Search the Perseus Catalog for:

← Previous Next →

ΑΓΓΕΛΟΣ

Θαρσεῖτε, παῖδες μητέρων τεθραμμέναι·

πόλις πέφευγεν ἥδε δούλειον ζυγόν,

ΕΠΤΑ ΕΠΙ ΘΗΒΑΣ

ΑΓΓΕΛΟΣ

πέπτωκε δ' πέπτωκεν δ' πέπτωκεν ἀνδρῶν ὀβρίμων κομπάσματα·
795

πόλις δ' ἐν εὐδίᾳ τε καὶ κλυδωνίου

πολλαῖσι πληγαῖς ἄντλον οὐκ ἐδέξατο,

στέγει δὲ πύργος, καὶ πύλας φερεγγύοις

ἐφραξάμεσθα μονομάχοισι προστάταις.

Καλῶς ἔχει τὰ πλεῖστ' ἐν ἓξ πυλώμασιν,
800

τὰς δ' ἑβδόμας ὁ σεμνὸς ἑβδομαγέτης

ἄναξ Ἀπόλλων εἵλετ', Οἰδίπου γένει

κραίνων παλαιὰς Λαΐου δυσβουλίας.

ΧΟΡΟΣ

Τί δ' ἐστὶ πρᾶγος νεόκοτον πόλει πλέον παρόν ;

ΑΓΓΕΛΟΣ

Πόλις σέσωσται· βασιλέες βασιλέως seu βασιλεῖς δ' ὁμόσποροι —
805
¹

ΧΟΡΟΣ

Τίνες ; τί δ' εἶπας ; παραφρονῶ φόβῳ λόγου.

ΑΓΓΕΛΟΣ

Φρονοῦσά νυν ἄκουσον· Οἰδίπου τόκος γένος

ΧΟΡΟΣ

Οἴ 'γὼ τάλαινα, μάντις εἰμὶ τῶν κακῶν.

ΑΓΓΕΛΟΣ

οὐδ' ἀμφιλέκτως μὴν κατεσποδημένοι —

ΧΟΡΟΣ

ἐκεῖθι κεῖσθον κἦλθον ; βαρέα δ' οὖν ὅμως φράσον.
810

ΑΓΓΕΛΟΣ

Οὕτως ἀδελφαῖς χερσὶν ἠναίροντ' ἄγαν.

ΧΟΡΟΣ
²

Οὕτως ὁ δαίμων κοινὸς ἦν ἀμφοῖν ἅμα,

αὐτὸς δ' ἀναλοῖ δῆτα δύσποτμον γένος.

ΑΓΓΕΛΟΣ

Τοιαῦτα χαίρειν καὶ δακρύεσθαι δακρύσασθαι πάρα·

πόλιν μὲν εὖ πράσσουσαν, οἱ δ' ἐπιστάται,
815

δισσὼ στρατηγώ, διέλαχον σφυρηλάτῳ

Σκύθῃ σιδήρῳ κτημάτων παμπησίαν·

ἕξουσι δ' ἣν λάβωσιν ἐν ταφῇ χθόνα

πατρὸς κατ' εὐχὰς δυσπότμους φορούμενοι.

³

ΕΠΤΑ ΕΠΙ ΘΗΒΑΣ

Seven Against Thebes. Aeschylus. Paul Mazon (Editor). Paris. 1920-1925.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by Schmidt Sciences.

Current edition Experimental

ΕΠΤΑ ΕΠΙ θΗΒΑΣ (OCR draft) (Greek) (ΕΠΤΑ ΕΠΙ θΗΒΑΣ. Paul Mazon, 1920-1925.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (6)

Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 792-821 focus

Αγγελος

θαρσεῖτε, παῖδες μητέρων τεθραμμέναι.

πόλις πέφευγεν ἥδε δούλιον¹ ζυγόν:

πέπτωκεν ἀνδρῶν² ὀβρίμων κομπάσματα:

πόλις δ᾽ ἐν εὐδίᾳ τε καὶ κλυδωνίου
795

πολλαῖσι πληγαῖς ἄντλον οὐκ ἐδέξατο.

στέγει δὲ πύργος, καὶ πύλας φερεγγύοις

ἐφραξάμεσθα μονομάχοισι προστάταις:

καλῶς³ ἔχει τὰ πλεῖστ᾽ ἐν ἓξ πυλώμασι:

τὰς δ᾽ ἑβδόμας ὁ σεμνὸς ἑβδομαγέτης
800

ἄναξ Ἀπόλλων εἵλετ᾽, Οἰδίπου γένει

κραίνων παλαιὰς Λαΐου δυσβουλίας.

Χορος

τί δ᾽ ἔστι πρᾶγμα νεόκοτον πόλει πλέον;

Αγγελος

πόλις σέσωσται: βασιλέες⁴ δ᾽ ὁμόσποροι

Χορος

τίνες; τί δ᾽ εἶπας; παραφρονῶ φόβῳ λόγου.
805

Αγγελος

φρονοῦσα νῦν ἄκουσον: Οἰδίπου τόκω⁵—

Χορος

οἲ ʼγὼ τάλαινα, μάντις εἰμὶ τῶν κακῶν.

Αγγελος

οὐδ᾽ ἀμφιλέκτως μὴν κατεσποδημένω⁶—

Χορος

ἐκεῖθι κεῖσθον;⁷ βαρέα δ᾽ οὖν ὅμως φράσον.

Αγγελος

ἅνδρες⁸ τεθνᾶσιν ἐκ χερῶν αὐτοκτόνων.
810

Χορος

αὑτοὺς⁹ ἀδελφαῖς χερσὶν ἠναίρονθ᾽ ἅμα;¹⁰

Αγγελος

πέπωκεν αἷμα γαῖ᾽¹¹ ὑπ᾽ ἀλλήλων φόνῳ.

Χορος

οὕτως ὁ δαίμων κοινὸς ἦν ἀμφοῖν ἄγαν.¹²

Αγγελος

αὐτὸς δ᾽ ἀναλοῖ δῆτα δύσποτμον γένος.¹³

τοιαῦτα χαίρειν καὶ δακρύεσθαι πάρα:
815

πόλιν μὲν εὖ πράσσουσαν, οἱ δ᾽ ἐπιστάται,

δισσὼ στρατηγώ, διέλαχον σφυρηλάτῳ

Σκύθῃ σιδήρῳ κτημάτων παμπησίαν.

ἕξουσι δ᾽ ἣν λάβωσιν ἐν ταφῇ χθόνα,¹⁴

πατρὸς κατ᾽ εὐχὰς δυσπότμους φορούμενοι.¹⁵¹⁶
820

[πόλις σέσωσται: βασιλέοιν δ᾽ ὁμοσπόροιν
πέπωκεν αἷμα γαῖ᾽ ὑπ᾽ ἀλλήλων φόνῳ.]

822

Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922.) — 792-821 focus

Ἄγγελος

θαρσεῖτε, παῖδες μητέρων τεθραμμέναι.

πόλις πέφευγεν ἥδε δούλιον ζυγόν·

πέπτωκεν ἀνδρῶν ὀβρίμων κομπάσματα·

πόλις δʼ ἐν εὐδίᾳ τε καὶ κλυδωνίου
795

πολλαῖσι πληγαῖς ἄντλον οὐκ ἐδέξατο.

στέγει δὲ πύργος, καὶ πύλας φερεγγύοις

ἐφραξάμεσθα μονομάχοισι προστάταις·

καλῶς ἔχει τὰ πλεῖστʼ, ἐν ἓξ πυλώμασι·

τὰς δʼ ἑβδόμας ὁ σεμνὸς ἑβδομαγέτης
800

ἄναξ Ἀπόλλων εἵλετʼ, Οἰδίπου γένει

κραίνων παλαιὰς Λαΐου δυσβουλίας.

Χορός

τί δʼ ἔστι πρᾶγμα νεόκοτον πόλει πλέον;

Ἄγγελος

πόλις σέσωσται· βασιλέες δʼ ὁμόσποροι—

Χορός

τίνες; τί δʼ εἶπας; παραφρονῶ φόβῳ λόγου.
805

Ἄγγελος

φρονοῦσα νῦν ἄκουσον· Οἰδίπου τόκοι —

Χορός

οἲ ʼγὼ τάλαινα, μάντις εἰμὶ τῶν κακῶν.

Ἄγγελος

οὐδʼ ἀμφιλέκτως μὴν κατεσποδημένοι—

Χορός

ἐκεῖθι κεῖσθον ; βαρέα δʼ οὖν ὅμως φράσον.

Ἄγγελος

ἅνδρες τεθνᾶσιν ἐκ χερῶν αὐτοκτόνων.
810

Χορός

οὕτως ἀδελφαῖς χερσὶν ἠναίρονθʼ ἅμα ;

Χορός

οὕτως ὁ δαίμων κοινὸς ἦν ἀμφοῖν ἄγαν.

αὐτὸς δʼ ἀναλοῖ δῆτα δύσποτμον γένος.

τοιαῦτα χαίρειν καὶ δακρύεσθαι πάρα·

πόλιν μὲν εὖ πράσσουσαν, οἱ δʼ ἐπιστάται,
815

δισσὼ στρατηγώ, διέλαχον σφυρηλάτῳ

Σκύθῃ σιδήρῳ κτημάτων παμπησίαν.

ἕξουσι δʼ ἣν λάβωσιν ἐν ταφῇ χθονός,

πατρὸς κατʼ εὐχὰς δυσπότμως φορούμενοι.

πόλις σέσωσται· βασιλέοιν δʼ ὁμοσπόροιν
820

πέπωκεν αἷμά γαῖʼ ὑπʼ ἀλλήλων φόνῳ.

Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 792 focus

ΑΓ.

θαρσείτε, παῖδες μητέρων τεθραμμέναι.

πόλις πέφευγεν ἥδε δούλιον ζυγόν·

πέπτωκεν ἀνδρῶν ὀβρίμων κομπασματα·

πόλις δ᾽ ἐν εὐδίᾳ τε καὶ κλυδωνίου
795

πολλαῖσι πληγαῖς ἄντλον οὐκ ἐδέξατο.

στέγει δὲ πύργος, καὶ πύλας φερεγγύοις

ἐφαρξάμεσθα μονομάχοισι προστάταις·

καλῶς ἔχει τὰ πλεῖστ᾽ ἐν ἓξ πυλώμασι·

τὰς δ᾽ ἑβδόμας ὁ σεμνὸς ἑβδομαγέτης
800

ἄναξ Ἀπόλλων εἵλετ, Οἰδίπου γένει

κραίνων παλαιὰς Λαΐου δυσβουλίας.

ΧΟ.

τί δ᾽ ἐστὶ πρᾶγμα νεόκοτον πόλει πάλιν;

ΑΓ.

ἅνδρες τεθνᾶσιν ἐκ χερῶν αὐτοκτόνων.
805

ΧΟ.

τίνες; τί δ᾽ εἶπας; παραφρονῶ φόβῳ λόγου.

ΑΓ.

φρονοῦσα νῦν ἄκουσον· Οἰδίπου τόκω

ΧΟ.

οἳ ᾿γὼ τάλαινα, μάντις εἰμὶ τῶν κακῶν.

ΑΓ.

οὐδ᾽ ἀμφιλέκτως μὴν κατεσποδημένοι.

ΧΟ.

