Aeschylus, Seven Against Thebes, Ioannes Sanravius (Translator), 203

Search the Perseus Catalog for:

← Previous Next →

O chare Oedipi fili, timui audiens

Curruum ftrepitum, strepitum,

Tube clanxerunt flexe,

Equitumq; uigilum clauorum per os

Fabrilium frenorum.

190

Eteocles

Quid igitur nauta in proram fugiens

Ex puppi, inuenit machinationem falutis

Nauis labor antis in marino fluctus?

Cho.

Seven Against Thebes. Aeschylus. Ioannes Sanravius (Translator). Basileae. 1555.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by Schmidt Sciences.

Current edition Experimental

Aeschylus, Septem ad Thebas: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) (Latin) (Aeschylus, Septem ad Thebas: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (7)

Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 203-244 focus

str. 1

Χορος

ὦ φίλον Οἰδίπου τέκος, ἔδεισ᾽ ἀκού-

σασα τὸν ἁρματόκτυπον ὄτοβον¹ ὄτοβον,

ὅτε² τε σύριγγες ἔκλαγξαν ἑλίτροχοι,
205

ἱππικῶν τ᾽ ἄπυον³ πηδαλίων διὰ στόμα

πυριγενετᾶν χαλινῶν.

Ετεοκλης

τί οὖν; ὁ ναύτης ἆρα μὴ ʼς πρῷραν φυγὼν

πρύμνηθεν ηὗρε μηχανὴν σωτηρίας,

νεὼς καμούσης ποντίῳ πρὸς⁴ κύματι;
210
211

ant. 1

Χορος

ἀλλ᾽ ἐπὶ δαιμόνων πρόδρομος ἦλθον ἀρ-

χαῖα βρέτη, θεοῖσι πίσυνος,⁵ νιφάδος

ὅτ᾽ ὀλοᾶς νιφομένας βρόμος ἐν πύλαις:

δὴ τότ᾽ ἤρθην φόβῳ πρὸς μακάρων λιτάς, πόλεως

ἵν᾽ ὑπερέχοιεν ἀλκάν.
215

Ετεοκλης

πύργον στέγειν εὔχεσθε πολέμιον δόρυ.

Χορος

οὔκουν⁶ τάδ᾽ ἔσται πρὸς θεῶν;

Ετεοκλης

ἀλλ᾽ οὖν θεοὺς

τοὺς τῆς ἁλούσης πόλεος⁷ ἐκλείπειν λόγος.⁸

219

str. 2

Χορος

μήποτ᾽ ἐμὸν κατ᾽ αἰῶνα λίποι⁹ θεῶν

ἅδε πανάγυρις, μηδ᾽ ἐπίδοιμι τάνδ᾽
220

ἀστυδρομουμέναν πόλιν καὶ στράτευμ᾽

ἁπτόμενον πυρὶ δαΐῳ.¹⁰

Ετεοκλης

μή μοι θεοὺς καλοῦσα βουλεύου κακῶς:

πειθαρχία γάρ ἐστι τῆς εὐπραξίας

μήτηρ, γονῆς¹¹ σωτῆρος: ὧδ᾽ ἔχει λόγος.
225
226

ant. 2

Χορος

ἔστι: θεοῦ¹² δ᾽ ἔτ᾽ ἰσχὺς καθυπερτέρα:

πολλάκι δ᾽ ἐν κακοῖσι τὸν¹³ ἀμάχανον

κἀκ χαλεπᾶς δύας ὕπερθ᾽ ὀμμάτων

κρημναμενᾶν νεφελᾶν¹⁴ ὀρθοῖ.¹⁵

Ετεοκλης

ἀνδρῶν τάδ᾽ ἐστί, σφάγια καὶ χρηστήρια
230

θεοῖσιν ἕρδειν, πολεμίων πειρωμένων:¹⁶

σὸν δ᾽ αὖ τὸ σιγᾶν καὶ μένειν εἴσω δόμων.

233

str. 3

Χορος

διὰ θεῶν πόλιν νεμόμεθ᾽ ἀδάματον,¹⁷

δυσμενέων δ᾽ ὄχλον πύργος ἀποστέγει.

τίς¹⁸ τάδε νέμεσις στυγεῖ;
235

Ετεοκλης

οὔτοι φθονῶ σοι δαιμόνων τιμᾶν γένος:

ἀλλ᾽ ὡς πολίτας μὴ κακοσπλάγχνους τιθῇς,

εὔκηλος ἴσθι μηδ᾽ ἄγαν ὑπερφοβοῦ.

239

ant. 3

Χορος

ποτίφατον¹⁹ κλύουσα πάταγον ἀνάμιγα²⁰

ταρβοσύνῳ φόβῳ τάνδ᾽ ἐς ἀκρόπτολιν,²¹
240

τίμιον ἕδος, ἱκόμαν.

Ετεοκλης

μή νυν, ἐὰν θνῄσκοντας ἢ τετρωμένους

πύθησθε, κωκυτοῖσιν ἁρπαλίζετε.

τούτῳ γὰρ Ἄρης βόσκεται, φόνῳ βροτῶν.

245

Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922.) — 203-244 focus

Χορός

ὦ φίλον Οἰδίπου τέκος, ἔδεισʼ ἀκού-

σασα τὸν ἁρματόκτυπον ὄτοβον ὄτοβον,

ὅτε τε σύριγγες ἔκλαγξαν ἑλίτροχοι,
205

ἱππικῶν τʼ ἀπύαν πηδαλίων διὰ στόμα

πυριγενετᾶν χαλινῶν.

Ἐτεοκλής

τί οὖν; ὁ ναύτης ἆρα μὴ ʼς πρῷραν φυγὼν

πρύμνηθεν ηὗρε μηχανὴν σωτηρίας,

νεὼς καμούσης ποντίῳ πρὸς κύματι ;
210

211

Χορός

ἀλλʼ ἐπὶ δαιμόνων πρόδρομος ἦλθον ἀρ-

χαῖα βρέτη, θεοῖσι πίσυνος, νιφάδος

ὅτʼ ὀλοᾶς νειφομένας βρόμος ἐν πύλαις·

δὴ τότʼ ἤρθην φόβῳ πρὸς μακάρων λιτάς, πόλεως

ἵνʼ ὑπερέχοιεν ἀλκάν.
215

Ἐτεοκλής

πύργον στέγειν εὔχεσθε πολέμιον δόρυ.

οὐκοῦν τάδʼ ἔσται πρὸς θεῶν· ἀλλʼ οὖν θεοὺς

τοὺς τῆς ἁλούσης πόλεος ἐκλείπειν λόγος.

219

Χορός

μήποτʼ ἐμὸν κατʼ αἰῶνα λίποι θεῶν

ἅδε πανάγυρις, μηδʼ ἐπίδοιμι τάνδʼ
220

ἀστυδρομουμέναν πόλιν καὶ στράτευμʼ

ἁπτόμενον πυρὶ δαΐῳ.

Ἐτεοκλής

μή μοι θεοὺς καλοῦσα βουλεύου κακῶς·

πειθαρχία γάρ ἐστι τῆς εὐπραξίας

μήτηρ, γυνὴ σωτῆρος· ὧδʼ ἔχει λόγος.
225

226

Χορός

ἔστι· θεοῦ δʼ ἔτʼ ἰσχὺς καθυπερτέρα·

πολλάκι δʼ ἐν κακοῖσι τὸν ἀμάχανον

κἀκ χαλεπᾶς δύας ὕπερθʼ ὀμμάτων

κρημναμενᾶν νεφελᾶν ὀρθοῖ.

Ἐτεοκλής

ἀνδρῶν τάδʼ ἐστί, σφάγια καὶ χρηστήρια
230

θεοῖσιν ἕρδειν πολεμίων πειρωμένους ·

σὸν δʼ αὖ τὸ σιγᾶν καὶ μένειν εἴσω δόμων.

233

Χορός

διὰ θεῶν πόλιν νεμόμεθʼ ἀδάματον,

δυσμενέων δʼ ὄχλον πύργος ἀποστέγει.

τίς τάδε νέμεσις στυγεῖ;
235

Ἐτεοκλής

οὔτοι φθονῶ σοι δαιμόνων τιμᾶν γένος·

ἀλλʼ ὡς πολίτας μὴ κακοσπλάγχνους τιθῇς,

εὔκηλος ἴσθι μηδʼ ἄγαν ὑπερφοβοῦ.

239

Χορός

ποτίφατον κλύουσα πάταγον ἀνάμιγα

ταρβοσύνῳ φόβῳ τάνδʼ ἐς ἀκρόπτολιν,
240

τίμιον ἕδος, ἱκόμαν.

