Search the Perseus Catalog for:

View: By Scene

← Previous Next →

Scout

Last I will tell of the seventh champion, him at the seventh gate,¹ your own brother, and of what fate he prays for and calls down on the city. His prayer is that after he mounts the battlements and is proclaimed king in the land,

and shouts the paian in triumph over its capture, he may then meet you in combat, and once he kills you, that he may perish at your side, or, if you survive, make you pay with banishment in the same way as you dishonored him with exile. Mighty Polynices shouts such threats and
635

invokes his native gods, the gods of his fatherland, to watch over his prayers in every way. He holds a shield, a perfect circle, newly-made, with a double symbol cleverly fastened on it:
640

a woman modestly walking in the fore leads a man in arms made, it appears, of hammered gold. She claims to be Justice, as the lettering indicates, I will bring this man back and he will have his city and move freely in his father’s halls.
Such are the inventions fixed to their shields.
645

Quickly determine yourself whom you think it best to send. Know that you will find no fault with me in the substance of my report, but you yourself determine on what course to pilot the city. Exit.
650

Eteocles

O my family sired by Oedipus, steeped in tears,

driven to madness by the gods and by the gods detested! Ah, now indeed our father’s curses are brought to fulfillment. But neither weeping nor wailing is proper for me now, lest a grief even harder to bear is brought to life. As for him whose name is so very fitting, Polynices, we shall know soon enough what the symbol on his shield will accomplish,
655

whether the babbling letters shaped in gold on his shield, together with his mind’s wanderings, will bring him back. If Justice, Zeus’s maiden daughter, were attending his actions and his thoughts, this might be so. But as it is, neither when he escaped the darkness of his mother’s womb,
660

nor in childhood, nor at any point in his early manhood, nor when the beard first thickened on his cheek, did Justice acknowledge him and consider him worthy. And even now I do not think that she is standing by his side to aid the destruction of his fatherland.
665

Indeed, Justice would truly be false to her name, if she should ally herself with a man so utterly audacious in his plans. Trusting in this fact I will go and stand against him—I myself in person. Who else has a more just claim? Commander against commander, brother against brother,
670

enemy against enemy, I will take my stand. Quick, bring my greaves to protect against spears and stones!
675

Chorus

No, son of Oedipus, most dear of our men, do not be like in temperament to him who is called by such an evil name. It is enough that Cadmeans

are advancing to close combat with Argives. That bloodshed can be expiated. But when men of the same blood kill each other as you desire, the pollution from this act never grows old.
680

Eteocles

If indeed a man should suffer evil, let it be without dishonor, since that is the only benefit for the dead.

But you cannot speak of any glory for happenings that are at once evil and held in dishonor.
685

Seven Against Thebes. Aeschylus. Herbert Weir Smyth (Translator). New York. 1922.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by The Annenberg CPB/Project.

Current edition Perseus

Seven Against Thebes (English) (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922. (Modernized by Perseus.))

Editions (7)

Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 631-685 focus

Αγγελος

τὸν ἕβδομον δὴ τόν τ᾽¹ ἐφ᾽ ἑβδόμαις πύλαις

λέξω, τὸν αὐτοῦ σου κασίγνητον, πόλει

οἵας² ἀρᾶται καὶ κατεύχεται τύχας:

πύργοις ἐπεμβὰς κἀπικηρυχθεὶς χθονί,

ἁλώσιμον παιᾶν᾽ ἐπεξιακχάσας,
635

σοὶ ξυμφέρεσθαι καὶ κτανὼν θανεῖν πέλας,

ἢ ζῶντ᾽ ἀτιμαστῆρα τὼς ἀνδρηλατῶν³

φυγῇ τὸν αὐτὸν τόνδε τίσασθαι τρόπον.

τοιαῦτ᾽ ἀυτεῖ καὶ θεοὺς γενεθλίους

καλεῖ πατρῴας γῆς ἐποπτῆρας λιτῶν
640

τῶν ὧν γενέσθαι πάγχυ Πολυνείκους βία.

ἔχει δὲ καινοπηγὲς εὔκυκλον⁴ σάκος

διπλοῦν τε σῆμα προσμεμηχανημένον.

χρυσήλατον γὰρ ἄνδρα τευχηστὴν ἰδεῖν

ἄγει γυνή τις σωφρόνως ἡγουμένη.
645

Δίκη δ᾽ ἄρ᾽ εἶναί φησιν, ὡς τὰ γράμματα

λέγει⁵ “κατάξω δ᾽ ἄνδρα τόνδε καὶ πόλιν

ἕξει πατρῴων δωμάτων τ᾽ ἐπιστροφάς.”

τοιαῦτ᾽ ἐκείνων ἐστὶ τἀξευρήματα.

σὺ δ᾽ αὐτὸς ἤδη γνῶθι τίνα πέμπειν δοκεῖ:
650

ὡς οὔποτ᾽ ἀνδρὶ τῷδε κηρυκευμάτων

μέμψει, σὺ δ᾽ αὐτὸς γνῶθι ναυκληρεῖν πόλιν.

Ετεοκλης

ὦ θεομανές τε καὶ θεῶν μέγα στύγος,

ὦ πανδάκρυτον ἁμὸν Οἰδίπου γένος:

ὤμοι, πατρὸς δὴ νῦν ἀραὶ τελεσφόροι.
655

ἀλλ᾽ οὔτε κλαίειν οὔτ᾽ ὀδύρεσθαι πρέπει,

μὴ καὶ τεκνωθῇ δυσφορώτερος γόος.

ἐπωνύμῳ δὲ κάρτα, Πολυνείκει⁶ λέγω,

τάχ᾽ εἰσόμεσθα τοὐπίσημ᾽ ὅποι τελεῖ,

εἴ νιν κατάξει χρυσότευκτα γράμματα
660

ἐπ᾽ ἀσπίδος φλύοντα σὺν φοίτῳ φρενῶν.

εἰ δ᾽ ἡ Διὸς παῖς παρθένος Δίκη παρῆν

ἔργοις ἐκείνου καὶ φρεσίν, τάχ᾽ ἂν τόδ᾽ ἦν:

ἀλλ᾽ οὔτε νιν φυγόντα μητρόθεν σκότον,

οὔτ᾽ ἐν τροφαῖσιν, οὔτ᾽ ἐφηβήσαντά πω,
665

οὔτ᾽ ἐν γενείου ξυλλογῇ τριχώματος,

Δίκη προσεῖδε⁷ καὶ κατηξιώσατο:

οὐδ᾽⁸ ἐν πατρῴας μὴν χθονὸς κακουχίᾳ

οἶμαί νιν αὐτῷ νῦν παραστατεῖν πέλας,

ἢ δῆτ᾽ ἂν εἴη πανδίκως ψευδώνυμος
670

Δίκη, ξυνοῦσα φωτὶ παντόλμῳ φρένας.

τούτοις πεποιθὼς εἶμι καὶ ξυστήσομαι

αὐτός: τίς ἄλλος μᾶλλον ἐνδικώτερος;

ἄρχοντί τ᾽ ἄρχων καὶ κασιγνήτῳ κάσις,

ἐχθρὸς σὺν ἐχθρῷ στήσομαι. φέρ᾽ ὡς τάχος
675

κνημῖδας, αἰχμῆς καὶ πέτρων⁹ προβλήματα.

Χορος

μή, φίλτατ᾽ ἀνδρῶν, Οἰδίπου τέκος, γένῃ

ὀργὴν ὁμοῖος τῷ κάκιστ᾽ αὐδωμένῳ:

ἀλλ᾽ ἄνδρας Ἀργείοισι Καδμείους ἅλις

ἐς χεῖρας¹⁰ ἐλθεῖν: αἷμα γὰρ καθάρσιον.
680

ἀνδροῖν δ᾽ ὁμαίμοιν θάνατος ὧδ᾽ αὐτοκτόνος,

οὐκ ἔστι γῆρας τοῦδε τοῦ μιάσματος.

Ετεοκλης

εἴπερ κακὸν φέροι τις, αἰσχύνης ἄτερ

ἔστω: μόνον γὰρ κέρδος ἐν¹¹ τεθνηκόσι:

κακῶν δὲ κᾀσχρῶν οὔτιν᾽ εὐκλείαν ἐρεῖς.
685
686

Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922.) — 631 focus

Ἄγγελος

τὸν ἕβδομον δὴ τόνδʼ ἐφʼ ἑβδόμαις πύλαις

λέξω, τὸν αὐτοῦ σοῦ κασίγνητον, πόλει

οἵας ἀρᾶται καὶ κατεύχεται τύχας·

πύργοις ἐπεμβὰς κἀπικηρυχθεὶς χθονί,

ἁλώσιμον παιᾶνʼ ἐπεξιακχάσας,
635

σοὶ ξυμφέρεσθαι καὶ κτανὼν θανεῖν πέλας,

ἢ ζῶντʼ ἀτιμαστῆρα τὼς ἀνδρηλάτην

φυγῇ τὸν αὐτὸν τόνδε τείσασθαι τρόπον.

τοιαῦτʼ ἀυτεῖ καὶ θεοὺς γενεθλίους

καλεῖ πατρῴας γῆς ἐποπτῆρας λιτῶν
640

τῶν ὧν γενέσθαι πάγχυ Πολυνείκους βία.

ἔχει δὲ καινοπηγὲς εὔκυκλον σάκος

διπλοῦν τε σῆμα προσμεμηχανημένον.

χρυσήλατον γὰρ ἄνδρα τευχηστὴν ἰδεῖν

ἄγει γυνή τις σωφρόνως ἡγουμένη.
645

Δίκη δʼ ἄρʼ εἶναί φησιν, ὡς τὰ γράμματα

λέγει κατάξω δʼ ἄνδρα τόνδε καὶ πόλιν

ἕξει πατρῴων δωμάτων τʼ ἐπιστροφάς.

τοιαῦτʼ ἐκείνων ἐστὶ τἀξευρήματα.

σὺ δʼ αὐτὸς ἤδη γνῶθι τίνα πέμπειν δοκεῖ·
650

ὡς οὔποτʼ ἀνδρὶ τῷδε κηρυκευμάτων

μέμψῃ, σὺ δʼ αὐτὸς γνῶθι ναυκληρεῖν πόλιν.

Ἐτεοκλής

ὦ θεομανές τε καὶ θεῶν μέγα στύγος,

ὦ πανδάκρυτον ἁμὸν Οἰδίπου γένος·

ὤμοι, πατρὸς δὴ νῦν ἀραὶ τελεσφόροι.
655

ἀλλʼ οὔτε κλαίειν οὔτʼ ὀδύρεσθαι πρέπει,

μὴ καὶ τεκνωθῇ δυσφορώτερος γόος.

ἐπωνύμῳ δὲ κάρτα, Πολυνείκει λέγω,

τάχʼ εἰσόμεσθα τοὐπίσημʼ ὅποι τελεῖ,

εἴ νιν κατάξει χρυσότευκτα γράμματα
660

ἐπʼ ἀσπίδος φλύοντα σὺν φοίτῳ φρενῶν.

εἰ δʼ ἡ Διὸς παῖς παρθένος Δίκη παρῆν

ἔργοις ἐκείνου καὶ φρεσίν, τάχʼ ἂν τόδʼ ἦν·

ἀλλʼ οὔτε νιν φυγόντα μητρόθεν σκότον,

οὔτʼ ἐν τροφαῖσιν, οὔτʼ ἐφηβήσαντά πω,
665

οὔτʼ ἐν γενείου ξυλλογῇ τριχώματος,

Δίκη προσεῖδε καὶ κατηξιώσατο·

οὐδʼ ἐν πατρῴας μὴν χθονὸς κακουχίᾳ

οἶμαί νιν αὐτῷ νῦν παραστατεῖν πέλας.

ἦ δῆτʼ ἂν εἴη πανδίκως ψευδώνυμος
670

Δίκη, ξυνοῦσα φωτὶ παντόλμῳ φρένας.

τούτοις πεποιθὼς εἶμι καὶ ξυστήσομαι

αὐτός· τίς ἄλλος μᾶλλον ἐνδικώτερος;

ἄρχοντί τʼ ἄρχων καὶ κασιγνήτῳ κάσις,

ἐχθρὸς σὺν ἐχθρῷ στήσομαι. φέρʼ ὡς τάχος
675

κνημῖδας, αἰχμῆς καὶ πέτρων προβλήματα.

Χορός

μή, φίλτατʼ ἀνδρῶν, Οἰδίπου τέκος, γένῃ

ὀργὴν ὁμοῖος τῷ κάκιστʼ αὐδωμένῳ·

ἀλλʼ ἄνδρας Ἀργείοισι Καδμείους ἅλις

ἐς χεῖρας ἐλθεῖν· αἷμα γὰρ καθάρσιον.
680

ἀνδροῖν δʼ ὁμαίμοιν θάνατος ὧδʼ αὐτοκτόνος,

οὐκ ἔστι γῆρας τοῦδε τοῦ μιάσματος.

Ἐτεοκλής

εἴπερ κακὸν φέροι τις, αἰσχύνης ἄτερ

ἔστω· μόνον γὰρ κέρδος ἐν τεθνηκόσι·

κακῶν δὲ κᾀσχρῶν οὔτινʼ εὐκλείαν ἐρεῖς.
685

Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 631 focus

ΑΓ.

τὸν ἔβδομον δὴ τόνδ᾽ ἐφ᾽ ἑβδόμαις πύλαις

λέξω, τὸν αὐτοῦ σου κασίγνητον, πόλει

οΐας ἀρᾶται καὶ κατεύχεται τύχας·

πύργοις ἐπεμβὰς κἀπικηρυχθεὶς χθονὶ

ἁλώσιμον παιᾶν᾽ ἐπεξιάκχασεν,
635

σοὶ ξυμφέρεσθαι καὶ κτανὼν θανεῖν πέλας,

ἢ ζῶντ᾽ ἀτιμαστῆρ᾽ ὅπως ἀνδρηλάτην

φυγῇ τὸν αὐτὸν τόνδε τίσασθαι τρόπον.

τοιαῦτ᾽ ἀϋτεῖ καὶ θεοὺς γενεθλίους

καλεῖ πατρώας γῆς ἐποπτῆρας λιτῶν
640

τῶν ὧν γενέσθαι πάγχυ Πολυνείκους βία.

ἔχει δὲ καινοπηγὲς εὔκυκλου σάκος

διπλοῦν τε σῆμα προσμεμηχανημένον.

χρυσήλατον γὰρ ἄνδρα τευχηστὴν ἰδεῖν

ἄγει γυνή τις σωφρόνως ἡγουμένη.
645

Δίκη δ᾽ ἄρ᾽ εἶναί φησιν, ὡς τὰ γράμματα

λέγει “κατάξω δ᾽ ἄνδρα τόνδε καὶ πόλιν

ἕξει πατρῴων δωμάτων τ᾽ ἐπιστροφάς.”

καὶ δὴ λέλεκται πάντα τἀντεταλμένα·

ὡς οὔποτ᾽ ἀνδρὶ τῷδε κηρυκευμάτων

μέμψει, σὺ δ᾽ αὐτὸς γνῶθι ναυκληρεῖν πόλιν.

ΕΤ.

ὦ θεομανές τε καὶ θεῶν μέγα στύγος,

ὦ πανδάκρυτον ἀμὸν Οἰδίπου γένος·

ὤμοι, πατρὸς δὴ νῦν ἀραὶ τελεσφόροι.
655

ἀλλ᾽ οὔτε κλάειν οὔτ᾽ ὀδύρεσθαι πρέπει,

μὴ καὶ τεκνωθῇ δυσφορώτερος γόος.

ἐπωνύμῳ δὲ κάρτα, Πολυνείκη λέγω,

τάχ᾽ εἰσόμεσθα τοὐπίσημ᾽ ὅπη τελεῖ,

εἴ νιν κατάξει χρυσότευκτα γράμματα
660

ἐπ᾿ ἀσπίδος φλύοντα σὺν φοίτῳ φρενῶν.

εἰ δ᾽ ἡ Διὸς παῖς παρθένος Δίκη παρῆν

ἔργοις ἐκείνου καὶ φρεσὶν, τάχ᾽ ἂν τόδ᾽ ἦν·

ἀλλ᾽ οὔτε νιν φυγόντα μητρόθεν σκότον,

οὔτ᾽ ἐν τροφαῖσιν, οὔτ᾽ ἐφηβήσαντά πω,
665

οὔτ᾽ ἐν γενείου ξυλλογῇ τριχώματος,

Δίκη προσείδε καὶ κατηξιώσατο·

οὐδ᾽ ἐν πατρώας μὴν χθονὸς κακουχίᾳ

οἶμαί νιν αὐτῷ νῦν παραστατεῖν πέλας,

ἢ δῆτ᾽ ἂν εἴη πανδίκως ψευδώνυμος
670

Δίκη, ξυνοῦσα φωτὶ παντόλμῳ φρένας.

τούτοις πεποιθὼς εἶμι καὶ ξυστήσομαι

αὐτός· τίς ἄλλος μᾶλλον ἐνδικώτερος;

ἄρχοντί τ᾽ ἄρχων καὶ κασιγνήτῳ κάσις.

ἐχθρὸς σὺν ἐχθρῶ στήσομαι. φέρ᾽ ὡς τάχος
675

κνημίδας, αἰχμῆς καὶ πετρῶν προβλήματα.

²

ΧΟ.

μὴ, φίλτατ᾽ ἀνδρῶν, Οἰδίπου τέκος, γένῃ

ὀργὴν ὁμοῖος τῷ κάκιστ᾽ αὐδωμένῳ·

ἀλλ᾽ ἄνδρας Ἀργείοισι Καδμείους ἅλις

ἐς χεῖρας ἐλθεῖν· αἷμα γὰρ καθάρσιον.

680

ἀνδροῖν δ᾽ ὁμαίμοιν θάνατος ὧδ᾽ αὐτοκτόνος,

οὐκ ἔστι γῆρας τοῦδε τοῦ μιάσματος.

ΕΤ.

εἴπερ κακὸν φέροι τις αἰσχύνης ἄτερ,

ἔστω· μόνον γὰρ κέρδος ἐν τεθνηκόσι·

κακῶν δὲ κἀσχρῶν οὔτιν εὐκλείαν ἐρεῖς.
685

Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. Gottfried Hermann, 1852.) — 631 focus

Ἄγγελος

τὸν ἕβδομον δὴ τόνδ᾽ ἐφ᾽ ἑβδόμαις πύλαις

λέξω, τὸν αὐτοῦ σοῦ κασίγνητον, πόλει

οἵας ἀρᾶται καὶ κατεύχεται τύχας,

πύργοις ἐπεμβὰς κἀπικηρυχθεὶς χθονί,
615

ἁλώσιμον παιᾶν᾽ ἐπεξιακχάσας,

σοὶ ξυμφέρεσθαι καὶ κτανὼν θανεῖν πέλας,

ἢ ζῶντ᾽ ἀτιμαστῆρα τώς σ᾿ ἀνδρηλάτην

φυγῇ τὸν αὐτὸν τόνδε τίσασθαι τρόπον.

τοιαῦτ᾽ ἀϋτεῖ καὶ θεοὺς γενεθλίους
620

καλεῖ πατρῴας γῆς ἐποπτῆρας λιτῶν

τῶν ὧν γενέσθαι πάγχυ Πολυνείκους βία.

ἔχει δὲ καινοπηγὲς εὔκυκλον σάκος

διπλοῦν τε σῆμα προςμεμηχανημένον.

χρυσήλατον γὰρ ἄνδρα τευχηστὴν ἰδεῖν
625

ἄγει γυνή τις σωφρόνως ἡγουμένη·

Δίκη γὰρ εἶναί φησιν, ὡς τὰ γράμματα

λέγει, “Κατάξω δ᾽ ἄνδρα τόνδε, καὶ πόλιν

ἕξει, πατρῴων δωμάτων τ᾽ ἐπιστροφάς.”

τοιαῦτ᾽ ἐκείνων ἐστὶ τἀξευρήματα.
630

σὺ δ᾽ αὐτὸς ἤδη γνῶθι, τίνα πέμπειν δοκεῖς·

ὡς οὔποτ᾽ ἀνδρὶ τῷδε κηρυκευμάτων

μέμψει· σὺ δ᾽ αὐτὸς γνῶθι, ναυκλήρει πόλιν.

Ἐτεοκλῆς

ὦ θεομανές τε καὶ θεῶν μέγα στύγος,

ὦ πανδάκρυτον ἀμὸν Οἰδίπου γένος·
635

ὤμοι, πατρὸς δὴ νῦν ἀραὶ τελεςφόροι.

ἀλλ᾽ οὔτε κλαίειν οὔτ᾽ ὀδύρεσθαι πρέπει,

μὴ καὶ τεκνωθῇ δυςφορώτερος γόος.

ἐπωνύμῳ δὲ κάρτα, Πολυνείκει λέγω,

τάχ᾽ εἰσόμεσθα ταπίσημ᾽ ὅπῃ τελεῖ·
640

εἴ νιν κατάξει χρυσότευκτα γράμματα

Ἐτεοκλῆς

ἐπ᾽ ἀσπίδος φλύοντα σὺν φοίτῳ φρενῶν.

εἰ δ᾽ ἡ Διὸς παῖς παρθένος Δίκη παρῆν

ἔργοις ἐκείνου καὶ φρεσίν, τάχ᾽ ἂν τόδ᾽ ἦν·

ἀλλ᾽ οὔτε νιν φυγόντα μητρόθεν σκότον,
645

οὔτ᾽ ἐν τροφαῖσιν, οὔτ᾽ ἐφηβήσαντά πω,

οὔτ᾽ ἐν γενείου ξυλλογῇ τριχώματος,

Δίκη προςεῖπε καὶ κατηξιώσατο·

οὔτ᾽ ἐν πατρῴας μὴν χθονὸς κακουχίᾳ

οἶμαι νιν αὐτῷ νῦν παραστατεῖν πέλας,
650

ἢ δῆτ᾽ ἂν εἴη πανδίκως ψευδώνυμος

Δίκη, ξυνοῦσα φωτὶ παντόλμῳ φρένας.

τούτοις πεποιθὼς εἶμι καὶ ξυστήσομαι

αὐτός· τίς ἄλλος μᾶλλον ἐνδικώτερος;

ἄρχοντί τ' ἄρχων, καὶ κασιγνήτῳ κάσις,
655

ἐχθρὸς ξὺν ἐχθρῷ στήσομαι. φέρ᾽ ὡς τάχος

κνημῖδας, αἰχμήν, καὶ πετρῶν προβλήματα.

Χορὸς Παρθένων

μή, φίλτατ' ἀνδρῶν, Οἰδίπου τέκος, γένῃ

ὀργὴν ὁμοῖος τῷ κάκιστ᾽ αὐδωμένῳ·

ἀλλ᾽ ἄνδρας Ἀργείοισι Καδμείους ἅλις
660

ἐς χεῖρας ἐλθεῖν· αἷμα γὰρ καθάρσιον·

ἀνδροῖν δ᾽ ὁμαίμοιν θάνατος ὧδ᾽ αὐτοκτόνος,

οὐκ ἔστι γῆρας τοῦδε τοῦ μιάσματος.

Ἐτεοκλῆς

εἴπερ κακὸν φέροι τις αἰσχύνης ἄτερ,

ἔστω· μόνον γὰρ κέρδος ἐν τεθνηκόσιν·
665

κακῶν δὲ κᾆσχρῶν οὔ τιν' εὐκλείαν ἐρεῖς.

ΕΠΤΑ ΕΠΙ θΗΒΑΣ (OCR draft) Experimental (ΕΠΤΑ ΕΠΙ θΗΒΑΣ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 631 focus

ΑΓΓΕΛΟΣ

Τὸν ἕβδομον δὴ τόνδ' ἐφ' ἑβδόμαις πύλαις

λέξω, τὸν αὐτοῦ σοῦ κασίγνητον, πόλει

οἵας ἀρᾶται καὶ κατεύχεται τύχας·

πύργοις ἐπεμβὰς κἀπικηρυχθεὶς χθονὶ

ἁλώσιμον παιᾶν' ἐπεξιακχάσας
635

σοὶ ξυμφέρεσθαι καὶ κτανὼν θανεῖν πέλας

ἢ ζῶντ' ἀτιμαστῆρα τώς σ' τὼς ἀνδρηλάτῃ -λάτην

φυγῇ τὸν αὐτὸν τόνδε τείσασθαι τίσασθαι τρόπον.

Τοιαῦτ' ἀϋτεῖ καὶ θεοὺς γενεθλίους

καλεῖ πατρῴας γῆς ἐποπτῆρας λιτῶν
640

τῶν ὧν γενέσθαι πάγχυ Πολυνείκους βία.

Ἔχει δὲ καινοπηγὲς εὔκυκλον εὔθετον σάκος

διπλοῦν τε σῆμα προσμεμηχανημένον·

χρυσήλατον γὰρ ἄνδρα τευχηστὴν ἰδεῖν

ἄγει γυνή τις σωφρόνως ἡγουμένη·
645

Δίκη δ' ἄρ' εἶναί φησιν, ὡς τὰ γράμματα

λέγει λέξει· Κατάξω δ' ἄνδρα τόνδε καὶ πόλιν

ἕξει πατρῴων πατρῴαν δωμάτων τ' ἐπιστροφάς.

Τοιαῦτ' ἐκείνων ἐστὶ τἀξευρήματα,

¹

ὡς οὔποτ' ἀνδρὶ τῷδε κηρυκευμάτων

μέμψῃ, σὺ δ' αὐτὸς γνῶθι ναυκληρεῖν πόλιν.

ΕΤΕΟΚΛΗΣ

Ὦ θεομανές τε καὶ θεῶν μέγα στύγος,

ΕΠΤΑ ΕΠΙ ΘΗΒΑΣ

ΕΤΕΟΚΛΗΣ

ὦ πανδάκρυτον ἁμὸν Οἰδίπου γένος·

ὤμοι, πατρὸς δὴ νῦν ἀραὶ τελεσφόροι.
655

Ἀλλ' οὔτε κλάειν οὔτ' ὀδύρεσθαι πρέπει,

μὴ καὶ τεκνωθῇ δυσφορώτερος γόος.

Ἐπωνύμῳ δὲ κάρτα, Πολυνείκει πολυνείκη λέγω,

τάχ' εἰσόμεσθα τοὐπίσημ' ὅποι τελεῖ,

εἴ νιν κατάξει χρυσότευκτα γράμματα
660

ἐπ' ἀσπίδος φλύοντα σὺν φοίτῳ φρενῶν.

Εἰ δ' ἡ Διὸς παῖς παρθένος Δίκη παρῆν

ἔργοις ἐκείνου καὶ φρεσίν, τάχ' ἂν τόδ' ἦν·

ἀλλ' οὔτε νιν φυγόντα μητρόθεν σκότον,

οὔτ' ἐν τροφαῖσιν, οὔτ' ἐφηβήσαντά πω,
665

οὔτ' ἐν γενείου ξυλλογῇ τριχώματος,

Δίκη προσεῖπε καὶ κατηξιώσατο·

οὐδ' οὔτ' ἐν πατρῴας μὴν χθονὸς κακουχίᾳ

οἶμαί νιν αὐτῷ νῦν παραστατεῖν πέλας,

ἢ δῆτ' ἂν εἴη πανδίκως ψευδώνυμος
670

Δίκη, ξυνοῦσα φωτὶ παντόλμῳ φρένας.

Τούτοις πεποιθὼς εἶμι καὶ ξυστήσομαι

αὐτός· τίς ἄλλος μᾶλλον ἐνδικώτερος ;

ἄρχοντί τ' ἄρχων καὶ κασιγνήτῳ κάσις,

ἐχθρὸς σὺν ἐχθρῷ στήσομαι. Φέρ' ὡς τάχος
675

κνημίδας, αἰχμῆς καὶ πετρῶν προβλήματα.

ΧΟΡΟΣ

Μή, φίλτατ' ἀνδρῶν, Οἰδίπου τέκος, γένῃ

ὀργὴν ὅμοιος τῷ κάκιστ' αὐδωμένῳ·

ἀλλ' ἄνδρας Ἀργείοισι Καδμείους ἅλις

ἐς χεῖρας ἐλθεῖν· αἷμα γὰρ καθάρσιον·
680

ἀνδροῖν δ' ὁμαίμοιν θάνατος ὧδ' αὐτοκτόνος,

οὐκ ἔστι γῆρας τοῦδε τοῦ μιάσματος.

ΕΤΕΟΚΛΗΣ

Εἴπερ κακὸν φέροι τις αἰσχύνης ἄτερ,

ἔστω· μόνον γὰρ κέρδος ἐν τεθνηκόσιν·

κακῶν δὲ κᾆσχρῶν οὔτιν' εὐκλείαν ἐρεῖς.
685

ΕΠΤΑ ΕΠΙ ΘΗΒΑΣ

ΧΟΡΟΣ

κακῶν δὲ κᾆσχρῶν οὔτιν' εὐκλείαν ἐρεῖς.

Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. N. Wecklein, 1885.) — 631 focus

τὸν ἕβδομον δὴ τόνδ᾽ ἐφ᾽ ἑβδόμαις πύλαις

λέξω, τὸν αὐτοῦ σοῦ κασίγνητον, πόλει

οἷας ἀρᾶται καὶ κατεύχεται τύχας,
620

¹²³⁴⁵⁶

φιλεῖ δὲ σιγᾶν ἢ λέγειν τὰ καίρια. post 611 collocat (post 609 Weil) φύει φύει φύσει φέρει superscr. ὄμμα οἶμα χεῖρα χειρὶ δόρυ δορί δικαίας λιτάς ἡμετέρας δικαίασ λιτὰς ἡμετέρασ superscripsit ουσ λόγουσ ουσ ἐκτρέποντες γᾶς ἐπιμόλους ἐκτρέποντεσ | γᾶσ ἐπιμόλούς (εἰς superscr. ml) ἐκτρέποντες εἰς ἐπιμόλους τόνδ᾽ ἐφ᾽ ἑβδόμαις πύλαις τὸν πρὸς ἑβδόμαις fort. τὸν πύλαις ἐφ᾽ ἑβδόμαις. οἷας ἀρᾶται οἷας ἀρᾶται οἷ * (ας in litura scripsit et of in of mutavit ml) γ' αρᾶται

ΑΓ.

πύργοις ἐπεμβὰς κἀπικηρυχθεὶς χθονί,

ἁλώσιμον παιᾶν᾽ ἐπεξιακχάσας,

σοὶ ξυμφέρεσθαι καὶ κτανὼν θανεῖν πέλας,

ἢ ζῶντ᾽ ἀτιμαστῆρα τὼς ἀνδρηλάτην

φυγῇ τὸν αὐτὸν τόνδε τίσασθαι τρόπον.
625

τοιαῦτ᾽ ἀυτεῖ καὶ θεοὺς γενεθλίους

καλεῖ πατρώας γῆς ἐποπτῆρας λιτῶν

τῶν ὧν γενέσθαι πάγχυ Πολυνείκους βία.

ἔχει δὲ καινοπηγὲς εὔθετον σάκος

διπλοῦν τε σῆμα προσμεμηχανημένον.
630

χρυσήλατον γὰρ ἄνδρα τευχηστὴν ἰδεῖν

ἄγει γυνή τις σωφρόνως ἡγουμένη.

Δίκη δ᾽ ἄρ᾽ εἶναι φησίν, ὡς τὰ γράμματα

λέγει· κατάξω δ᾽ ἄνδρα τόνδε καὶ πόλιν

ἕξει πατρῴων δωμάτων τ᾽ ἐπιστροφάς.
635

τοιαῦτ᾽ ἐκείνων ἐστὶ τἀξευρήματα.

σὺ δ᾽ αὐτὸς ἤδη γνῶθι τίνα πέμπειν δοκεῖ·

ὡς οὔποτ᾽ ἀνδρὶ τῷδε κηρυκευμάτων

μέμψῃ, σὺ δ᾽ αὐτὸς γνῶθι ναυκληρεῖν πόλιν.

⁷⁸⁹¹⁰¹¹¹²¹³

τὼς τῶσ corr. in τώσ ἀνδρηλάτην ἀνδρηλατῶν βία βία βίαι εὔθετον εὔθετον εὔκυκλον λέγει λέγει λέξει (έ in rasura scripsit m) τ' inseruit M, non m, ut videtur. δοκεῖ δόκει (sed priore accentu deleto)

ΕΤ.

ὦ θεομανές τε καὶ θεῶν μέγα στύγος,
640

ὦ πανδάκρυτον ἁμὸν Οἰδίπου γένος·

ὤμοι, πατρὸς δὴ νῦν ἀραὶ τελεσφόροι.

ἀλλ᾽ οὔτε κλαίειν οὔτ᾽ ὀδύρεσθαι πρέπει,

μὴ καὶ τεκνωθῇ δυσφορώτερος γόος.

ἐπωνύμῳ δὲ κάρτα, Πολυνείκει λέγω,
645

τάχ᾽ εἰσόμεσθα τοὐπίσημ᾽ ὅποι τελεῖ,

εἴ νιν κατάξει χρυσότευκτα γράμματα

ἐπ᾽ ἀσπίδος φλύοντα σὺν φοίτῳ φρενῶν.

εἰ δ᾽ ἡ Διὸς παῖς παρθένος Δίκη παρῆν

ἔργοις ἐκείνου καὶ φρεσίν, τάχ᾽ ἂν τόδ᾽ ἦν·
650

ἀλλ᾽ οὔτε νιν φυγόντα μητρόθεν σκότον,

οὔτ᾽ ἐν τροφαῖσιν, οὔτ᾽ ἐφηβήσαντά πω,

οὔτ᾽ ἐν γενείου ξυλλογῇ τριχώματος,

Δίκη προσεῖδε καὶ κατηξιώσατο·

οὐδ᾽ ἐν πατρῴας μὴν χθονός κακουχίᾳ
655

οἶμαί νιν αὐτῷ νῦν παραστατεῖν πέλας,

ἢ δῆτ᾽ ἂν εἴη πανδίκως ψευδώνυμος

¹⁴¹⁵¹⁶¹⁷¹⁸¹⁹²⁰²¹²²²³

ἁμὸν ἁμὸν ex ἀμὸν factum in M. Πολυνείκει πολυνείκει (sed ει finale in litura ut videtur) τοὐπίσημ᾽ τοἐπίσημ᾽, ὦ in litura σὺν φοίτῳ συμφοίτω σὺν φοίτω in marg. ξυλλογῇ ξυλλογή προσεῖδε προσεῖδε ex schol. B προσεῖπε κατηξιώσατο κοὐκ ἀπηξιώσατο οὐδ᾽ οὐδ᾽ οὔτ᾽ ἢ δῆτ᾽ ἤδητ' ἢ δήτ'

ΕΤ.

Δίκη, ξυνοῦσα φωτὶ παντόλμῳ φρένας.

τούτοις πεποιθὼς εἶμι καὶ ξυστήσομαι

αὐτός· τίς ἄλλος μᾶλλον ἐνδικώτερος;
660

ἄρχοντί τ' ἄρχων καὶ κασιγνήτῳ κάσις,

ἐχθρὸς σὺν ἐχθρῷ στήσομαι. φέρ᾽ ὡς τάχος

κνημῖδας, αἰχμῆς καὶ πέτρων προβλήματα.

ΧΟ.

μή, φίλτατ᾽ ἀνδρῶν, Οἰδίπου τέκος, γένῃ

ὀργὴν ὁμοῖος τῷ κάκιστ᾽ αὐδωμένῳ·
665

ἀλλ᾽ ἄνδρας Ἀργείοισι Καδμείους ἅλις

ἐς χεῖρας ἐλθεῖν· αἷμα γὰρ καθάρσιον.

ἀνδροῖν δ᾽ ὁμαίμοιν θάνατος ὧδ᾽ αὐτοκτόνος,

οὐκ ἔστι γῆρας τοῦδε τοῦ μιάσματος.

ΕΤ.

εἴπερ κακὸν φέροι τις αἰσχύνης ἄτερ,
670

ἔστω· μόνον γὰρ κέρδος ἐν τεθνηκόσιν·

κακῶν δὲ κᾆσχρῶν οὔτιν᾽ εὐκλείαν ἐρεῖς.

²⁴²⁵²⁶²⁷²⁸²⁹³⁰

Δίκη δίκηι ante corr. πέτρων πετρῶν (eraso accentu super ε) χεῖρας χεῖρας χέρασ αὐτοκτόνος αὐτόκτονοσ αὐτοκτόνοσ ἓν ἐν ἓν κᾆσχρῶν κ' αἰσχρῶν εὐκλείαν εὔκλειαν

ΧΟ.

Aeschyli Septem contra Thebas (OCR draft) Experimental (Aeschyli Septem contra Thebas. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 631 focus

ΚΑΤΟΠΤΗΣ

τὸν ἕβδομον δὴ τόνδ᾽ ἐφ᾽ ἑβδόμαις πύλαις

λέξω, τὸν αὐτοῦ σοῦ κασίγνητον, πόλει

οἷας ἀρᾶται καὶ κατεύχεται τύχας·

πύργοις ἐπεμβὰς κἀπικηρυχθεὶς χθονί

ἁλώσιμον παιᾶν᾽ ἐπεξιακχάσας
635

σοὶ ξυμφέρεσθαι καὶ κτανὼν θανεῖν πέλας

ἢ ζῶντ᾽ ἀτιμαστῆρα τὼς ἀνδρηλάτην

φυγῆι τὸν αὐτὸν τόνδε τείσασθαι τρόπον.

Testim.:

635 Servius plenior ad Aen. X 732 paeana carmen esse victoriae Aesch. docet.

Apparatus Criticus

ἐστι ἐστι ἔσται θεσφάτοισι Λοξίου θ. τοῖς Λ. ἡβῶσαν ἡβῶντα φέρει φέρει φύσει χειρὶ χεῖρα corr. Hartung δικαίας λιτὰς ἡμετέρας δ. λιτὰς ἐμὰς εὐ τελεῖτε πόλιν εὐτυχεῖν δικαίους λόγους ἐμούς (fuerat ἡμετέρους) τελεῖτε πόλιν εὐτυχεῖν δικαίους λόγους ἡμετέρους δικαίους δορίπονα δορύπονα ἐκτρέποντες (ἐς) γᾶς ἐκτρ. γᾶς γᾶς δ᾽ γᾶς πρὸς γᾶς εἰς corr. Herm. ἐπιμόλους ἐπιβούλους πύργων δ᾽ ἔκτοθεν [βαλὼν] π. τῶνδ᾽ ἐκ. ἔκτοσθεν deleui κάνοι κανεῖ κάνει κονοῖ κόνοι οἷας οἷας οἷας οἷα γ' οἷας γ' οἷος ὁρᾶται κἀπικηρυχθεὶs κἀπιγυρωθείς ἐπεξιακχάσας ἐπάξια καγχάσας ξυμφέρεσθαι συμφ. τὼς τώς τώς σ' τείσασθαι τίσασθαι

ΚΑΤΟΠΤΗΣ

τοιαῦτ᾽ ἀυτεῖ καὶ θεοὺς γενεθλίους

καλεῖ πατρώιας γῆς ἐποπτῆρας λιτῶν
640

τῶν ὧν γενέσθαι πάγχυ, Πολυνείκους βία.

ἔχει δὲ καινοπηγές εὔθετον σάκος

διπλοῦν τε σῆμα προσμεμηχανημένον.

χρυσήλατον γὰρ ἄνδρα τευχηστὴν ἰδεῖν

ἄγει γυνή τις σωφρόνως ἡγουμένη.
645

Δίκη δ᾽ ἄρ᾽ εἶναί φησιν, ὡς τὰ γράμματα

λέγει· κατάξω δ᾽ ἄνδρα τόνδε, καὶ πόλιν

ἕξει πατρώιαν δωμάτων τ᾽ ἐπιστροφάς.

τοιαῦτ᾽ ἐκείνων ἐστὶ τἀξευρήματα.

[σὺ δ᾽ αὐτὸς ἤδη γνῶθι τίνα πέμπειν δοκεῖ·]
650

ὡς οὔποτ᾽ ἀνδρὶ τῶιδε κηρυκευμάτων

μέμψηι, σὺ δ᾽ αὐτὸς γνῶθι ναυκληρεῖν πόλιν.

ΕΤ.

ὦ θεομανές τε καὶ θεῶν μέγα στύγος,

ὦ πανδάκρυτον ἁμὸν Οἰδίπου γένος·

ὤμοι, πατρὸς δὴ νῦν ἀραὶ τελεσφόροι.
655

ἀλλ᾽ οὔτε κλαίειν οὔτ᾽ ὀδύρεσθαι πρέπει,

μὴ καὶ τεκνωθῆι δυσφορώτερος γόος.

ἐπωνύμωι δὲ κάρτα, Πολυνείκει λέγω,

τάχ᾽ εἰσόμεσθα τοὐπίσημ᾽ ὅποι τελεῖ,

εἴ νιν κατάξει χρυσότευκτα γράμματα
660

ἐπ᾿ ἀσπίδος φλύοντα σὺμ φοίτωι φρενῶν.

εἰ δ᾽ ἡ Διὸς παῖς παρθένος Δίκη παρῆν

ἔργοις ἐκείνου καὶ φρεσίν, τάχ᾽ ἂν τόδ᾽ ἦν·

ἀλλ᾽ οὔτε νιν φυγόντα μητρόθεν σκότον

οὔτ᾽ ἐν τροφαῖσιν οὔτ᾽ ἐφηβήσαντά πω
665

οὔτ᾽ ἐν γενείου ξυλλογῆι τριχώματος

Δίκη προσεῖδε καὶ κατηξιώσατο·

Apparatus Criticus

γῆς γᾶς βία βίαι εὔθετον εὔθετον εὔκυκλον προσμεμηχανημένον προσμεμηχανευμένον τευχηστὴν τευχηστήν τευχιστήν (-τόν Η) λέγει λέξει δ᾽ ἄνδρα τ᾿ ἄνδρα πατρώιαν πατρώαν πατρώων [... δοκεῖ·] δοκεῖ δοκεῖ σοι δοκεῖς dittographiam del. Halm τῶιδε τῶνδε ἁμὸn οὐμόν ὠμόν δὴ δέ ἀραὶ ἀραὶ νῦν κλαίειν κλάειν δυσφορώτερος δυσφορώτατος Πολυνείκει Πολυνείκει Πολυνείκη ὅποι ὅποι ὅπου ὅπη σὺm συμ σὺν φοίτωι φύτῳ φρενῶν φρενί σκότον σκότος οὔτ᾽ ἐν τροφαῖσιν οὔτε τρ. ξυλλογῆι ξυλλογῆι συλλ. προσεῖδε προσεῖδε (εἶδε) προσεῖπε

ΕΤ.

οὐδ᾽ ἐν πατρώιας μὴν χθονὸς κακουχίαι

οἶμαί νιν αὐτῶι νῦν παραστατεῖν πέλας.

ἢ δῆτ᾽ ἂν εἴη πανδίκως ψευδώνυμος
670

Δίκη, ξυνοῦσα φωτὶ παντόλμωι φρένας.

τούτοις πεποιθὼς εἶμι καὶ ξυστήσομαι

αὐτός· τίς ἄλλος μᾶλλον ἐνδικώτερος;

ἄρχοντί τ᾽ ἄρχων καὶ κασιγνήτωι κάσις,

ἐχθρὸς σὺν ἐχθρῶι στήσομαι. φέρ᾽ ὡς τάχος
675

κνημίδας, αἰχμῆς καὶ πέτρων προβλήματα.

ΧΟ.

μὴ φίλτατ᾽ ἀνδρῶν Οἰδίπου τέκος γένηι

ὀργὴν ὁμοῖος τῶι κάκιστ᾽ αὐδωμένωι,

ἀλλ᾽ ἄνδρας ᾿Αργείοισι Καδμείους ἅλις

ἐς χεῖρας ἐλθεῖν. αἷμα γὰρ καθάρσιον·
680

ἀνδροῖν δ᾽ ὁμαίμοιν θάνατος ὧδ᾽ αὐτοκτόνος,

οὐκ ἔστι γῆρας τοῦδε τοῦ μιάσματος.

ΕΤ.

εἴπερ κακὸν φέροι τις αἰσχύνης ἄτερ,

ἔστω· μόνον γὰρ κέρδος ἐν τεθνηκόσιν·

κακῶν δὲ καισχρῶν οὔτιν᾽ εὐκλείαν ἐρεῖς.
685

Translations (8)

The Seven against Thebes. (OCR draft) Experimental (The Seven against Thebes.. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 631 focus

Now will I mention this the seventh, against the seventh gate, thine own brother—what calamities too he imprecates and prays for against our city;—that, he having scaled the towers, and been proclaimed to the land, after having shouted out the paean of triumph at the capture, may engage with thee; and, having slain thee, may die beside thee, or avenge himself on thee alive, that dishonoured, that banished him , by exile after the very same manner. Thus does mighty Polynices clamour, and he summons the gods of his race and fatherland to regard his supplications. He has, moreover, a newly-constructed shield, well suited [to his arm,] and a double device wrought upon it.-For a woman is leading on a mailed warrior, forged out of brass, conducting him decorously; and so she professes to be Justice, as the inscription tells.—I WILL BRING BACK THIS MAN, AND HE SHALL HAVE THE CITY OF HIS FATHERS, AND A DWELLING IN THE PALACE. Such are their devices; and do thou thyself now determine whom it is that thou thinkest proper to send: since never at any time shalt thou censure me for my tidings; but do thou thyself determine the management of the vessel of the state.

Eteocles

O heaven-phrenzied, and great abomination of the gods!—Oh! for our race of Œdipus, worthy of all mourning—Alas for me! now verily are the curses of my sire coming to an accomplishment. But it becomes me not to weep or wail, lest birth be given to a lament yet more intolerable. But to Polynices, that well deserves his name, I say, soon shall we know what issue his blazonry will have; whether letters wrought in gold, vainly vaunting on his buckler, along with phrenzy of soul will restore him. If indeed Justice, the virgin daughter of Jove, attended on his actions or his thoughts, perchance this might be. But neither when he escape the darkness of the womb, nor in his infancy, nor ever in his boyhood, nor in the gathering of the hair on his chin, did Justice look on him, or deem him worthy her regards: nor truly do I suppose that she will now take her stand near to him, in his ill-omened possession of his father-land. Truly she would then in all reason be falsely called Justice, were she to consort with a man all-daring in his soul. Trusting in this I will go, and face him in person. Who else could do so with better right? Leader against leader, brother against brother, foeman with foeman, shall I take my stand. Bring me with all speed my greaves, my spear, and my armour of defence against the stones.

Exit Messenger.

Chorus

Do not, O dearest of men, son of Œdipus, become in wrath like to him against whom thou hast most bitterly spoken.—Enough it is that Cadmaeans come to the encounter with Argives. For such bloodshed admits of expiation. But the death of own brothers thus mutually wrought by their own hands—of this pollution there is no decay.

Eteocles

If any one receives evil without disgrace, be it so; for the only advantage is among the dead: but of evil and disgraceful things, thou canst not tell me honour.

Chorus

LES SEPT CONTRE THÈBES (OCR draft) Experimental (LES SEPT CONTRE THÈBES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 631 focus

tue !