ἐκεῖθι κἦλθον; βαρέα δ᾽ οὖν ὅμως φράσον.
810

ΑΓ.

οὕτως ἀδελφαῖς χερσὶν ἠναίροντ᾽ ἄγαν.

ΧΟ.

οὕτως ὁ δαίμων κοινὸς ἦν ἀμφοῖν ἅμα.

ΑΓ.

αὐτὸς δ᾽ ἀναλοῖ δῆτα δύσποτμον γένος.

τοιαῦτα χαίρειν καὶ δακρύεσθαι πάρα·

πόλιν μὲν εὖ πράσσουσαν, οἱ δ᾽ ἐπιστάται,
815

δισσὼ στρατηγώ, διέλαχον σφυρηλάτῳ

Σκύθῃ σιδήρῳ κτημάτων παμπησίαν.

ἕξουσι δ᾽ ἣν λάβωσιν ἐν ταφῇ χθονὸς,

πατρὸς κατ᾿ εὐχὰς δυσπότμους φορούμενοι.

πόλις σέσωσται· βασιλέοιν δ᾽ ὁμοσπόροιν
820

πέπωκεν αἷμα γαϊ᾽ ὑπ᾽ ἀλλήλων φόνῳ.

Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. Gottfried Hermann, 1852.) — 792 focus

Ἄγγελος

θαρσεῖτε, παῖδες μητέρων τεθραμμέναι.

πόλις πέφευγεν ἥδε δούλειον ζυγόν·

πέπτωκεν ἀνδρῶν ὀβρίμων κομπάσματα,
775

πόλις δ᾽ ἐν εὐδίᾳ τε, καὶ κλυδωνίου

πολλαῖσι πληγαῖς ἄντλον οὐκ ἐδέξατο,

στέγει δὲ πύργος, καὶ πύλας φερεγγύοις

ἐφραξάμεσθα μονομάχοισι προστάταις.

καλῶς ἔχει τὰ πλεῖστ᾽ ἐν ἓξ πυλώμασιν.
780

τὰς δ᾽ ἑβδόμας ὁ σεμνὸς ἑβδομαγέτας

Ἄγγελος

ἄναξ Ἀπόλλων εἵλετ', Οἰδίπου γένει

κραίνων παλαιὰς Λαΐου δυςβουλίας.

Χορὸς Παρθένων

τί δ᾽ ἐστὶ πρᾶγος νεόκοτον πόλει παρόν;

Ἄγγελος

πόλις σέσωσται· βασιλέοιν δ᾽ ὁμοσπόροιν—
785

Χορὸς Παρθένων

τίνων; τί δ᾽ εἶπας; παραφρονῶ φόβῳ λόγου.

Ἄγγελος

φρονοῦσα νῦν ἄκουσον, Οἰδίπου γένους—

Χορὸς Παρθένων

οἴ γὼ τάλαινα, μάντις εἰμὶ τῶν κακῶν.

Ἄγγελος

πέπωκεν αἷμα γαῖ᾽ ὑπ' ἀλλήλων φόνῳ.

Χορὸς Παρθένων

ἐκεῖθι κἦλθον; βαρέα δ᾽ οὖν ὅμως φράσον.
790

Ἄγγελος

ἄνδρες τεθνᾶσιν ἐκ χερῶν αὐτοκτόνων.

Χορὸς Παρθένων

οὕτως ἀδελφαῖς χερσὶν ἠναίροντ᾽ ἄγαν.

Ἄγγελος

οὐδ᾽ ἀμφιλέκτως μὴν κατεσποδημένοι.

Χορὸς Παρθένων

οὕτως ὁ δαίμων κοινὸς ἦν ἀμφοῖν ἅμα.

Ἄγγελος

αὐτὸς δ᾽ ἀναλοῖ δῆτα δύςποτμον γένος.
795

τοιαῦτα χαίρειν καὶ δακρύεσθαι πάρα·

πόλιν μὲν εὖ πράσσουσαν, οἱ δ᾽ ἐπιστάται

δισσὼ στρατηγὼ διέλαχον σφυρηλάτῳ

Σκύθῃ σιδήρῳ κτημάτων παμπησίαν.

ἕξουσι δ᾽ ἣν λάβωσιν ἐν ταφῇ χθόνα,
800

πατρὸς κατ᾽ εὐχὰς δυςπότμους φρουρούμενοι.

Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. N. Wecklein, 1885.) — 792 focus

θαρσεῖτε, παῖδες μητέρων τεθραμμέναι.

πόλις πέφευγεν ἥδε δούλιον ζυγόν

πέπτωκεν ἀνδρῶν ὀβρίμων κομπάσματα,

πόλις δ᾽ ἐν εὐδίᾳ τε καὶ κλυδωνίου
780

πολλαῖσι πληγαῖς ἄντλον οὐκ ἐδέξατο.

στέγει δὲ πύργος, καὶ πύλας φερεγγύοις

ἐφραξάμεσθα μονομάχοισι προστάταις.

καλῶς ἔχει τὰ πλεῖστ᾽ ἐν ἓξ πυλώμασιν·

τὰς δ᾽ ἑβδόμας ὁ σεμνὸς ἑβδομαγέτας
785

ἄναξ Ἀπόλλων εἵλετ', Οἰδίπου γένει

κραίνων παλαιὰς Λαΐου δυσβουλίας.

ΧΟ.

τί δ᾽ ἐστὶ πρᾶγμα νεόκοτον πόλει πλέον;

¹²³⁴⁵⁶⁷⁸

θαρσεῖτε fort. θαρσεῖτ᾽, ἀρίστων. δούλιον δούλιον δούλειον πέπτωκεν πέπτωκεν πέπτωκεν δ' ἐφραξάμεσθα ἐφραξάμεσθα ἐφραξάμεθα καλῶς καλῶσ Δ' super σ adscripsit

ΑΓ.

[πόλις σέσωσται· βασιλέως δ᾽ ὁμόσποροι]

ἄνδρες τεθνᾶσιν ἐκ χερῶν αὐτοκτόνων.
790

ΧΟ.

τίνες; τί δ᾽ εἶπας; παραφρονῶ φόβῳ λόγου.

ΑΓ.

φρονοῦσα νῦν ἄκουσον, Οἰδίπου τόκῳ

ΧΟ.

οἴ 'γὼ τάλαινα, μάντις εἰμὶ τῶν κακῶν.

ΑΓ.

οὐδ᾽ ἀμφιλέκτως μὴν κατεσποδημένοι.

ΧΟ.

ἐκεῖθι κεῖσθον; βαρέα δ᾽ οὖν ὅμως φράσον.
795

οὕτως ἀδελφαῖς χερσὶν ἠναίροντ᾽ ἄγαν;

ΑΓ.

οὕτως ὁ δαίμων κοινὸς ἦν ἀμφοῖν ἅμα.

αὐτὸς δ᾽ ἀναλοῖ δῆτα δύσποτμον γένος.

τοιαῦτα χαίρειν καὶ δακρύεσθαι πάρα·

πόλιν μὲν εὖ πράσσουσαν, οἱ δ᾽ ἐπιστάται,
800

δισσὼ στρατηγώ, διέλαχον σφυρηλάτῳ

Σκύθῃ σιδήρῳ κτημάτων παμπησίαν.

ἕξουσι δ᾽ ἣν λάβωσιν ἐν ταφῇ χθόνα

πατρὸς κατ᾽ εὐχὰς δυσπότμους φορούμενοι.

πόλις σέσωται· βασιλέοιν δ᾽ ὁμοσπόροιν
805

πέπωκεν αἷμα γαῖ᾽ ὑπ᾽ ἀλλήλων φόνῳ.

⁹¹⁰¹¹¹²¹³¹⁴

ΑΓ. paragraphus praefixa in M. βασιλέως βασιλέωσ εἶσ superscr. [πόλις σέσωσται· βασιλέως δ᾽ ὁμόσποροι] Versum ut ex 805 illatum delevit ἄνδρες άνδρες ἄνδρεσ χερῶν χερῶν χειρῶν αὐτοκτόνων αὐτομάτων κτόνων super μάτων scr. ut videtur ... paragraphi praefixae in M. τόκῳ τόκω τόκοσ γένοσ superscr. ut videtur οἴ 'γὼ οι ἐγὼ κατεσποδημένοι κατεσποδημένω κεῖσθον κεῖσθον Versus pro v. 793 eiciendo interponendus. ἠναίροντ᾽ ἠναίρονθ᾽ ἠναίροντ᾽ ἄγαν; ... ἀμφοῖν ἅμα. ἠναίρονθ᾽ ἅμα . . ἀμφοῖν ἄγαν ΑΓ. nuntii nota praefixa in M. δ' δ' Γ superscr. δακρύεσθαι δακρύεσθαι (σ superscr. m') ἐν ταφῇ ἐνταφῆ et in marg. ζτ χθόνα χθόνα χθονόσ σέσωται σέσωσται σέσωται βασιλέοιν βασιλέοιν βασιλείοιν γαῖ᾽ γᾶν γαὶ ἀλλήλων fort. ἐπαλλήλῳ.

ΧΟ.

Aeschyli Septem contra Thebas (OCR draft) Experimental (Aeschyli Septem contra Thebas. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 792 focus

ΑΓΓΕΛΟΣ

θαρσεῖτε παῖδες μητέρων τεθραμμέναι.

πόλις πέφευγεν ἥδε δούλιον ζυγόν·

πέπτωκεν ἀνδρῶν ὀβρίμων κομπάσματα,

πόλις δ᾽ ἐν εὐδίαι τε καὶ κλυδωνίου

πολλαῖσι πληγαῖς ἄντλον οὐκ ἐδέξατο.
795

στέγει δὲ πύργος, καὶ πύλας φερεγγύοις

ἐφραξάμεσθα μονομάχοισι προστάταις.

καλῶς ἔχει τὰ πλεῖστ᾽, ἐν ἓξ πυλώμασιν·

τὰς δ᾽ ἑβδόμας ὁ σεμνὸς ἑβδομαγέτας

ἄναξ ᾿Απόλλων εἵλετ᾽, Οἰδίπου γένει
800

κραίνων παλαιὰς Λαΐου δυσβουλίας.

ΧΟ.

τί δ᾽ ἐστὶ πρᾶγος νεόκοτον πόλει πλέον;

ΑΓΓ.

[πόλις σέσωσται· βασιλέες δ᾽ ὁμόσποροι]

ἄνδρες τεθνᾶσιν ἐκ χερῶν αὐτοκτόνων.

ΧΟ.

τίνες; τί δ᾽ εἶπας; παραφρονῶ φόβωι λόγου.
805

ΑΓΓ.

φρονοῦσα νῦν ἄκουσον, Οἰδίπου γένος

ΧΟ.

οἳ ἐγὼ τάλαινα, μάντις εἰμὶ τῶν κακῶν.

ΑΓΓ.

οὐδ᾽ ἀμφιλέκτως μὴν κατεσποδημένοι.

Testim.:

Schol. Soph. OK. 1375 narrata iniuria a filiis in Oedipum collata, cum indignam carnem mitterent, adlatisque Thebaidis versibus τὰ παραπλήσια τῶι ἐποποιῶι καὶ Α. ἐν Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβαις.

