Aeschylus Seven Against Thebes 692

Ioannes Sanravius (Translator)

Crudelis te admodum animus incitat,
Nefandam cædem facere,
Sanguinis illiciti.

Seven Against Thebes. Aeschylus. Ioannes Sanravius (Translator). Basileae. 1555.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by Schmidt Sciences.

Current edition Experimental

Aeschylus, Septem ad Thebas: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) (Latin) (Aeschylus, Septem ad Thebas: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (7)
Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 686-711 focus
Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922.) — 686-711 focus
Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 692 focus
Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. Gottfried Hermann, 1852.) — 692 focus
ΕΠΤΑ ΕΠΙ θΗΒΑΣ (OCR draft) Experimental (ΕΠΤΑ ΕΠΙ θΗΒΑΣ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 692 focus
Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. N. Wecklein, 1885.) — 692 focus
ὠμοδακής σ᾽ ἄγαν ἵμερος ἐξοτρύ-
νει πικρόκαρπον ἀνδροκτασίαν τελεῖν
680
αἵματος οὐ θεμιστοῦ.
Aeschyli Septem contra Thebas (OCR draft) Experimental (Aeschyli Septem contra Thebas. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 692 focus
Translations (7)
Seven Against Thebes Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922. (Modernized by Perseus.)) — 686-710 focus
The Seven against Thebes. (OCR draft) Experimental (The Seven against Thebes.. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 692 focus
So fierce a biting lust for unlawful blood hurries thee on to perpetrate the shedding of a man's blood, of which the fruit is bitter .
LES SEPT CONTRE THÈBES (OCR draft) Experimental (LES SEPT CONTRE THÈBES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 692 focus
à achever, en dépit de ses fruits amers, l'effusion homicide d'un sang qui t'est interdit !
The Seven Chiefs against Thebes (OCR draft) Experimental (The Seven Chiefs against Thebes. Robert Potter, 1779.) — 692 focus
Cruel and murd'rous is the rage that fires thee
To deeds of death, to unpermitted blood;
And ſorrow is the bitter fruit it yields.
Eschilo, I Sette a Tebe: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, I Sette a Tebe: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 692 focus
Troppo col crudo suo morso la voglia
t'eccita al sangue, a compire un eccidio
che non si purga, che amaro dà frutto.
English (E. D. A. Morshead, 1908) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Seven against Thebes — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 692 focus
Ruthless thy craving is—
Craving for kindred and forbidden blood
705
To be outpoured—a sacrifice imbrued
With sin, a bitter fruit of murderous enmities!
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 692 focus
Wildes Verlangen treibt dich in ergrimmtem Muth
Zur fruchtbittern That, treibt zu des Brudermords
Nimmer gesühnter Blutschuld!

Commentary

Critical apparatus to Seven Against Thebes (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of Seven Against Thebes.) focus

661. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-749

χεῖρας:
χέρας
Μ. G. Vit.
661

662. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-750

ἀνδροῖν δ᾽ ὁμαίμοιν ... αὐτοκτόνος: Ad ultimas syllabas in
ἀνδροῖν
et
ὁμαίμοιν
in Lips. ω adscriptum.
αὐτόκτονος
a pr. manu M. recentior accentum correxit.
αὐτοκτόνως
Οχ. Taur.
αὐτοκτόνως
Lips. Nominativo utitur poeta quasi dicturus
θάνατος οὐ γηράσκει
.
662

663. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-751

γῆρας:
γῆρας
M. Par. B. Rob. Turn. idemque adscriptum in Vit. Lips. Par. B. C.
πέρας
G. Vit. Lips. Cantabr. 2. Mosc. 2. Par. G. E. N. Colb. 1. Ven. A. B. Vind. 1. 2. 3. 4. Ald.
663