LE MESSAGER

Je passerai maintenant au septième chef que voici devant la septième porte : à ton propre frère et au sort que ses imprécations, ses prières demandent pour cette ville. Il veut, après avoir escaladé nos murs, s'être proclamé vainqueur et avoir entonné le
péan de la conquête, se mesurer avec toi, et, alors, ou te tuer et tomber mort près de toi, ou, s'il laisse vivre qui l'a privé de ses droits, du moins, par un exil qui te jette à ton tour hors de Thèbes, tirer de toi vengeance égale. Voilà
ce qu'il clame, en suppliant les divinités ancestrales de la terre paternelle de veiller à l'entier achèvement de ses vœux, le puissant Polynice ! Et il porte un écu rond ¹, tout récemment forgé, où est fixé un double emblème : un
guerrier en or ciselé s'y voit conduit par une femme, guide au front serein. Et celle-ci se prétend la Justice, comme veulent l'indiquer les lettres placées près d'elle : « Et je ramènerai cet homme, pour qu'il recouvre sa ville et
l'accès de sa demeure paternelle ». Je t'ai dit exacte-
ment leurs inventions : tu n'auras jamais de blâme à adresser à mes rapports ; mais décide seul du coup de barre à donner à la cité.

Il sort.

ÉTÉOCLE

Ah ! furieuse et terrible haine des dieux ! Ah ! race d'Œdipe — ma race ! — digne de toutes les

LES SEPT CONTRE THÈBES

ÉTÉOCLE

larmes ! Hélas ! voici accomplies aujourd'hui les malédictions d'un père ! Mais il ne convient ni de pleurer ni de se plaindre, de peur de faire naître des lamentations plus lourdes à mon front. Pour ce Polynice — vraiment si bien nommé ² ! — nous saurons bientôt jusqu'où se réalisera
son emblème, et si, pour le ramener, il suffira de lettres d'or ciselées sur un bouclier, flux d'insolence d'un cœur en délire. Si la vierge, fille de Zeus, la Justice, était dans ses actes et dans son âme, cela pourrait être. Mais jamais encore, ni le jour où il s'évada des ténèbres du sein mater-
nel, ni quand il grandissait, ni quand il entra dans l'adolescence, ni quand se formait en touffes le duvet sur son menton, la Justice ne l'a honoré d'un mot ; et ce n'est pas, je pense, au moment où il meurtrit la terre de ses pères, qu'elle peut être à ses côtés — ou elle serait alors
entièrement infidèle à son nom, cette Justice qui s'associerait à un homme dont l'audace ne recule devant rien. Voilà en quoi j'ai foi, et c'est moi-même qui irai me mesurer avec lui. Quel autre serait donc plus qualifié ? Roi contre roi, frère contre frère, ennemi contre ennemi, j'engagerai
le combat avec lui. Allons ! qu'on m'apporte aussitôt mes cnémides, défenses des pierres et des javelines.

LE CORYPHÉE

Non, ô le plus cher des hommes, fils d'Œdipe, ne deviens pas, dans ta colère, semblable à celui qui parle un si criminel langage ³. C'est assez que les Cadméens en viennent aux mains avec des Argiens : de ce sang
on peut se purifier. Mais le meurtre de deux frères, tombés sous des coups mutuels, c'est là une souillure qui ne vieillit pas.

ÉTÉOCLE

Supporter un malheur que n'accompagne point la honte, soit ! puisqu'il n'est point d'autre profit qui demeure chez les morts. Mais aux malheurs qui sont aussi
des hontes tu ne saurais promettre un beau renom !

LES SEPT CONTRE THÈBES Agité.

LE CHŒUR

Quel est ce délire, enfant ? Ne laisse pas l'égarement d'une folie meurtrière emplir

The Seven Chiefs against Thebes (OCR draft) Experimental (The Seven Chiefs against Thebes. Robert Potter, 1779.) — 631 focus

The ſeventh bold chief—Forgive me that I name

Thy brother, and relate the horrible vows,

The imprecations, which his rage pours forth

Againſt the city;

on fire to mount the walls,
730

And from their turrets to this land proclaim,

Rending its echoes with the ſong of war,

Captivity: to meet thee ſword to ſword,

Kill thee, then die upon thee: if thou liveſt,

T'avenge on thee his exile and diſgrace
735

With the like treatment.

Thund'ring vengeance thus

The rage of Polynices calls the Gods,

Preſiding o'er his country, to look down,

And aid his vows.
740

His wellorb'd shield he holds,

Newwrought, and with a double impreſs charg'd:

A warrior, blazing all in golden arms,

A female form of modeſt aſpect leads,

Expreſſing juſtice, as th' inſcription ſpeaks,
745

YET ONCE MORE TO HIS COUNTRY, AND ONCE MORE

TO HIS PATERNAL THRONE I WILL RESTORE HIM.

Such their devices. But th' important taſk,

Whom to oppoſe against his force, is thine.

Let not my words offend: I but relate,
750

Do thou command; for thou art ſovereign here.

ETEOCLES.

How dreadful is the hatred of the Gods o

!

Unhappy ſons of Edipus, your fate

Claims many' a tear. Ah me! my father's curſe

Now ſtamps its vengeance deep.
755

But to lament,

Or ſigh, or ſhed the tear, becomes me not,

Left more intolerable grief ariſe.

Be Polynices told, illomen'd name,

Soon ſhall we ſee how far his blazon'd ſhield
760

Avails; how far inſcriptions wrought in gold,

With all their futile vauntings, will reſtore him.

If juſtice, virgin daughter of high Jove,

Had ever form'd his mind, or rul'd his actions,

This might have been: but neither when his eyes
765

Firſt ſaw the light of life; nor in the growth

Of infancy; nor in th' advancing years

Of youth; nor in the riper age, that clothes

With gradual down the manly cheek, did juſtice

E'er deign t' inſtruct, or mark him for her own.
770

Nor now, I ween, in this his fell intent

To crush his country will her preſence aid him:

For juſtice were not juſtice, ſhou'd ſhe favour

Th' injurious outrage of his daring ſpirit.

In this confiding I will meet his arms
775

In armed oppoſition: Who more fit?

Chief ſhall engage with chief, with brother brother,

And foe with foe. Haſte, arm me for the fight,

Bring forth my greaves, my hauberk, my ſtrong ſpear.

CHORUS.

Dear to thy country, ſon of Edipus,
780

Be not thy rage like his, whom we abhor.

Thebes has no dearth of valiant ſons t'oppoſe

Theſe Argives; and their blood may be aton'd;

The death of brothers by each other ſlain,

That ſtain no expiation can atone.
785

ETEOCLES.

Cou'd man endure defeat without diſhonour,

'Twere well: but to the dead nothing remains,

Save glory: to the daftard, and the baſe

Fame never pays that honourable meed.

CHORUS.

Eschilo, I Sette a Tebe: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, I Sette a Tebe: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 631 focus

Il settimo or dirò, che sta dinanzi

alla settima porta, il fratel tuo,

710

quali sciagure impreca alla città :

di salir su le torri, ed acclamato

re della terra dall'araldo, il canto

della preda innalzare; ed azzuffandosi

con te, cadere dopo averti ucciso,
715

o in esilio cacciar chi l'oltraggiò,

e punirlo col bando, al modo stesso.

Questo egli grida; e i Numi della gente

invoca, e i patrî Numi, che le suppliche

di Poliníce a compimento adducano.
720

Regge un rotondo scudo, di compagine

nuova; e sopra v'è impresso un segno duplice:

guida una donna saggiamente un uomo,

e dice ch'essa è la Giustizia;

e parlano
725

cosí le impresse lettere: «Quest'uomo

io guiderò: la patria terra avrà,

avrà il possesso della casa avita ».

Questa la sua speranza. Or tu provvedi

chi manderai contro costui. Ché biasimo
730

a me dar non potrai pei miei messaggi.

Per buona rotta ora tu guida Tebe.

ETEOCLE

Oh dissennato, oh sommo odio dei Numi!

O stirpe mia, d'Edipo o stirpe misera,

quanto il padre imprecava oggi s'avvera.
735

Ma non conviene piangere né gemere,

ch'altro non sorgà insopportabile ululo.

E vedrem presto a che varrà l'insegna

di Poliníce - oh nome all'opre cònsono! -:

se le lettere d'oro che millantano
740

sovra lo scudo, con insana mente,

gli schiuderan le porte.

Oh, se Giustizia,

di Giove intatta figlia, e mente ed opere

a lui guidasse, essere ciò potrebbe;
745

ma né quando dal buio alvo materno

balzò, né quando fu poppante o pubere,

né quando al mento s'addensò la barba,

di fargli motto si degnò Giustizia.

Né or, credo, io, che la rovina cerca
750

della sua patria, presso a lui starà:

o menzognero è di Giustizia il nome,

se un uomo assiste ad ogni eccesso ardito.

Tale fiducia io nutro; e contro lui

io stesso moverò, starò. Piú adatto
755

chi mai di me? Re contro re, fratello

contro fratello ivi starò, nemico

contro nemico. Su, schinieri e lancia

e quanto giova a schermir pietre recami.

CORO

Figlio d'Edípo, a me su tutti gli uomini
760

diletto, deh! non renda te la collera

pari a quel maledetto! E che s'azzuffino

con gli Argivi i Cadmei, basti: quel sangue

espiar si potrà; ma se l'un l'altro

si uccidon due fratelli, oh!, tale eccidio
765

tempo non v'ha che ad invecchiarlo giovi.

ETEOCLE

Senza obbrobrio almen sia l'ultimo danno:

a chi muore, mercede unica è questa:

ché gloria i vili e turpi atti non dànno.

1 Strofe I

CORO

Aeschylus, Septem ad Thebas: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Septem ad Thebas: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 631 focus

Septimum iam, qui in ſeptima eſt porta,

Dicam, tui ipſius fratrem.urbi

Tales optat, imprecatur fortunas.

In turres aſcendens & edicens terræ
605

Captiuum Peana, uociferans

Tecum se conflicturum: & postquam te occiderit,

prope te interibit.

Aut uiuentem infamem te tanquam uiri expulfore,

Fuga hunc ipſum hoc ulciſci modo.
610

Talia petit, deos penates

Inuocat propriæ terræ, auditores precum

Suarum eſse omnino, Polynices.

Habet ſcutum aptum recenter fabricatum,

Dupliciaq; inſignia elaborata,
615

Aureum hominem militem uisu.

Ducit mulier prudenter præiens.

Iusticia fane effe dicit, ut ferunt litere.

Reducam uirum hunc, & urbem

Habebit, paternarumq; domorum habita tionis.
620

Talia ſunt illorum inuenta.

Eteocles

O in deos inſaniens, et deorum magnum odiu.

O'deplorabile omnino meum Oedipi genus.

Heu me, patris execrationes perfectæ ſunt.

Sed neq; flere, aut lamentari decet.
625

Ne pariatur intolerabilior luctus.

Denominato uerò Polynici ualde dico,

Breui uidebimus infignia quò uertent,

Si illum reducent literæ auro elaborate,

In clypeo buliente faſtu mentis.
630

Siue Iouis filia uirgo iuſtitia adfuerit

Operibus illius, mentibus fortaßis uerò adfuit.

Sed neq; ipſum cum effugißet tenebras ab utero ma

Neq; in educatione, neq; pubescentem,

Neq; in collectione capillorum lanuginis,
635

Iusticia affata eſt, neq; dignum putauit.

Neq; in ærumnis paternæ terre,

Puto ipſam illi nunc adeſse prope.

Certe uidelicet iuſte falſo nomine appellata eſset

Iuſtitia, ſi adeffet uiro audaciſsimo mente.
640

His conſisus contendo, efficiam ut intelligatur

Ipſe potius, aut alter iuſtior erit.

Imperatori imperator, fratri frater,

Hoſtis cum hoſte ſtabo: fer quàm citò

Caligas, hastam & galeam.
645

Cho.

Ne chariſsime hominum Oedipi fili fis

Ira fimilis peßimo Locaci.

Sed uiros Thebanos fatis eſt cum Argiuis

Manus conferere, ſanguis eſt expiabilis.

At duorum fratrum mors ſpontanea ſic ueniens,
650

Non eſt finis buius ſceleris.

Eteocles

Si quidem malum quis fert ſine pudore,

Sto tantum lucrum in mortuis.

Malarum turpium rerum nulla gloriam dices.

Cho.

Seven Against Thebes (OCR draft) Experimental (Seven Against Thebes. Anna Swanwick, 1886.) — 631 focus

MESSENGER

Now at the seventh gate the seventh chief,

Thy proper mother's son, I will announce,

What fortune for this city, for himself,

With curses he invoketh:-on the walls

Ascending, heralded as king, to stand,

With pæans for their capture; then with thee

To fight, and either slaying near thee die,

Or thee, who wrong'd him, chasing forth alive,

Requite in kind his proper banishment.

Such words he shouts and calls upon the gods,

Who o'er his race preside and Fatherland,

With gracious eye to look upon his prayers.

A well-wrought buckler, newly forged, he bears,

With two-fold blazon riveted thereon,

For there a woman leads, with sober mien,

A mailed warrior, enchased in gold;—

Justice her style, and thus the legend speaks:

"This man I will restore, and he shall hold

The city and his fathers' palace-homes."

Such the devices of the hostile chiefs.

'Tis for thyself to choose whom thou wilt send;

But never shalt thou blame my herald-words.

To guide the rudder of the State be thine!

ETEOCLES

O heaven-demented race of Edipus,

My race, tear-fraught, detested of the gods.

Alas, our father's curses now bear fruit.

But it beseems not to lament or weep,

Lest lamentations sadder still be born.

For him, too truly Polyneikes named,-

What his device will work we soon shall know;

Whether his braggart words, with madness fraught,

Gold-blazoned on his shield, shall lead him back.

Had Justice, virgin child of Zeus, in sooth

Guided his deeds and thoughts, this might have been;

But neither when he fled the darksome womb,

Or in his childhood, or in youth's fair prime,

Or when the hair thick gathered on his chin,

Hath Justice communed with, or claimed him hers;

Nor in this outrage on his Fatherland,

Deem I she now beside him deigns to stand.

For Justice would in sooth belie her name

Did she with this all-daring man consort.

In these regards confiding will I go,

Myself will meet him. Who with better right?

Brother to brother, chieftain against chief,

Foeman to foe, I'll stand. Quick, bring my spear,

My greaves, and armour, bulwark against stones.

CHORUS

Dearest of mortals, son of Edipus,

Be not in wrath like him of fatal name;

It is enough;

Let Argive warriors with Cadmeians fight •

their blood may be atoned;

But death of brothers, slain by mutual hands,-

Old age to such pollution never comes.

ETEOCLES

If any one bear evil, let it be

Without disgrace, sole profit to the dead;

On base and evil deeds no glory waits.

English (E. D. A. Morshead, 1908) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Seven against Thebes — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 631 focus

Last, let me name yon seventh antagonist,

Thy brother's self, at the seventh portal set—

Hear with what wrath he imprecates our doom,
635

Vowing to mount the wall, though banished hence,

And peal aloud the wild exulting cry—

The town is ta'en—then clash his sword with thine,

Giving and taking death in close embrace,

Or, if thou 'scapest, flinging upon thee,
640

As robber of his honour and his home,

The doom of exile such as he has borne.

So clamours he and so invokes the gods

Who guard his race and home, to hear and heed

The curse that sounds in Polynices' name!
645

He bears a round shield, fresh from forge and fire,

And wrought upon it is a twofold sign—

For lo, a woman leads decorously

The figure of a warrior wrought in gold;

And thus the legend runs— I Justice am,
650

And I will bring the hero home again,

To hold once more his place within this town,

Once more to pace his sire's ancestral hall.

Such are the symbols, by our foemen shown—

Now make thine own decision, whom to send
655

Against this last opponent! I have said—

Nor canst thou in my tidings find a flaw—

Thine is it, now, to steer the course aright.

Eteocles

Ah me, the madman, and the curse of Heaven!

And woe for us, the lamentable line
660

Of Oedipus, and woe that in this house

Our father's curse must find accomplishment!

But now, a truce to tears and loud lament,

Lest they should breed a still more rueful wail!

As for this Polynices, named too well,
665

Soon shall we know how his device shall end—

Whether the gold-wrought symbols on his shield,

In their mad vaunting and bewildered pride,

Shall guide him as a victor to his home!

For had but Justice, maiden-child of Zeus,
670

Stood by his act and thought, it might have been!

Yet never, from the day he reached the light

Out of the darkness of his mother's womb,

Never in childhood, nor in youthful prime,

Nor when his chin was gathering its beard,
675

Hath Justice hailed or claimed him as her own.

Therefore I deem not that she standeth now

To aid him in this outrage on his home!

Misnamed, in truth, were Justice, utterly,

If to impiety she lent her hand.
680

Sure in this faith, I will myself go forth

And match me with him; who hath fairer claim?

Ruler, against one fain to snatch the rule,

Brother with brother matched, and foe with foe,

Will I confront the issue. To the wall!
685

Chorus

O thou true heart, O child of Oedipus,

Be not, in wrath, too like the man whose name

Murmurs an evil omen! 'Tis enough

That Cadmus' clan should strive with Argos' host,

For blood there is that can atone that stain!
690

But—brother upon brother dealing death—

Not time itself can expiate the sin!

Eteocles

If man find hurt, yet clasp his honour still,

'Tis well; the dead have honour, nought beside.

Hurt, with dishonour, wins no word of praise!
695

Chorus

German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 631 focus

Den Lezten dort am legten Thore nenn' ich nun,

Dein eigner Bruder ist es: höre, welches Loos

Er laut verwünschend niederfleht auf Kadmos' Stadt!

Er will die Burg erklimmen, und nachdem er dann,

Erklärt zum Herrscher, angestimmt den Siegsgesang,
610

Im Doppelkampf dich tödtend Tod von deiner Hand

Empfangen, oder lebst du, dich, der schmählich ihn

Verbannt, verbannend strafen durch die gleiche Schmach.

So droht er laut, Polyneikes, und die heimischen

Gottheiten seines Stammes ruft er flehend an,
615

Auf seine Bitten gnadereich herabzuschau'n.

Er trägt ein Schild von Erze, neu und schöngewölbt;

Ein doppelt Wappenzeichen glänzt in seinem Feld.

Denn einen Mann in goldgetriebnem Waffenschmuck

Führt tugendsambescheiden eine Frau daher;
620

Und diese nennt sich Dike, wie die Schrift bezeugt:

„Heimführen will ich diesen Mann, er soll die Stadt

Bestyen und des Vaterhauses alte Macht!"

So haben sich's die fremden Führer ausgedacht.

Du selbst erwäge jezo, wen du senden willst.
625

Mich sollst du niemals schelten um mein Botenamt;

Doch du bedenke, wie du lenkst des Landes Schiff.

(geht ab.)

Eteokles.

Du Gräuel allen Göttern, gottverblendeter

Und allbeweinter, grimmer Stamm des Oedipus!

Weh mir, des Vaters Flüche sind am Ziele nun!
630

Doch keine Seufzer ziemen hier, kein Klagelaut,

Daß nicht der Gram fortzeuge, thränenreicher noch.

Und Polyneikes, Haderreich mit Recht genannt,

Bald wird sich zeigen, wohinaus sein Wappen zielt,

Ob ihn zurückführt jene Schrift, in Gold geprägt,
635

Die, seinen Wahnwik kündend, auf dem Schilde prahlt.

Ja, wenn die hohe Dike, Zeus' jungfräulich Kind,

Zu That und Nath ihm hülfe, möcht' es etwa sein.

Doch weder als er dunklem Mutterschooß entfloh,

Noch als er aufwuchs, oder als er Jüngling ward,
640

Noch als des Kinnes dichter Flaum sich sammelte,

Hat Dike sein geachtet und ihn angeblickt;

Auch jeho bei des Vaterlandes Ungemach

Wird ihm die Göttin nimmermehr zur Seite steh'n.

Denn wahrlich, arge Lüge wär' ihr Name dann,
645

„Des Rechtes Göttin", liehe ste dem Frechen Schuß!

Darauf vertrauend geh' ich hin und trete selbst

Ihm gegenüber: wer vermag's mit größ'rem Recht?

Der Fürst dem Fürsten, Bruder meinem Bruder, Feind

Tret' ich dem Feind entgegen. Bringt mir ungesäumt
650

Speer, Doppelschienen und des Pfeil's Abwehr, den Schild!

Die Chorführerin.

O werde, liebster, bester Sohn des Oedipus,

Ihm, der so schlimmen Namen trägt, nicht gleich an Wuth!

Daß Kadmos' Söhne wider Argos' Volk zum Kampf

Auszieh'n, genügt wohl; sühnen läßt sich solches Blut.
655

Doch, Herr, von Bruderhänden Tod durch Wechselmord,

So schauervolle Sünde tilgt niemals die Zeit.

Eteokles.

Ja, wenn man Unglück ohne Schmach erduldete,

Sei's immer; denn im Tode bleibt allein Gewinn;

Doch Leid, gepaart mit Schande, rühmst du nimmermehr!
660

Erster Halbchor.
Erste Strophe.

Notes on the current edition

Seven Against Thebes

1. The ominous seventh is substituted for the Highest ( Ὕψισται).

Commentary

Critical apparatus to Seven Against Thebes (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of Seven Against Thebes.) focus

635. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-727

ἀμὸν:

ἐμὸν

G. Par. N. Rob. et α superscripto Cantabr.2.

ὠμὸν

Οx. Ald.

οὐμὸν

Vit.

635

636. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-728

δὴ νῦν ἀραὶ:

δὲ νῦν ἀραὶ

G. Vit.

δὴ ἀραὶ νῦν

Vind. 1. 3. Ald. Rob.

τηλεσφόροι

636

637. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-729

κλαίειν:

κλύειν

Cantabr. 1.

637

638. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-730

δυςφορώτερος:

δυςφορώτερος

M. Lips. Ald. Rob. Turn.

δυσφορώτατος

Vit. Cantabr. 2. Par. K. L. N. Colb. 1. Ven. B. Vind. 2. 4.

δηφορώτατος

638

639. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-731

Πολυνείκει:

Πολυνείκει

Brunckius ex Par. B. restituit. Id habent etiam M. Lips. Par. L. sed in M. ει in litura scriptum esse videtur.

πολυνείκη

G. Vit. Ald. Rob. Inde Turnebus fecerat

Πολυνείκη

639

640. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-732

εἰσόμεσθα ταπίσημ᾽ ὅπῃ:

εἰσόμεθα

Vit. Vind. 1. 2. 3. 4. Ald.

οἰσόμεσθα

Cantabr. 1.

τἀπίσημα

Victorius, et videntur hoc M. G. a pr. manu habuisse.

τοὐπίσημ'

M. G. a sec. manu et Vit. Lips. Cantabr. L. Arund. Ox. Par. C. Ask. A. Ven. A. Vind. 2. 3. 4. Ald. Rob. Turn.

ὅποι

M. Rob.

640

642. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-733

σὺν φοίτῳ φρενῶν:

σὺν φοίτῳ

Vit. Arund. Mosc. 1. 2. Ox. Par. A. B. C. Ε. F. Η. Κ. L. Colb. 1. Ven. A.

συμφοίτω

, cum glossa

μανίᾳ

a recentiore manu supra adscripta, M. et Cantabr. 1. Rob.

συνφοίτω

G. Lips.

σὺν τύφῳ

Ald. Turn. Hesychius

φοῖτος, μανία, λύσσα

. Ex Par. B. Faehsius affert

φρενῶν. γρ. φρενί

642

643. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-734

εἰ δ᾽ ... παρθένος Δίκη:

εἰ δὴ

παρθένος

Δίκη

παρθένος, omisso

παῖς

, Lips.

δίκην

Αld.

643

644. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-735

φρεσίν:

φρεσὶν

M. Vit. Lips.

φρεσὶ

G. Cantabr. 1. 2. Ald. Rob. Turn.

644

645. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-736

οὔτε νιν: In

οὔτε νιν

litteras ε et ν in litura a recentiore manu habet M.

645

646. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-737

πω:

πω

omittit Par. E.

646

647. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-738

ξυλλογῇ:

ξυλλογῇ

, superscripto a sec. ut videtur manu σ, Μ.

συλλογῆς

Vit. Ceteri

συλλογῇ

647

648. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-739

προςεῖπε: Libri omnes

προςεῖπε

. Id scholiastae et glossatores

ἠσπάσατο, προςεφώνησεν, λόγου ἄξιον ἔκρινεν

interpretantur. Scholiastes cod. Μ.

προςεῖδε

legit, adscripsit enim haec,

εἶδεν αὐτὸν καὶ ἐφίλησε. ἀντὶ οὐδὲ ἐν μιᾷ ἡλικίᾳ ἔπραξε τι δίκαιον

. Reponendum censuit

προςεῖδε

B. Martinus Var. lect. IV. 19. p. 243. reposuere Brunckius, Schützius, Blomfieldius. Tetigerunt hanc loquendi rationem Muretus Var. lect. IV. 20. Iacobsius ad Meleagrum XXIII. 1. interpretes Horatii ad carm. IV. 3, 1. Sed non opus esse videtur ut librorum scriptura mutetur. Similiter enim dicit Euripides Suppl. v.959.

οὐδ' Ἄρτεμις τοξοφόρος προςφθέγξαιτ᾽ ἂν τὰς ἀτέκνους

, ubi alia exempla attulit Marklandus, sed ut nullum tamen omni ex parte aptum sit.

Προςεῖπε καὶ κατηξιώσατο

idem est quod

προςειπεῖν κατηξιώσατο

, ut in Prom. v. 342.

τὰ μέν σ' ἐπαινῶ κοὐδαμῇ λήξω ποτέ

648

649. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-740

οὔτ᾽ ἐν ... μὴν:

οὐδ' ἐν

Brunckius ex Par. A. B. et sic etiam Cantabr. 1. Ox. Recte.

οὔτ' ἐν

ceteri.

μὴν

pro

μὴν

M. sed α a sec. manu supra adscriptum est.

649

650. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-741

οἶμαι νιν αὐτῷ νῦν παραστατεῖν:

οἶμαι νιν αὐτῷ νῦν παραστατεῖν

M. (in quo post

νῦν

litura est) Vit. Cantabr. 1. Ox. Mosc. 2. Par. A. B. H. Colb. 1. Ven. A. Rob. Sic habuerat etiam G. in quo

νιν

minio in

σὺν

mutatum est.

οἶμαι νιν αὐτῶ νιν παραστατεῖν

Lips.

οἶμαί νιν αὐτῷ νῦν συμπαραστατεῖν

Ald.

οἶμαί νιν αὐτῷ συμπαραστατεῖν

Turn. Post

πέλας

G. addit

ῥεῖα

650

651. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-742

NA: Minore interpunctione in fine praecedentis versus posita, quod in libris omnibus est, in , mutavi. Adscriptum est a recentiore manu in M.

651

652. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-743

ξυνοῦσα:

συνοῦσα

Lips.

ξυνοῦσα. γρ. ξενοῦσα καὶ φιλιουμένη

Par. B.

652

654. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-744

αὐτός:

αὐτὸς

Par. L.

654

655. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-745

ἄρχοντί τ':

ἄρχοντι γὰρ

Colb. 1.

655

656. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-746

ξὺν:

σὺν

erat ante Brunckium.

χωρὶς

Par. E.

ξυστήσομαι

Taur.

656

657. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-747

αἰχμήν ... πετρῶν:

αἰχμὴν

G. aliique, ut videtur, codices et Ald. Rob. Turn.

αἰχμῆς

M. Vit. Lips. Arund. Par. H. Colb. 1. idque habuit etiam alter scholiastes.

πτερῶν

G. Cantabr. 1. Rob. et a pr. manu Vit. Adscriptum hoc in Arund. Cantabr. 2. Vind. 4. et in Lips. qui in textu

καὶ πετρῶν

bis habet.

πετρῶν

M. et a sec. manu Vit. et sic cum reliquis plerisque, ut videtur, codicibus Ald. Turn. Commemorat utramque scripturam alter scholiastes,

πτερῶν προβλήματα

interpretans

τοὺς ὀϊστούς

, quod dicere debebat, nisi re vera dixit,

τῶν ὀϊστῶν

. Valckenarius ad Phoen. v. 786. si

πτέρα

sagittae dicerentur, non adspernandam ratus

πτερῶν

, servandum tamen arbitratur

πετρῶν

. Quae ei lectioni firmandae affert, eorum similia multa colligi possunt, sed sine fructu. Mirum enim et paene absonum est scutum dici tutamen adversus eiusmodi telorum genus, quo non de more, sed rarius et casu utebantur. Hoc sensere, opinor, qui

αἰχμῆς καὶ πετρῶν προβλήματα

scripserunt. Sed hi alia ratione hunc versum vitiarunt, omnem ei vim et virtutem detrahentes. Quare equidem

πτερῶν

revocavi, quamvis non meminerim alius loci, ubi sagittae

πτερά

dicantur. Sed cur minorem volemus Aeschyli audaciam esse quam Latinorum poetarum, quos pennum pro sagitta dicere notissimum est? Et

πτερώματα

certe sagittae sunt in Lycophronis v. 56.

τοῖς Τευταρείοις βουκόλου πτερώμασιν,

quem versum afferens Eustathius p. 172, 30. interpretatur

ἤγουν τοῖς τοῦ Τευτάρου Σκύθου ὀϊστοῖς

657

659. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-748

ὀργὴν ... ὁμοῖος ... αὐδωμένῳ:

ὁρμὴν

Colb. 1. Par. N. et a sec. manu Vit. qui a pr. manu habuerat

ὀργὴν

, ut ceteri. Adscriptum

ὁρμήν

etiam in Par. B.

ὅμοιος

ὁμοίως

Ald.

αὐδουμένῳ

αὐδομένῳ

Vit. In M. hoc scholion adscriptum est,

τὸν τρόπον τῷ ἀδελφῷ σου βλασφημούμενος

, et in altera parte

ὑπὸ σοῦ

. Alter scholiastes interpretatur

τῷ κακωνύμῳ Πολυνείκῃ

. Glossa in G.

λέγοντι

, in Vit.

κακίστως λεγομένῳ

. Praestat active intelligere

αὐδωμένῳ

, ut spectentur quae dixisse Polynicen rettulerat nuntius, velle illum cum fratre congredi.

659

661. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-749

χεῖρας:

χέρας

Μ. G. Vit.

661

662. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-750

ἀνδροῖν δ᾽ ὁμαίμοιν ... αὐτοκτόνος: Ad ultimas syllabas in

ἀνδροῖν

ὁμαίμοιν

in Lips. ω adscriptum.

αὐτόκτονος

a pr. manu M. recentior accentum correxit.

αὐτοκτόνως

Οχ. Taur.

αὐτοκτόνως

Lips. Nominativo utitur poeta quasi dicturus

θάνατος οὐ γηράσκει

662

663. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-751

γῆρας:

γῆρας

M. Par. B. Rob. Turn. idemque adscriptum in Vit. Lips. Par. B. C.

πέρας

G. Vit. Lips. Cantabr. 2. Mosc. 2. Par. G. E. N. Colb. 1. Ven. A. B. Vind. 1. 2. 3. 4. Ald.

663

664-666. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-752

εἴπερ κακὸν φέροι τις αἰσχύνης ἄτερ, ἔστω· μόνον γὰρ κέρδος ἐν τεθνηκόσιν· κακῶν δὲ κᾆσχρῶν οὔ τιν' εὐκλείαν ἐρεῖς:

φέροι

M. Vit. et cum reliquis, ut videtur, plerisque codicibus Vict.

φέρη

φέρει

Lips. Cantabr. 1. 2. Ven. B. Ald. Rob. Turn. Scholiastes, cuius haec est in M. adnotatio,

εἰ ὅλως τις ἀτυχεῖ, καλὸν τὸ δίχα αἰσχύνης

, iungit

αἰσχύνης ἄτερ ἔστω

. Εt sic interpunxit Turnebus.

μόνον κέρδος γὰρ

Vit.

ἓν

G. Ox. Vind. 1. 2. 3.4. et a recentiore manu M. a prima enim

ἓν

habuerat, ut ceteri. Secunda manus hoc scholion adscripsit,

ἡ εὔκλεια ἓν κέρδος, τὸ αὐτὸν ἐκδικῆσαι ἀδικούμενον. ἐὰν δὲ ἀνεκδίκητος ἀποθάνῃ, ἕνεκά γε τῶν εἰς αὐτὸν γενομένων κακῶν καὶ αἰσχρῶν, ἄδοξος

. Postea recentior manus haec adscripsit,

τοῦτο γὰρ μόνον τὸ ἕν, κέρδος· τὸ φέρειν κακὸν ἐμέ

(si ita legendum est obscurius scriptum vocabulum).

τόδε κακὸν καὶ αἰσχρόν

. Deinde

τεθνηκόσιν

Μ.

τεθνηκόσι

ceteri, nisi quod

τεθνηκότι

, adscripto

τεθνηκόσι

, habet Par. B. Denique

κ' αἰσχρῶν

Μ. G. Vit. Lips. Ald. Turn.

κ' αἰσχρῶς

Rob. Non puto dici, quod volunt,

μόνον γὰρ κέρδος τοῦτο ἐν τεθνηκόσιν

. Hoc si poeta voluisset, non

γάρ

, sed

τόδε

posuisset. Sed, si haec ita scripsit, hoc dicit, sententia ex philosophia deprompta, si quis infelix sit sine turpitudine, esto: nam lucrum omne apud inferos quaerendum est (si ibi non punimur: sola quae post mortem est vita consideranda est). At infelicitas cum turpitudine coniuncta nusquam in honore est. Sed recte videtur Schutzius mutari iubere ordinem versuum, ut ultimus sit

ἔστω· — τεθνηκόσιν

. Sane, inquit, declinarem fratrem, si malum hoc, non punire ferocientem, sine turpitudine ferre possem: sed quae mala simulque turpia sunt, non dicas laudanda. Esto (congrediar cum fratre): solum enim apud inferos lucrum est, i. e. in morte.

667. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-753

τί μέμονας τέκνον; μήτι σε:

τί μέμονας

M. Arund. Cantabr. 2. Par. L. In M. ad ο a recentiore manu ε supra adscriptum est, itemque in Cantabr. 2.

τί μέμηνας

G. Vit. Taur. Ald. Turn. et ο ad η supra adscripto Lips.

τί μαινας

Vind. 2. 4.

μέμηνας

explicat prior scholiastes,

μέμονας

μέμηνας

alter: in M. nullum est scholion.

τί καὶ μέμονας

Rob. unde Porsonus

καὶ μέμονας

fecit.

τέκος

Par. H. et adscripto γρ.

τέκνον

Par. B.

μήτι σε

Ald. Rob. Turn.

μήτις σε

M. G. Vit. Lips. Par. A. B. Taur. Vind. 1.2.3.

θυμοπληθὺς

G. Vit.

θυμοπλήθος

Rob.

667

668. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-754

δορίμαργος ... ἄτα:

δορὶ μάργος

, supra scripto a recentiore manu

δορίμαργος

, M.

δορύμαργος

Cantabr. 1. 2. Par. L. Vind. 2. 4.

ἄτη

Lips. Cantabr. 1.2. Par. C. Ald. Rob. Turn. In M. ad α recentior manus η supra adscripsit.

668

669. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-755

ἔκβαλ᾽:

ἔκβαλ'

, ut tamen alterum λ ab alia manu additum videtur, M.

ἔκβαλε

Cantabr. 2. Omittit hoc vocabulum Lips.

669

671. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-756

Κωκυτοῦ:

κωκυτὸν

Lips.

παρὰ κωκυτοῦ

Par. L.

671

672. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-757

Φοίβῳ ... πᾶν:

φοίβῳ

, ad ο supra adscripto ου, Lips.

πᾶν

omittit Ven. A.

Λαΐου

Colb. 1.

672

673. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-758

ἵμερος ἐξοτρύνει:

θυμὸς

pro

ἵμερος

Rob. Sic etiam Brunckius, haud dubie codices secutus, nam Robortelli editione carebat.

ἐποτρύνει

Cantabr. 2. Par. L. (si Faehsio fides) Rob. Brunckius. π ad ξ recentior manus in M. supra adscripsit.

673

674. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-759

πικρόκαρπον ἀνδροκτασίαν:

πικρόκακον

Rob.

ἀνδροκτασίαν

M. a pr. manu: recentior

κλ

supra adscripsit.

674

675. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-760

οὐ θεμιστοῦ:

οὐ θεμιστὸν

M. et hoc Brunckius restituit, quum in Par. B. hanc adnotationem,

γρ. ἄθεμιστον

, invenisset.

οὐ θέμιστον

Lips. Ceteri

οὐ θεμιτόν

. In M. ad

ὸν

recentior manus

οῦ

supra adscripsit.

675

676. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-761

ἐχθρά ... τελεῖ ἀρὰ:

γὰρ καὶ

Rob.

ἐχθρὰ

Arund. Cantabr. 1.2. Mosc. 1. Par. A. E. F. K. L. Colb. 1. Ven. B. Vind. 2. Rob. γρ.

ἐχθρά

Par. B.

αἰσχρὰ

M. G. Vit. Lips. Par. B. Ald. Turn.

μοι

Par. K.L.

τελεῖ ἄρα

sic M. sed ut prius

ἀρὰ

scriptum fuisse videatur: recentior manus

τελεία

supra adscripsit.

τελεῖ ἀρὰ

G. Vit. Ox. Taur. Ald.

τελεῖ ἄρα

Lips.

τελεία ἀρὰ

Par. K. L.

τελεῖ ἀρὰ

Rob.

ἀρὰ τέλει

Colb. 1.

τέλει ἄρα. γρ. καὶ οὕτως. τελεῖ. τελευτᾷ ἀρά. τὸ τελεῖ ἀντὶ τοῦ τελειοῦται

ex Par. B. Faehsius affert.

τελεῖν ἀρὰ

Turn.

τέλει ἀρὰ

inde a Victorio edebatur. Bonum esset

τελεία

, si ultima syllaba elidi posset. Itaque Turnebi scripturam recepi, ut

τελεῖν

cum

ὄμμασιν προςιζάνει

coniungeretur, quod horum haec vis est, monet me. Idem putavit Blomfieldius. Respondet Eteocles his verbis ad ea quae chorus dixerat,

ἵμερός σε ἐξοτρύνει ἀνδροκτασίαν τελεῖν

. Wordsworthius in Museo philologico I. p. 222.

τάλαιν' ἀρὰ

scribendum esse coniecit, comparans Eur. Hipp. 1236.

πατρὸς τάλαιν' ἀρά

676

677. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-762

ξηροῖς ... ὄμμασιν προςιζάνει:

ξηροῖσι

Colb. 1. et

τ'

a recentiore manu addito Vit.

ὄμμασιν

Porsonus.

ὄμασι

ὄμμασι

ceteri.

προςιζάνει

a pr. manu M. correxit sec. manus.

677

678. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-763

πρότερον ὑστέρου μόρου:

προτέρους ὑστέρου μόρου

Vit. a pr. manu: sec. manus

μόρου

μόρον

mutavit. Habent

μόρον

G. Colb. 1. Ald. Turn. sed G. cum glossa

θανάτου

. Hoc dicit, instigant me patris dirae, lucrum prius commemorantes secutura morte, i. e. hortantur vindictam sumere quamvis moriturum.

678

679. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-764

μὴ 'ποτρύνου· κακὸς:

μὴ ἐποτρύνου

Vit. Par. G.

κακὸς δ᾽ οὐ

Vind. 2. 3. 4.

δειλὸς οὐ

Arund. Par. K. L. Ask. A. Ven. B. Rob. et adscripto γρ.

κακός

Colb. 2.

κακὸς γο, δειλός

Par. B. Libri

κεκλήσῃ

679

680. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-765

βίον εὖ κυρήσας· μελάναιγὶς:

βίον εὖ κυρήσας

, bene se habens quod ad vitam attinet, i. e. recte instituens vitam.

πατρὸς

ante

μελαναιγίς

inserunt Vind. 2. 4. Post

μελαναιγίς

libri

δ'

habent. Deleverunt Arnaldus Animadv. crit. p. 196. et Pauwius.

680

681. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-766

εἶσι δόμους Ἐρινύς, ὅταν ἐκ: Ad

εἰσι

in M. recentior manus

οὐκ

supra adscripsit.

δόμους

Brunckius.

δόμον

M. Lips. Par. A.

δόμων

ceteri.

ἐρινὺς

Μ.

Ἐριννὺς

vulgo.

ὅταν

Arund. Cantabr. 1.2.

ὅτ' ἂν

a pr. manu M. mutatum in

οὔτ' ἂν

ab alia, fortasse secunda, manu.

ὅτ' ἂν

a pr. manu Vit. mutatum a sec. manu in

οὔτ' ἂν

, quod reliqui libri habent praeter Ald. in qua

οὔ τ' ἂν

, et Rob. in qua

οὐ ἂν

est. Scribendum fortasse est

ἀφ' ὅτου χερῶν

681

682. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-767

δέχωνται:

δέχονται

Par. C. Rob.

682

684. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-768

ὀλομένων θαυμάζεται: In

ὀλομένων

alterum ο in litura habet M.

ὀλλομένων

Vit. Inter

ὀλομένων

θαυμάζεται

supra versum

οὐ

adscriptum in G.

οὐ θαυμάζεται

Taur. Vind. 1.

684

685. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-769

τί οὖν ... σαίνοιμεν:

τί γ' οὖν

Cantabr. 1.

τί νῦν

Blomfieldius. V. ad v. 190.

ἂν σαίνοιμεν

ante sec. manus emendationem habuisse videtur M.

σαίνομεν μόρον ὀλέθριον

, sed cum glossa

κολακεύοιμεν

, G.

685

686-689. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-770

νῦν ὅτε σοι παρέστακεν· ἐπεὶ κλύδων, λήματος ἐντροπαίᾳ χρονίᾳ μεταλλακτός, ἴσως ἂν ἔλθοι θαλερωτέρῳ πνεύματι· νῦν δ᾽ ἔτι ζεῖ:

νῦν ὅτι

Rob. V. ad Suppl. v. 614.

παρέστηκεν

ad α supra adscripto η Lips.

παρέστηκε

G. Vit. Ox. Par. C.

ἐπεὶ δαίμων λήματος

libri omnes, nisi quod

λήμματος

habet Colb. 2.

ἀντροπαίᾳ

G. Vit. Lips. et cum reliquis, ut videtur, paene omnibus codicibus Rob.

ἀντροπαίᾳ

a pr. manu M. recentior manus acutum accentum adscripsit.

ἀντροπαίου

, cum glossa

τοῦ ἰσχυροῦ

, Mosc. 1.

ἐν τροπαίᾳ

Ald. Turn.

χρόνια

M. sed ut accentus antea in altera syllaba fuerit, α autem non sit certum.

χρόνια

G. Vit. Lips. Arund. Ox. Ald. Turn.

χρονία. γρ. χρόνια καὶ βραδέως καί ποτε

ex Par. B. Faehsius affert.

χρόνια

Rob.

χρονίᾳ

editum inde a Cantero. Verbis

μεταλλακτὸς ἴσως

in Vit. supra adscripta est haec adnotatio,

μεταλακτὸς Ἀττικὸν ὁ τοιοῦτος θυμός

. Deinde

ἂν ἔλθοι

Colb. 2. Par. L.

θαλλωτέρῳ

, litteris αλ in litura, Μ.

θαλερωτέρῳ

ceteri omnes, et ita recentior manus in M. correxit. Lips. Rob. Scholiastae, quorum nulla est in M. adnotatio, nihil frugi ad hos versus afferunt. Qui quum vocabulum

δαίμων

et per

τύχη

et per

θυμός

interpretentur, videri possunt aliam lectionem secuti esse. Neque credibile est Aeschylum

δαίμων

scripsisse, dochmii forma parum accurate strophicae respondente.

Θαλερωτέρῳ

in G. explicat glossa

ἰσχυροτέρῳ

, in Vit.

χλωροτέρῳ

. Sed hoc alienum est ab horum versuum sententia, quae id postulat, quod prior scholiastes per

ἀσθενεστέρῳ καὶ ἀναπεπτωκότι πνεύματι

, alter per

μαλακωτέρῳ

expressit. Verum ita non potest dici

θαλερώτερόν πνεῦμα

. Aliena enim sunt quae Blomfieldius in glossario attulit. Quare scripsi

νῦν ὅτε σοι παρέστακεν· ἐπεὶ κλύδων, λήματος ἀντροπαίᾳ χρονίᾳ μεταλλακτός, ἴσως ἂν ἔλθοι χαλαρωτέρῳ πνεύματι· νῦν δ᾽ ἔτι ζεῖ

. Nunc in tua potestate est (licet tibi adhuc evitare mortem): nam aestus. sera consilii conversione mutatus, remissiore fortasse veniat flamine: nunc autem ferret adhuc. Praestat autem fortasse scribere

ἀντροπαίᾳ

, ut

ἂν

μεταλλακτός

pertineat: nam

ἀνατροπαία

non tam mutatio est, quam eversio.

690. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-771

ἐξέζεσαν ... κατεύγματα:

ἐξέζεσαν

Μ. G. Lips. Ox. Par. C. E. Ald. Rob. Turn.

ἐξέζησαν

Par. L.

ἐξέζεσεν

Vit. et plerique, ut videtur, reliqui codices. Et videtur hoc in M. alia manus α in ε mutato fecisse. Ita editur inde a Victorio. Hoc dicit, fervefecerunt enim animi aestum dirae patris. Recte autem se habet pluralis

ἐξέζεσαν

, quum

κατεύγματα

personae vicem gerant.

κατεύματα

Lips.

ματεύματα

, cum glossa

αἱ ἀραί

, G.

690

691. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-772

ἀληθεῖς ἐνυπνίων φαντασμάτων:

ἀληθεῖς

ἀληθὴς

Lips.

ἐνυπνίων φαντασμάτων

Μ. G. Vit. Lips. Par. B. Ald. (in qua

φαντασμάντων

) Turn.

φαντασμάτων ἐνυπνίων

Cantabr.2.

φασμάτων ἐνυπνίων

Arund. Cantabr. 1. Par. A. Rob. et adscriptum in Par. B.

691

692. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-773

δατήριοι:

δοτήρια

a pr. manu M. secunda manus

οι

fecit, recentior primae syllabae

δα

supra adscripsit.

δατήριον

Αld. De hoc somnio dictum fuisse necesse est in praegressa tragoedia Oedipo.

692

693. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-774

πείθου γυναιξί, καίπερ οὐ στέργων ὅμως:

πειθὸς

Lips.

πιθοῦ

Blomfieldius. V. ad Prom. v. 276.

γυναιξὶν

Μ.

καίπερ μὴ

Par. L. Rob.

ὁμῶς. γρ. νόμους

Par. B.

693

694. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-775

ὧν ἄνη τις· οὐδὲ χρὴ μακράν:

ἄνη τίς

, a recentiore manu supra adscripto

τις

, Μ.

ἄνη τις

teste Blomfieldio Arund. Id praefixum scholio in M. et hoc, commemoratum a Stephano, primus dedit Canterus.

ἄνυτις

Vit. Cantabr. 1. 2. Οx. Par. G. F. L. Ald. Rob. Turn.

ἄνυσις

G. Lips. Par. E. H. N. Colb. 1. Taur. Vind. 1. 2. 3. 4.

οὐ δὲ

Rob.

μακρὰ

Par. N. Rob. γρ.

μακρά

Par. B. Ante

μακράν

in Lips. supra insertum

λέγειν

, cum glossa

πολυλογεῖν

694

695. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-776

μὴ ἔλθῃς ὁδοὺς σὺ τάσδ᾽ ἐφ᾽ ἑβδόμαις:

μὴ ἔλθης ὁδοὺς

Vit.

μὴ ἔλθ' ὁδοὺς

sic Lips.

ἐφ'

omittunt Vit. Par. N.

εὐδόμαις

ἑβδόμοις

Vit.

695

696. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-777

τεθηγμένον ... ἀπαμβλυνεῖς λόγῳ:

τεθειγμένον

ἀμβλυνεῖς

, a recentiore manu supra scripto

απ

, Vit.

λόγῳ

, ad ω supra adscripto ου, Lips.

696

697. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-778

νίκην γε μέντοι καὶ κακὴν τιμᾷ θεός: Libri

νίκην γε

, nisi quod G.