Apparatus Criticus

δ᾽ (τ' Τr) ἀραίας correxi ἐπίκοτος ἐπικότους ἐφῆκεν ἀφῆκεν τροφᾶς ἐπισκόπους corr. Heath τροφάς vel τροφᾶς σιδαρονόμωι πικρονόμους διὰ χερί διαχειρίαι (διαχερ. Tr) corr. Porson τελέσηι τελέσση μητέρων τεθραμμέναι ,mothers children' μαμμόθρεπτος cft πέπτωκεν πέπτωκεν δ' ὀβρίμων ὀμβρίμων στέγει στέργει corr. Pγρ φερεγγύοις φερεγγύους ἐφραξάμεσθα ἐφραξάμεσθα -μεθα μονομάχοισι μονομάχοις καλῶς καλῶς δ' πρᾶγος πρᾶγος πρᾶγμα νεόκοτον νεότοκον (γρ. νεόκοτον) (ex νεότυχον) πλέον παρόν βασιλέες βασιλέες βασιλέως βασιλεῖς ὁμόσποροι ὁμοσπόροιν cf. 820 [πόλις ... ὁμόσποροι] versum del Porson χερῶν χειρῶν αὐτοκτόνων αὐτομάτων λόγου λόγον οἳ ἐγὼ οἰ. τόκος τῶν om

ΧΟ.

[ἐκεῖθι κεῖσθον; ΧΟ. βαρέα δ᾽ οὖν ὅμως φράσον.]

οὕτως ἀδελφαῖς χερσὶν ἠναίροντ᾽ ἅμα;
810

ΑΓΓ.

οὕτως ὁ δαίμων κοινὸς ἦν ἀμφοῖν ἄγαν,

αὐτὸς δ᾽ ἀναλοῖ δῆτα δύσποτμον γένος.

τοιαῦτα χαίρειν καὶ δακρύεσθαι πάρα,

πόλιν μὲν εὐ πράσσουσαν, οἱ δ᾽ ἐπιστάται,

δισσὼ στρατηγώ, διέλαχον σφυρηλάτωι
815

Σκύθηι σιδήρωι κτημάτων παμπησίαν.

ἕξουσι δ᾽ ἣν λάβωσιν ἐν ταφῆι χθονός,

πατρὸς κατ᾿ εὐχὰς δυσπότμως φορούμενοι.

[πόλις σέσωται· βασιλέοιν δ᾽ ὁμοσπόροιν

πέπωκεν αἷμα γαῖ ὑπ᾿ ἀλλήλων φόνωι].
820

Translations (8)

Seven Against Thebes Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922. (Modernized by Perseus.)) — 792-820 focus

Enter Messenger.

Messenger

Take heart, you daughters who were nurtured by your mother. Our city has escaped the yoke of slavery; the boasts of the powerful men have fallen to the ground.

The city enjoys fair weather and has taken on no water even though it has been buffeted by many waves. The walls hold, and we have fortified the gates with champions fully capable in single-handed combat. For the most part all is well, at six of the gates.
795

But lord Apollo, the reverend leader of the seventh,¹ took for himself the seventh gate, accomplishing upon the children of Oedipus the ancient follies of Laius.
800

Chorus

What novel happening will further affect the city?

Messenger

The city is saved, but the kings born of the same seed—

Chorus

Who? What did you say? I am out of my mind with fear of your report.
805

Messenger

Control yourself now and listen. The sons of Oedipus—

Chorus

Ah, miserable me, I am prophet of these evils.

Messenger

In truth, beyond all question, struck down in the dust—

Chorus

Are they lying out there? This is hard to bear, but say it just the same.

Messenger

The men are dead, murdered by their very own hands.
810

Chorus

Then with hands so fraternal did they each kill the other together?

Messenger

Yes, so all too equal was their destiny to them both. All alone, in truth, it consumes the ill-fated family. We have cause in this for joy and tears—

the one because the city fares well, the other because the leaders, the two generals, have divided the whole of their property with hammered Scythian steel. They will possess only that land they take in burial, swept away as they were in accordance with their father’s curses.
815

The city is saved, but through their mutual murder the earth has drunk the blood of the two kings born of the same seed. Exit.
820

The Seven against Thebes. (OCR draft) Experimental (The Seven against Thebes.. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 792 focus

Be of good cheer, maidens that have been nurtured by your mothers . This city hath escaped the yoke of servitude; the vauntings of our mighty foes have fallen; and our city is calm, and hath not admitted a leak from the many buffets of the surge; our fortification too stands proof, and we have fenced our gates with champions fighting single-handed, and bringing surety;—for the most part, at six of our gates, it is well; but the seventh the revered lord of the seventh, sovereign Apollo, chose for himself, bringing to a consummation the ancient indiscretions of Laïus.

Chorus

And what new event is happening to our city?

Messenger

These men have fallen by hands that dealt mutual slaughter

.

Chorus

Who? What is it thou sayest! I am distracted with terror at thy tidings.

Messenger

Now be calm and listen, the race of Œdipus—

Chorus

Alas for me wretched! I am a prophetess of horrors.

Messenger

Stretched in the dust are they beyond all dispute.

Chorus

Came they even to that? bitter then are thy tidings. yet speak them,

Messenger

Even thus [too surely] were they destroyed by brotherly hands.

Chorus

Even thus was the daemon at once impartial to both.

Messenger

And he himself, be sure of this, is cutting off the ill-fated race.

Chorus

Over such events one may both rejoice and weep—[rejoice] at the success of our city—but [mourn because]

our princes, the two generals, have portioned out the whole possession of their substance with the hammer-wrought Scythian steel, and they will possess of land just as much as they receive at their burial, carried off according to the unhappy imprecations of their sire.

Messenger

The city is rescued, but earth hath drank the blood of the brother princes through their slaughter of each other.

Exit Messenger.

Chorus

LES SEPT CONTRE THÈBES (OCR draft) Experimental (LES SEPT CONTRE THÈBES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 792 focus

on a vu s'effondrer les vanteries de ces puissants guerriers ;
Thèbes jouit de l'embellie, avant d'avoir fait eau sous le choc innombrable des vagues. Ses remparts la protègent, et nous avions muni nos portes de champions aptes à les défendre. Dans l'ensemble, tout va bien à six portes ; mais
la septième, c'est l'auguste dieu Septime, sire Apollon, qui se l'est réservée, pour achever sur la race d'Œdipe le châtiment de Laïos et de ses erreurs anciennes.

LE CORYPHÉE

Quelle épreuve imprévue est encore le lot de Thèbes ?

LE MESSAGER

Thèbes est sauvée, mais les rois frères...

LE CORYPHÉE

Qui ? Que dis-tu ? Je deviens folle d'épouvante.

LE MESSAGER

Reprends tes esprits et écoute : la descendance d'Œdipe...

LE CORYPHÉE

Hélas ! infortunée, je puis prédire les maux dont il s'agit.

LE MESSAGER

Sans conteste mordant la poussière...

LE CORYPHÉE

Gît sans vie là-bas ?... Ah ! si cruel soit le mot, dis-le.

LE MESSAGER

Tant ils se déchiraient de leurs mains fraternelles !

LE CORYPHÉE

Et tant pour l'un et l'autre le dieu était égal. C'est lui seul qui détruit la malheureuse race.

LE MESSAGER

Il y a là matière à la joie comme aux
pleurs. Thèbes a la victoire ; mais ses rois, ses deux chefs d'armée, se sont partagé tout leur patrimoine avec le fer scythe forgé au marteau et ne possèderont de terre que ce qu'ils en trouveront dans la tombe où les ont précipités
les vœux malheureux d'un père ¹ !

Il sort. LES SEPT CONTRE THÈBES Mélodrame.

LE CORYPHÉE

O

The Seven Chiefs against Thebes (OCR draft) Experimental (The Seven Chiefs against Thebes. Robert Potter, 1779.) — 792 focus

Have comfort, virgins, your fond parents' joy;

The city hath eſcap'd the ſervile yoke,

895

And the proud vaunts of these impetuous men

Are fall'n: the ſtorm is ceas'd, and the rough waves,

That threaten'd to o'erwhelm us, are ſubſided.

Our tow'rs ſtand firm, each well-appointed chief

Guarded his charge with manly fortitude.

900

All at ſix gates is well: but at the ſeventh

The God, to whom that myſtic number's ſacred r

,

Royal Apollo, took his aweful ſtand,

Repaying on the race of Edipus

The ill-advis'd tranſgreſſion of old Laius.
905

CHORUS.

What new affliction hath befall'n the city?

SOLDIER.

The city is preſerv'd: the brother kings

Are fall'n, each ſlaughter'd by the other's hand.

CHORUS.

Who? What? Thy words diſtract my ſenſe with fear.

SOLDIER.

Be calm, and hear. The ſons of Edipus.
910

CHORUS.

Ah me! I am the prophetess of ill.

SOLDIER.

It is indeed too certain: both are dead.

CHORUS.

Came they to this? 'Tis horrible; yet tell me.

SOLDIER.

Brother by brother's hands dreadfully slain.

CHORUS.

And has one common fate involv'd them both?
915

SOLDIER.

It has indeed destroy'd th' unhappy race.

Here then is cause for lamentation, cause

For joy: joy, that the city stands secure;

But lamentation, that the chiefs are fall'n.

To both the rigid steel, forg'd in the mines
920

Of Scythia, shares their whole inheritance;

And each receives but that small tract of earth,

Which serves him for a tomb; their father's curſe,

Fatally cruel, sweeps them both away.

The city is preserv'd; but the dust drinks
925

The blood of the brothers, each by th' other slain.

CHORUS.
MONOSTROPHE.

Eschilo, I Sette a Tebe: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, I Sette a Tebe: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 792 focus

Figlie di balde madri, or fate cuore!

Scampata è la città dal servil giogo.

880

La sonora iattanza è al suol piombata

dei guerrieri fortissimi. Il sereno

tornò su Tebe: i flutti non v'irruppero,

la protesser le torri;

ed eroi validi,
885

uomo contro uomo, le porte sbarrarono.

Felice fu l'evento per sei valichi :

sopra il settimo stette il Nume Apollo,

re venerando, che puní sui figli

d'Edípo i falli dell'antico Laio.
890

CORO

Qual nuovo male sopra Tebe incombe?

ARALDO

Per man l'uno dell'altro eroi morirono....

CORO

Chi mai? Chi dici? il terror mi dissenna!

ARALDO

Sii calma, ascolta. I due figli d'Edipo....

CORO

Ahimè! Che il mal già presagisco, misera!
895

ARALDO

Dubbio non v'ha: trafitti nella polvere....

CORO

Giacquero là? Sebbene è duro, dillo.

ARALDO

Sí, troppo. Con fraterne mani spentisi.

CORO

Ugual fu dunque per entrambi il Dèmone!

ARALDO

Questi or distrugge l'infelice stirpe:
900

onde allegrarci insiem dobbiamo, e piangere.

E' salva Tebe, ma i suoi duci s'ebbero

dal ferro scita cui die' tempra il malleo,

partiti i beni. Dagl'infesti voti

del padre spinti, tanto avran di terra
905

quanta sia la lor fossa. E' salva Tebe;

ma dei fratelli re, spenti con mutua

strage, la negra terra il sangue beve.

L'araldo si ritira.

4 QUARTO CANTO INTORNO ALL'ARA

CORO

Aeschylus, Septem ad Thebas: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Septem ad Thebas: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 792 focus

Vrbs hæc effugit feruile iugum.

745

Nun.

Corruerunt uirorum fortium iactationes.

Vrbs in tranquillitate, fluctus

Multis plagis naufragium non aecepit.