664-666. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-752

εἴπερ κακὸν φέροι τις αἰσχύνης ἄτερ, ἔστω· μόνον γὰρ κέρδος ἐν τεθνηκόσιν· κακῶν δὲ κᾆσχρῶν οὔ τιν' εὐκλείαν ἐρεῖς:
φέροι
M. Vit. et cum reliquis, ut videtur, plerisque codicibus Vict.
φέρη
G.
φέρει
Lips. Cantabr. 1. 2. Ven. B. Ald. Rob. Turn. Scholiastes, cuius haec est in M. adnotatio,
εἰ ὅλως τις ἀτυχεῖ, καλὸν τὸ δίχα αἰσχύνης
, iungit
αἰσχύνης ἄτερ ἔστω
. Εt sic interpunxit Turnebus.
μόνον κέρδος γὰρ
Vit.
ἓν
G. Ox. Vind. 1. 2. 3.4. et a recentiore manu M. a prima enim
ἓν
habuerat, ut ceteri. Secunda manus hoc scholion adscripsit,
ἡ εὔκλεια ἓν κέρδος, τὸ αὐτὸν ἐκδικῆσαι ἀδικούμενον. ἐὰν δὲ ἀνεκδίκητος ἀποθάνῃ, ἕνεκά γε τῶν εἰς αὐτὸν γενομένων κακῶν καὶ αἰσχρῶν, ἄδοξος
. Postea recentior manus haec adscripsit,
τοῦτο γὰρ μόνον τὸ ἕν, κέρδος· τὸ φέρειν κακὸν ἐμέ
(si ita legendum est obscurius scriptum vocabulum).
τόδε κακὸν καὶ αἰσχρόν
. Deinde
τεθνηκόσιν
Μ.
τεθνηκόσι
ceteri, nisi quod
τεθνηκότι
, adscripto
τεθνηκόσι
, habet Par. B. Denique
κ' αἰσχρῶν
Μ. G. Vit. Lips. Ald. Turn.
κ' αἰσχρῶς
Rob. Non puto dici, quod volunt,
μόνον γὰρ κέρδος τοῦτο ἐν τεθνηκόσιν
. Hoc si poeta voluisset, non
γάρ
, sed
τόδε
posuisset. Sed, si haec ita scripsit, hoc dicit, sententia ex philosophia deprompta, si quis infelix sit sine turpitudine, esto: nam lucrum omne apud inferos quaerendum est (si ibi non punimur: sola quae post mortem est vita consideranda est). At infelicitas cum turpitudine coniuncta nusquam in honore est. Sed recte videtur Schutzius mutari iubere ordinem versuum, ut ultimus sit
ἔστω· — τεθνηκόσιν
. Sane, inquit, declinarem fratrem, si malum hoc, non punire ferocientem, sine turpitudine ferre possem: sed quae mala simulque turpia sunt, non dicas laudanda. Esto (congrediar cum fratre): solum enim apud inferos lucrum est, i. e. in morte.

667. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-753

τί μέμονας τέκνον; μήτι σε:
τί μέμονας
M. Arund. Cantabr. 2. Par. L. In M. ad ο a recentiore manu ε supra adscriptum est, itemque in Cantabr. 2.
τί μέμηνας
G. Vit. Taur. Ald. Turn. et ο ad η supra adscripto Lips.
τί μαινας
Vind. 2. 4.
μέμηνας
explicat prior scholiastes,
μέμονας
et
μέμηνας
alter: in M. nullum est scholion.
τί καὶ μέμονας
Rob. unde Porsonus
καὶ μέμονας
fecit.
τέκος
Par. H. et adscripto γρ.
τέκνον
Par. B.
μήτι σε
Ald. Rob. Turn.
μήτις σε
M. G. Vit. Lips. Par. A. B. Taur. Vind. 1.2.3.
θυμοπληθὺς
G. Vit.
θυμοπλήθος
Rob.
667

668. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-754

δορίμαργος ... ἄτα:
δορὶ μάργος
, supra scripto a recentiore manu
δορίμαργος
, M.
δορύμαργος
Cantabr. 1. 2. Par. L. Vind. 2. 4.
ἄτη
Lips. Cantabr. 1.2. Par. C. Ald. Rob. Turn. In M. ad α recentior manus η supra adscripsit.
668

669. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-755

ἔκβαλ᾽:
ἔκβαλ'
, ut tamen alterum λ ab alia manu additum videtur, M.
ἔκβαλε
Cantabr. 2. Omittit hoc vocabulum Lips.
669

671. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-756

Κωκυτοῦ:
κωκυτὸν
Lips.
παρὰ κωκυτοῦ
Par. L.
671

672. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-757

Φοίβῳ ... πᾶν:
φοίβῳ
, ad ο supra adscripto ου, Lips.
πᾶν
omittit Ven. A.
Λαΐου
Colb. 1.
672

673. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-758

ἵμερος ἐξοτρύνει:
θυμὸς
pro
ἵμερος
Rob. Sic etiam Brunckius, haud dubie codices secutus, nam Robortelli editione carebat.
ἐποτρύνει
Cantabr. 2. Par. L. (si Faehsio fides) Rob. Brunckius. π ad ξ recentior manus in M. supra adscripsit.
673

674. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-759

πικρόκαρπον ἀνδροκτασίαν:
πικρόκακον
Rob.
ἀνδροκτασίαν
M. a pr. manu: recentior
κλ
ad
τ
supra adscripsit.
674

675. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-760

οὐ θεμιστοῦ:
οὐ θεμιστὸν
M. et hoc Brunckius restituit, quum in Par. B. hanc adnotationem,
γρ. ἄθεμιστον
, invenisset.
οὐ θέμιστον
Lips. Ceteri
οὐ θεμιτόν
. In M. ad
ὸν
recentior manus
οῦ
supra adscripsit.
675

676. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-761

ἐχθρά ... τελεῖ ἀρὰ:
γὰρ καὶ
Rob.
ἐχθρὰ
Arund. Cantabr. 1.2. Mosc. 1. Par. A. E. F. K. L. Colb. 1. Ven. B. Vind. 2. Rob. γρ.
ἐχθρά
Par. B.
αἰσχρὰ
M. G. Vit. Lips. Par. B. Ald. Turn.
μοι
Par. K.L.
τελεῖ ἄρα
sic M. sed ut prius
ἀρὰ
scriptum fuisse videatur: recentior manus
τελεία
supra adscripsit.
τελεῖ ἀρὰ
G. Vit. Ox. Taur. Ald.
τελεῖ ἄρα
Lips.
τελεία ἀρὰ
Par. K. L.
τελεῖ ἀρὰ
Rob.
ἀρὰ τέλει
Colb. 1.
τέλει ἄρα. γρ. καὶ οὕτως. τελεῖ. τελευτᾷ ἀρά. τὸ τελεῖ ἀντὶ τοῦ τελειοῦται
ex Par. B. Faehsius affert.
τελεῖν ἀρὰ
Turn.
τέλει ἀρὰ
inde a Victorio edebatur. Bonum esset
τελεία
, si ultima syllaba elidi posset. Itaque Turnebi scripturam recepi, ut
τελεῖν
cum
ὄμμασιν προςιζάνει
coniungeretur, quod horum haec vis est, monet me. Idem putavit Blomfieldius. Respondet Eteocles his verbis ad ea quae chorus dixerat,
ἵμερός σε ἐξοτρύνει ἀνδροκτασίαν τελεῖν
. Wordsworthius in Museo philologico I. p. 222.
τάλαιν' ἀρὰ
scribendum esse coniecit, comparans Eur. Hipp. 1236.
πατρὸς τάλαιν' ἀρά
.
676

677. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-762

ξηροῖς ... ὄμμασιν προςιζάνει:
ξηροῖσι
Colb. 1. et
τ'
a recentiore manu addito Vit.
ὄμμασιν
Porsonus.
ὄμασι
G.
ὄμμασι
ceteri.
προςιζάνει
a pr. manu M. correxit sec. manus.
677

678. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-763

πρότερον ὑστέρου μόρου:
προτέρους ὑστέρου μόρου
Vit. a pr. manu: sec. manus
μόρου
in
μόρον
mutavit. Habent
μόρον
G. Colb. 1. Ald. Turn. sed G. cum glossa
θανάτου
. Hoc dicit, instigant me patris dirae, lucrum prius commemorantes secutura morte, i. e. hortantur vindictam sumere quamvis moriturum.
678

679. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-764

μὴ 'ποτρύνου· κακὸς:
μὴ ἐποτρύνου
Vit. Par. G.
κακὸς δ᾽ οὐ
Vind. 2. 3. 4.
δειλὸς οὐ
Arund. Par. K. L. Ask. A. Ven. B. Rob. et adscripto γρ.
κακός
Colb. 2.
κακὸς γο, δειλός
Par. B. Libri
κεκλήσῃ
.
679

680. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-765

βίον εὖ κυρήσας· μελάναιγὶς:
βίον εὖ κυρήσας
, bene se habens quod ad vitam attinet, i. e. recte instituens vitam.
πατρὸς
ante
μελαναιγίς
inserunt Vind. 2. 4. Post
μελαναιγίς
libri
δ'
habent. Deleverunt Arnaldus Animadv. crit. p. 196. et Pauwius.
680

681. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-766

εἶσι δόμους Ἐρινύς, ὅταν ἐκ: Ad
εἰσι
in M. recentior manus
οὐκ
supra adscripsit.
δόμους
Brunckius.
δόμον
M. Lips. Par. A.
δόμων
ceteri.
ἐρινὺς
Μ.
Ἐριννὺς
vulgo.
ὅταν
Arund. Cantabr. 1.2.
ὅτ' ἂν
a pr. manu M. mutatum in
οὔτ' ἂν
ab alia, fortasse secunda, manu.
ὅτ' ἂν
a pr. manu Vit. mutatum a sec. manu in
οὔτ' ἂν
, quod reliqui libri habent praeter Ald. in qua
οὔ τ' ἂν
, et Rob. in qua
οὐ ἂν
est. Scribendum fortasse est
ἀφ' ὅτου χερῶν
.
681

682. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-767

δέχωνται:
δέχονται
Par. C. Rob.
682

684. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-768

ὀλομένων θαυμάζεται: In
ὀλομένων
alterum ο in litura habet M.
ὀλλομένων
Vit. Inter
ὀλομένων
et
θαυμάζεται
supra versum
οὐ
adscriptum in G.
οὐ θαυμάζεται
Taur. Vind. 1.
684

685. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-769

τί οὖν ... σαίνοιμεν:
τί γ' οὖν
Cantabr. 1.
τί νῦν
Blomfieldius. V. ad v. 190.
ἂν σαίνοιμεν
ante sec. manus emendationem habuisse videtur M.
σαίνομεν μόρον ὀλέθριον
, sed cum glossa
κολακεύοιμεν
, G.
685

686-689. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-770

νῦν ὅτε σοι παρέστακεν· ἐπεὶ κλύδων, λήματος ἐντροπαίᾳ χρονίᾳ μεταλλακτός, ἴσως ἂν ἔλθοι θαλερωτέρῳ πνεύματι· νῦν δ᾽ ἔτι ζεῖ:
νῦν ὅτι
Rob. V. ad Suppl. v. 614.
παρέστηκεν
ad α supra adscripto η Lips.
παρέστηκε
G. Vit. Ox. Par. C.
ἐπεὶ δαίμων λήματος
libri omnes, nisi quod
λήμματος
habet Colb. 2.
ἀντροπαίᾳ
G. Vit. Lips. et cum reliquis, ut videtur, paene omnibus codicibus Rob.
ἀντροπαίᾳ
a pr. manu M. recentior manus acutum accentum adscripsit.
ἀντροπαίου
, cum glossa
τοῦ ἰσχυροῦ
, Mosc. 1.
ἐν τροπαίᾳ
Ald. Turn.
χρόνια
M. sed ut accentus antea in altera syllaba fuerit, α autem non sit certum.
χρόνια
G. Vit. Lips. Arund. Ox. Ald. Turn.
χρονία. γρ. χρόνια καὶ βραδέως καί ποτε
ex Par. B. Faehsius affert.
χρόνια
Rob.
χρονίᾳ
editum inde a Cantero. Verbis
μεταλλακτὸς ἴσως
in Vit. supra adscripta est haec adnotatio,
μεταλακτὸς Ἀττικὸν ὁ τοιοῦτος θυμός
. Deinde
ἂν ἔλθοι
Colb. 2. Par. L.
θαλλωτέρῳ
, litteris αλ in litura, Μ.
θαλερωτέρῳ
ceteri omnes, et ita recentior manus in M. correxit. Lips. Rob. Scholiastae, quorum nulla est in M. adnotatio, nihil frugi ad hos versus afferunt. Qui quum vocabulum
δαίμων
et per
τύχη
et per
θυμός
interpretentur, videri possunt aliam lectionem secuti esse. Neque credibile est Aeschylum
δαίμων
scripsisse, dochmii forma parum accurate strophicae respondente.
Θαλερωτέρῳ
in G. explicat glossa
ἰσχυροτέρῳ
, in Vit.
χλωροτέρῳ
. Sed hoc alienum est ab horum versuum sententia, quae id postulat, quod prior scholiastes per
ἀσθενεστέρῳ καὶ ἀναπεπτωκότι πνεύματι
, alter per
μαλακωτέρῳ
expressit. Verum ita non potest dici
θαλερώτερόν πνεῦμα
. Aliena enim sunt quae Blomfieldius in glossario attulit. Quare scripsi
νῦν ὅτε σοι παρέστακεν· ἐπεὶ κλύδων, λήματος ἀντροπαίᾳ χρονίᾳ μεταλλακτός, ἴσως ἂν ἔλθοι χαλαρωτέρῳ πνεύματι· νῦν δ᾽ ἔτι ζεῖ
. Nunc in tua potestate est (licet tibi adhuc evitare mortem): nam aestus. sera consilii conversione mutatus, remissiore fortasse veniat flamine: nunc autem ferret adhuc. Praestat autem fortasse scribere
ἀντροπαίᾳ
, ut
ἂν
ad
μεταλλακτός
pertineat: nam
ἀνατροπαία
non tam mutatio est, quam eversio.

690. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-771

ἐξέζεσαν ... κατεύγματα:
ἐξέζεσαν
Μ. G. Lips. Ox. Par. C. E. Ald. Rob. Turn.
ἐξέζησαν
Par. L.
ἐξέζεσεν
Vit. et plerique, ut videtur, reliqui codices. Et videtur hoc in M. alia manus α in ε mutato fecisse. Ita editur inde a Victorio. Hoc dicit, fervefecerunt enim animi aestum dirae patris. Recte autem se habet pluralis
ἐξέζεσαν
, quum
κατεύγματα
personae vicem gerant.
κατεύματα
Lips.
ματεύματα
, cum glossa
αἱ ἀραί
, G.
690

691. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-772

ἀληθεῖς ἐνυπνίων φαντασμάτων:
ἀληθεῖς
G.
ἀληθὴς
Lips.
ἐνυπνίων φαντασμάτων
Μ. G. Vit. Lips. Par. B. Ald. (in qua
φαντασμάντων
) Turn.
φαντασμάτων ἐνυπνίων
Cantabr.2.
φασμάτων ἐνυπνίων
Arund. Cantabr. 1. Par. A. Rob. et adscriptum in Par. B.
691

692. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-773

δατήριοι:
δοτήρια
a pr. manu M. secunda manus
οι
ex
α
fecit, recentior primae syllabae
δα
supra adscripsit.
δατήριον
Αld. De hoc somnio dictum fuisse necesse est in praegressa tragoedia Oedipo.
692

693. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-774

πείθου γυναιξί, καίπερ οὐ στέργων ὅμως:
πειθὸς
Lips.
πιθοῦ
Blomfieldius. V. ad Prom. v. 276.
γυναιξὶν
Μ.
καίπερ μὴ
Par. L. Rob.
ὁμῶς. γρ. νόμους
Par. B.
693

694. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-775

ὧν ἄνη τις· οὐδὲ χρὴ μακράν:
ἄνη τίς
, a recentiore manu supra adscripto
τις
, Μ.
ἄνη τις
teste Blomfieldio Arund. Id praefixum scholio in M. et hoc, commemoratum a Stephano, primus dedit Canterus.
ἄνυτις
Vit. Cantabr. 1. 2. Οx. Par. G. F. L. Ald. Rob. Turn.
ἄνυσις
G. Lips. Par. E. H. N. Colb. 1. Taur. Vind. 1. 2. 3. 4.
οὐ δὲ
Rob.
μακρὰ
Par. N. Rob. γρ.
μακρά
Par. B. Ante
μακράν
in Lips. supra insertum
λέγειν
, cum glossa
πολυλογεῖν
.
694

695. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-776

μὴ ἔλθῃς ὁδοὺς σὺ τάσδ᾽ ἐφ᾽ ἑβδόμαις:
μὴ ἔλθης ὁδοὺς
Vit.
μὴ ἔλθ' ὁδοὺς
sic Lips.
ἐφ'
omittunt Vit. Par. N.
εὐδόμαις
G.
ἑβδόμοις
Vit.
695

696. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-777

τεθηγμένον ... ἀπαμβλυνεῖς λόγῳ:
τεθειγμένον
G.
ἀμβλυνεῖς
, a recentiore manu supra scripto
απ
, Vit.
λόγῳ
, ad ω supra adscripto ου, Lips.
696

697. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-778

νίκην γε μέντοι καὶ κακὴν τιμᾷ θεός: Libri
νίκην γε
, nisi quod G.
γε
omittit, et
κακὴν
, nisi quod
καλὴν
habet Lips. Ex scholiastae verbis,
τὴν γὰρ κακὴν δίκην ἢ νίκην, λέγω δὲ τὴν γενομένην ἀνόμως, τιμωρεῖται ὁ θεός
, colligi potest etiam
δίκην
lectum fuisse. In M. hoc tantum scholion est,
τιμωρεῖται. ἢ ἐν ἐρωτήσει ὁ λόγος
. Habet interrogationis signum in fine versus Cantabr. 1. Per interrogationem haec non magis dici possunt, quam
τιμᾶν
significare ulcisci. Frustra hunc versum explicare conati sunt interpretes. Putavi scribendum esse
νίκῃ γε μέντοι καὶ κακὸν τιμᾷ θεός
. At victoria etiam improbos ornat deus. Dehortatur chorus Eteoclem, ne ad certamen cum fratre abeat, quod deus interdum etiam improbo (nunc quidem Polynici) victoriam impertiat. Ad haec respondet ille, non decere virum fortem de eo, quod vinci possit, cogitare.
697

698. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-779

στέργειν ... τοῦτο ... ἔπος:
στέγειν
Ald.
στέργειν γ'
G.
στέργειν τ'
Par. E.
τοὔπος
Taur.
698

700. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-780

ἐκφύγοις:
ἐκφύγοις
a pr. manu M. sed recentior
οι
supra adscripsit.
ἐκφύγῃ
Cantabr. 2. Ald. Aberravit ab sententia Nauckius praef. ad Aristophanem Byzantium p. VI.
ἐκφύγοι
scribendum esse putans.
700

701. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-781

πέφρικα ... ὠλεσίοικον:
πέφοικα
, supra adscripto
ρικα
, Vit.
τὴν
Lips.
ὠλεσίοικον
M. G. Turn.
οὐλεσίοικον
Vit.
ὀλεσίοικον
Par. L. Taur. Vind. 1. 2.3.4. Ald. Rob.
ὀλοσίοικον
Lips.
ὠλεσίδομον
varia lectio apud Stephanum.
701

Commentary (N. Wecklein, 1902; German; OCR draft) (Seven Against Thebes, explanatory commentary pp. 15–100. Single-witness OCR; source readings and all reference placements require scan review.) focus