Ἐτεοκλής

μή νυν, ἐὰν θνῄσκοντας ἢ τετρωμένους

πύθησθε, κωκυτοῖσιν ἁρπαλίζετε.

τούτῳ γὰρ Ἄρης βόσκεται, φόνῳ βροτῶν.

Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 203 focus

ΧΟ.

ὦ φίλον Οἰδίπου τέκος, ἔδεισ᾽ ἀκού-

203-207. 211-215.

σασα τὸν ἁρματόκτυπον ὄτοβον ὄτοβον,

ὅτε τε σύριγγες ἔκλαγξαν ἑλίτροχοι,

205

ἱππικῶν τ᾽ ἄπυον πηδαλίων δία

στόμια πυριβρεμετᾶν χαλινῶν.

ΕΤ.

τί οὖν; ὁ ναύτης ἆρα μὴ᾽ς πρῶραν φυγὼν

πρύμνηθεν ηύρε μηχανὴν σωτηρίας,

νεὼς καμούσης ποντίῳ πρὸς κύματι;
210

Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. Gottfried Hermann, 1852.) — 203 focus

Χορὸς Παρθένων
στρ. α'.

ὦ φίλον Οἰδίπου τέκος, ἔδεισ᾽ ἀκού-

σασα τὸν ἁρματόκτυπον ὄτοβον, ὄτοβον,
185

ὅτε τε σύριγγες ἔκλαγξαν ἑλίτροχοι,

ἱππικῶν τ᾽ ἀγρύπνων

πηδαλίων δία στόμια

πυριγενετᾶν χαλινῶν.

Ἐτεοκλῆς

τί οὖν; ὁ ναύτης ἆρα μὴ εἰς πρῷραν φυγὼν
190

πρύμνηθεν εὗρε μηχανὴν σωτηρίας,

νεὼς καμούσης ποντίῳ πρὸς κύματι;

ΕΠΤΑ ΕΠΙ θΗΒΑΣ (OCR draft) Experimental (ΕΠΤΑ ΕΠΙ θΗΒΑΣ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 203 focus

ΧΟΡΟΣ

Ὦ φίλον Οἰδίπου τέκος, ἔδεισ' ἀκού-

Str. 1.

σασα τὸν ἁρματόκτυπον ὄτοβον ὄτοβον,

ὅτι τε σύριγγες ἔκλαγξαν ἑλίτροχοι,
205

ἱππικῶν τ' ἀγρύπνων ἀύπνων

πηδαλίων διὰ στόμα,

πυριγενετᾶν χαλινῶν.

ΕΤΕΟΚΛΗΣ

Τί οὖν ; ὁ ναύτης ἆρα μὴ 'ς γ' εἰς πρώραν φυγὼν

πρύμνηθεν ηὗρεν μηχανὴν σωτηρίας,
210

ΕΠΤΑ ΕΠΙ ΘΗΒΑΣ

νεὼς καμούσης ποντίῳ πρὸς κύματι ;

Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. N. Wecklein, 1885.) — 203 focus

ὦ φίλον Οἰδίπου τέκος, ἔδεισ᾽ ἀκού-

185

σασα τὸν ἁρματόκτυπον

ὄτοβον, ὅτε τε σύ-

ριγγες ἔκλαγξαν ἑλίτροχοι,

ἱππικῶν τ᾽ ἀύπνων

πηδαλίων διὰ στόμα

190

πυριγενετᾶν χαλινῶν.

ΕΤ.

τί οὖν; ὁ ναύτης ἆρα μὴ 'ς πρῷραν φυγὼν

πρύμνηθεν ηὗρεν μηχανὴν σωτηρίας,

νεὼς καμούσης ποντίῳ ἐν κύματι;

ΧΟ.

1

Aeschyli Septem contra Thebas (OCR draft) Experimental (Aeschyli Septem contra Thebas. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 203 focus

ΧΟ.

ὦ φίλον Οἰδίπου τέκος, ἔδεισ᾽ ἀκού-

σασα τὸν ἁρματόκτυπον

ὄτοβον, ὅτε τε σύριγγες ἔκλαγξαν ἑλίτροχοι,
205

ἱππικόν τ᾽ ἄπυον

πηδαλίων διὰ στόμα

πυριγενετᾶν χαλινοί.

ΕΤ.

τί οὖν; ὁ ναύτης ἆρα μὴ ἐς πρῶιραν φυγών

πρύμνηθεν ηὗρεν μηχανὴν σωτηρίας,

νεὼς καμούσης ποντίωι πρὸς κύματι; –
210

Translations (8)

Seven Against Thebes Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922. (Modernized by Perseus.)) — 203-242 focus

Chorus

Dear son of Oedipus, I grew afraid when I heard the clatter of the crashing chariots,

when the hubs screamed as they whirled around the wheel, and when I heard the sound of the steering gear, fire-forged bits, in the horses’ mouths.
205

Eteocles

Well, then, has a helmsman ever found a way to safety by fleeing from stern to prow,

when his ship is foundering in high seas?
210

211

Chorus

But trusting in the gods I came in haste to their ancient statues, when the deadly blizzard of falling stones thundered against the gates. Just then I set out in fear to pray to the Blessed Ones

that they spread their protection over the city.
215

Eteocles

Pray that the rampart withstand the enemy spear. Yes, the outcome is in the gods’ hands—but then, it is said that the gods of a captured city abandon it.

219

Chorus

Never so long as I live may this divine assembly abandon us,

nor may I live to see the city overrun and the army seizing it with hostile fire!
220

Eteocles

When you invoke the gods, do not be ill-advised. For Obedience is

the mother of Success, wife of Salvation—as the saying goes.
225

226

Chorus

So she is, but the power of god is supreme, and often in bad times it raises the helpless man out of harsh misery even when stormclouds are lowering over his eyes.

Eteocles

It is the man’s duty to offer victims and sacrifices to the gods when they test their enemy; your duty is to be silent and to remain inside the house.
230

233

Chorus

By the will of the gods we inhabit an unconquered city, and the rampart withstands the enemy throng.

What indignation makes you resent this?
235

Eteocles

I do not begrudge your honor of the divine race; but lest you make the citizens cowardly, be calm and do not be overly fearful.

239

Chorus

When I heard the strange and jumbled clashes,

I came in trembling fear to this citadel, our seat of worship.
240

Eteocles

If, then, you hear that men are dying or wounded, do not seize on the news with loud wailing. For this is the food of Ares, human blood.

The Seven against Thebes. (OCR draft) Experimental (The Seven against Thebes.. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 203 focus

O dear son of Œdipus, I felt terror when I heard the din from the clatter of the cars, when the wheel-whirling naves rattled, and [the din] of the fire-wrought bits, the rudders of the horses, passing through their mouths that know no rest.

Eteocles

What then? does the mariner who flees from the stern to the prow

find means of escape, when his bark is labouring against the billow of the ocean?

Chorus

LES SEPT CONTRE THÈBES (OCR draft) Experimental (LES SEPT CONTRE THÈBES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 203 focus

O cher enfant d'Œdipe, je prends peur à ouïr le fracas, le fracas des chars sonores, le cri qu'ont
poussé les essieux en ébranlant les roues, et aussi le frein des chevaux, qui jamais ne s'endort dans leurs bouches, le mors, fils de la flamme ¹ !

ÉTÉOCLE

Eh quoi ! est-ce en fuyant de la poupe à la proue qu'un marin trouva jamais la manœuvre qui doit le
sauver, à l'heure où peine la nef sous l'assaut du flot marin ?

LES SEPT CONTRE THÈBES

LE CHŒUR

Non,

The Seven Chiefs against Thebes (OCR draft) Experimental (The Seven Chiefs against Thebes. Robert Potter, 1779.) — 203 focus

Dear to thy country, son of Oedipus,

My soul was seiz'd with terror, when I heard

The rapid car roll on, its whirling wheels

Grating harsh thunder; and the iron curb

Incessant clashing on the barbed steed.

215

ETEOCLES.

What! should the pilot, when the lab'ring bark q

Scarce rides the swelling surge, forsake the helm,

And seek his safety from the sculptur'd prow?

CHORUS.

Eschilo, I Sette a Tebe: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, I Sette a Tebe: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 203 focus

Figlio d'Edipo, m'invase terrore,

225

rombare udendo il frastuono dei cocchi

che turbinarono, i mozzi stridettero.

E dalle fauci suonâr secchi i ferrei

timoni equini, temprati alla fiamma.

ETEOCLE

E che? Forse il nocchier, fuggendo a poppa,
230

e lasciando la prua, troverà scampo,

quando i marosi fiaccano la nave?