Firma est turris, portas idoneis

Muniuimus und pugnantibus præfectis.
750

Bene se habent reliqua in ſex portis.

Septimam uerò grauis Ebdomageta

Rex Apollo elegit, Oedipi generi

Rependens antiquam Laij temeritatem.

Cho.

Quod nam negotiŭ est urbi nouum præfenss
755

Nun.

Vrbs feruata eft, reges und fati

Viri occubuerut, manibus mortem ſponte inferětib.

Cho.

Qui nam? Quid dixifti? metu uerbi defipio.

Cho.

Me miferam, uates ſum malorum.

Nun.

Neq; ambigue: tamen puluere confperſi funt.
760

Cho.

eò uenerunt, grauià tamen dicito.

Nun.

Sic fraternis manibus interfecti funt atrociter.

Cho.

Sic fortuna erat ambobus communis.

Nun.

Ipſa confumpſit uidelicet infælix genus.

Hec gaudere & flere licet:
765

Cum urbs bene habeat, præſidi

Duo ducis duro fortiti funt

Scythico ferro facultatum omnem poſseſsionem.

Habebunt quam accipient in fepulchro terram

Patris ſecundum imprecationes infælices sublati.
770

Vrbs seruata est, regum una fatorum

Bibit ſanguinem terra, mutua cede.

Cho.

English (E. D. A. Morshead, 1908) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Seven against Thebes — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 792 focus

Wake heart, ye daughters whom your mothers' milk

Made milky-hearted! lo, our city stands,

Saved from the yoke of servitude: the vaunts

Of overweening men are silent now,

And the State sails beneath a sky serene,
800

Nor in the manifold and battering waves

Hath shipped a single surge, and solid stands

The rampart, and the gates are made secure,

Each with a single champion's trusty guard.

So in the main and at six gates we hold
805

A victory assured; but, at the seventh,

The god that on the seventh day was born,

Royal Apollo, hath ta'en up his rest

To wreak upon the sons of Oedipus

Their grandsire's wilfulness of long ago.
810

Chorus

What further woefulness besets our home?

The Spy

The home stands safe—but ah, the princes twain—

Chorus

Who? what of them? I am distraught with fear.

The Spy

Hear now, and mark! the sons of Oedipus—

Chorus

Ah, my prophetic soul! I feel their doom.
815

The Spy

Have done with questions!—with their lives crushed out—

Chorus

Lie they out yonder? the full horror speak!

Did hands meet hands more close than brotherly?

Came fate on each, and in the selfsame hour?

The Spy

Yea, blotting out the lineage ill-starred!
820

Now mix your exultation and your tears,

Over a city saved, the while its lords,

Twin leaders of the fight, have parcelled out

With forged arbitrament of Scythian steel

The full division of their fatherland,
825

And, as their father's imprecation bade,

Shall have their due of land, a twofold grave.

So is the city saved; the earth has drunk

Blood of twin princes, by each other slain.

Chorus

German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 792 focus

Getrost, o Jungfrau'n, ihr der Mütter süße Lust!
765

Dem Sklavenjoch entronnen ist die Theberstadt;

Zusammen sank der Feinde stolzer Troy in Nichts.

Auf stillem Meere schifft die Stadt, von grimmer Flut

Empörtem Wogenschlage drang kein Wasser ein.

Rings deckt die Mauer, und die Pforten wahrten wir
770

Mit Heldenkämpfern, wohlbewährt in mancher Schlacht.

Sechs Thore stehen unversehrt in bestem Stand;

Nur dort das siebte wählte sich der Siebenfürst,

Der hochgewalt'ge Phöbos, der an Oedipus'

Geschlechte Lajos' alten Fluch vollendete.
775

Der Chor.

Welch neues Leid brach zürnend auf die Stadt herein?

Der Bote.

Die Stadt, sie ist gerettet; doch das Brüderpaar -

Der Chor.

Wer? Was vernahm ich? Mich betäubt das Schreckenswort.

Der Bote.

Sei ruhig, höre ruhig: Oedipus' Geschlecht -

Der Chor.

Ich Arme, weh mir! Dieses Leid errieth ich schon.
780

Der Bote.

Ihr Blut, im Wechselmorde trank's der Erde Grund.

Der Chor.

So kam es dahin? Schaudervoll! Doch weiter, sprich!

Der Bote.

Die Männer fielen, schlugen sich mit eigner Hand.

Der Chor.

So traf von Bruderhänden sie graunvoller Tod!

Der Bote.

Kein Zweifel bleibt mehr: Beide todt, dem Staub vermählt!
785

Der Chor.

So nahm derselbe finstre Geist die Beiden hin!

Der Bote.

Er selbst vertilgte dieses unglücksel'ge Haus.

Darüber mag man jubeln und wehklagen auch:

Gerettet, frei ward unsre Stadt, doch ihre Herrn,

Die beiden Führer, theilten mit dem Skythenstahl,
790

Dem schwergediegnen, ihres Reichs Gesammtbesiy.

Nicht weiter Land wird ihnen, als ihr Grab bedeckt,

Nachdem des Vaters grauser Fluch sie hingerafft.

(ab.)

Der Chor.

Notes on the current edition

Seven Against Thebes

1. 805 ἄνδρες τεθνᾶσιν ἐκ χερῶν αὐτοκτόνων (αὐτομάτων Μ1) secl. Butler

2. 812-13 choro attribui

3. 820-21 πόλις σέσωσται, βασιλέοιν δ' ὁμοσπόροιν | πέπωκεν αἷμα γαῖ' ὑπ' ἀλλήλων φόνῳ secl. Butler.

Commentary

Critical apparatus to Seven Against Thebes (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of Seven Against Thebes.) focus

138. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-213

ἔλακον:

ἔλαβον

Par. E.

138

138. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-214

χνόαι:

zróur

adscriptum, ut videtur, in Par. B.

138

139. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-215

ἢ ἔ: Bis scribendum erat, dochmio monstrante. Ter habet Mosc. 2. ceteri quater.

139

140. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-216

δοριτίνακτος δ' αἰθὴρ: Libri

dogvtíraztos d' aidyo

, praeter Med. in quo

dogiri-vaxtos

(non omissa particula) scriptum est (recte, ut videtur, quamquam dubitat de hac re Lobeckius ad Ai. v. 211.) et Colb. 2. in quo

omissum est. Deleverunt etiam Porsonus et Blomfieldius. Fallitur tamen Wellauerus prorsus otiosam putans particulam. Immo necessaria est, quia

ἐπιμαίνεται

refertur ad praegressum alius virginis dictum,

ἔλακον ἀξό-vwv Boldoμérov zróa

. Adstrepit vero, inquit, isti curruum stridori tremefactus hastis aether. Quare post

alǹo

posui particulam.

140

140. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-217

ἐπιμαίνεται:

ἐπιμένεται

Mosc. 1.

ἐπισημαίνεται

adscriptum in Par. B.

140

141. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-218

τί πόλις ἄμμι:

τί πτόλις

Par. L.

καὶ πόλις

uuu

M. Vit. Colb. 2. et Faehsio teste Par. L.

ceteri.

141

141. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-219

πάσχει:

πάσχειν

Par. E.

141

141. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-220

γενήσεται:

τι γεν-νήσεται

Αld.

καὶ γεννήσεται

Mosc. 2.

141

142. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-221

ποῖ δὲ τέλος ἔτ᾽:

ποῖ δ᾽ ἔτι τέλος

M. Ald. Turn.

ποῖ δέτι τέλος

, ad

ποῖ

supra adscripto

, Lips.

πῆ δ᾽ ἔτι τέλος

Vit. Mosc. 1. Vind. 2. 3. 4.

ποῖ δέ τοι τέλος

Ask. A. Cantabr. 2.

ποῖ τι τέλος

Rob.

ποῖ τέλος

G. Taur. Recte Seidlerus

ποῖ δὲ τέλος ἔτ'

, ut melius congruens antistrophico. Est enim ex Cretico et dochmio compositus versus.

142

144. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-222

ἀκροβόλων: Triclinius, ut videtur, ambigit a Thebanisne an ab Argivis venire dicantur lapides. Magis mirum est, quod Blomfieldio in glossario placuit,

ἀκροβόλων λιθάδα

esse lapidum imbrem a velitibus iactum. Bothius non animadversis antistrophicis huic versui praeposuit illum,

κόναβος ἐν πύλαις χαλκοδέτων σακέων

, non male quidem, sed nulla tamen necessitate. Sunt haec de Thebanis potius quam de Argivis intelligenda. Egregie poeta omne periculum gradatim descripsit, primo e statione signa moventem exercitum hostium, deinde campum armis implentem ac magis magisque urbi appropinquantem, iam denique hac in stropha initium proelii, Thebanos lapidum iaculatione de moenibus se defendentes, in portis autem comminus consertam pugnam.

144

145. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-223

ὦ φίλ᾽ Ἄπολλον:

ὦ φίλτατ' ἄπολλον

Rob.

145

147. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-224

ἐκ Διόθεν: Libri

καὶ διόθεν

, praeter Robortelli editionem, in qua recte

ἐκ διόθεν

scriptum est. Excidisse verbum quod aut

πέλοι

vel

μόλοι

significaret, aut quale est

ἐπαιτῶ

, et fortasse hoc ipsum, et metrum prodit et sententia.

147

148-149. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-225

πολεμόκραντον ἁγνὸν τέλος ἐν μάχᾳ σύ τε, μάκαιρ᾽ ἄνασσ᾽ Ὄγκα, ὑπὲρ πόλεως:

πολεμόκρατον

Cantabr. 1. Par. E. N. Colb. 1.

πο-λεμόκραντον ἁγνὸν τέλος

purum et vacuum scelere exitum belli dicit, in mente habens odia fratrum. Libri

ἐν μάχαισί τε μάκαιρ' ἄνασσ' ὄγκα πρὸ πόλεως

, nisi quod

μάχεσι

habet Par. C. deinde

μάκερ

μάχαις'

Ald.

ἄνασ'

Lips. tum

ὄγγα

Mose. 1.

πρὸ πόλεως

autem omittunt Arund. Par. K. et Cantabr. 2. in quo recentior manus addidit. Aperte

ἐν μάχαισί τε

nihil aliud est quam

ἐν μάχα· σύ τε

. Deinde metrum ostendebat scribendum esse

ὑπὲρ πόλεως

, cuius interpretatio est

προ πόλεως

. Nam etsi

Onea

dicta est Minerva a vico portae ab isto vico dictae vicino, de quo Millerus in Orchomeno p. 121. disseruit, tamen hic significatur pro urbe i. e. pro civibus. Confirmat emendationem glossa in Vit. supra adscripta

ἡ ἐπάνω τῆς πόλεως ἱστορουμένη

. Et scholiastes,

γίνωσκε γὰρ ὅτι ἐζωγράφουν ταύτην πρὸ τῶν πυλῶν τῆς πόλεως. ἣν καὶ ὁ Λυκόφρων πυλαίτιδα λέγει διὰ τὸ ἄνωθεν ἱστο-ρεῖσθαι ταύτην τῶν τῆς πόλεως πυλῶν

. Sic codices et Rob. sed Stephanus

ἱστορεῖσθαι

ἵστασθαι

mutavit. Lycophronis versus est 356.

150. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-226

ἐπιρρύου:

ἐπιρύου

Οχ. Ald.