γε

omittit, et

κακὴν

, nisi quod

καλὴν

habet Lips. Ex scholiastae verbis,

τὴν γὰρ κακὴν δίκην ἢ νίκην, λέγω δὲ τὴν γενομένην ἀνόμως, τιμωρεῖται ὁ θεός

, colligi potest etiam

δίκην

lectum fuisse. In M. hoc tantum scholion est,

τιμωρεῖται. ἢ ἐν ἐρωτήσει ὁ λόγος

. Habet interrogationis signum in fine versus Cantabr. 1. Per interrogationem haec non magis dici possunt, quam

τιμᾶν

significare ulcisci. Frustra hunc versum explicare conati sunt interpretes. Putavi scribendum esse

νίκῃ γε μέντοι καὶ κακὸν τιμᾷ θεός

. At victoria etiam improbos ornat deus. Dehortatur chorus Eteoclem, ne ad certamen cum fratre abeat, quod deus interdum etiam improbo (nunc quidem Polynici) victoriam impertiat. Ad haec respondet ille, non decere virum fortem de eo, quod vinci possit, cogitare.

697

698. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-779

στέργειν ... τοῦτο ... ἔπος:

στέγειν

Ald.

στέργειν γ'

στέργειν τ'

Par. E.

τοὔπος

Taur.

698

700. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-780

ἐκφύγοις:

ἐκφύγοις

a pr. manu M. sed recentior

οι

supra adscripsit.

ἐκφύγῃ

Cantabr. 2. Ald. Aberravit ab sententia Nauckius praef. ad Aristophanem Byzantium p. VI.

ἐκφύγοι

scribendum esse putans.

700

701. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-781

πέφρικα ... ὠλεσίοικον:

πέφοικα

, supra adscripto

ρικα

, Vit.

τὴν

Lips.

ὠλεσίοικον

M. G. Turn.

οὐλεσίοικον

Vit.

ὀλεσίοικον

Par. L. Taur. Vind. 1. 2.3.4. Ald. Rob.

ὀλοσίοικον

Lips.

ὠλεσίδομον

varia lectio apud Stephanum.

701

702. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-782

θεόν, οὐ θεοῖς ὁμοίαν:

θεῶν

Arund. Cantabr. 1. Ox. Ask. A. et fortasse Par. F. ex quo affertur

θεόν

. In G. Taur. verba hoc ordine collocata sunt

οὐ θεοῖς ὁμοίαν θεόν

. Post hunc versum ante Canterum haec addebantur,

ἃ (οὐ Ox. Ven. A. Ald.) γὰρ νύκτωρ παρεκελεύσατο (παρακελεύσατο Par. E. παρεκελεύετο Vit. παρελεύσατο Ox. Αld.) καὶ γέγονε (γέγωνε Arund. Ox. Rob.)

. Habent haec verba G. Vit. Lips. Arund. Cantabr. 1. 2. Ox. Par. C. E. Ask. A. Colb. 1. Taur. Ven. A. B. Vind. 1. 2. 3. 4. Ald. Rob. Turn. In M. a recentiore manu in margine adscripta sunt. Nihil haec sunt nisi interpretatio vocabuli

παναληθῆ

, sumpta ex v. 691.

702

703. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-783

παναληθῆ:

παναληθῆ

etiam M. sed ut eadem manus primum

παναληθὲς

scripserit.

703

704. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-784

εὐκταίαν Ἐρινύν:

εὐκτέαν

Arund.

ἀκταίαν

Εὐκταίαν Ἐρινύν

non puto comparari posse cum

Θέμιδι εὐκταίᾳ

Euripidis in Medea v. 170. ut visum est Musgravio et Porsono. Ibi

Θέμις εὐκταία

est quae vota perficit: hic vix aliud esse potest

εὐκταία Ἐρινὺς

quam excitata Oedipi diris Furia. Sed fateor suspectum mihi esse

εὐκταίαν

. Nam etsi metrum Anacreonteum, sive Ionicum

ἀνακλώμενον

, spondeum pro trochaeo admittit, solet tamen Aeschylus versus diligentissime exaequare: atqui mediam in

εὐκταίαν

syllabam non facilius corripias, quam in

Φοίβῳ στυγηθέν

producas. Poterat Aeschylus scribere

πατρὸς ὠκύπουν Ἐρινύν

. Nam hoc rei convenit:

εὐκταίαν

supervacaneum est, quum

τελέσαι κατάρας

sequatur.

ἐρινὺν

M. Arund. Ald. Ceteri

ἐριννύν

704

705. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-785

περιθύμους:

ὑπερθύμους

Par. F. K. Ask. A.

705

706. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-786

Οἰδιπόδα βλαψίφρονος:

Οιδιπόδα βλαψίφρονος

Blomfieldius. Libri

βλαψίφρονος οιδιπόδα

, nisi quod

βλαψίφρενος

habet Lips.

τοῦ βλαψίφρονος

Cantabr. 2.

οιδιπόδαο

Vit.

οἰδίποδος

Ox. Ald.

Οιδιπόδα

Turn.

706

707. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-787

παιδολέτωρ δ᾽ ἔρις ἅδ᾽:

παιδολέκτωρ

Lips.

παιδολέτω

Ald.

παιδοδέλετως

Par. C. Post hanc vocem

δ'

omittunt Cantabr. 2. Ox. Ald. Rob. Turn. Habent particulam M. G. Vit. Lips.

ἔρις

. γρ.

ἐριννύς

Par. B.

ἅδ᾽

G. Vit. Lips. (in Lips. superscriptum) Cantabr. 2. Ox. Par. A. B. E. N. Colb. 1. Ald. Rob. Turn. et a recentiore manu M. prima scripserat

ἔρις δ'

, etsi

δ'

praecedit.

ἥδ'

Par. F.

τάδ'

editio Victorii.

707

708. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-788

ξένος δὲ κλήρους ἐπινωμᾷ:

ξένους δὲ

Ox. Ald.

κλήρους

dedit Victorius, et hoc a pr. manu habebat M. in quo nunc radendo ι ex υ factum est.

κλήροις

G. Vit. Lips. Mosc. 2. Ox. Par. C. L. Colb. 1. Taur. Vind. 1. 2. 3. 4. Ald. Turn.

κλῆρος

Rob.

ἐπινομᾷ

ex correctione G.

ἐπικομᾷ

idem ante correctionem.

ἐπικωμᾷ

, cum glossa

μεγαλοφρονεῖ

, Mosc. 2.

ἐπινωμᾷν

Par. L.

708

709. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-789

Χάλυβος, Σκυθῶν: H. Stephani coniecturam

Χάλυψ ὁ Σκυθῶν ἄποικος

, metri negligentior probat Valckenarius ad fragm. Callimachi p. 155. seqq. Hesychius

Χάλυβοι, ἔθνος τῆς Σκυθίας ὅπου σίδηρος γίνεται

. Stephanus Byz.

καὶ Χάλυβοι παρ' Εκαταίῳ, “Χαλύβοισι πρὸς νότον Αρμένιοι ὁμουρέουσι.”

Euripides Alc. v. 980.

καὶ τὸν ἐν Χαλύβοις δαμάζεις σὺ βίᾳ σίδαρον

σκυθῶν

, a sec. manu superscripto ων, Μ.

709

710. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-790

χρηματοδαίτας:

χρηματοδαίτης

Lips.

χρηματοδέτας

χρηματοδοτας

Arund.

710

711. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-791

πικρός, ... σίδαρος:

πικρὸς

omittit Vit.

ὁμόφρων

Lips.

σίδαρος

, ad α superscripto η, Lips.

σίδηρος

G. Ald. Turn.

711

712. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-792

διαπήλας:

διὰ πύλας

G. Lips. Etiam in Vit. qui

διαπήλας

cum reliquis habet, supra scriptum ν.

712

713. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-793

ὁπόσαν καὶ φθιμένοισιν:

ὁπόσαν καὶ

Μ. (sic, ut videtur, non

ὁπόσοις καὶ

, M.) Arund. Cantabr. 2. Par. K. Colb. 1. Rob.

ὁπόσαν καὶ

Vit.

ὁπόσαν

(ad α superscripto η)

καὶ

Lips.

ὁπόσην καὶ

Par. F.

ὁπόσην

ex Par. C. enotatum est,

ὁπόσα

ex Par. E.

ὁπόσην ἂν καὶ

G. Ald. Turn.

φθιμένοισι

libri, nisi quod

φημένοισι

habet Par. E. Plena oratio haec esset,

χθόνα ναίειν διαπήλας τοσαύτην οπόσην διαπάλλει καὶ φθιμένοις κατέχειν

, et his additus est accusativus, quasi ita dixisset,

χθόνα ναίειν διαπήλας τοσαύτην ὥςτε αὐτοὺς κατέχειν αὐτὴν ἀμοίρους τῶν μεγάλων πεδίων

. Dictum est

κατέχειν

θήκας κατέχουσιν

Agam. v. 433.

713

715. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-794

ἐπειδὰν αὐτοκτόνως:

ἐπεὶ δ᾽ ἂν

G. Mosc. 2. et sic a pr. manu M.

ἐπειδὰν

idem a sec. manu, ut ceteri.

αὐτοκτόνως

Rob. idque ex codice regio Spanhemius enotavit.

αὐτοκτόνωσιν

a pr. manu habuisse videtur M. unde recentior

αὐτοὶ κτάνωσιν

fecit.

αὐτοκτάνωσιν

Lips.

αὐτοὶ κτάνωσι

G. Vit. Mosc. 2. Vind. 1. 2. 3. 4.

αὐτοὶ κτάνωσιν

Ox. Par. E. Taur. Ven. A. Ald. Turn.

715

716. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-795

αὐτοδάϊκτοι:

αὐτοδαΐκτως

Ask. A.

716

717. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-796

καὶ γαῖα κόνις πίῃ: Libri

καὶ χθονία κόνις πίῃ

, repugnante versu antistrophico. Scripsi

καὶ γαῖα κόνις πίῃ

. Hunc ipsum enim versum respexisse videtur Hesychius, quum scriberet

γαῖα κόνις, γῆ

. Sic enim eum scripsisse puto pro eo, quod nunc parum apte legitur,

γαῖα, ἡ κόνις, καὶ ἡ γῆ

717

718. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-797

φοίνιον:

φοίνιον

M. Lips. Ald. Rob. Turn.

φόνιον

G. Vit. Cantabr. 1. Mosc. 1.2. Taur. Vind. 1. 2. 3. 4. et

ιον

superscripto Colb. 1.

φοίνιον

γρ.

φόνιον

Par. B.

φόνον

Ask.A.

718

719. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-798

καθαρμοὺς:

καθαρμοὺς

Vit. Lips. et cum ceteris, ut videtur, plerisque codicibus Ald. Rob. Turn.

καθαρμοὺς

ex rasura Mosc. 1.

καθαρμὸν

G. Mosc. 2. Ox. Par. L. Taur. Vind. 3.

καθαρμὸν

aut

καθαρμὸς

, non

κάθαρμα

, M. a pr. manu, sed ultimae tres litterae

μὸν

litura paene evanuerunt, recentior manus

οὺς

supra adscripsit. Secunda manus hoc scholion in margine scripsit,

τίς ἂν εὑρηθείη (sic); τίς ἂν αὐτοὺς ἐκλύσει τοῦ τοιούτου μιάσματος ;

719

720. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-799

λούσειεν:

λούσιεν

λαίσειεν

Ald.

720

721. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-800

παλαιοῖσι:

παλαιοῖσι

Arund. Mosc. 1. Ven. В.

παλαιοῖς

M. et reliqui,

721

722. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-801

συμμιγεῖς κακοῖς:

συμμιγεῖς

G. Vit. Lips. Mosc. 1. 2. Par. C. L. Ask. A. et ad σ a sec. manu adscripto M.

ξυμμιγεῖς

Ald. Rob. Turn.

κακοῖσι

Cantabr. 1. Ask. A. Mosc. 1. Ven. B.

καλοῖς

Lips.

722

724. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-802

παρβασίαν:

παρβασίαν

Porsonus.

παραβασίαν

M. G. Arund. et e correctione Vit.

παραιβασίαν

Vit. a pr. manu et Lips. Par. B. Ald. Rob. Turn.

Ὠκύποινον

αἰῶνα δ᾽ ἐς τρίτον

non sibi repugnant. Nam cita poena iam ad tertiam aetatem duravit, celeriter Laium, Oedipum, Iocastam, filios puniens.

724

725. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-803

ἐς ... μένει:

εἰς

Cantabr. 1.

μὲν

pro

μένει

Ald.

μενεῖ

, sed correctum

μένει

, Par. L.

725

727. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-804

τρίς: Ad

τρὶς

supra adscriptum

εἰς

in Lips.

727

728. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-805

μεσομφάλοις:

μεσομφάλοιν

Rob.

728

729. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-806

θνάσκοντα ... γέννας:

θνάσκοντα

edidit Victorius, et sic Lips. et ad ά a sec. manu supra adscripto M.

θνήσκοντα

G. Vit. Cantabr. 2. Ald. Rob. Turn.

γένας

G. Mosc. 1. 2.

729

731. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-807

κρατηθεὶς δ᾽ ἐκ φίλων ἀβουλίαις:

κρατηθεὶς

γρ.

καρτηθείς

Par. B.

δ'

a recentiore manu scriptum in G. Eiecit particulam Porsonus. Servanda est: refertur enim ad

μέν

, quod poni debuerat,

Ἀπόλλωνος μὲν βίᾳ

ἐκφίλων

Ald. Rob. Turn. Brunckius, quod

φίλων

in Par. B. per

ἡδονῶν

explicetur, coniici posse ait, scriptum fuisse olim

κρατηθεὶς δ᾽ ἡδονῶν ἀβουλίαις

. Nec tamen quicquam mutandum censet.

ἀβουλίαις

G. Lips. Par. B. Ald. Rob. Turn.

ἀβουλίᾳ

Vit. Par. A. K. L. Ask. A. Ven. B.

ἀβουλίαι

, ultima littera incerta, M.

ἀβουλίας

Taur. Vind. 1.

Ἐκ φίλων ἀβουλίαις

interpretantur malis amicorum consiliis. Ita etiam intellexit scholiastes qui in M. adscripsit

οἷς ἐκοινώσατο τὸν χρησμόν

. Nihil de hac re traditum est ab antiquis, et satis impii fuissent, qui suasissent oraculum contemnere. Hoc dicit, ut alter scholiastes recte vidit, per uxoris amorem perverso consilio irretitus.

731

732. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-808

ἐγείνατο ... αὑτῷ:

ἐγείνατο

Arund. Mosc. 1. Par. K. Ask. A. Rob.

ἐγείνατο

M. G. Vit. Lips. Ald. Turn.

μόνον

Par. G.

αὑτῷ

G. Arund. Mosc. 1. 2.

732

733. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-809

Οἰδιπόδαν:

οἰδιπόδαν

M. Vit. et regius Spanhemii. Idem reliquorum librorum lectioni

οἰδίποδα

supra adscriptum in Par. B.

733

734. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-810

ὅς ... μὴ πρὸς ... ἁγνὰν:

ὅςγε

Mosc. 1.

ὃς

Ask. A.

μὴ πρὸς

G. Vit. Lips. Arund. Cantabr. 1.2. Mosc. 1. 2. Par. A. B. N. Ald. Rob. idemque in margine M. recentior manus adscripsit.

μητρὸς

Turn.

ματρὸς

M. Par. L.

ἁγνὰν

, ad alteram vocalem η superscripto Lips.

ἁγνὰ

Par. E.

734

735. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-811

ἄρουραν:

ἀρούρᾳ

Cantabr. 2. et adscripto γρ.

ἀρούρᾳ

Par. B.

735

737. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-812

ἔτλα· παράνοια συνᾶγε:

ἔτλη

Mosc. 1. Spanhemii regius, et α a sec. manu supra adscripto M.

παράνοια

M. G. uterque a pr. manu:

παράνοια

uterque a sec. manu.

παράνοια δὲ

Rob.

ἔτλα παρ' ἀνοίᾳ. ἔτλη δὲ ἀγνοίᾳ

sic scholion in M.

συνᾶγε

M. Turn. et a sec. manu G. Idem adscriptum in Par. B. Recentior manus in M. accentum primae syllabae delevit alterique γ supra adscripsit.

συνάξαι

G. a pr. manu et cum glossis

ἑνῶσαι, συνάξαι

Mosc. 2.

σύναγεν

Vit.

σύν γε

Ald.

συνάγαγε

Lips. Arund. Cantabr. 1. Mosc. 1. Par. H. K. Ask. A. Colb. 2. Rob. Spanhemii regius.

συνάγαγεν

Colb. 1.

737

738. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-813

φρενώλεις:

φρενώλης

, supra scripto a recentiore manu εις, M.

φρενωλεῖς

Lips. Male haec Schützius de Laii et Iocastae concubitu interpretatur: qua interpretatione praeclara vis, quae in hoc loco est, valde minuitur.

Παράνοια

est error, quem chorus propterea fortiore vocabulo nominat, quod caeci in eum fatorum necessitate, tamquam furibundi, irruerunt Oedipus et Iocasta.

738

740. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-814

πίτνον:

πίτνον

Brunckius.

πίπτον

Vind. 2. 4.

πιτνῶν. γρ. πιτνοῖ

πίπτον

ex Par. B. Faehsius affert. Ceteri

πιτνόν

. Omittit hunc versum Lips.

740

741. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-815

τρίχαλον:

τροχαλὸν

fuerat in Vit. deleto iota

τροχαλὸν

factum est, quod habent Par. E. Ask. A. Vind. 4. γρ.

τροχαλόν, ἤγουν κυρτόν

Par. B. in quo alia glossa,

τριπλοῦν ἢ τραχύ

, ad

τρίχαλον

pertinet, quod habet in textu, ut ceteri libri. Wakefieldius in Silva crit. I. p. 63. scribit

τρίχινον

, ex Hesychii glossa

τρίχινον, Τρικόρυφον

. At codex Hesychii

Τρίκοινον

habet. Nec tamen contenderim Hesychii locum non huc spectare, modo ne Aeschylum ex Hesychio, sed Hesychium ex Aeschylo corrigas.

Πρύμναν πόλεως

dicit, quod tamquam de navi loquitur. Ex illo, inquit, Oedipi scelere aliud alii succedit malum, quod etiam ipsi urbi minatur.

741

743-744. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-816

ἀλκὰν ... πύργος ἐν Ἄρει:

ἀλκάν

Mosc. 2. in quod coniectura inciderat Burgessius.

ἀλκᾷ

Taur.

ἀλκὰ

ceteri.

δι' ὀλίγον

G. γρ.

πύργον

Par. B.

ἐνεύρει

Mosc. 1. 2. Ceteri libri scholiastae

ἐν εὔρει

, nisi quod

εὔρει

ex Par. E. enotatum est. Difficultatem horum versuum iam senserunt scholiastae, nec melius res cessit recentioribus criticis. In M. hoc scholion est,

μεταξὺ δὲ ἡμῶν δὲ ὀλίγου ἐστὶν ἡ τῶν πολεμίων δύναμις τῆς ἡμετέρας καὶ τὸ διάστημα ὁ πύργος ὁ διείργων ἐστίν

. Αd

ἐν εὔρει

adscriptum est

ἐν πλάτει, ἐν μεταιχμίῳ

. Frigidissime, immo turpissime additum est

ἐν εὔρει

. Scripsi, mutata una littera,

μεταξὺ δ᾽ ἀλκὰν δι᾽ ὀλίγου

τείνει πύργος ἐν Ἄρει

μεταξὺ δ᾽ ἀλκὰν δι' ὀλίγου τείνει πύργος ἐν Ἄρει

. In medio, i. e. inter urbem et ei imminentes fluctus, ad breve tempus munimentum tendit in bello turris. Confirmavit hanc emendationem Par. B. ex quo γρ.

ἄρει

Faehsius attulit.

745. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-817

δὲ ... βασιλεῦσι:

δὲ

omissum in Par. N. Colb. 1.

συμβασιλεῦσι

ante recentioris manus emendationem fuisse videtur in M.

745

746. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-818

μὴ πόλις:

μὴ καὶ πόλις

Lips. Cantabr. 1. Par. K. Ask. A.

746

747. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-819

τέλειαι γὰρ παλαιφάτων ἀρᾶν:

τέλειαι

G. Vit. Lips. Arund. Mosc. 1. 2. Οx. Par. A. E. L. N. Colb. 1. Ald. Rob.

τέλειοι

Cantabr. 1.

τέλεια

Par. B. Turn. et supra adscripto a recentiore manu

οι

, non

αι

, M. in quo hoc scholion additum est,

τὸ τέλεια ἀντὶ τοῦ τέλειαι. ὑφῆκεν δὲ τὸ ι διὰ τὸ μέτρον

. Tum

παλαιφάτων ἀραι

Μ. Οx. Ald. Reliqui omnes

παλαίφατοι ἀραί

. Scripsi, remoto turpi hiatu,

τέλειαι γὰρ παλαιφάτων ἀρᾶν βαρεῖαι καταλλαγαί

. Sic Aristophanes

πολέμου καταλλαγὴν

dixit in Avibus v. 1588. Eodem modo haec emendavit Engerus in diss. de Aeschyliis antistrophicorum responsionibus p. 17.

747

749. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-820

πελόμεν᾽ οὐ παρἔρχεται:

πελόμεν'

Μ. a pr. manu, idemque superscriptum in Cantabr. 2. et

πελόμενα

simul cum

παλλόμενα

τελλόμενα

adscriptum in Par. B.

τελόμεν'

G. Lips. Arund. Οx. Par. B. E. Colb. 1. et a recentiore manu M.

τελόμεν'

Ald.

τελλόμεν'

Cantabr. 2. Par. N. Rob. Turn.

τελλόμενα

Mosc. 1.

τελούμεν'

Vit. Cantabr. 1. Mosc. 2. Taur. Vind. 1. 4. Deinde omnes

οὐ παρέρχεται

, quod in Mosc. 2. bis, et ante et post

τελούμεν'

, scriptum est. Vulgatum

τὰ δ᾽ ὀλοὰ τελλόμεν᾽ οὐ παρέρχεται

interpretantur calamitas semel orta non praeterit. Sed

τελλόμενα

, si haec vera esset scriptura, non orta, sed orientia mala significaret. Recipiendum

πελόμεν'

erat. Hoc aut cum

οὐ παρέρχεται

coniungendum est, ut sit idem ac si dixisset poeta

τὰ δ᾽ ὀλοὰ οὐ λήγει γινόμενα

, aut ita haec explicanda, quae perniciosa sunt (i. e. pestifera, ut dirae), non praetereunt, sed manent. Neutrum satis placet, et admonet vitii versus antistrophicus. Quare scripsi

τὰ δ᾽ ὀλοὰ πελόμεν' οὐ μὰψ ἔρχεται

. Invenitur

μαψίδιος

apud Euripidem Hel. v. 260.

749

750. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-821

πρόπρυμνα δ᾽ ἐκβολὰν:

προπρύμναν

Lips.

πρόπρυμναν

Ald. Rob.

πρόπρυμνον

Turn. et ad ultimam syllabam α supra adscripto Par. G.

πρόπρυμνα

recte ceteri.

δὲ

plene Vit.

τὲ

Par. N.

ἐκβόλων

a pr. manu,

ἐκβολῶν

a sec. habuisse videtur M.

ἐκβολὴν

recentior manus fecit. Adscriptum hoc scholion,

ὅταν δὲ παχυνθῶσιν οἱ ἄνδρες τῷ ὄλβῳ, τότε ὅλου τοῦ φόρτου ἐκβολὴν ποιοῦνται. τοῦτο δὲ πρὸς Ἐτεοκλέα. ἐκβολῶν δέ, τῶν ὑβριστῶν, οἷον δὲ ἐκβολῆς ὑβριζόντων

. Ceteri libri omnes

ἐκβολάν

750

751. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-822

ἀλφηστᾶν:

ἀλφηστῶν

Μ.

ἀλφηστὴν

regius Spanhemii.

ἀλφηστάων

Par. B. E. Vind. 2. 4.

ἀφιστῶν

G. sed ut ε in litura sit.

ἀφιστῶν

γρ.

ἀλφοιτῶν

Taur.

ἀλφηστῶν

reliqui.

751

753. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-823

γὰρ ... τοσόνδ᾽:

γάρ

omittit Lips.

ἐθαύμασας

Lips.

τόσον

Rob.

τοσόνδ'

γρ.

τοσόν γ'

Par. B.

753

754. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-824

θεοὶ καὶ ξυνέστιοι πόλεος, ὁ:

θεοὶ δὲ καὶ

Ox. Αld.

θεοὶ

omisso

καὶ

Cantabr. 2. Pro librorum scriptura

πόλεως

dedi

πόλεος

et addidi

ὁ

. Sic etiam Dindorfius.

754

755. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-825

πολύβοτός: Libri omnes

πολύβοτος

, nisi quod

πολύβοστος

est in Mosc. 2. Scholion in M. hoc est,

πολύβοτός τ' αἰὼν ὁ ὑπὸ πολλῶν ἐμβατευόμενος ἀνδρῶν, ἢ ἐπὶ πολὺ ἐκτεινόμενος

. Vnde Blomfieldius collegit fuisse qui

πολύβατος

legerent.

βροτῶν

a sec. manu additum in Vit.

755

756. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-826

ὅσον τότ' Οἰδίπουν τίον:

ὅσων

οἰδίπου

Οx.

τόντ'

Par. E.

τίον

G. Vit. Taur. Ald. Rob. Turn.

τῖον

Μ.

τίων

Lips.

756

757. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-827

τὰν ἁρπαξάνδραν:

ἀναρπαξάνδρα

Colb. 1. Ald. Ceteri

ἀναρπαξάνδραν

, nisi quod

ἀναρπαξανδρὼν

habet Lips. qui post hanc vocem addit

σφίγγα

. Scribendum erat

τὴν ἁρπαξάνδραν

757

759. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-828

ἐπεὶ δ᾽ ἀρτίφρων:

ἐπεὶ δ᾽ ἀρτίφρων. γρ. δ᾽ ἄρ᾽ ἔμφρων

ex Par. B. Faelsius affert.

759

760. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-829

ἐγένετο:

γένετο

G. Taur.

760

761. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-830

ἄλγει: In

ἄλγει

priores duas litteras a sec. manu in litura scriptas habet M.

761

762. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-831

μαινομένᾳ κραδίᾳ:

μαινομένᾳ

M. G. Vit. Vind. 1. 2. 4.

μαινομένῃ

Cantabr. 2. Turn.

μαινομένη

Lips. Ald. Rob.

κραδίᾳ

Turn.

καρδίᾳ

M. G. Cantabr. 2. Par. L. Vind. 1. 2. 4. Rob.

καρδίᾳ

Vit. Lips. Arund. Οx. Par. E. Ald.

762

763. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-832

κάκ' ἐτέλεσεν:

κάκ' ἐτέλεσεν

Μ. et regius Spanhemii.

κακὰ τέλεσε

Arund.

κατετέλεσε

Lips.

τέλησε

interpretationi secundi scholiastae praefixum. Ceteri

κάκ' ἐτέλεσε

763

764. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-833

χερὶ:

χειρὶ

Lips. Cantabr. 1. 2.

764

765. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-834

κρεισσοτέκνων ὀμμάτων ἐπλάγχθη:

κρείσσω τέκνων

M. Vit. Lips. Ox. Par. A. E. Ald. idemque supra adscriptum in Par. B.

κρεισσὼ τέκνων

Par. G.

κρείσσων τέκνων

G. (sic G.) Mosc. 2. Taur.

κρεισσοτέκνων

Par. B. Turn. supraque adscriptum in Par. G.

κρισσοτέκνων

Mosc. 1. et regius Spanhemii.

κρεισσόνων τέκνων

Arund. Par. F. K. Ask. A. Rob.

τῶν κρειττόνων τῶν

supra adscriptum in Mosc.2. Deinde

δ᾽ ἀπ᾽ ὀμμάτων

M. Vit. Lips. (ὀμάτων Lips.) Arund. Par. B. H. L. Colb. 1. Ald. Turn.

τ' ἀπ᾽ ὀμμάτων

Taur.

δ᾽ ὀμμάτων

Par. A.

ἀπ᾽ ὀμμάτων

G. Par. K. Ask. A. Vind. 1. 2. 3. 4. Rob. Certa emendatione scribendum est

κυρσοτέκνων ὀμμάτων ἐπλάγχθη,

privavit se oculis qui liberis occursuri erant, i. e. visuri eos. Conf. Soph. Oed. R. v. 1268. seqq.

765

766. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-835

τέκνοισιν δ᾽ ἀρὰς: Libri

τέκνοις δ' ἀραίας

. Scribendum erat

τέκνοισιν δ᾽ ἀράς

766

767. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-836

ἐφῆκεν ἐπικότους τροφᾶς:

ἀφῆκεν

G. Mosc. 2. Ask. A. Turn. adscriptumque in Par. B.

767

767. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-837

ἐπικότους τροφᾶς:

ἐπικότοις

, supra adscripto

ους

, Lips.

ἐπικότας

Ald.

ἐπισκότους

Taur. adscriptumque in Par. Β.

ἐπιτρόπους

Par. E. Deinde libri

τροφάς

. Sed

τροφᾶς

adscriptum in Par. B. Heathii

ἐπίκοτος τροφᾶς

probarunt Brunckius, Porsonus, Blomfieldius. Brunckius tamen

ἐπικότους τροφᾶς

servari posse dixit, servavitque recte Schützius. Scholiastes Sophoclis ad Oed. Col. 1375. postquam versus attulit ex Thebaide, in quibus Oedipus filios propter coxam ab iis missam exsecratus esse narratur, haec addit,

τὰ δὲ παραπλήσια τῷ ἐποποιῷ καὶ Αἰσχύλος ἐν τοῖς Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβαις

. Interpretatus igitur est

τροφᾶς

propter victum, idque probavit Heathius. Rectissime Schützius intellexit, potius propterea ira correptum esse Oedipum dici, quod educasset inceste prognatos filios. V. Opusc. VII. p. 204.

767

768. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-838

αἰαῖ, πικρογλώσσους ἀράς:

αἰ αἰ

M. Lips. Ceteri, ut videtur,

οὐ αἰ

πικρογλώσσου ἀρᾶς

Ox. Ald. Ex Par. B. Faehsius haec affert,

ἀράς. πικρονόμους ἢ πικρογλώσσους. τὸ δὲ αἰ αἴ διὰ μέσου

, et

αἳ αἳ, πικρογλώσσους. γρ. πικρονόμους

768

769. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-839

καί σφε σιδαρονόμῳ:

καὶ σφέ

, ad

καὶ

supra adscripto

ἢ

, Lips.

ἢ σφὲ

Ven.B.

σφε δὴ

ex Taur. affertur.

σιδηρονόμῳ

Lips. Mosc. 1. Turn.

769

770. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-840

διὰ χερὶ:

δια χερὶ

Porsonus.

διαχειρίαι

Μ.

διαχειρίαν

Cantabr. 1.

διὰ χειριὰ

διαχειρία

Vit. Lips. Taur. Ald. Rob. Turn.

διαχειρίᾳ

inde a Victorio scribebatur.

770

771. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-841

κτήματα:

ποτὲ κτήματα

Par. E.

771

772. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-842

τελέσῃ καμψίπους Ἐρινύς:

μὴ δὲ τελέσῃ

Vit.

ἐρινός

M. Vulgo

Ἐριννύς

. Tzetzes in Exegesi Iliadis p. 15, 24.

ἢ ποίνιμος καὶ κατ' Αισχύλον καμψíπους Ἐρινὺς μετελεύσοιτο

. Hic igitur secutus esse videtur scholiastae explicationem,

ἡ κάμπτουσα τῶν κολαζομένων τοὺς πόδας. οἱονεὶ ἡ συμποδίζουσα καὶ μὴ ἐῶσα φυγείν

. Schützius “aliud est" inquit "γόνυ κάμπτειν, quod significat requiescere, aliud πόδας κάμπτειν, quod est ambulare, ire. Ideoque καμψίπους h. 1. est pedes mobilis.” Interpretationem veram esse puto: et habet eam etiam scholiastes in cod. G. qui allatis, quae etiam in vulgatis scholiis exstant, addit

ἢ ἡ κεκλιμένους ἔχουσα πόδας πρὸς (ser. πρὸς τὸ) ταχέως παραγίνεσθαι ὅπου ἂν ἔλθοι (scr. ἔλθῃ)

. Rationem tamen minus idoneam ab se allatam esse animadvertisset Schutzius, si meminisset Furiam etiam

καμπεσίγουνον

dictam esse. Hesychius

καμπεσίγουνος, ἡ Ἐρινύς, ἀπὸ τοῦ κάμπτειν τὰ γόνατα τῶν ἁμαρτανόντων

. Praeterea non modo

γόνυ κάμπτειν

quiescere est, sed etiam

κῶλα κάμπτειν

, ut apud Sophoclem in Oed. Col. v. 19. Nec dubito quin id etiam

πόδας κάμπτειν

dici potuerit.

Καμψίπους

quidem et

καμπεσίγουνος

de Furia dicta non videntur aliter quam ut Schützius voluit intelligi posse, quum propterea quod huiusmodi composita pedes paene postulant intelligi eius de quo usurpantur, non aliorum, tum quod alia nomina, quibus Furiarum celeritas indicatur, hanc interpretationem suadent. Eandem confirmat vocabulum

καμπεσίγυιος

, de quo vide Hesychium eiusque interpretes. Neque

κάμπτειν γόνυ

necessario de quiete intelligendum esse Xenophon arguit de re equestri 1.6.

τά γε μὴν γόνατα ἣν βαδίζων ὁ πῶλος ὑγρῶς κάμπτῃ, εἰκάζοις ἂν καὶ ἱππεύοντα ὑγρὰ ἕξειν τὰ σκέλη· πάντες γὰρ προϊόντος τοῦ χρόνου υγροτέρως κάμπτουσιν ἐν τοῖς γόνασι

. Ex quo loco Pollucem 1. 191. haec habere animadverterunt interpretes Xenophontis,

γόνατα δυςκαμπῆ· ὁ γὰρ ὑγρὸς κάμπτει τὰ γόνατα ἀκοπώτερον καὶ ἀπταιστότερον βαδίζει

772

773. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-843

τεθραμμέναι:

παῖδε

Lips. Libri

τεθραμμέναι

. Hoc cum

μητέρων

coniunctum esset ea ratione, qua

σᾶς ἀλόχου σφαγείς

et similia dicuntur. Sed valde hoc languet. Scholiastes haec adnotavit,

συγγενεῖς, ἢ δειλαί, ὑπὸ μητέρων ἁπαλῶς τεθραμμέναι

, quae videri possunt alius scripturae vestigia continere. Scribendum putavi

τεθρυμμέναι

, delicatae.

773

774. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-844

δούλειον:

δούλιον

Vit.

δόλιον

Par. E.

774

775. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-845

πέπτωκεν ... ὀβρίμων:

πέπτωκεν δ'

Μ.

πέμπτωκεν

Lips.

ὀβρίμων

M. Cantabr. 1. 2. Ox. Par. A. B. Colb. 1. Taur. Rob.

ὀμβρίμων

G. Vit. Lips. Ald. Turn.

775

776. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-846

πόλις δ᾽ ἐν εὐδίᾳ:

πόλις τ'

Colb. 1.

εὐδείᾳ

Lips. Cantabr. 1.

776

778. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-847

στέγει δὲ πύργος, καὶ πύλας φερεγγύοις:

στέγει

M. Vit. Lips. Cantabr. 2. Ald. Turn.

στέργει

Cantabr. 1. Mosc. 2. Par. C. E. N. Colb. 1. Vind. 2. 4. et adscripto γρ.

στέγει

Par. Β.

στέργει

habuerat etiam G. sed ρ erasum est.

στένει

Rob.

πύργος καὶ πύλαι·

Vit.

ἱκανοῖς δὲ

φερεγγύοις

adscripto.

φερεγγύους

Rob.

φερεγγύοις. γρ. φερεγγύους, ὃν ἢ πρὸς τὸ πύλας, φερεγγύους πύλας, τὰς δυναμένας φέρειν τὴν ἐγγύην

Par. B.

778

779. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-848

ἐφραξάμεσθα:

ἐφραξάμεσθα

Turn.

ἐφραξάμεθα

M. G. Vit. Lips. Mose. 1. 2. Vind. 1. 2. 3. 4. Αld. Rob.

ἐφρεξάμεθα μονομάχαισι

Par. E.

779

780. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-849

καλῶς ἔχει τὰ πλεῖστ᾽ ἐν ἓξ πυλώμασιν:

καλῶς δ᾽ ἔχει

Lips. Cantabr. 1. Colb. 1. 2. Rob. In M.

δ'

a recentiore manu supra adscriptum est.

πλεῖστα ἓξ

Vit. Mosc. 1. uterque supra scripto

ἐν

. In Vit. syllaba una inter

πλεῖστα

ἓξ

erasa.

πυλώμασιν

Μ. Ceteri

πυλώμασι

780

781. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-850

ἑβδομαγέτας:

ἑβδομαγέτης

Mose. 1. Dorica forma etiam Proclus usus est in commentario ad Timaeum Platonis III. p. 200. Dixi de hoc nomine Apollinis in Opusc. VII. p. 293.

781

782. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-851

εἵλετ', Οἰδίπου:

εἵλετο

a pr. manu M.

εἵλετ'

οἰδίπου

οἰδίπους

Mosc. 1.

782

783. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-852

παλαιὰς:

παλαιᾶς

Lips.

783

784. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-853

πρᾶγος νεόκοτον πόλει παρόν:

πρᾶγος

Arund. Cantabr. 1. Par. A. B. L. Vind. 1. 4. Rob.

πρᾶγμα

M. G. Vit. Lips. Ald. Turn. adscriptumque in Par. B.

νεόκοτον

M. Vit. Lips. Par. B. Ald. Rob. Turn.

νεόκητον

G. Mosc. 2. quod in G. per

νεωστὶ γεγενημένον

, in Mosc. 2. per

νεωστὶ κατεσκευασμένον

explicatur.

νεότοκον

Par. H. N. Colb. 1. idemque adscriptum in Cantabr. 2. Par. B.

παρόν

G. Par. B. aliique, ut videtur, codices et Ald. Turn.

πλέον

M. Vit. Lips. Cantabr. 1. Mosc. 1. Par. E.N. Colb. 1. adscriptumque in Par. B. In Vit. γρ.

παρών

a recentiore manu supra scriptum est.

καὶ πλέον

Rob.

784

785-801. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-854

Quae post versum 784. sequuntur, valde perturbata sunt. Ea in omnibus libris hoc ordine scripta leguntur,

Α. πόλις σέσωσται, βασιλέες δ᾽ ὁμόσποροι ἄνδρες τεθνᾶσιν ἐκ χερῶν αὐτοκτόνων. Χ. τίνες; τί δ᾽ εἶπας; παραφρονῶ φόβῳ λόγου. Α. φρονοῦσα νῦν ἄκουσον, Οἰδίπου γένος. Χ. οι γὼ τάλαινα, μάντις εἰμὶ τῶν κακῶν. Α. οὐδ᾽ ἀμφιλέκτως μὴν κατεσποδημένοι. Χ. ἐκεῖθι κἦλθον; βαρέα δ᾽ οὖν ὅμως φράσον. Α. οὕτως ἀδελφαῖς χερσὶν ἠναίροντ᾽ ἄγαν. Χ. οὕτως ὁ δαίμων κοινὸς ἦν ἀμφοῖν ἅμα. Α. αὐτὸς δ᾽ ἀναλοῖ δῆτα δύςποτμον γένος. τοιαῦτα χαίρειν καὶ δακρύεσθαι πάρα πόλιν μὲν εὖ πράσσουσαν, οἱ δ᾽ ἐπιστάται, δισσώ στρατηγώ, διέλαχον σφυρηλάτῳ Σκύθῃ σιδήρῳ κτημάτων παμπησίαν. ἕξουσι δ᾽ ἣν λάβωσιν ἐν ταφῇ χθονός, πατρὸς κατ᾽ εὐχὰς δυςπότμους φορούμενοι. πόλις σέσωσται· βασιλέοιν δ᾽ ὁμοσπόροιν πέπωκεν αἷμα γαῖ᾽ ὑπ᾽ ἀλλήλων φόνῳ

. Difficile dictu fortasse videbitur, unde tanta oriri perturbatio potuerit. Factam tamen esse, neque ista hoc ordine scribi ab Aeschylo potuisse, manifestum est. Persequar singula. Primus horum versuum,

πόλις σέσωσται, βασιλέες δ' ὁμόσποροι

, qui infra paene iisdem litteris repetitur, hac ipsa repetitione suspicionem vitii movet. Magis etiam eo, quod nuntio contra morem tragicorum hic duo versus tribuuntur, quum chorus uno interrogaverit. Itaque Porsonus hunc versum uncis inclusit, ut nuntius hoc uno versu responderet,

ἄνδρες τεθνᾶσιν ἐκ χερῶν αὐτοκτόνων

. Sed rectius Porsonus illum versum non hic, sed infra eiecisset. Illo enim loco perabsurdum est, quae modo clare dicta erant, his verbis iterari,

πόλις σέσωσται· βασιλέοιν δ᾽ ὁμοσπόροιν πέπωκεν αἷμα γαῖ ὑπ' ἀλλήλων φόνῳ

. Quod credas non latuisse librarium, qui codicem Vit. scripsit, vel alium, quem hic secutus est: tribuit enim hos versus nuntio, quum ea, quae inde a verbis

τοιαῦτα χαίρειν

procedunt, choro adscripsisset, similiterque in Lipsiensi ad illum versum

τοιαῦτα χαίρειν

chori nomen adscriptum est, hic autem versus

πατρὸς κατ' εὐχάς

cum duobus sequentibus nuntio tributi sunt. Contra choro interroganti

τί δ' ἐστὶ πρᾶγος νεόκοτον πόλει παρόν;

quid potuit aptius responderi quam

πόλις σέσωσται

? Quid autem ineptius fuisset quam, ubi nuntius respondisset

ἄνδρες τεθνᾶσιν ἐκ χερῶν αὐτοκτόνων

, chorum subiicere

τίνες; τί δ᾽ εἶπας; παραφρονῶ φόβῳ λόγου

, et mox, quod prorsus absurdum esset,

μάντις εἰμὶ τῶν κακῶν

? Non magis reliqua sana sunt. Illa quidem,

φρονοῦσα νῦν ἄκουσον, Οἰδίπου γένος

, poeta tragicus non posuisset sic ut oratio explenda esset ex praegressis nuntii verbis, sed ut e sequentibus. Huic versui,

οἳ 'γὼ τάλαινα, μάντις εἰμὶ τῶν κακῶν

, non subiecisset illa, quae sunt confirmantis ante dicta, non rem novam afferentis,

οὐδ᾽ ἀμφιλέκτως μὴν κατεσποδημένοι

, sed apertis verbis dixisset mortui sunt. Nec posuisset ista,

ἐκεῖθε κἦλθον

, nisi proxime praegresso, quo referrentur. Nam si aliquam vim esse in his verbis volumus, sententia haec sit necesse est, eo igitur pervenerunt, ut mutua caede se interimerent? Quid porro hoc est, quod his verbis,

βαρέα δ' οὖν ὅμως φράσον

, respondet nuntius

οὕτως ἀδελφαῖς χερσὶν ἠναίροντ' ἄγαν

? Id vero non narrantis est et ad chori interrogationem respondentis, sed sortem fratrum conquerentis: quare, ut brevius dicam, non nuntii est, sed chori. Denique nihil frigidius fingi potuit, quam eodem modo a choro, si praecedens versus nuntii est, iterari

οὕτως ὁ δαίμων κοινὸς ἦν ἀμφοῖν ἅμα

. Haec igitur tam foede depravata ita mutare ausus sum, ut res ipsa, ut mos tragicorum, ut Aeschyli ingenium postulare videbantur. Iam enim metuenti choro, ne aliud urbi malum immineat, respondet nuntius, ut et hac sollicitudine liberet chorum, et, quid acciderit, narrare incipiat,

πόλις σέσωσται βασιλέοιν δ᾽ ὁμοσπόροιν

. Praesagiens mala chorus respondet

τίνων, τί δ᾽ εἶπας, παραφρονῶ φόβῳ λόγου

. Ad haec nuntius, nominatim, de quibus loquatur, indicaturus, adhuc suspensa oratione,

φρονοῦσα νῦν ἄκουσον, Οἰδίπου γένους

. Jam certius rem intelligit chorus:

οι 'γώ τάλαινα, μάντις εἰμὶ τῶν κακῶν

. Tum vero nuntius concludit orationem,

πέπωκεν αἷμα γαῖ᾽ ὑπ' ἀλλήλων φόνῳ

. Ibi chorus, facinoris atrocitate exhorrescens, apertius etiam sibi narrari rem postulat:

ἐκεῖθι κἦλθον; βαρέα δ᾽ οὖν ὅμως φράσον

. Respondet ergo non ambigue nuntius,

ἄνδρες τεθνᾶσιν ἐκ χερῶν αὐτοκτόνων

. Inde chorus, rem paene incredibilem secum reputans,

οὕτως ἀδελφαῖς χερσὶν ἠναίροντ᾽ ἄγαν

. Confirmat id nuntius:

οὐδ᾽ ἀμφιλέκτως μὴν κατεσποδημένοι

. Iterum chorus, eadem cogitatione occupatus,

οὕτως ὁ δαίμων κοινὸς ἦν ἀμφοῖν ἅμα

. Quae iterum denique confirmat nuntius. Non dubito, qui sensum habent tragicorum lectione bene subactum, re diligenter considerata facile ad meam sententiam perductum iri. Origo autem tantae perturbationis, si ad levem, sed eum satis certum errorem attenderis, patebit planissime. In antiquo illo libro, ex quo nostri codices ducti sunt, librarii negligentia omissus fuerat hic versus,

πέπωκεν αἷμα γαῖ᾽ ὑπ᾽ ἀλλήλων φόνῳ

. Quem versum librarius una cum illo versu, ad quem haec verba referebantur,

πόλις σέσωσται· βασιλέοιν δ᾽ ὁμοσπόροιν

, adiecit in fine huius colloquii, signis quibusdam monens, ad quem ille locum pertineret. Signis illis, ut saepe factum est, neglectis, grammaticus aliquis emendationem aggressus, neque suspicatus duos illos versus alieno loco positos esse, quum omne colloquium chori cum nuntio videret esse perturbatissimum (et quam perturbatum videri debuerit, facile intelliget, qui totum hunc locum, uti nobis emendatus est, legere volet versu illo omisso), grammaticus igitur versus in alium ordinem redegit, simulque genitivos

βασιλέοιν δ᾽ ὁμοσπόροιν

τίνων

γένους

, qui non habebant quo referrentur, in nominativos mutavit.

785. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-855

βασιλέοιν δ᾽ ὁμοσπόροιν:

βασιλέως

M. Par. H. In M. a recentiore manu

ει

supra adscriptum.

βασιλεῖς

G. Lips. Cantabr. 1. 2. Mosc. 1. 2. Par. F. Ask. A. Colb. 1. 2. regius Spanhemii, Rob. et ex correctione Vit. in quo antea pro ultima syllaba duae fuerunt, quas nunc vix possis dispicere.

βασιλέες

Par. B. (hic quidem adscripto γρ.

βασιλεῖς

) et alii, ut videtur, codices ac Turn.

βασιλεῖ

Ald. Deinde “

ὁμόσποροι, οἱ αὐτάδελφοι. γρ. οἱ ὁμόσποροι

aut

ὁμόσποροι

" ex Par. B. Faehsius affert. Servatum est

βασιλέοιν δ᾽ ὁμοσπόροιν

infra post v. 801. ubi quidem

βασιλείοιν

habent M. Vit. Mosc. 1. Ox. Ald.