356-706. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-238

1
2
zweites Epeiso- dion. Eteokles tritt auf mit Me- II lanippos (395), Megareus (459), Lasthenes (607f.), um die Mit- teilung des Kundschafters (66 ff.) entgegenzunehmen, vgl. Einl. S. 9 f. Die erste Szene, der Mittelpunkt des Stückes, gibt eine glänzende Schilderung der sieben feindlichen und der ihnen an den sieben Toren entgegenstehenden Thebanischen Heerführer. In der zweiten Szene macht der Chor den vergeblichen Versuch Eteokles von dem greuel- vollen Zweikampf mit dem Bruder zurückzuhalten. Damit gibt dieses Epeisodion die ethische Moti- vierung für den Untergang der argivischen Heerführer und der feindlichen Brüder. Wie auch sonst bei Äschylos da, wo dem Dialoge antistrophische Chorika eingefügt sind, Symmetrie des Dialogs sich nachweisen läßt, so hat Ritschl (Jahrb. f. Philol. Bd. 77. 1858. S. 761.) symmetrische An- lage auch in den sieben Reden des Boten und Erwiderungen des Eteokles wahrgenommen. Da an einigen Stellen der Text unsicher oder lückenhaft ist, läßt sich die Verszahl nicht bei allen Partien mit voller Bestimmtheit feststellen. Doch scheint mit Beiseitelassung der zwei ankündigenden Verse des Boten 362f., denen die zwei zur nächsten Szene überleitenden Verse des Eteokles 662 f. entsprechen, die Gliederung der ganzen Partie 364 661 folgende zu sein: Π IV ΑΓ20- ΕΤ20 | στρ. α' | ΑΓ14- ΕΤ14 | ἀντ. α' | ΑΓ14- ΕΤ14 | στρ. β' | ΑΓ20- ΕΤ20| αντ. β|| V VI VII ΑΓ22- ΕΤ 22 | στρ. γ΄ | ΑΓ 29- ΕT 29 | αντ. γ΄ | ΑΓ 22- ΕΤ 22.

660-661. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-457

3
4
ἐνδικώτερος wird durch den folgenden Vers erklärt: als Führer und als Bruder habe ich die nächste Anwartschaft darauf". Mit μᾶλλον ἐνδικώτερος vgl. Hik. 285 μᾶλλον ἐμφερέστεραι, Hom. Ω 243 ῥηίτεροι μᾶλλον, Soph. Ant. 86 μᾶλλον ἐχθίων, 1210 μᾶλλον άσσον, Eur. Hek. 377 μᾶλλον εὐτυχέστερος, Hipp. 485 μᾶλλον ἀλγίων, Andok. IV § 5 μᾶλλον δικαιότερον.

662. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-458

5
6
Mit ἐχθρὸς σὺν ἐχθρῷ στή- σομαι hebt Eteokles neuerdings an, um daran die folgende Aufforderung, die er an seinen Diener richtet, zu knüpfen.

663. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-459

7
8
προβλήματα (zu 527): Die Beinschienen schützen gegen Lan- zenstöße und Steinwürfe. Vgl. Alkä, Fragm. 15 Bgk. λαμπραί κναμίδες, ἄρκος ἰσχυρῶ βέλευς. Die übrige Rüstung hat Eteokles bereits an- gelegt. Vgl. Eur. Phoen. 778 προσ- πόλοις δ᾽ ἐμοῖς λέγω· ἐκφέρετε τεύχη πάνοπλά τ' ἀμφιβλήματα.

666. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-460

9
10
κάκιστ' αὐδωμένῳ, Schol, βλασφημουμένῳ ὑπὸ σοῦ: laß dir nicht selber das leidenschaft- liche Wesen zuschulden kommen, das du deinem Bruder zum schwer- sten Vorwurf machst". Stadtmüller vermutet κάκιστα μωμένῳ.

668-669. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-461

11
12
αὐτοκτόνος wie αὐτόχειρι σὺν μιάσματι Soph. Ant. 172, αὐ τοκτονοῦντε ebd. 56 von dem Wechselmord der beiden Brüder. Statt μίασμά ἐστιν οὐ γηράσκον folgt eine ausdrucksvollere Wen- dung, Schol. ὑπερβατὸν δέ ἐστιν, ἵν ᾖ, αἷμα γὰρ τοῦτο κάθαρσιν οὐκ ἐπιδέχεται. Vgl. Cho. 518 τὰ πάντα γάρ τις ἐκχέας ἀνθ' αἵματος ἑνός, μάτην ὁ μόχθος (statt μάτην μοχθεί). Zu dem Gebrauch von γῆρας vgl. Soph. Ο. Κ. 954 θυμοῦ γὰρ οὐδὲν γῆρας ἐστιν ἄλλο πλὴν θανεῖν. vom

671. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-462

13
14
Der Satz μόνον γὰρ . . τεθ- νηκόσιν erläutert das vorhergehende κακόν: ,,Das Wegbleiben Kampfe, welches du forderst, ist für mich ein Unheil, da mir nur im Tode Heil erscheint (vgl. 684). Dieses Unheil könnte ich hinnehmen, wenn es nicht Schande mit sich brächte. Unheil und Schande zu- sammen aber wirst du nicht als beifallswert erklären". εὐκλείαν um des Versmaßes willen für εὔκλειαν wie δυσκλείαν Eur. Tro. 133, ανοία Soph. Fragm. 524, 5, ἀνοία Eur. Andr. 519.