CORO

Seven Against Thebes (OCR draft) Experimental (Seven Against Thebes. Anna Swanwick, 1886.) — 203 focus

ISMENE

Where shall we lay the twain?

English (E. D. A. Morshead, 1908) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Seven against Thebes — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 203 focus

Ah, but I shudder, child of Oedipus!

I heard the clash and clang!

The axles rolled and rumbled; woe to us

Fire-welded bridles rang!
170

Eteocles

Say—when a ship is strained and deep in brine,

Did e'er a seaman mend his chance, who left

The helm, t' invoke the image at the prow?

Chorus

German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 203 focus

O du, des Oedipus theuerer Sohn, mit Graun

Vernahm ich der heranrasselnden Wagen Gedröhn,
185

Als die räderumrollende Nabe scholl,

Als am stetswachen Steuer das Gebiß der Nosse klang,

Am flammengebornen Zügel.

Eteokles.

Wie? Rettet wohl der Schiffer, der vom Steuer weg

Zum Vorderdecke flüchtet, sich vom Untergang,
190

Wenn ringend auf der Meeresflut umtreibt der Kiel ?

Der Chor.
Erste Gegenstrophe.

Commentary

Critical apparatus to Seven Against Thebes (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of Seven Against Thebes.) focus

186. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-275

ὅτε τε:

ὅτι γε

Colb. 1.

ὅτι

Ox. Ven. A. B. Ald. Ceteri

ὅτι τε

, praeter Par. L. in quo recte

orɛ Tε

scriptum est.

186

186. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-276

ἔκλαγξαν: Ad primam

ἔκλαγξαν

vocabuli syllabam a recentiore manu

supra adscriptum in M.

186

187-188. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-277

ἱππικῶν τ᾽ ἀγρύπνων πηδαλίων δία στόμια: Libri omnes et Triclinius infra ad v. 834. atque ad Sophoclis Oed. R. v. 863.

ἱππικῶν τ᾽ ἀΰπνων πηδαλίων διὰ στόμα

. Scribendum esse

αγρύπνων

δια στόμια

metrum indicio est. Atque

άyouлvov

etiam Seidlerus de v. dochm. p. 129. et Blomfieldius scripserunt. Vtitur hoc vocabulo Aeschylus in Prometheo v. 360.

ἀλλ᾽ ἦλθεν αὐτῷ Ζηνὸς ἄγρυπνον βέλος

. In

día oróuia

etiam Lachmannus incidit et antea Schützius, nisi quod hic novum vocabulum,

diaorópa

, finxit. Est autem

στόμιον

ferrum quod ori equorum inseritur.

189. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-278

πυριγενετᾶν:

Avoiуεvéτav

Ald. Turn.

лvoiyεvetur

Colb. 1. Rob. et supra scriptum in Cantabr. 1.

189

189. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-279

χαλινῶν:

χαλινών

ita scriptum in M. ut

factum videatur.

189

190. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-280

τί οὖν: Libri

τί ovv

; Blomfieldius ex Porsoni ad Phoen. v. 892. sententia

τί d'ouv

; corrigens quae contraria sunt. Graviter vero refragatur

τί our dý

; in Aiace v. 873. nisi quis

võv

scribere iubeat, quod in Sept. ad Th. v. 685. fecit Blomfieldius. Et sane hic quoque

τί võv

; recte quaereret Eteocles.

190

190. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-281

ἆρα μὴ 'ς:

йga un is

recte G. Colb. 1. Par. N. Vind. 1.3.

doa ue is

Par. H. ut videtur.

oa uns

a pr. manu M. recentior

µ's

fecit.

ἆρά μ' εἰς

Par. E. Ven. A.

ἆρα μ' ἐς

Vind. 2. 4. Ald. Rob.

ἆρά γ' εἰς

Cantabr. 1. 2. Οx.

ἆρά γ' ἐς

Turn.

ἆρα μὴ

, omisso

εἰς

, Vit. Par. K. L. Ask. A.

do εls

Par. C.

190

190. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-282

πρῷραν:

πρώραν

πρώρην

Lips.

πρώραν

M. Vit. et, quantum constat, ceteri.

190

190. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-283

φυγὼν:

φυγών

omittit Lips.

190

191. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-284

πρύμνηθεν:

πρύμνοθεν

Ven. A. et

supra scripto Par. G.

πρήμ-νόθεν

Par. E.

191

191. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-285

εὗρε:

Evoε

ante lituram habuisse videtur M.

191

192. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-286

πρὸς κύματι:

v zúμari

M. Vit. Lips. Par. L. sed in M.

¿v zú

in litura scriptum est a secunda manu.

192

194. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-287

θεοῖς πίσυνος, ἅτε νιφάδος: Libri

πίσυνος θεοῖς, νιφάδος

, nisi quod

πίσσυνος

est in Vit. Colb. 1. Seidlerus

θεοῖσι πίσυνος, νιφάδος

. Vt melius haec strophae responderent, scripsi

θεοῖς πίσυνος, ἅτε νιφάδος

194

195. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-288

ὀλοᾶς:

ὀλοὺς

Ald. Rob.

ολους

Vit.

195

195. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-289

νιφομένας:

νιφομένας

G. (

ης

supra scripto G.) Vit. Lips. Cantabr. 1. Par. A. B. C. L.

vigouévys

Ald. Rob. Turn. et

supra scripto Cantabr. 2.

veiqouέvns

, supra scripto

, M.

195

196. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-290

δὴ:

omittit Cantabr. 1.

196

196. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-291

φόβῳ:

φόβῳ

omittunt Par. K. Taur.

196

197. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-292

πόλεος: Libri

πόλεως

. Quod olim correxi.

809

Ask. A.

197

199. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-293

στέγειν:

στέργειν

G. Colb. 1. Mosc. 2. Vind. 1. 3.

199

199. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-294

πολέμιον:

πολέμιον

Μ. (sic M.) G. Vit. Cantabr. 1. Mosc. 1.,Ox. Par. A. B. C. E. Ven. A. B.

noλɛ-uiwr

Lips. Ald. Rob. Turn.

199

200-201. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-295

οὐκ οὖν τάδ᾽ ἔσται πρὸς θεῶν; ἀλλ᾽ οὖν θεοὺς αὐτοὺς ἁλούσης πόλεος ἐκλείπειν λόγος.: Libri

ovxovv

, nisi quod in M. accentus a recentiore manu additus est. Certe hoc divisim scribendum, ut sit interrogatio. Notae chori in principio versus, in medio versu Eteoclis, in M. a recentiore manu adiectae sunt. Turbata putanda esset

orizoµvdía

, si totus versus choro esset tributus: nunc non totum pronuntiante coryphaeo non est quod reprehendatur. Non aptum est, si quis per

vлogooàν

haec verba Eleocli tribueret. Deinde libri

ἀλλ᾽ οὖν θεοὺς τοὺς τῆς ἁλούσης πόλεος ἐκλείπειν θεούς

, nisi quod permira diversitate Rob.

αλλ' όκκα θεοὺς

habet,

πόλεως

M. G. Vit. Lips. Ven. A. Ald. Rob.

τῆς

omittit Cantabr. 2.

ἐκλιπεῖν

habet Par. E. et antequam corrigeretur M.

ἐκλείπει

ἔκλειπον

Lips. Muretus Var. lect. V. 19.

ἀλλ' οὐ

scribendum esse coniecit, ut interrogatio esset. Quod olim conieceram,

τὰ τῆς ἁλούσης πόλεος

, confirmari potest scholio codicis Vit. in quo est

ἀλλ' ὁ λόγος ἐξᾴδεται τὰ τῆς πόλεως θεοὺς φεύγειν, πορθείσης αὐτῆς

. Sed scholia edita et Monacensia

τοὺς τῆς πόλεως θεοὺς φεύγειν, πορθηθείσης αὐτῆς

habent. Nihil efficitur Wunderlichii disputatione in Obs. erit. p. 159. Nam in Agam. v. 323. recte dictum est

εἰ δ᾽ εὖ σέβουσι τοὺς πολισσούχους θεοὺς τοὺς τῆς ἁλούσης γῆς θεῶν θ᾽ ἱδρύματα

, quod ibi de certa urbe sermo est. Hic vero

της

non aptum, ut de qualibet urbe. Neque

ἐκλείπειν

nude positum recte defenditur isto

ἐκλέλοιπεν

in Persis v. 127. quod id coniunctum est eum

ἐξαμείψας πρῶνα

. Repetendus potius accusativus est ex

ἁλούσης πόλεος

, ut ego dixi ad Soph. Antig. v. 1325. et Fritzschius in Quaest. Luc. p. 174. Sed isti articuli nimis suspecti sunt, praesertim quum alter, qui omnino prave positus est, in uno codice desit. Credo Aeschylum scripsisse, quod Schützius coniecit,

ἀλλ᾽ οὖν θεοὺς αὐτοὺς ἁλούσης πόλεος ἐκλείπειν λόγος

. Ad sententiam conf. v. 286. seqq. Euripides Troad. v. 25.