βασιλέοιν

Lips. sed ad

οιν

in hoc vocabulo et in

ὁμοσπόροιν

supra adscripto

οις

785

786. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-856

τίνων;: Libri omnes

τίνες;

786

787. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-857

γένους:

τόκος

, sed supra scripto a sec. manu

γένος

, M. Ceteri omnes

γένος

787

788. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-858

οἴ γὼ:

οἴ 'γὼ

Canterus.

οἳ ἐγὼ

Μ.

δὲ ἐγὼ

G. Vit. Lips. Ald. Rob. Turn.

788

789. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-859

πέπωκεν ... γαῖ᾽:

πέπωκεν

M. G. Par. B. Turn.

πέπτωκεν

Vit. Lips. Cantabr. 1. 2. Colb. 1.2. Mosc. 1. Ox. Par. K. L. Taur. Ald.

πέπωκτα

Rob. Deinde

γαῖ'

G. Ald. Rob. Turn. Idem adscriptum in Par. B. et in M. a recentiore manu ex

γὰρ

(sic) factum.

γῆν

Vit. Cantabr. 1. Colb. 2. Par. B. et adscripto γρ.

γῆ

Lips.

γῆ

Mosc. 1. Ox.

γῇ

regius Spanhemii. In G. ad

πέπωκεν αἷμα γαῖ'

hoc scholion adscriptum est,

πέπτωκεν αἷμα γαῖα. γράφεται καὶ πέπωκε. πέπτωκεν ἤγουν κέχυται τὸ αἷμα αὐτῶν ἐν τῇ γῇ, τῷ φόνῳ τῷ ἐπ᾽ ἀλλήλων γενομένῳ

789

790. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-860

ἐκεῖθι κἦλθον

ἐκεῖθε

Par. E.

zɛłodov

, ad primam syllabam a sec. manu 2. supra adscripto, M.

xelov

Rob. βαρέα δ᾽ οὖν ὅμως Μ. G. Vit. Par. B. Ald. Turn.

βαρέα μὲν ὅμως

Cantabr. 1. 2. Rob.

βαρέα μ᾽ ὅμως

Lips.

βαρέα μὲν ἀλλ᾽ ὅμως

Par. C. F. K. L. Ask. A. Ven. B. idemque adscriptum in Par. B.

βαρέα

βαρέως

Mosc. 1. habeat dubium.

βαρέως μὲν ἄλλα

sine codicis nota Spanhemius adscripsit. φράσον

φράσω

Par. E.

790

791. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-861

ἄνδρες libri. χερῶν G. Turn.

χειρῶν

M. Vit. Lips. Cantabr. 1. Ald. Rob.

χρεών

Par. E. αὐτοκτόνων

αυτομάτων

, supra scripto a sec. manu

.κτόνων.

, Μ.

791

792. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-862

ἠναίροντ᾽ Lips.

ἀνῄροντ'

Turn. Nauckio ad Aristoph. p. 18. hoc versu

ἅμα

, versu qui nobis 794. est

ἄγαν

scribendum videtur.

792

793. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-863

μὴν M. Lips. Ald. Turn.

νῦν

G. Vit. Mosc. 2. Vind. 1. Rob.

γε μὴν

Cantabr. 1. κατεσποδημένοι

κατεσποδημένοις

793

794. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-864

οὕτως

οὗτος

ὄντως

Vind. 1. 3. κοινὸς

κοίνως

Par. G.

794

795. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-865

δ᾽ Ad

δ'

a recentiore manu

supra adscriptum in M. ἀναλοῖ

ἐναλοῖ

ἑναλοῖ

, cum glossa ἠφάνισε, Mosc. 2.

795

796. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-866

χαίρειν καὶ

χαίρειν κακὰ καὶ

Vit. Mosc. 1. Par. N. Colb. 1. δακρύεσθαι

δακρύσασθαι

G. Vit. Taur. Vind. 1. 3. Turn.

δακρύσεσθαι

, addito e ab ipsa, ut videtur, prima manu, Μ.

δακρύεσθαι

Lips. Arund. Cantabr. 2. Par. A. B. H. K. L. Ven. Β. Αld. Rob.

δακρύσεσθαι

Mosc. 1. Par. E. N. Colb. 1. Vind. 2. 4.

796

797. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-867

πόλιν

πόλις

Taur. et hoc ex

πόλιν

factum in G. εὖ πράσσουσαν

εἶ πράσσουσαν

M. G. Lips. Turn.

εὐπράσσουσαν

Vit. Ald. Rob.

εὖ πράσσουσα

Taur.

797

799. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-868

Σκύθῃ σιδήρῳ

Σκύθης σίδηρος

ex hoc versu habet Stephanus Byz. in v. Σκύθαι, ubi in libris

σκύθης ὁ σίδηρος

scriptum est. κτημάτων

σκύθησισιδηροκτημάτων

Lips.

χρημάτων

a pr. manu Cantabr. 2. παμπησίαν

παμπησίας

Mosc. 1.

799

800. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-869

ἐν ταφῇ Μ. G. Vit. Ald. Turn.

ἐν τάφῳ

Par. F.K. L. Ask. A. Rob.

ἐν σαφῇ

Lips. Omittit has voces Par.E. χθόνα Libri

χθονός

. Brunckius scribendum putabat

χθόνα

, usus argumento inani, quod χθονός non haberet unde regatur. Necessaria tamen illa emendatio est meritoque recepta a Blomfieldio, quia sensus non potest alius esse, quam tantum illos patriae terrae esse habituros, quantum sepulcro sufficiat: quae sententia iam supra prolata erat a choro v. 712.

χθόνα ναίειν διαπήλας, ὁπόσαν καὶ φθιμένοισιν κατέχειν, τῶν μεγάλων πεδίων ἀμοίρους

. Sophocles Oed. Col. v. 789.

ἔστιν δὲ παισὶ τοῖς ἐμοῖσι τῆς ἐμῆς χθονὸς λαχεῖν τοσοῦτον, ἐνθανεῖν μόνον

800

801. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-870

δυςπότμους

δυσποτμῶς

Cantabr. 1. φρουρούμενοι Libri

φορούμενοι

. Videri potest hoc intelligendum esse de exsequiis: sed scribendum potius est

φρουρούμενοι

, ut hoc insolentius active dictum sit.

801

802. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-871

ὦ μεγάλε Ζεῦ afferunt Tzetzes in Exegesi Iliadis p. 121, 20. Eustathius p. 1214, 55. 1843, 17. ὦ μεγάλε Ζεῦ καὶ πολισσοῦχοι

ὦ μεγάλε Ζεῦ καὶ πολισσοῦχοι θεοὶ

Tzetzes ad Hesiodi O. et D. v. 118. Ac πολιοῦχοι

πολισσοῦχοι

M. Vit. Rob. Turn.

πολισούχοι

G. Lips. Vind. 1. 2. 4. Ald.

πολισοῦχον

Par. C.

πολιοῦχοι

Burtonus scribendum esse vidit. καὶ omittit Par. E.

802

803-804. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-872

δαίμονες, οἳ τούςδε ῥύεσθε Κάδμου πύργους Libri

δαίμονες οἳ δὴ κάδμου πύργους | τούσδε ῥύεσθε

, nisi quod

δὴ

omittit Taur.

κάμδου

habet Lips.

τούσδε φύεσθαι

Lips. Mosc. 1.

τούσδ᾽ ἐρύεσθε

, supra adscripto

τούσδε φυλάσσετε

, Mosc. 1. In M. fuisse videtur

τούσδ' ἐρύεσθαι

, sed ut ipsa prima manus

αι

mutaverit: hinc deinde factum

τούσδε ῥύεσθε

. Metrum monstrat aut excidisse aliquid post ῥύεσθε (et putavit Dindorfius excidisse dipodiam anapaesticam, qua ultima illius verbi syllaba producta fuerit), aut aliter haec perturbata esse. Scripsi

δαίμονες, οἳ τούςδε ῥύεσθε Κάδμου πύργους

805. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-873

χαίρω κἀπολολύξω

χαίρων ἀπολολύξω

Lips.

805

806. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-874

σωτῆρι πόλεως ἀσινείᾳ

πόλεως ἀσινεῖ σωτῆρι

M. Lips. Ald. Rob. Τurn.

πόλεως ἀσινεῖ σωτηρία

G. Vit. Mosc. 1. (

σωτηρίᾳ

Vit. Mosc. 1.) Par. E.N. Colb. 1. Vind. 1. 3. Altera lectio, bona ad sensum, metro repugnat. Prior sensum praebet minime aptum. Nam sive σωτῆρι de Iove, sive, quod Stanleius fecit, generatim de deo dici putes, cur servatore urbis potius, quam servata urbe, cur Iove magis aut deo, quam diis his, quos modo invocaverat, laetatur chorus? Itaque scripsi

σωτῆρι πόλεως ἀσινείᾳ

. Σωτὴρ ἀσίνεια est σωτηρία. Hinc eo vocabulo solo usus est scholiastes, qui haec adscripsit,

ἆρα χαίρω καὶ ὑμνήσω καὶ παιανίσω ἐπὶ τῇ πόλεως σωτηρίᾳ

. Non legitur haec adnotatio in M. Alter autem scholiastes

ἀσινεῖ

, inquit,

ἀβλαβεῖ. σωτηρίας τοῦτο γὰρ ἐπίθετον

. Eone ordine hic verba posuerit? Et quid attinebat monere, ἀσινεῖ epitheton esse σωτηρίας, quod neminem latere poterat? Nisi fallor, observatio illa vitium traxit e corrupto textu poetae, scripseratque scholiastes

ἀσινείᾳ, ἀβλαβείᾳ σωτῆρι τοῦτο γὰρ ἐπίθετον

. Apertum est idoneam caussam fuisse, quare hoc adderet, τοῦτο γὰρ ἐπίθετον.

806

808. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-875

πολεμάρχας

, quod adscriptum est in Par. Β. merito recepit Brunckius. Sic etiam Arund. Par. E. Vind. 2. 4. Ceteri

πολεμάρχους

808

809. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-876

κατ'

καὶ κατ'

Αld. Rob. ἐπωνυμίαν M. G. Lips. Par. A. Ald. Rob.

ἐπωνυμίους

, supra scripto

αν

, Vit.

ἐπωνυμίην

Turn. et plerique, ut videtur, codices.

809

810. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-877

καὶ πολυνεικεῖς

καὶ

omissum prius, sed minio supra scriptum in G.

καὶ πολυνεικεῖς

post

ὀρθῶς

collocavit Blomfieldius. Βothius et Dindorfius haec duo vocabula delenda esse putaverunt. Mihi non videtur esse veri simile aut praetermissum esse Eteoclem aut non significatum Polynicem. Scholiastes haec adnotavit,

ὀρθῶς οὖν καὶ ἐπωνύμως Ἐτεοκλῆς καὶ Πολυνείκης ἐκλήθησαν

. Puto dimidiam versus partem excidisse: quam sic explevi,

* κλεινοί τ' ἐτεὸν* καὶ πολυνεικεῖς

. Possunt alia excogitari, veluti

σύν τ' εὐκλείᾳ

810

811. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-878

ἀσεβεῖ

ἀσεβῆ

Lips.

811

813. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-879

γένεος Οἰδίπου τ'

γένεος τ'

Lips.

γένος

Ask. A. Colb. 1.

οἰδίπου

, omisso

τ'

, Rob.

οἰδίπου γ'

Cantabr. 1.

τὸ τέ παρέλκει

adscriptum in Par. Β. 2. ut Stanleius scribendum putabat. Brunckius vulgatam scripturam ita tuetur, ut duas imprecationes intelligendas censeat, unam qua olim universum Labdacidarum genus devotum fuisset, alteram Oedipi, quam is filiis dixerit. Recte, puto: sed quae huic explicationi firmandae attulit, Eur. Phoen. 1075. Soph. Ant. 593. 860. minus apta sunt quam, quem omisit, Phoenissarum versus 1605. ubi Oedipus sic dicit,

ἀρὰς παραλαβὼν Λαΐου καὶ παισὶ δούς

. Ibi scholiastes

ἀρὰς δὲ λέγει τὰς παρακολουθούσας τῷ γένει αὐτῶν ἀπὸ τοῦ Πέλοπος, οὐχ ἃς αὐτῷ ὁ Λάϊος προςηράσατο, ἐπεὶ οὐδὲ φέρεται τι τοιοῦτον ἀπὸ τοῦ Λαΐου πρὸς τὸν Οἰδίποδα, ἀλλ' ὡς ὁ Πέλοψ Λαΐῳ κατηράσατο δυςθυμήσας ἐπὶ τῇ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ Χρυσίππου ἁρπαγῇ, ἣν ἑρπάξατο ὁ Λάιος

813

814. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-880

κακόν με M. Lips. Arund. Cantabr. 2. Par. B. Rob.

κακόν μοι

Vit. Colb. 1.

κακόν μου

G. Cantabr. 1. Mosc. 1. Ox. Par. C. E. F. Ask. A. Colb. 2. Taur. Vind. 1. Ald. Turn. idemque adscriptum in Par. B. Lectum etiam esse

κακὸν

ex adnotatione codicis Vit. †

κακὸν ἀντὶ τοῦ κινδύνου

, colligas. καρδίαν Cantabr. 1. 2. Par. H. L. ut Brunckius scribendum esse coniecerat.

καρδίαι

(sic, non καρδίαν) Μ.

καρδία

vel

καρδίᾳ

G. Vit. Lips. Arund. Mosc. 1. Ox. Par. A. B. Ask. A. Colb. 1. Ald. Rob.

κραδία

Turn. τι omittit Taur.

τι

μι

mutatum in Par.B. περιπίτνει a pr. manu M.

περιπιτνεῖ

M. a recentiore manu et Vit. Lips. Turn.

πέρι πιτνεῖ

Ald.

περὶ πιτνεῖ

Rob.

περιπίπτει

Arund. Par. F. K. Ask. Α.

περιπνεῖ

G. Taur. Ex Par. E.

κρού

enotatum.

814

815. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-881

τύμβῳ μέλος

μέλος τύμβῳ

Arund.

μὲ τύμβῳ

ex Par. E. enotatum.

815

816. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-882

θυιάς Μ.

θυάς

ceteri. Ante hanc vocem Rob.

ὡς

habet,

θυὰς ὡς

ex Ask. A. affertur. Non habent

ὡς

M. G. Vit. Lips. Ox. Par. C. E. L. N. Colb. 1. Taur. Ald. Turn. αἱματοσταγεῖς

αἱματοστυγεῖς

Ald. Rob.

816

817. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-883

δυςμόρως Μ. (sic M. ut videtur, non δυσφόρως) G. Arund. Mosc. 2. Par. A. B. (ex Par. B. Faehsius

δυσφόρους

. γρ.

δυσμόρους

affert) Vind. 3.

δυσμόρους

Lips. Rob. Τurn.

δυσφόρως

Ox. et Faehsio teste Par. L.

δυσφόρους

Mosc. 1. Colb. 1. Ald. et adscripto

δυσμόρους

Vit. Par. N.

δυσφόρους μόρους

Par. C.

817

818. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-884

θανόντας

θανόντα

Rob.

818

819. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-885

ξυναυλία Ald. δορός

δουρός

G. Lips.

819

820. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-886

ἀπεῖπε

ἀπεῖπεν

M. Par. L.

820

821. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-887

πατρόθεν

πρόθεν

Par. G.

πατρῴα

Par. F. K. In hoc versu desinit Taur.

821

822. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-888

ἄπιστοι

superscripto

αι

Vind. 4.

ἄπιστα

Rob.

822

823. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-889

μέριμνα

μέριμναι

Vit. Lips. Cantabr. 1. Ald. Turn. πτόλιν

πόλιν

G. Vit. Ox. Par. C. Vind. 2. 4. Ald. Rob.

πτόλιν

M. Lips.

823

824. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-890

θέσφατ᾽ Μ. Arund. Par. E. L. Colb. 1. Vind. 1. 2. 3. 4.

καὶ θέσφατ'

G. Vit. Lips. Ald. Rob. Turn.

824

825. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-891

εἰργάσασθ᾽

εἰργάσασθε

Ald. Turn.

825

826. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-892

ἦλθε δ᾽ αἰακτὰ

ἦλθ᾽ αἰακτὰ

826

827. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-893

πήματ' οὐ

πήματα οὐ

Vit.

827

828. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-894

προῦπτος Non animadverterunt critici haec quoque antistrophica esse. In

προϋπτος

litteras

ροῦπ

in litura habet M.

τρεπτός

Arund.

828

829. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-895

διπλαῖ μέριμναι

διπλαῖς μερίμναις

ante rasuram in M. fuisse videtur.

829

830. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-896

δίδυμ᾽ ἀγανόρεα κακά

δίδυμ᾽ ἀνορέα

M. G. Vit. Mosc. 1. 2. Ox. Vind. 1. 2. 3. 4. Ald.

δίδυμ ἀνορέᾳ

Turn.

διδομανόρεα

Arund. Par. L. Rob.

διδυμανόρια

varia lectio apud Turnebum, et sic Lips. sed ut penultima vocalis in

aut in

mutata videatur.

διδυμάνορα

Par. A. (

δίδυμ' ἄνορα

ex Colb. 2. affertur).

διδυμ᾽ ἄνορα

Cantabr. 1. Deinde

κάκ'

omnes libri. Scripsi mutatione lenissima

διπλαῖ μέριμναι, δίδυμ᾽ ἀγανόρεα κακά

, gemina fortiter patrata mala. αὐτοφόνα M. Lips. Ald. Rob.

αὐτόφονα

G. Vit. Turn.

αὐτόφονον

Par. E. δίμοιρα, τέλεα τάδε πάθη· τί φῶ; Tum omnes

δίμοιρα τέλεια

. Denique

τὰ πάθη. τί φῶ

M. G. Vit. Lips. Vind. 2. 3. 4. Turn.

τάδε πάθη. τί φῶ

Arund. Par. Α. (

δὲ τὰ

ex Colb. 2. affertur) Rob.

τάδε παθεῖν. τί φῶ

Ven. Β.

τὰ δὲ πάθη. τί φῶ

Cantabr. 1. 2. Par. Κ.

τε πάθη. τί φῶ

Vind. 1.

πάθη τί φῶ

Ox. Ald. Sententiae pariter et metro ut consulerem, scripsi

αὐτοφόνα, δίμοιρα, τέλεα τάδε πάθη· τί φῶ;

830

831. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-897

τί δ᾽ ἄλλο γ᾽ ἢ πόνοι δόμων ἐφέστιοι Vulgo

τί δ᾽ ἄλλο γ᾽ ἢ πόνοι πόνων δόμων ἐφέστιοι

. Sola hic Rob. editio salutem affert, in qua

πόνων

omissum est. Eadem

δομάτων

, sic,

831

832. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-898

ἀλλὰ γόων, φίλαι, κατ' οὗρον Libri

ἀλλὰ γόον ὦ φίλαι

, nisi quod

γόων

habent Lips. Arund. Cantabr. 1. Rob. et

supra scripto Par. C. Idem

γόων

supra adscriptum in Par. B. Recte hoc recepit Brunckius: sed metrum postulat, ut etiam

ὦ

deleatur, et scribatur

φίλιαι

κατ' οὖργον

, sed

a recentiore manu inserto, Μ.

γρ. κακούργων

Par. B.

832

833. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-899

κρατὶ

κράτει

Par. E.

κρατεῖ

Par. G.

833

834. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-900

πίτυλον

πύτιλον

αἰεὶ

αἰεί

recte G. Vind. 1. 2.

ἀεὶ

Vind. 3. 4.

αἰέν

ceteri.

834

835. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-901

τὰν ναύστολον μελάγκροκον θεωρίδα Libri

τὰν ἄστονον μελάγκροκον ναύστολον θεωρίδα

, nisi quod

τὴν

habet Par. G.

ταἄστονον

τὴν νῦν ἄστολον

Lips. et in margine γρ.

ἄστονον

, sed addito signo, quod hanc lectionem ad

ναύστολον

pertinere indicat.

ἄστολον

pro

ἄστονον

commemorat etiam secundus scholiastes.

τὴν ἄστονον μελάγκροκον ἄστολον θεωρίδα

Rob. Deinde

μελαγκροκάν

Μ.

μελάγκαρον

Ald. Thomas M. p. 181, 10. ed. Ritsch. ex hoc loco affert

ναύστολον μελάγκροκον θεωρίδα

. Apparet scribendum esse

τὰν ναύστολον μελάγκροκον θεωρίδα

. Vidit hoc etiam Dindorfius.

τὰν ναύστολον

primo in

τὴν ἄστολον

, inde in

τὰν ἄστονον

abiit, et adscripta vera lectio alienum locum occupavit. Αἰεὶ ostendit

ἀμείβεται

non esse de hoc praesenti planctu intelligendum, sed de remigatione, qua perpetuo mortui in Orcum transferuntur. Θεωρίς autem non navis est, sed via. Hesychius in v. θεωροί, —

λέγουσι δὲ καὶ τὴν ὁδόν, δι' ἧς ἴασιν ἐπὶ τὰ ἱερά, θεωρίδα

. Euripides Hec. v. 1105. (1073.)

ἢ τὸν ἐς Αΐδα μελανοχρῶτα πορθμὸν ἄξω τάλας;

Hoc igitur dicit chorus, largo cum luctu in capite vestro imitamini remigationem manuum, quae perpetuo per Acherontem navalem nigram viam, non calcatam Apollini, non lustratam soli, ad omnes recipiens ignotum litus transit. Magna audacia

μελάγκροκον

poeta dixit, nisi forte scripsit

μελαγκρόκων

, mortuorum, ut

μελάμπεπλος

. dicitur rex mortuorum ab Euripide Alc. v. 859.

835

836. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-902

τὰν

τὴν

Par. G. ἀστιβῆ Ἀπόλλωνι

ἀστιβὴ Πόλλωνι

Pauwius. Libri

ἀστιβῆ Ἀπόλλωνι

. ἀνάλιον

ἀνάλιον

ad alteram syllabam η superscripto Lips.

836

837. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-903

πάνδοκον

πάνδομον

, sed cum glossa τὴν πάντας δεχομένην, G. ἀφανῆ Boeckhius in praefatione lectionum aestivarum a. 1827. p. 11. in

δυσχερῆ

vel

τηλαυγῆ

mutandum putavit, utrumque non recte.

837

838. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-904

ἀλλὰ γὰρ ἥκουσ'

ἀλλ' ἥκουσ'

Colb. 1. 2.

οἴκουσ'

Par. E. ἐπὶ πρᾶγος

ἐπὶ πράγω

Lips.

838

839. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-905

Ἀντιγόνη τ' ἠδ᾽ Ἰσμήνη

ἀντιγόνην

Par. C.

ἀντιγόνη τ' ἠδ᾽

Μ.

ἀντιγόνη θ᾽ ἡδ᾽

G. Vit. Colb. 1. Ald.

ἀντιγόνη θ᾽ ἢ δ'

Rob.

Ἀντιγόνη θ' ήδ'

Turn.

ἀντιγόνη τ' ἠδ᾽

, γρ.

θ' ήδ'

ex Par. B. Faehsius affert.

ἀντιγόνη δ᾽ Ἰσμήνη

Lips.

839

840. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-906

ἀδελφοῖν

ἀδελφῶν

Par. C.

ἀδελφοῖν

. γρ.

ἀδελφῶν

. supra ser.

ἀδελφόν

ex Par. B. Faehsius enotavit.

ἀδελφοῖς

Cantabr. 2. Post

ἀδελφοῖν

interpungunt G. Vit. Turn. Et sane melius

θρῆνον ἀδελφοῖν

cum praecedentibus coniungimus, ut explicetur eo

πράγος

, quam cum sequentibus.

840

841. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-907

ἐκ omittit Par. N.

καὶ

pro eo habet Colb. 2.

841

843. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-908

ἡμᾶς

ὑμᾶς

Vit. Ask. A. φήμης

φήμη

Par. E. Πρότερον φήμης esse puto ante luctum sororum.

843

844. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-909

θ᾽ omittunt G. Vind. 1. Rob. ὕμνον

ὕμνον τ'

Colb. 2. Ἐρινύος

ἐρινθος

M. Ceteri

Ἐριννύος

844

845. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-910

ἰαχεῖν

ἴσχειν

Par. E. Ἀΐδα τ' M. G. Vit. Lips. Ald. Rob. Turn.

αἵδα τ'

edidit Victorius. Friget dativus et praecessit modo

ὕμνον Ἐρινύος

845

846. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-911

ἐπιμέλπειν

ἐπιμάρπτειν

varia lectio apud Turnebum, γρ.

ἐπιμάπτειν

sic Par. B.

846

847. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-912

NA Male hi versus in libris tribuuntur hemichorio. Chori sunt universi, cuius nomine vel a coryphaeo vel a paucis ex choro pronunciabantur. Mox demum, quum melica incipiunt, chorus in duas partes dividitur.

847

848. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-913

δυςαδελφόταται

δυσαδελφώταται

δυσαδελφότατε

Lips.

848

849. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-914

ἐσθῆσιν Μ.

αἰσθῆσι

Colb. 2. Ceteri

ἐσθῆσι

, nisi quod

ἐσθῆτα

habent Rob. et

σε

superscripto Cantabr. 2. Probat

ἐσθῆτα

scholiasta secundus.

849

850-851. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-915

οὐδείς, μὴ ἐκ

οὐδεὶς μὴ ἐκ

G. Ald.

οὐδείμη κ

Lips. με

μὲ

ὀρθῶς Cantabr. 1.

852. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-916

ἰὼ ἰὼ

ἰὼ

semel Par. F. Haec antistrophica esse olim a me animadversum est in libro III. de metris, sed ut in nonnullis peccarem.

852

853. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-917

φίλων

φίλον

Ald.

φίλων τ'

Par. E. ἀτρύμονες

ἀπούμονες

Lips.

853

855. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-918

ἀλκᾷ

μέλεοι

bisyllabum est, ut v. 920.

ἀλκα

M. G. Vit. Lips. Ald. Rob. Turn. γρ.

αἰχμᾷ

manus secunda in margine M. et sic Arund. Ox. Par. E. H.

ἀκμῇ

, supra scripto

λκ

, Colb. 1.

855

857. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-919

εὕροντο

, ad alteram syllabam

supra adscripto, Lips.

εὕραντο

Ald. Rob. δόμων omittit Par. E. λύμῃ

λύμη

Cantabr. 1. Par. B. et

superscripto Lips.

857

858. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-920

ἰὼ ἰὼ

ἰὼ

semel Colb. 1. δωμάτων M. Lips. Turn.

δομάτων

Rob.

δόμων

G. Vit. Ox. Ven. A. Ald.

858

859. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-921

ἐρειψίτοιχοι G. Turn.

ἐρειψίτοιχον

Cantabr. 1.

ἐριψίτοιχοι

Vit. Lips. Arund. Cantabr. 2. Ald. Rob.

ἐρριψίτοιχοι

Par. L.

ἐρριψίτοιχον

sic M. καὶ

ἐπὶ

pro

καὶ

Colb. 1.

χους

Lips. Ald. Rob.

859

860. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-922

τί δὴ Libri

δὴ

, nisi quod

δὴ

Rob. habet, Turn. autem hanc vocem omittit. Scribendum esse

τί δὴ

vidit etiam Lachmannus. διήλλαχθε

διήλαχθε

Par. C.

διηλλάχθαι

Arund.

διήλλακτε

Vit.

διήλαχθες

Lips.

860

861. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-923

σὺν

habent M. G. Vit. Lips. Ald. Turn. Omittunt Cantabr. 2. Par. A. K. L. N. Rob. σιδάρῳ

σιδάρη

M. Vit. Ald. Rob. Turn.

σιδήρῳ

vel

σιδήρω

G. Lips. Cantabr. 2. Par. C. Post hunc versum legebantur hi duo,

οὐκ ἔτ᾽ ἐπὶ φιλίᾳ, ἀλλ' ἐπὶ φόνῳ διεκρίθητε

, in quibus

οὐκέτ'

habent Vit. Lips. et, ut videtur, a pr. manu M.

οὐκέτι

οὐκ

, omisso

ἔτ'

, Par. A. Eiiciendam esse hanc adnotationem interpretis monui in libro III. de metris p. 422. idemque vidisse Stanleium Butlerus narrat. Omittit ista verba codex Arund. quod ignorabam, quum librum illum scriberem. Ex codice Farnesiano Elmsleius in Museo critico II. p. 458. hanc adnotationem Triclinii edidit,

περισσὸν ἦν ἐνταῦθα τὸ οὐκέτ' ἐπὶ φιλίᾳ ἀλλ' ἐπὶ φόνῳ διεκρίθητε, καὶ ἄμετρον καὶ κοινόλεκτον. διὸ καὶ ἐξεβλήθη παρ' ἐμοῦ

861

862. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-924

Οἰδιπόδα Hemichorii nota carent libri. Post

οἰδιπόδα

, cui in Vit.

ος

supra adscriptum est, in Rob. additur

τάλαινα

. In Vit. adscripta interpretatio

ἀληθῶς, ἢ τὰ κατεύγματα τοῦ Οἰδίποδος

, in G.

τὰς ἀράς

. Iungendum

Οἰδιπόδα Ἐρινύς

862

863. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-925

ἀληθῆ Accusativum pluralem

ἀληθῆ

Schützius male in

ἀληθὴς

mutavit. Ἐρινὺς Μ.

Ἐριννὺς

vulgo. ἐπέκρανεν M. Par. L. Ald. Rob.

ἐπέρανεν

, eraso

, G.

ἀπέκρανε

Lips. Ceteri

ἐπέκρανε

863

864. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-926

NA Hemichorii notam omittit Arund. et, ut videtur, M.

864

865. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-927

δῆθ᾽

δῆτα

M. G. Vit. Lips. Arund. Cantabr. 2. regius Spanhemii.

δῆτα δ'

Rob. Hemichorii notam ante

ὁμοσπλάγχνων

habent Lips. Par. L. N. Erasa in M. ὁμοσπλάγχνων Inter

ὁμ

οσπλάγχνων

litura in M. γρ.

ὠμοσπλάγχνων

Par. B.

865

866. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-928

τε omittunt G. Par. E.

866

867. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-929

NA Versum excidisse viderunt etiam Lachmannus et Elmsleius Mus. crit. II. p. 458.

867

868-869. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-930

αἰαῖ δ᾽ ἀντιφόνων θανάτων ἀραί Hemichorii notam omittunt M. G. Vit. Lips.

αἰ αἰ

M. Lips. Vulgo

αἰαῖ

. Altero loco

αἰ

αἴδ'

θανάτῳ

Ald.

θανόντων

Turn. metro quidem, sed non syllabis antistrophico versui respondentibus. V. ad v. 880.

870-871. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-931

διανταίαν λέγεις πεπλαγμένους καὶ δόμοισιν ἐννέπειν Vulgo haec ita scripta leguntur,

ΗΜ. διανταίαν λέγεις πλαγάν. ΗΜ. δόμοισι καὶ σώμασι πεπλαγμένους ἐννέπω

. Lineolam, mutatae personae notam, M. ante

διανταίαν

et ante

πεπλαγμένους

habet, ante

δόμοισι

erasa est.

διαντέαν

δι᾽ ἀνταίων

Ald.

πληγὴν

Lips.

πλαγὴν

Cantabr. 2.

δώμασι

pro

δόμοισι

G. Par. F. K. L.

σώμασιν

Μ.

πεπληγμένους

Vit. Lips. Cantabr. 2. Αld.

πεπληγμένην

Cantabr. 1.

πεπληγμένῃ

Ask. Α.

ἐννεπῶ

Lips. Agnoscunt vulgatam lectionem scholiastae. Sed foede haec corrupta esse et metrum ostendit, et non modo exilis, sed etiam barbare expressa sententia. Ac

πλαγάν

quidem ab interprete adiectum esse intellexit Elmsleius, qui ita haec conformavit,

διανταίαν λέγεις δόμοισι καὶ σώμασιν πεπλαγμένους

, omisso

ἐννέπω

. Mihi

σώμασι

nihil aliud esse videtur quam vitiose scriptum

δώμασι

, quod pro

δόμοισι

aliquot libri habent, poetam autem scripsisse puto

διανταίαν λέγεις πεπλαγμένους καὶ δόμοισιν ἐννέπειν

. Etiam domum mortifero vulnere percussam esse dicit.

872. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-932

NA Hemichorii notam recte delevit Elmsleius. Non habet eam G.

872

873. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-933

ἀραίῳ τ᾽

ἀραὶ τ'

sic G.

873

874. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-934

σὺν propter metrum addidi.

874

875. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-935

καὶ

δὲ καὶ

etiam G.

δὲ

, omisso

καὶ

, Vind. 2. 4. στόνος

πολιστόνος

Par. E.

πόλιν τε ὑπ᾽ ἀνδρῶν στόνος

Par. F. K.

πόλιν τε

ex Ven. B. enotatum est.

875

876. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-936

στένουσι πύργοι, στένει Non habent libri hemichorii notam.

στένουσι τε

στέργουσι

Par. E. Ante

στένει

hemichorii notam habent M. Arund. Rob. ante

μενεῖ

G. Lips. Rob.

δὲ

post

στένει

addunt Lips. Turn.

876

878. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-937

κτέανά In

κτέανα

quattuor ultimas syllabas a recentiore manu habet Μ. τ᾽ ἐπιγόνοις

τ'

(sic, non δ')

ἐπὶ γόνοις

G. Vit.

878

879. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-938

NA Hemichorii notam suppeditat G.

879

880. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-939

δι' ὧν νεῖκος ἔβα θανάτου τέλος Libri

δι᾽ ὧν νεῖκος ἔβα καὶ θανάτου τέλος

. Ad ultimam vocem

ων

γρ.

μένος

adscriptum in Mosc. 1. Non congruit hic versus cum strophico. Suspicari possis v. 869. ante

θανάτων

syllabam, veluti

σφιν

, excidisse. Sed melius hic

καὶ

omittitur, ut

τέλος

accusativus sit ab

ἔβα

pendens.

880

881. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-940

ἐμοιράσαντο δ᾽ Hemichorii notam praebent Lips. Rob.

ἐμοίρασαν ποδ᾽

Αld.

881

882. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-941

ὥςτ᾽

ὥσθ'

, a recentiore manu

τ'

supra adscripto, Μ.

ὡς

Lips. Vind. 2. 4. ἴσον G. Lips. Vind. 2. 4. Rob. Turn.

ἶσον

M. Vit.

ἶσα

Par. N. Colb. 1.

ἴσαν

Ald. Scholion in M.

ὀξύθυμοι ὄντες ἐμοιρήσαντο (sic) καὶ διενείμαντο τὰ κτήματα ὥστε ἶσον (sic, non ἶσα) λαχεῖν. φησὶν δὲ τὰς ταφάς

882

883. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-942

NA Hemichorii nota praefixa in G. Arund. Rob. chori in Lips.

883

884. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-943

ἀμεμφεία

ἀμεμφία

Ald. Rob. Ceteri

ἀμεμφίᾳ

. Scribendum erat

ἀμεμφείᾳ

884

885. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-944

ἐπίχαρις

ἐπιχαρής

Ask. A. Vind. 2. 4.

885

886. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-945

σιδαρόπλακτοι Hemichorii notam omittit Arund.

Ἀντιγόνη

praefixum in Vit.

σιδαρόπλακτοι

Rob.

σιδηρόπληκτοι

Μ. G. Vit. Cantabr. 2. Par. C. et

ad alterum

supra adscripto Lips.

σιδηρόπλακτοι

Cantabr. 1. Par. L. Ask. A. Turn.

σιδηρόπλακτα

Ald. ἔχουσιν

ἔχουσιν

. et regius Spanhemii. Ceteri

ἔχουσι

886

887. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-946

σιδαρόπλακτοι δὲ τοὺς μένουσιν Hemichorii notam addunt G. Ald. Turn. Erasa in M. Hic versus in Par. Ε. hoc loco omissus infra post

ἐκ φρενὸς ἃ

v. 895. collocatur.

σιδαρόπλακτοι

Rob.

σιδαρόπληκτοι

Μ.

σιδηρόπληκτοι

G. Vit. Lips. Par. G.

σιδηρόπλακτοι

Ald. Turn. Libri

μένουσι

. Post hunc versum in M. Par. L.

τετυμμένοι δῆθ᾽ ὁμοῦ

ex v. 864. repetitum est.

887

888. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-947

τάχ᾽ ἄν τις εἴποι Hemichorii nota praefixa in G.

τάχα δ᾽ ἂν

Par. N. Colb. 1. Ald. In

τις

ultimam litteram a sec. manu in litura habet M.

εἴπῃ

Vit. Lips.

888

889. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-948

NA Hemichorii nota praefixa in G. Ald. Turn. Erasa in M. Hoc dicit, ferri ictu ita prostrati iacent, ferri ictu facta manet eos, mox dici poterit qualis, paterni sepulcri sortitio. Exilem interpretationem addit scholiastes in G.

σιδηρόπληκτοι δέ εἰσιν οἱ τάφοι, διότι ἐλαξεύθησαν οἱ λίθοι δι' ὧν οἱ τάφοι

889

890-891. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-949

δόμων μάλ᾽ ἀχὰν ἐπ' αὐτοῖς προπέμπει Hemichorii notam omittunt Vit. Lips. Ox. Ald. Rob. Turn.

δόμων μαλαχάεσσα τοὺς προπέμπει

Μ. a prima manu: secunda fecit

μάλ' ἀχάεσσα

et in margine adscripsit

λείπει τὸ προπομπώ

: recentior manus

μάλ' ἠχῶ ἐπ᾿ αὐτοὺς

adiecit.

μάλ' ἀχὼ ἐπ᾿ αὐτοὺς

Vit. aliique, ut videtur, codices et Ald. Turn. γρ.

ἀχήεις

adscriptum in Par. B.

μάλ' ἀχὴ εἰς αὐτοὺς

Par. C.

μάλ' ἀχὼ ἐς αὐτοὺς

Colb. 2. Ask. A. Ven. Β.

μάλ' ἠχὴ ἐπ' αὐτοὺς

Lips.

μάλ' ἀχὴν ἐς αὐτοὺς

Arund. Rob. et agnoscunt

ἠχὴν

scholiastae.

μάλ' αὐτοὺς ἀχὼ

G. (sic G.) Vind. 1.

μάλ᾽ ἀχὼ αὐτοὺς

Vind. 3.

δὲ αὐτοὺς

ex Par. E. enotatum est.

πέμπει

Colb. 2. Elmsleius ad Eur. Med. v. 147. scribendum putavit

δόμων μάλ᾽ ἀγὼν ἐς οὖς προπέμπει δαϊκτὴρ γόος

. Equidem scribendum potius censeo

δόμων μάλ' ἀχὰν ἐπ' αὐτοῖς προπέμπει δαϊκτὴρ γόος

, aedium propter eos lamenta meus prosequitur regum luctus.

892. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-950

γόος

γόος τ'

Rob.

892

893. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-951

δαϊόφρων

δαίφρων δ'

M. G. Vit. Lips. Arund. Οx. Par. G. E. L. Colb. 1. 2. Ven. A. B.

δαίφρων τ'

Rob. Particula recte omissa in Ald. Turn. Scribendum autem erat

δαϊόφρων

. Vidit hoc etiam Blomfieldius. φιλογαθής

φιλογαθής

Arund. Cantabr. 2. regius Spanhemii, et sic M. in quo tamen

radendo ex

factum esse videtur.

φιλεγαθής

ex Par. E. affertur.

φιλομαθής

Vind. 3. Ceteri

φιλαγαθής

893

894. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-952

ἐτύμως omittit Rob. δακρυχέων

δακρυχέων δ'

Μ. Vit. Lips. Cantabr. 1. 2. Par. E. Colb. 1. Vind. 1. 2. 3. 4.

δάκρυ χέων δ'

Rob.

δάκρυχέω δ'

Par. C.

δάκρυα χέων

, omisso

δ'

, G.

δάκρυ χέων

Ald.

δακρυχέων

Turn. et adscripto γρ. καὶ οὕτως,

δάκρυ χέων δ' ἐκ φρ.

Par. B.

894

895. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-953

μου omittit Lips.

895

896. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-954

δυοῖν

τοῖδε

Lips.

τοῖν δὲ

Vit. Rob.

τοῖν

Par. E.

δυεῖν

Par. B.

δοιοῖν

Μ.

896

897. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-955

πάρεστι δ᾽ Hemichorii notam praebent M. G. Lips. Rob.

πάρεστιν δ'

Μ.

δ'

omittunt Arund. Par. Ε.

πάρα δ'

Cantabr. 2. Par. C. K. Ask. A. Ven. B. et supra adscripto

πάρεστι

Lips.

πάρεστι δ'

praebent G. Vit. Cantabr. 1. Οx. Ald. Rob. Turn. et adscripto γρ.

πάρα δ'

Par. B.

897

898. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-956

πολίτας Brunckius ex coniectura, et sic Cantabr. 2.

πολίτες

Par. Ε.

πολιήταις

Victorius. Ceteri

πολίταις

898

899. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-957

ξένων τε Μ. Ald. Turn.

ξένων τ' ἐς

G. Vit. Lips. Ox. Par. C. Ask. A. Ven. A. Rob.

ξένων δὲ

Par. B. Non debet offendere

τέ

post

μέν

positum, transeunte oratione, ut saepe fit, a disiunctione ad coniunctionem.

899

900. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-958

ἐν δαΐ M. Par. B. H. L.

ἐν δαΐῳ

G. Vind. 1. 3.

ἐν δαΐσι

Par. E. K. Vind. 2. 4. Ceteri

ἐν δαΐδι

, idque adscriptum in Par. B.

900

901. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-959

δυςδαίμονάς σφ᾽ ἡ τεκοῦσα Hemichorii nota carent G. Vit. Ald. Turn. Ante

ἐν δαΐδι

habet eam Rob. Libri

δυσδαίμων σφὶν ἡ τεκοῦσα

, nisi quod

ἣ

habent M. Cantabr. 2. Par. G. H. L. Colb. 2.

ἡ τεκοῦσα

omittit Lips. Elmsleius ad Eur. Med. v. 393.

δυςδαίμων

ex interpretatione ortum esse suspicabatur. In G. haec glossa adscripta,

δυςτυχεῖς λίαν αὐτούς

, in Vit.

δυςδαιμονωτέρους αυτούς

. Scripsi

δυςδαίμονάς σφ᾽ ἡ τεκοῦσα

, i. e.

ἃ σφὲ τεκοῦσα

901

902. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-960

πρὸ

προπασῶν

Arund.

προ

omittit Ask. A.

πρόπαρθεν

ex Par. E. affertur. In M. a pr. manu

πρὸ πασᾶν

fuisse videtur.

902

903. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-961

ὁπόσαι

ὁπόσοι

Lips. τεκνογόνοι

παιδογόνοι

Colb. 2. κέκληνται

κέκληται

Par. C.

κέκλυνται

Αld.

903

904. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-962

αὑτᾶς

αὑτῶς

Turn.

αὑτᾶς

G. Ald. Rob. et e correctione Lips. In G. asper spiritus minio adscriptus.

αὐτᾶς

etiam M. sed spiritus lenis a sec. manu in litura scriptus est.

αὐτῆς

Vit. et ante correctionem Lips. αὑτᾷ

αὑτῷ

Μ.

αὐτῆ

G. Vit.

αὐτῇ

Cantabr. 2. Rob.

αὐτὰ

Turn.

αὐτὴ

Ald.

904

905. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-963

θεμένα

θεμένῃ

Cantabr. 2.

θεμένη

G. Ald. Rob. τούςδ᾽

τοιούσδ᾽

Par. F.

τοιουσδ᾽

Ven. B. ἔτεχ᾽

ἔσχ'

pro

ἔτεχ'

G. οἳ δ᾽ sic M. Turn.

905

906. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-964

ὧδ᾽

ὧδε τ'

Par. N. ἐτελεύτασαν Μ. Vit. Par. A. B. L.

ἐτελεύτησαν

Lips. Ald. Turn.

ὧδε τελεύτησαν

ἐτετελεύτησαν

ex Colb. 1. affertur.

ἐτελεύτησε

Par. E.

ἐτέλεσαν

Rob.

τέλεσαν

Arund. aut, ut Blomfieldius dicit,

ἐτέλεσεν

. ἀλληλοφόνοις

ἀλλαλοφόνοις

M. Cantabr. 1. Par. A. Β.

ἀλληλοφόνοις

Vit. Ald. Turn.

ἀλλαλοφόνοισι

ἀλληλοφόνοισι

Arund. Cantabr. 2. Rob.

ἀλλήλων φόνοισι

Lips.

906

908. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-965

δῆτα καὶ Hemichorio haec recte tribuunt G. Rob.

Ismenae

M. Vit. Lips. Ald. Turn.

δὴ καὶ

Par. A.

δὴ καὶ δῆτα

ex Par. B. Faehsius affert. πανώλεθροι

πανόλεθροι

Ald.

πανωλέθριοι

Par. E. Vind. 2. 4. et adscriptum in Par. B.

908

909. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-966

διατομαῖς Libri omnes

διατομαῖς

, nisi quod in M. a recentiore manu inde factum est

διὰ τομαῖς

. Scribendum est

διαρταμαῖς

. Si quis obvertat

διαρταμή

non inveniri in lexicis, cogitet lexica e scriptoribus, non scriptores e lexicis colligi.

Διαρταμήσει

habet Aeschylus Prom. v. 1027.

909

910. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-967

μαινομένᾳ

μαινόμενα

, ad

supra adscripto

, Lips.

910

912. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-968

γαίᾳ Hemichorii nota carent libri.

γαῖα

G. Vit.

912

913. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-969

ζωὴ φονορύτῳ Scribendum esse

ζωὴ φονορύτῳ

etiam Blomfieldius vidit.

ζωὴ

Vit. Cantabr. 2.

ζωὴν

Par. E. Ceteri

ζωὰ

, cui in Lips.

supra adscriptum est. Omnes

φονορύτῳ

913

914. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-970

εἴσ᾽

εἰσ'

M. G. Cantabr. 1. 2. Mosc. 1. Par. A. B.

εἰσ'

Vit. Lips. Arund. Par. E. N. Rob.

εἰσὶν

Ald. Turn.

914

915. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-971

NA Chori nota praefixa in M. Lips. Ald. Turn. semichorii in G. Rob. neutra in Vit.

915

916. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-972

συθείς

σεισθεὶς

Mosc. 1.

916

917. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-973

σίδαρος

σίδηρος

G. Lips. Cantabr. 2.

917

918. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-974

δατητὰς

M. Vit.

δαητὴς

Lips. Cantabr. 2. Par. C. Turn.

διατητὴς

Αld.

δαητὰς

Arund. Rob.

δ᾽ ἀητὰς

, sed cum glossa

μεριστής

, G. Idem cum glossa

ἀφανισμὸν ποιήσας

Mosc. 2.

διητής

Cantabr. 1.

918

919. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-975

πατρῴαν Libri

πατρός

. Scribendum

πατρῴαν

. Viderunt hoc etiam Bothius et Burneius. ἀληθῆ

ἀληθῆ

Vind. 1.3. et

supra scripto Vit.

ἀληθὴς

ut ceteri M. sed

supra scripto a sec. manu.

919

920. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-976

ὢ Haec

Antigonae

tribuunt M. Vit. Ald. Turn.

Ismenae

hemichorio

recte Rob. Nulla personae nota in Lips.

ὢ

Vit. et parte circumflexi erasa G. Ceteri

ὦ

. Omittit interiectionem regius Spanhemii, non videtur omittere M. πολλοῖς

πολλοῖσι

920

921. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-977

ἀχθέων Libri

ἀχέων

. Scribendum erat

ἀχθέων

921

922. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-978

σώματι

σώμασι

Par. Κ.

