips. Cantabr. 1. 2. Mosc. 1. 2. Par. B. Vind. 2. 4. Ald. Rob. Turn. γρ.
εἴληφε
πάλου
Mosc. 1. Par. K.
πάλῳ
G. et cum glossa ἐκληρώθη Par. B.
κλήρῳ
Mosc. 2.
κλῆρον
Ven. A. Vind. 2. 4. Ald. Euripides Phoen. v. 751.
ὄνομα δ᾽ ἑκάστου διατριβὴ πολλὴ λέγειν, ἐχθρῶν ὑπ' αὐτοῖς τείχεσιν καθημένων.
Ad quae scholiastes haec adnotavit, πεφύλακται δὲ τὰς ὀνομασίας αὐτῶν εἰπεῖν, ὡς φησὶ Δίδυμος, διὰ τὸ ὑπὸ Αἰσχύλου εἰρῆσθαι ἐν τοῖς Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβαις.
357

358. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-480

Προιτίσιν:
προιτίσιν
M. Par. L. Ceteri ι omittunt.
358

360. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-481

σφάγια ... γίγνεται:
σφράγια
Vit.
γίγνεται
Porsonus. Libri
γίνεται
.
360

361. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-482

λελιμμένος:
λιμένος
, superscripto ab eadem, ut videtur, manu altero μ, et a sec. manu λε in initio vocabuli, M.
λελιμένος
Par. L.
λελυμένος
, cum glossa ἐπιθυμῶν, G.
361

362. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-483

κλαγγaῖσιν:
κλαγκαῖσιν
G. Vit. Lips.
362

363. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-484

θένει ... ὀνείδει μάντιν Οἰκλείδην σοφόν:
θένει
M. Turn.
σθένει
Ox. Vind. 3. Ald.
θείνει
Lips. Arund. Mosc. 1. 2. Par. F. Vind. 4. Rob.
θύνει
Vit.
θαίνει
G.
δ'
omittit Ald.
ὀνέδει
Lips.
ὀνειδίζει
G. Mosc. 2. Vind. 1.
Οἰκλείδην
G. Ald. Rob.
δικλείδην
M. Vit. Lips. Turn.
σοφιστὴν
pro
σοφόν
Par. E.
363

365. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-485

τρεῖς κατασκίους:
τρισκατασκίους
, ad primam syllabam ει superscripto, G. Aristophanes Acharn. v. 964.
ὁ δεινός, ὁ ταλαύρινος, ὃς τὴν Γοργόνα πάλλει, κραδαίνων τρεῖς κατασκίους λόφους.
365

366. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-486

κράνους χαίτωμ'· ὑπ᾽ ἀσπίδος δὲ τῷ:
κραίνους
Lips.
χαίτωμα
G.
δ᾽ ἐσώ
(sic, non δ᾽ ἔσω) M. in quo recentior manus γρ.
τῷ
adscripsit,
δέτω
G.
δετῶ
, supra adscripto ου, Vit.
δὲ τοῦ
Vind. 2. 4.
366

367. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-487

χαλκήλατοι κλάζουσι κώδωνες:
χαλκήλατον
margo Aldinae apud Burtonum, idemque Turnebus commemorat.
κλάζουσι κώδωνος
G. Vind. A.
κώδωνες ἠχοῦσιν
Ask. A.
367

368. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-488

ὑπέρφρον: In
ὑπέρφρον
Μ. o in litura habet.
ὑπ' ἀσπίδος
Rob.
368

371. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-489

πρέσβιστον ἄστρων:
πρέσβιστος δ᾽ ἀνδρῶν νυκτὸς ὀφθαλμὸς πρέπει
, Αἰσχύλος corrupte Εtym. Μ. p. 753, 22.
ἄστρων
superscripto ο Vit. Lips.
ἄστρον
G. Par. L. et o superscripto Par. G.
371

373-375. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-490

βοᾷ παρ᾽ ὄχθαις ποταμίαις, μάχης ἐρῶν, ἵππος χαλινῶν δ᾽ ὡς κατασθμαίνων μένει, ὅςτις βοὴν σάλπιγγος ὀργαίνει μένων: Legebatur
βοᾷ παρ᾽ ὄχθαις ποταμίαις μάχης ἐρῶν· ἵππος χαλινῶν δ᾽ ὡς κατασθμαίνων, μένει, ὅςτις βοὴν σάλπιγγος ὁρμαίνει μένων.
Post
μάχης
particulam δ' inserit Lips. et Par. A. si hoc dicere vult Brunckius, qui hanc particulam se ait in locum suum reposuisse, suffragante cod. A. Scripsit autem Brunckius ita,
βοᾷ παρ᾽ ὄχθαις ποταμίαις· μάχης δ' ἐρῶν, ἵππος χαλινῶν ὡς κατασθμαίνων, μένει, ὅςτις βοὴν σάλπιγγος ὁρμαίνει μένων.
Sine particula
χαλινῶν ὡς
habent M. Colb. 2. (puto, Par. A.) et Rob.
χαλινῶν ὃς
Lips. In M. a recentiore manu non, ut narratur, δυς super ὡς, sed, quantum dispici potuit, οὗ super ultimam in
χαλινών
syllabam adscriptum est. Deinde
κατασθαίνων, μένει
, supra adscripto γρ.
κατασθμαίνων
, Lips.
κατασθμαίνει μένων
Rob. Tum
ὡς τις
Ald. 'Turn. Deinde
βοῇ
Par. L. Tum
ὁρμαίνει μένων
M. Vit. Ald. Rob. Turn.
ὁρμένει μένων
, sed minio superscriptis ad prius vocabulum αι, ad alterum ει, G.
ὁρμαίνων μένει
Arund. (qui hunc versum post sequentem collocat) Cantabr. 1. Mosc. 1. Par. F. Ask. A. Ven. A. Vind. 4. et ad
μένει
supra scripto αι Par. C.
ὁρμείνων μένει
Par. E. In Lips. hic versus omissus, sed a sec. manu in ima margine sic additus est,
ὅστις βοὴ
(supra scriptum γρ.
βοὴν
)
σάλπιγγος ὁρμαίνων μένει
. Repetitio verbi
μένει
, quantumvis iterationem verborum non reformident tragici, hic quidem ferri non potest. Itaque putandum esset
μένει
esse nomen, ut in Agamemnone v. 222.
χαλινών τ' ἀναύδῳ μένει
. Sed magna tamen suspicio est, in alterutro versu
μένει
vel
μένων
ortum esse ex altero. Itaque non male Tyrwhittus et Brunckius ad Aristophanis Ran. v. 1042. in ultimo versu
κλύων
scribendum esse putarunt: quod sane firmari videtur verbis scholiastae,
σάλπιγγος ἀκούων
, nisi hic, quod mihi quidem veri simillimum videtur, rem enarrare voluit explicatius. Mihi probabilius videtur mutandum esse
μένει
in
βρέμει
, quae Schützii quoque opinio fuit. Sed ex proximo quoque versu vitium tollendum est. Nam
ὁρμαίνει
, quod sensu non aptum, usu non tragicum est, pridem cedere debebat alii verbo, quod scholion a Stanleio editum et postea a Schützio e' codice Mosc. 1. prolatum,
σφαδάζων ἐκδέχεται
, monstrare videtur,
ὀργαίνει
. Vtitur activa huius verbi forma ita, ut sit irasci, Sophocles Trach. v. 552.
ἀλλ᾽ οὐ γάρ, ὡςπερ εἶπον, ὀργαίνειν καλὸν γυναῖκα νοῦν ἔχουσαν
. Itaque scripsi
βοᾷ παρ᾽ ὄχθαις ποταμίαις, μάχης ἐρῶν, ἵππος χαλινῶν δ᾽ ὡς κατασθμαίνων βρέμει, ὅςτις βοὴν σάλπιγγος ὀργαίνει μένων.
Ceterum qui hanc bellatoris equi descriptionem, quam similibus exemplis . illustravit Bochartus in Hierozoico I. p. 149. diligentius consideraverit, nolet huic lectioni, quam recepimus, hanc praeferre,
ὀργαίνων μένει
.

376-377. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-491

τίν᾽ ἀντιτάξεις τῷδε; τίς Προίτου πυλῶν κλήθρων λυθέντων προστατεῖν φερέγγυος;: Plutarchus initio Thesei
σκοποῦντι δέ μοι, τοιῷδε φωτί, κατ' Αισχύλον (ν. 416.), τίς ξυμβήσεται ; τίν᾽ ἀντιτάξω τῷδε; τίς φερέγγυος; ἐφαίνετο
et quae sequuntur.
ἀντιτάξας
G.
κλήθρων
, a recentiore manu iota subscripto, M. et
ε
in
η
mutato vel contra Vit.
κλείθρων
ceteri.
λυμάτων
, supra adscripto γρ.
λυθέντων
, Lips.

379. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-492

γίγνεται:
γίγνεται
Porsonus. Libri
γίνεται
.
379

380. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-493

κώδων τ' οὐ δάκνουσ᾽ ἄνευ δορός:
τ'
omittunt Arund. Rob.
δάκνουσιν
Lips. Rob.
δακίσ'
G.
δουρὸς
G.
380

383. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-494

ἡ ἀνοία:
ἡ ἀνοία
Μ. Turn.
ἢ ἄνοια
Lips.
κἄνοια
Faehsio teste Par. L. Ceteri
ἡ ἄνοια
. Inde a Cantero
ἡ 'νοια
obtinuerat.
ἡ ἀνοία· παροξυτόνως Αττικῶς. διὰ δὲ τὸ μέτρον ἐξέτεινεν. ὁ δὲ νοῦς· τὰ ἐξ ἀνοίας τινῶν γενόμενα τάχα τῶν κακῶν αὐτοῖς ἔσται σύμβολα
schol. cod. M. γρ.
καὶ ἀνοία τινί
(
ἄνοιάν τινι
Taur.),
ἤγουν κατὰ τινὰ ἄνοιαν καὶ μωρίαν
. Non est scribendum
ἡ 'ννοία
, quod nonnullis placuit.
383

384. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-495

πέσοι:
πέσῃ
Arund. Colb. 2. Ven. B. et supra scriptum in Cantabr. 2.
384

385. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-496

ὑπέρκομπον:
ὑπέρκοπον
G. Mosc. 2.
ὑπέρκομον
Ald.
385

386. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-497

ὀρθῶς ἐνδίκως τ':
ὀρθῶς ἐκδίκως τ'
G.
ὀρθῶς γ' ἐνδίκως τ’
Οx. Ald. Turn.
386

387. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-498

τήνδ᾽ ... μαντεύσεται:
τήνδ'
Μ. Cantabr. 1. Par. C. L. Colb. 2. Ask. A.
τὴν
ceteri.
μαντεύεται
M. Vit. Par. E. N. Colb. 1. sed α ab eadem, ut videtur, manu insertum in M. Vit.
387

389. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-499

προστάτην:
προστατεῖν
Par. K. et ην superscripto Arund.
389

390. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-500

μάλ' εὐγενῆ:
μάλ' εὖ
omittit Par. E. Frigebit hic
μάλα
, nisi voce adiuvetur. Est enim cum vi quadam pronuntiandum, ut sensus sit non ignobilem.
390

393. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-501

ὧν Ἄρης ἐφείσατο:
ὡς
, supra adscripto γρ.
ὧν
, Lips.
ἐφύσατο
G. Mose. 2. In G. supra scriptum
ἠλέησε
, in Mosc. 2.
ἐγέννησεν
. Coniecit
ἐφύσατο
scribendum esse H. Stephanus, refutatus a Cantero Nov. Lect. I. 5.
393

394. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-502

δ᾽ ἔστ':
δέ γ'
pro
δ᾽ ἔστ'
Lips.
394

395. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-503

ἔργον:
ἔργων
Ald.
ἔργου
supra scriptum in Colb. 2.
395

396. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-504

Δίκη δ᾽ ὁμαίμων:
δίκη δ'
Μ. G. Vit. Lips. Cantabr. 1. 2. Colb. 1. Ven. A. B. Ald. Rob.
δίκη δ'
Par. A. B. Ask. A. Vind. 1. 2. 3. 4. Turn.
ὁμαίμων
Μ. Vit. Arund. Ad prius υ superscriptum αι in Arund. et a recentiore manu in M.
ὁ δαίμων
G. Lips. Cantabr. 1. 2. Ox. Colb. 1. Par. A. B. C. E. Ven. A. B. Vind. 1. 2. 3. 4. Ald. Rob. Τurn. Adscriptum
δαίμων
in Lips. Par. G. et ut videtur in Par. A. B. μ ad αι in Cantabr. 2.
δικαίως ὁ Ἄρης
glossa in Par. A. B. Veram scripturam
δίκη δ' ὁμαίμων
, quam primus dedit Victorius, scholiastes recte explicat,
τὸ τῆς συγγενείας δίκαιον στέλλει αὐτὸν εἰς τὴν μάχην
.
396

397. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-505

NA: Hunc versum affert Thomas M. p. 141, 11. ed. Ritsch.
397

398. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-506

τὸν ἀμόν νυν:
τὸν ἐμὸν
Colb. 2. et supra adscriptum in Lips. γρ.
ἐμὸν
Par. B.
νυν
Arnaldus Animadv. crit. p. 127. et Brunckius.
μὲν
Taur. Vind. 1. Ceteri
νῦν
.
ἀντίπαλος
hic eum significat, qui hosti opponitur.
398

399. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-507

δικαίως πόλεως πρόμαχος ὄρνυται: Non recte
δίκαιος
ex Porsoni coniectura Blomfieldius,
δικαίας
Dindorfius.
πρόμαχος ὄρνυται πόλεως
Taur.
399

400. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-508

αἱματηφόρους:
πρόσμαχος
a pr. manu M.
αἱματοφόρους
Ald. Rob.
αἱματοφόρους
Par. Ε.
αἱμηφόρους
G. Taur. Vind. 1.
αἱματηροὺς
Vind. 3.
400

401. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-509

φίλων: Post
φίλων
Rob. addit
ἐμῶν
, ut scholiastam metricum legisse videri Stephanus observavit.
401

402. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-510

ὀλομένων:
ὀλυμένων
Vit.
ὀλλυμένων
Ask. A. γρ.
όλλυμένων
Par. B.
ὀλλομένων
Taur. Vind. 1. 3.
ὀλλουμένους
G. Quum proprie dicendum esset
τρέμω ὑπὲρ φίλων, ιδέσθαι μόρους αὐτῶν ὀλομένων
, aut
τρέμω ιδέσθαι μόρους φίλων ὀλομένων
, utramque rationem a poeta coniunctam esse monui in dissertatione de ellipsi et pleonasmo p. 208. sive Opusc. I. p. 226. Adiectum participium
ὀλομένων
satis tuebuntur exempla a Lobeckio ad Ai. v. 517. p. 278. allata.
402

403. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-511

δοῖεν θεοί:
δοῖεν θεοί
Arund. Cantabr. 1. 2. Par. A. B. Ask. A. Vind. 3.
θεοὶ δοῖεν
Μ. G. Vit. Lips. Ald. Rob. Turn. In M. sec. manus, ut verborum ordinem corrigeret, β' α' supra adscripsit.
403

404. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-512

Ἠλέκτραισιν εἴληχεν πύλαις:
ηλέκτρησι
Par. N.
λέκτραισιν
Par. E.
ηλέκτροισιν
Vit.
εἴληχεν
Μ.
εἴληχε
G. Vit. Lips. Cantabr. 1. 2. Vind. 1. 2. 3. 4. Ald. Rob. Turn.
πύλας
a pr. manu M. secunda ε superscripsit.
404

405. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-513

γίγας ὅδ᾽ ἄλλος:
γίγας ὅδ᾽, ἄλλου
ex Par. A. et Marklandi ad Eur. Suppl. v. 872. coniectura Brunckius, qui idem in Par. B. vulgato superscriptum dicit. Marklandus falso ad scholiastam provocat. Legit is
γίγας ὁδ᾽ ἄλλος
, ut in M. ceterisque libris scriptum est. Hoc verissimum.
Γίγας ὁδ᾽ ἄλλος
, alius ille gigas, ita dictum est ut saepe in simili re solet. Notum proverbium
ἄλλος οὗτος Ἡρακλῆς
. Maxime haec et similes formulae frequentatae sunt Nonno et hunc sectantibus. Si quis in eo haereat, quod gigas non unus, sed plures fuerint, idem est ac si dixisset
ἄλλος γίγας, παρὰ τοὺς προτέρους
, quemadmodum Lucianus loquitur Alex. 43. p. 249.
ἐγώ, ἦ δ᾽ ὅς, Ασκληπιὸς νέος, ἄλλος παρ' ἐκεῖνον τὸν πρότερον
.
405

406. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-514

μείζων, ὁ κόμπος δ᾽ οὐ κατ᾽:
μείζων δ᾽ ὁ
Οχ.
μείζων
omisso δ' Par. E.
κόμπος οὐ
Ox. Ald. Turn.
κατ'
omittit Par. E.
406

407. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-515

ἀπειλεῖ ... κραίνοι:
ἀπειλῆ
Lips.
κραίνοι
recte Brunckius, et sic M. Par. L. N. Colb. 1. et ab alia manu Cantabr. 2.
κράννοι
Rob.
κράνος
Lips. Ceteri
κράνοι
. In M. ad αι a recentiore manu α supra adscriptum. Similiter dictum est v. 530.
πύργοις ἀπειλεῖ τοῖςδ᾽ ἃ μὴ κραίνοι θεός
.
407

408. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-516

τε ... θέλοντος:
τε
omittit Lips.
θέλλοντος
G.
408

410. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-517

Ἔριν ... ἐμποδὼν σχεθεῖν:
ἔρριν
G.
ἐμποδὼν
Vit. Arund. Cantabr. 1. 2. Par. A. B. Η. Κ. L.
ἐμποδῶν
Rob.
οὐδὲ τὸν τοῦ Διὸς σκηπτὸν εἰς γῆν κατενεχθέντα, ἤ αὐτοῦ τοῦ Διὸς φιλονεικήσαντος, ἐμποδὼν γενέσθαι
scholion in M. quamquam M.
ἐκποδῶν
habet.
ἐκ ποδῶν
G. Ald.
ἐκπεδὼν
Lips.
ἐκποδὼν
Turn. Praeferendum iudicavi
ἐμποδών
. Neque se Iovis iram impedimenti loco habiturum. Altera lectio,
ἐκποδών
, in qua αὐτόν intelligi debet, multo est durior.
σχεθεῖν
Blomfieldius. Libri
σχέθειν
.
410

411. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-518

κεραυνίους βολὰς:
κεραυνοὺς βολὰς
Lips.
411

412. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-519

μεσημβρινοῖσι θάλπεσιν προσῄκασεν:
μεσημβρινοῖσιν
Μ.
μεσιβρινοῖσι
G.
μεσηβρίνοισι
Vit.
θάλπεσιν
Μ.
θάλπαισι
Rob.
θάλπεσι
ceteri.
προσήκασεν
, iola a recentiore manu subscripto, Μ.
προσείκασαν
Lips. Ceteri
προσείκασεν
.
412

413. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-520

γυμνὸν:
δεινὸν
γρ.
γυμνὸν
Vind. 3. Post
γυμνὸν
litura in M.
413

414. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-521

φλέγει ... διὰ χερῶν:
φέγγει
γρ.
φλέγει
Vind. 3.
χειρῶν
G. Lips. Par. E. Ald. Rob.
414

415. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-522

φωνεῖ γράμμασιν "πρήσω:
φωνεῖ
ultimis duabus litteris a sec. manu in litura M.
φωνεῖν
Ald.
φρονεῖ
Par. E.
γράμμασιν
Μ. Ceteri
γράμμασι
.
πρίσω
Ald. Rob.
415

416. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-523

πέμπε, τίς ξυστήσεται:
πέμπε
ultima littera a sec. manu in litura M.
περπατὶς
Rob.
τίς ξυμβήσεται
Plutarchus in initio Thesei.
416

417. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-524

κομπάζοντα:
κομπάσαντα
Μ. a recentiore manu ζο supra scripto, et Vit. Par. L. Ven. Β.
κομάζοντα
Lips. Ceteri
κομπάζοντα
.
417

418. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-525

NA:
καὶ τῷδε κέρδει
spectat ad praegressam Eteoclis orationem. Hoc lucro, quod hic iactator est, accedit aliud, quod ipsa illa iactatione Iovis iram provocabit.
418

419. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-526

ἀνδράσιν:
ἀνδράσιν
Cantabr. 1. Ceteri
ἀνδράσι
.
419

420. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-527

γλῶσσ᾽ ... γίγνεται κατήγορος:
γλῶσσα
, supra scripto altero ν a sec. manu, M.
γίγνεται
Porsonus. Libri
γίνεται
.
διδάσκαλος
pro
κατήγορος
Lips. Rob. et Blomfieldio teste Ask. A. Idem adscriptum in Mosc. 1. Sic etiam scholiastes.
420

421. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-528

δρᾶν παρεσκευασμένος:
δρᾶν
Lips.
παρασκευασμένος
Par. C. et ε a sec. manu supra adscripto ad alteram syllabam M.
421

422. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-529

θεοὺς ἀτίζων: Libri
θεοὺς ἀτίζων
. Scribendum erat
θεοὺς ἀτίζων
. Monosyllabi
θεός
exempla congessit Porsonus ad Eur. Or. v. 393.
422

424. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-530

γεγωνὰ:
γεγωνὰ
Brunckius.
γεγωνία
Ask. A. Sed ad probandam Brunckii emendationem ducunt quae ceteri libri habent.
γεγωνᾷ
(sic) M.
γεγωνεῖ
Mosc. 2.
γεγωνᾷ
(sic) Ald. Rob.
γεγωνα
ceteri. In G. ᾷ in litura scriptum est. Hesychius
γεγωνόν, τὸ ἐξακουστόν, μεγαλόφωνον
.
424

425. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-531

αὐτῷ:
αὖ τῷ
G.
425

426. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-532

ἐξῃκασμένον:
ἐξηκασμένον
, iota a recentiore manu subscripto, M. Ceteri
ἐξεικασμένον
.
426

427. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-533

μεσημβρινοῖσι θάλπεσιν τοῖς:
μεσημβρινοῖσιν
Μ.
μεσηβρινοῖσι
G.
θάλπεσιν τοῖς
Μ.
θάλπεσι τοῖς
G. Lips. Ald. Rob. Turn.
θάλπεσι τοῦ
Vit. Colb. 1. Par. N.
427

429. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-534

αἴθων ... Πολυφόντου βία:
αἴθων
, ut reliqui libri, sed ad ο supra adscripto ο Lips. Vtrumque, et
αἴθων
et
αἰδῶν
, in scholiis commemoratur.
πολυφόντα
Οx. Ald.
βία
Ald. Rob.
429

430. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-535

NA:
φερέγγυον φρούρημα
affert Thomas M. p. 381, 12. ed. Ritsch.
430

431. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-536

εὐνοίαισι:
εὐνοίαισι
Cantabr. 1. et erasum videtur in M.
431

432. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-537

ἐν πύλαις εἰληχότα:
ἐν πύλαις εἰληχότα
ante sec. manus emendationem M. Plato de re publ. VIII. p. 550. C. non satis accurate huius versus meminit, quum dicit
οὐκοῦν μετὰ τοῦτο, τὸ τοῦ Αἰσχύλου, λέγωμεν ἄλλον πρὸς πύλαις τεταγμένον;
Aug. Nauckius ad Aristoph. Byz. p. 230. Platonem
πρὸς πύλαις
scripsisse putat.
432

433. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-538

ὄλοιθ᾽ ὃς ... ἐπεύχεται:
ὄλοιθ'
Ald. Rob.
εὔχεται
Lips.
433

434. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-539

μιν:
νιν
Brunckius. Libri
μιν
. Libri
ἐπισχέθοι
. Scripsi
ἐπισχέθοι
, quo hic versus strophico accurate exaequatur. Et pertinet fortasse ad hoc vocabulum codicis Vit. glossa,
καταλάβοι
.
434

435. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-540

ἐμὸν:
πρίν γ' ἐμὸν
Taur.
435

436. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-541

ἑδωλίων μ' ὑπερκόπῳ: Libri
εδωλίων ὑπερκόμπῳ
. Brunckius
ὑπερκόπῳ
, et sic margo Ald. apud Burtonum. Sed addito pronomine scribendum erat
εδωλίων μ' ὑπερκόπῳ
.
436

440. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-542

πήδησεν: Libri
πήδησεν
. Omissi augmenti signum, quo carere possumus, Brunckius adiecit.
440

441. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-543

Νηΐσταισι προςβαλεῖν:
νηίστησι
a pr. manu M. alia manus ο delere voluisse videtur.
νηίστισι
G. Cantabr. 2. Mosc. 1. Par. L. Vind. 2. Ald: Rob.
νηίστιοι
441

441. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-544

Νηΐσταισι προςβαλεῖν: Vit. Par. A. B. Turn. et η ad penultimam syllabam superscripto Lips. Scribendum erat
Νηΐσταισι
. V. ad Eur. Phoen. v. 1112.
προσβαλεῖν
Lips.
441

442. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-545

ἵππους δ᾽ ἐν ἀμπυκτῆρσιν:
ἵππους γ᾽ ἐν
Rob.
ἀμπυκτῆρσι
G. Lips.
442

443. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-546

πρὸς πύλαις:
πρὸς πύλας
Ald. Rob.
443

444. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-547

φιμοὶ ... βάρβαρον τρόπον:
φριμοὶ
Vit. Schatzii coniectura,
βάρβαρον βρόμον
, aliquid commendationis quum ab eo habet, quod librarius ad v. 446. oculis aberrare potuit, tum ab explicatione scholiastae,
ἀπηνῇ ἦχον ἢ ἐπεὶ ἡ σύριγξ βοᾷ
. In Vit. glossa,
κατὰ ἦχον ἄσημον
. Eteoclem mox ad haec v. 456. respondere Schützius animadvertit
ὃς οὔτι μάργων ἱππικῶν φρυαγμάτων βρόμον φοβηθεὶς ἐκ πυλῶν χωρήσεται
. Nihilo minus
τρόπον
servandum duxi, sive more interpretari aliquis velit, sive de ipsa soni conformatione accipiat, ut
Λυδίῳ ἐν τρόπῳ
apud Pindarum Ol. XIV. 17.
444

445. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-548

μυκτηροκόμποις πνεύμασιν:
μυκτηροκόπαν
Par. E.
πνεύμασιν
Μ. Ceteri
πνεύμασι
.
445

446. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-549

ἐσχημάτισται δ᾽ ... οὐ σμικρὸν:
σημάτισται δ᾽
vel
εἰσημάτιστα δ'
a pr. manu M. quod sec. correxit.
σμικρὸν
Rob.
μικρὸν
M. G. Vit. Lips. Arund. Cantabr. 1. Ask. A. Ox. Ald. Turn.
446

447. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-550

προςαμβάσεις:
προςαμβάσεις
Canterus Nov. lect. III. 3.
πρὸς ἐμβάσεις
G.
ἀμβάσεις
omisso
πρὸς
Par. E. Ceteri
πρὸς ἀμβάσεις
.
447

448. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-551

στείχει πρὸς ἐχθρῶν πύργον, ἐκπέρσαι:
στείχη
Vit.
πύργων
G. et ο superscripto Par. C.
πύγων
, ad τω superscripto ο, Lips.
ἐμπέρσαι
Par. G.
ἐκπέρσας
G.
ἐκπρῆσαι
γρ.
ἐκπέρσαι
Vit. et adscriptum
ἐκπρῆσαι
in Par. B.
448

449. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-552

βοᾷ δὲ χοὗτος ... ἐν ξυλλαβαῖς:
βοᾷ δ᾽ οὗτος
G.
ἐν
omittit Rob.
ξυλλαβαῖς
M. et regius Spanhemii. Ceteri
συλλαβαῖς
.
449

450. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-553

σφ' ἐκβάλοι:
σφ᾽ ἐκβάλλοι
G.
ἀφ᾽ ἐκβάλοι
Cantabr. 1.
ἀφεκβάλοι
Colb. 1.
σφ' ἐκβάλῃ
Lips. Cantabr. 2. Ox. Par. C. Ε. F. L. Colb. 2. Vind. 3.
σφ' ἐκβάλλῃ
Vind. 2. 4.
450

451. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-554

καὶ τῷδε φωτὶ:
καὶ τῷδε τῷ φωτὶ
G. Cantabr. 2. Vind. 1. Ald.
451

452. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-555

δούλειον:
δούλεινον
Lips.
452

453. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-556

σὺν τύχῃ δέ τῳ:
σὺν τάχει
Lips. Rob.
δέ τῳ
, iota, ut videtur, a sec. manu addito, Μ.
δέ τω
G. Lips.
δέ τῳ
Taur.
δὲ τῷ
Vit. Turn.
δὲ, τῷ
Ald. Rob. γρ.
ξυντύχοι καὶ ἄν ποτε, ἵνα συμβάλῃ τῷ καὶ ἐκείνῳ τῷ Ετεόκλῳ
Par. B.
σὺν τύχῃ δέ τῳ
legit etiam Triclinius ad Soph. Oed. R. v. 80.
453

454. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-557

καὶ δὴ πέπεμπται, κόμπον ἐν χεροῖν ἔχων:
καὶ δὴ πέπεμπ᾽ οὐ
M. Arund. Cantabr. 1. 2. Par. B. H.
καὶ δὴ πέμπτ᾽ οὐ
Vit. (sic Vit.) Par. C. Ε.
καὶ δὴ πέμπετ᾽ οὐ
Lips. Mosc. 1. Par. A. L. N. Colb. 1. Ven. A. B. Ald. Rob.
καὶ δῆτα πέμπετ᾽ οὐ
G. Mosc. 2.
καὶ πέμπεται δ᾽ οὐ
Turn. quod speciem habet emendationis. Deinde
ἐν χερσὶν
Vit. Par. N. Scribendum erat, remota negatione,
καὶ δὴ πέπεμπται
, graviore multo sententia, idque vidit etiam Erfurdtius ad Soph. Ai. p. 514. Sed tollenda etiam erat interpunctio in fine praecedentis versus atque ita continuanda oratio,
πέμποιμ᾽ ἂν ἤδη τόνδε, σὺν τύχῃ δέ τῷ
καὶ δὴ πέπεμπται, κόμπον ἐν χεροῖν ἔχων, Μεγαρεύς.
Nam καὶ δή, quod prope idem est atque ἤδη, ita collocari constat. V. ad Vigerum adn. 301. b.
454

455. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-558

τοῦ:
τῶν
Lips. Ceteri omnes
του
, nisi quod articulum omittit Colb. 1. In Par. N.
ἐκ
abesse dicit Vauvillersius: voluisse videtur
του
scribere.
455

456. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-559

οὔτι μάργων:
ὃς οὔτ᾽ εἰμάργων
G.
μαργῶν
Lips.
μάργων
, evanido utroque accentu, M.
456

458. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-560

χθονί:
χθονός
, cum glossa
τῇ γῇ ταύτῃ
, G.
458

459. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-561

δύ᾽ ἄνδρε καὶ:
δύο
Par. G. N.
ἄνδρες
Par. N.
ἄνδρας
G. Vind. 1. 2. 3. 4. et ε superscripto Ox.
ἄνδραν
Par. E.
καὶ τὸ
Par. C.
459

460. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-562

ἑλὼν ... πατρός:
ἑλὼν
γρ.
ἐλθὼν
Par. B.
πατρὸς
γρ.
πάλιν
idem.
460

Commentary (N. Wecklein, 1902; German; OCR draft) (Seven Against Thebes, explanatory commentary pp. 15–100. Single-witness OCR; source readings and all reference placements require scan review.) focus

274-355. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-197

1
2
erstes Stasimon: Die Jungfrauen bringen es nicht über sich, der Mahnung des Eteo- kles zu gehorchen. In ihrer Angst führen sie sich den allgemeinen Sturmangriff auf die Stadt vor Augen und rufen die Götter um Hilfe an. Welches schönere Land könnt ihr für unser Land ein- tauschen? Bringt deshalb Verderben über die Feinde, verleiht Sieg den Bürgern. Beklagenswert wäre es, wenn eine so uralte Stadt von Hellenen geknechtet würde und die Greuel der Plünderung erdulden müßte". Diese Greuel werden mit den lebhaftesten Farben geschildert nach Hom. I 592 κατέλεξεν ἅπαντα κήδε' ὅσ' ἀνθρώποισι πέλει τῶν ἄστυ ἁλώῃ· ἄνδρας μὲν κτείνουσι, πόλιν δέ τε πῦρ ἀμαθύνει, τέκνα δέ τ' ἄλλοι ἄγουσι βαθυζώνους τε γυναῖκας, Χ 61 κακὰ πόλλ' ἐπιδόντα, υἷάς τ' ὀλλυμένους ἑλκηθείσας τε θύγατρας καὶ θαλάμους κεραϊζο- μένους καὶ νήπια τέκνα βαλλόμενα προτὶ γαίῃ. - Den Gesang trägt wohl der Gesamtchor vor.

292. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-205

3
4
ἄρειον: dieser epische Kom- parativ auch Ag. 81.

293. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-206

5
6
βαθύχθονα: Schol. εὔγειον. Auch Euripides rühmt die Frucht- barkeit Botiens: Δίρκας χλοηφό ρους καὶ βαθυσπόρους γύας Phoen.

295. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-207

7
8
εὐτραφής, das Wachstum fördernd. Um dieser Eigenschaft willen wurde den Flußgöttern des Landes ebenso wie dem Απόλλων κουροτρόφος beim Eintritt in das Mannesalter der πλόκαμος (Cho. 6) geweiht. Vgl. Hom. Ψ 141.

296. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-208

9
10
ὅσων: diese Attraktion findet sich seltener bei Äschylos, gar nicht in den Hiketides. Ποσειδῶν: Schol. ὅτι τῆς ὑγρᾶς οὐ σίας δεσπότης Ποσειδῶν. — γαιήο- χοs das Homerische Epitheton. Nach Hes. Theog. 337 sind die Flüsse Kinder des Okeanos und der Tethys.

299. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-209

11
12
πρὸς τάδε (im Hinblick dar- auf, um deswillen) wie Pers. 732.

300. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-210

13
14
τοῖσι μέν, als ob es nach- her hieße: ἐμβάλοιτε, τοῖς δὲ πολί- ταις κῦδος ἄροισθε.

301-302. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-211

15
16
,, mannenvertilgendes, waf- fenwegwerfendes Unheil". καταρρί ψοπλος von der Person übertragen. Mit καταρρίψοπλος vgl. δίψασπις, Strab. XIII 600 Αλκαϊός φησιν ὁ ποιητὴς ἔν τινι ἀγῶνι κακῶς φερότ μενον ἑαυτὸν τὰ ὅπλα ρίψαντα φυγεῖν (Hor. carm. Η 7, 10). Lo- winski vermutet ἀνδρολέτειραν κῆρα, ῥίψοπλον ἄταν, vgl. 761 τὴν ἁρπα ξάνδραν κῆρα.

303-304. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-212

17
18
κῦδος ἄροισθε (von ἄρνυ μαι) τοῖσδε πολίταις, ,, ihr möget unseren Mitbürgern Siegesruhm ver- schaffen", vgl. Hom. a 240, § 370 ᾧ παιδὶ μέγα κλέος ἤρατ᾽ ὀπίσσω. Der Schol. gibt die Erklärung πάνυ ἂν ὑμνοῖσθε παρὰ τῶν πολιτῶν nach Hom. Δ 95 πᾶσι δέ κε Τρώ εσσι (bei allen Troern) χάριν καὶ κῦδος ἄροιο. Aber diesem Sinn entspricht nicht das vorausgehende μέν (300), auch nicht die für die Götter weniger passende Bedeutung von κῦδος; endlich würde man dann ἀρεῖσθε oder ἄροισθ' ἄν er- warten, wie der Schol. ὑμνοῖσθε ἄν hat.

305. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-213

19
20
ἔστε τ' ist von Ritschl ein- gesetzt um des Sinnes und der Re- εἴεδροι (94) sponsion willen. στάθητε: last euch durch unsere Bitten) bewegen fest an euren Stätten zu verbleiben (laßt eure Heiligtümer nicht zerstören, damit ihr nicht auszuwandern braucht). ὀξυγόοις λιταίσιν, Schol. διὰ τὰς ὀξυθρηνήτους λιτὰς ἡμῶν.

308. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-214

21
22
ὠγυγίαν wie Pers. 38 τὰς ὠγυγίους Θήβας.

309. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-215

23
24
Αίδα προϊάψαι (d. i. dem Untergange weihen) nach dem Homerischen " Αϊδι προΐαψεν ( Λ 3). δορὸς ἄγραν Schol. διὰ δόρατος ἀγρευθείσαν ( δοριάλωτον).

310. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-216

25
26
Zu zerbröckeltem Staube ( σποδῷ dynam. Dativ) von Acher- volk (vgl. 71f.) bis auf die Stätten der Götter schmählich verbrannt". θεόθεν „,samt den Göttern" wie ῥιζόθεν „,samt der Wurzel" Vgl. 569 πόλιν πατρώαν καὶ θεοὺς τοὺς ἐγγενεῖς πορθεῖν. Heimsöth ver- mutet πεδόθεν.

313-314. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-217

27
28
τάς wird näher bestimmt durch νέας τε καὶ παλαιάς. — ἓ ἔ: Schol. διέκοψεν τὸν λόγον τῷ θρήνῳ. νέας ist einsilbig zu lesen wie häufig νεάνις, νεανίας, νεανικός zwei- bez. dreisilbig (Eum. 957, Eur. Phoen. 147, Aristoph. Wesp. 1067,

315-316. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-218

29
30
ἱππηδόν nicht ὑπὸ ἱππέων σύρεσθαι τῶν πλοκάμων (Schol.), sondern δίκην ἵππων (ein anderer Schol.):,, an den Haaren wie Pferde manchmal an den Mähnen fortge- zerrt werden". Vgl. Hik. 437 άyo- μέναν ἱππηδὸν ἀμπύκων πολυμίτων τ' ἐπιλαβὰς ἐμῶν, Verg. Αen. II 403 trahebatur passis Priameia virgo crinibus a templo Cassandra ady- tisque Minervae. φαρέων steht als Iambus.

317-318. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-219

31
32
Die Stadt, welche ent- völkert wird, ertönt von dem wirren Geschrei der gefangenen Frauen, welche geschändet werden". ληΐς bedeutet das gleiche wie ληϊάδες γυναῖκες Hom. Υ 193 ληϊάδας δὲ γυναῖκας, ἐλεύθερον ἦμαρ ἀπούρας, ἦγον. ὀλλυμένας: Schol. πορθου- μένας, vgl. Eur. Phoen. 564 ὄψει δὲ πολλὰς αἰχμαλωτίδας κόρας βία πρὸς ἀνδρῶν πολεμίων πορθου- μένας.

319. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-220

33
34
προταρβῶ wie προφοβοῦμαι ( πολέμους) Hik. 1005, θάνατον προ- ταρβοῦσα Eur. frg. 360, 25, „ich sehe mit Entsetzen vorher".

320. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-221

35
36
,,Beweinenswert ist es für sie gleichgepflückt vor der Zeit un- reif gepflückter Herblinge Naß ein- zutauschen, d. h. als unreif gepflückte Herblinge gekeltert zu werden“. Diese Allegorie, durch welche das vorausgehende ὀλλυμένας ausge- führt wird, ist durch den Gebrauch von οπώρα nahegelegt: Hik. 1009 τέρειν' οπώρα δ' εὐφύλακτος οὐδα μῶς, Chaerem. fr. 12 S. 785 Ν. πολ- λὴν ὀπώραν Κύπριδος εἰσορᾶν πα- ρῆν ἄκραισι περκάζουσαν οἰνάνθαις χρόνου. Auf unsere Stelle bezieht sich augenscheinlich die Notiz von Eustath. opusc. S. 355, 28 ed. Taf. ἐν μετοπώρῳ γὰρ οὐ μόνον καινόν, ἐάν, ὡς ἡ παροιμία, ἄνθος ἀναφυῇ, ἀλλὰ καὶ ἐάν κατ' Αἰσχύλον ἀρτί- δροπος οπώρα νεάζουσα τρυγηθῇ. Daraus ist der Text ὀμφάκων τρυ γερὰν δρόσον gewonnen statt des handschriftlichen δωμάτων στυγε ρὰν ὁδόν. Mit ἀρτίδροπος vgl. Hik. 358 κλάδοισι νεοδρόποις, mit δρό- σου Pind. Οl. VII 2 ἀμπέλου δρόσω.

323. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-222

37
38
τί: Schol. τί γὰρ δεῖ πολλὰ λέγειν, vielmehr was sage ich be- weinenswert; mehr als das; denn wer tot ist, ist besser daran als diese, die geschändet werden". Blomfeld vermutet τί γάρ; φθί- μενόν του προλέγω. In προλέγω hebt πρό den in βέλτερα τῶνδε πράσσειν legenden Begriff des Vor- zugs pleonastisch hervor. Vgl. Pind. Nem. II 18 ἐξοχώτατοι προλέγονται. Die Form βέλτερος, βέλτατος ist bei Äschylos die gewöhnliche, nicht βελτίων, βέλτιστος. - βέλτερα πράσ σειν wie Ag. 1444 ἄτιμα δ᾽ οὐκ ἐπραξάτην, Eur. El. 1359 εὐδαίμονα πράσσει.

325-326. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-223

39
40
γάρ begründet den Haupt- gedanken κλαυτὸν κτἑ. ( τί; τὸν πράσσειν steht parenthetisch). εὖτε δαμασθῇ: zu 243. Vgl. Ag. 762 ὅτε τὸ κύριον μόλῃ und unten 750, Eur. Phoen. 563 ὄψει δαμασθὲν ἄστυ Θηβαίων τόδε. πολλὰ δυ- στυχῆ τε für πολλὰ καὶ δυστυχῆ wie Soph. Phil. 583 πόλλ' ἐγὼ κεί- νων υπο δρῶν ἀντιπάσχω χρηστά τε.

327-328. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-224

41
42
ἄγει, schleppt als Ge- fangenen fort, vgl. ἄγειν καὶ φέρειν (plündern). τὰ δέ, weil an die Stelle von Personen ( ἄλλον) Gegen- stände treten: anderes steckt er (ein anderer) in Brand". φορεῖ hier transitiv, Heimsöth Vermutet πυρπολεῖ. πυρ-

330. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-225

43
44
μαινόμενος ἐπιπνεῖ (in wil- der Raserei tobt): vgl. Soph. Ant. 135 πυρφόρος, ὃς τότε μαινομένα ξὺν ὁρμα βακχεύων ἐπέπνει. λαοδάμας: κυρίως τὸ ἐπίθετον Αρεως εἴρηται. Wenigstens heißt Ares βροτολοιγός.

331. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-226

45
46
μιαίνων εὐσέβειαν, d. h. nichts Heiliges wird geachtet und geschont.

332. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-227

47
48
κορκορυγαί: Schol. ταραχαί. κεκωμώδηται δὲ ἡ λέξις, vgl. Ari- stoph. Frie. 991 λῦσον δὲ μάχας καὶ κορκορυγάς, Lys. 491, Wo. 387. ἄστη (um des Versmaßes willen für das überlieferte άorv gesetzt) von den verschiedenen Teilen (Straßen) der Stadt. ποτὶ, näm- lich ἄστη (überliefert ist ποτὶ πτόλιν δ', verbessert von Hermann), gegen die Stadt ist eine Umwallung ge- richtet, welche sie wie ein Jagd- netz umschließt. Schol. ὁρκάνη τὸ θηρατικὸν δίκτυον ὃ καὶ σαργάνη καλεῖται, Phot. ὁρκάνη· ὁ περιέχων τοῖχος οἴκησιν ἢ χωρίον, λέγεται δὲ ἀπὸ τοῦ ἕρκος ὅ ἐστι περίβολον φράγμα. Versteht man ὁρκάνη vom Jagdnetz, so hat man die Ausdrucks- weise, welche zu 64 besprochen ist: „nicht eine δρκάνη gewöhnlicher Art, sondern wallartig".

334. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-228

49
50
Schol. παρά τό Ομηρικὸν κ ἀνὴρ δ᾽ ἄνδρ᾽ ἐδνοπάλιζεν“

335. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-229

51
52
Das blutige Geblöke (Schol. ἐπὶ τῶν ἄσημα φθεγγομένων νέων τὴν βληχὴν ἔθηκεν) von Säug- lingen, die gerade an der Mutter- brust genährt werden" ist das Wimmern von Kindern, die von der Mutterbrust gerissen und ge- tötet werden. Jüngere Handschriften geben ἀρτιβρεφείς.

338. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-230

53
54
Das Plündern ist dem Hin- und Herrennen gesellt", d. h. die einen tragen fort, die andern kom- men zurück um zu holen. Vgl. Quint. III 69 profanorum sacrorum- que direptio, efferentium praedas repetentiumque discursus. Mit ὁμαίμονες vgl. κάσιν 481, Soph. Frg. 839 ἡ δὲ μωρία μάλιστ᾽ ἀδελφὴ τῆς πονηρίας ἔφυ. In διαδρομᾶν ist δια wie in διαπρέπον Pers. 1010 als eine lange Silbe zu sprechen. Vgl. zu 275.

339-340. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-231

55
56
Hesych. συμβολεῖ· συντυγ χάνει. φέρων ein mit Beute Be- ladener, κενός einer der keine Beute trägt.

341. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-232

57
58
ξύννομον, Schol. κοινωνόν.

342. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-233

59
60
οὔτε μεῖον οὔτε ἴσον: Schol. πλείονος ὀρεγόμενος. Jeder möchte das meiste sich aneignen ( διὰ τούτου τους πλεονέκτας ἐμφαίνει Schol.) - λελιμμένοι: Schol. λαβεῖν βουλόμενοι. Vgl. λελιμμένος (Schol. ἐπιθυμῶν) 367 mit Gen. Der Plural bezieht sich auf die in κενὸς κενὸν liegende Mehrzahl.

343. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-234

61
62
τίν' . . λόγον für τί . . λόγος nach einer Vermutung von Dindorf: welche Berechnung läßt sich hier- aus entnehmen?" d. i. was läßt sich als Ergebnis dessen erwarten?"

345-346. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-235

63
64
ἀλγύνει θαλαμηπόλων s. v. a. ἀλγύνει τὰς θαλαμηπόλους, ὥστε πικρὸν εἶναι τὸ ὄμμα αὐτῶν, Mit Tränen in den Augen sehen es die Schaffnerinnen mit an, wie die mannigfaltige Frucht auf dem Boden verschüttet wird". Nach αλγύνει steht κυρήσας in den Hand- schriften, welches die Responsion und den Sinn stört und vielleicht aus der zu ἀλγύνει beigeschriebenen Erklärung κυρίας (d. i. θαλαμηπό- λους) entstanden ist. τῶν ist der Responsion zuliebe ergänzt. θαλαμηπόλος Hom. η 8 die Kammer- frau (Schol. ἡ τοῦ οἴκου προνοοῦσα) und alapos die Kemenate der Nausikaa, dagegen bedeutet β 337 θάλαμος die Vorratskammer.

347. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-236

65
66
,,Die reiche Gabe der Erde, ohne Unterschied durcheinander- gemengt, wird weiter geschleppt in geringschätzigem Hin- und Her- schleifen." Vgl. Cic. div. I 369 ex horreis direptum effusumque fru- mentum vias omnisque angiportus constraverat. — οὐτιδανοῖς, weil das schöne Getreide wie wertloses Gut behandelt wird. Schol. τροπικῶς ῥύθια εἶπεν τὰ συνεχῆ κινήματα [ τῶν πολεμίων].

350-351. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-237

67
68
Schol. μεταστᾶσαι εἰς δου- λείαν οἴσουσι τὴν των πολεμίων εὐνήν. Zu der Beute, welche fort- geschleppt wird, gehören auch die kriegsgefangenen Frauen, denen das Schicksal bevorsteht in der Gefangenschaft als Kebsweiber zu dienen: Sklavinnen, die das ihnen neue Leid der Knechtschaft kosten, sehen in der Gefangenschaft dem Bett eines glücklichen (und hoch- mütigen) Mannes als eines feind- seligen Siegers entgegen. Ein Gegenstand der Hoffnung (und Sehnsucht) ist für sie der Tod als Hilfe gegen Kummer und Trä- an nen." καινοπήμονες erinnert den Gedanken, welchen der aus kriegsgefangenen Frauen bestehende Chor Eur. Iph. Τ. 1117 ausspricht: λατρεύω ζηλοῦσα τὸν διὰ παν- τὸς δυσδαίμον· ἐν γὰρ ἀνάγκαις οὐ κάμνει σύντροφος ὢν < ἐξ ἀρχᾶς> δυσδαιμονίᾳ· τὸ δὲ μετ᾿ εὐτυχίαν κακοῦσθαι θνατοῖς βαρὺς αἰών. Die Worte λέχος προσμένουσιν sind zur Herstellung des Sinnes ergänzt. Die überlieferten Worte νέαι τλή- μονες εὐνάν gestatten keine Kon- struktion und entsprechen nicht dem Versmaße der Strophe; in νέαι τλήμονες kann man eine (nicht zutreffende) Erklärung zu καινοπή- μονες, in εὐνάν zu λέχος sehen. Mit προσμένουσιν vgl. Soph. Trach. 525 τὸν ὃν προσμένουσ᾽ ἀκοίταν. δυσμενοῦς, da selten der Fall sein wird, was Achilleus Hom. I 343 sagt: τὴν ἐκ θυμοῦ φίλεον δουρικτήτην περ ἐοῦσαν. Vgl. Soph. Αi. 211 λέγ', ἐπεί σε λέχος δουριάλωτον στέρξας ἀνέχει θούριος Αἴας. ἐλπὶς . . μολεῖν: vgl. Eur. Hel. 432 ἐλπὶς δ᾽ ἔκ γε πλουσίων δόμων λαβεῖν τι ναύταις. νύκτερον Ι τέλος s. v. a. τέλος θανάτοιο statt des τέλος γαμήλιον. — ἐπίρροπος wie Hom. Δ 390 τοίη οἱ ἐπίρροπος ἦεν ᾿Αθήνη, vgl. Μ 180 Δαναοίσι μάχης ἐπιτάρροθοι ἦσαν (Helfer im Kampfe). Der Gedanke wie 323f. und Eur. Hik. 86 θανοῦσα τῶνδ᾽ ἀλγέων λαθοίμαν.

356-706. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-238

69
70
zweites Epeiso- dion. Eteokles tritt auf mit Me- II lanippos (395), Megareus (459), Lasthenes (607f.), um die Mit- teilung des Kundschafters (66 ff.) entgegenzunehmen, vgl. Einl. S. 9 f. Die erste Szene, der Mittelpunkt des Stückes, gibt eine glänzende Schilderung der sieben feindlichen und der ihnen an den sieben Toren entgegenstehenden Thebanischen Heerführer. In der zweiten Szene macht der Chor den vergeblichen Versuch Eteokles von dem greuel- vollen Zweikampf mit dem Bruder zurückzuhalten. Damit gibt dieses Epeisodion die ethische Moti- vierung für den Untergang der argivischen Heerführer und der feindlichen Brüder. Wie auch sonst bei Äschylos da, wo dem Dialoge antistrophische Chorika eingefügt sind, Symmetrie des Dialogs sich nachweisen läßt, so hat Ritschl (Jahrb. f. Philol. Bd. 77. 1858. S. 761.) symmetrische An- lage auch in den sieben Reden des Boten und Erwiderungen des Eteokles wahrgenommen. Da an einigen Stellen der Text unsicher oder lückenhaft ist, läßt sich die Verszahl nicht bei allen Partien mit voller Bestimmtheit feststellen. Doch scheint mit Beiseitelassung der zwei ankündigenden Verse des Boten 362f., denen die zwei zur nächsten Szene überleitenden Verse des Eteokles 662 f. entsprechen, die Gliederung der ganzen Partie 364 661 folgende zu sein: Π IV ΑΓ20- ΕΤ20 | στρ. α' | ΑΓ14- ΕΤ14 | ἀντ. α' | ΑΓ14- ΕΤ14 | στρ. β' | ΑΓ20- ΕΤ20| αντ. β|| V VI VII ΑΓ22- ΕΤ 22 | στρ. γ΄ | ΑΓ 29- ΕT 29 | αντ. γ΄ | ΑΓ 22- ΕΤ 22.

356. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-239

71
72
Unter ημιχόριον ist hier der Führer des Halbchors zu verstehen.

357-358. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-240

73
74
νέαν: gern wird aus der Eile und Hast des Boten auf die Wichtigkeit seiner Mitteilung ge- schlossen. διώκων: zu 90. ποδῶν ist gen. def. zu χνόας (vgl. 137): wie die Achsen den Wagen, so bewegen die Füße den Körper fort. Auf weiteres darf die Ver- gleichung nicht bezogen werden, wie der Schol. meint: χνόας ποδῶν μεταφορικῶς εἶπεν τὰ ἄκρα τῶν ποδῶν. Vgl. auch Hesych. κνους· ὁ ἐκ τοῦ ἄξονος ήχος. λέγεται δὲ καὶ κνόη· καὶ ὁ τῶν ποδῶν ψόφος, ὡς Αἰσχύλος Σφίγγι.

359. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-241

75
76
καὶ μήν dient häufig bei der Ankündigung neu auftretender Per- sonen dazu die Aufmerksamkeit auf sie zu lenken.

360. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-242

77
78
εἶσι als Präsens wie Hom. ζ 102 οἵη δ' Αρτεμις εἶσι, Εum. 242 πρόσειμι. ἀρτίκολλος (so Paley für ἀρτίκολλον, welches der ver- meintlichen Präposition is wegen 1. Προιτίδες 2. Ηλέκτραι 3. Νηΐσται 4. Ογκαῖαι ( Ωγύγιαι) 5. Βορραῖαι 6. Ομολωΐδες 7. Κρηναῖαι gesetzt wurde), genau angepaßt, gerade recht. Vgl. Cho. 578 όπως ἂν ἀρτίκολλα συμβαίνῃ τάδε, Soph. Trach. 58 ἐγγὺς δ᾽ ὅδ᾽ αὐτὸς ἀρτί- πους θρώσκει δόμους (Schol. ήρ- μοσμένως τῷ καιρῷ). μαθεῖν konsekutiv zu ἀρτίκολλος.

361. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-243

79
80
οὐκ ἀπαρτίζει: die Beziehung auf ἀρτίκολλος läßt erkennen, daß ἀπό in ἀπαρτίζειν negative Be- deutung hat: läßt nicht unrecht (zu spät) kommen". Anders Hesych. ἀπαρτί· ἀπηρτισμένως· Αἰσχύλος ᾿Αθάμαντι. Weil jüngere Hand- schriften οὐ καταρτίζει bieten, ver- mutet Weil εὖ καταρτίζει.

363. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-244

81
82
ὡς für ὥς τ' Blomfield, da dieser Vers appositionell zu τὰ τῶν ἐναντίων steht.

364. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-245

83
84
Schol. αἰδεσθεὶς τὰ Ομηρικά ἐγκώμια πρῶτον αὐτὸν καταλέγει ὁ Αἰσχύλος. Vgl. z. f.V. Mit μέν wird Τυδεύς den nachher zu nennenden Führern entgegengestellt. Im einzelnen weicht die Darstellung des Euripides Phoen. 1104 ff. ab, wie folgende Tabelle zeigt: bei Äsch. Tydeus, Kapaneus Eteoklos Hippomedon Parthenopaios Amphiaraos Polynikes Der Name Βορραῖαι fehlt bei Euri- pides, weil es bei ihm als letztes mit ἕβδομαι bezeichnet wird. In gleicher Weise fehlt bei Äschylos der Name Κρηναῖαι. Statt Βορραίαι heißt bei anderen (Paus. IX 8, 3ff., Apollod. ΙΙ 6, 6) das Stadttor bei Eur. Amphiaraos Kapaneus Parthenopaios Hippomedon Adrastos Tydeus Polynikes. Υψισται. Für Eteoklos tritt bei Euripides Adrastos ein. Dagegen wird Eteoklos Eur. Hik. 872 ge- nannt, wo auch Adrastos als Ober- feldherr erscheint und Soph. Ο. Κ. 1316, wo die gleichen Namen wie hier aufgezählt werden.

365. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-246

85
86
Durch das Verbot des Sehers Amphiaraos, welches den Sturm- angriff hinausschiebt, motiviert der Dichter die Ruhe, mit welcher Eteokles Zeit für lange Reden findet. Deshalb mußte Tydeus, der Feind des Amphiaraos (558), an die Spitze gestellt werden, nicht wie der Schol. annimmt: αἰδεσθεὶς τὰ Ομηρικὰ ἐγκώμια πρῶτον αὐτὸν καταλέγει ὁ Αἰσχύλος. Insofern ist der Tadel des Euripides Phoen. 751 ὄνομα δ᾽ ἑκάστου διατριβὴν πολλὴν ἔχει ἐχθρῶν ὑπ᾽ αὐτοῖς τείχεσιν καθημένων nicht berechtigt.

366. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-247

87
88
σφάγια: vor dem Angriff opferten die Feldherrn ἐπὶ τῇ διαβάσει oder τὰ διαβατήρια, Thuk. V 54, Xen. Hell. IV 7, 2, VI 4, 19. γίγνεσθαι ohne Not Naber.

367. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-248

89
90
μαργῶν von der wilden Kampfeswut (Hesych. μαργῶντες· μαινόμενοι). — λελιμμένος: 342.

368. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-249

91
92
μεσημβριναῖς: Schol. τότε γὰρ μάλιστα μέμηνεν ( ὁ δράκων), vgl. Verg. Georg. III 434 anguis .. saevit agris asperque siti atque exterritus aestu. A. Hillebrand Jahrb. f. klass. Philol. 1883 S. 455 f. führt eine Stelle aus dem neunten Yasnakapitel des Avesta an, in welcher gleichfalls der Drache in Verbindung mit der Mittagszeit erscheint, so daß sich nach der Ansicht Hillebrands eine Überein- stimmung der iranischen Sage mit einem hier erhaltenen Rest griechi- scher Volksanschauung ergibt.

369. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-250

93
94
θείνει ὀνείδει (mit einem Anklang): vgl. Soph. Αi. 501 λόγοις ἰάπτων, 724 ονείδεσιν ἤρασσον, 1244 κακοῖς βαλεῖτε, Verg. Aen. IV 447 adsiduis hinc atque hinc vocibus heros tunditur. μάντιν Οἰκλείδαν nennt auch Pindar Ol. VI 13 und Bakchylides VIII 16 den Amphia- raos. Schol. (zu 556) ᾿Αμφιάραος Οϊκλέους τοῦ Μελάμποδος τοῦ Αμυθάονος τοῦ Κρηθέως τοῦ Αἰόλου τοῦ Ἕλληνος τοῦ Διός, μητρὸς δὲ Υπερμήστρας. Vgl. Soph. Αi. 801 τοῦ Θεστορείου μάντεως.

370. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-251

95
96
σαίνειν (Schol. ἐκκλίνειν) dient zur gehässigen Bezeichnung feigen Verhaltens, da es vom Hunde übertragen ist, der schweifwedelnd um etwas herumgeht ohne den Mut zu haben es anzugreifen.

371-372. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-252

97
98
Schol. νεωτερικὸν τοῦτο, τοῦ κράνους ἡ τριλοφία. κατά σκιος hier aktiv, beschattend" wie Eur. Phoen. 653 ἔρνεσιν κατασκίοι- σιν. Dieser Stelle ist Aristoph. Ach. 965 κραδαίνων τρεῖς κατα- σκίους λόφους entnommen. Vgl. Hom. Τ 382 ἵππουρις τρυφάλεια, περισσείοντο δ' ἔθειραι (hier κράνους χαίτωμα). ὑπ' ἀσπίδος ἔσω, unter dem Schilde innerhalb desselben.

373. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-253

99
100
κλάζουσι φόβον wie μινύ- ρονται φόβον 116. Das Klingen der Schellen weckt Furcht. Vgl. Soph. Frg. 775 σὺν σάκει κωδωνοκρότῳ παλαισταί, Eur. Rhes. 308 πολλοῖσι σὺν κώδωσιν ἐκτύπει φόβον, 384 κόμπους κωδωνοκρότους παρὰ πορ- πάκων κελαδοῦντας. Von anderen künstlichen Vorrichtungen am Schilde, welche den Gegner er- schrecken und verwirren sollen, ist 528 die Rede. Vgl. Eur. Phön. 1124 Ποτνιάδες δ' ἐπ' ἀσπίδι ἐπίσημα πῶλοι δρομάδες ἐσκίρτων φόβῳ, εν πως στρόφιγξιν ἔνδοθεν κυκλού μεναι πόρπαχ᾽ ὑπ' αὐτόν, ὥστε μαί- νεσθαι δοκεῖν.

374. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-254

101
102
ὑπέρφρον: Schol, υπερή φανον.

375. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-255

103
104
φλέγοντα ὑπ᾽ ἄστροις unter Sternen strahlend, sternfunkelnd.

377. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-256

105
106
πρέσβιστος (wie ἥδιστος, βράχιστος) Hom. Hymn. 30, 2. Verg. Aen. IX 405 heißt der Mond astro- rum decus. νυκτὸς ὀφθαλμός: in anderem Sinne νυκτὸς ὄμμα Pers. 431. Dagegen Pind. Ol. 3, 19 διχόμηνις ὅλον χρυσάρματος ἑσπέρας ὀφθαλμὸν ἀντέφλεξε Μήνα und Soph. Αnt. 103 ἀκτὶς ἀελίου . . χρυ- σέας ἡμέρας βλέφαρον. Vgl. auch Asch. Frg. 170 ἀστερωπὸν ὄμμα Λητώας κόρης. πρέπειν von dem was in die Augen fällt.

378. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-257

107
108
,,So sich toll gebärdend mit seiner prahlerischen Rüstung". Vgl. τοιαῦτ᾽ ἀλύει Εur. Frg. 665, τί ταῦτ' ἀλύω Hipp. 1182.

379. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-258

109
110
παρ' ὄχθαις, des Ismenos.

380-381. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-259

111
112
,,Wie ein Streitroß, welches ob der Kraft der Zügel (durch die es zurückgehalten wird) heftig schnaubt, wenn es den Klang der Kriegstrompete vernehmend vor- wärts drängt". χαλινών μένει wie Ag. 248. Schol. οὕτως ἀσθμαίνει καὶ σπεύδει ὡς καὶ ἵππος πολε- μιστὴς σάλπιγγος ἀκούων καὶ ἐπι- θυμῶν πολέμου. Danach ist ὀρ- γᾶται κλύων gesetzt für das über- lieferte ὁρμαίνει μένων, worin μαίνει μένων aus einer Variante des vor- hergehenden Verses κατασθμαίνει μένων entstanden ist. Ζα ὀργᾶται vgl. Cho. 452 ὀργᾷ μαθεῖν, Suid. und Phot. ὀργωμένοις· ἐντεταμένως ἐπι- θυμοῦσιν. Zum Ganzen vgl. Verg. Georg. III 83 tum, si qua sonum procul arma dedere, stare loco nescit, micat auribus et tremit artus, collectumque premens volvit sub naribus ignem.

383. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-260

113
114
φερέγγυος, ἀξιόπιστος ἐγε γυητής, von erprobter Tüchtigkeit mit Infin. wie Herod. V 30 οὐ φερέγ γυός εἰμι δύναμιν παρασχεῖν το σαύτην, VII 49 λιμὴν . . φερέγγυος ἔσται διασῶσαι τὰς νέας.

384. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-261

115
116
κόσμον μέν mit bloß ge- dachtem Gegensatz, sodaẞ der Sinn der gleiche ist wie wenn es κόσμον γε hieße.

385. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-262

117
118
Schol. ταῦτα παρὰ ᾿Αλκαίου. οὐ τιτρώσκει τὰ ἐπίσημα οὐδὲ ὅπλα αὐτὰ καθ' ἑαυτὰ δύναμιν ἔχει, εἰ μὴ ἄρα & φέρων αὐτὰ γένοιτο γεν- ναῖος. Ebenso spricht Papirius bei Liv. X 39: non enim cristas vulnera facere et per picta atque aurata scuta transire Romanum pilum. Vgl. Tac. Agr. 32 ne terreat vanus ad- spectus et auri fulgor atque argenti, quod neque tegit neque vulnerat.

386. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-263

119
120
δάκνουσι, tuen weh.

387. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-264

121
122
νύκτα ταύτην ἣν λέγεις . . γένοιτο für νὺξ αὕτη, ἣν λέγεις, γένοιτο, diese Nacht dürfte leicht einer besonderen Erwägung zur Wahrsagerin werden. Die gleiche Attraktion an das Relativ (s. g. attractio inversa) Hom. K 416 qv- λακὰς δ᾽ ἃς εἴρεαι, ἥρως, οὔ τις κεκριμένη φύεται στρατόν, Soph. Ο. Τ. 449 τὸν ἄνδρα τοῦτον ὃν πάλαι ζητεῖς .., οὗτός ἐστιν ἐνθάδε, Trach. 283 τάσδε δ' ὥσπερ εἰσορᾷς, ἐξ ὀλβίων ἄζηλον εὑροῦσαι βίον χωροῦσι πρὸς σέ, Verg. I 573 urbem quam statuo vestra est, Fischart Geschichtklitterung den liebsten bulen den ich hab, der leit beim wirt im keller" u. a.. Ζυ ἐννοίᾳ (50 Blomfield für ἡ ἀνοία) τινί vgl. 459, Prom. 178 παλάμα τινί, Cho.138 σὺν τύχῃ τινί, Soph. Αi. 853 συν τάχει τινί.

390. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-265

123
124
D. i. wenn man etwa daran denkt (wenn man die Sache von dem Gesichtspunkt aus betrachtet), daß einem, der stirbt, Nacht auf die Augen fällt.

391-392. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-266

125
126
φέροντι (scil. αὐτό), denn σῆμα . . τόδε ist Subjekt zu γένοιτο. - ἐνδίκως, wahrhaft, wie πανδίκως 657. ἐπώνυμον „, die Sache durch den Namen kennzeichnend, be- deutungsvoll", wie Soph. Ai. 340, wo Aias sagt: αἰαι· τίς ἄν ποθ᾽ εθ᾽ ὧδ᾽ ἐπώνυμον τοὐμὸν ξυνοί- σειν ὄνομα τοῖς ἐμοῖς κακοῖς;

393. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-267

127
128
Der Übermut, welchen sein Schildzeichen offenbart, wird sich gegen ihn selber wenden, wie man vorhersehen kann, d. h. Nacht wird ihm auf die Augen fallen.

395. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-268

129
130
τόνδε: Grotius τῶνδε. Aber s. Einl. S. 10.

396. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-269

131
132
Αἰσχύνης θρόνος wie Δίκας θρόνος Eum. 163, βωμὸς Δίκας ebd. 542, Ag. 395, Δίκας βάθρον Soph. Ant. 854. Mit Αἰσχύνης θρόνον τιμᾶν wird das Ehrgefühl des Helden ( αἰδώς) bezeichnet.

398. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-270

133
134
Der Gen. αἰσχρῶν ist von dem im α στερητικόν von αργός legen- den Begriff der Trennung regiert: ,, in seinem Tun des Unehrenhaften sich enthaltend". Vgl. Eur. Iph. Α. 1000 ἀργὸς ὢν τῶν οἴκοθεν.

399-400. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-271

135
136
Schol. γνήσιος πολίτης ἐκ τῶν σπαρτῶν, οὐ τῶν μετὰ Κάδμου ἐπηλύδων. Da seine Wurzel von den gesäten Männern her aufge- gangen ist", so ist er recht eigent- lich ein Sohn dieses Landes, aus dem sein Ahne hervorgewachsen ist, und gehört nicht den Fremden zu, die mit Kadmos ins Land kamen. Nach Eur. Phoen. 657 ff. erlegte Kadmos den Drachen des Ares und säte die Zähne des- selben in die Erde. Daraus gingen bewaffnete Männer hervor, welche übereinander herfielen. Vgl. Eur. Herakl. 4 Θήβας .. ἔνθ᾽ ὁ γηγενής σπαρτῶν στάχυς ἔβλαστεν, ὧν γένους Αρης ἔσωσ᾽ ἀριθμὸν ὀλίγον. Nach dem Schol. zu Phoen. 670 blieben am Leben: Πέλωρ, Ἐχίων, Οὐδαῖος, Χθόνιος, Υπερήνωρ, Κρέων.

401. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-272

137
138
,,Daß dieses Tatsache, nicht bloße Rede ist, wird Ares in seinem Würfelspiel entscheiden." Vgl. Eur. Hik. 330 ἔτ᾽ αὐτὸν ἄλλα βλήματ' ἐν κύβοις βαλεῖν πέποιθα, Rhes. 183 ψυχὴν προβάλλοντ' ἐν κύβοισι δαί- μονος, 446 κυβεύων τὸν πρὸς " Αρ- γείους " Αρη. Dies hat sich bestätigt nach Apollod. I 8, 5 Τυδεὺς ἐπὶ Θήβας μετ' Αδράστου στρατευσά- μενος ὑπὸ Μελανίππου τρωθεὶς ἀπέ- θανεν.

402. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-273

139
140
Δίκη ὁμαίμων: Schol. τὸ τῆς συγγενείας δίκαιον (die Pflicht, die er als echter Sprößling dieses Lan- des hat) στέλλει αὐτὸν εἰς τὴν μά- χην. κάρτα, mit eindringlicher Mahnung. προστέλλεται (ent- sendet) wie ἀποπεμψαμένη Pers. 141 (von sich).

403. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-274

141
142
Melanippos geht ab zum Tore.

404. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-275

143
144
αμόν, ἡμέτερον. νύν, von Natur lang (228), wird von den Tragikern um des Versmaßes willen verkürzt (z. B. auch Pers. 1041, 1049, 1067), wie umgekehrt aus dem gleichen Grunde ἆρα für ἄρα gebraucht wird.

405. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-276

145
146
δικαίως: die Responsion mit dem antistr. V. wird genauer, wenn man mit Heimsöth διά δίκας schreibt (vgl. Cho. 783 διὰ δίκας πᾶν ἔπος ἔλακον). Auch tritt die Beziehung auf Δίκη ὁμαίμων 402 noch mehr hervor. Aschylos, Sieben gegen Theben. 407 5. μόρους ὀλομένων ὑπὲρ φίλων (Todesgeschick von Männern, die für ihre Mitbürger fallen), wenn es nicht ursprünglich στόνους für μό- ρους geheißen hat (todmeldendes Stöhnen um gefallene Freunde hören) nach dem Schol. οὓς ποιοῦνται ὑπὲρ τῶν φίλων πολιτῶν οἱ Θηβαῖοι. Ζη ἰδέσθαι vgl. dann ἰδεῖν Cho. 968 (s. v. a. ἀκοῦσαι).

409. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-277

147
148
outws, wie du flehst.

410. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-278

149
150
Ηλέκτραι πύλαι: durch dieses Tor führte der Weg von Platää nach Theben (Paus. IX 8, 7).

411. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-279

151
152
γίγας: vgl. Hom. κ 120 Λαι- στρυγόνες . . οὐκ ἄνδρεσσι ἐοικότες, ἀλλὰ Γίγασιν, Soph. Frg. 872 ὁ σκληρὸς οὗτος καὶ Γίγαντας ἐκτρέ- φων . . Πάλλας, Eur. Bakch. 542 οὐ φῶτα βρότειον, φόνιον δ' ὥστε Γίγαντ᾽ ἀντίπαλον θεοῖς, Phoen. 127 ὡς φοβερὸς εἰσιδεῖν, γίγαντι γης γενέτα προσόμοιος. — ἄλλος: der Schol. spricht von dem rhetorischen Kunstgriff des Dichters den Tydeus nachträglich als Giganten zu be- zeichnen. Hiernach kann es schei- nen, als liege ein Widerspruch vor gegen Hom. Ε 801 Τυδεύς του μικρὸς μὲν ἔην δέμας, ἀλλὰ μαχη- τής, aber ἄλλος wird, wie Soph. Εl. 708 Βοιωτὸς ἄλλος, Eur. Hik. 888 ὁ τῆς κυναγοῦ δ᾽ ἄλλος Αταλάντης γόνος zeigt, bei der Aufzählung gebraucht ohne solche Beziehung (,, dieser weitere Held ein Riese, da er größer ist als der vorige").

412. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-280

153
154
κατ' ἄνθρωπον φρονεῖ wie Soph. Αi. 760 ὅστις ἀνθρώπου φύ σιν βλαστὼν ἔπειτα μὴ κατ' ἄνθρω- που φρονῇ.

413. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-281

155
156
Da die vermessene Prahlerei des Kapaneus augenscheinlich in den Worten liegt, er werde Theben zerstören, möge Gott wollen oder nicht, so unterbricht dieser V. den Zusammenhang und ist er mit Recht von Lachmann als Inter- polation bezeichnet worden. Vgl.

414. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-282

157
158
τὲ . . καί für εἴτε . . εἴτε wie Hom. Θ 168 διάνδιχα μερμήρι ξεν ἵππους τε στρέψαι καὶ ἐναντί- βιον μαχέσασθαι, Soph. Ant. 328 ἐὰν δὲ ληφθῇ τε καὶ μή, Ο. Κ. 488 αὐτοῦ σύ τ' αὐτὸς κεἴ τις ἄλλος ἀντὶ σοῦ, Eur. Hik. 498 ὤμοσεν ( Καπανεύς) πόλιν πέρσειν θεοῦ θέλοντος ἤν τε μὴ θέλῃ, Kykl. 332 ἀνάγκῃ κἂν θέλῃ κἂν μὴ θέλῃ. Vgl. auch unten 1058.

415-416. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-283

159
160
Schol. οὐδὲ τὸν τοῦ Διὸς σκηπτὸν εἰς γῆν κατενεχθέντα ἐμ ποδὼν γενέσθαι αὐτῷ λέγει. Hier- nach ist οὐδέ νιν Διὸς κεραυνὸν ἐνσκήψαντ' ἄν gesetzt für οὐδὲ τὴν Διὸς ἔριν πέδω σκήψασαν, πorin ἔριν unpassend ist und v und νίν fehlen. Vgl. Eur. Phoen. 1175 τοσόνδ' ἐκόμπασε (Kapaneus), μηδ' ἂν τὸ σεμνὸν πῦρ νιν εἰργαθεῖν Διὸς τὸ μὴ οὐ κατ' ἄκρων περγάμων ἑλεῖν πόλιν und die Drohung des Parthe- nopäos unten 519 f.

416. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-284

161
162
Von dem ägyptischen König Apries erzählt Herod. II 169: 4- πρίεω λέγεται εἶναι ἥδε διάνοια, μηδ' ἂν θεόν μιν μηδένα δύνασθαι παῦ- σαι τῆς βασιληίης.

419. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-285

163
164
Eur. Phoen. 1121 heißt es von Tydeus: δεξιᾷ δὲ λαμπάδα Τιτὰν Προμηθεὺς ἔφερεν ὡς πρήσων πόλιν.

420. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-286

165
166
ὡπλισμένη, als Waffe ge- geben (Schol. ἀνθ᾽ ὅπλου οὖσα). In gewöhnlicher Weise heißt es Eur. Bakch. 733 ἕπεσθε θύρσοις διὰ χερῶν ὁπλισμέναι. Vielleicht aber ist auch hier mit Herwerden ὡπλισμένῳ zu schreiben ( ὡπλισμένῳ αὐτῇ).

421. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-287

167
168
D. h. die Worte πρήσω πόλιν stehen auf dem Schilde über dem Fackelträger.

422. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-288

169
170
τοιῷδε τῷδε φωτὶ für τοιῷδε φωτὶ πέμπε Dindorf. Schütz ver- mutet τωιῷδε φωτὶ δ᾽ εἰπέ. Nach τοιώδε konnte τῷδε leicht ausfallen und dann der V. mit πέμπε ergänzt werden.

423. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-289

171
172
μὴ τρέσας hat Bezug auf κομπάζοντα, ohne sich durch seine prahlerischen Reden schrecken zu lassen.

424. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-290

173
174
Auch hier bringt (wie man im Sprichwort sagt) ein Gewinn den andern". Der eine Gewinn ist, daß Kapaneus durch seine Prahlerei nur seine frevelhafte Ge- sinnung offenbart. Daraus ergibt sich der andere, daß er den Zorn des Zeus auf sich herabruft und den Gott zum Bundesgenossen der Thebaner macht. Die Textänderung von Keck καὶ τῷδε κόμπῳ erscheint hiernach unnötig.

425. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-291

175
176
Wovon das Herz voll ist, davon geht der Mund über".

427. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-292

177
178
Kapaneus droht nicht bloß mit dem Munde ( γλώσσα 426), son- dern ist auch bereit die Drohung zur Tat zu machen. Vgl. Eur. Heraklid. 691 μή τοί μ' ἔρυκε δρᾶν παρεσκευασμένον.

428. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-293

179
180
ἀπογυμνάζων στόμα kenn- zeichnet die γλωσσαλγία des Kapa- neus.

429. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-294

181
182
ματαία χαρᾷ, in frevler Freude.

430. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-295

183
184
Hesych. γεγωνός· μεγαλό- φωνος. κυμαίνοντα, tumida, hochmütige.

431. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-296

185
186
ξὺν δίκῃ wie ἐνδίκως 392, in Wahrheit.

432-433. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-297

187
188
ἥξειν: vgl. Prom. 374 ἀλλ᾽ ἦλθεν αὐτῷ Ζηνὸς ἄγρυπνον βέλος. οὐδὲν ἐξῃκασμένον, kein bild- licher: dieser πυρφόρος wird nicht wie der πυρφόρος 419 auf dem Schilde dargestellt, sondern ein wirklicher sein. Dieser Sinn wird durch den folgenden (von Verrall als unecht erkannten) Vers zerstört, welcher aus 418 gebildet ist und sich auch durch das nach- hinkende τοῖς ἡλίου als Interpolation zu erkennen gibt. Vgl. Ag. 1243 κλύοντ᾽ ἀληθῶς οὐδὲν ἐξγκασμένα.

434-435. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-298

189
190
ἐπ᾿ αὐτῷ τέτακται: Schol. ἀντιτέτακται. κεί στόμαργός (Schol. ταχὺς εἰς τὸ λαλεῖν, vgl. Eur. Med. 525 τὴν σὴν στόμαργον, ὦ γύναι, γλωσσαλγίαν) ἐστ᾽ ἄγαν ὁ Καπανεύς), αἴθων λῆμα di. der sich die Flamme seines Mutes durch die frechen Reden des Ka- paneus nicht dämpfen läßt. Πολυφόντου βία: diese epische Um- schreibung auch 556, 558, 564, 607, 628. Vgl. Cho. 892 Αἰγίσθου βία, Soph. Phil. 314, 321, 592 Οδυσσέως βία, Trach. 38 Ιφίτου βία.

436-437. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-299

191
192
φερέγγυον φρούρημα (abstr. pro concreto): Schol. ἱκανὸς φρον- ρεῖν τὴν πατρίδα. προστατηρίας Αρτέμιδος: Schol. ὡς τοῦ Πολυφόν- του ἱερέως ὄντος τῆς ᾿Αρτέμιδος. Das Epitheton προστατήριος (Phot. προστατήριος· Ἀπόλλων, ἐπεὶ πρὸ τῶν θυρῶν αὐτὸν ἱδρύοντο. Σοφοκλῆς El. 637) scheint darauf hinzudeuten, daß der Dichter an ein Heiligtum der Artemis vor dem Elektratore denkt. Ηλεκτρίς (die strahlende) erscheint in den Orphischen Hym- nen VIII 6 als Beiname der Selene. Blaydes vermutet εὐνοίᾳ τε. Aber vgl. Isokr. IV 174 τὰς εὐ- νοίας ἀληθινὰς πρὸς ἡμᾶς αὐτοὺς ἕξομεν.

441-442. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-300

193
194
πωλικῶν ἑδωλίων (Schol. παρθενικῶν καθεδρῶν) wie Cho. 69 νυμφικῶν ἑδωλίων von dem παρ- θενών. πῶλος wird bald vom Jüng- linge (Cho. 790, Eur. Phoen. 947), bald wie πόρτις, δάμαλις, μόσχος von der Jungfrau (Eur. Hipp. 546, Hek. 142) gesagt.

443. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-301

195
196
ἐκλαπάξαι (Schol. ἐκβαλεῖν): uè ergänzt sich leicht aus dem vor- hergehenden ἐμόν. Hermannschreibt εδωλίων μ'.

444. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-302

197
198
Auf die Aufforderung des Eteokles 438 ist das einfache λέξω die passende Erwiderung. Deshalb hat diesen Vers H. Wolf als Inter- polation bezeichnet. Wegen des Folgenden ist er seinem ganzen Inhalte nach und besonders in der Angabe πρὸς πύλαις unnütz. Auch der rhythmische Bau desselben ist nicht gut.

446. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-303

199
200
ἐπήδησεν wie Hom. Η 181 πάλλεν δὲ Γερήνιος ἱππότα Νέστωρ, ἐκ δ᾽ ἔθορε κλῆρος κυνέης . Αἴαντος.

447. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-304

201
202
πύλαισι: wie bei Hom. (Hesych. unter πύλαι), so kommt bei Äschylos nur der Plural von πύλη vor. Νηΐσταισι: vgl. Hesych. νήιστα· κατώτατα, ἔσχατα. - προσβαλεῖν ist von dem in πάλος ἐπήδησεν legenden Ausdruck des Wollens abhängig.

448. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-305

203
204
ἐν ἀμπυκτῆρσιν ἐμβριμωμένας (knirschend im Gebisse): Schol. of κορυφιστήρες, τὰ προμετωπίδια κυρίως. νῦν δὲ λέγει τοῖς χαλινοῖς.

449. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-306

205
206
δινεῖ: weil der Sturm auf die Stadt noch nicht beginnen darf

450. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-307

207
208
φιμοί, hier die die Nase einklemmenden Zaumringe, an denen das Blasen der Nüstern ein pfeifendes Geräusch verursacht. Hesych. φιμός· κημός, παραστομιον, Eustath. zur Il. p. 1157, 34: Aloxú- λος δέ φησι καὶ τὴν τάφρον αὐλῶνα, ἔνθα καὶ φιμοὺς λέγει αὐλωτοὺς διὰ τὸ κώδωνας, φησί (1. φασί), προσῆφθαι αὐτοῖς, οἷς ἐμφυσῶντες οἱ ἵπποι ὡς φωνὴν σάλπιγγος προΐεντο· γράφει οὖν οὕτως· εἶχε πώλους τέσσαρας ζυγηφόρους φιμοῖσιν αὐλωτοῖσιν ἐστομωμένας (vielleicht έμβριμωμένας). βάρο βαρον βρόμον (30 Schütz für τρόπον): Schol. ἀπηνῆ ήχον. Vgl. Soph. Ant. 1002 κλάζοντας . . βεβαρβαρωμένως.

451. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-308

209
210
μυκτηρόκομπα πνεύματα, das nüsternstolze Schnauben, d. i. das stolze Schnauben der Nüstern.

452. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-309

211
212
οὐ σμικρὸν τρόπον (gro- artig) wie τον μέγαν τρόπον 270, ἄνδρα δ᾽ οὐ πέπυσθε σύμμαχον Τροία μολόντα Ῥῆσον οὐ φαύλῳ τρόπῳ Eur. Rhes. 599.

453-454. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-310

213
214
Er steigt die Staffeln der Leiter hinauf auf die Mauer. Der Acc. wie bei θρώσκειν πεδίον zur Bezeichnung der Strecke. κλίμακος oder κλιμάκων προσαμβάσεις auch Eur. Bakch. 1213, Phön. 489, 1173.

455. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-311

215
216
καὶ οὗτος, Eteokles wie Kapaneus (421).

456. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-312

217
218
σφέ, αὐτόν auch 602, 604, 1019, Ag. 1642, Eum. 234.

459-460. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-313

219
220
Bei τόνδε deutet Eteokles auf Megareus. σὺν τύχῃ τινί (zu 389) ist nicht verständlich, da die Angabe fehlt, inwiefern ein besonders glücklicher Zufall die beiden Kämpfer zusammenführt. Die Partikeln και δή haben ihre Stelle am Anfange eines Satzes. Nach 459 ist also eine Lücke und zwar sind, nach der Verszahl der Botenrede zu schließen, 5 Verse ausgefallen. Nach diesen Versen entfernt sich Megareus, daher xal δὴ πέπεμπται. Ζυ κόμπον ἐν χεροῖν ἔχων, worin das Hauptgewicht des Satzes ruht, vgl. 541, Soph. Phil. 97 γλῶσσαν μὲν ἀργόν, χεῖρα δ᾽ εἶχον ἐργάτιν.