λείπω τὸ κλεινὸν Ἴλιον βωμούς τ' ἐμούς. ἐρημία γὰρ πόλιν όταν λάβῃ κακή, νοσεῖ τὰ τῶν θεῶν, οὐδὲ τιμᾶσθαι θέλει.

Dixerunt de hac re interpretes ad Virg. Aen. II. 351. Rutgersius Var. lect. VI. 17. comparabat haec Senecae in Phoen. v. 633. favisse fac votis deos omnes luis: cessere et aversi fugam petiere.

202. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-296

ἐμὸν κατ᾽ αἰῶνα:

ἐμὴν

Οχ. Ven. A. Etsi

alura

feminino genere Eustathius p. 501, 26.

τραγικώτερον

esse dicit, exemplo usus Euripidis, tamen non mutem vulgatam, quum praesertim illud

euir

ex glossa

ἐμὴν ζωήν

, quam libri nonnulli habent, ortum esse videatur. Valckenarius ad Callimachi fragm. p. 271. seq. cum scholiastis haec sic intelligit

κατ' ἐμὸν χρόνον, ἤγουν ἡμῶν ζώντων

. Aeschylum hoc voluisse puto,

μήποτε καταλίποι ἐμὸν αἰῶνα

, quod magis poeticum est.

202

202. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-297

λίποι:

λείποι

Μ. Par. L. Taur.

λίπει

Lips.

202

203. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-298

πανήγυρις:

πανάγυρις

Par. L.

203

203-204. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-299

μηδ᾽ ἐπίδοιμι τάνδ' ἀστυδρομουμέναν πόλιν: Verba

μηδ' ἐπίδοιμι πόλιν

suo loco in Vit. omissa sunt, sed monente his verbis librario,

ζήτει κάτω στίχων

, infra adscripta sunt supra v. 213. 1η

ἀστυδρομουμέναν

prius

et in quarta syllaba

in litura a manu recentiore scripta habet Μ.

ἀστυδρομουμένην

G. Vit. Cantabr. 1. Par. C. Ven. A. Rob. Turn.

ἀστυδραμουμένην

Lips.

ἀστυδρουμένην

Ald.

Αστυδραμουμέναν πόλιν

neque ut recentiores interpretantur, populatam, vel oppugnatam, neque ut alter scholiastes, ob discursationem civium, sed eam dici puto urbem, per quam huc illuc hostes et cives cursitant, persequentes, fugientes, rapientes, servare aliquid cupientes.

204. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-300

στράτευμ': In

στράτευμ'

priores duas litteras a secunda manu in litura habet M.

204

205. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-301

ἁπτόμενον:

γράφεται τυφόμενον, οἷον καιόμενον πολεμίῳ πυρί

manus secunda in margine M. Id metrum non admittit, nisi pro

στράτευμ'

aliud vocabulum ponatur.

205

206. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-302

μή:

μή τι

Cantabr. 1.

206

206. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-303

βουλεύου:

συμβουλεύου

Lips. Ald.

206

206. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-304

κακῶς:

δειλῶς

pro

κακῶς

G. Mosc. 2. Vind. 1. Taur.

206

207. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-305

τῆς:

τήσδ'

Par. E.

207

208. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-306

γονῆς: Libri

γυνὴ

σωτῆρος, nisi quod G.

γυνὴ τῆς σωτῆρος

habet et Ven. B.

γύναι

, quod Blomfieldius ex coniectura posuit. Paullo hoc minus ineptum quam

γυνή

. In Opusc. vol. IV. p. 335.

γονῆς σωτῆρος

scribendum dixi.

208

208. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-307

ἔχει:

ἔχοι

Colb. 2.

208

208. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-308

λόγος:

λόγους

Lips.

208

209. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-309

ἔστι· θεοῖς:

ἔστι θεοῦ

, sed a secunda manu

οἷς

supra adscripto, M.

ἐστὶν Θεοῦ

Par. L.

θεοῦ

codex Palatinus Marcellini in vita Thucydidis p. VIII. Bekk. sive p. 2. ed. min.

9er

editiones Marcellini. Ceteri Aeschyli codices

ἔστι θεοῖς

209

209. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-310

δ᾽ ἔτ᾽:

δ' έτ'

Vit. Par. F. Ald. Rob. et ex secundae manus correctione M.

δ᾽ ἔτι

G. Turn.

δέ τ'

Lips. et a pr. manu M. Recte autem scholiastae post

interpunctionem agnoscunt. Parum verborum collocationis rationem cognoverunt qui secus sentiunt.

209

210-212. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-311

πολλάκι δ᾽ ἐν κακοῖσι τὸν ἀμήχανον κἀκ χαλεπᾶς δύας ὑπέρ τ᾽ ὀμμάτων κρημναμενᾶν νεφελᾶν ὀρθοῖ:

πολλάκις δ'

G. Lips. Cantabr. 1. et Marcellinus.

κακοῖσιν

Mosc. 2.

τὴν ἀμήχανον

Par. A.

τὴν ἀμήχανον

Μ. ceterique libri et codex Palatinus Marcellini. Agnoscunt femininum scholia et glossae. Sed

τὸν ἀμήχανον

, quod Canterus coniectura assecutus est et apud Marcellinum Aldus posuerat, habuit scholiastes codicis M. qui haec adscripsit,

τὸν μὴ δυνάμενον ἑαυτῷ μηχανήσασθαι καὶ βοηθῆσαι ὁ θεὸς ὀρθοῖ

. Tum

κἀκ χαλεπᾶς

G. Vit. Arund. Cantabr. 1. 2. Colb. 2. Par. C. Ask. A. Ox. Ven. Ä. B. Rob. et sic M. ex correctione.

záz yu-λεπὰς

M. a pr. manu et Lips.

κακχαλεπᾶς

Par. E.

καν χαλεπᾶς

Par. L.

καχαλεπᾶς

Colb. 1.

ν' ἀχαλεπῆς

Par. N.

καὶ χαλεπᾶς

cod. Pal. Marcellini.

καὶ χαλεπάς

eiusdem ed. Aldina.

ἐκ χαλεπᾶς

Ald. Turn. idque apud Marcellinum Stephanus posuit. In

δύας

inter

lituram habet M. Omittunt hanc vocem spatio relicto cod. Pal. et ed. Ald. Marcellini. Libri

υπερθ'

, nisi quod ex Aug.

ὑπέρ τ'

enotatum est.

ὑπέρ τε

Marcellinus.

ὁμάτων

G. Lips.

όμματατων

Par. E.

κριμνα-μέναν νεφέλαν ὀρθοῦ

Μ.

κρημναμέναν νεφέλαν ὀρθοῖ

κρημνα-μένην νεφέλαν ὀρθοῦ

Ald. Rob.

κνημναμέναν

ex Par. E. affertur. Ceteri

κρημναμέναν νεφέλαν ὀρθοῖ

, et sic etiam codex Pal. Marcellini,

κριμναμένων νεφελῶν ὀρθοῖ

eiusdem editio Aldina. Marcellini verba haec sunt,

θεοῦ (θεῶν Αld.) γὰρ ἰσχὺς καὶ κατ᾽ Αἰσχύλον ὑπερτέρα, πολλάκις δ᾽ ἐν κακοῖσι τὴν (τὸν Ald.) αμήχανον καὶ χαλεπᾶς (καὶ χαλεπὰς Ald.) . . . . ὑπέρ τε ὀμμάτων κρημναμέναν νεφέλαν (κριμναμένων νεφελῶν Αld.) ὀρθοῖ

. In his versibus

tày

quidem apertum vitium est, ortum ex eo, quod

κρημναμέναν νεφέλαν

scriptum erat pro genitivis. Deinde qui

κακοῖσιν

scripserunt, ut syllabam strophicae aequarent, haud optime consuluerunt elegantiae numerorum. Potuerat poeta, si id curasset, scribere

πολλάκις ἐν κακοῖς ἃ τὸν ἀμήχανον

. Optime se haberet

ἐκ χαλεπᾶς δύας

, nisi consonante opus esset ad producendam ultimam in

ἀμήχανον

syllabam. Nunc illud tantum dubitari potest, utrum

κἀκ χαλεπᾶς δύας

κακ χαλεπᾶς δύας

scribendum sit.