σώματος

Ald. Turn. Ceteri

σώματι

. Defendi potest

σώμασι

, sub corporibus defunctorum. Sed melius scribitur

σώματι

, ut Blomfieldio quoque visum est. γᾶς

γᾶς

supra adscripto Lips.

γῆς

Cantabr. 2.

922

924. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-979

ἐπανθίσαντες

Ismenae

haec tribuunt M. Vit. Lips. Ald. Turn.

Antigonae

hemichorio

Rob. Ex Par. E.

ἀνθίσαντες

affertur. Ceteri

ἐπανθήσαντες

. Scribendum esse

ἐπανθίσαντες

Bothius aliique viderunt.

924

925. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-980

πόνοισι γενεάν

πόνοισι γενεὰν πόνοισί γε δόμους

, ad

ου

δόμους

a rec. manu

οι

supra adscripto, Μ.

πόνοισι γενεὰν πόνοισι τε δόμοι

Par. L. Ceteri

πόνοισι γενεάν

omittunt, legiturque vulgo

πόνοισί γε δόμοι

. In Vit.

ους

δόμοι

supra scriptum est.

γε δόμους

habent Par. E. Vind. 2. 4.

γε δόμοις

Ox. Ald.

τε δόμοι

Vind. 1. 2. Omisso glossemate recipiendum erat

πόνοισι γενεάν

. In Vit. adnotatum est

λαμπρυνθέντες, στέψαντες τὴν γενεάν

925

926. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-981

τελευτᾷ δ᾽ αἵδ᾽ ἐπηλάλαξαν

τελευταῖα δ'

, sed correctum in

τελευτᾶ δ'

, Vit. in quo

τελευτᾶ δ' απ' ἐπηλάλαξαν

scholio praemissum est. γρ.

τελευταία

Par. B.

τελευτᾷ δ'

τελευτῶ δ'

Lips. Cantabr. 2.

αἵδ'

Vit. Ald. Rob. Turn. Omittunt hanc vocem Lips. Arund. Cantabr. 1. 2. Par. F. In G. a sec. manu supra adscripta est.

δ'

et in sequente versu

γὰρ

Par. E.

αἰαῖ

M. sed

αἵδ'

est in lemmate scholii.

ἀπηλάλαξαν

Vind. 2. 4.

926

927. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-982

νόμον

Rob.

927

928. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-983

παντρόπῳ

τετραμμένου

, ad

ου

supra adscripto

οι

, Lips.

τετραμμένον παντρόφῳ

Par. C. γένους

τοῦ γένους

Rob.

928

929. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-984

ἕστακε δ'

τ' δὲ

Lips.

ἔστακεν

, supra adscripto

δ'

post

, M. Ἄτας

ἄτης

Lips.

ἅπαντας

Par. E. τροπαῖον sic M.

τρόπαιον

ceteri. πύλαις

ἐν πύλαις

omittit Par. Κ.

929

930. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-985

ἐθείνοντο

ἐθείναντο

Vit.

930

931. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-986

κρατήσας

κρατήσασα

Colb. 1. ἔληξε δαίμων Μ. Vit. Lips. Ald. Rob. Turn.

ἔληξ' ὁ δαίμων

G. Cantabr. 1. 2. Mosc. 2. Par. A. B. H.

931

932. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-987

παισθεὶς ἔπαισας. σὺ δ᾽ ἔθανες κατακτανών Quae hinc usque ad v. 968. leguntur, in libro III. de metris insigni temeritate in alium ordinem redegeram, ut restituerem antistrophica. Fuerunt aliqui, quibus persuaderem. Perpauca tantum eorum, quae tum protuli, vera sunt. Versibus sane antistrophicis hae sororum lamentationes decurrunt, et initio quidem, quod praeclare ab Aeschylo institutum est, sic ut pressa dolore pectora nihil nisi respondentes sibi singultus proferant: paullo post, primo doloris impetu superato, largius funduntur longioribus strophis querelae: denique succedente maestitia paucis brevibus strophis lamentatio paullatim consistit. Personae in libris non ubique recte distinctae sunt. Certa tamen in hoc genere suppetit ratio. Primum enim stropharum summa requiritur aequabilitas. Deinde Polynicis maxime casum Antigona, Eteoclis Ismena dolet. Postremo natu maior Antigona, eademque excelsiore praedita indole, ubique praeit, secundae partes ubique sunt Ismenae, sorori respondentis. In primo versu, qui proodus est, verba

παισθεὶς ἔπαισας

in M. G. Vit.

Ismenae

tribuuntur, reliqua versus pars

Antigonae

, et sic in G. Vit. usque ad v. 938. personae mutatae sunt: in M. lineolae adscriptae. In Ald. Rob. Turn. personae recte distributae.

ἔκτανες

Par. C. Ask. A.

κατακτανών

κτανών

Par. K. Ven. 2. Vind. 1.

θανών

Ask. A.

932

933-934. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-988

δορὶ δ᾽ ἔκανες. δορὶ δ᾽ ἔθανες

δορί τ᾽ ἔκτανες, δορί τ' ἔθανες

δορὶ δ᾽ ἔθανες. δορὶ δ᾽ ἔκτανες

Lips. Ceteri

δορὶ δ᾽ ἔκτανες. δορὶ δ᾽ ἔθανες

. Pro

ἔκτανες

scripsi

ἔκανες

, quod metrum requirit.

935. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-989

μελεόπονος

μελαιόπονος

Lips.

935

936. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-990

μελεοπαθής

μελεοπαθές

Par. E. Omittit hanc vocem Lips.

936

937-938. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-991

ἴτω γόος. ἴτω δάκρυ

ἴτω γόος. ἴτω δάκρυα

M. G. Vit. Arund. Mosc. 1.2. Par. A. B. E. K. N. Colb. 1. regius Spanhemii.

ἴτω δάκρυα. ἴτω γόος

Ald. Rob. Turn.

ἴτω δάκρυα

Ismenae tribuit Lips. in quo

ἴτω γόος

omissum est. Scribendum esse

δάκρυ

etiam Lachmannus vidit.

939. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-992

πρόκεισαι Personae nota abest in Vit. Libri

προκείσεται

, nisi quod

προσκείσεται

habet Par. Ε.

προκείσεσθαι

G. Scribendum erat

πρόκεισαι

939

940. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-993

NA Post hunc versum Ismenae versus excidit, cuius ea fere sententia fuit, quam his verbis,

πρόκεισαι φονευθείς

, indicavi.

940

941-942. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-994

ἠέ. ἠέ. μαίνεται

Ἰσμ. ἠὲ ἠέ. Αντ. μαίνεται

Arund. Par. K. Rob.

Ismenae

haec continuat Lips.

Antigonae

reliqui. Mihi colloquii ratio postulare videbatur, ut prius

ἠέ

Antigonae, alterum Ismenae tribueretur.

943. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-995

δὲ omittit Par. K. καρδία

καρδίᾳ

Ald.

κραδία

Turn. στένει

σθένει

Vit.

943

944. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-996

ἰὼ ἰὼ δάκρυτε σύ

ἰὼ

semel Lips. Cantabr. 2. Par. E. L. Deinde

πανδάκρυτε

Μ. Lips. Arund. Cantabr. 1. Par. B. H. L.N. Colb. 1. 2. Ceteri

πολυδάκρυτε

, idque adscriptum in Par. B. Ritschelio in Schedis criticis Aeschylus scripsisse videbatur

πάνδυρτε

. Probabilius scribitur

δακρυτέ

. Euripides quidem El. v. 1181.

δακρύτ᾽ ἄγαν

dixit, sed Aeschylus Choeph. v. 233. nudam posuit hanc vocem,

δακρυτὸς ἐλπὶς σπέρματος σωτηρίου

944

945. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-997

αὖτε

αὖ

G. Par. E.

945

946. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-998

πρὸς φίλου ἔφθισο Personae notam omittunt G. Vit.

πρὸς φίλου τ᾽ ἔφθιτο

Lips. Par. C. Turn.

πρὸς φίλου τ᾽ ἐφθίσω

Vind. 2. 4.

τεφθίσου

ex Par. E. affertur. Ceteri

πρὸς φίλου γ' ἔφθισο

. Delendam esse particulam etiam Blomfieldius vidit.

946

947. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-999

φίλον

Antigonae

nota praefixa et sic porro personae permutatae in G. Vit.

φίλος

Par. L.

947

948. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1000

λέγειν

πάρεστιν

post

λέγειν

addunt Vit. Mosc. 1. Par. N. Colb. 1.

948

950. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1001

ἄχεα δοιὰ τάδ᾽ ἔγγυθεν

ἀχέων τοίων τάδ᾽ ἐγγύθεν

M. Vit. Lips. Par. B. Ald. Turn.

ἀχέων τοίων τάδ' ἐγγύθι

Par. N. Colb. 1. γρ.

ἐγγύθι

Par. B.

γόων τοίων τάδ᾽ ἐγγύθεν

Arund. Cantabr. 1. Par. F. K. Ask. A. Colb. 2. Rob. Supra scriptum

ἀχέων

in Par. F. Colb. 2.

γόων ποίων τάδ᾽ ἐγγύθεν

G. Mosc. 2. In margine M. recentior manus adscripsit

ἀχέω ἤγουν θρηνῶ

, atque secundus scholiastes, qui

γόων

legit, postquam

τοίων

per

διπλῶν

ex antecedentibus sumptum explicavit, haec addit,

εὕρηται δὲ καὶ ἐν παλαίῳ βιβλίῳ ἀχέω τάδ᾽ ἐγγύθεν, ἤγουν ἐκ τοῦ πλησίον θρηνῶ, ὅπερ ἐστὶ κρεῖττον. μαρτυρεῖ δὲ καὶ τὸ ἐπαγόμενον τὸ πέλας δ' αἱ δ᾽ ἀδελφαὶ ἀδελφῶν

. Ineptum est

τοίων

vel

ποίων

. Scripsi

ἄχεα δοιὰ τάδ᾽ ἐγγύθεν

. Cohaerent haec et sequentia cum praegressis.

950

951. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1002

πέλας ἀδελφὰ δ᾽ ἀδελφεῶν Personae notam omittunt Lips. Arund. Ald. Rob. Turn. Antigonae versum tribuunt G. Vit.

πέλας δ' αΐδ᾽ ἀδελφοὶ ἀδελφῶν

M. G. (

ἀδελφῶν

G.) Vit. Lips. Arund. Cantabr. 1. Par. A. B. F.

πέλαδ' αἱ δ᾽ ἀδελφαὶ ἀδελφεῶν

Rob.

πέλας αἱ δ᾽ ἀδελφαὶ ἀδελφῶν

Ald. Turn. Scripsi

πέλας ἀδελφὰ δ᾽ ἀδελφεῶν

, paria fratrum mala. Sophocles Antig. v. 192.

καὶ νῦν ἀδελφὰ τῶνδε κηρύξας ἔχω ἀστοῖσι

951

952-953. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1003

ὀλοὰ λέγειν. ὀλοὰ δ᾽ ὁρᾶν. Hi duo versus in libris post v. 976. collocati sunt, ad quem locum quare eos hic posuerim explicabitur.

954. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1004

βαρυδότειρα Hunc versum Ismenae tribuit Vit. hunc et duos sequentes Ismenae G. Lips. Rob. Antigonae Ald. Turn.

βαρυσδότειρα

Par. C.

954

955. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1005

NA Antigonae hic versus est in Vit. Οἰδίπου σκιὰ simulacrum Oedipi est quod Eteocli in somniis apparuit: vide v. 691. Umbra, mortui simulacrum, σκιά est apud Euripidem Herc. fur. v. 494. et apud Sophoclem Ai. v. 1257. et simpliciter simulacrum in eadem Sophoclis fabula v. 301. Quod haec rariora sunt, ad alienissima confugerunt scholiastae.

955

956. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1006

μέλαιν' Hunc versum cum Vit. Ismenae tribuendum censui. Nam quum omnino parum credibile sit hoc ephymnium ab sola Antigona pronunciari, tum vero flagitant etiam sequentia, ut utrobique hunc versum Ismena pronuntiet. Vtroque enim loco, quae statim sequuntur, Antigonae verba sunt: a qua non et finiri prior stropha et incipi sequens poterat. Porsonus.

μέλαινά τ'

libri. Ἐρινύς

ἐρινὺς

Μ.

Ἐριννύς

vulgo. τις omittunt Ox. Ald.

956

957-972. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1007

NA Librarius qui codicem Vit. scripsit, oculis ad alterum ephymnium aberrans, versus 957-972. omiserat, quos versus, errore animadverso, in ima pagina adiecit, omissis tamen versibus 971. 972.

957-959. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1008

ἠέ. ἠέ. δυςθέατα πήματα. ἔδειξε δ᾽ ἐκ φυγᾶς ἐμοί. Versus 957-959. Antigonae tribuunt G. Vit. Lips. Ismenae Turn. In Ald. ante

ἠέ

Ismenae, ante

δυςθέατα

Antigonae nota apposita est. Rob.

ἠέ

praecedentibus Ismenae verbis addit, Antigonae nomen ante

δυςθέατα

collocat. In M. primo tantum horum versuum lineola appicta est, ut haec omnia Ismenae tributa sint.

ἠέ

semel Ox. Ald. Rob. Tribuendum erat unum Antigonae, alterum Ismenae.

δυσθέατα πήματα | ἐδείξατ᾽ ἐκ φυγᾶς ἐμοί

Μ. (sic M.) Vit.

δυσθέατα πήματα | ἐδείξετε (supra scripto ad penultimam syllabam α) φυγάς (ad ς supra scripto σ) ἐμοί

δυσθέατα πήματ' ἐδείξατ᾽ ἐκ φυγᾶς (ἐκ φυγάς Lips.) ἐμοί

Lips. Turn.

δυσθέατα πήματ᾽ ἐδείξατ' ἐκ φυγᾶς | ἐμοὶ

etc. Ald.

δυσθέατα πήματ' ἐδείξατ' ἐκ φυγᾶς

, omisso

ἐμοί

, Rob.

ἐκφυγὰς

Par. C.

ἐκ φυγών

Ven. B. Antistrophicorum ratio monstrat alterum versum tribuendum esse Ismenae atque ita emendandum,

A. δυςθέατα πήματα. Ι. ἔδειξε δ᾽ ἐκ φυγᾶς ἐμοί.

960. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1009

κατέκτανεν Ismenae hunc versum tribuunt G. Lips. Rob.

κατέκτανεν

M. Lips.

κατέκτανε

G. Ald. Rob. Turn.

960

961. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1010

ἀπώλεσεν Antigonae hunc versum tribuunt G. Lips. Rob. personae notam omittit Vit.

ἀπώλεσεν

Μ. G. Vit. Turn.

ἀπώλεσε

Lips. Ald. Rob.

961

962-963. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1011

ὤλεσε δῆτα, ναί. τόνδε δ᾽ ἐνόσφισεν. Libri

ἀπώλεσε δῆτα

, nisi quod

ἀπώλεσεν δήτα

est in M. Haec Ismenae, proxima Antigonae tribuunt G. Lips. Rob. In Vit. omnia Ismenae sunt. Sequuntur autem haec in M. G. Vit. Lips. Arund. Cantabr. 1.2. Ox. Par. C. F. N. Colb. 1.2. Ven. A. Ald. Turn.

καὶ τόνδε ἐνόσφισεν

(

ἐνόσφισε

G. Vit. Par. N. aliique et Turn.). Rob. haec habet

καὶ τὸ τοῦδ᾽ ἐνόσφισεν

. Scribendum

A. ὤλεσε δῆτα, ναί. I. τόνδε δ᾽ ἐνόσφισεν.

Ὤλεσε omissa praepositione repetit praecedens verbum

ἀπώλεσεν

, ut saepius fit in eiusmodi repetitione. Euripides Hec. v. 168.

Τρωάδες, ὦ κάκ' ἐνεγκοῦσαι πήματ', ἀπωλέσατ', ωλέσατ'· οὐκέτι μοι βίος ἀγαστὸς ἐν φάει.

964. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1012

τάλαν Ismenae haec tribuunt G. Lips. Nulla persona indicata in Vit.

ὦ τάλαν

Ask. A.

964

965. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1013

τάλαν πάθος Antigonae haec tribuunt G. Lips. Rob. Nulla persona indicata in Vit. Veram lectionem,

τάλαν πάθος

, in secunda editione assecutus erat Schutzius.

τάλαν καὶ πάθος

sic G.

τάλανα καὶ παθόν

vel

πάθον

M. Lips. Arund. Cantabr. 1. 2. Ox. Par. C. Turn.

τάλαινα καὶ πάθον

Par. E. et regius Spanhemii.

τάλαινα καὶ παθόν. γρ. τάλανα πάθη. γρ. καὶ οὕτως, τάλανα καὶ πάθον

Par. Β.

τάλαιναν καὶ πάθον

Ald.

τάλαινα καὶ πάθεν

Rob.

τάλαινα καὶ ἔπαθον

Par. F.

τάλανα καὶ ἔπαθον

Par. K. Ven. Β.

τάλανα παθόν

Par. A.

τάλανα καὶ πάθη

Vit. Par. N. Colb. 1.

965

966. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1014

δίπονα κήδε᾽ ὁμώνυμα Lineola appicta in M. Ismenae nomen adscriptum in G. Lips. Rob. Nulla personae nota in Vit. Vulgo haec praecedentibus Ismenae verbis continuantur. Libri

δύστονα κήδε' ὁμώνυμα

, nisi quod

δύστονο καὶ

ex Par. C. affertur,

δύστονα καὶ κήδε' ὁμώνυμα

Turn. habet. γρ.

δύστηνα

adnotavit Stephanus. Scribendum

δίπονα κήδε᾽ ὁμώνυμα

966

967. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1015

δίυγρα πήματα παλμάτων Vulgo haec Antigonae tribuuntur. Omittunt personae notam G. Vit. Lips. Rob. Libri

δίυγρα τριπάκτων πημάτων

, nisi quod

τριπάντων

habet Par. L. Illud scholiastae explicant. Scribendum

δίυγρα πήματα παλμάτων

967

968-969. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1016

NA Recte personas distinguunt G. Lips. Rob. Vulgo inversae sunt. Omittit notas Vit.

970. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1017

ἰὼ Vulgo continuantur haec tributis Antigonae praecedentibus verbis. Ismenae continuantur in Lips. Ismenae nomen praefixum in Vit. Antigonae nomen recte in G. Rob. et lineola in M.

ἰὼ

omittunt M. Lips. Arund. Par. E. L. Colb. 2.

970

971. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1018

πότνιά τ'

πότνια δ᾽

Οx. Hunc et sequentem versum Vit. omittit: v. ad v. 957.

971

972. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1019

μέλαιν' Vulgo haec continuantur Antigonae: v. ad v. 956. Porsonus.

μέλαιν' τ'

Lips.

μέλαιν τ'

Αld.

μέλαινά τ'

ceteri. Ἐρινύς

ἐρινὺς

M. Vulgo

Ἐριννύς

972

973. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1020

τοί νιν οἶσθα Haec quoque vulgo Antigonae continuantur. Ismenae tribuunt G. Lips. Rob. Lineola praefixa in M. Omissa personae nota in Vit. Libri

σὺ τοίνυν

. Sed γρ.

νίν

adscriptum in Par. B. idque coniectura assecutus eram. Scholiastes

σὺ οἶδας ὦ Πολύνεικες

(

ὦ Ετεόκλεις

Μ.) τὴν Μοῖραν ὅσον δύναται, διαβὰς αὐτήν. Deinde

ἦσθα

Par. E. et in litura G. cum glossa

ὑπῆρχες

973

974. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1021

ὕστερος Antigonae hunc versum tribuunt G. Lips. Rob. Personae nota abest in Vit.

ὕστερος

M. Vit. Arund. Cantabr. 1. 2. Ox. Par. H. L. N. Colb. 1. Ald. Rob. et ad

minio supra adscripto G.

ὕστερον

Lips. Turn.

974

975. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1022

NA Personae notam omittit Vit. Ismenae tribuunt G. Lips. Rob.

975

976. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1023

τῷδ' Personae notam omittunt G. Vit. Antigonae tribuunt Lips. Rob. omnes libri habere videntur.

τοί γ'

ex Canteri editione receperat Stanleius. ἀντηρέτας ad ultimam vocalem η supra adscripto M. Huic versui vulgo subiicitur hic,

A. ὀλοὰ λέγειν. Ι. ὀλοὰ δ᾽ ὁρᾶν.

In eo personas invertunt Vit. Lips. Rob. Lineolas, ut solet, habet M. Nihil est in iis, quae praecedunt, quod magis de tristi mortuorum adspectu, quam de malis, quibus quum civitatem, tum gentem illi suam affecerunt, cogitari iubeat. Quare si deesset iste versus, tantum abest, ut eum quisquam desideraturus sit, ut melius etiam impii belli commemorationem statim exceptura essent illa

ἰὼ πόνος· ἰὼ τὰ κακὰ δώμασι καὶ χθονί

. Quod vero longe gravissimum est argumentum, quum eadem illa verba bis in hoc carmine inveniantur, fieri non potuit, ut aliter quam locis lege antistrophica sibi respondentibus collocarentur. Itaque aut neutro eorum locorum, in quibus nunc sunt, iustam sedem habent, aut alterutro certe loco cedant necesse est. Et quum hic non sint apta, aptissime autem post v. 967. posita sint, quumque versus 968. 969. nihil habeant quod eis in antistropha respondeat, et quum denique ei loco, qui illis versibus respondet, eadem verba pulcherrime conveniant, quis dubitabit quin e suo loco in alienum migrarint? Itaque haec Antigonae et Ismenae verba hinc sustuli et post v. 951. collocavi. Accedit quod haec eorundem verborum repetitio viam parat ad repetitionem ephymnii quod utroque loco sequitur.

976

977. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1024

ὢ πόνος. ὢ κακά.

Ismenae

ἰὼ πόνος

tribuit Vit. reliqua usque ad

καὶ τὸ πρόσω γ' ἐμοί

Antigonae

Ἰω πόνος

Antigonae

, reliqua usque ad

πρὸ πάντων δ' ἐμοί

Ismenae

G. Lips. Ald. Turn. Omnia haec,

ἰὼ ἰὼ πόνος — δ' ἐμοί

Ismenae

tribuit Rob.

ἰὼ ἰὼ πόνος

M. Rob. Ceteri

ἰὼ πόνος

. Post

πόνος

additum

ὁ ἐφ' ἡμῖν

in Par. N. Colb. 1.

ὁ ἐφ' ἡμῖν ὁ ἐφ' ὑμῖν

Lips.

ἐφ' ἡμῖν

Vind. 2. 4.

ὁ ὑφ᾽ ἡμῖν

Ven. B.)

ἐξημμένος

in G. Lips. Arund. Cantabr. 2. Par. E. F. K. Ven. B. Vind. 2. 4. Rob. Omittunt hanc interpretationem M. Vit. Ox. Par. A. B. C. Ven. A. Ald. Turn.

ἰὼ ἰὼ κακὰ

M. G. Vit.

ἰὼ κακὰ

Lips. Cantabr. 2. Ox. Par. C. E. Ald. Turn. Omittit haec verba Rob. Scribendum

A. ὢ πόνος. Ι. ὢ κακά.

977

978. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1025

δώμασι M. Vit. Par. L. Omittit hanc vocem Rob. Tribuenda erat Antigonae. καὶ χθονί

καὶ τῇ χθονὶ

Rob. Omittit

καὶ χθονί

Ask. A. Tribuendum hoc erat Ismenae.

978

979. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1026

ἰὼ

omittit G.

979

980. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1027

καὶ τὸ πρόσω γ' ἐμοί Huic versui

ἰὼ ἰὼ

praeponunt G. (sic G.) Ald. Rob. Turn.

ἰώ. γρ. μόνος

ex Par. B. Faehsius affert. Alterum

ἰὼ

omittunt Cantabr. 1. Par. C. utrumque M. Vit. Lips. Arund. Cantabr. 2. Par. K. L. Ask. A. Colb. 1. 2. Deinde

καὶ τὸ πρόσω γ' ἐμοί

M. G. Vit. Lips. Arund. Cantabr. 2. Ox. Par. B. E. F. K. L. N. Colb. 1. 2. Ald. Turn.

Tò πρόσω γ' ἐμοί

, omisso

καὶ

, Rob. Inde a Victorio edebatur

ἰὼ ἰὼ καὶ πρόσω γ' ἐμοί

980

981-982. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1028

ἰὼ δυςπότμων. ἄναξ Ἐτεόκλεις. σὺ δ᾽ ἀρχαγέτας, Inde a Turn. haec ita leguntur,

Ι. ἰω ἰὼ δυστόνων κακῶν ἄναξ Ετεόκλεις ἀρχηγέτα.

Semel habent

ἰὼ

Lips. Arund. Ox. Par. B. Ald. Erasum alterum

ἰὼ

in G. Deinde

δυστόνων

Lips. Turn.

δυστάνων

M. Ox. Par. B. E. L. Vind. 1. 2. 3. 4. Ald.

δυστήνων

Vit. Cantabr. 2.

δυςπότμων

G. Arund. Cantabr. 1. Par. A. F. K. Ask. A. Ven. B. Rob. Tum

πημάτων

pro

κακῶν

Lips. Cantabr. 2. Par. C. Vind. 2. 3. 4. adscriptumque in Par. B. Deinde

ἐτεόκλεες

Lips.

ἐτέοκλες

Par. F.

ἀρχαγέτα

Vind. 1. Verba haec,

Ετεόκλεις ἀρχαγέτα

, omissa sunt in M. Par. B. C. L. Ask. A. Sed in M. sec. manus tamquam interpretationem addidit. Scripsi

Α. ἰὼ δυςπότμων Ι. ἄναξ Ἐτεόκλεις. 4. σὺ δ᾽ ἀρχαγέτας Ι. . . .

Excidit Polynicis commemoratio. Recepti a Brunckio

δυςπότμων

interpretationes sunt

δυστήνων

et inde facta

δυστάνων

δυστόνων

, tum etiam

κακῶν

πημάτων

983. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1029

πάντων πολυστονώτατοι Personae notam omittunt Vit. Lips. Antigonae nomen, sed correctum in

ισμ.

habet G.

πάντων πολυπονώτατοι

M. Arund. Cantabr. 1. 2. Ox. Par. A. B. C. E. F. L. N. Colb. 1. Ven. A. B. Ald. Turn. In M. haec interpretatio,

ἐπιπονώτατοι. λείπει τὸ ἀδελφοί

, a sec. manu supra adscripta est.

πάντων πολυπονώτατον

Lips.

πάντων πολυπονώτατε

, sed cum glossa

πολυπαθέστεροι

, G.

πάντων πολυπονώτατοι πάντων

Sic Vit.

πολυστονώτατοι πάντων

Rob. Recepi quod Victorii editio praebet,

πάντων πολυστονώτατοι

983

984. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1030

NA Excidisse versum, qui Ismenae erat, antistrophicorum ratio docet.

984

985. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1031

ἰώ, ἰώ, δαιμονῶντες ἄτᾳ Antigonae nomen habet Vit. et e correctione G. Ismenae Lips. Ald. Rob. Turn.

ἰὼ ἰὼ

Vit. Par. F. Rob. Ceteri semel

ἰώ

δαιμονῶντος

Lips. Rob.

ἐν ἄτᾳ

M. Vit. et plerique, ut videtur, reliqui codices ac Rob. Turn.

ἐν ἄτῃ

Ald.

ἐν ἄτῃ

Lips. Cantabr. 2.

ἐν

recte omittunt G. Arund. Par. F. Ask. A. Colb. 2.

ἐν ἄτᾳ

omittit Par. E.

985

986. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1032

ἰώ, ἰώ, ποῦ σφε θήσομεν χθονός Ismenae tribuit hunc versum G. Antigonae Lips. Ald. Rob. Turn. Nulla personae nota in Vit.

ἰὼ ἰὼ

semel Lips. Cantabr. 2. Par. B. E. In M. alterum

ἰὼ

a sec. manu insertum est.

ποῦ

Cantabr. 1. Par. H. et

ποῦ

supra adscripto Par. B.

θήσομεν

Ald.

θήσομαι

Ven. Β.

θάψομαι

Cantabr. 2.

ἐν χθονί

pro

χθονός

G. (sic G.) Arund.

986

987. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1033

ἰώ, ὅπου τιμιώτατον Antigonae nomen praefixum in G. Ismenae in Vit. Lips. Ald. Rob. Turn.

ἰὼ ἰὼ

G. Arund. Cantabr. 1. Par. F. Colb. 2. Rob.

τιμιωτάτων

Par. E.

987

988. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1034

ἰώ, ἰώ, πῆμα πατρὶ πάρευνον Ismenae nomen praefixum in G. Antigonae in Vit. Lips. Ald. Rob. Turn.

ἰὼ

semel Vit. Cantabr. 1. 2. Par. F.

πάτριον

Colb. 2.

πάρευνος

Lips.

988

989. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1035

δόξαντ᾽ De tertio actore ab Aeschylo hic in scenam producto v. praef. ad Eur. Phoen. p. IX.

μέλοντ'

pro

δόξαντ'

Brunckius ex Par. A. ut ait: ex Colb. 2.

μέλλοντ'

enotatum est. ἀπαγγέλλειν

ἀπαγέλειν

, altero

supra adscripto, M.

ἀπαγγεῖλαι

Par. E. Vind. 2. 4.

989

990. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1036

πόλεως

χθονός

pro

πόλεως

Gantabr. 1.

990

991. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1037

εὐνοíᾳ

εὐναίᾳ

Vit. Ald. In Vit.

τάφῳ

interpretationis caussa adscriptum.

εὐνοίᾳ

, ut ceteri, habet M. sed ut

οι

αι

factum esse videatur, adscriptumque est hoc scholion,

εὐφήμως τὸν τάφον εὐνὴν εἶπεν. ἔδοξεν οὖν τοῖς προβούλοις τῶν Θηβαίων Ετεοκλέα ἐν τῷ τόπῳ τοῦ τάφου καταθάπτεσθαι. διὰ μέντοι τὸ θάπτειν Ετεοκλέα ἀπαγορεύει καὶ μὴ θάπτεσθαι Πολυνείκην. γῆς δὲ κατασκαφὰς εἶπεν οἷον τὰς κάτω σκαφάς.

991

992. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1038

γῆς

ταῖς

pro

γῆς

Vind. 2. 4. κατασκαφαῖς

κατασκαφεῖς

Lips.

992

993. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1039

στέγων

στυγῶν γὰρ ἐχθροὺς

M. Vit. Lips. Ox. Par. E. L. N. Ven. A. Ald. Turn.

γύγων

ex Par. G. affertur. In M.

εἴργων δηλονότι

a sec. manu supra adscriptum. γρ.

εἴργων

Par. B.

εἴργων ἐχθροὺς

, supra adscripto a sec. manu

στυγῶν γὰρ

, G.

εἰργων γὰρ ἐχθροὺς

alii, ut videtur, comdices et Rob. Veram lectionem

στέγων

, cuius depravatio est

στυγῶν

, explicatio

εἴργων

, invenerunt Wakefieldius in Silva crit. I. p. 98. Dobraeus Advers. II. p. 19. Ritschelius Sched. crit. p. 10. εἵλετ᾽ ἐν πόλει G. Lips.

εἵλ᾽ ἐν πόλει

Colb. 1.

εἷλε πόλεως

Par. L.

993

994. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1040

δ᾽ a sec. manu esse videtur in M. Ἱερῶν πατρῴων iungendum est cum

ὅσιος

, quod idem est ac si dixisset

ἄψαυστος

vel simile quid. μομφῆς

μορφῆς

994

995. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1041

καλόν Pro

καλόν

, quod a sec. manu supra adscriptum est,

κανὸν

habet G.

995

996. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1042

ἐπέσταλται

ἐπέσταται

Par. E.

ἐντέταλται

Vind. 3. γρ.

τῶνδ᾽ ἐντέταλται ἤγουν ὥρισται

Par. B.

996

997. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1043

Πολυνείκους

πολυνείκου

Lips. Supra

νεκρὸν

in Vit. scriptum

λέγω

997

999. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1044

ἀναστατῆρα

ἀναστῆρα

Vit. Lips. Par. E. Καδμείων

καδμείας

solus Par. A.

999

1001. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1045

τῷ

τὸ

pro

τῷ

Vit. Lips. Par. G. regiusque Spanhemii. ἄγος

ἄτος

, cum glossa

ὄνειδος

, Mosc. 1. καὶ omittit Vit. κεκτήσεται

κεκλήσεται

Par. L.

1001

1003. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1046

ἐπακτὸν

ἐπ᾽ ἀκτὸν

Lips. ᾕρει πόλιν

ἡροπόλιν

Αld.

1003

1004. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1047

πετεινῶν

πετηνῶν

Μ. τόνδ᾽ in

τῶνδ'

mutatum G.

1004

1005. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1048

τοὐπιτίμιον

τοἐπιτίμια

Colb. 1.

1005

1006. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1049

τυμβοχόα

τυμβία

Ox. Ald.

1006

1007. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1050

προςσέβειν

προσέβειν

G. Vit. Lips. Ald.

1007

1008. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1051

ἄτιμον εἶναι δ᾽

ἄτιμον δ᾽ εἶναι δ'

Vit. Lips.

ἄτιμον δ᾽ εἶναι

Οx. Ald.

ἄτιμον δ᾽ εἶν'

ex Par. L. affertur. Ceteri

ἄτιμον εἶναι δ᾽

. Ita etiam M. sed ut post

ἄτιμον

litura appareat. Brunckius contra libros

εἶναι δ᾽ ἄτιμον

. ἐκφορᾶς Ex Par. B.

γρ. δ' ἐκ φθορᾶς. γρ. ἐκφοράν

Faehsius affert.

ἐκφοράν

, sed

supra scripto, Cantabr. 1.

ἐκφορᾶς

, supra scripto

, Colb. 2.

1008

1009. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1052

ἔδοξε

ἔδοξεν

Μ. τῷδε

τῷγε

Par. F. In G. fuerat

τῶνδε

, sed

erasum est. τέλει In

τέλει

post

τέ

lituram habet M.

1009

1010. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1053

γε omittunt Ox. Ald. Rob. δὲ omittit Par. E.

1010

1011. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1054

ἢν

εἰ μή τις

Ald. Turn. et ad

εἰ μή

supra adscripto

ὢν

Lips. τις

δε

omittit Par. E. θέλῃ

θέλοι

Μ.

θέλει

Lips.

1011

1012. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1055

κἀνὰ κίνδυνον βαλῶ Turn.

κ' ἀνακίνδυνον βάλω

Μ.

κἀνακίνδυνον βάλω

e correctione G.

κἂν ἀκίνδυνον βάλω

Vit. et ante correctionem G.

κἂν ἀκίνδυνον βαλῶ

Vind. 2. 4.

κανακίνδυνον βαλῶ

Vind. 1. 3.

κἂν ἀκίνδυνον βάλλω

Mosc. 2. et

βάλλω

etiam Cantabr. 1.

κἀνὰ ἀκίνδυνον βάλω

Ald.

κἂν εἰς κίνδυνον βάλω

Lips. Rob.

καν ἀκίνδυνον λάβω

Mosc. 1. Scholiastae

εἰς κίνδυνον ἐμβαλῶ ἐμαυτήν

intelligunt. Vnde Blomfieldius

καμὲ κινδύνῳ βαλώ

, quod voluisse putat Porsonum, qui obelum apposuit. Sed

κίνδυνον ἀναβάλλειν

dictum est ut

κίνδυνον ἀναρρίπτειν

vel

ῥίπτειν

1012

1013. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1056

τὸν ἐμόν, οὐδ᾽ αἰσχύνομαι

τὸν ἐμὸν δ᾽ οὐκ αἰσχύνομεν

Rob.

1013

1014. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1057

τήνδ᾽

δ'

omittit Par. E. πόλει

πόλιν

, sed cum glossa

ἐν τῇ

, G.

1014

1015. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1058

δεινὸν τὸ

δεινὸν γὰρ τὸ

Par. K. L. Ven. B. Rob.

1015

1017. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1059

ἄκοντι

ἑκοντὶ

ἄκοντι

a sec. manu factum in G. κοινώνει

κοινωνεῖ

Ask. A. ut scribendum esse male putavit Heathius.

κοινωνεῖν

fuerat in G. sed

eraso

κοινώνει

factum est. κακῶν

κακῶι

, sed ut antea

κακοῦ

fuisse videatur, M.

κακῶ

Ald.

κακῷ

Turn.

κακῶν

recte G. Vit. Lips. Arund. Cantabr. 1. Par. F. H. K. N. Ask. A. Colb. 2. Ven. B. Rob. In margine Lips. adscriptum

κοινοῦ κακόν

1017

1018. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1060

ψυχή e correctione et supra

ὦ

, quum ante fuisset

ψυχὴν

, Vit. συγγόνῳ

συγκόνω

, ad

supra adscripto

ον

, Lips.

1018

1019. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1061

τούτου Vit. et plerique, ut videtur, reliqui codices atque Ald. Rob. Turn. Sic e correctione G.

τούτῳ

Par. E. L. Vind. 2. 4. et ante correctionem G. Sic etiam Lips. sed

ου

supra adscripto. δὲ omittit G. οὐδὲ non

οὔτε

, etiam G. κοιλογάστορες

κοιλογάστερες

Vit.

1019

1020. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1062

σπάσονται Vit. Lips. Arund. Cantabr. 1. 2. Mosc. 1. 2. Οx. Par. A. B. E. F. H. In Vit. supra scriptum

γρ. καὶ πάσονται ἤτοι γεύσονται

. In Lips.

γρ. πάσονται ἤγουν φάγωσιν

. In G. fuerat

σπάσονται

, sed eraso priore

factum

πάσονται

, adscriptumque

γεύσονται

. Etiam M. habuisse videtur

σπάσονται

: nam litura est ante

πάσονται

, cui

γεύσονται

supra adscriptum est.

πάσονται

Ald. Rob. Turn. μὴ

μὴ δὲ

pro

μὴ

Vit.

1220

1021. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1063

τάφον γὰρ αὐτὴ verissime Piersonus Verisim. p. 41.

τάφον γὰρ αὐτοῦ

τάφον γὰρ αὐτῶν

Par. C. Ceteri

τάφον γὰρ αὐτῷ

. In Lips.

ου

ad ultimam in

αὐτῷ

syllabam supra adscriptum est.

1021

1022. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1064

οὖσα omittit Rob. ἐγὼ omittit Lips.

1022

1023. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1065

κόλπῳ In G. supra

κόλπῳ

scriptum est minio

τοῖς

. Adscriptum enim hoc scholion,

ἐν τοῖς κόλποις βαστάζουσα τοῦ κοκκίνου καὶ βασιλικοῦ ἱματίου

1023

1024. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1066

καὐτὴ

καὐτῇ

Rob.

1024

1025. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1067

θάρσει· παρέσται Interpunctionem post

θάρσει

, quam etiam M. habet, sustulit Porsonus,

θάρσει

cum Burgessio pro dativo habens. Recte vero glossa in G.

ἔχε θάρρος

πάρεστι

, sed supra adscripto

γρ. παρέσται

ἤγουν γενήσεται

Lips. μηχανὴ

σωτήριος

Cantabr. 1.

1025

1026. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1068

τόδε Recepi

τάδε

ex M. Vit. Lips. Arund. Cantabr. 1. 2. Par. Β. Ε. Colb. 1. 2. regioque Spanhemii et Rob. Sic habuerat etiam G., in quo deinde in

τόδε

mutatum.

τόδε

Ald. Turn. γρ.

τόδε, τὸ τοῦτον θάψαι

Par. B.

1026

1029. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1069

τράχυν· ἄθαπτος δ᾽ οὗτος οὐ γενήσεται.

τραχύνεσθ'

Ald.

τραχύς

Rob.

τράχυνε

recte explicat scholiastes

λέγε πολλάκις, τραχύς ἐστιν ὁ δῆμος, ἀλλ' ὅμως οὐκ ἀναστελεῖς με θάψαι τὸν ἀδελφόν

. Male in Vit. omissum

δ'

, ut in editionibus Pauwiana, Schutziana, Porsoniana.

1029

1030. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1070

σὺ omittit Vit. τιμήσεις τάφῳ

σὺ τιμήσειας

G. Vind. 1.

σὺ μὴ τιμήσῃς

Par. E. Vind. 4.

μὴ σὺ τιμήσεις

Vind. 2.

σὺ κοσμήσεις

, adscripto

γρ.τιμήσεις

, Cantabr. 1.

1030

1031. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1071

ἤδη τὰ τοῦδ᾽ οὐ δυςτετίμηται θεοῖς

οὐ τετίμηται

Vit.

οὐ διατετίμητος

Arund. Ceteri

οὐ διατετίμηται

. Scribendum flagitante sententia

ἤδη τὰ τοῦδ᾽ οὐ δυςτετίμηται θεοῖς

. Talia contra analogiam necessitate quadam formantur, ut

δυςθνήσκειν

apud Euripidem,

δυςαρεσκόμενοι

δυςαρεσκομένην

apud Hesychium. V. Lob. ad Phryn. p. 616. 620. Eadem ratio est nominum, ut

δυςτοκέες τοκέες

δύςμητερ

Δύςπαρι

Δυςελένη

1031

1032. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1072

πρίν γε

πρίν τε

Lips. βαλεῖν

λαβεῖν

Par. L.

1032

1033. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1073

κακοῖσιν

κακοῖσι

Lips. ἀντημείβετο

ἀντιμείβετο

G. Lips. Ald.

ἀνταμείβεται

Par. Ε.

ἀντημείψατο

, sed supra scripto

αντημείβετο

, Cantabr. 1.

αντημείβου

Par. C.

1033

1034-1038. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1074

ἀλλ᾽ εἰς ἅπαντας ἀνθ᾽ ἑνὸς τόδ᾽ ἔργον ἦν. ἔρις περαίνει μῦθον ὑστάτη θεῶν. ἐγὼ δὲ θάψω τόνδε· μὴ μακρηγόρει. ἀλλ᾽ αὐτόβουλος ἴσθ᾽, ἀπεννέπω δ᾽ ἐγώ. In G. et in editionibus inde a Canteriana hi versus ita distincti leguntur,

ΚΗ. ἀλλ᾽ εἰς ἅπαντας ἀνθ᾽ ἑνὸς τόδ᾽ ἔργον ἦν. ΑΝΤ. Ἔρις περαίνει μῦθον ὑστάτη θεῶν. ἐγὼ δὲ θάψω τόνδε· μὴ μακρηγόρει. ΚΗ. ἀλλ᾽ αὐτόβουλος ἴσθ', ἀπεννέπω δ᾽ ἐγώ.

In M. ad primum tantum horum versuum lineola appicta est. In Vit. secundus versus chori est, tertius Antigonae. Lips. primum versuum Antigonae continuat, secundum hemichorio, tertium Antigonae, quartum praeconi tribuit. In Ald. Turn. primus et secundus versus praeconis sunt, tertius Antigonae, quartus hemichorio tribuitur. In Rob. primo et quarto praeconis, secundo et iterum tertio Antigonae nomen praefixum est. Colloquii aequabilitas postulat ut post primum versum excidisse statuamus versum Antigonae, hac fere sententia,

οἵ γε ξυνήδρισαν ὑβρίσαντί νιν

. Dicunt autem omnia praeco et Antigona alternis versibus. ἀνθ᾽ ἑνὸς

ἀνθενός

, non

αὐθενὸς

, G. περαίνει

περαίνοι

Ald. ad quam lectionem spectat glossa in Vit.

περαινέτω

. θάψω

θάψων

Ald. δ᾽ omittit Par. E. ἀπεννέπω

ἀπ' ἐννέπω

M. Vit. Ald. Turn.

στ'

Vind. 2.

στ'

, supra adscripto

ἰ

, Lips.

ἴσθ'

G. Arund. Cantabr. 2. Par. E. K. Colb. 2. Vind. 1. 3. 4. Rob. et scholiastes secundus.

ἀπ᾽ ἐννέπω

1039-1065. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1075

NA In his quoque personae vulgo non recte distinctae sunt. Verba

φεῦ φεῦ ... δεῖμα πολιτῶν

in Vit. Arund. Rob. choro tribuuntur. Sic etiam ex correctione in G. in quo antea fuerant Antigonae. Hemichorio dantur in M. et reliquis libris. Verba

τί πάθω ... δεῖμα πολιτῶν

Antigonae sunt in G. Rob. et in G. quidem usque ad

Πολυνείκην

. Ismenae sunt in Vit. Lips. Ox. Par. A. B. Ald. Turn. Lineola praefixa in M. Verba

σύ γε μὴν ... πίθοιτο

, quibus in M. lineola praefixa est, in G. Antigonae continuantur. Personae notam omittit Arund. In ceteris omnibus haec hemichorii sunt. Verba

δράτω ... τὰ δίκαια

, quae in ceteris omnibus hemichorii sunt, nisi quod priores duo versus in G. Antigonae continuantur, Rob. Antigonae tribuit. Lineola in M. praefixa est. In Lips. Arund. nulla personae nota. Denique verba

ἡμεῖς δ᾽ ἅμα τῷδ'

et quae sequuntur in Ox. Ald. Turn. chori sunt. Hemichorii nota praefixa est in M. G. Vit. Rob. Nulla nota in Lips. Recte Pauwius

φεῦ φεῦ ... πίθοιτο

toti choro, reliqua hemichoriis tribuit.

1040. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1076

φθερσιγενεῖς

Θαρσιγενεῖς

Rob.

1040

1041. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1077

Ἐρινύες Μ.

Ἐριννύες

vulgo. αἵτ᾽

αἵδ'

Cantabr. 2. Οἰδιπόδα γένος

οἰδίποδα

, supra scripto

ος

, Vit.

οἰδίποδος ἀγένος

, vitio ex duabus coniunctis lectionibus orto, G.

1041

1042. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1078

ὠλέσατε πρέμνοθεν

ὀλέσατε

Lips.

ὤλεσσατε

Elmsleius ad Med. v. 814.

πρέμνοθεν

Is. Vossius ad Hesychium in v.

αὐτόπρεμνος

πρύμναδε

. Libri

πρυμνόθεν

1042

1043. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1079

δρῶ

ἐρῶ

Μ. μήσωμαι

μίσομαι

G. Vit. Lips. Par. E. Vind. 2. 3. 4.

1043

1044. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1080

πῶς

πῶς πο

Cantabr. 1. Par. B. Ven. A. Ald. Rob. μήτε σὲ κλαίειν

μήτε σε

M. G. Colb. 1.

μήτε

, omisso pronomine, Par. H.

μή σε

Rob.

μήποτέ σὲ

vel

μηποτέ σε

Vit. Ox. Par. L. Ven. A. Ald. et adscriptum in Par. B.

μή ποτε

, omisso pronomine, Turn.

κλαίειν

M. G. Vit. Lips. Par. B.

κλαίειν

Victorius, et hoc adscriptum in Par. B.

κλύειν

Par. A. Ald. Rob. Turn.

κλαύσειν

, adscripto

κλαίειν

, Par. N.

1044

1045. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1081

μήτε προπέμπειν

μήτε

M. G. Vit. Lips. Arund. Par. A. B. Ε. Ven. A. Β.

μήποτε

Par. L.

μήποτέ σε

Ox. Par. C. Ald. Rob. Turn. τύμβῳ Μ. G. Vit. Par. B. Ald. Turn.

τύμβων

Rob.