επιρρύου

ut ceteri M. sed

supra additum est. Correpta est autem huius verbi penultima syllaba, ut v. 285. 803.

150

151. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-227

παναλκεῖς:

παναρκεῖς

, a recentiore manu

supra adscripto M. γρ.

παναρκεῖς

Par. Β.

παναλεῖς

Par. E.

151

152. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-228

τέλειαί τε:

τελείας τε

Lips. Rob.

θεαὶ τέλειαί τε

Mosc. 1.

152

152. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-229

γᾶς:

γῆς

Lips.

152

152. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-230

τῆσδε:

τάσδε

etiam M. non

τασδέ γε

152

153. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-231

δορίπονον:

δορίπονον

Μ. et sie Vict.

δορύπονον

G. Vit. Lips. Arund. Cantabr. 1. Vind. 1. 2. 3. 4. Ald. Rob. Turn.

153

153. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-232

μὴ:

ἐφ'

Lips.

153

153. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-233

προδῶθ᾽:

προδόθ᾽

Rob.

προθῶτ

153

154. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-234

ἑτεροφώνῳ:

ἑτεροφόνῳ

G. Par.N.

ἑτεροφρώνῳ

Par. C. γρ.

ἑτεροφρόνῳ

Par. B. Ceteri

ετεροφώνω

. Vt hic versus cum antistrophico congrueret, aliquando putavi scribendum esse

ἑτεροβάμονι

, quo simplicius esset

ἑτερο ήμονι

. Nunc antistrophicum potius versum mutandum esse censui.

154

155. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-235

πανδίκως:

πανδίκους

πανδίκως

habeat M. propter ambiguas litteras incertum est, videtur tamen

πανδίκως

potius esse.

πανδίκως

Vit. Par. Α. Β. C. N. Colb. 1. Ven. A. Ald. Turn.

πανδίκως

, sed supra adscripts

σκους

et γρ.

πανδήμους

, Mosc. 1.

πανδίκως

per

δικαίως

scholia explicant.

πανδόκους

Lips.

πανδίκους

G. Rob. quod per

δικαίας

scholion explicat. Praestat fortasse

πανδίκως

155

158. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-236

λυτήριοί τ' ἀμφιβάντες: Libri

λυτήριοι ἀμφιβάντες

. Inserui copulam cum Seidlero.

158

158. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-237

δείξαθ᾽:

δείξασθ'

G. Lips. Par. E.

158

159. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-238

φιλοπόλεις:

φιλόπολις

Αld.

φιλοπόλιδες

G. Par. L. Ceteri

φιλοπόλιες

. Emendarunt Wunderlichius et Seidlerus.

159

159. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-239

μέλεσθέ θ' ἱερῶν:

μέλεσθ᾽ ἱερῶν

Lips. Ald. Turn.

μέλλεσθ᾽ ἱερῶν

G. Taur.

μέλεσθε δ᾽ ἱερῶν

Μ. Vit. Colb. 1. Mosc. 1. Rob.

μέλλεσθέ θ᾽ ἱερῶν

Arund. Colb. 2. Recte Blomfieldius

μέλεσθέ θ' ἱερῶν

. Refertur enim ad

λυτήριοι τε

159

159. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-240

ἱερῶν:

ἱρῶν

Par. E.

159

160. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-241

μελόμενοι δ' ἀρήξατε: Libri

μελόμενοι δ᾽ ἀρήξατε

, nisi quod

μελλόμενοι

habent Ald. Rob. et

plene Vit. Non strophicus versus, sed hic depravatus est. Scripsisse videtur Aeschylus

μελόμενοι δὲ ἥξετε

. Cohaeret sententia sic,

δείξατε ὡς φιλοπόλεις ἐστέ, μέλεσθέ τε ἱερῶν δημίων, μελόμενοι δὲ ἥξετε

160

161. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-242

πόλεος:

πόλεος

Porsonus.

πόλιος

Lips.

πόλεων

Par. E. Ceteri

πόλεως

161

162. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-243

μνήστορες:

μνηστήρες. γρ. μνήστορες

Par. B.

162

162. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-244

ἔστε μοι: Quod Stephanus scribendum esse vidit,

ἔστε μοι

, erat iam in Ald. Rob. Ceteri, ut videtur, libri

ἐστέ μοι

162

163. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-245

θρέμματ᾽:

θρέματ'

Lips.

163

164. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-246

ἄριστα:

ἀρεστὰ

scribendum esse suspicatur Dindorfius.

164

165. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-247

θάρσος:

θράσος

G. Par. G. Ox. Ald. Rob. Turn.

165

165. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-248

πυργηρουμένῳ:

πυργηρουμένω

πυργηρουμένη

factum in M.

πυργυρουμένῳ

Cantabr. 1. Par. L.

165

166. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-249

πολισσούχων:

πολισούχων

G. Lips. Par. C. Ald. Rob.

166

167. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-250

αὔειν:

ἀΰειν

Rob.

167

167. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-251

λακάζειν:

λακίζειν

Mosc. 2. Οx.

167

167. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-252

μισήματα:

μιμήματα

Ven. Α. Ox. Scholiastae

σωφρόνων μισήματα

accusativum esse putarunt, pendentem ex

αὔξειν

λακάζειν

. Vocativum esse, ipsasque virgines increpari, vix dubitare poterit qui Valckenarii ad Hippolyti v. 406. adnotationem legerit, huius tamen loci non memoris.

167

168. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-253

εὐεστοῖ: Inter

εὐεστοί

φίλῃ

litura in M.

εὐεστῆ

G. Lips. Taur. γρ.

εὐετῇ

ex Par. B. Faehsius affert.

εὐετοῖ

Par. N. Colb. 1.

168

168. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-254

φίλῃ:

φίλα

Taur. et

supra adscripto G.

168

169. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-255

τῷ γυναικείῳ φυτῷ: Non credo Aeschylum scripsisse

τῷ γυναικείῳ γένει

, quod plerique libri habent. Nam non modo supervacaneus, verum ne recte quidem additus est articulus.

τω γυναικείω γένει

, non addito ad

τω

accentu, Μ.

φίλῳ

pro

γένει

habent Lips. Par. E.

φύλω γένει

Par. C.

φύλῳ

cum glossa

γένει

Vind. 2. 4.

γένει. γρ. φύλῳ

Par. B. γρ.

καὶ φύλῳ

schol. Vit. Hinc patet scriptum fuisse

ξύνοικος εἴην τῳ γυναικείῳ φυτῷ

, alicui mulieri. Nam

qutóv

etiam de hominibus dici constat.

169

171. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-256

οἴκῳ:

ἥκω

pro

οἴκῳ

Ald.

171

171. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-257

πλέον:

πόλεως

Par. Κ.

πλείον

Par. E.

171

172. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-258

τάςδε:

τὰς

pro

τάςδε

G. Taur.

172

172. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-259

φυγὰs:

βοὺς

Rob. et adscripto

φυγάς

Vind. 2. 4.

φυγάς

, ut ceteri, Vit. sed adscriptum est γρ.

βοάς

172

173. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-260

διερροθήσατ᾽:

διερροθήσαιτ'

Par. E.

διερεθίσατ'

, adscripta glossa

ενε-βάλετε

G. et cum glossa

ἐνεβάλλετε

, adscripto autem supra γρ.

διερροθήσατ'

, Taur.

διερρησατ'

Rob.

κακὴν

Lips.

173

174. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-261

ὀφέλλεται:

ὀφέλλεται

Μ. Ox. Par. N. Colb. 1. Ven. A. et antequam corrigeretur G.

174

175. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-262

ὑφ᾽ αὑτῶν:

ὑπ' αὐτῶν

Lips. ed. Vict. Ceteri

ὑφ᾽ αὑτῶν

. Vtrumque scholia commemorant.

175

175. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-263

ἔνδοθεν:

ἔνδον

175

176. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-264

τοιαῦτά τἂν γυναιξὶ συνναίων ἔχοις: Hunc versum omittit M. Inde a Turnebo

τοιαῦτα δ᾽ ἂν

editum.

τοιαῦτ᾽ ἂν

G. (sic G.) Lips. Cantabr. 2. Mosc. 1. Par. L. Ald. Rob.

τοιαῦτα ἂν

Vit. Par. N.

τοιαῦτ᾽ ἐν

Par. E. Ven. A.

τοιαῦτά γ' ἂν

Cantabr. 1. Ven. B. Recte Blomfieldius

τοιαῦτά ταν

. V. Porsonum ad Med. v. 863.

έχεις

Mosc. 1.

176

177. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-265

ἀρχῆς:

τῆς

inter versus habet M.

177

177. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-266

ἀκούσεται:

ἀκούσηται

G. Vit. Par. E. Pro eo verbo

μεταίχμιον

e versu sequente repetit Rob.

177

178. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-267

χὤ τι τῶν μεταίχμιον:

χ' ὅτι τῶν μεταιχμίων

G. Taur.

ὅπερ ὑπάρχει τῶν μέσων

glossa in G. Attulit quaedam his similia Abreschius in Diluc. Thucyd. p. 599. Recte scholiastes hanc irati orationem esse dicit, sic loquentis, ut omnia comprehendat. Obversabantur tamen animo senes et pueri. Similiter Eum. v. 72.

αἷς οὐ μίγνυται θεῶν τις, οὐδ᾽ ἄνθρωπος, οὐδὲ θήρ ποτε

178

180. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-268

δήμου δ᾽ οὔ τι μὴ φύγῃ:

δ᾽ οὔτι δήμου

Par. E.

μὴ

supra scripto

οὐ

et addito

παρ-έλκει

Par. B.

φύγοι

180

181. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-269

μέλει:

μέλλει

G. Vit.

μήλλει

Par. N.

181

181. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-270

ἀνδρί:

amig

, supra scripto

dr-δρί

, Vit.

181

181. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-271

γυνὴ:

γυνὴ

vocabuli ultima littera in litura est in M.

181

183. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-272

ἤκουσας ἢ οὐκ ἤκουσας: Prius

ἤκουσας

omittunt Cantabr. 1. 2. Colb. 2. Par. C. H. Duo sunt orationis membra, primum

ἤκουσας ἢ οὐκ ἤκουσας

, quo significatur satisne percepisti? alterum autem

ἢ κωφῇ λέγω

, quod est an frustra loquor?

183

184. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-273

ἀκούσασα: Temere corrupit optimos numeros Bergkius in Diurnis antiquariis a. 1835. p. 948.

εισακούσασα

Vit. Colb. 2. Par. N.

184

185. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-274

ὄτοβον, ὄτοβον:

ἔτοβον Ντοβον

Μ.

ὄττοβον ὄττοβον

G. Lips. Cantabr. 1. 2. Ox. Par. G. E. F. N. Colb. 1. Ven. A. B. Ald. Turn.

ττοβον

semel Rob. et supra adscripto altero Vit.

185

186. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-275

ὅτε τε:

ὅτι γε

Colb. 1.

ὅτι

Ox. Ven. A. B. Ald. Ceteri

ὅτι τε

, praeter Par. L. in quo recte

orɛ Tε

scriptum est.

186

186. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-276

ἔκλαγξαν: Ad primam

ἔκλαγξαν

vocabuli syllabam a recentiore manu

supra adscriptum in M.

186

187-188. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-277

ἱππικῶν τ᾽ ἀγρύπνων πηδαλίων δία στόμια: Libri omnes et Triclinius infra ad v. 834. atque ad Sophoclis Oed. R. v. 863.