Ὑπέρ τ' ὀμμάτων

et per se aptius est et venustius quam cum apostropho

υπερθ᾽ ὀμμάτων

. Genitivos

κρημναμενῶν νεφελῶν

iam pridem reposui. Denique

door

etsi per metri legem tueri licet, tamen non puto ab Aeschylo scriptum esse, quum ille accuratissime coaequare pedes consueverit. Mirae sunt scholiastarum et glossatorum interpretationes,

ἐγείρει καὶ εἰς τοὐναντίον τρέπει. ἀφαιρεῖται. ἀποσοβεῖ αὐτὴν ὁ θεός

· quae omnia ad falsam scripturam

κρημναμέναν νεφέλαν

pertinent. Posui quod Aeschylus scribere certe potuit,

ἔστι· θεοῖς δ᾽ ἔτ᾽ ἰσχὺς καθυπερτέρα· πολλάκι δ᾽ ἐν κακοῖσι τὸν ἀμήχανον κἀκ χαλεπᾶς δύας ὑπέρ τ᾽ ὀμμάτων κρημναμενᾶν νεφελῶν σαοῖ

. Hesychius

σαοῖ, βοηθεῖ, καὶ σώζει

. Theognis v. 868.

αἰχμητὴς γὰρ ἀνὴρ γῆν τε καὶ ἄστυ σαοῖ

. Callimachus h. in Delum v. 21.

Σαρδώ θ' ἱμερόεσσα, καὶ ἣν ἐπενήξατο Κύπρις ἐξ ὕδατος τὰ πρῶτα, σαοῖ δέ μιν ἀντ᾽ ἐπιβάθρων

. Non praetereundum tamen duco quod apud Hesychium simile litteris, sed ignotum aliunde verbum legitur,

ὀθρεῖν, ἄγειν

213. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-312

ἐστί:

έχει

pro

ἐστὶ

Rob. γρ.

χωρὶς τοῦ ἐστί, ἀνδρῶν τάδε σφάγια

ex Par. B. affert Faehsius. Omittit

ἐστὶ

Ven. B.

213

214. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-313

θεοῖσιν ἕρδειν:

θεοῖσιν ἔρδειν

G. Vit.

θεοῖσιν ἔδειν

Par. G.

θεοῖσι ἔρδειν

Lips.

214

214. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-314

πειρωμένων:

πειρωμένοις

M. Vit. sed uterque

supra adscripto.

214

215. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-315

σὸν δ᾽ αὖ τὸ:

σὸν δ᾽ αὐτῇ σιγῶν

215

215. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-316

εἴσω:

ἔσω

Mosc. 1. Par. A. B.

215

Commentary (N. Wecklein, 1902; German; OCR draft) (Seven Against Thebes, explanatory commentary pp. 15–100. Single-witness OCR; source readings and all reference placements require scan review.) focus

166-274. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-122

erstes Epeisodion. Eteokles, welcher die im Volke durch die Angstrufe der Jungfrauen (des Chors) entstandene Entmuti- gung wahrgenommen hat (174f.), kommt zurück, weist die Jung- frauen zurecht und lehrt sie die rechte Weise des Gebetes. Die Szene dient der Charakteristik des Eteokles.

186. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-137

⁴

Schol. ἀπολογοῦνται διότε ἐθορύβησαν.

187. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-138

⁵

⁶

ἁρματόκτυπον ἔχων (einge- setzt zur Herstellung eines zweiten Dochmius) ὄτοβον: in betreff der tragischen Fülle des Ausdrucks vgl. 207 ἀστυδρομουμέναν πόλιν, 716 κτεάνων χρηματοδαίτας, Eum. 37 ποδωκείᾳ σκελῶν, außerdem ἐν αρ μάτων ὄχοις Eur. Iph. Τ. 370.

188-189. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-139

⁷

⁸

σύριγγες: zu 137. Vgl. Hik. 187 σύριγγες οὐ σιγῶσιν ἀξονήλατοι. ἑλίτροχοι: Schol. περὶ ἃς ἑλίστ σονται οἱ τροχοί, besser es knarr- ten die sich drehenden Büchsen der Räder". 1901. στόμια (für στόμα Lach- mann) πυριγενετᾶν χαλινῶν ἤπυεν ( ἄπυεν für αύπνων um des Sinnes wie Versmaßes willen, Lachmann ἄπυον) διὰ ἱππικῶν (Heimsöth πωλι- κῶν, ohne Not) πηδαλίων, das im Feuer gearbeitete (d. i. stählerne, vgl. 925) Zaumgebiß erklirrte bei der Lenkung der Rosse, vgl. Eur. Hipp. 1223 ἐνδακοῦσαι στόμια πυρι- γενῆ γναθμοις, Or. 820 πυριγενεῖ τεμεῖν παλάμα χρόα.

193-194. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-140

⁹

¹⁰

Allegorie mit dem Ge- danken:,,kann das Hin- und Her- rennen Hilfe bringen?" τί οὖν: dieser Hiatus findet sich öfters (691, Eum. 903, Hik. 310, Soph. Phil. 100, Ai. 873). ηύρεν ist gnom. Aorist.

195. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-141

¹¹

¹²

σαλεύματι (gesetzt für * * ματι von erster, ἐν κύματι von zweiter Hand, πρὸς κύματι jüngere Handschriften), vgl. Aristoph.Thesm. 872 ποντίῳ σάλῳ κάμνοντας ἐν χει μῶνι καὶ ναυαγίαις.

196. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-142

¹³

¹⁴

πρόδρομος (vorwärts eilend): zu 80. 1971. θεοῖς τε πίσυνος für das hdschr. πίσυνος θεοῖς um des Vers- maßes und des Sinnes willen. νιφάδος von dem Steinhagel nach Hom. Μ 156 οἳ δ᾽ ἄρα χερμαδίοισιν ἐνδμήτων ἀπὸ πύργων βάλλον . νιφάδες δ᾽ ὡς πῖπτον ἔραζε. Naber vermutet λιθάδος nach 144, nicht unwahrscheinlich, da νιφομένας folgt. — νιφομένης, nicht νιφούσης: Ζεὺς νίφει, dagegen νιφὰς λιθάς) νίφεται. Zu βρόμος ergänzt sich bei ὅτε leicht ἦν.

200. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-143

¹⁵

¹⁶

δὴ πότε: die epische Stel- lung, in Prosa τότε δή.

202. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-144

¹⁷

¹⁸

ἀλκήν, ihre helfende, schützende Hand. Vgl. Hom. Δ 249 ὄφρα ἴδητ' αἴ κ' ἔμμιν ὑπέροχῃ χεῖρα Κρονίων, Ω 374 ἀλλ᾽ ἔτι τις καὶ ἐμεῖο θεῶν ὑπερέσχεθε χεῖρα, ξ 184.

203. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-145

¹⁹

²⁰

στέγειν (Schol. ἀπείργειν, decken vor) δόρυ wie ὄχλον πύργος ἀποστέγει 220 στέγων ἐχθρούς 1000, στέγων ἅλα Hik. 141 (Schol. εἴργων).

204. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-146

²¹

²²

ναοὺς δὲ für das hdschr. ἀλλ᾽ οὖν, da ἀλλ᾽ οὖν unpassend ist und ἐκλείπειν ein Objekt verlangt.

205. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-147

²³

²⁴

Die Götter verlassen das eroberte Land und suchen sich einen besseren Wohnsitz, vgl. 291, wozu der Schol. bemerkt: εἴρηται καὶ ἐν Ξοανηφόροις Σοφοκλέους ὡς οἱ θεοὶ ἀπὸ τῆς Ἰλίου φέρουσιν ἐπὶ τῶν ὤμων τὰ ἑαυτῶν ξόανα, εἰδότες ὅτι αλίσκεται, Eur. Tro 25 λείπω (Poseidon spricht) τὸ κλεινὸν Ἴλιον βωμούς τ' ἐμούς, Verg. Αen. II 351 excessere omnes adytis arisque relictis di, Tac. hist. V 13 apertae repente delubri (in Jeru- salem) fores et audita maior hu- mana vox, excedere deos; simul ingens motus excedentium, dagegen Herod. VIII 41 προθυμότερον ἐξέλι- πον τὴν πόλιν ὡς καὶ τῆς θεοῦ ἀπολελοιπυίης τὴν ἀκρόπολιν. Vgl. Lobeck Aglaoph. S. 275f., Diels Sibyllin. Bl. S. 78.

206. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-148

²⁵

²⁶

Unrichtig der Schol. μηδέ- ποτε, φησίν, ἐπὶ τοῦ ἐμοῦ βίου καταλείποιεν τὴν πόλιν οἱ θεοί. Es ist vielmehr eine Tmesis anzu- nehmen: ἐμὸν αἰῶνα ( ἐμὸν βίον) καταλίποι.

207. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-149

²⁷

²⁸

θεῶν πανήγυρις: Schol. τὴν τῶν δεῶν εἰς τὸ αὐτὸ συναγωγὴν πανήγυριν τραγικώτερον εἶπεν, vgl. 237 ξυντέλεια, Hik. 228 πάντων ἀνάκτων τῶνδε κοινοβωμία, ein θεῖος ἀγών (Hom. Η 298).

208-209. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-150

²⁹

³⁰

αστυδρομουμέναν von dem Rennen Straße auf Straße ab, vgl. 238 αρπαγαὶ δὲ διαδρομᾶν ὁμαί- μονες. Schol. τυφόμενον, και όμενον πολεμίῳ πυρί. Dazu würde πύργωμα besser als στράτευμα pas- sen und die Responsion wird ge- nauer, wenn man αστυδρομουμέναν πόλιν δαΐῳ θ᾽ ἁπτόμενον πυρὶ πύργωμα schreibt. Vgl. Eur. Phön. 287 ἑπτάστομον πύργωμα Θηβαίας χθονός.

212. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-151

³¹

³²

μήτηρ: vgl. Theogn. 385 πε- νίην μητέρ' αμηχανίης, Soph. Αi. 173 ὦ μεγάλα φάτις, μάτερ αἰσχύνας ἐμᾶς. Zum Gedanken vgl. Soph. Ant. 676 τῶν δ᾽ ὀρθουμένων σώζει τὰ πολλὰ σώμαθ᾽ ἡ πειθαρχία. Σωτῆρος: Schol. γυνὴ Διὸς σωτῆρος. Zeus Soter ist also der Vater der εὐπραξία. ὧδ' ἔχει λόγος auch Cho. 519 im Sinne sic stat sententia. Vgl. εἴρηται λόγος Eum. 713 (dixi), πάντ' ἀκήκοας λόγον Soph. Αi. 480 und zu Ag. 587.

213. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-152

³³

³⁴

ἔστι, nämlich ἡ πειθαρχία .. μήτηρ.

214. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-153

³⁵

³⁶

Wo die Not am größten, ist Gottes Hilfe am nächsten". Eur. Iph. Τ. 721 ἀλλ' ἔστιν ἔστιν ἡ λίαν δυσπραξία λίαν διδοῦσα μετα- βολάς, ὅταν τύχῃ.

215-216. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-154

³⁷

³⁸

,,Mögen auch Wolken schweren Kummers über den Augen hangen". Vgl. Soph. Αnt. 528 νεφέλη δ᾽ ὀφρύων υπερ αἱματόεν ῥέθος αἰσχύνει, Eur. Hipp. 173 στυγνὸν δ᾽ ὀφρύων νέφος αὐξάνεται, Cic. Pis. IX 20 frontis tuae nubeculam, Hor. epist. I 18, 94 deme supercilio nubem. κρίμνημι verhält sich zu κρεμάννυμι wie σκίδνημι zu σκε- δάννυμι.

Search the Perseus Catalog for:

Search the Perseus Catalog for:

Eteocles Quid igitur nauta in proram fugiens Ex puppi, inuenit machinationem falutis Nauis labor antis in marino fluctus?

Cho.

Current edition Experimental

Ετεοκλης τί οὖν; ὁ ναύτης ἆρα μὴ ʼς πρῷραν φυγὼν πρύμνηθεν ηὗρε μηχανὴν σωτηρίας, νεὼς καμούσης ποντίῳ πρὸς 4 κύματι; 210 211

Ετεοκλης πύργον στέγειν εὔχεσθε πολέμιον δόρυ.

Χορος οὔκουν 6 τάδ᾽ ἔσται πρὸς θεῶν;

Ετεοκλης ἀλλ᾽ οὖν θεοὺς τοὺς τῆς ἁλούσης πόλεος 7 ἐκλείπειν λόγος. 8 219

Χορος μήποτ᾽ ἐμὸν κατ᾽ αἰῶνα λίποι 9 θεῶν ἅδε πανάγυρις, μηδ᾽ ἐπίδοιμι τάνδ᾽ 220 ἀστυδρομουμέναν πόλιν καὶ στράτευμ᾽ ἁπτόμενον πυρὶ δαΐῳ. 10

Ετεοκλης μή μοι θεοὺς καλοῦσα βουλεύου κακῶς: πειθαρχία γάρ ἐστι τῆς εὐπραξίας μήτηρ, γονῆς 11 σωτῆρος: ὧδ᾽ ἔχει λόγος. 225 226

Χορος ἔστι: θεοῦ 12 δ᾽ ἔτ᾽ ἰσχὺς καθυπερτέρα: πολλάκι δ᾽ ἐν κακοῖσι τὸν 13 ἀμάχανον κἀκ χαλεπᾶς δύας ὕπερθ᾽ ὀμμάτων κρημναμενᾶν νεφελᾶν 14 ὀρθοῖ. 15

Ετεοκλης ἀνδρῶν τάδ᾽ ἐστί, σφάγια καὶ χρηστήρια 230 θεοῖσιν ἕρδειν, πολεμίων πειρωμένων: 16 σὸν δ᾽ αὖ τὸ σιγᾶν καὶ μένειν εἴσω δόμων. 233

Χορος διὰ θεῶν πόλιν νεμόμεθ᾽ ἀδάματον, 17 δυσμενέων δ᾽ ὄχλον πύργος ἀποστέγει. τίς 18 τάδε νέμεσις στυγεῖ; 235

Ετεοκλης οὔτοι φθονῶ σοι δαιμόνων τιμᾶν γένος: ἀλλ᾽ ὡς πολίτας μὴ κακοσπλάγχνους τιθῇς, εὔκηλος ἴσθι μηδ᾽ ἄγαν ὑπερφοβοῦ. 239

Χορος ποτίφατον 19 κλύουσα πάταγον ἀνάμιγα 20 ταρβοσύνῳ φόβῳ τάνδ᾽ ἐς ἀκρόπτολιν, 21 240 τίμιον ἕδος, ἱκόμαν.

Ετεοκλης μή νυν, ἐὰν θνῄσκοντας ἢ τετρωμένους πύθησθε, κωκυτοῖσιν ἁρπαλίζετε. τούτῳ γὰρ Ἄρης βόσκεται, φόνῳ βροτῶν. 245

Ἐτεοκλής τί οὖν; ὁ ναύτης ἆρα μὴ ʼς πρῷραν φυγὼν πρύμνηθεν ηὗρε μηχανὴν σωτηρίας, νεὼς καμούσης ποντίῳ πρὸς κύματι ; 210

Ἐτεοκλής πύργον στέγειν εὔχεσθε πολέμιον δόρυ. οὐκοῦν τάδʼ ἔσται πρὸς θεῶν· ἀλλʼ οὖν θεοὺς τοὺς τῆς ἁλούσης πόλεος ἐκλείπειν λόγος.

Χορός μήποτʼ ἐμὸν κατʼ αἰῶνα λίποι θεῶν ἅδε πανάγυρις, μηδʼ ἐπίδοιμι τάνδʼ 220 ἀστυδρομουμέναν πόλιν καὶ στράτευμʼ ἁπτόμενον πυρὶ δαΐῳ.

Ἐτεοκλής μή μοι θεοὺς καλοῦσα βουλεύου κακῶς· πειθαρχία γάρ ἐστι τῆς εὐπραξίας μήτηρ, γυνὴ σωτῆρος· ὧδʼ ἔχει λόγος. 225

Χορός ἔστι· θεοῦ δʼ ἔτʼ ἰσχὺς καθυπερτέρα· πολλάκι δʼ ἐν κακοῖσι τὸν ἀμάχανον κἀκ χαλεπᾶς δύας ὕπερθʼ ὀμμάτων κρημναμενᾶν νεφελᾶν ὀρθοῖ.

Ἐτεοκλής ἀνδρῶν τάδʼ ἐστί, σφάγια καὶ χρηστήρια 230 θεοῖσιν ἕρδειν πολεμίων πειρωμένους · σὸν δʼ αὖ τὸ σιγᾶν καὶ μένειν εἴσω δόμων.