τύμβον

, fortasse rectius, Lips. Arund. Mosc. 2. Par. A. K. L. adscriptumque in Par. B. In Par. E. post verba

μήτε προπέμπειν

legitur

πολιτῶν δεῖμα

1045

1047. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1082

NA Hunc versum omittit Lips.

1047

1048. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1083

σύ γε μὴν

σύ γε μὲν

Lips. Cantabr. 1. πενθητήρων

πενθητηρίων

Par. E. Vind. 2. 4.

1048

1049. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1084

τεύξει Libri

τεύξῃ

1049

1050. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1085

μονόκλαυτον G. Vit. Vind. 2. 4. ἔχων θρῆνον G. Vit. Turn.

ἔχων θρῆνος

Μ.

θρῆνον ἔχων

Lips. Cantabr. 2. Par. N. Colb. 1. Vind. 2. 4. Ald. Rob.

1050

1051. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1086

εἶσι. τίς ἂν ταῦτα πίθοιτο

εἰσιν. τίς ἂν οὖν τὰ πείθοιτο

sic M.

εἶσι. τίς ἂν οὖν τὰ πείθοιτο

Lips. (sic Lips.) Cantabr. 2. Par. L. (teste Butlero) et supra scripto

ταῦτα πίθοιτο

Colb. 2.

εἶσι. τίς ἂν οὖν τὰ πίθοιτο

Arund. Turn.

εἶσι. τίς οὖν ἂν τὰ πείθοιτο

G. Cantabr. 1. Par. F.

εἶσι τίς οὖν ἂν τὰ πίθοιτο

Par. L. teste Faehsio.

εἶσι (vel εἰσιν). τίς οὖν τὰ πείθοιτο

Vind. 3.

εἰσι (vel εἶσιν). τίς ἂν οὖν ταῦτα πείθοιτο

Par. E. N. Falli videtur Butlerus, qui ex Par. H. Colb. 1.

εἰσίν (sic)· τίς ἂν οὖν πείθοιτο

, omisso pronomine affert: certe fallitur, quum eadem in M. esse dicit.

εἶσι. τίς οὖν ταῦτα πείθοιτο

Ox. Vind. 2. 4. Ald. Rob.

εἰσιν. τίς ἂν οὖν ταῦτα πίθοιτο

Brunckius, qui

τίς ἂν οὖν

Par. A. B. habere dicit. Quod Porsonus dedit,

εἶσι. τίς ἂν ταῦτα πίθοιτο

, exhibet Vit. nisi quod

πύθοιτο

scriptum est. Sed neque cohaerent haec cum praecedentibus, neque omnino commodum sensum praebent. Scripsi

εἶσι. τὶς οὖν ἂν τὰ πίθοιτο;

At metuo, inquit, et aversor facere unde mihi cives timendi sint. Sane quidem tu a multis lugeberis: hunc autem nemo praeter sororem flebit: ecquis ergo ad eum una cum illa lugendum adducetur?

1051

1052. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1087

δράτω τι πόλις Libri

δράτω πόλις

. Turnebus

δέ

, Canterus

τε

post

δράτω

inseruit. Scribendum erat

δράτω τι πόλις

. Vidit hoc etiam vir doctus apud Elmsleium ad Med. v. 1224.

1052

1053. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1088

Πολυνείκη

Μ.

Πολυνεική

Ask. A.

Πολυνείκης

Par. E. Ceteri

Πολυνείκην

1053

1054. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1089

ἡμεῖς μὲν inde a Victorio editur.

ἡμεῖς μὲν γὰρ

G. (sic G.) Cantabr. 1. Colb. 2.

ἡμεῖς γὰρ

Μ. (sic M.) Vit. Lips. Arund. Cantabr. 2. Ox. Par. E. N. Colb. 1. Ven. A. Ald. Turn. ἴμεν

ἴσμεν

1054

1055. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1090

προπομποί

πόμπιμοι

Par. C. Idem et

προπομπεί

adscriptum in Par. B.

1055

1056. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1091

NA Comparatio alterius systematis ostendit dimidium versum excidisse. Videtur autem excidisse

τῇ Καδμείων

vel, ut Ritschelius Sched. crit. p. 13. seq. coniecit,

τῇ Καδμογενεῖ

. ἄχος

ἄχθος

Lips. Rob.

ἄλγος

Par. N.

1056

1057. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1092

καὶ πόλις ἄλλως

καὶ πόλις γ' ἄλλως

Vit. Lips. Parrel. Colb. 1.

καὶ πόλις οὐκ ἄλλως

Rob.

1057

1059. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1093

ὥςπερ τε πόλις

ὥσπερ πόλις

Lips.

ὥσπερ τὶς πόλις

Ox. Ald.

ὥσπερ καὶ πόλις

Par. L.

1059

1060. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1094

καὶ τὸ

καί τε

Par. E. ξυνεπαινεῖ

συνεπαινεῖ

G. Lips.

1060

1061. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1095

Διὸς

θεῶν

pro

Διός

Cantabr. 2.

1061

1063. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1096

μὴ ἀνατραπῆναι M. G. Vit. Lips. Arund. Cantabr. 1. 2. Οx. Par. C. E. Rob.

μὴ ἀνατροπῆναι

Ald.

μὴνατραπῆναι

Turn. ἀλλοδαπῶν

ἀλλοδαπῶν

Vit. Ald. Rob. Turn.

ἀλλοδαπᾶν

Lips.

ἀλλοδαπῷ

M. G. Par. E. F. H. L. Colb. 2. Vind. 2. 4.

1063

1065. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1097

κατακλυσθῆναι

συγκατακλυσθῆναι

, sed

συγ

a recentiore manu, G. τὰ μάλιστα M. Vit. Arund. Vind. 2. 4. Ald. Rob.

ταμάλιστα

G. Turn.

1065

Commentary (N. Wecklein, 1902; German; OCR draft) (Seven Against Thebes, explanatory commentary pp. 15–100. Single-witness OCR; source readings and all reference placements require scan review.) focus

356-706. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-238

zweites Epeiso- dion. Eteokles tritt auf mit Me- II lanippos (395), Megareus (459), Lasthenes (607f.), um die Mit- teilung des Kundschafters (66 ff.) entgegenzunehmen, vgl. Einl. S. 9 f. Die erste Szene, der Mittelpunkt des Stückes, gibt eine glänzende Schilderung der sieben feindlichen und der ihnen an den sieben Toren entgegenstehenden Thebanischen Heerführer. In der zweiten Szene macht der Chor den vergeblichen Versuch Eteokles von dem greuel- vollen Zweikampf mit dem Bruder zurückzuhalten. Damit gibt dieses Epeisodion die ethische Moti- vierung für den Untergang der argivischen Heerführer und der feindlichen Brüder. Wie auch sonst bei Äschylos da, wo dem Dialoge antistrophische Chorika eingefügt sind, Symmetrie des Dialogs sich nachweisen läßt, so hat Ritschl (Jahrb. f. Philol. Bd. 77. 1858. S. 761.) symmetrische An- lage auch in den sieben Reden des Boten und Erwiderungen des Eteokles wahrgenommen. Da an einigen Stellen der Text unsicher oder lückenhaft ist, läßt sich die Verszahl nicht bei allen Partien mit voller Bestimmtheit feststellen. Doch scheint mit Beiseitelassung der zwei ankündigenden Verse des Boten 362f., denen die zwei zur nächsten Szene überleitenden Verse des Eteokles 662 f. entsprechen, die Gliederung der ganzen Partie 364 661 folgende zu sein: Π IV ΑΓ20- ΕΤ20 | στρ. α' | ΑΓ14- ΕΤ14 | ἀντ. α' | ΑΓ14- ΕΤ14 | στρ. β' | ΑΓ20- ΕΤ20| αντ. β|| V VI VII ΑΓ22- ΕΤ 22 | στρ. γ΄ | ΑΓ 29- ΕT 29 | αντ. γ΄ | ΑΓ 22- ΕΤ 22.

635. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-441

⁴

Hesych. ἐπιστροφαί· διατρι βαί, δίαιται. Αἰσχύλος Φρυξίν.

636. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-442

⁵

⁶

ἐξευρήματα hat trotz des Plurals ἐκείνων besonderen Bezug auf das Bild und die Inschrift, womit Polynikes sein Recht erweisen will.

638-639. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-443

⁷

⁸

ὡς οὔποτ' . . μέμψῃ: die Wendung as où mit Fut. zum Aus- druck einer Beteuerung ( ἴσθι ὡς ov) ist besonders häufig bei Euri- pides (Med. 609, Phoen. 523, 625, 720, 1664, Hek. 400, Androm. 587, Hel. 831, Iph. Α. 1367). ἀνδρὶ τῷδε, Schol. ἐμοί, wie hic homo für ego. κηρυκευμάτων, Schol. ὧν ἀπήγγειλα. — „Ich habe meine Schuldigkeit getan, denke du daran die deinige zu tun." γνῶθι ναυκληρεῖν wie Fragm. 159 γίγνωσκε τἀνθρώπεια μὴ σέβειν ἄγαν. ναυκληρεῖν πόλιν auch Soph. Ant. 994. Der Bote ab.

640. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-444

⁹

¹⁰

θεομανής, von der Gottheit mit Wahnsinn geschlagen. Schol. ὦ θεοῖς ἐπιμαινόμενε, indem er mit Recht θεομανές auf Polynikes be- zieht, nicht mit dem folgenden γένος verbindet. - στύγος, vgl. Eum. 647 ὦ παντομισῆ κνώδαλα, στύγη θεῶν, Soph. Εl. 289 ὦ δύσθεον μίσημα, Phil. 991 ὦ μίσος (scelus, odium).

642. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-445

¹¹

¹²

νῦν, nachdem uns das Ver- hängnis an dem gleichen Tore gegen- übergestellt hat.

644. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-446

¹³

¹⁴

Ansprechend vermutet Heim- söth δυσθροώτερος γόος.

645. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-447

¹⁵

¹⁶

Schol. πάνυ γὰρ τὸ Πολυ- νείκης ἐπώνυμον τῇ πολυνεικία. Vgl. 565. Πολυνείκει λέγω wie Fragm. 175 Αντικλείας τῆς σῆς λέγω τοι μητρός, Soph. Αi. 569 μητρί τ', Εριβοίᾳ λέγω.

646. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-448

¹⁷

¹⁸

ἐπίσημα wie Eur. Phoen. 1107 ἐπίσημ᾽ ἔχων οἰκεῖον ἐν μέσῳ σάκει, 1125. Victorius schreibt τάπίσημ'. ὅποι τελεῖ (Fut.) wie Cho. 1019 οὐ γὰρ οἶδ᾽ ὅποι τελεῖ. Vgl. 142, Hik. 611 που κεκύρωται τέλος.

647. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-449

¹⁹

²⁰

Der Schol. bemerkt gut: οὐκ εἶπεν Θεὸς ἢ ἄνθρωπος, ἀλλὰ τὰ χρυσᾶ γράμματα.

648. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-450

²¹

²²

φλύοντα σὺν φοίτῳ φρενῶν (,, schwatzend in Sinnestollheit" von dem Verfasser der Inschrift auf diese übertragen), eine treffliche Alliteration, welche das Windige der Inschrift kennzeichnet wie Ag. 496 ὀνειράτων δίκην τερπνὸν τόδ' ἐλθὸν φῶς ἐφήλωσεν φρένας. Hesych. φοντος· μανία, λύσσα.

649. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-451

²³

²⁴

ἡ Διὸς παῖς d.i. die wahre Dike. Hesiod. Ε. κ. Ἡ. 256 Δίκη, Διὸς ἐκγεγαυῖα.

651. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-452

²⁵

²⁶

φυγόντα (Blomfield φεύγοντα) μητρόθεν σκότον s. v. a. νηδύος σκότον, wie es Eum. 668 heist: οὐδ᾽ ἐν σκότοισι νηδύος τεθραμ μένη.

653. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-453

²⁷

²⁸

ξυλλογή: Schol. οὐ γὰρ ἀθρόως φύεται, ἀλλὰ συλλέγεται κατ᾽ ὀλίγον.

654. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-454

²⁹

³⁰

προσεῖδε: Hes. Theog. 81 ὅντινα τιμήσωσι Διὸς κουραι μεγά λοιο γεινόμενόν τε ίδωσι διοτρεφέων βασιλήων, τῷ μὲν ἐπὶ γλώσσῃ γλυ- κερὴν χείουσιν ἐέρσην, Hor. carm. IV 3, 1 quem tu, Melpomene, semel nascentem placido lumine videris. κατηξιώσατο, hat ihn ihrer ge- würdigt. Schol. εἶδεν αὐτὸν καὶ ἐφίλησεν, was vielleicht auf κἀπεδε- ξιώσατο hinweist. Den Sinn gibt der Schol. richtig mit οὐδὲ ἐν μιᾷ ἡλικίᾳ ἔπραξέ τι δίκαιον.

655. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-455

³¹

³²

κακουχία, Schol. κακώσει.

657. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-456

³³

³⁴

πανδίκως, ganz wahrbaftig. Vgl. ἐνδίκως 392.

660-661. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-457

³⁵

³⁶

ἐνδικώτερος wird durch den folgenden Vers erklärt: als Führer und als Bruder habe ich die nächste Anwartschaft darauf". Mit μᾶλλον ἐνδικώτερος vgl. Hik. 285 μᾶλλον ἐμφερέστεραι, Hom. Ω 243 ῥηίτεροι μᾶλλον, Soph. Ant. 86 μᾶλλον ἐχθίων, 1210 μᾶλλον άσσον, Eur. Hek. 377 μᾶλλον εὐτυχέστερος, Hipp. 485 μᾶλλον ἀλγίων, Andok. IV § 5 μᾶλλον δικαιότερον.

662. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-458

³⁷

³⁸

Mit ἐχθρὸς σὺν ἐχθρῷ στή- σομαι hebt Eteokles neuerdings an, um daran die folgende Aufforderung, die er an seinen Diener richtet, zu knüpfen.

663. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-459

³⁹

⁴⁰

προβλήματα (zu 527): Die Beinschienen schützen gegen Lan- zenstöße und Steinwürfe. Vgl. Alkä, Fragm. 15 Bgk. λαμπραί κναμίδες, ἄρκος ἰσχυρῶ βέλευς. Die übrige Rüstung hat Eteokles bereits an- gelegt. Vgl. Eur. Phoen. 778 προσ- πόλοις δ᾽ ἐμοῖς λέγω· ἐκφέρετε τεύχη πάνοπλά τ' ἀμφιβλήματα.

666. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-460

⁴¹

⁴²

κάκιστ' αὐδωμένῳ, Schol, βλασφημουμένῳ ὑπὸ σοῦ: laß dir nicht selber das leidenschaft- liche Wesen zuschulden kommen, das du deinem Bruder zum schwer- sten Vorwurf machst". Stadtmüller vermutet κάκιστα μωμένῳ.

668-669. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-461

⁴³

⁴⁴

αὐτοκτόνος wie αὐτόχειρι σὺν μιάσματι Soph. Ant. 172, αὐ τοκτονοῦντε ebd. 56 von dem Wechselmord der beiden Brüder. Statt μίασμά ἐστιν οὐ γηράσκον folgt eine ausdrucksvollere Wen- dung, Schol. ὑπερβατὸν δέ ἐστιν, ἵν ᾖ, αἷμα γὰρ τοῦτο κάθαρσιν οὐκ ἐπιδέχεται. Vgl. Cho. 518 τὰ πάντα γάρ τις ἐκχέας ἀνθ' αἵματος ἑνός, μάτην ὁ μόχθος (statt μάτην μοχθεί). Zu dem Gebrauch von γῆρας vgl. Soph. Ο. Κ. 954 θυμοῦ γὰρ οὐδὲν γῆρας ἐστιν ἄλλο πλὴν θανεῖν. vom

671. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-462

⁴⁵

⁴⁶

Der Satz μόνον γὰρ . . τεθ- νηκόσιν erläutert das vorhergehende κακόν: ,,Das Wegbleiben Kampfe, welches du forderst, ist für mich ein Unheil, da mir nur im Tode Heil erscheint (vgl. 684). Dieses Unheil könnte ich hinnehmen, wenn es nicht Schande mit sich brächte. Unheil und Schande zu- sammen aber wirst du nicht als beifallswert erklären". εὐκλείαν um des Versmaßes willen für εὔκλειαν wie δυσκλείαν Eur. Tro. 133, ανοία Soph. Fragm. 524, 5, ἀνοία Eur. Andr. 519.

673-698. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-463

⁴⁷

⁴⁸

eine kommosartige Partie. Das Flehen des Koryphaios steigert seine Eindringlichkeit zu lyrischer Weise, an welcher sich der Gesamtchor oder Halbchöre be- teiligen. Jeder Strophe und Anti- strophe schließen sich drei Trimeter des Eteokles an.

673-674. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-464

⁴⁹

⁵⁰

Blaydes vermutet ποῖ μέ- μονας; μή . . φερέτω, es soll dich nicht leidenschaftbefriedigen- des kampflüsternes Unheil fort- reißen" d. h.,, laß dich nicht von verderblicher Rachsucht und Kampf- gier fortreißen". Mit θυμοπληθής vgl. θυμὸν πληρῶσαι Soph. Phil.

675. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-465

⁵¹

⁵²

Ersticke die sündhafte Be- gierde im Keime" (principiis obsta): βροτοὺς θρασύνει γὰρ αἰσχρόμητις τάλαινα παρακοπὰ πρωτοπήμων Ag.

⁵³

⁵⁴

Hesych. ἐπισπέρχειν· ἐπισ πεύδειν, ἐπείγειν.

677-678. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-466

⁵⁵

⁵⁶

,,So fahre mit günstigem Fahrwinde zum Kokytos, wohin es gehört, vom Hasse des Phöbos ver- folgt das Geschlecht des ganze Laios." κατ' οὖρον wie 839, Pers. 484. ἴτω κατ᾽ οὖρον auch Soph. Trach. 468, aber in verblaster Be- deutung ( ταῦτα μὲν χαίρειν κελεύω), während hier das Bild durch κῦμα Κωκυτοῦ λαχόν ausgeprägt ist und κατ' οὖρον den Sarkasmus des Ge- dankens steigert. Vgl. Eur. Phoen. ΙΟΚ. πατρὸς οὐ φεύξεσθ Ερινυς; ΕΤ. ἐρρέτω πρόπας δόμος. 679f, ἄγαν ὠμοδακής ἵμερος πικρό- καρπος (so Paley für -ov nach dem Schol. ἡ ἄλογος ἄγαν ἐπιθυμία παρορμᾷ ἡ πικρὸν τὸν καρπὸν ἔχουσα κτέ·), allzu grimmige Gier (Rachsucht), die bittere Früchte bringt. - ανδροκτασία, ein Ho- merisches Wort (E 909, H 237).

681. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-467

⁵⁷

⁵⁸

οὐ θεμιστοῦ wie οὐ θεμιστῶς Cho. 642. Die negative Ausdrucks- weise dient zur Hervorhebung des Begriffs. Vgl. οὐχ ἑνός 100. λήματος αὖ τροπαία χρονία μεταλ- λακτὸς ἴσως ἂν ἔλθοι θελεμωτέρῳ

682-683. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-468

⁵⁹

⁶⁰

φίλου ἐχθρά (so jüngere Handschriften, der Med. gibt αἰσχρά) wie Fragm. 201 ἐχθροῦ πατρός μοι τοῦτο ( χαῖρε?) φίλτατον τέκνον. μέλαιν (so Weil für τελεῖ, Words- worth τάλαιν') αρά wie 817, vgl. 964. Die Αρά ist eine schwarze Erinys, wie überhaupt die Erinyen, die Töchter der Nacht (Eum. 69), dunkel sind (ebd. 52). Das gespen- stische Wesen tränenlos ( ἄκλαυτος für ἀκλαύστοις Butler) mit trockenen Augen, da es kein Erbarmen kennt, weicht nicht von ihm, bis der Fluch erfüllt ist. προσιζάνει wie ein Alp.

684. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-469

⁶¹

⁶²

κέρδος ist ähnlich wie νικᾶν Soph. Αi. 1357, παρανικᾶν Cho. 599 und νικᾶσθαι oben 501 mit dem Gen. verbunden in der Bedeutung eines Komparativa ( κρείττω): „ einen früheren Tod als Gewinn vor einem späteren (als besser denn einen späteren) erklärend". Vgl. Soph. Ant. 461 εἰ δὲ τοῦ χρόνου πρόσθεν θανοῦμαι, κέρδος αὔτ᾽ ἐγὼ λέγω.

686-687. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-470

⁶³

⁶⁴

εὖ κυρήσας, Schol. εὐτυχή- σας, εὖ πράξας. Das Epitheton μελάναιγις weist auf die ursprüng- liche Bedeutung der Ερινὺς ἀερο- φοίτις (Hom. I 571) als der dunk- len Gewitterwolke hin. ἐκ δ' (30 Weil für οὐκ εἶσι für δ' ἔξεισι (zu 41): die Erinys wird aus deinem Hause weichen, wenn die Götter aus deinen Händen Opfer entgegen- nehmen" d. i. der fromme Sinn kann den Fluch sühnen.

689-690. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-471

⁶⁵

⁶⁶

παρημελήμεθα wie Eum. 300 παρημελημένον ἔρρειν: „, den Göttern sind wir gleichgültig; nur unser Untergang kann ihnen noch eine Freude bereiten". Das Hauptgewicht des Gedankens liegt in ὀλομένων: Schol. τὴν ἀπώλειαν ἡμῶν ἐν χάρι- της μοίρα λαμβάνουσιν.

691. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-472

⁶⁷

⁶⁸

tí ovv: zu 192. σαίνοι- μεν: zu 370.

692. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-473

⁶⁹

⁷⁰

,,Jetzt im Augenblick hat es dich überkommen deinen Sinn aufschwellend; mit der Zeit wird sich wieder ein Umschlag des Sinnes nach der anderen Seite mit ruhigerem Hauche einstellen; jetzt kocht es noch in dir". νῦν ὅτε (s. v. a. νῦν ἔστιν ὅτε), nunc cum maxime wie Hik. 638 νῦν ὅτε καὶ θεοὶ Διογενεῖς κλύοιτε. — Mit παρέστακεν vgl. Dem. 23, 103 τὸ ψήφισμα . . τοῖς στρα- τηγοῖς . . δέος καὶ φόβον παριστάν. ἐποιδάνον (geschrieben für ἐπεὶ δαίμων): vgl. Hom. I 554 χόλος, ὅς τε καὶ ἄλλων οἰδάνει ἐν στήθεσσι νόον πύκα περ φρονεόντων, 646 ἀλλά μοι οἰδάνεται κραδίη χόλῳ. αὖ τροπαία (für ἀντροπαία): vgl. Αg. 229 φρενός πνέων δυσσεβῆ τροπαίαν, Cho. 771 τροπαίαν Ζεὺς κακῶν θήσει ποτέ. μεταλλακτός, welches eigentlich zu λήματος ge- hört, als Femin. aus metrischen Gründen wie πλαγκτός οὖσ' Ag. 598 u. Ö. θελεμωτέρῳ (so Coning- ton für θαλωτέρων, welches eine späte Hand in θαλερωτέρωι ver- ändert hat): vgl. Hesych. θέλεμον· ἥσυχον und θελέμως· ἡσύχως. Heim- söth vermutet μαλακωτέρῳ, Badham θεμερωτέρῳ. zum

696. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-474

⁷¹

⁷²

,,Allerdings kocht es, weil die Flüche des Ödipus es Kochen gebracht haben" d. h. die Flüche des Ödipus haben eben in mir diese Wut und Erregung her- vorgerufen". Der Dichter sucht die Wirkung des Fluches psychologisch zu erklären.

697-698. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-475

⁷³

⁷⁴

Schol. ὡς τοῦτο ἐν τοῖς ὕπνοις φαντασθείς, ὅτι δι' αἵματος αὐτῷ ἔσται ἡ τῶν χρημάτων δια- νομή. Bei Aschylos spielen Träume (der Jo im Prometheus, der Atossa in den Persern, der Klytämestra in den Choephoren) eine wichtige Rolle nach dem Glauben, welchen er Eum. 104 ausspricht: ενδουσι γὰρ φρὴν ὄμμασιν λαμπρύνεται. An- sprechend vermutet Nauck νυκτέρων für ἐνυπνίων nach Fragm. 312, 3 νυκτέρων φαντασμάτων ἔχουσι μορ- φάς.

699-706. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-476

⁷⁵

⁷⁶

Stichomythie des Kory- phaios und Eteokles, letzter Versuch den Eteokles umzustimmen. In einer gleichen Situation, wo das Gefühl der nahen Entscheidung die Er- regung aufs höchste steigert, Ai. 591 ff., bedient sich Sophokles der ἀντιλαβαί, welche sich bei Aschylos nicht finden.

699. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-477

⁷⁷

⁷⁸

καίπερ οὐ στέργων ( τὰς γυ- ναϊκας) hat Bezug auf die Worte des Eteokles 170f. ὅμως schließt sich häufig einem Konzessivsatz oder einem Partizipium mit konzessivem Sinn an. ἄν.

700. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-478

⁷⁹

⁸⁰

λέγοιτε ἄν wie 247 λέγοις ὧν ἄνη (Hesych. ἄνυσις καὶ πρᾶξις) τις: Schol. ἀνύσιμα καὶ τε λεσθῆναι δυνάμενα: „ich will nur Bitten hören, die ich erfüllen kann, und zwar in kurzen Worten".

701. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-479

⁸¹

⁸²

ἐπί mit Dativ wie 1051, Hom. Ε 327, X 392 νηυσὶν ἐπὶ γλαφυρῇσιν ἐλαυνέμεν.

702. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-480

⁸³

⁸⁴

τεθηγμένον: vgl. Eur. Οr. 1625 Μενέλαε, παῦσαι λῆμ' ἔχων τεθηγμένον.

703. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-481

⁸⁵

⁸⁶

νίκην καὶ κακήν, einen Sieg, in dem man sich besiegen (über- reden) läßt. Vgl. Ag. 933 ΑΓΑΜ. ἡ καὶ σὺ νίκην τήνδε δήριος τίεις; ΚΛΥΤ. πιθοῦ· κρατεῖς μέντοι πα- ρεὶς ἑκὼν ἐμοί, Soph. Αi. 1353 παῦσαι· κρατεῖς τοι τῶν φίλων νικώ- μενος. Zum Ausdruck vgl. Fragm. 302 ψευδῶν δὲ καιρὸν ἔσθ' ὅπου τιμᾷ θεός.

704. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-482

⁸⁷

⁸⁸

Eteokles überhört den wahren Sinn der Worte des Chorführers.

705. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-483

⁸⁹

⁹⁰

Vgl. Eum. 89 αὐτάδελφον αἷμα καὶ κοινοῦ πατρός. Mit δρέψασθαι vgl. Soph. Fragm. 657, 4 Αρης γὰρ οὐδὲν τῶν κακῶν λωτί- ζεται, Bion I 21 αἱ δὲ βάτοι νιν ἐρχομέναν κείρουσι καὶ ἱερὸν αἷμα δρέπονται. Niemand kann seinem Schicksal entgehen". Vgl. Theogn. 1033 θεῶν δ' εἱμαρμένα δῶρα οὐκ ἂν ῥηϊδίως θνητὸς ἀνὴρ προφύγοι. Eteokles ab.

707-776. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-484

⁹¹

⁹²

zweites Stasimon, welches die Verkettung von Schuld und Buße im Labdakidenhause und den inneren Zusammenhang der Trilogie darlegt: Der Fluch des Ödipus, dessen Erfüllung der Streit seiner Söhne beschleunigt, wird zu dem Wechselmorde der Brüder füh- ren und so wird ein unsühnbarer Greuel zur. alten Not des Labda- kidenhauses hinzukommen. Diese alte Not begann mit der Schuld des Laios, dem Ungehorsam gegen das Gebot des Delphischen Gottes. Die Schuld des Laios, welche er alsbald mit seinem Leben büßte, übt ihre verderbliche Wirkung fort auf die nächste und übernächste Generation, auf Ödipus, dessen hohes Glück mit der Selbstblendung und der Verfluchung der Söhne schmählich endigte, jetzt auf die Söhne des Ödipus, und mit den Fürsten leidet der Staat, wenn er nur nicht mit ihnen zugrunde geht". In ähnlicher Weise faßt der Chor- gesang Cho. 1063 ff. die Schicksale des Atridenhauses zusammen. Der Gesang wird vom Gesamtchor vorgetragen.

707-708. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-485

⁹³

⁹⁴

Schol. δέδοικα τὴν τοὺς οἴκους ἀφανίζουσαν θεὸν Ἐρινύν, οὐδὲν ἔχουσαν θεοῖς ὅμοιον. πᾶς γὰρ θεὸς ἀγαθοποιός. Ζη οὐ θεοῖς ὁμοίαν verweist der Schol. auf Hom. - 325 θεοὶ σωτῆρες ἐάων. Erinys sagt Apollon Eum. 724 ἀλλ' ἔν τε τοῖς νέοισι καὶ παλαιτέροις θεοῖς ἄτιμος εἶ σύ. Ebenso heißt Zur der Gott der Pest Soph. O. T. 215 ἀπότιμος (rechtlos) ἐν θεοῖς θεός.

709. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-486

⁹⁵

⁹⁶

Schol. τὴν ἐπὶ κακοῖς ἀλη θεύουσαν. Der Fluch weissagt Un- heil und erfüllt sich in Unheil sicher. Unnötigerweise denkt der Schol. an den Traum des Eteokles (697): ἃ γὰρ εἶπεν (1. εἶδεν) νύκτωρ, ταῦτα ἐγένετο. Dindorf schreibt παναλαθῆ.

710. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-487

⁹⁷

⁹⁸

Schol. ἣν ἐπηύξατο Οἰδίπους. Aus dem Fluch ( εὐχή, ἀρά) ent- wickelt sich die Erinys. Vgl. Hom. I 566 ἐξ ἀρέων μητρὸς .. ἅ ῥα θεοῖσιν πόλλ᾽ ἀχέουσ' ἠρᾶτο . . τῆς δ' ἠεροφοῖτις Ερινὺς ἔκλυεν ἐξ ἐρέ βεσφιν, ἀμείλιχον ἦτορ ἔχουσα. In εὐκταίαν ist hier wie 826 αι verkürzt, wie es öfters bei δείλαιος, γεραιός, Asch. Hik. 390 bei ἵκταιος, Hom. v 379 bei ἔμπαιος der Fall ist.

711. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-488

⁹⁹

¹⁰⁰

Die Konstruktion πέφρικα Ἐρινὺν τελέσαι für μὴ τελέσῃ (776) ist selten. Vgl. Eur. Hek. 763 πα- τήρ νιν ἐξέπεμψεν ὀρρωδῶν θανεῖν, Ion 1564 θανεῖν σε δείσας μητρὸς ἐκ βουλευμάτων. — περιθύμους von der Person des Fluchenden über- tragen.

712. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-489

¹⁰¹

¹⁰²

βλαψίφρων, φρενοβλαβής. Der Ingrimm hat ihn außer sich gebracht. - Von der epischen Form Οιδιπόδης findet sich bei Aschylos der Gen. Οιδιπόδα (870, 1047) und der Akk. Οιδιπόδαν (737).

713. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-490

¹⁰³

¹⁰⁴

,,Der gegenwärtige Streit der Söhne beschleunigt die Erfül- lung des Fluches in ihrem Unter- gang". Zu dem Fluche kommt also die eigene Schuld der Söhne. Weil der Med. von erster Hand d' έρις δ᾽ ὀτρύνει bietet, vermutet W. Headlam παιδολέτωρ δ' ἔρις ἐξο- τρύνει, vielleicht παιδολέτειρ᾽ ἔρις ἅδ' ὀτρύνει, vgl. τεκνολέτειρ' Soph. El. 107. Doch φεν φεν, μυσαρὰ καὶ παιδολέτος von Medea Eur. Med. 1393.

714. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-491

¹⁰⁵

¹⁰⁶

Der aus der Fremde ge- kommene Stahl verteilt das Erbe. Sehol. ποιητικῶς πάνυ ταῦτα ὁ Αἰσχύλος. τὸν γὰρ χαλυβδικὸν καὶ Σκυθικὸν σίδηρον φησὶ ταῦτα πράτ- τειν. οὕτως (1. οὗτος), φησί, μερίζει τοῖς παισὶ τούτοις καὶ ὥσπερ ἀπο- κληροῖ (verteilt als Los von der Erbschaft) οὐχὶ πεδία μεγάλα, ἀλλὰ παντελῶς μικρά, δυνάμενα μόνα αὐτῶν τὰ σώματα χωρῆσαι πεπτω- κότα (,, sieben Fuß Erde"). Vgl. 925 ὁ πόντιος ξεῖνος ἐκ πυρὸς συνεὶς θηκτὸς σίδαρος. Zu der Form χάλυ βος vgl. Hesych. χάλυβοι· ἔθνος τῆς Σκυθίας ὅπου σίδηρος γίγνεται (der skythische Stahl kam vom Ural), Eur. Alk. 980 καὶ τὸν ἐν Χαλύβοις δαμάζεις σὺ βίᾳ σίδαρον, Fragm. 472, 6 χαλύβῳ πελέκει.

715. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-492

¹⁰⁷

¹⁰⁸

Dindorf schreibt Σκυθῶν.

716-717. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-493

¹⁰⁹

¹¹⁰

κτεάνων χρηματοδαίτας: zu 186. πικρός: zu 867.

718. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-494

¹¹¹

¹¹²

διαπήλας ( αὐτοῖς) χθόνα ( ώστε) ναίειν: Schol. ἐπικληρώσας.

719-720. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-495

¹¹³

¹¹⁴

Soviel als sie auch tot einnehmen". φθιμένοισιν schließt sich, wenn es nicht ursprünglich φθιμένους νιν geheißen hat, an das vorher zu ergänzende αὐτοῖς, da- gegen ἀμοίρους an den Infnitiv κατέχειν an. Der Infin. bei ὁπόσην wie bei οἷος, ὅσος (im Sinne von τοιοῦτος, τοσοῦτος ὥστε). Vgl. Thuk. Ι 2, 2 νεμόμενοι τὰ αὑτῶν ἕκαστοι ὅσον ἀποζῆν. Blaydes vermutet καπφθιμένοισιν für καὶ φθιμένοι- σιν. Zum Gedanken vgl. 803, Soph. Ο. Κ. 790 χθονὸς λαχεῖν τοσοῦτον, ἐνθανεῖν μόνον. τῶν μεγάλων πεδίων, des angestrebten Reiches.

721-722. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-496

¹¹⁵

¹¹⁶

αὐτοκτόνως αὐτοδάϊκτοι für αὐτοκτόνοι αὐτοδάϊκτοι (einander mordend, voneinander gemordet, vgl. 668): jeder wird Mörder, jeder ermordet sein; denn αυτοδάϊκτος steht nicht, wie Hesych. erklärt: ὁ ἑαυτὸν φονεύσας, sondern in pas- sivem Sinn.

723. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-497

¹¹⁷

¹¹⁸

Genaue Responsion wird her- gestellt mit der Emendation von Hermann καὶ γαῖα κόνις πίῃ.

726. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-498

¹¹⁹

¹²⁰

Schol. τίς αὐτοὺς ἐκλύσει τοῦ τοιούτου μιάσματος; vielmehr σφέ, αὐτό, τὸ αἷμα, „wer wird das Blut abwaschen". Vgl. Cho. 47 τί γὰρ λύτρον πεσόντος αἵματος πέδω, 64 δι' αἷμ' ἅπαξ ποθὲν δ᾽ ὑπὸ χθο νὸς τροφοῦ τίτας φόνος πέπηγεν οὐ διαρρύδαν, Soph. Ο. Τ. 1227f. Die Befleckung, die nicht abgewaschen werden kann, verbreitet sich über das ganze Haus.

728-729. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-499

¹²¹

¹²²

παλαιγενῆ . . παρβασίαν (vgl. παραιβασίαι Hesiod. Theog. 220, υπερβασία), „ich denke nämlich an die alte Sünde" u. s. w. Schol. tǹv παλαιὰν παράβασιν. παρέβη γὰρ τὸν χρησμὸν τοῦ ᾿Απόλλωνος. An παλαιγενῆ παρβασίαν schließt sich der Satz εντε Λάϊος . . ἐγείνατο an.

729-730. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-500

¹²³

¹²⁴

ὠκύποινον steht in Gegen- satz zu αἰῶνα δ' ἐς τρίτον μένει. Seine Schuld büßte Laios rasch und alsbald mit seinem Leben, aber der Frevel wirkt fort bis zum dritten Menschenalter. Die gleiche Wen- dung fndet sich Cho. 25 πρέπει παρῇσι φοινίαις ἀμυγμὸς ὄνυχος ἄλοκι νεοτόμῳ δι' αἰῶνος δ' ἰυγμοῖσι βόσκεται κέαρ — κτέ. Mit ὠκύποινος vgl. ὑστερόποινον ἄταν Cho. 382. τρίτον: Schol. Λαΐου, Οἰδίποδος, Ετεοκλέους.

731-732. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-501

¹²⁵

¹²⁶

Απόλλωνος βίᾳ (dem Ap zum Trotz) wie βίᾳ Διός 518, μὴ σπεῖρε τέκνων ἄλοκα δαιμόνων βία Eur. Phoen. 18. τρίς bezeichnet das Eindringliche der Mahnung. Vgl. τρισόλβιος, τρισμακαρ, τρισάθ λιος, τριτάλας.

733. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-502

¹²⁷

¹²⁸

μεσομφάλοις: Eur. Ion 223 ἆρ᾽ ὄντως μέσον ὀμφαλὸν γᾶς Φοί- βου κατέχει δόμος; Or. 331 μεσόμ φαλοι . . μυχοί, Phoen. 244 μεσόμ φαλα γύαλα, Soph. Ο. Τ. 480 τὰ μεσόμφαλα γᾶς μαντεία. Ein weißer Stein von der Form eines abgestumpften Kegels, welcher im Delphischen Heiligtum lag (abge- bildet auf einem Vasengemälde Rochette Monum. inéd. pl. 37), galt als Mittelpunkt der Erde. Strab. ΙΧ S. 420, Paus. X 16, 3.

734. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-503

¹²⁹

¹³⁰

Der eigentliche Inhalt der Mahnung liegt in γέννας ἄτερ θνῄσκοντα, „, er solle zum Heile der Stadt bis an sein Lebensende kin- derlos bleiben“.

735. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-504

¹³¹

¹³²

ἐκ φίλων ἀβουλιᾶν, durch reizende Unbesonnenheit, Schol. κρατηθεὶς ὑπὸ τῶν αὐτῷ φίλων ἡδονῶν. Vgl. Eur. Fragm. 220 πολ λοὶ δὲ θνητῶν τοῦτο πάσχουσιν κακόν· γνώμῃ φρονοῦντες οὐ θέ- λουσ᾽ ὑπηρετεῖν ψυχῇ τὰ πολλὰ πρὸς φίλων (d. i. πρὸς ἡδονῆς) νικώμενοι. Zum Gedanken vgl. Eur. Phoen. 21 ὁ δ᾽ ἡδονῇ ἐνδοὺς ἔς τε βακχεῖον πεσών erzählt Iokaste von Laios).

736. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-505

¹³³

¹³⁴

ἐγείνατο μὲν . . αὑτῷ, als ob folgen sollte: ἐγείνατο δὲ νυμ- φίον τῇ μητρί, welcher Gedanke sich nachher in anderer Form an Οιδιπόδαν anschließt.

738. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-506

¹³⁵

¹³⁶

. ἄρουραν μητρός wie μη- τρώαν . . ἄρουραν οὗ τε καὶ τέκ των Soph. Ο. Τ. 1256, τὴν τεκοῦσαν ἤροσεν ὅθενπερ αὐτὸς ἐσπάρη ebd. 1497. Nach der Ansicht alter Phy- siologen ist die Mutter das Acker- feld, auf welchem der eingestreute Same aufgeht. ἐτράφη wie ἐ- σπάρη in der angeführten Stelle. ῥίζαν αἱματόεσσαν steht als Appo- sition zum Inhalt von σπείρας ἄρου- ,woraus ein Wurzel von Blut und Wunden wurde". σπείρας ἔτλα wie Soph. Εl. 943 τλῆναι σε δρῶσαν, Eur. Hipp. 476 τόλμα δ' ἐρῶσα, Simonid. Fragm. 85, 14 τλῆθι χαριζόμενος.

741-742. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-507

¹³⁷

¹³⁸

Schol. ἡ ἄγνοια τὰς φρένας ἀπολλύουσα συνήγαγεν. Dieser be- zieht also die Worte auf Ödipus und Iokaste, nicht auf Laios und Iokaste, mit Recht, wie schon νυμ- φίους erkennen läßt. Das Asyn- deton bei dem Satze, welcher sich dem Vorausgehenden als nähere Be- stimmung anschließt ( παρανοίας συναγούσης).

743. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-508

¹³⁹

¹⁴⁰

Gleichsam ein Meer von Leiden wogt auf und nieder. Wäh- rend eine Woge sinkt, läßt es eine andere dreifach geteilte (d. i. über- aus gewaltige) in die Höhe steigen, welche bereits um den Steuersitz des Staates rauscht (diesen zu be- graben droht)". τὸ μὲν πίτνον schließt sich appositionell an κῦμα an. An die Stelle von τὸ δὲ ἀειρό- μενον tritt, wie häufg, ein selb- ständiger Satz, in welchem wieder θάλασσα Subjekt ist. τρίχηλον bezeichnet die τρικυμία, die ge- fährlichste Art des stürmischen Meeres. Vgl. Prom. 1047 οἷός σε χειμὼν καὶ κακῶν τρικυμία ἔπεισ᾽ ἄφυκτος, Eur. Hipp. 1213 σὺν κλύ- δωνι και τρικυμία, Plat. Staat V §. 472 Α. τω δύο κύματε ἐκφυγόντι τὸ μέγιστον καὶ χαλεπώτατον τῆς τρικυμίας ἐπάγεις. Durch ein ähn- liches Bild ist ununterbrochene Aufeinanderfolge der Leiden Soph. Ant. 586 ff. veranschaulicht. Diese τρικυμία kann man auf die Steige- rung des Pathos im dritten Stück der Trilogie beziehen (Schol. τὰ μὲν ἐπὶ Λαΐου γέγονε, τὰ δὲ ἐπὶ Οἰδί ποδος, τὰ δὲ νῦν).

747. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-509

¹⁴¹

¹⁴²

ἀλκὰ μεταξὺ δι' ὀλίγῳ (ge schrieben für μεταξὺ δ' ἀλκὰ δ' ὀλίγου) τείνει πύργος ἐν εὔρει, αλκὰ μεταξὺ διατείνει πύργος ἐν ὀλίγῳ εὔρει, „,als Wehr erstreckt sich schmal dazwischen - die Stadt- mauer" (nur eine dünne Schiffs→ wand, die Stadtmauer, trennt uns vom Wellengrab). Mit πύργος wie vorher mit πόλεως wird in lyrischer (nicht epischer) Weise Gleichnis und Verglichenes ohne Vermittelung ver- bunden. Das Asyndeton wie 741. Zum Gedanken, welcher uns leb- haft in die Stimmung des auf stür- mischem Meere Fahrenden versetzt, vgl. Hom. O 628 τυτθὸν γὰρ ὑπὲκ θανάτοιο φέρονται ναῦται), Arat. Phän. 299 ὀλίγον δὲ διὰ ξύλον Αϊδ' ἐρύκει, Diog. L. I 8, 5 μαθὼν τέτ- ταρας δακτύλους εἶναι τὸ πάχος τῆς νεώς, τοσοῦτον ἔφη ( Ανάχαρσις) τοῦ θανάτου τοὺς πλέοντας ἀπέχειν, Dio Chrys. 64, 9 τριδάκτυλον αὐτοὺς σώζει ξύλον πεύκινον (wahrschein- lich ein Trimeter τριδάκτυλον σῴζει σφε πεύκινον ξύλον aus Eurip. Philokt.), I v. XII 57 i nunc et ventis animam committe, dolato confisus ligno, digitis a morte re- motus quattuor aut septem, si sit latissima taeda, XIV 289 tabula distinguitur unda.

749. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-510

¹⁴³

¹⁴⁴

Ähnlich ist der Gedanke Eur. Hek. 638 πόνοι γὰρ καὶ πόνων ἀνάγκαι κρείσσονες κυκλοῦνται. κοι νὸν δ᾽ ἐξ ἰδίας ἀνοίας κακὸν τῇ Σιμουντίδι γᾷ ὀλέθριον ἔμολε, Hor. epist. II 14 quicquid delirant reges, plectuntur Achivi,

752. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-511

¹⁴⁵

¹⁴⁶

τελειᾶν . ἀρᾶν Dindorf and Bothe für τέλεια . . ἀραι. Mit καταλλαγαί vgl. συναλλαγαί Soph. Ο. Τ. 34 ἔν τε συμφοραῖς βίου . . ἔν τε δαιμόνων συναλλαγαίς. ,Wenn alte Flüche sich erfüllen, treffen schwere Schicksalsschläge das allzuhohe (und zu Übermut führende) Glück der Reichen, wäh- rend an den Armen das Verderben vorübergeht". Wie Laios unter dem alten Fluch des Chrysippos, so stand Ödipus unter dem Fluch des Laios. Vgl. Einl. S. 6. Von solchen Leiden werden die Häuser der Großen heimgesucht, welche in der Uppig- keit des Reichtums freveln. Aus- führlich hat der Dichter diesen Ge- danken Ag. 749 ff. und 392 ff. dar- gelegt. Zu πενομένους (so Bücheler für πελόμεν' οὐ) vgl. δίκα δὲ λάμ πει μὲν ἐν δυσκάπνοις δώμασιν κτἑ. ebd. 767. - πρόπρεμνα (die Hand- schriften geben πρόπρυμνα, welche Form den Schol. zu der hier ver- kehrten Erklärung ὅλου τοῦ φορ του ἐκβολὴν ποιοῦνται veranlant), πρέμνοθεν, wie πρόρριζα, προθέ λυμνα. Das Bild ist wie 71 her- genommen von dem Ausrotten eines Baumes (Hom. ε 244 εἴκοσι δ' ἔκ- βαλε πάντα, nämlich δοῦρα) wie das sprichwörtliche πίτυος δίκην ἐκτρίβεσθαι (vgl. Herod. VI 37). ἀνδρῶν ἀλφηστῶν erwerbsam, ἀλ φάνω), Homerisch.

757. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-512

¹⁴⁷

¹⁴⁸

τ' (von Weil um des Vers- maßes willen eingefügt) ist nach ἐθαύμασαν statt nach οθνείοι ξυ- νέστιοι gesetzt. In gleicher Weise wie hier wird Pind. Öl. II 42 ff. und in dem Chorgesang Soph. O. T. 1186 der Wechsel menschlichen Glücks an dem Schicksal des Ödipus dar- getan. Vgl. Eur. Fragm. 157f. ἦν Οἰδίπους τὸ πρῶτον εὐδαίμων ἀνήρ εἶτ᾽ ἐγένετ' αὖθις αθλιώτατος βρο τῶν. πό

758-759. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-513

¹⁴⁹

¹⁵⁰

οθνεῖοι (für das handschrift- liche θεοὶ καὶ) ξυνέστιοι wie Plat. Prot. S. 316C καὶ οἰκείων καὶ ὀθ νείων, die zur Familie und die nicht zur Familie gehören. λεος ὁ (so Dindorf für πόλεως) που λυβατός (so Blomfield für πολύβοτος nach dem Schol. ὁ ὑπὸ πολλῶν ἐμ- βατευόμενος ἀνδρῶν) τ' ἀγὼν (30 Weil für αἰών) βροτῶν, der viel- betretene Versammlungsplatz der Leute oder der von vielen Leuten besuchte Marktplatz der Stadt. Vgl. Schol. zu Hom. Q 1 παρὰ Βοιω- τοῖς ἀγὼν ἡ ἀγορά· ὅθεν καὶ ἀγω νίους θεοὺς Αἰσχύλους τοὺς ἀγο- ραίους.