673-698. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-463

15
16
eine kommosartige Partie. Das Flehen des Koryphaios steigert seine Eindringlichkeit zu lyrischer Weise, an welcher sich der Gesamtchor oder Halbchöre be- teiligen. Jeder Strophe und Anti- strophe schließen sich drei Trimeter des Eteokles an.

673-674. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-464

17
18
Blaydes vermutet ποῖ μέ- μονας; μή . . φερέτω, es soll dich nicht leidenschaftbefriedigen- des kampflüsternes Unheil fort- reißen" d. h.,, laß dich nicht von verderblicher Rachsucht und Kampf- gier fortreißen". Mit θυμοπληθής vgl. θυμὸν πληρῶσαι Soph. Phil.

675. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-465

19
20
Ersticke die sündhafte Be- gierde im Keime" (principiis obsta): βροτοὺς θρασύνει γὰρ αἰσχρόμητις τάλαινα παρακοπὰ πρωτοπήμων Ag.
21
22
Hesych. ἐπισπέρχειν· ἐπισ πεύδειν, ἐπείγειν.

677-678. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-466

23
24
,,So fahre mit günstigem Fahrwinde zum Kokytos, wohin es gehört, vom Hasse des Phöbos ver- folgt das Geschlecht des ganze Laios." κατ' οὖρον wie 839, Pers. 484. ἴτω κατ᾽ οὖρον auch Soph. Trach. 468, aber in verblaster Be- deutung ( ταῦτα μὲν χαίρειν κελεύω), während hier das Bild durch κῦμα Κωκυτοῦ λαχόν ausgeprägt ist und κατ' οὖρον den Sarkasmus des Ge- dankens steigert. Vgl. Eur. Phoen. ΙΟΚ. πατρὸς οὐ φεύξεσθ Ερινυς; ΕΤ. ἐρρέτω πρόπας δόμος. 679f, ἄγαν ὠμοδακής ἵμερος πικρό- καρπος (so Paley für -ov nach dem Schol. ἡ ἄλογος ἄγαν ἐπιθυμία παρορμᾷ ἡ πικρὸν τὸν καρπὸν ἔχουσα κτέ·), allzu grimmige Gier (Rachsucht), die bittere Früchte bringt. - ανδροκτασία, ein Ho- merisches Wort (E 909, H 237).

681. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-467

25
26
οὐ θεμιστοῦ wie οὐ θεμιστῶς Cho. 642. Die negative Ausdrucks- weise dient zur Hervorhebung des Begriffs. Vgl. οὐχ ἑνός 100. λήματος αὖ τροπαία χρονία μεταλ- λακτὸς ἴσως ἂν ἔλθοι θελεμωτέρῳ

682-683. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-468

27
28
φίλου ἐχθρά (so jüngere Handschriften, der Med. gibt αἰσχρά) wie Fragm. 201 ἐχθροῦ πατρός μοι τοῦτο ( χαῖρε?) φίλτατον τέκνον. μέλαιν (so Weil für τελεῖ, Words- worth τάλαιν') αρά wie 817, vgl. 964. Die Αρά ist eine schwarze Erinys, wie überhaupt die Erinyen, die Töchter der Nacht (Eum. 69), dunkel sind (ebd. 52). Das gespen- stische Wesen tränenlos ( ἄκλαυτος für ἀκλαύστοις Butler) mit trockenen Augen, da es kein Erbarmen kennt, weicht nicht von ihm, bis der Fluch erfüllt ist. προσιζάνει wie ein Alp.

684. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-469

29
30
κέρδος ist ähnlich wie νικᾶν Soph. Αi. 1357, παρανικᾶν Cho. 599 und νικᾶσθαι oben 501 mit dem Gen. verbunden in der Bedeutung eines Komparativa ( κρείττω): „ einen früheren Tod als Gewinn vor einem späteren (als besser denn einen späteren) erklärend". Vgl. Soph. Ant. 461 εἰ δὲ τοῦ χρόνου πρόσθεν θανοῦμαι, κέρδος αὔτ᾽ ἐγὼ λέγω.