Χορός διὰ θεῶν πόλιν νεμόμεθʼ ἀδάματον, δυσμενέων δʼ ὄχλον πύργος ἀποστέγει. τίς τάδε νέμεσις στυγεῖ; 235

Ἐτεοκλής οὔτοι φθονῶ σοι δαιμόνων τιμᾶν γένος· ἀλλʼ ὡς πολίτας μὴ κακοσπλάγχνους τιθῇς, εὔκηλος ἴσθι μηδʼ ἄγαν ὑπερφοβοῦ.

Χορός ποτίφατον κλύουσα πάταγον ἀνάμιγα ταρβοσύνῳ φόβῳ τάνδʼ ἐς ἀκρόπτολιν, 240 τίμιον ἕδος, ἱκόμαν.

Ἐτεοκλής μή νυν, ἐὰν θνῄσκοντας ἢ τετρωμένους πύθησθε, κωκυτοῖσιν ἁρπαλίζετε. τούτῳ γὰρ Ἄρης βόσκεται, φόνῳ βροτῶν.

ΧΟ. ὦ φίλον Οἰδίπου τέκος, ἔδεισ᾽ ἀκού- 203-207. 211-215.

ΕΤ. τί οὖν; ὁ ναύτης ἆρα μὴ᾽ς πρῶραν φυγὼν πρύμνηθεν ηύρε μηχανὴν σωτηρίας, νεὼς καμούσης ποντίῳ πρὸς κύματι; 210

Ἐτεοκλῆς τί οὖν; ὁ ναύτης ἆρα μὴ εἰς πρῷραν φυγὼν 190 πρύμνηθεν εὗρε μηχανὴν σωτηρίας, νεὼς καμούσης ποντίῳ πρὸς κύματι;

ΕΤΕΟΚΛΗΣ Τί οὖν ; ὁ ναύτης ἆρα μὴ 'ς γ' εἰς πρώραν φυγὼν πρύμνηθεν ηὗρεν μηχανὴν σωτηρίας, 210

νεὼς καμούσης ποντίῳ πρὸς κύματι ;

ΕΤ. τί οὖν; ὁ ναύτης ἆρα μὴ 'ς πρῷραν φυγὼν πρύμνηθεν ηὗρεν μηχανὴν σωτηρίας, νεὼς καμούσης ποντίῳ ἐν κύματι;

ΧΟ. 1

ΕΤ. τί οὖν; ὁ ναύτης ἆρα μὴ ἐς πρῶιραν φυγών πρύμνηθεν ηὗρεν μηχανὴν σωτηρίας, νεὼς καμούσης ποντίωι πρὸς κύματι; – 210

Chorus Dear son of Oedipus, I grew afraid when I heard the clatter of the crashing chariots, when the hubs screamed as they whirled around the wheel, and when I heard the sound of the steering gear, fire-forged bits, in the horses’ mouths. 205

Eteocles Well, then, has a helmsman ever found a way to safety by fleeing from stern to prow, when his ship is foundering in high seas? 210

Chorus But trusting in the gods I came in haste to their ancient statues, when the deadly blizzard of falling stones thundered against the gates. Just then I set out in fear to pray to the Blessed Ones that they spread their protection over the city. 215

Eteocles Pray that the rampart withstand the enemy spear. Yes, the outcome is in the gods’ hands—but then, it is said that the gods of a captured city abandon it.

Chorus Never so long as I live may this divine assembly abandon us, nor may I live to see the city overrun and the army seizing it with hostile fire! 220

Eteocles When you invoke the gods, do not be ill-advised. For Obedience is the mother of Success, wife of Salvation—as the saying goes. 225

Chorus So she is, but the power of god is supreme, and often in bad times it raises the helpless man out of harsh misery even when stormclouds are lowering over his eyes.

Eteocles It is the man’s duty to offer victims and sacrifices to the gods when they test their enemy; your duty is to be silent and to remain inside the house. 230

Chorus By the will of the gods we inhabit an unconquered city, and the rampart withstands the enemy throng. What indignation makes you resent this? 235

Eteocles I do not begrudge your honor of the divine race; but lest you make the citizens cowardly, be calm and do not be overly fearful.

Chorus When I heard the strange and jumbled clashes, I came in trembling fear to this citadel, our seat of worship. 240

Eteocles If, then, you hear that men are dying or wounded, do not seize on the news with loud wailing. For this is the food of Ares, human blood.

Eteocles What then? does the mariner who flees from the stern to the prow find means of escape, when his bark is labouring against the billow of the ocean?

Chorus

ÉTÉOCLE Eh quoi ! est-ce en fuyant de la poupe à la proue qu'un marin trouva jamais la manœuvre qui doit le sauver, à l'heure où peine la nef sous l'assaut du flot marin ?

LE CHŒUR Non,

ETEOCLES. What! should the pilot, when the lab'ring bark q Scarce rides the swelling surge, forsake the helm, And seek his safety from the sculptur'd prow?

CHORUS.

ETEOCLE E che? Forse il nocchier, fuggendo a poppa, 230 e lasciando la prua, troverà scampo, quando i marosi fiaccano la nave?

CORO

ISMENE Where shall we lay the twain?

Ah, but I shudder, child of Oedipus! I heard the clash and clang! The axles rolled and rumbled; woe to us Fire-welded bridles rang! 170

Eteocles Say—when a ship is strained and deep in brine, Did e'er a seaman mend his chance, who left The helm, t' invoke the image at the prow?

Chorus

O du, des Oedipus theuerer Sohn, mit Graun Vernahm ich der heranrasselnden Wagen Gedröhn, 185 Als die räderumrollende Nabe scholl, Als am stetswachen Steuer das Gebiß der Nosse klang, Am flammengebornen Zügel.

Eteokles. Wie? Rettet wohl der Schiffer, der vom Steuer weg Zum Vorderdecke flüchtet, sich vom Untergang, 190 Wenn ringend auf der Meeresflut umtreibt der Kiel ?

Der Chor. Erste Gegenstrophe.

Commentary

Stable identifiers

Eteocles

Quid igitur nauta in proram fugiens

Ex puppi, inuenit machinationem falutis

Nauis labor antis in marino fluctus?

Ετεοκλης

τί οὖν; ὁ ναύτης ἆρα μὴ ʼς πρῷραν φυγὼν

πρύμνηθεν ηὗρε μηχανὴν σωτηρίας,

νεὼς καμούσης ποντίῳ πρὸς⁴ κύματι;
210
211

Ετεοκλης

πύργον στέγειν εὔχεσθε πολέμιον δόρυ.

Χορος

οὔκουν⁶ τάδ᾽ ἔσται πρὸς θεῶν;

Ετεοκλης

ἀλλ᾽ οὖν θεοὺς

τοὺς τῆς ἁλούσης πόλεος⁷ ἐκλείπειν λόγος.⁸

219

Χορος

μήποτ᾽ ἐμὸν κατ᾽ αἰῶνα λίποι⁹ θεῶν

ἅδε πανάγυρις, μηδ᾽ ἐπίδοιμι τάνδ᾽
220

ἀστυδρομουμέναν πόλιν καὶ στράτευμ᾽

ἁπτόμενον πυρὶ δαΐῳ.¹⁰

Ετεοκλης

μή μοι θεοὺς καλοῦσα βουλεύου κακῶς:

πειθαρχία γάρ ἐστι τῆς εὐπραξίας

μήτηρ, γονῆς¹¹ σωτῆρος: ὧδ᾽ ἔχει λόγος.
225
226

Χορος

ἔστι: θεοῦ¹² δ᾽ ἔτ᾽ ἰσχὺς καθυπερτέρα:

πολλάκι δ᾽ ἐν κακοῖσι τὸν¹³ ἀμάχανον

κἀκ χαλεπᾶς δύας ὕπερθ᾽ ὀμμάτων

κρημναμενᾶν νεφελᾶν¹⁴ ὀρθοῖ.¹⁵

Ετεοκλης

ἀνδρῶν τάδ᾽ ἐστί, σφάγια καὶ χρηστήρια
230

θεοῖσιν ἕρδειν, πολεμίων πειρωμένων:¹⁶

σὸν δ᾽ αὖ τὸ σιγᾶν καὶ μένειν εἴσω δόμων.

233

Χορος

διὰ θεῶν πόλιν νεμόμεθ᾽ ἀδάματον,¹⁷

δυσμενέων δ᾽ ὄχλον πύργος ἀποστέγει.

τίς¹⁸ τάδε νέμεσις στυγεῖ;
235

Ετεοκλης

οὔτοι φθονῶ σοι δαιμόνων τιμᾶν γένος:

ἀλλ᾽ ὡς πολίτας μὴ κακοσπλάγχνους τιθῇς,

εὔκηλος ἴσθι μηδ᾽ ἄγαν ὑπερφοβοῦ.