ἱππικῶν τ᾽ ἀΰπνων πηδαλίων διὰ στόμα

. Scribendum esse

αγρύπνων

δια στόμια

metrum indicio est. Atque

άyouлvov

etiam Seidlerus de v. dochm. p. 129. et Blomfieldius scripserunt. Vtitur hoc vocabulo Aeschylus in Prometheo v. 360.

ἀλλ᾽ ἦλθεν αὐτῷ Ζηνὸς ἄγρυπνον βέλος

. In

día oróuia

etiam Lachmannus incidit et antea Schützius, nisi quod hic novum vocabulum,

diaorópa

, finxit. Est autem

στόμιον

ferrum quod ori equorum inseritur.

189. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-278

πυριγενετᾶν:

Avoiуεvéτav

Ald. Turn.

лvoiyεvetur

Colb. 1. Rob. et supra scriptum in Cantabr. 1.

189

189. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-279

χαλινῶν:

χαλινών

ita scriptum in M. ut

factum videatur.

189

190. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-280

τί οὖν: Libri

τί ovv

; Blomfieldius ex Porsoni ad Phoen. v. 892. sententia

τί d'ouv

; corrigens quae contraria sunt. Graviter vero refragatur

τί our dý

; in Aiace v. 873. nisi quis

võv

scribere iubeat, quod in Sept. ad Th. v. 685. fecit Blomfieldius. Et sane hic quoque

τί võv

; recte quaereret Eteocles.

190

190. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-281

ἆρα μὴ 'ς:

йga un is

recte G. Colb. 1. Par. N. Vind. 1.3.

doa ue is

Par. H. ut videtur.

oa uns

a pr. manu M. recentior

µ's

fecit.

ἆρά μ' εἰς

Par. E. Ven. A.

ἆρα μ' ἐς

Vind. 2. 4. Ald. Rob.

ἆρά γ' εἰς

Cantabr. 1. 2. Οx.

ἆρά γ' ἐς

Turn.

ἆρα μὴ

, omisso

εἰς

, Vit. Par. K. L. Ask. A.

do εls

Par. C.

190

190. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-282

πρῷραν:

πρώραν

πρώρην

Lips.

πρώραν

M. Vit. et, quantum constat, ceteri.

190

190. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-283

φυγὼν:

φυγών

omittit Lips.

190

191. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-284

πρύμνηθεν:

πρύμνοθεν

Ven. A. et

supra scripto Par. G.

πρήμ-νόθεν

Par. E.

191

191. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-285

εὗρε:

Evoε

ante lituram habuisse videtur M.

191

192. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-286

πρὸς κύματι:

v zúμari

M. Vit. Lips. Par. L. sed in M.

¿v zú

in litura scriptum est a secunda manu.

192

194. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-287

θεοῖς πίσυνος, ἅτε νιφάδος: Libri

πίσυνος θεοῖς, νιφάδος

, nisi quod

πίσσυνος

est in Vit. Colb. 1. Seidlerus

θεοῖσι πίσυνος, νιφάδος

. Vt melius haec strophae responderent, scripsi

θεοῖς πίσυνος, ἅτε νιφάδος

194

195. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-288

ὀλοᾶς:

ὀλοὺς

Ald. Rob.

ολους

Vit.

195

195. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-289

νιφομένας:

νιφομένας

G. (

ης

supra scripto G.) Vit. Lips. Cantabr. 1. Par. A. B. C. L.

vigouévys

Ald. Rob. Turn. et

supra scripto Cantabr. 2.

veiqouέvns

, supra scripto

, M.

195

196. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-290

δὴ:

omittit Cantabr. 1.

196

196. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-291

φόβῳ:

φόβῳ

omittunt Par. K. Taur.

196

197. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-292

πόλεος: Libri

πόλεως

. Quod olim correxi.

809

Ask. A.

197

199. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-293

στέγειν:

στέργειν

G. Colb. 1. Mosc. 2. Vind. 1. 3.

199

199. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-294

πολέμιον:

πολέμιον

Μ. (sic M.) G. Vit. Cantabr. 1. Mosc. 1.,Ox. Par. A. B. C. E. Ven. A. B.

noλɛ-uiwr

Lips. Ald. Rob. Turn.

199

200-201. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-295

οὐκ οὖν τάδ᾽ ἔσται πρὸς θεῶν; ἀλλ᾽ οὖν θεοὺς αὐτοὺς ἁλούσης πόλεος ἐκλείπειν λόγος.: Libri

ovxovv

, nisi quod in M. accentus a recentiore manu additus est. Certe hoc divisim scribendum, ut sit interrogatio. Notae chori in principio versus, in medio versu Eteoclis, in M. a recentiore manu adiectae sunt. Turbata putanda esset

orizoµvdía

, si totus versus choro esset tributus: nunc non totum pronuntiante coryphaeo non est quod reprehendatur. Non aptum est, si quis per

vлogooàν

haec verba Eleocli tribueret. Deinde libri

ἀλλ᾽ οὖν θεοὺς τοὺς τῆς ἁλούσης πόλεος ἐκλείπειν θεούς

, nisi quod permira diversitate Rob.

αλλ' όκκα θεοὺς

habet,

πόλεως

M. G. Vit. Lips. Ven. A. Ald. Rob.

τῆς

omittit Cantabr. 2.

ἐκλιπεῖν

habet Par. E. et antequam corrigeretur M.

ἐκλείπει

ἔκλειπον

Lips. Muretus Var. lect. V. 19.

ἀλλ' οὐ

scribendum esse coniecit, ut interrogatio esset. Quod olim conieceram,

τὰ τῆς ἁλούσης πόλεος

, confirmari potest scholio codicis Vit. in quo est

ἀλλ' ὁ λόγος ἐξᾴδεται τὰ τῆς πόλεως θεοὺς φεύγειν, πορθείσης αὐτῆς

. Sed scholia edita et Monacensia

τοὺς τῆς πόλεως θεοὺς φεύγειν, πορθηθείσης αὐτῆς

habent. Nihil efficitur Wunderlichii disputatione in Obs. erit. p. 159. Nam in Agam. v. 323. recte dictum est

εἰ δ᾽ εὖ σέβουσι τοὺς πολισσούχους θεοὺς τοὺς τῆς ἁλούσης γῆς θεῶν θ᾽ ἱδρύματα

, quod ibi de certa urbe sermo est. Hic vero

της

non aptum, ut de qualibet urbe. Neque

ἐκλείπειν

nude positum recte defenditur isto

ἐκλέλοιπεν

in Persis v. 127. quod id coniunctum est eum

ἐξαμείψας πρῶνα

. Repetendus potius accusativus est ex

ἁλούσης πόλεος

, ut ego dixi ad Soph. Antig. v. 1325. et Fritzschius in Quaest. Luc. p. 174. Sed isti articuli nimis suspecti sunt, praesertim quum alter, qui omnino prave positus est, in uno codice desit. Credo Aeschylum scripsisse, quod Schützius coniecit,

ἀλλ᾽ οὖν θεοὺς αὐτοὺς ἁλούσης πόλεος ἐκλείπειν λόγος

. Ad sententiam conf. v. 286. seqq. Euripides Troad. v. 25.

λείπω τὸ κλεινὸν Ἴλιον βωμούς τ' ἐμούς. ἐρημία γὰρ πόλιν όταν λάβῃ κακή, νοσεῖ τὰ τῶν θεῶν, οὐδὲ τιμᾶσθαι θέλει.

Dixerunt de hac re interpretes ad Virg. Aen. II. 351. Rutgersius Var. lect. VI. 17. comparabat haec Senecae in Phoen. v. 633. favisse fac votis deos omnes luis: cessere et aversi fugam petiere.

202. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-296

ἐμὸν κατ᾽ αἰῶνα:

ἐμὴν

Οχ. Ven. A. Etsi

alura

feminino genere Eustathius p. 501, 26.

τραγικώτερον

esse dicit, exemplo usus Euripidis, tamen non mutem vulgatam, quum praesertim illud

euir

ex glossa

ἐμὴν ζωήν

, quam libri nonnulli habent, ortum esse videatur. Valckenarius ad Callimachi fragm. p. 271. seq. cum scholiastis haec sic intelligit

κατ' ἐμὸν χρόνον, ἤγουν ἡμῶν ζώντων

. Aeschylum hoc voluisse puto,

μήποτε καταλίποι ἐμὸν αἰῶνα

, quod magis poeticum est.

202

202. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-297

λίποι:

λείποι

Μ. Par. L. Taur.

λίπει

Lips.

202

203. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-298

πανήγυρις:

πανάγυρις

Par. L.

203

203-204. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-299

μηδ᾽ ἐπίδοιμι τάνδ' ἀστυδρομουμέναν πόλιν: Verba

μηδ' ἐπίδοιμι πόλιν

suo loco in Vit. omissa sunt, sed monente his verbis librario,

ζήτει κάτω στίχων

, infra adscripta sunt supra v. 213. 1η

ἀστυδρομουμέναν

prius

et in quarta syllaba

in litura a manu recentiore scripta habet Μ.

ἀστυδρομουμένην

G. Vit. Cantabr. 1. Par. C. Ven. A. Rob. Turn.

ἀστυδραμουμένην

Lips.

ἀστυδρουμένην

Ald.

Αστυδραμουμέναν πόλιν

neque ut recentiores interpretantur, populatam, vel oppugnatam, neque ut alter scholiastes, ob discursationem civium, sed eam dici puto urbem, per quam huc illuc hostes et cives cursitant, persequentes, fugientes, rapientes, servare aliquid cupientes.

204. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-300

στράτευμ': In

στράτευμ'

priores duas litteras a secunda manu in litura habet M.

204

205. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-301

ἁπτόμενον:

γράφεται τυφόμενον, οἷον καιόμενον πολεμίῳ πυρί

manus secunda in margine M. Id metrum non admittit, nisi pro

στράτευμ'

aliud vocabulum ponatur.

205

206. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-302

μή:

μή τι

Cantabr. 1.

206

206. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-303

βουλεύου:

συμβουλεύου

Lips. Ald.

206

206. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-304

κακῶς:

δειλῶς

pro

κακῶς

G. Mosc. 2. Vind. 1. Taur.

206

207. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-305

τῆς:

τήσδ'

Par. E.

207

208. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-306

γονῆς: Libri

γυνὴ

σωτῆρος, nisi quod G.

γυνὴ τῆς σωτῆρος

habet et Ven. B.

γύναι

, quod Blomfieldius ex coniectura posuit. Paullo hoc minus ineptum quam

γυνή

. In Opusc. vol. IV. p. 335.

γονῆς σωτῆρος

scribendum dixi.

208

208. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-307

ἔχει:

ἔχοι

Colb. 2.

208

208. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-308

λόγος:

λόγους

Lips.

208

209. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-309

ἔστι· θεοῖς:

ἔστι θεοῦ

, sed a secunda manu

οἷς

supra adscripto, M.

ἐστὶν Θεοῦ

Par. L.

θεοῦ

codex Palatinus Marcellini in vita Thucydidis p. VIII. Bekk. sive p. 2. ed. min.

9er

editiones Marcellini. Ceteri Aeschyli codices

ἔστι θεοῖς

209

209. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-310

δ᾽ ἔτ᾽:

δ' έτ'

Vit. Par. F. Ald. Rob. et ex secundae manus correctione M.