686-687. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-470

31
32
εὖ κυρήσας, Schol. εὐτυχή- σας, εὖ πράξας. Das Epitheton μελάναιγις weist auf die ursprüng- liche Bedeutung der Ερινὺς ἀερο- φοίτις (Hom. I 571) als der dunk- len Gewitterwolke hin. ἐκ δ' (30 Weil für οὐκ εἶσι für δ' ἔξεισι (zu 41): die Erinys wird aus deinem Hause weichen, wenn die Götter aus deinen Händen Opfer entgegen- nehmen" d. i. der fromme Sinn kann den Fluch sühnen.

689-690. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-471

33
34
παρημελήμεθα wie Eum. 300 παρημελημένον ἔρρειν: „, den Göttern sind wir gleichgültig; nur unser Untergang kann ihnen noch eine Freude bereiten". Das Hauptgewicht des Gedankens liegt in ὀλομένων: Schol. τὴν ἀπώλειαν ἡμῶν ἐν χάρι- της μοίρα λαμβάνουσιν.

691. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-472

35
36
tí ovv: zu 192. σαίνοι- μεν: zu 370.

692. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-473

37
38
,,Jetzt im Augenblick hat es dich überkommen deinen Sinn aufschwellend; mit der Zeit wird sich wieder ein Umschlag des Sinnes nach der anderen Seite mit ruhigerem Hauche einstellen; jetzt kocht es noch in dir". νῦν ὅτε (s. v. a. νῦν ἔστιν ὅτε), nunc cum maxime wie Hik. 638 νῦν ὅτε καὶ θεοὶ Διογενεῖς κλύοιτε. — Mit παρέστακεν vgl. Dem. 23, 103 τὸ ψήφισμα . . τοῖς στρα- τηγοῖς . . δέος καὶ φόβον παριστάν. ἐποιδάνον (geschrieben für ἐπεὶ δαίμων): vgl. Hom. I 554 χόλος, ὅς τε καὶ ἄλλων οἰδάνει ἐν στήθεσσι νόον πύκα περ φρονεόντων, 646 ἀλλά μοι οἰδάνεται κραδίη χόλῳ. αὖ τροπαία (für ἀντροπαία): vgl. Αg. 229 φρενός πνέων δυσσεβῆ τροπαίαν, Cho. 771 τροπαίαν Ζεὺς κακῶν θήσει ποτέ. μεταλλακτός, welches eigentlich zu λήματος ge- hört, als Femin. aus metrischen Gründen wie πλαγκτός οὖσ' Ag. 598 u. Ö. θελεμωτέρῳ (so Coning- ton für θαλωτέρων, welches eine späte Hand in θαλερωτέρωι ver- ändert hat): vgl. Hesych. θέλεμον· ἥσυχον und θελέμως· ἡσύχως. Heim- söth vermutet μαλακωτέρῳ, Badham θεμερωτέρῳ. zum

696. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-474

39
40
,,Allerdings kocht es, weil die Flüche des Ödipus es Kochen gebracht haben" d. h. die Flüche des Ödipus haben eben in mir diese Wut und Erregung her- vorgerufen". Der Dichter sucht die Wirkung des Fluches psychologisch zu erklären.

697-698. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-475

41
42
Schol. ὡς τοῦτο ἐν τοῖς ὕπνοις φαντασθείς, ὅτι δι' αἵματος αὐτῷ ἔσται ἡ τῶν χρημάτων δια- νομή. Bei Aschylos spielen Träume (der Jo im Prometheus, der Atossa in den Persern, der Klytämestra in den Choephoren) eine wichtige Rolle nach dem Glauben, welchen er Eum. 104 ausspricht: ενδουσι γὰρ φρὴν ὄμμασιν λαμπρύνεται. An- sprechend vermutet Nauck νυκτέρων für ἐνυπνίων nach Fragm. 312, 3 νυκτέρων φαντασμάτων ἔχουσι μορ- φάς.

699-706. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-476

43
44
Stichomythie des Kory- phaios und Eteokles, letzter Versuch den Eteokles umzustimmen. In einer gleichen Situation, wo das Gefühl der nahen Entscheidung die Er- regung aufs höchste steigert, Ai. 591 ff., bedient sich Sophokles der ἀντιλαβαί, welche sich bei Aschylos nicht finden.

699. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-477

45
46
καίπερ οὐ στέργων ( τὰς γυ- ναϊκας) hat Bezug auf die Worte des Eteokles 170f. ὅμως schließt sich häufig einem Konzessivsatz oder einem Partizipium mit konzessivem Sinn an. ἄν.

700. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-478

47
48
λέγοιτε ἄν wie 247 λέγοις ὧν ἄνη (Hesych. ἄνυσις καὶ πρᾶξις) τις: Schol. ἀνύσιμα καὶ τε λεσθῆναι δυνάμενα: „ich will nur Bitten hören, die ich erfüllen kann, und zwar in kurzen Worten".

701. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-479

49
50
ἐπί mit Dativ wie 1051, Hom. Ε 327, X 392 νηυσὶν ἐπὶ γλαφυρῇσιν ἐλαυνέμεν.