239

Χορος

ποτίφατον¹⁹ κλύουσα πάταγον ἀνάμιγα²⁰

ταρβοσύνῳ φόβῳ τάνδ᾽ ἐς ἀκρόπτολιν,²¹
240

τίμιον ἕδος, ἱκόμαν.

Ετεοκλης

μή νυν, ἐὰν θνῄσκοντας ἢ τετρωμένους

πύθησθε, κωκυτοῖσιν ἁρπαλίζετε.

τούτῳ γὰρ Ἄρης βόσκεται, φόνῳ βροτῶν.

245

Ἐτεοκλής

τί οὖν; ὁ ναύτης ἆρα μὴ ʼς πρῷραν φυγὼν

πρύμνηθεν ηὗρε μηχανὴν σωτηρίας,

νεὼς καμούσης ποντίῳ πρὸς κύματι ;
210

Ἐτεοκλής

πύργον στέγειν εὔχεσθε πολέμιον δόρυ.

οὐκοῦν τάδʼ ἔσται πρὸς θεῶν· ἀλλʼ οὖν θεοὺς

τοὺς τῆς ἁλούσης πόλεος ἐκλείπειν λόγος.

Χορός

μήποτʼ ἐμὸν κατʼ αἰῶνα λίποι θεῶν

ἅδε πανάγυρις, μηδʼ ἐπίδοιμι τάνδʼ
220

ἀστυδρομουμέναν πόλιν καὶ στράτευμʼ

ἁπτόμενον πυρὶ δαΐῳ.

Ἐτεοκλής

μή μοι θεοὺς καλοῦσα βουλεύου κακῶς·

πειθαρχία γάρ ἐστι τῆς εὐπραξίας

μήτηρ, γυνὴ σωτῆρος· ὧδʼ ἔχει λόγος.
225

Χορός

ἔστι· θεοῦ δʼ ἔτʼ ἰσχὺς καθυπερτέρα·

πολλάκι δʼ ἐν κακοῖσι τὸν ἀμάχανον

κἀκ χαλεπᾶς δύας ὕπερθʼ ὀμμάτων

κρημναμενᾶν νεφελᾶν ὀρθοῖ.

Ἐτεοκλής

ἀνδρῶν τάδʼ ἐστί, σφάγια καὶ χρηστήρια
230

θεοῖσιν ἕρδειν πολεμίων πειρωμένους ·

σὸν δʼ αὖ τὸ σιγᾶν καὶ μένειν εἴσω δόμων.

Χορός

διὰ θεῶν πόλιν νεμόμεθʼ ἀδάματον,

δυσμενέων δʼ ὄχλον πύργος ἀποστέγει.

τίς τάδε νέμεσις στυγεῖ;
235

Ἐτεοκλής

οὔτοι φθονῶ σοι δαιμόνων τιμᾶν γένος·

ἀλλʼ ὡς πολίτας μὴ κακοσπλάγχνους τιθῇς,

εὔκηλος ἴσθι μηδʼ ἄγαν ὑπερφοβοῦ.

Χορός

ποτίφατον κλύουσα πάταγον ἀνάμιγα

ταρβοσύνῳ φόβῳ τάνδʼ ἐς ἀκρόπτολιν,
240

τίμιον ἕδος, ἱκόμαν.

Ἐτεοκλής

μή νυν, ἐὰν θνῄσκοντας ἢ τετρωμένους

πύθησθε, κωκυτοῖσιν ἁρπαλίζετε.

τούτῳ γὰρ Ἄρης βόσκεται, φόνῳ βροτῶν.

ΧΟ.

ὦ φίλον Οἰδίπου τέκος, ἔδεισ᾽ ἀκού-

203-207. 211-215.

ΕΤ.

τί οὖν; ὁ ναύτης ἆρα μὴ᾽ς πρῶραν φυγὼν

πρύμνηθεν ηύρε μηχανὴν σωτηρίας,

νεὼς καμούσης ποντίῳ πρὸς κύματι;
210

Ἐτεοκλῆς

τί οὖν; ὁ ναύτης ἆρα μὴ εἰς πρῷραν φυγὼν
190

πρύμνηθεν εὗρε μηχανὴν σωτηρίας,

νεὼς καμούσης ποντίῳ πρὸς κύματι;

ΕΤΕΟΚΛΗΣ

Τί οὖν ; ὁ ναύτης ἆρα μὴ 'ς γ' εἰς πρώραν φυγὼν

πρύμνηθεν ηὗρεν μηχανὴν σωτηρίας,
210

ΕΤ.

τί οὖν; ὁ ναύτης ἆρα μὴ 'ς πρῷραν φυγὼν

πρύμνηθεν ηὗρεν μηχανὴν σωτηρίας,

νεὼς καμούσης ποντίῳ ἐν κύματι;

ΧΟ.

1

ΕΤ.

τί οὖν; ὁ ναύτης ἆρα μὴ ἐς πρῶιραν φυγών

πρύμνηθεν ηὗρεν μηχανὴν σωτηρίας,

νεὼς καμούσης ποντίωι πρὸς κύματι; –
210

Chorus

Dear son of Oedipus, I grew afraid when I heard the clatter of the crashing chariots,

when the hubs screamed as they whirled around the wheel, and when I heard the sound of the steering gear, fire-forged bits, in the horses’ mouths.
205

Eteocles

Well, then, has a helmsman ever found a way to safety by fleeing from stern to prow,

when his ship is foundering in high seas?
210

Chorus

But trusting in the gods I came in haste to their ancient statues, when the deadly blizzard of falling stones thundered against the gates. Just then I set out in fear to pray to the Blessed Ones

that they spread their protection over the city.
215

Eteocles

Pray that the rampart withstand the enemy spear. Yes, the outcome is in the gods’ hands—but then, it is said that the gods of a captured city abandon it.

Chorus

Never so long as I live may this divine assembly abandon us,

nor may I live to see the city overrun and the army seizing it with hostile fire!
220

Eteocles

When you invoke the gods, do not be ill-advised. For Obedience is

the mother of Success, wife of Salvation—as the saying goes.
225

Chorus

So she is, but the power of god is supreme, and often in bad times it raises the helpless man out of harsh misery even when stormclouds are lowering over his eyes.

Eteocles

It is the man’s duty to offer victims and sacrifices to the gods when they test their enemy; your duty is to be silent and to remain inside the house.
230

Chorus

By the will of the gods we inhabit an unconquered city, and the rampart withstands the enemy throng.

What indignation makes you resent this?
235

Eteocles

I do not begrudge your honor of the divine race; but lest you make the citizens cowardly, be calm and do not be overly fearful.

Chorus

When I heard the strange and jumbled clashes,

I came in trembling fear to this citadel, our seat of worship.
240

Eteocles

If, then, you hear that men are dying or wounded, do not seize on the news with loud wailing. For this is the food of Ares, human blood.

Eteocles

What then? does the mariner who flees from the stern to the prow

find means of escape, when his bark is labouring against the billow of the ocean?

ÉTÉOCLE

Eh quoi ! est-ce en fuyant de la poupe à la proue qu'un marin trouva jamais la manœuvre qui doit le
sauver, à l'heure où peine la nef sous l'assaut du flot marin ?

LE CHŒUR

Non,

ETEOCLES.

What! should the pilot, when the lab'ring bark q

Scarce rides the swelling surge, forsake the helm,

And seek his safety from the sculptur'd prow?

ETEOCLE

E che? Forse il nocchier, fuggendo a poppa,
230

e lasciando la prua, troverà scampo,

quando i marosi fiaccano la nave?

ISMENE

Where shall we lay the twain?

Ah, but I shudder, child of Oedipus!

I heard the clash and clang!

The axles rolled and rumbled; woe to us

Fire-welded bridles rang!
170

Eteocles

Say—when a ship is strained and deep in brine,

Did e'er a seaman mend his chance, who left

The helm, t' invoke the image at the prow?

O du, des Oedipus theuerer Sohn, mit Graun

Vernahm ich der heranrasselnden Wagen Gedröhn,
185

Als die räderumrollende Nabe scholl,

Als am stetswachen Steuer das Gebiß der Nosse klang,

Am flammengebornen Zügel.

Eteokles.

Wie? Rettet wohl der Schiffer, der vom Steuer weg

Zum Vorderdecke flüchtet, sich vom Untergang,
190

Wenn ringend auf der Meeresflut umtreibt der Kiel ?

Der Chor.
Erste Gegenstrophe.