δ᾽ ἔτι

G. Turn.

δέ τ'

Lips. et a pr. manu M. Recte autem scholiastae post

interpunctionem agnoscunt. Parum verborum collocationis rationem cognoverunt qui secus sentiunt.

209

210-212. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-311

πολλάκι δ᾽ ἐν κακοῖσι τὸν ἀμήχανον κἀκ χαλεπᾶς δύας ὑπέρ τ᾽ ὀμμάτων κρημναμενᾶν νεφελᾶν ὀρθοῖ:

πολλάκις δ'

G. Lips. Cantabr. 1. et Marcellinus.

κακοῖσιν

Mosc. 2.

τὴν ἀμήχανον

Par. A.

τὴν ἀμήχανον

Μ. ceterique libri et codex Palatinus Marcellini. Agnoscunt femininum scholia et glossae. Sed

τὸν ἀμήχανον

, quod Canterus coniectura assecutus est et apud Marcellinum Aldus posuerat, habuit scholiastes codicis M. qui haec adscripsit,

τὸν μὴ δυνάμενον ἑαυτῷ μηχανήσασθαι καὶ βοηθῆσαι ὁ θεὸς ὀρθοῖ

. Tum

κἀκ χαλεπᾶς

G. Vit. Arund. Cantabr. 1. 2. Colb. 2. Par. C. Ask. A. Ox. Ven. Ä. B. Rob. et sic M. ex correctione.

záz yu-λεπὰς

M. a pr. manu et Lips.

κακχαλεπᾶς

Par. E.

καν χαλεπᾶς

Par. L.

καχαλεπᾶς

Colb. 1.

ν' ἀχαλεπῆς

Par. N.

καὶ χαλεπᾶς

cod. Pal. Marcellini.

καὶ χαλεπάς

eiusdem ed. Aldina.

ἐκ χαλεπᾶς

Ald. Turn. idque apud Marcellinum Stephanus posuit. In

δύας

inter

lituram habet M. Omittunt hanc vocem spatio relicto cod. Pal. et ed. Ald. Marcellini. Libri

υπερθ'

, nisi quod ex Aug.

ὑπέρ τ'

enotatum est.

ὑπέρ τε

Marcellinus.

ὁμάτων

G. Lips.

όμματατων

Par. E.

κριμνα-μέναν νεφέλαν ὀρθοῦ

Μ.

κρημναμέναν νεφέλαν ὀρθοῖ

κρημνα-μένην νεφέλαν ὀρθοῦ

Ald. Rob.

κνημναμέναν

ex Par. E. affertur. Ceteri

κρημναμέναν νεφέλαν ὀρθοῖ

, et sic etiam codex Pal. Marcellini,

κριμναμένων νεφελῶν ὀρθοῖ

eiusdem editio Aldina. Marcellini verba haec sunt,

θεοῦ (θεῶν Αld.) γὰρ ἰσχὺς καὶ κατ᾽ Αἰσχύλον ὑπερτέρα, πολλάκις δ᾽ ἐν κακοῖσι τὴν (τὸν Ald.) αμήχανον καὶ χαλεπᾶς (καὶ χαλεπὰς Ald.) . . . . ὑπέρ τε ὀμμάτων κρημναμέναν νεφέλαν (κριμναμένων νεφελῶν Αld.) ὀρθοῖ

. In his versibus

tày

quidem apertum vitium est, ortum ex eo, quod

κρημναμέναν νεφέλαν

scriptum erat pro genitivis. Deinde qui

κακοῖσιν

scripserunt, ut syllabam strophicae aequarent, haud optime consuluerunt elegantiae numerorum. Potuerat poeta, si id curasset, scribere

πολλάκις ἐν κακοῖς ἃ τὸν ἀμήχανον

. Optime se haberet

ἐκ χαλεπᾶς δύας

, nisi consonante opus esset ad producendam ultimam in

ἀμήχανον

syllabam. Nunc illud tantum dubitari potest, utrum

κἀκ χαλεπᾶς δύας

κακ χαλεπᾶς δύας

scribendum sit.

Ὑπέρ τ' ὀμμάτων

et per se aptius est et venustius quam cum apostropho

υπερθ᾽ ὀμμάτων

. Genitivos

κρημναμενῶν νεφελῶν

iam pridem reposui. Denique

door

etsi per metri legem tueri licet, tamen non puto ab Aeschylo scriptum esse, quum ille accuratissime coaequare pedes consueverit. Mirae sunt scholiastarum et glossatorum interpretationes,

ἐγείρει καὶ εἰς τοὐναντίον τρέπει. ἀφαιρεῖται. ἀποσοβεῖ αὐτὴν ὁ θεός

· quae omnia ad falsam scripturam

κρημναμέναν νεφέλαν

pertinent. Posui quod Aeschylus scribere certe potuit,

ἔστι· θεοῖς δ᾽ ἔτ᾽ ἰσχὺς καθυπερτέρα· πολλάκι δ᾽ ἐν κακοῖσι τὸν ἀμήχανον κἀκ χαλεπᾶς δύας ὑπέρ τ᾽ ὀμμάτων κρημναμενᾶν νεφελῶν σαοῖ

. Hesychius

σαοῖ, βοηθεῖ, καὶ σώζει

. Theognis v. 868.

αἰχμητὴς γὰρ ἀνὴρ γῆν τε καὶ ἄστυ σαοῖ

. Callimachus h. in Delum v. 21.

Σαρδώ θ' ἱμερόεσσα, καὶ ἣν ἐπενήξατο Κύπρις ἐξ ὕδατος τὰ πρῶτα, σαοῖ δέ μιν ἀντ᾽ ἐπιβάθρων

. Non praetereundum tamen duco quod apud Hesychium simile litteris, sed ignotum aliunde verbum legitur,

ὀθρεῖν, ἄγειν

213. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-312

ἐστί:

έχει

pro

ἐστὶ

Rob. γρ.

χωρὶς τοῦ ἐστί, ἀνδρῶν τάδε σφάγια

ex Par. B. affert Faehsius. Omittit

ἐστὶ

Ven. B.

213

214. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-313

θεοῖσιν ἕρδειν:

θεοῖσιν ἔρδειν

G. Vit.

θεοῖσιν ἔδειν

Par. G.

θεοῖσι ἔρδειν

Lips.

214

214. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-314

πειρωμένων:

πειρωμένοις

M. Vit. sed uterque

supra adscripto.

214

215. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-315

σὸν δ᾽ αὖ τὸ:

σὸν δ᾽ αὐτῇ σιγῶν

215

215. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-316

εἴσω:

ἔσω

Mosc. 1. Par. A. B.

215

216. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-317

διὰ θεῶν: Libri omnes

διὰ θεῶν

. Quod correxi.

216

216. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-318

νεμόμεθ᾽:

νεμόμεθ'

G. Vit. Ox. Par. C. E. Ald. Rob. Τurn.

νεμόμεσθ'

M. Lips. Ven. B.

216

216. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-319

ἀδάματον:

ἀδάμα-τον

Pauwius, et sic, ut videtur, M.

ἀδάμαντον

Par. L. et adscriptum in Par. B. Ceteri

ἀδάμαστον

216

217. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-320

ὄχλον:

όχλων

Par. E. Id alter scholiastes commemorat.

217

217. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-321

ἀποστέγει:

ἀπο-στέργει

Mosc. 2. et ante rasuram G.

αποστέγη

Ald. Ne quis optativum hic et in praecedente versu requirat, tenendum est refutare chorum quae dixerat Eteocles ita ut et diis et munimentis salutem urbis deberi affirmet.

217

218. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-322

τίς: Libri

τί

. Scribendum esse

τίς

Heathius vidit.

218

218. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-323

στυγεῖ:

στυγείση

Ask. A.

218

219. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-324

οὔτοι:

οὗτοι

M. G. Colb. 2. Par. L. et

supra adscripto Lips. Ceteri

οὔτι

219

220. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-325

τιθῇς:

τιθεῖς

a pr. manu habuisse videtur M.

220

221. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-326

ἕκηλος:

έκηλος

editio Victorii et eraso

G. γρ.

έκηλος

Par. B.

εὔ-hos

M. Vit. Lips. Arund. Cantabr. 1. 2. Ox. Ask. A. Par. B. E. Vind. 2. 4. Ald. Rob. Turn. Vtrumque scholia commemorant.

221

222. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-327

κλύουσα:

κρύουσα

Rob.

222

222. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-328

πάταγον:

лúrτayor

Ald. Rob. et supra scriptum in Cantabr. 2.

222

222. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-329

ἀνάμιγα:

ἀνάγκα

, ut olim correxeram, ex Aug. enotatum.

μ-μιγα

M. Par. L.

ἄεμα

Par. E.

ἄμα

G. Ceteri

ἅμα

222

223-224. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-330

τάνδε ποτὶ σκοπάν, τίμιον ἕδος, ἱκόμαν: Hunc versum omittunt Lips. Aug.

τάνδ᾽ ἐς ἀκρόπολιν

Μ. et reliqui fere omnes libri, nisi quod ex Par. E.

zoóлohiy

affertur et Ald. Rob.

Tv d'

habent. Sed

s ozoníav

habet Mosc. 2.

¿5 σxonův

G. Vt versum restitueret, Porsonus scripsit

túrð ég úzgóntoku

. Vix dubitari posse puto

άzgóлov

interpretum esse, ut in M. ad proximum versum adscriptum est

τὴν ἀκρόπολιν τίμιον ἕδος

, poetam autem scripsisse

τάνδε ποτὶ σκοπάν

225. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-331

τετρωμένους:

vozovies

Lips.

τετραμένους

, superscripto

, G.

τες-TQauμérovs

Vit. Ox. Par. C. Ven. A. Vind. 2. 4.

7o. TETQuuuέvovs

Par. B. In Vit. supra adscriptum

τow

, in Par. C.

225

226. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-332

πύθησθε:

пúðо19ɛ

Ox. Par. E. Ven. A.

226

226. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-333

ἁρπαλίζετε:

ἁρπαλίζητε

Ald.

ἁρπα-λίζεται

Par. N. Colb. 1. Hesychius

ἁρπαλίζομαι, ἀσμένως δέχομαι

. Activo utitur Aeschylus Eum. v. 966.

226

227. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-334

φόνῳ:

góp

Ald. Sed

góry

M. G. Vit. Lips. Arund. Cantabr. 1. Ox. Par. A. B. C. F. Ven. B. Rob. Turn.

49óvo

Par. N. In

τούτῳ

, quod in G.

TOTO

scriptum, sed

mutato, haeserunt scholiastae. In Lips. super

yao

scriptum est

yɛ

. Comma ponendum erat post

Bóozetai

227

228. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-335

φρυαγμάτων:

7o. qovuaruúrov

Par. B.

228

229. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-336

ἀκούουσ᾽:

ἄκουσ᾽

ἄγαν Par. G.

ἄκου ἄταν

Rob.

229

230. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-337

γῆθεν:

Ven. B. Turn. et adscriptum in Par. B. Sed M. Vit. Lips. et ceteri fere codices atque Ald. Rob.

yñ9ɛv

. G.

779'

230

230. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-338

κυκλουμένων:

κυκλούμενον

Rob. et

ων

superscripto Mosc. 1.

230

231. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-339

οὐκοῦν:

οὔκουν

cum interrogatione Brunckius. Rectius libri

οὐκοῦν

sine interrogatione.