761-762. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-514

¹⁵¹

¹⁵²

τὴν ἁρπαξάνδραν (so But- ler und Hermann für αναρπαξάν- δραν) κῆρα (Schol. κακὴν μοῖραν), das männerentraffende Unheil, von der Sphinx. Vgl. Eur. Phoen. 1021 Καδμείων ἁρπαγὰ πολυφθόρος που λύστονος. κήρ et κῆρες Graecis de quavis noxa aut damno (Spanheim).

763. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-515

¹⁵³

¹⁵⁴

ἀρτίφρων ἀθλίων γάμων (gen. relat.), als er, der Arme, der unseligen Ehe inne wurde. — ἔγεντο, welches bei Hesiod und den Lyrikern vorkommt, hat Arnaud für éyéveto gesetzt um der genauen Responsion willen. — Mit ἐπ' ἄλγει δυσφορῶν μαινομένα κραδία (wahnsinnig im Ubermas' des Schmerzes) wird die doppelte Missetat gegen die eigene Person und die Söhne entschuldigt.

768-769. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-516

¹⁵⁵

¹⁵⁶

πατροφόνῳ χερὶ μὲν κερκίσι τῶν (für χερὶ τῶν κρείσσω τέκνων) ὀμμάτων ἐπλάγχθη,,, mit der Hand, die den Vater gemordet, beraubte er sich mittels Webschiffchen seiner Augen". Nach Soph. Ant. 975 wur- den den Phineiden die Augen aus- gestochen ὑφ' αἱματηρας χείρεσσι καὶ κερκίδων ἀκμαῖσιν. Vgl. Apollod. Π 8, 1 ( Αλκμήνη) κερκίσι τοὺς ὀφ θαλμοὺς ἐξώρυξεν αὐτοῦ (des Eu- rystheus). — ἐπλάγχθη, Schol. έχω- ἐπλάγχθη, Schol. ἐχω- ρίσθη, ἐστερήθη Der Gen. der Trennung wie bei βλάπτεσθαι, ἀλᾶσθαι (Eur. Tro. 640 ψυχὴν ἀλᾶ ται τῆς πάροιθ᾽ εὐπραξίας).

771. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-517

¹⁵⁷

¹⁵⁸

ἐπικότους τροφᾶς (gen. relat.), grollend ob der Pflege, von der Person übertragen. Toogń bezieht sich auf die Pflege der greisen El- tern, welche Pflicht der Kinder ist ( γηροβοσκία, γηροτροφία), wie die kyklische Thebais den Grund des Vaterfluches in der Verletzung die- ser Pflicht fand. Diese Deutung bestätigt das Scholion zu Soph. Ο. K. 1375. Vgl. Einl. S. 4. Schütz be- zieht τροφή auf die Auferziehung der Kinder und sieht die Ursache des Grolles darin, daß Ödipus in Blutschande erzeugte Kinder auf, erzogen. Dann aber würde der Fluch auch den Töchtern gelten.

772. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-518

¹⁵⁹

¹⁶⁰

πικρογλώσσους ἀράς: Soph. Ο. Κ. 951 πικρὰς ἀράς. Vgl. Prom. 185 μελιγλώσσοις ἐπαοιδαῖσιν. Uber die Form der Wiederholung zu 124.

773-774. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-519

¹⁶¹

¹⁶²

καί σφε: Schol. καὶ τοῦτο ἐπηράσατο διὰ σιδήρου αὐτοὺς τὴν οὐσίαν κτήσασθαι (vielmehr δάσα- σθαι). διαλαχεῖν: ebenso lautet der Fluch Eur. Phoen. 68 θηκτῷ σι- δήρῳ δῶμα διαλαχεῖν τόδε. Vgl. 801.

776. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-520

¹⁶³

¹⁶⁴

τελέσῃ, τὰς ἀράς. καμψί πους erklärt der Schol. ἡ κάμπτουσα τῶν κολαζομένων τοὺς πόδας. οἱονεὶ ἡ συμποδίζουσα καὶ μὴ ἐῶσα φυ- γεῖν, wie das Bruchstück eines Epos καμπεσίγουνος Ερινύς bei Hesych. ἀπὸ τοῦ κάμπτειν τὰ γόνατα τῶν ἁμαρτανόντων abgeleitet wird. Aber καμψίπους ( καμπεσίγοννος) bedeutet vielmehr,, schnellfüßig" (,, rasch er- eilend"), wie in der bildenden Kunst der Typus des gebogenen Knies bei Gorgonen, Erinyen und anderen Wesen der Art der Ausdruck rascher Bewegung und leidenschaftlicher Hast ist, vgl. Ernst Curtius, die knieenden Figuren der altgriechi- schen Kunst. Berlin 1869 S. 6. Anderswo ist doo μás ein Epitheton der Erinys.

777-806. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-521

¹⁶⁵

¹⁶⁶

drittes Epeisodion: ein Bote meldet die Katastrophe, den Wechselmord der beiden Brü- der. Schol. ἄγγελος ὁ καὶ πρότερον ἀπαγγείλας περὶ τῆς τῶν Ἀργείων ἐφόδου, οὗτος καὶ νῦν ἀπαγγέλλει τὴν ἀδελφοκτονίαν. Daß es der gleiche sein soll, ergibt sich aus 782 f.

777. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-522

¹⁶⁷

¹⁶⁸

Die Handschriften bieten Θαρσεῖτε, παῖδες, sodaß die An- rede nichtssagend ist. Es kann auch Θαρσείτ', ἀρίστων geheißen haben. τεθραμμέναι mit Gen. wie Soph. Phil. 3 ὦ κρατίστου πατρὸς Ἑλλή νων τραφείς und andere Partizipia, welche eine Abstammung bezeich- nen ( γεγώς, φύς, βλαστών, Soph. Ο. Κ. 1324 φυτευθείς). Vgl. Soph. Αi. 1229 τραφείς μητρὸς εὐγενοῦς ἄπο.

779. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-523

¹⁶⁹

¹⁷⁰

πέπτωκε, sind zunichte ge- worden, wie Eur. Hipp. 41 ἀλλ᾽ οὔτι ταύτῃ τόνδ' ἔρωτα δεῖ πεσεῖν. ὀβρίμων, die auf ihre Kraft pochen.

780. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-524

¹⁷¹

¹⁷²

Auch bei ἐν εὐδίᾳ scil. ἐστί (Blomfield ἐν εὐδία ' στί) schwebt wie beim Folgenden die Vorstellung eines Schiffes vor. Vgl. 2f. ἄντ λον οὐκ ἐδέξατο d. h. das Schiff ist nicht leck geworden.

782. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-525

¹⁷³

¹⁷⁴

στέγει absolut,,gewährt Schutz".

785. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-526

¹⁷⁵

¹⁷⁶

ἑβδόμας, πύλας. Die Wahl des siebenten Tores wird mit dem Beinamen des Apollon ἑβδομαγέτης in Verbindung gebracht:,,das sie- bente Tor erkor sich der würdige Siebenfürst, um dort das Geschlecht des Ödipus für die alte Schuld des Laios büßen zu lassen". Den Bei- namen leitete man davon ab, daß Apollon am siebenten Tage eines Monats geboren und der siebente Monatstag ihm geweiht war, Schol. ἑβδόμῃ γὰρ ἐγεννήθη Απόλλων, Prokl. zu Plat. Tim. III S. 200 Απόλλωνι τὴν ἑπτάδα ἀνεῖσαν ὡς συνέχοντι πάσας τὰς συμφωνίας . . καὶ ἑβδομαγέταν ἐκάλουν καὶ τὴν ἑβδόμην τοῦ Θεοῦ ἱερὰν ἔλεγον. „ τῇ γὰρ Ἀπόλλωνα χρυσάορα γείνατο Λητώ “ (Hes. Ε. καὶ Ἡ. 771). Vgl. auch Plut. Mor. S. 717 D, Herod. VI 57. Lobeck Aglaoph. I S. 434 be- zieht den Namen darauf, daß an den Festen des Gottes sieben Kna- ben und sieben Mädchen den Fest- zug anführten. Brandis Hermes II S. 271 leitet die Siebenzahl, die sich beim Apollodienst so häufig wiederholt, aus den Kultsagen des phönikischen Sonnengottes und sei- ner Verbindung mit den übrigen Planeten ab, an deren Spitze er die sieben Tage der Woche be- herrschte. Doch vgl. Roscher Lex. d. gr. u. röm. Myth. I S. 423 ff. Eine geringere Handschrift bietet ἑβδομαγέτης, aber die dorische Form scheint als feierlich sakrale Form gewählt zu sein.

788. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-527

¹⁷⁷

¹⁷⁸

Für πρᾶγμα geben jüngere Handschriften πρᾶγος. νεόκοτον, νέον, wie Pers. 260. Für das wenig passende πλέον vermutet Dindorf πάλιν. Vielleicht hat es διπλοῦν (günstig und ungünstig) ge- heiben. Vgl. Soph. Ο. Τ. 938 τί δ' ἔστι; ποίαν δύναμιν ὧδ᾽ ἔχει διπλῆν.

789. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-528

¹⁷⁹

¹⁸⁰

Diesen Vers, welcher aus 805 stammt und die Stichomythie stört, hat Porson getilgt.

790. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-529

¹⁸¹

¹⁸²

αὐτοκτόνων: zu 668.

791. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-530

¹⁸³

¹⁸⁴

Η. Wolf schreibt παρφρονῶ, wie Eum. 229 πάρ Διὸς überliefert ist. φόβῳ λόγου, weil ich ahne, was du sagen willst.

793. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-531

¹⁸⁵

¹⁸⁶

Der V. wiederholt nur den Gedanken von φόβῳ λόγου 791 und stört die Stichomythie, sobald 795 vor 794 tritt, wie der Sinn es er- fordert, da 794 die in 795 gestellte Frage bestätigt und erweitert.

795-796. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-532

¹⁸⁷

¹⁸⁸

ἐκεῖθι wie Hom. p 10. Bei den Tragikern kommt das Wort sonst nicht vor. · βαρέα. . φράσον, so kummervoll gewiß es ist, tue doch es kund. — ἀμφιλέκτως, Schol. ἀμφιβόλως. Sie sind fürwahr so übel zugerichtet, daß über ihr Schicksal kein Zweifel mehr be- stehen kann. κατεσποδημένω für κατεσποδημένοι und 792 τόκω für τόκος hat Dindorf geschrieben wegen κεῖσθον. 7961. ἠναίρονθ᾽ ἅμα ἀμφοῖν ἄγαν für ἠναίροντ᾽ ἄγαν . . ἀμφοῖν ἅμα Nauck. ὁ δαίμων, Απόλλων nach 785. κοινὸς ἄγαν, der Gott war allzu unparteiisch, weil beide Brüder zugleich durch Bruder- hand fielen.

798. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-533

¹⁸⁹

¹⁹⁰

αὐτός: Schol. ὁ ᾿Απόλλων ἀναλίσκει τὸ τοῦ Οἰδίποδος γένος, der beleidigte Gott.

799. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-534

¹⁹¹

¹⁹²

,, So ist Stoff zur Freude und zur Klage." δακρύεσθαι: das Medium findet sich sonst nur in δεδάκρυμαι. Geringere Hand- schriften geben δακρύσασθαι. Viel- leicht hat es ursprünglich κἀποκ- λαύσασθαι geheißen. Doch vgl. zu

800. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-535

¹⁹³

¹⁹⁴

πόλιν εὖ πράσσουσαν bei χαίρειν wie Soph. Αi. 136 σὲ μὲν εὖ πράσσοντ᾽ ἐπιχαίρω, Eur. Hipp. 1339 τοὺς γὰρ εὐσεβεῖς θεοὶ θνῄ- σκοντας οὐ χαίρουσι, Rhes. 390 χαίρω δέ σ᾿ εὐτυχοῦντα, Hom. Ν 352 ἤχθετο γάρ ῥα Τρωσιν δαμναμένους. An die Stelle eines zweiten Parti- zips, welches sich auf δακρύεσθαι bezöge, tritt ein selbständiger Satz.

802. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-536

¹⁹⁵

¹⁹⁶

Σκύθῃ: vgl. 714f. — Photios παμπησία· παγκτησία, Gesamt- besitz. Nauck vermutet δωμάτων παμπησίαν.

803. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-537

¹⁹⁷

¹⁹⁸

ĥv (äv) láßwoiv: zu 243.

804. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-538

¹⁹⁹

²⁰⁰

φθατούμενοι (so Kirchhoff für φορούμενοι), κτώμενοι χθόνα. Die Art der Besitzergreifung des Landes entspricht den Flüchen des Vaters. W. Headlam vermutet δυσπότμως. - Ζη φατούμενοι vgl. Eum. 401 γῆν καταφθατουμένη, Hesych. καταφθατουμένη κατακτω μένη und φθο) ατήσει· φθάσει (sollte wohl φθάσεις heißen) κτή- σασθαι. Diese Erklärung beruht auf der verkehrten Ableitung von φθάνω.

805-806. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-539

²⁰¹

²⁰²

Wenn diese beiden Verse nicht unecht sind, wie Butler an- nimmt, so faßt der Bote noch ein- mal Freude und Leid in kurzen Worten zusammen und schließt wie die früheren sieben Botenreden Statt (zu 534) mit zwei Versen. ὑπ' ἀλλήλων hat es wohl ἐπαλλήλῳ geheißen. Mit ἐπαλλήλῳ φόνῳ vgl. ἐπαλλήλοιν χεροίν Soph. Αnt. 57, ἀλλαλοφόνοις χερσίν unten 915. Der Bote ab.

807-816. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-540

²⁰³

²⁰⁴

Die anapästische Partie, welche der Κορυφαῖος vorträgt, bereitet den folgenden Chorgesang vor und begleitet die Bewegung des in eine neue Stellung über- gehenden Chors.

809. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-541

²⁰⁵

²⁰⁶

Der Monometer steht an Stelle eines Parömiakos; daher die syllaba anceps. Doch vermutet Aschylos, Sieben gegen Theben. Prien, daß ὠγυγίους oder ἀρχαίους vor τούσδε ausgefallen sei. Uber die Quantität von ῥύεσθε zu 150.

810. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-542

²⁰⁷

²⁰⁸

ἐπολολύξω wie ὀλολυγμὸν εὐφημοῦντα τῇδε λαμπάδι ἐπορ θιάζειν Ag. 28 von dem jubelnden Dankgebet von Frauen. Vgl, oben zu 254.

811. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-543

²⁰⁹

²¹⁰

Für βιοτείᾳ (vgl. ἀσινῆ βίοτον Cho. 1016) geben die Hand- schriften σωτῆρι, welches zur Er- klärung von ἀσινεῖ beigeschrieben das ursprüngliche Wort verdrängt zu haben scheint. Scholefield ver- mutet πόλεως ἀσινεῖ σωτῆρι τύχῃ.

813. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-544

²¹¹

²¹²

ἀτέκνους könnte die von dem Schol. angegebene Bedeutung ἐπὶ κακῷ τεχθέντας nur in einer Verbindung wie τέκνον ἄτεκνον haben. Die Erwähnung der Kinder- losigkeit ist hier ganz zwecklos, abgesehen davon, daß von Polynikes ein Sohn Thersandros, von Eteokles ein Sohn Laodamas erwähnt wird. Wahrscheinlich ist ἄνδρας für ἀτέκνους zu setzen. Vgl. πολέμαρχος ἀνήρ Cho. 1070.

815. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-545

²¹³

²¹⁴

Der Vers ist, wie και er- fordert, von Prien ergänzt nach dem Schol. ὀρθῶς οὖν καὶ ἐπωνύμως Ετεοκλῆς καὶ Πολυνείκης ἐκλήθησαν. Vgl. zu 565. Die Brüder gingen ἐτεὸν κλεινοί zugrunde, weil beide ihren Gegner töteten. Soph. Ant. 146 δικρατεῖς λόγχας στήσαντε. drittes Stasimon. Der Chor (Gesamtchor) beklagt die unselige Tat der beiden Brüder, mit welcher sich der Fluch des Ödipus erfüllt hat.

817. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-546

²¹⁵

²¹⁶

μέλαινα: zu 682.

818. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-547

²¹⁷

²¹⁸

Der Fluch, welcher (von Laios her) auf dem Geschlecht lastet und welcher von Ödipus ausgesprochen wurde. Vgl. 826 f., Eur. Phoen. 1611 ἀρὰς παραλαβὼν Λαΐου καὶ παισὶ δούς (Ödipus). In dem von Meineke vermuteten Text ἦ μέλαινα Οἰδίπου ' στ᾿ ἀρά wäre γένεος objektiver, Οἰδίπου subjektiver Gen. zu ἀρά (Schol. τελουμένη ἐπὶ τῷ γένει τοῦ Οἰδί ποδος ἀρά). Vielleicht ist Οιδίπου παρά zu schreiben (nicht mit der epischen Quantität wie Hom. I 456).

819. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-548

²¹⁹

²²⁰

Kalter Schauer überkommt mich." με καρδίαν wie Hik. 384 φόβος μ' ἔχει φρένας, Eum. 88 μὴ φόβος σε νικάτω φρένας nach Homerischer Weise.

820. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-549

²²¹

²²²

ἔτευξα μέλος wie Cho. 422 ἔκοψα κομμὸν Ἄριον von dem eben angestimmten Liede, vgl. ἔφριξ ἔρωτι Soph. Αi. 693, ἐγέλασα, ἐπήνεσα.

821. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-550

²²³

²²⁴

Θυιάς di. ganz in Ekstase vor Entsetzen, vgl. 952 μαίνεται γόοισι φρήν und 485. Sehr an- sprechend schreibt, auch um der genaueren Responsion willen, Heim- söth Θυιὰς ὥς, αἱμοσταγείς. Die Form αἱμοσταγής findet sich Eur. Fragm. 384 und Eum. 366 ist gleichfalls αἱμοσταγές für αἱματο- σταγές herzustellen.

823-824. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-551

²²⁵

²²⁶

Fürwahr unheilverkün- dend ist dieser Einklang (d. h. dieser gleiche Ausgang) des Kam- pfes." ή . δύσορνις auch Eur. Hipp. 759. zu

825-826. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-552

²²⁷

²²⁸

Bis zu Ende hat es ohne ermatten der fluchende Ruf des Vaters geführt."

827. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-553

²²⁹

²³⁰

Der Ungehorsam des Laios hat fortgewirkt und da Göttersprüche ihre Kraft nicht ver- lieren, so bangt mir um die Stadt." Vgl. σώζειν πόλιν 734. Diese Furcht um die Stadt bezieht sich auf den Krieg der Epigonen. Mit ἄπι- στοι vgl. 1021, Hesych. ἄπιστος· ἀπαράπειστος, ἀπειθής· Σοφοκλῆς Τρωίλω.

831. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-554

²³¹

²³²

ἄπιστον ist vielleicht nach ἄπιστοι 827 in ἄελπτον zu ver- bessern. Herwerden vermutet ἄλα- στον.

832. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-555

²³³

²³⁴

οὐ λόγῳ: Schol. ἀλλ᾽ ἔργῳ. Vgl. Prom. 114 καὶ μὴν ἔργῳ κού κέτι μύθῳ χθὼν σεσάλευται.

833. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-556

²³⁵

²³⁶

Exodos, Klagen an den Leichen der beiden Brüder, welche auf Bahren auf die Bühne getragen werden. Dem Leichenzug folgen (bei 846) die Schwestern, Anti- gone und Ismene. Die Klagen er- hebt der Chor in verschiedener (vierfacher) Form und Vortragsart, nach diesem die beiden Schwestern. Der letzten Partie folgt noch eine Dialogpartie mit einem Chorikon als Abschluß.

²³⁷

²³⁸

Mit αὐτόδηλα (von selbst offenbar, es bedarf keines Boten) vgl. αὐτὸ δηλοῖ, αὐτὸ δείξει. Nach Etym. M. p. 173, 34 avtóngav(t) α• αὐτόδηλα kann man vermuten, daß es ursprünglich τάδ' αυτόνραντα (,, da haben wir die echte und volle Wirklichkeit des Gemeldeten") ge- heißen habe. Vgl. Fragm. 295 αὐτόκραντον λόγον ( τὸν ἐξ ἑαυτοῦ τὸ τέλος ἐπιφέροντα), welches Zitat in Anbetracht der folgenden Worte προΰπτος λόγος mit τάδ᾽ αὖ- τόκραντα zusammenfallen könnte. ,Was der Bote mitgeteilt hat, können wir vor Augen sehen." für

833-845. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-557

²³⁹

²⁴⁰

Der Κορυφαίος als Halbchorführer und der Führer des anderen Halbchors (zu 837) geben ihren Empfindungen beim Anblick der Leichen Ausdruck und der Κορυφαῖος fordert zur Totenklage auf.

834. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-558

²⁴¹

²⁴²

διπλᾶ μέριμνα (im Med. ist διπλαῖν μερίμναιν in διπλαῖ μέριμναι korrigiert, dem Sinn und Metrum entspricht mehr der Singu- lar) . . δίμοιρα τέλεα τάδε τέλεια τὰ πάθη oder τέλεια τάδε πάθη): „,doppelt ist der Kummer, doppelt das Leid des Wechsel- mords, zweier Anteil dieser Weihe- zoll (d. i. zwei haben zu diesem Opfer beigesteuert). Ζη μέριμνα vgl. Eur. Hek. 896 ὡς τώδ᾽ ἀδελφὼ πλησίον μιᾷ φλογί, δισσή μέριμνα μητρί, κρυφθῆτον χθονί.

837. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-559

²⁴³

²⁴⁴

Die rhetorische Frage τί φῶ; wird wie eine wirkliche Frage beantwortet, woraus sich deutlich ergibt, daß der Sprechende ein anderer ist. Was ist es anders als Leiden von Leiden, die dem Hause innewohnen?" Schol. ἢ τὰ κακὰ ἀπὸ τῶν κακῶν οἰκεῖ ἐν τῇδε τῇ ἑστίᾳ καὶ τοῖς οἴκοις τούτοις. Vgl. Cho. 464 ὦ πόνος ἐγγενὴς . δώμασιν ἔμμοτον τῶνδ᾽ ἄκος. δόμων ἐφέστιος auch Eum. 580, 672, Hik. 370.

839. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-560

²⁴⁵

²⁴⁶

Der Gedanke ,, erhebet unter Seufzern mit Schlägen an das Haupt (und auf die Brust) die die Toten über den Acheron in das alle aufnehmende Reich des Dunkels geleitende Klage" wird mit nautischen Ausdrücken, welche zugleich der wirklichen Fahrt über den Acheron entsprechen (vgl. Prom. 376, 376, Ag. 476), also gegeben: ,,Wohlan rudert, während Seufzer wie günstige Fahrwinde treiben ( κατ᾽ οὖρον γόων), um das Haupt den fortgeleitenden Ruderschlag der Hände, welcher immer über den Acheron fährt auf der Fest- straße, auf welcher man mit schwarzbewimpelten Schiffen fährt, welche von Apollon nicht (wie die Feststraße nach Delos) besucht wird, welche sonnenlos ist, in das all- gastliche, dunkle Land". κατ οὖρον wie 677. ἐρέσσετε, vgl. Pers. 1047 ἔρεσσ᾽ ἔρεσσε καὶ στέ ναζ᾿ ἐμὴν χάριν, Eur. Tro. 1235 ἄρασσ᾽ ἄρασσε κρᾶτα πιτύλους δι- δοῦσα χειρός. An unserer Stelle ist πίτυλος mehr am Platze als bei Euripides, weil zugleich das Ru- dern über den Acheron vorschwebt. Mit πόμπιμον vgl. πομπίμοις κώ- παις ἐρέσσων Soph. Τrach. 560. δι' ᾿Αχέροντ᾽ ἀμείβεται wie Eur. Phoen. 271 ὅταν δι᾽ ἐχθρᾶς ποὺς ἀμείβηται χθονός. — τὰν ναύστολον μελάγκροκον θεωρίδα (für τὰν ἄστονον μελάγκροκον | ναυστολον θεωρίδα Dindorf): μελάγκροκον (Schol. μέλαν λαῖφος ἔχουσαν) gibt zunächst eine nähere Bestimmung zu ναύστολον. Diese θεωρίς in die Unterwelt wird von der echten, frohen θεωρίς unterschieden. Vgl. zu 64. Wegen der Bedeutung von θεωρίς vgl. Hesych. unter θεωροί: λέγουσι δὲ καὶ τὴν ὁδὸν δι' ἧς ἴασιν ἐπὶ τὰ ἱερὰ θεωρίδα. Für ἀστιβῆ ἀπόλλωνι (vgl. zu 1068) schreibt H. L. Ahrens ἀστιβῆ Παιῶνι (vielmehr Παιᾶνι). εἰς πανδόκον ἀφανῆ τε χέρσον: vgl. Soph. Ant. 804 τὸν παγκοίτην θάλαμον, Εl. 138 ἐξ ᾿Αίδα παγκοί- νου λίμνας, Ai. 607 ἀίδηλον " Αιδαν. Meineke vermutet ἀχανῆ für ἀφανῆ.

846-859. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-561

²⁴⁷

²⁴⁸

In zwei anapästischen Systemen kündigt der Κορυφαίος die auftretenden Schwestern an und begrüßt dieselben.

846-847. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-562

²⁴⁹

²⁵⁰

ἀλλὰ γὰρ ἥκουσι, doch wir müssen die Klage, zu welcher ich aufgefordert habe, noch ver- schieben; denn es erscheinen u.s, w. πρᾶγος πικρόν wird durch θρῆς νον ἀδελφοῖν erläutert. [Das epische τ' ἠδέ findet sich noch Pers. 26, 998, τε . . nôi Cho. 231,

848. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-563

²⁵¹

²⁵²

θρῆνον ἀδελφοῖν: dieser θρῆ νος folgt 941-995 auf die Klage des Chors. οὐκ ἀμφιβόλως, d, i. aus vollem Herzen, vgl. 858 f., 902f.

849. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-564

²⁵³

²⁵⁴

σφέ, αὐτάς. — βαθύκολπος, das Homerische Epitheton ( Δαρδα- νίδων βαθυκόλπων), vollbusig (mit tiefer Einsenkung zwischen den beiden Brüsten). Doch vgl. Helbig, Das Hom. Epos S. 215 2.

850. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-565

²⁵⁵

²⁵⁶

ἐπάξιον, welches der Größe des Leids angemessen ist. Vgl. Soph. Αi. 975 δοκῶ Τεύκρου κλύειν βοῶντος ἄτης τῆσδ᾽ ἐπίσκοπον μέλος.

851. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-566

²⁵⁷

²⁵⁸

πρότερον φήμης, vor dem Gesange der Schwestern.

852-853. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-567

²⁵⁹

²⁶⁰

ὕμνον Ἐρινύος, den 860 bis 871 gesungenen θρῆνος, wel- cher das Werk der Ερινύς, die Wirkung des Vaterfluches, feiert (870f.), παιᾶνα Αίδα, den ἰάλεμος 872-940. δυσκέλαδον von dem schlimmen Inhalt wie Eur. Ion 1090 δυσκελάδοις . . ἀείδεθ᾽ ὕμνοις αμέτερα λέγεα καὶ γάμους ἀθέμιτας ἀνοσίους. Ζη Αίδα παιᾶνα vgl. Cho. 151 παιᾶνα τοῦ θανόντος (Schol. ἐπὶ ἀποθανόντος παιᾶνα εἶπεν κακῶς· καὶ Εὐριπίδης - Alk. 424 „ παιᾶνα τῷ κάτωθεν ἀσπόν- δῷ θεῷ“), Ag. 650 παιᾶνα τόνδ' Ερινύων. - επιμέλπειν, zu dem ὕμνος Ερινύος hinzu.

856. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-568

²⁶¹

²⁶²

δυσάδελφος, unglücklich in Bezug auf die Brüder. Zu dem Folgenden vgl. 911f.

857. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-569

²⁶³

²⁶⁴

στρόφος ( στρόφιον) die Brust- binde wie Hik. 466 ἔχω στρόφους ζώνας τε, συλλαβὰς πέπλων. Schol. ἀντὶ τῆς μίτρας καὶ ζώνης νῦν στρόφον εἶπεν. Vgl. Aristoph. Thesm. 638 χάλα ταχέως τὸ στρό φιον . . καὶ νὴ Δία τιτθούς γ' ὥσπερ ἡμεῖς οὐκ ἔχει.

858-859. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-570

²⁶⁵

²⁶⁶

δόλος . . λιγαίνειν, „kein Trug, keine Unwahrheit ist es, daß ich aufrichtig von Herzen klage". μὴ für μὴ οὐ, da δόλος ( ἐστί) wie ein Begriff des Mißtrauens, des Leugnens zu betrachten ist. ἐκ φρενὸς ὀρθῶς wie ἐτύμως ἐκ φρε νός 902 (unnötigerweise also ändert Blomfield ὀρθῶς in ὀρθῆς), vgl. Pers. 549 κἀγὼ δὲ μόρον τῶν οἰχο- μένων αἴρω δοκίμως πολυπενθῆ.

860-871. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-571

²⁶⁷

²⁶⁸

ein θρῆνος. „Die gegen- seitige Vernichtung der Brüder hat auch das Haus vernichtet und Erinys hat die Flüche des Vaters erfüllt". In den anapästi- schen Systemen 864f. und 870 f. be- stätigt der Κορυφαῖος, was der Gesamtchor vorher gesungen hat.

861. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-572

²⁶⁹

²⁷⁰

φίλων wie κακῶν ist Neu- trum:,,durch Liebes nicht zu über- reden ( ἄπειστοι Hartung für ἄπι- στοι) und durch Schlimmes nicht mürbe zu machen" d. i. denen weder durch die sanfte Hand des Glückes noch durch die rauhe Ge- walt des Unglücks eine andere Gesinnung beigebracht beigebracht werden konnte". Zu dem Gen., welcher durch das a privat. bedingt ist, vgl. μάχας ἄτρεστοι Prom. 432, Δίκας ἀφόβητος Soph. Ο. Τ. 885, ἀδμᾶτες ἀεικελιᾶν νούσων Bakchyl. Fragm. 23 (34).

862. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-573

²⁷¹

²⁷²

δόμους πατρώους Schütz für πατρώους δόμους um des Versmaßes willen. ἑλόντες, Schol. πορθή σαντες.

863. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-574

²⁷³

²⁷⁴

μέλεοι zweisilbig per syni- zesin zu lesen wie 929.

864. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-575

²⁷⁵

²⁷⁶

δῆτα wird gern hinzugefügt, wenn das von einem anderen ge- brauchte Wort als richtig und tref- fend wiederholt wird. Vgl. 873, 917, 971, Hik. 222. Ζυ μέλεοι .. μελέους vgl. Soph. Ο. Τ. 479 μέλεος μελές ποδί, Ant. 979 μέλεοι μελέαν πάθαν.

865. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-576

²⁷⁷

²⁷⁸

ηὕροντο: vgl. Prom. 283 ηὑρόμην πόνους, Soph. Αi. 1023 καὶ ταῦτα πάντα σοῦ θανόντος ηρόμην, Tac. ann. I 61 mortem invenerit.

867. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-577

²⁷⁹

²⁸⁰

ἐρειψίτοιχοι, die Wände (Mauern) des Hauses zertrümmernd, πικράς: πικρός wird seit dem Homerischen πικρόγαμοι gern zur Bezeichnung einer tragischen Peri- petie gebraucht:,,was sie als Glück erstrebten, ward ihr Verderben". Vgl. Pers. 476 πικρὰν δὲ παῖς ἐμὸς τιμωρίαν κλεινῶν ᾿Αθηνῶν ηύρε.

870. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-578

²⁸¹

²⁸²

καταρὰς (oder καταρὰν) δῆθ᾽ ἡ ist für κάρτα δ' ἀληθῆ gesetzt, da ἀληθῆ πατρός nicht als eine sprachlich richtige Ausdrucksweise erachtet werden kann. Vgl. das Schol. τῷ ὄντι ἡ τοῦ Οἰδίποδος Ἐρινὺς ἐτελείωσε τὰς ἐκείνου ἀρὰς κατὰ τῶν παίδων.

871. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-579

²⁸³

²⁸⁴

Vgl. πότνι' Αρά Soph. Εl. 111.

872-940. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-580

²⁸⁵

²⁸⁶

ein ἰάλεμος nach der Angabe in 900, wonach dieser Ge- sang mit Zerreißen der Wangen (und mit Schlägen an Kopf und Brust nach 840f.) begleitet ist. Vgl. Cho. 422f., Soph. Αi. 627 f. mit Eur. Or. 1395. Diese Totenklage (854 f.) wird von Halbchören gesungen, welche in gleicher Weise abwechseln wie in Eum. 143-168, im ersten Strophenpaar zweimal, in den bei- den folgenden nur einmal. Auch die Unterbrechung des ersten Satzes durch den anderen Halbchor findet sich in den Eum. ebenso. 872 Η. δι' εὐωνύμων ὁμοσπλάγχνων τε (vgl. Pers. 569 Θρήκης ἂμ πε- διήρεις δυσχίμους τε κελεύθους) πλευρωμάτων τετυμμένοι, „,ins Herz, ins Bruderherz getroffen", Das schmerzliche Wort τετυμμένοι be- stätigt ( δῆτα: zu 864) der andere Halbchor. In der Lücke ist das verb. fin. verloren gegangen (etwa ἐπέσετε μέλεοι).

875. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-581

²⁸⁷

²⁸⁸

,,Wehe, ihr unseligen, wehe, Fluch infolge des Wechselmords (von dem das Miasma auf dem Hause lastet). Ex hat um der Re- sponsion willen Lachmann einge- fügt. In Eum. 983 ἀντιφόνους ἄτας, 467 ἀντικτόνοις ποιναῖσι, Soph. Εl. 246 ἀντιφόνους δίκας, Phil. 1156 ἀντίφονον κορέσαι στόμα handelt es sich um eine zur Vergeltung von Mord verübte Bluttat. Hartung vermutet deshalb hier αυτοφόνων (vgl. zu 668).

878. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-582

²⁸⁹

²⁹⁰

διανταίαν ( πληγήν ergänzt sich aus dem Verbum; das nach λέγεις in den Handschriften stehende πλαγάν, welches die Responsion stört, hat Elmsley getilgt) wie Cho. 638 διανταίαν οὐτῷ, Soph. Ant. 1308 τί μ' οὐκ ἀνταίαν ἔπαισέν τις ἀμ- φιθήκτῳ ξίφει; „,du sprichst von einem gerade hindurchgehenden Stoße (einem Stoße ins Herz), den sie am Hause (875 ff.) und am Leibe (872 ff.) erlitten haben durch unerhörte Wut und infolge des durch den Fluch des Vaters ver- hängten nicht zwieträchtigen (son- dern bei beiden gleichen) Geschicks". Der Dativ δόμοισι καὶ σώμασι dient zur Angabe, woran eine Tätigkeit sich äußert. - Nach πεπλαγμένους geben die Handschriften ἐννέπω, welches weder der Sinn noch die Responsion verträgt und Elmsley getilgt hat. - ἀναυδάτῳ (vgl. Eur. Ion 783 ἄφατον ἀναύδητον λόγον ἐμοὶ προεῖς) μένει d. h. zum Fluche des Vaters kam die eigene Leiden- schaft hinzu. τ' nach μένει hat Lachmann eingesetzt. où vor διχόφρονι, welches in den Hand- schriften fehlt, erfordert der Sinn wie die Responsion.

883. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-583

²⁹¹

²⁹²

στόνος, στένουσι . . στένει: vgl. Prom. 413 στένω πρόπασα δ᾽ ἤδη στονόεν λέλακε χώρα . . ὑπό- σοι τ' . . μεγαλοστόνοισι σοῖς πήμασι συγκάμνουσι θνατοί. πέδον φί- λανδρον wie εὐμενεῖ πέδῳ 17. Die Muttererde liebt ihre Zöglinge. μενεῖ: Schol. ἄλλοις ἔσται τὰ χρή- ματα δι' ἃ ἀπώλοντο. Wegen der Stellung von δέ zu 41 ( δ' ist ge- setzt für z' sowohl wegen dieser Stellung wie um des Sinnes willen).

887. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-584

²⁹³

²⁹⁴

δι' ὧν νεῖκος καὶ θανάτου τέλος ανομόροις ἔβη. Ζυ αινομό- ροις vgl. Hom. χ 480 ὅ μ' ἔτρεφε τυτθὸν ἐοῦσαν, δύσμορος αἰνόμορον. Wegen der Wiederholung von δι' ὧν zu 124. θανάτου τέλος nach dem Homerischen τέλος θανά- τοιο.

890. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-585

²⁹⁵

²⁹⁶

Schol. ὀξύθυμοι ὄντες ἐμοι- ρήσαντο καὶ διενείμαντο τὰ κτήματα ὥστ᾽ ἴσον λαχεῖν. 8921. διαλλακτῆρι δ' οὖν (gesetzt für δ' οὐκ) κτέ., jedenfalls können die Freunde beider (als ἀμφὶς ἀρω- γοί vor Gericht) sich nicht über Ares beklagen, als ob er als Schieds- richter parteiisch gewesen sei und den einen der Streitenden begünstigt habe. Vgl. 927. Für φίλοις kann man nach dem vorhergehenden Da- tiv διαλλακτῆρι den Gen. φίλων er- warten.

895. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-586

²⁹⁷

²⁹⁸

ὧδε (entsprechend) bezieht sich auf das vorhergehende σιδη- ρόπληκτοι (1,50 wie es der Fall ist, wenn einer vom Eisen getroffen ist“). 8961. σιδηρόπληκτοι sind auch τάφων πατρώων (in heimischer Erde) λαχαί, die Gräber die ihrer harren, weil die Erde mit dem Eisen ausge- hobenwird. τοὺς wie 899: zu 179. λαχαί: Schol. αἱ σκαφαί· ὡς τὸ „ φυτὸν ἀμφελάχαινεν (Hom. 242). 8991. μάλ' ἀχάεσσ' τὰ (für δόμων μάλ' ἀχάεσσα: δόμων hat Prien als erklärende Beischrift getilgt; ἀχάεσσ' ι hat Weil hergestellt) κτ.: ein gar klagender Weheruf geleitet sie zum Grabe, ein (die Wangen mit den Nägeln) zerreißender Seufzer, bei dem das Stöhnen, der Schmerz aus dem Innern kommt, in Trauer- stimmung, freudelos, aufrichtig wei- nend von Herzen, das sich im Kum- mer um diese beiden Herrn ver- zehrt". Zu δαϊκτήρ vgl. Cho. 24 πρέπει παρῇσι φοινίαις ἀμυγμὸς ὄνυχος ἄλοκι νεοτόμῳ, Hom. Τ 285 χερσὶ δ' ἄμυσσεν στήθεά τ' ἠδ᾽ ἁπα- λὴν δειρὴν ἰδὲ καλὰ πρόσωπα. Da- her δαΐκτωρ Hik. 806 s. v. a. funestus. - ετύμως: τα 859. — κλαιομένας zu ἀνάκτων wie Hom. ω 425 τοῦ δακ- ρυχέων, χ 424 τῶν πάντων οὐ τόσο σον ὀδύρομαι, Eur. Hek. 1256 παι- δὸς ἀλγεῖν. Das Medium κλαίομαι auch Ag. 1081 (neben κεκλαυμένη Cho. 455, 727). — μινύθει: vgl. Hom. δ 374 μινύθει δέ τοι ἦτορ ἑταίρων.

907-908. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-587

²⁹⁹

³⁰⁰

Für ὡς ἐρξάτην vermutet W. Headlam ἐρεξάτην. πολλὰ μὲν πολίτας ξένων τε στίχας für πολλὰ μὲν πολίτας, πολλὰ δὲ ξένων στίχας wie Cho. 583 πολλὰ μὲν γᾶ τρέφει ἄχη πόντιαί τ᾿ ἀγκάλαι κνωδάλων βρύουσι, Soph. Τrach. 1012 πολλὰ μὲν ἐν πόντῳ κατά τε δρία πάντα καθαίρων, Eur. Med. 430 πολλὰ μὲν ἀμετέραν ἀνδρῶν τε μοῖραν εἰπεῖν. Häufig so πρῶτα μὲν . . τέ wie Hik. 415 f. — τ' ἐπακ- τῶν für τε πάντων Meineke. Vgl. στράτευμ' ἐπακτόν 570, 1019 (wahr- scheinlich auch Soph. Ο. Κ. 1418 πῶς γὰρ αὖθις ἂν πάλιν στράτευμ' ἄγοιμ' ἐπακτόν).

909. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-588

³⁰¹

³⁰²

Unrichtig der Sehol. μετὰ φθορᾶς ἐλθούσας, denn πολυφθό ρους gibt den Erfolg von ἐρξάτην πολλὰ ξένων στίχας und ist mit στίχας statt mit ξένων verbunden: ,von den Fremden sind viele im Kampfe umgekommen". - Hesych. δαΐ· μάχῃ, ein Homerisches Wort ( ἐν δαὶ λυγρῇ Ν 286).

910. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-589

³⁰³

³⁰⁴

Für δυσδαίμων hat, wie der strophische Vers zeigt, Dindorf wohl mit Recht δυσαίων geschrieben. Vgl. Soph. Ο. Κ. 150 δυσαίων μα κραίων τε. σφ' & (so H. Vob für σφιν ἡ) τεκοῦσα, ἡ τεκοῦσά σφε, wie Soph. Phil. 1242 μ' οὐπικωλύων, Θ. Τ. 139 τοῦτον ὁ κτανών, 263 ταῦτα τοῖς μὴ δρῶσιν, Demosth. 8, 28 ταῦτα τοὺς ἀδικοῦντας.

913. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-590

³⁰⁵

³⁰⁶

Das Asyndeton bei der Er- läuterung von δυσδαίμων.

915. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-591

³⁰⁷

³⁰⁸

ἐτελεύτησαν ὑπὸ χερσίν wie Epic. Fragm. ed. Kink. 3 χερσὶν ὑπ' ἀλλήλων καταβήμεναι " Αιδος εἴσω, vgl. Hom. Γ 352 ἐμῆς ὑπὸ χερσὶ δάμασσον, Soph. Ant. 975 ἀραχθὲν ὑφ' αἱματηραῖς χείρεσσι, Ο. Τ. 202 ὑπὸ σῷ φθίσον κεραυνῷ.

917. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-592

³⁰⁹

³¹⁰

ὁμοσπόροις καὶ πανωλέθροις (so nach Meineke für ὁμόσποροι καὶ πανώλεθροι) scil. χερσὶν ἐτελεύτησαν.

918. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-593

³¹¹

³¹²

διατομή, Verwundung. Vgl. Eur. Hek. 782 διατεμών χρόα. οὐ φίλαις d. i. ἐχθίσταις. Die Bru- derhände haben recht unbrüderliche Wunden beigebracht.

919. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-594

³¹³

³¹⁴

Vgl. Eur. Fragm. 453 τὴν δ᾽ ἐχθρὰν στάσιν εἶργ᾽ ἀπ' οἴκων τὰν μαινομέναν τ' ἔριν θηκτῷ τερπομέ ναν σιδάρῳ.

920. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-595

³¹⁵

³¹⁶

νείκεος ἐν τελευτῇ (d. i. „,und damit fand ihr Hader sein Ende") spielt an auf den Namen Πολυνεί κης. Vgl. 565.

921. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-596

³¹⁷

³¹⁸

In der blutgetränkten antistr Erde hat sich ihr Lebensblut ge- mischt, sodaß recht eigentlich bei ihnen Blutsgemeinschaft besteht". κάρτα steht wie bei Platon ἀτεχνῶς, wenn auf die eigentliche Bedeutung des gewöhnlich in metaphorischem Sinne gebrauchten Ausdrucks hin- gewiesen werden soll.

924-925. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-597

³¹⁹

³²⁰

ὁ πόντιος ξεῖνος ἐκ πυρὸς συθείς von dem Skythischen im Feuer gearbeiteten Stahl ( χάλυψ) erklärt sich aus 714, vgl. auch zu 64. Schol. πόντιος, ὅτι οἱ Χάλυβες παράλιοι εἰσιν· ἔθνος γὰρ ἐν τῷ Πόντω οἱ Χάλυβες, ὅθεν ὁ σίδηρος.

926. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-598

³²¹

³²²

πικρός: zu 867.

927. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-599

³²³

³²⁴

ἴσος (so Weil für κακὸς) δατητής (Schol. μεριστής): das Schwert hat gerecht verteilt, jeder hat den gleichen Anteil erhalten. Vgl. 890f. Die Parechese von " Αρης ἀράν scheint beabsichtigt. πα- τρώαν für πατρὸς Bothe. W. Head- lam vermutet ἀρὰς πατρῴους τιθεὶς ἀλαθεῖς.

929. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-600

³²⁵

³²⁶

μέλεοι zweisilbig wie 863.

930. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-601

³²⁷

³²⁸

' διαδότων (für διοσδότων Meineke) παμάτων (für αχέων Hous- man dem Sinne und strophischen V. entsprechend), des verteilten Be- sitztums. πᾶμα, κτῆμα wie πάσα- σθαι, κτήσασθαι (Schol. zu Hom.

931-932. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-602

³²⁹

³³⁰

Sie haben nach dem Be- sitztum von Grund und Boden ge- strebt: sie haben jetzt davon einen unergründlichen Reichtum unter ihrem Körper (im Grabe). Vgl. Ag. 862 πολλὴν ἄνωθεν, τὴν κάτω γὰρ οὐ λέγω, χθονὸς τρίμοιρον χλαίναν ἐξηύχει λαβών. Unnötig scheint Blomfields Änderung ὑπὸ δὲ χώ- ματι.

933. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-603

³³¹

³³²

ἐπανθίζειν: στέφειν ὡς ἄν- θεσι Schol. zu Cho. 150.

935. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-604

³³³

³³⁴

Und zum Schlusse haben die Fluchgeister ihren schrillen Triumphgesang angestimmt, nach- dem das Geschlecht in völlige Flucht geschlagen ist. Die Sieges- trophäe des Unheils steht an dem Tore, an welchem sie getroffen wurden, und mit dem Sieg über beide ist das Schicksal zur Ruhe gekommen". Der Ausdruck ist bildlich, die Bilder aber haben be- sondere Beziehung zur Wirklich- keit. Zu Αραί vgl. 70, Eum. 420 Αραὶ δ' ἐν οἴκοις γῆς ὑπαὶ κεκλή- μεθα (spricht eine Erinys). Zum Gedanken vgl. Cho. 1073 που δῆτα κρανεί, που καταλήξει μετακομισθέν μένος ἄτης, den Chorgesang Soph. Ant. 582 ff.

941-995. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-605

³³⁵

³³⁶

θρῆνος der Antigone und Ismene. Antigone steht an der Leiche des Polynikes, Ismene an der des Eteokles. Der Gesang besteht aus vier Teilen; im ersten und dritten entspricht immer die Partie der Ismene der Partie der Antigone, im zweiten Teile besteht außer dieser Responsion noch die Responsion eines größeren Strophen- paares, das mit einem Ephymnion der beiden Schwestern schließt; im letzten Teile entsprechen sich zwei Verse, die wieder von Antigone und Ismene gemeinsam gesungen werden, und zwei Verse, von denen der eine der Antigone, der andere der Ismene gehört. Eine ähnliche Gestalt der Responsion findet sich nur noch Eur. Androm. 1197 ff.

942. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-606

³³⁷

³³⁸

Das Versmaß verlangt ὤλου κατακτάς oder κείσαι κατακτάς: Deshalb hat Enger V. 949 in der Form κεῖσαι κατακτάς an die Stelle von 942 gesetzt. Will man hier σὺ δ' ἔθανες κατακτανών als Er- satz von ὤλου κατακτάς annehmen, so muß V. 949 mit G. C. W. Schnei- der beiden Schwestern gegeben werden, wie solcher gemeinsame Gesang in den folgenden Partien wiederkehrt (Hermann gibt πρό- κεισαι κατακτάς der Antigone und läßt einen Vers der Ismene πρό- κεισαι φονευθείς ausgefallen sein).

945. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-607

³³⁹

³⁴⁰

μελεόπονος, der Trauriges ge- tan hat. Vgl. πολύπονος Pers. 323.

949. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-608

³⁴¹

³⁴²

κατακτάς auch Eur. Alk. 3 und 696, Iph. T. 715, Hom. X 323.

952. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-609

³⁴³

³⁴⁴

μαίνεται, vgl. Θυιάς 821.

953. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-610

³⁴⁵

³⁴⁶

ἐν (für ἐντὸς Burney) ad- verbiell vor δέ wie Soph. Ο. Τ. 182, Trach. 207, hier wohl im Sinne von ἐντός.

954. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-611

³⁴⁷

³⁴⁸

πάνδυρτε für πανδάκρυτε Ritschl um des Versmaßes willen; Pers. 943 und 946 ist πάνδυρτον für πανόδυρτον hergestellt worden. Die Tragiker bedienen sich der Form δύρομαι um des Versmaßes willen. Hermann schreibt δακρυτέ, welches vielleicht um der genaueren Responsion willen vorzuziehen ist.

960. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-612

³⁴⁹

³⁵⁰

ἄχεα δοιὰ (für ἀχέων τοίων Hermann) κτέ. „, doppelter Jammer hier bei uns".

961. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-613

³⁵¹

³⁵²

πέλας ἀδελφέ ἀδελφῶν (für πέλας δ' αΐδ' ἀδελφαὶ ἀδελφῶν Hermann und Heimsöth): Ver- schwisterter Jammer bei Geschwi- stern" d. h. Jammer der Schwestern bei den Brüdern. Die jonische Form ἀδελφεός, ἀδελφεή auch Soph. Ο. Κ. 535, Ο. Τ. 160 in melischen Partien.

962. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-614

³⁵³

³⁵⁴

Mit βαρυδότειρα vgl. ὀλβό- δειρα Eur. Bakch. 419, υπνοδότειρα Or. 175.

963-964. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-615

³⁵⁵

³⁵⁶

Nach Οἰδίπου geben die Handschriften hier wie 978 σκιά, getilgt von Weil. Nicht der Schat- ten, sondern der Fluch des Ödipus ist der machtvolle Rachegeist. So erhält Ερινύς das ihm zugehörige Epitheton πότνια (vgl. 871, Eum. μέλαινα: zu 682. σθενής wie 70. μεγα

967-968. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-616

³⁵⁷

³⁵⁸

Traurigen Anblick von Leiden hat er von der Fremde her mich schauen lassen". τῇδ' ἐδείξατ' ἐκ φυγᾶς für ἐδείξατ' ἐκ φυγᾶς ἐμοί ( ἐμοί scheint als Er- klärung zu τῇδε in den Text ge- kommen zu sein). Paley vermutet ἔδειξας.

969. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-617

³⁵⁹

³⁶⁰

ὅδ' und κατακτενῶν für οὐδ' und κατέκτανεν Halm.

970. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-618

³⁶¹

³⁶²

συθείς (für σωθείς Stanley) s. v. a. ἱκόμενος. Mit „, der kam um zu töten, gekommen aber ist er getötet worden" wird der tragische Glückswechsel (Peripetie) betont.

971-972. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-619

³⁶³

³⁶⁴

ὤλεσε (nämlich πνεῦμα) δῆτα, ναί. τόνδε δ' ἐνόσφισεν (nim- lich πνεύματος) für ἀπώλεσεν δῆτα καὶ τόνδ' ἐνόσφισεν Hermann. Weil zieht ὤλεσε δῆθ᾽ ὅδε . τόνδε δ' νοr.

973-974. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-620

³⁶⁵

³⁶⁶

μένος (für γένος Weil) die Wut und der Drang des Handelns, sodaß πάθος einen Gegensatz dazu bildet wie 945f. ( τάλαν πάθος für τάλανα καὶ παθόν oder τάλανα παθόν oder τάλαν καὶ πάθος Schütz).

975-976. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-621

³⁶⁷

³⁶⁸

Der Text hat, wie das Versmaß zeigt, gelitten. Vielleicht ΑΝ. διερὰ κήδε' ὁμαίμονα ( ὁμαί- μονα C. G. Haupt). ΙΣ. τρίπολα πήματα τλαμόνων: „, Tränenfeuchte Trauer um Blutsverwandte. Immer wieder beklagtes Weh der Unglücklichen". Sowohl δύστονα wie δίυγρα könnte Glossem διερά sein, vgl. τὸ διερόν ( αίμα) Eum. 263, διεροις μέλεσιν Aristoph. δ. 213. Ζη τρίπολα (eig. drei- mal gepflügt") vgl. Soph. Ant. 858 πατρὸς τριπόλιστον οἶκτον, Phil. 1238 δις ταὐτὰ βούλει καὶ τρὶς ἀναπολεῖν μὲ ἔπη. Hermann schreibt δίπονα für δύστονα und δίυγρα πήματα παλμάτων.

977. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-622

³⁶⁹

³⁷⁰

Schol. τὸ ἐφύμνιον. ταὐτὰ δὲ λέγει ὡς βαρέως φέρων.

980. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-623

³⁷¹

³⁷²

σύ τοί νιν (so bietet eine jüngere Handschrift für σὺ τοίνυν) κτέ., du kennst sie (die Erinys) aus Erfahrung. διαπερῶν, über- stehend, durchmachend (Schol. διαβὰς αὐτήν), vgl. μόχθους διε πέρασε Eur. Herk. 830.

981. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-624

³⁷³

³⁷⁴

Und du kennst sie, da du sie ebenso früh (wie der Bruder) kennen gelernt hast." Jüngere Handschriften geben ὕστερον (Blay- des vermutet οὐ μεθύστερον oder οὐδὲν ὑστερεῖς).

982. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-625

³⁷⁵

³⁷⁶

ἐπεὶ κατῆλθες schließt sich an διαπερών (980) an.

983. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-626

³⁷⁷

³⁷⁸

Schol. ἀντιστάτης τῷ Ετεο- κλεί.

988. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-627

³⁷⁹

³⁸⁰

Nauck vermutet πόλει für χθονί, da diese zwei Wörter häu- fig vertauscht werden.

989. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-628

³⁸¹

³⁸²

Die Erklärung πρὸ πάντων δ᾽ ἐμοί steht in den Handschriften nach xoví im Text (G. C. Haupt hat dieselbe ausgeschieden).

990. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-629

³⁸³

³⁸⁴

ἰω δύστανε τῶν κακῶν (gen. relat.) für τω ἰὼ δυστάνων κακῶν um des Versmaßes willen. Die Bei- schrift Ετεόκλεις ἀρχηγέτα, welche im cod. Med. am Rande steht, entspricht nicht dem Sinne, da Antigone vielmehr den Polynikes beklagt.

991. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-630

³⁸⁵

³⁸⁶

πολυστονώτατε Weil für πολυπονώτατοι. Robortello πολυ- στονώτατοι, aber auch Ismene wird, wie vorher Antigone, nur den einen Bruder (Eteokles) anreden.

992. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-631

³⁸⁷

³⁸⁸

δαιμονᾶν, unter der Ein- wirkung einer höheren Macht stehen und blind in sein Verderben gehen. Vgl. Cho. 564 δαιμονᾷ δόμος κακοῖς, Eur. Phoen. 888 ὡς δαιμονῶντας κἀνατρέψοντας πόλιν (die Söhne des Ödipus).

993. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-632

³⁸⁹

³⁹⁰

σφε ποῦ ist für που σφε, wie die Handschriften bieten, um der Responsion mit dem folgenden Verse willen gesetzt. Schol. εἰς ποῖον τῆς γῆς (des Landes) τόπον.

994. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-633

³⁹¹

³⁹²

Schol. ὅπου τιμιώτατον μέ- ρος (nämlich χθονός). Der Hiatus ist statthaft bei der Interjektion,

995. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-634

³⁹³

³⁹⁴

δώ ist für ιώ ιώ gesetzt. Andere verdoppeln statt dessen nach jüngeren Handschriften lo in Für πῆμα erwartet man μνῆμα (oder πτώμα). Vgl. Eur. Hik. 937 ποῦ δῆτα θήσεις μνῆμα τῷδε χωρίσας; πατρὶ πάρευνον, Schol. παρὰ τὴν εὐνὴν τοῦ πατρός: wir werden sie im Grabe betten neben der Ruhestätte des Vaters. Äschylos folgt der epischen Über- lieferung, nach welcher Ödipus in Theben gestorben und begraben ist. Nach Paus. I 28, 7 suchte man die Homerische Sage und das μνῆμα Οἰδίποδος in Athen dadurch in Einklang zu bringen, daß man eine Übertragung der Gebeine annahm. Über andere Οιδιπόδεια berichtet der Schol. zu Soph. O. K. 91. -

996. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-635

³⁹⁵

³⁹⁶

Uber diese Schlußpartie s. Einl. S. 10 f. Das

996-997. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-636

³⁹⁷

³⁹⁸

Schol. τὰ δόξαντα τοῖς προ- βούλοις ἀπαγγείλαί με χρή. Präsens ἀπαγγέλλειν weist darauf hin, daß der Herold sein bleiben- des Amt, nicht bloß einen vor- übergehenden Auftrag angeben will. Demnach wird δοκοῦντα καὶ δόξαντα frühere wie gegenwärtige Be- schlüsse", "nicht was der Rat des Volkes beschlossen hat und was als Beschluß feststeht" bedeuten. W. Headlam vermutet δόξαντα καὶ δόξοντ', Weil will die Worte um- stellen: δόξαντα καὶ δοκοῦντ᾽. Nach Aristot. Pol. VI 15 und VII 8 bezeichnete man mit πρόβουλοι den Rat in oligarchischen, mit βουλή den in demokratischen Staaten. Wie aus 1016f. hervorgeht, denkt sich der Dichter, daß dieser Rat nach dem Tode des Regenten provisorisch die Herrschaft ausübt, wie das Kollegium, welches vor der Herr- schaft der 400 in Athen die Ge- schäfte leitete, aus 10 πρόβουλοι bestand (Lys. XII 65, Aristot. Ath. pol. 29). Ebenso wird das Synedrion auf dem Isthmus, welches die vor- bereitenden Maßregeln für den Krieg gegen die Perser zu treffen hatte, von Herod. VII 172 πρόβουλοι τῆς Ἑλλάδος genannt.

998-999. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-637

³⁹⁹

⁴⁰⁰

ἐπ᾽ εὐνοία χθονός (in Liebe zum Vaterlande) wie τάδε δὲ μένο- μεν ἐπ᾿ ἐλπίσιν Soph. Trach. 951. Dazu gehört ein Wort wie θανόντα, weshalb der V. 1002, welcher sich in der Form τέθνηκεν οὗπερ τοῖς νέοις θνήσκειν καλόν an ἱερῶν πατρώων ὅσιος ὢν μομφῆς ἄτερ an- schließt nach πατρώων ist nach- träglich im cod. Med. δ' eingefügt), hierher versetzt ist. Vgl. Soph. Ant. 194 Ετεοκλέα μέν, ὃς πόλεως ὑπερμαχῶν ἔλωλε τῆσδε, πάντ' ἀριστεύσας δόρει, τάφῳ τε κρύφαι κτέ. Ζυ ούπερ τοῖς νέοις θνῄσκειν καλόν (,,auf dem Feld der Ehre") erinnert der Schol. an Hom. M243 εἷς οἰωνὸς ἄριστος ἀμύνεσθαι περὶ πάτρης.

1000-1001. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-638

⁴⁰¹

⁴⁰²

στέγων: Schol. εἴργων. Vgl. zu 202. Der Ausdruck θά- νατον είλετ' ἐν πόλει ist unge- schickt. Man hat dafür ἐν πύλαις (Francken), besser έν πάλῃ (Stadt- müller) vermutet. Da aber der Ge- danke' schon mit ἐπ᾿ εὐνοίᾳ . καλόν (998f.) angegeben ist, so entsteht der Verdacht einer Inter- polation, zumal da auch der Aus- druck ἱερῶν πατρῴων ὅσιος ὤν nicht ganz klar ist (,,in Bezug auf die heimischen Heiligtümer rein von Sünde, nicht wie Polynikes 1008 f. mit Schuld gegen die Götter des Landes behaftet").

1004. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-639

⁴⁰³

⁴⁰⁴

Vgl. Soph. Αnt. 198 τὸν δ᾽ αὖ ξύναιμον τοῦδε, Πολυνείκη λέγω, ὃς γῆν πατρώαν καὶ θεοὺς τοὺς ἐγγενεῖς, φυγάς κατελθών, ἠθέλησε μὲν πυρὶ πρῆσαι κατ᾿ ἄκρας τοῦτον πόλει τῇδ᾽ ἐκκεκήρυκται τάφῳ μήτε κτερίζειν μήτε κωκῦσαί τινα, ἐᾶν δ᾽ ἄθαπτον καὶ πρὸς οἰωνῶν δέμας καὶ πρὸς κυνῶν ἐδε- στὸν αἰκισθέν τ' ἰδεῖν, Eur. Phoen. 1628 τόνδε δ᾿ ὃς πέρσων πόλιν πατρίδα σὺν ἄλλοις ἦλθε, Πολυνεί κους νέκυν ἐκβάλετ᾽ ἄθαπτον τῆσδ᾽ ὅρων ἔξω χθονός.

1005. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-640

⁴⁰⁵

⁴⁰⁶

βαλεῖν, nämlich ἔδοξε (1000, vgl. 1011) oder auch ἐπέσταλται (1003). ἁρπαγὴν κυσίν nach dem Homerischen ἑλώρια τεύχε κύνεσσιν οἰωνοῖσί τε πᾶσι (44). Vgl. Soph. Αi. 830 ῥιφθῶ κυσίν πρόβλητος οἰωνοῖς θ᾽ ἕλωρ, Eur. Εl. 896 θηρ- σὶν ἁρπαγὴν πρόθες.

1006. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-641

⁴⁰⁷

⁴⁰⁸

ὄντα ἀναστατῆρα: er war der Zerstörer des Landes, soviel auf ihn ankam, ist also dessen schuldig. Die leichte Änderung von Vierke ὄντ᾽ ἂν ἀνστατῆρα trägt zwar dem folgenden hypothe- tischen Satz Rechnung, schwächt aber den Grund des verweigerten Begräbnisses ab. Eine geringere Handschrift bietet Καδμείας und Καδμεία χθών ist ebenso gewöhn- lich wie Αργεία χθών, aber fragt sich, ob nicht ursprünglich πόλεως für χθονός stand, da πόλεως besser zu αναστατῆρα past. es

1008-1009. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-642

⁴⁰⁹

⁴¹⁰

ἄγος θεών, Bedeckung von Seite der Götter. Zum Ge- danken vgl. Hik. 234 οὐδὲ μὴ ν Αιδου θανὼν φύγῃ ματαίων αἰτίας πράξας τάδε. Hier wird diese Schuld als Grund dafür angegeben, daß noch an einem Toten Rache genommen werden soll. Denn sonst gilt der Grundsatz: θάνατος ἀνθρώποισι νεικέων τέλος ἔχει, wie es in der Antigone des Euripides hieß (Fragm. 176).

1010. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-643

⁴¹¹

⁴¹²

Vgl. 570. ᾕρει, de com natu.

1011-1012. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-644

⁴¹³

⁴¹⁴

πετηνῶν ὑπ᾽ οἰωνῶν τα φέντα, eine sarkastische Wendung, vgl. Soph. Εl. 1488 κτανὼν πρόθες ταφεῦσιν ὧν τόνδ᾽ εἰκός ἐστι τυγ- χάνειν. Deshalb bezeichnete Gor- gias die Geier als ἔμψυχοι τάφοι (Longin. III 2). Vgl. auch Ennius ann. 142 vulturus crudeli condebat membra sepulcro, Lucret. V 991 vivo sepeliri viscera busto, dazu Hom. γ 258 τῷ κε οὐδὲ θανόντι χυτὴν ἐπὶ γαῖαν ἔχευαν, ἀλλ᾽ ἄρα τόν γε κύνες τε καὶ οἰωνοὶ κατέ- τὸ δαψαν κείμενον ἐν πεδίῳ. ἐπιτίμιον, die Grabesehre, welche für ihn keine Ehre sein wird ( ἀτί μως). Vgl. Soph. Εl. 915 ἀλλ᾽ ἔστ᾽ Ὀρέστου ταῦτα ταπιτίμια (Schol. τὰ ἐπὶ τῇ τιμῇ γινόμενα τοῦ πατρός). Sonst bedeutet ἐπιτίμια Lohn (Strafe)", Pers. 825, Soph. El. 1382, Eur. Hek. 1086, Herod. IV 80, weshalb Dindorf in der Stelle des Sophokles ταπιτύμβια geschrieben hat und hier τἀπιτύμβι ἐκλαβεῖν vermutet werden könnte.

1013. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-645

⁴¹⁵

⁴¹⁶

ἁμαρτεῖν, αὐτῷ. — τυμβο χόα χειρώματα, grabaufschüttende Hantierung" d. i. Aufschüttung eines Grabhügels durch Menschen- hände. Vgl. τυχβοχόη Hom. Φ 323. Naber τυμβοχία μειλίγματα.

1014. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-646

⁴¹⁷

⁴¹⁸

ὀξυμόλποις οἰμώγμασιν, mit schrillen Klagegesängen. Vgl. tòv ὀξὺν νόμον 936.

1015. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-647

⁴¹⁹

⁴²⁰

ἄτιμον ἐκφορᾶς τοῦ ἐκ- φέρεσθαι ὑπὸ φίλων) wie τάφου ἀτιμάσας Soph. Αnt. 21. Vgl. ἀτί- μους τοῦ συμβουλεύειν Dem. 15, 33, γήρως ἄλυπα Soph. Ο. Ε. 1514, Anders χάρις οὐκ ἄτιμος πόνων Αg. 366. — Uber die Stellung von δέ zu 41.

1016. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-648

⁴²¹

⁴²²

ἔδοξ᾽ ἐν für ἔδοξεν Laub. mann ( ἔδοξ᾽ ἐς τόνδε Halm, ἔδοξ᾽ ἐς τώδε Weil): solches hat an diesem die Obrigkeit der Kadmeer beschlossen". Vgl. 1003. — τέλει wie τοῖς ἐν τέλει. Vgl. Λακεδαιμονίων τὰ τέλη Thuk. IV 86.

1017. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-649

⁴²³

⁴²⁴

ἐγὼ δέ γε, denn γέ gehört κι ἐγώ.

1019. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-650

⁴²⁵

⁴²⁶

ἀναβάλλειν κίνδυνον (das geführliche Spiel wagen) wie άναρ- ρίπτειν ( ῥίπτειν) κίνδυνον Eur. Heraklid. 148, Rhes. 155, Thuk. IV 85 nach κύβον ἀναρρίπτειν ( δίπτειν). Die Art der Tmesis, bei welcher bedeutende Worte, nicht bloße Partikeln wie δέ, γάρ und enklitische Pronomina zwischen Präposition und Verbum treten, findet sich noch Ag. 1214f., Prom. Blomfield vermutet κἀμὲ 904f. κινδύνῳ βαλῶ nach 1039.

1020. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-651

⁴²⁷

⁴²⁸

Für θάψασ' ist wohl nach der Vermutung von Stadtmüller θρηνοῦσ᾽ zu schreiben. Während θάψασ' nach θάψω überfüssig ist, bezieht sich θρηνοῦσα auf das in 1014 gegebene Verbot.

1021. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-652

⁴²⁹

⁴³⁰

τήνδε ἀναρχίαν ἄπιστον (827) πόλει ἔχουσα ἀπιστοῦσα, ἀπειθοῦσα), in dieser Sache mich der Gemeinde unbotmäßig und un- gehorsam zeigend.

1022. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-653

⁴³¹

⁴³²

δεινόν (von mächtiger Wir- kung) wie Prom. 39 τὸ συγγενές τοι δεινὸν ἥ θ' ὁμιλία, Soph. Εl. 770 δεινὸν τὸ τίκτειν ἐστίν, Eur. Phoen. 355 δεινὸν γυναιξὶν αἱ δι' ὠδίνων γοναί. σπλάγχνον: vgl. Soph. Αnt. 1066 τῶν σῶν αὐτὸς ἐκ σπλάγχνων ἕνα νέκυν . . ἀντιδοὺς ἔσῃ und den Gebrauch von viscera (,,Fleisch und Blut").

1023. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-654

⁴³³

⁴³⁴

μητρὸς . . πατρός schließt sich, wie από zeigt, an πεφύκαμεν statt an σπλάγχνον an. Pauw ver- mutet καὶ τὸ für κἀπό.

1024. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-655

⁴³⁵

⁴³⁶

Θέλουσ' ἄκοντι: der Bru- der ist wider Willen ins Unglück geraten, sie nimmt freiwillig an dem Unglück des Bruders teil.

1025. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-656

⁴³⁷

⁴³⁸

ψυχή, eine häufge Anrede seit Homer v 18 τέτλαθι δή, κρα- δίη. Vgl. Archil. Fragm. 66 θυμὲ θύμ᾽ ἀμηχάνοισι κήδεσιν κυκώμενε, Theogn. 695 οὐ δύναμαί σοι, θυμέ, παρασχεῖν ἄρμενα πάντα· τέτλαθι, 877, 1029, Soph. Trach. 1260 ὦ ψυχὴ σκληρά, Eur. Med. 1242 ἀλλ᾽ εἰ ὁπλίζου, καρδία, 1056, Iph. Τ. 881 ὦ μελεὰ ψυχά, 837, Fragm. 924 μή μοι λεπτῶν θίγγανε μύθων, μή μοι, ψυχή. συγγόνῳ φρενί, in schwesterlicher Gesinnung.

1026. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-657

⁴³⁹

⁴⁴⁰

Für οὐδέ ist wohl nach der Vermutung von Blomfield οὔτι zu schreiben; sonst müßte man zwi- schen σάρκας und οὐδέ eine Lücke annehmen. κοιλογάστορες, weil sie leer sind, also heißhungrig.

1027. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-658

⁴⁴¹

⁴⁴²

πάσονται, Schol. γεύσονται.

1028. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-659

⁴⁴³

⁴⁴⁴

αὐτὴ für αὐτῷ Pierson.

1029. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-660

⁴⁴⁵

⁴⁴⁶

τῷδε, τῷ ἀδελφῷ.

1030. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-661

⁴⁴⁷

⁴⁴⁸

φέρουσα: das Objekt er- gibt sich aus dem vorhergehenden τάφον καὶ κατασκαφάς, Schol. τῷ τοῦ βυσσίνου πέπλου κόλπῳ τὴν γῆν παρακομίζουσα, ὡς ἐπιβάλλειν μέλλουσα, διὰ τὸ ὀρύττειν μὴ δύνα- σθαι. Möglicherweise aber hat es ursprünglich κόνιν φέρουσα βυσ σίνου πεπλώματος κόλπῳ καλύψω (Asyndeton bei der Erläuterung) geheißen. Vgl. Soph. Αnt. 429 και χερσὶν εὐθὺς διψίαν φέρει κόνιν, 256 λεπτὴ δὲ ἐπῆν κόνις. βυσσίνου (von feinem Linnen) er- zielt eine Kontrastwirkung wie πέ- πλων τε προϋκάλυπτεν εὐπήνους υφάς (gegen Steinwürfe) Eur. Iph. T. 312.

1031. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-662

⁴⁴⁹

⁴⁵⁰

μηδέ . . πάλιν, und nie- mand beschließe dagegen, trete mir mit Beschlüssen in den Weg. Sie spricht damit dem Beschlusse der πρόβουλοι die Gültigkeit ab.

1032. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-663

⁴⁵¹

⁴⁵²

,,Dem Mute werden die Mittel und Wege zur Ausführung nicht fehlen. Vgl. μηχανὴ λυτή- ριος Eum. 649, τύχη πρακτήριος Hik. 532.

1033. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-664

⁴⁵³

⁴⁵⁴

πόλιν βιάζεσθαι τάδε, dem Staate zum Trotz dieses zu tun, wie Soph. Ant. 79 βία πολιτῶν δρᾶν ἔφυν ἀμήχανος, 663 νόμους βιάζεται ( νόμου βία 59).

1034. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-665

⁴⁵⁵

⁴⁵⁶

περισσὰ κηρύσσειν hat Be- zug auf das vordringliche Wesen der Herolde, welche sich gern als Machthaber aufspielten: ,,tue nicht, was über deinen Auftrag hinaus- geht; deines Amtes ist nur das Verkünden; zu befehlen hast du nichts".

1035. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-666

⁴⁵⁷

⁴⁵⁸

Vgl. Prom. 35 ἅπας δὲ τραχὺς ὅστις ἂν νέον κρατῇ.

1036. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-667

⁴⁵⁹

⁴⁶⁰

τράχυνε, mache du rauh d. h. laß du rauh sein, sprich du immerhin davon, daß das Volk rauh und streng sei.

1038. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-668

⁴⁶¹

⁴⁶²

τοῦδε διατετίμηται hat der Schol. gelesen, welcher die Erklä- rung gibt: τὰ περὶ τῆς τιμῆς τού- του ὑπὸ θεῶν κέκριται. Die Hand- schriften geben τοῦδ᾽ οὐ διατετί- μηται. Der Sinn ist: bereits ist dessen Sache von den Göttern zu Ende geehrt" d. h. mit dem Ehren dieses Mannes ist es aus, da er tot ist, die Zeit zum Ehren ist für ihn vorüber. Vgl. Hesych. διαπεφρού- ρηται βίος· Αἰσχύλος Φρυξίν· οἷον ἡ διὰ τοῦ βίου φρουρὰ συντετέλε- σται ἢ διελήλυθεν ὁ χρόνος (80 konnte in dem Stücke Achilleus er- widern auf die Mahnung des Pria- mos φρούρει βίον) und Eur. Hipp. 1456 ΘΗΣ. μή νυν προδῷς με, τέκνον, ἀλλὰ καρτέρει. ΙΠΠ. κε- καρτέρηται τἄμ' (mit meinem καρ- τερείν ist es zu Ende). ὄλωλα γάρ, πάτερ.

1039. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-669

⁴⁶³

⁴⁶⁴

κινδύνῳ βαλεῖν: vgl. Prom. 732 θυμῷ βάλε, Soph. Phil. 67 λύπην πᾶσιν Αργείοις βαλεῖς, Eur. Phoen. 1535 σκότον ὄμμασι σοῖσι βαλών. „Vorher hat er unser Land in Gefahr gebracht". Dieses Ver- brechen muß gesühnt werden.

1040. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-670

⁴⁶⁵

⁴⁶⁶

Vgl. Cho. 122 πῶς δ᾽ οὔ, τὸν ἐχθρὸν ἀνταμείβεσθαι κακοῖς Soph. Ant. 643 ὡς καὶ τὸν ἐχθρὸν ἀνταμύνωνται ( ἀνταμείβωνται) και κοῖς, Grundsatz griechischer Moral nach Archil. Fragm. 65 èv d'éñí- σταμαι μέγα, τὸν κακῶς τι δρῶντα δεινοῖς ἀνταμείβεσθαι κακοῖς. Vgl. zu Eur. Med. 809.

1041. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-671

⁴⁶⁷

⁴⁶⁸

Schol. ὑπὸ μόνου τοῦ Ἐτεο- κλέους ἀδικηθεὶς πρὸς πάντας ἐπο- λέμησε τοὺς Θηβαίους.

1042-1043. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-672

⁴⁶⁹

⁴⁷⁰

,,Der Streit führt ein Ge- spräch zu Ende als späteste der Gottheiten" d. h. bei dem Streiten wird man nie fertig. Der Vers hat sprichwörtliches Aussehen wie der bei Suidas unter pis angeführte: ἔρις < δ> ἔριν τίκτουσα προσμνᾶ- ται (1. προσμᾶται) λόγον. Antigone bricht den endlosen Streit ab um zur Tat zu kommen. Deshalb ist der folgende Vers, welcher die Stichomythie stört, überflüssig und erscheint als Interpolation (zur Her- stellung der Stichomythie wollte Blomfield 1042 tilgen).

1044. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-673

⁴⁷¹

⁴⁷²

,,Wohlan, steh allein mit deinem Entschluß, Einsprache er- hebe ich" d. h.,,ich lege nach- drücklich Verwahrung ein und über- lasse die Verantwortung dir allein“. Mit αυτόβουλος vgl. αὐτόγνωτος Soph. Ant. 875 σὲ δ' αὐτόγνωτος ὤλεσ' ὀργά. Der Herold ab.

1045-1057. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-674

⁴⁷³

⁴⁷⁴

trägt der Koryphaios vor; dann trennt sich der Chor in zwei Halbchöre, welche sich den beiden Schwestern anschließen, von denen Antigone der Leiche des Polynikes, Ismene der Leiche des Eteokles folgt. Es sprechen die Halbchorführer.

1046. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-675

⁴⁷⁵

⁴⁷⁶

Die Erinyen triumphieren. in der Vernichtung des Geschlechts. Vgl. 9351. Hesych. μεγάλαυχος μεγαλόφρων.

1047. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-676

⁴⁷⁷

⁴⁷⁸

Κήρες Ερινύες wie Αρά Ἐρινύς 70. Κῆρες heißen die Erinyen auch Hesiod. Theog. 217 καὶ Μοί- ρας καὶ Κῆρας ἐγείνατο νηλεοποί- νους und Soph. Ο. Τ. 471 δειναὶ δ' ἅμ' ἕπονται Κῆρες ἀναμπλάκητοι. Die Erinyen sind die Vollstrecke- rinnen der zur Sühne des verletzten ewigen Gesetzes verhängten Strafen. Vgl. Prom. 531 τίς οὖν ἀνάγκης ἐστὶν οιακοστρόφος; ΠΡΟΜ. Μοίραι τρίμορφοι μνήμονές τ' Ερινύες.

1048. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-677

⁴⁷⁹

⁴⁸⁰

Die Verlängerung der letz- ten Silbe von ὠλέσατε ist durch die Arsis entschuldigt. Vgl. zu 1052. Die Änderungen Φλέσσατε (Elms- ley), ὄλλυτε (Heimsöth) geben selbst keinen einwandfreien Rhythmus. πρέμνοθεν (so Is. Voß für πρυμνό- θεν): zu 754.

1049. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-678

⁴⁸¹

⁴⁸²

δρῶ statt des gewöhnlichen δράσω wie Hik. 514 ἐγὼ δὲ πῶς δρῶ; Aristoph. Thesm. 70 τί οὖν ἐγὼ δρῶ;

1050. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-679

⁴⁸³

⁴⁸⁴

πῶς τολμήσω, wie soll ich es über mich gewinnen? σέ, den Polynikes.

1051. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-680

⁴⁸⁵

⁴⁸⁶

ἐπὶ τύμβῳ: zu 701. Jüngere Handschriften bieten das gewöhn- liche ἐπὶ τύμβον.

1052-1053. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-681

⁴⁸⁷

⁴⁸⁸

ἀποτρέπομαι wie ἀποτρο- πήν Pers. 220, θεοπρόπους Prom. 686, ἐπέκρανεν Hik. 632, ἀπότρο- ποι Eur. Phoen. 586. Zu der Be- deutung,,von sich abzuwenden suchen, scheuen" vgl. Eur. Iph. A. 335 μήτ' ὀργῆς ὅπο ἀποτρέπου τἀληθές. δεῖμα, die Drohung. Meineke vermutet λῆμα.

1057. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-682

⁴⁸⁹

⁴⁹⁰

,,Wer möchte hierin fol- gen?" d. h. es ist schwer dem Gebote des Staates zu gehorchen", nicht τίς ἡμῶν ἐστι ταύτης τῆς γνώμης; (Schol.). — τά: zu 179.

1058. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-683

⁴⁹¹

⁴⁹²

δράτω τι ( τι fehlt in den Handschriften) wie Soph. O. K. 732 ἥκω γὰρ οὐχ ὡς δρᾶν τι βουληθείς, Eur. Med. 1304 μή μοί τι δράσωσ᾽ οἱ προσήκοντες γένει ( τοὺς παῖδας). καί: zu 414.

1060. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-684

⁴⁹³

⁴⁹⁴

Victorius setzt μέν für γάρ, weil der vorausgehende Satz die Bedeutung eines Konzessivsatzes hat (mag die Stadt gegen die- jenigen, welche den Polynikes be- weinen, vorgehen oder nicht). Aber da er die Form eines Hauptsatzes hat, so scheint y άg möglich zu sein (,, uns ist es gleich, was die Stadt tut; denn unser Entschluß steht fest").

1061. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-685

⁴⁹⁵

⁴⁹⁶

Bei den Worten αἵδε προ- πομποί (,,als Geleiterinnen des Leichenzuges hier", vgl. προπέμπει 900) ist dieser Halbchor bei Anti- gone und der Leiche des Polynikes angelangt. Nach γενεᾷ ergänzt Ritschl τῇ Καδμογενεῖ, weil diese Halbchorpartie um einen Monometer kürzer ist als die andere. Doch s. zu 1070. γενεᾷ wie 934: uns ist dieser Schmerz gemein mit der königlichen Familie".

1062-1063. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-686

⁴⁹⁷

⁴⁹⁸

πόλις ἄλλως ἄλλοτ' ἐπαινεῖ τὰ δίκαια: Schol. οὐ διόλου τὰ αὐτὰ δοκεῖ τῷ δήμῳ. Der Gedanke erinnert an die Unterscheidung des θέσει δίκαιον von dem φύσει δι- καιον, welche die späteren Sophi- sten aufbrachten.

1064. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-687

⁴⁹⁹

⁵⁰⁰

πόλις τε, vgl. 757 τῷδ' nämlich ἔμεν (1060). ἅμα

1065. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-688

⁵⁰¹

⁵⁰²

τὸ δίκαιον: vgl. 998f.

1066. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-689

⁵⁰³

⁵⁰⁴

μετὰ μάκαρας, Schol. μετὰ τοὺς θεούς. Vgl. Herod. VII 139 τὸ Ἑλληνικὸν . . οὗτοι (die Athener)

1068-1069. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-690

⁵⁰⁵

⁵⁰⁶

Die Krasis von μὴ ἀ- ( μανατραπῆναι wie μάλλα) findet sich öfters bei Äschylos (Prom. 678, Cho. 917, Eum. 85, 86, 694, 752, Hik. 215), einigemal bei Sophokles (El. 1169, O. T. 1388, Phil. 933), ziemlich häufig bei Euripides. ἀλλοδαπῷ wie 1010 ἐπακτόν. Die Lesart geringerer Handschriften ἀλλοδαπῶν ist nicht zu bevorzugen, weil κύματι φωτῶν gleichsam Einen Begriff bildet (Heereswoge). Zu κύματι φωτῶν vgl. 64, 109, δεύματι φωτῶν, ῥεῦμα στρατοῦ Pers. 89, 415, δεύματι πολλῷ προσνισομένους Soph. Ant. 129.

1070. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-691

⁵⁰⁷

⁵⁰⁸

Schol. ἀκολούθως τῷ κύ ματι καὶ τὸ κατακλυσθῆναι ἐπή- νεγκεν. Vgl. zu 2. μάλιστα ist mit ἤρυξε zu verbinden: nächst den Göttern hat zumeist Eteokles die Stadt gerettet". Aber và µá- λιστα schleppt nach, weshalb L. Dindorf die Symmetrie der beiden Halbchorpartien dadurch herstellt, daß er κύματι φωτῶν κατακλυσθῆν zum abschließenden Parömiakos macht. Diese Infinitivform ist für den Gebrauch des Äschylos durch χριμφθῆν Hik. 798 verbürgt.

Search the Perseus Catalog for:

Search the Perseus Catalog for:

Eteocles If indeed a man should suffer evil, let it be without dishonor, since that is the only benefit for the dead. But you cannot speak of any glory for happenings that are at once evil and held in dishonor. 685

Current edition Perseus

Ετεοκλης εἴπερ κακὸν φέροι τις, αἰσχύνης ἄτερ ἔστω: μόνον γὰρ κέρδος ἐν 11 τεθνηκόσι: κακῶν δὲ κᾀσχρῶν οὔτιν᾽ εὐκλείαν ἐρεῖς. 685 686

Ἐτεοκλής εἴπερ κακὸν φέροι τις, αἰσχύνης ἄτερ ἔστω· μόνον γὰρ κέρδος ἐν τεθνηκόσι· κακῶν δὲ κᾀσχρῶν οὔτινʼ εὐκλείαν ἐρεῖς. 685

ΧΟ. μὴ, φίλτατ᾽ ἀνδρῶν, Οἰδίπου τέκος, γένῃ

ΕΤ. εἴπερ κακὸν φέροι τις αἰσχύνης ἄτερ, ἔστω· μόνον γὰρ κέρδος ἐν τεθνηκόσι· κακῶν δὲ κἀσχρῶν οὔτιν εὐκλείαν ἐρεῖς. 685

Ἐτεοκλῆς εἴπερ κακὸν φέροι τις αἰσχύνης ἄτερ, ἔστω· μόνον γὰρ κέρδος ἐν τεθνηκόσιν· 665 κακῶν δὲ κᾆσχρῶν οὔ τιν' εὐκλείαν ἐρεῖς.

ΕΤΕΟΚΛΗΣ Ὦ θεομανές τε καὶ θεῶν μέγα στύγος,

ΕΤΕΟΚΛΗΣ Εἴπερ κακὸν φέροι τις αἰσχύνης ἄτερ, ἔστω· μόνον γὰρ κέρδος ἐν τεθνηκόσιν· κακῶν δὲ κᾆσχρῶν οὔτιν' εὐκλείαν ἐρεῖς. 685

ΧΟΡΟΣ κακῶν δὲ κᾆσχρῶν οὔτιν' εὐκλείαν ἐρεῖς.

τὸν ἕβδομον δὴ τόνδ᾽ ἐφ᾽ ἑβδόμαις πύλαις λέξω, τὸν αὐτοῦ σοῦ κασίγνητον, πόλει οἷας ἀρᾶται καὶ κατεύχεται τύχας, 620

ΕΤ. εἴπερ κακὸν φέροι τις αἰσχύνης ἄτερ, 670 ἔστω· μόνον γὰρ κέρδος ἐν τεθνηκόσιν· κακῶν δὲ κᾆσχρῶν οὔτιν᾽ εὐκλείαν ἐρεῖς.

ΧΟ.

Testim.:

Apparatus Criticus

Apparatus Criticus

ΕΤ. εἴπερ κακὸν φέροι τις αἰσχύνης ἄτερ, ἔστω· μόνον γὰρ κέρδος ἐν τεθνηκόσιν· κακῶν δὲ καισχρῶν οὔτιν᾽ εὐκλείαν ἐρεῖς. 685

Eteocles If any one receives evil without disgrace, be it so; for the only advantage is among the dead: but of evil and disgraceful things, thou canst not tell me honour.

Chorus

ÉTÉOCLE Ah ! furieuse et terrible haine des dieux ! Ah ! race d'Œdipe — ma race ! — digne de toutes les

ÉTÉOCLE Supporter un malheur que n'accompagne point la honte, soit ! puisqu'il n'est point d'autre profit qui demeure chez les morts. Mais aux malheurs qui sont aussi des hontes tu ne saurais promettre un beau renom !

LE CHŒUR Quel est ce délire, enfant ? Ne laisse pas l'égarement d'une folie meurtrière emplir

CHORUS. Dear to thy country, ſon of Edipus, 780 Be not thy rage like his, whom we abhor. Thebes has no dearth of valiant ſons t'oppoſe Theſe Argives; and their blood may be aton'd; The death of brothers by each other ſlain, That ſtain no expiation can atone. 785

ETEOCLES. Cou'd man endure defeat without diſhonour, 'Twere well: but to the dead nothing remains, Save glory: to the daftard, and the baſe Fame never pays that honourable meed.

CHORUS.

CORO Figlio d'Edípo, a me su tutti gli uomini 760 diletto, deh! non renda te la collera pari a quel maledetto! E che s'azzuffino con gli Argivi i Cadmei, basti: quel sangue espiar si potrà; ma se l'un l'altro si uccidon due fratelli, oh!, tale eccidio 765 tempo non v'ha che ad invecchiarlo giovi.

ETEOCLE Senza obbrobrio almen sia l'ultimo danno: a chi muore, mercede unica è questa: ché gloria i vili e turpi atti non dànno.

CORO

Cho. Ne chariſsime hominum Oedipi fili fis Ira fimilis peßimo Locaci. Sed uiros Thebanos fatis eſt cum Argiuis Manus conferere, ſanguis eſt expiabilis. At duorum fratrum mors ſpontanea ſic ueniens, 650 Non eſt finis buius ſceleris.

Eteocles Si quidem malum quis fert ſine pudore, Sto tantum lucrum in mortuis. Malarum turpium rerum nulla gloriam dices.

Cho.

CHORUS Dearest of mortals, son of Edipus, Be not in wrath like him of fatal name; It is enough; Let Argive warriors with Cadmeians fight • their blood may be atoned; But death of brothers, slain by mutual hands,- Old age to such pollution never comes.

ETEOCLES If any one bear evil, let it be Without disgrace, sole profit to the dead; On base and evil deeds no glory waits.

Eteocles If man find hurt, yet clasp his honour still, 'Tis well; the dead have honour, nought beside. Hurt, with dishonour, wins no word of praise! 695

Chorus

Eteokles. Ja, wenn man Unglück ohne Schmach erduldete, Sei's immer; denn im Tode bleibt allein Gewinn; Doch Leid, gepaart mit Schande, rühmst du nimmermehr! 660

Erster Halbchor. Erste Strophe.

Notes on the current edition

Commentary

Stable identifiers

Eteocles

If indeed a man should suffer evil, let it be without dishonor, since that is the only benefit for the dead.

But you cannot speak of any glory for happenings that are at once evil and held in dishonor.
685

Ετεοκλης

εἴπερ κακὸν φέροι τις, αἰσχύνης ἄτερ

ἔστω: μόνον γὰρ κέρδος ἐν¹¹ τεθνηκόσι:

κακῶν δὲ κᾀσχρῶν οὔτιν᾽ εὐκλείαν ἐρεῖς.
685
686

Ἐτεοκλής

εἴπερ κακὸν φέροι τις, αἰσχύνης ἄτερ

ἔστω· μόνον γὰρ κέρδος ἐν τεθνηκόσι·

κακῶν δὲ κᾀσχρῶν οὔτινʼ εὐκλείαν ἐρεῖς.
685

ΧΟ.

μὴ, φίλτατ᾽ ἀνδρῶν, Οἰδίπου τέκος, γένῃ

ΕΤ.

εἴπερ κακὸν φέροι τις αἰσχύνης ἄτερ,

ἔστω· μόνον γὰρ κέρδος ἐν τεθνηκόσι·

κακῶν δὲ κἀσχρῶν οὔτιν εὐκλείαν ἐρεῖς.
685

Ἐτεοκλῆς

εἴπερ κακὸν φέροι τις αἰσχύνης ἄτερ,

ἔστω· μόνον γὰρ κέρδος ἐν τεθνηκόσιν·
665

κακῶν δὲ κᾆσχρῶν οὔ τιν' εὐκλείαν ἐρεῖς.

ΕΤΕΟΚΛΗΣ

Ὦ θεομανές τε καὶ θεῶν μέγα στύγος,

ΕΤΕΟΚΛΗΣ

Εἴπερ κακὸν φέροι τις αἰσχύνης ἄτερ,

ἔστω· μόνον γὰρ κέρδος ἐν τεθνηκόσιν·

κακῶν δὲ κᾆσχρῶν οὔτιν' εὐκλείαν ἐρεῖς.
685

ΧΟΡΟΣ

κακῶν δὲ κᾆσχρῶν οὔτιν' εὐκλείαν ἐρεῖς.

τὸν ἕβδομον δὴ τόνδ᾽ ἐφ᾽ ἑβδόμαις πύλαις

λέξω, τὸν αὐτοῦ σοῦ κασίγνητον, πόλει

οἷας ἀρᾶται καὶ κατεύχεται τύχας,
620

ΕΤ.

εἴπερ κακὸν φέροι τις αἰσχύνης ἄτερ,
670

ἔστω· μόνον γὰρ κέρδος ἐν τεθνηκόσιν·

κακῶν δὲ κᾆσχρῶν οὔτιν᾽ εὐκλείαν ἐρεῖς.

ΕΤ.

εἴπερ κακὸν φέροι τις αἰσχύνης ἄτερ,

ἔστω· μόνον γὰρ κέρδος ἐν τεθνηκόσιν·

κακῶν δὲ καισχρῶν οὔτιν᾽ εὐκλείαν ἐρεῖς.
685

Eteocles

If any one receives evil without disgrace, be it so; for the only advantage is among the dead: but of evil and disgraceful things, thou canst not tell me honour.

ÉTÉOCLE

Ah ! furieuse et terrible haine des dieux ! Ah ! race d'Œdipe — ma race ! — digne de toutes les

ÉTÉOCLE

Supporter un malheur que n'accompagne point la honte, soit ! puisqu'il n'est point d'autre profit qui demeure chez les morts. Mais aux malheurs qui sont aussi
des hontes tu ne saurais promettre un beau renom !

LE CHŒUR

Quel est ce délire, enfant ? Ne laisse pas l'égarement d'une folie meurtrière emplir

CHORUS.

Dear to thy country, ſon of Edipus,
780

Be not thy rage like his, whom we abhor.

Thebes has no dearth of valiant ſons t'oppoſe

Theſe Argives; and their blood may be aton'd;

The death of brothers by each other ſlain,

That ſtain no expiation can atone.
785

ETEOCLES.

Cou'd man endure defeat without diſhonour,

'Twere well: but to the dead nothing remains,

Save glory: to the daftard, and the baſe

Fame never pays that honourable meed.

ETEOCLE

Senza obbrobrio almen sia l'ultimo danno:

a chi muore, mercede unica è questa:

ché gloria i vili e turpi atti non dànno.

Cho.

Ne chariſsime hominum Oedipi fili fis

Ira fimilis peßimo Locaci.

Sed uiros Thebanos fatis eſt cum Argiuis

Manus conferere, ſanguis eſt expiabilis.

At duorum fratrum mors ſpontanea ſic ueniens,
650

Non eſt finis buius ſceleris.

Eteocles

Si quidem malum quis fert ſine pudore,

Sto tantum lucrum in mortuis.

Malarum turpium rerum nulla gloriam dices.

CHORUS

Dearest of mortals, son of Edipus,

Be not in wrath like him of fatal name;

It is enough;

Let Argive warriors with Cadmeians fight •

their blood may be atoned;

But death of brothers, slain by mutual hands,-

Old age to such pollution never comes.

ETEOCLES

If any one bear evil, let it be

Without disgrace, sole profit to the dead;

On base and evil deeds no glory waits.

Eteocles

If man find hurt, yet clasp his honour still,

'Tis well; the dead have honour, nought beside.

Hurt, with dishonour, wins no word of praise!
695

Eteokles.

Ja, wenn man Unglück ohne Schmach erduldete,

Sei's immer; denn im Tode bleibt allein Gewinn;

Doch Leid, gepaart mit Schande, rühmst du nimmermehr!
660

Erster Halbchor.
Erste Strophe.