231

233. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-340

οὐ σῖγα;:

οὔ· σίγα·

Μ. G. Vit.

οὔ, σίγα

Ald. Rob.

οὐ σίγα

Lips.

οὐ σίγα, σιώπα. γρ. οὐ σιγά

ex Par. B. Fachsius affert.

οὐ σίγα·

Turn.

233

233. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-341

πτόλιν:

Tókur

Vit. Lips. Par. C. Ald. Rob.

233

234. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-342

ξυντέλεια:

& §vyyérria

Rob. Non immerito miratur Toupius ad Hesychium t. IV. p. 93. quod

§urtékɛiar

deos interpretantur, credo ob

navýyvoir Jεav

v. 202. Potius communitas civium videtur esse intelligenda.

234

235. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-343

φθόρον:

gogor

Par. E.

litteram in

qógov

a recentiore manu insertam habet M.

235

235. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-344

σιγῶσ᾽:

οὐ σιγῶσ᾽

Ask. A.

235

235. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-345

ἀνασχήσει:

avaozio

Mosc. 1. Ven. B. Rob. Ceteri

ἀνασχήσῃ

235

236. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-346

δουλείας:

δουλίας

236

237. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-347

καὶ σὲ καὶ πᾶσαν πόλιν:

κἀμὲ καὶ πᾶσαν πτόλιν

M. Cantabr. 1.

κἀμὲ καὶ πᾶσαν πόλιν

Vit. Mosc. 1.

καί με καὶ πᾶσαν πόλιν

Turn.

ἐμὲ καὶ πᾶσαν nór

G. (sic G.) Lips. Mosc. 2. Par. C. E. Ven. A. Ald. Rob.

xảµè xai σὲ καὶ πόλιν

Arund. Par. K. L. (in Par. L.

και με

superscriptum dicit Butlerus, Faehsius

καί σε καμὲ καὶ πόλιν

affert) Ven. B. quod receperunt Porsonus et Blomfieldius. Inutile vero est

zaué

, necessarium autem

καὶ σέ

, neque illud

καμὲ

vel

καί με

quidquam aliud est quam prava scriptura, cui adiecta correctio

καὶ σὲ

in ordinem recepta expulit

πᾶσαν

. Itaque iam dudum scribendum iudicaveram

αὐτὴ σὺ δουλοῖς καὶ σὲ καὶ πᾶσαν πόλιν

, quum id etiam Wunderlichium perspexisse vidi.

237

238. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-348

Ζεῦ:

ζεὺς

Lips. Ald. Turn. Quod quid sibi velit monstrat Vit. in quo est

ζεν στρέψον

238

239. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-349

γυναικῶν:

γυναικεῖον

Lips.

239

240. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-350

ἄνδρες:

άνδρας

M. Lips. Rob. Aperte praestat

άνδρες

, quod habent G. Vit. Cantabr. 2. Ox. Par. A. B. C. E. N. Ask. A. Ald. Turn.

240

240. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-351

πόλις:

πόλιν

Par. E.

240

241. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-352

παλινστομεῖς:

πάλιν στομεῖς

Lips. Ald. Recte antiquior scholiastes

πα-λινστομεῖς

interpretatur

δυςφημεῖς

. Aliter non conveniret

θιγγάνουσ ἀγαλμάτων

241

243. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-353

αἰτουμένῳ:

αιτουμένη

Lips.

243

243. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-354

δοίης:

εἰδοίης

Αld.

εἰδοίη

Par. L.

243

243. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-355

τέλος: Pro

τέλος

etiam

λόyov

scribi adnotavit scholiastes, idque est in margine Mosc. 1.

243

244. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-356

λέγοις:

λέγεις

Ald. et supra scripto

γε

Vit.

244

244. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-357

εἴσομαι:

οἴσομαι

Cantabr. 1.

244

246. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-358

πείσομαι:

σπείσομαι

, supra scripto ab alia manu

, Μ.

πείσομεν

Lips. Haec

σὺν ἄλλοις πείσομαι τὸ μόρσιμον

affert scholiastes Euripidis ad Phoen. v. 895.

246

247. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-359

τοῦτ᾽:

τοῦτ᾽ ἂν κείνων

Lips.

247

249. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-360

εὔχου:

εὔχου τὰ κρείττω

Vit.

εὔχοντα κρείσσον

, supra scripto

ye. κρείσσω

, Lips.

249

249. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-361

ξυμμάχους:

ξυμμάχους

M. Lips.

συμμάχοις

Par. Ε.

συμμά-χους

reliqui ante Brunckium.

249

250. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-362

κἀμῶν:

καμακούσασ'

Par. E.

250

251. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-363

εὐμενῆ:

εὐμενῆ

supra versum additum in Vit.

251

251. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-364

παιάνισον:

παιώνισον

a pr. manu M. et sic Victorius. Sed

παιάνισον

Μ. a recentiore manu et G. Vit. Lips. Arund. Cantabr. 1. Οx. Par. A. B. G. E. Ald. Rob. Turn.

πεά-νισον

Cantabr. 2.

251

252. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-365

Ἑλληνικὸν:

ἑλληνικῆς

Arund.

252

253. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-366

πολέμιον:

πολεμίων

Ven. Β. Sic Blomfieldius ex altero scholiasta.

253

254. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-367

ἐγὼ:

ἄγω δὲ

Lips.

254

254. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-368

πολισσούχοις:

πολισούχοις

G. Ald. Rob.

πολυσούχοις

Lips.

254

255. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-369

κἀγορᾶς:

κακγορᾶς

Vit.

255

256. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-370

πηγαῖς:

πηγαῖς

Μ. G. Cantabr. 1. 2. Par. A. B. Ven.B. Turn.

παγαῖς

Vit.

πηγᾶς

Lips. Vind. 2.4.

πηγῆς

Vind. 1. 3. Ald. Rob.

256

256. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-371

ὑδατί τ᾽ Ἰσμηνοῦ:

ὕδατί τ' Ἰσμηνου

Geelius ad Eur. Phoen. p. 151. Similiter Ludovicus Dindorfius

ὕδασί τ᾽ Ἰσμηνοῦ

. Libri

οὐδ᾽ ἀπ᾽ Ἰσμηνοῦ

, nisi quod

οὐδ᾽ ἀπ᾿ ἰσμη-νοῦ

habet G.

οὐδ᾽ ἀπισμὴν οὐ

Lips.

Ισμηνῆς

Cantabr. 1.

256

258. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-372

αἱμάσσοντας:

αἱμόσσοντας

Lips.

258

258. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-373

ἑστίας:

ἑστίους

258

259. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-374

θεοῖσιν:

θεοῖσιν

omittit Taur.

259

260-261. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-375

θήσειν τρόπαια, δαΐων δ᾽ ἐσθήματα στέψω πρὸ ναῶν δουρίπηχθ᾽ ἁγνοῖς δόμοις.: Vulgo

θήσειν τρόπαια, πολεμίων δ᾽ ἐσθήματα λάφυρα δαΐων δουρύπληχθ᾽ ἁγνοῖς δόμοις

ἐσθήμασι

a pr. manu M. recentior

τα

supra adscripsit.

ἐς θήματα

Ald. Turn.

δουρίπληχθ'

M. G. Cantabr. 1. et a pr. manu Vit.

δουρό-πληχθ'

a sec. manu Vit.

δουρίπληκθ'

Lips.

δουρίπληκτα

Par. F.

δος-ρίπληχθ'

Par. L.

δορύπληχθ'

Par. C.

δυρίπληχθ'

Par. N.

δουροπλήθ

Ald.

δουρυπλήχθ'

Turn.

δορικτήτο

Rob. Porsonus ad Euripidis Hec. v. 482. manifesto

δουρίληφθ'

esse scribendum pronuntiat.

ἁγνοῖς νόμοις

Par. E. Brunckius post haec in Par. B. a sciolo additum esse dicit hunc versum,

στέψω πρὸ ναῶν πολεμίων ἐσθήματα

. Eadem habere videtur M. Priora tria verba inveniuntur in Par. A. et in Lips. in quo

πρὸς

scriptum est. Apertum est scripsisse Aeschylum, ut ante multos annos conieci,

ὧδ᾽ ἐπεύχομαι θήσειν τρόπαια, δαΐων δ᾽ ἐσθήματα στέψω πρὸ ναῶν δουρίπηχθ᾽ ἁγνοῖς δόμοις

. Hastis affixa templis. Comparari possunt quae ex Iosephi Ant. V. 14. Stanleius attulit,

τοῦ δὲ ἱεροῦ παντὸς ἦν ἐν κύκλῳ πεπηγμένα σκυλα βαρβαρικά

262. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-376

τοιαῦτ᾽:

τοιαῦθ'

τοι ταῦτ᾽

Par. Ε.

τοῖα δ᾽

Cantabr. 1.

262

262. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-377

ἐπεύχου:

ἐπεύ-χομαι

Par. G.

262

263. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-378

ποιφύγμασιν:

ποιφύγμασιν

priore

supra versum,

in litura, M.

ποιφύ-γμασι

Lips. Rob.

ποιφύμασι

Ald.

ποιφύρμασιν

Cantabr. 1.

superscriptum in Cantabr. 2.

ποῖ φύγμασιν

Mosc. 2. cum glossis

θρηνοῖς, βοαῖς

263

264. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-379

γάρ τι:

οὐ γάρ τοι

G. Vit. Mosc. 2. Ald. Rob.

264

264. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-380

μᾶλλον: In

μᾶλλον

lituram inter

habet M.

264

264. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-381

μὴ:

μὴ οὐ

Par. E.

264

264. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-382

φύγῃς:

φύγοις

G. Mosc. 2. Οx. Ven. A.

φυγων

, supra scripto γρ.

φύγης

, Lips.

264

265. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-383

ἕξ:

ἐξ

Lips.

265

265. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-384

ἐμοὶ:

εὐδόμω

G. Par. E. Valckenarius ad Phoen. v. 755. coniiciebat

ἐγὼ μὲν ἄνδρας έξ

. Blomfieldius recepit, quod Burtonus ex margine Aldinae notaverat,

ἐγὼ δέ γ' ἄνδρας ἓξ

. Non perceperunt eximiam vim iracundae orationis. Hoc dicit Eteocles,

ἐγὼ δ᾽ ἐπ᾿ ἄνδρας ἓξ τάξω ἀντηρέτας, ἐμοὶ σὺν ἑβδόμῳ ἐπὶ τὸν ἑβδομον

. Effert voce illa,

ἕξ, ἐμοὶ σὺν ἑβδόμῳ

, quod est sex ducibus opponam qui cum iis pugnent, septimus ipse ibo: habet autem in mente atrocissimum cum fratre certamen.

265

267. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-385

ἐς:

ἐς

Arund.

267

267. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-386

ἑπτατειχεῖς:

ἑπτατοιχεῖς

ἑπταστοιχοῖς

Lips. γρ.

ἐπ-ταστοιχεῖς

supra scriptum in Mosc. 1.

ἑπτατυχεῖς

Cantabr. 1. γρ.

εἰς ἑπτὰ τείχους, ήγουν εἰς τὰς ἑπτὰ πύλας τῆς πόλεως

Par. B.

267

267. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-387

μολών:

μου-λῶν

Vit. Lips. et ante emendationem G.

μολεῖν

Par. E.

267

268. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-388

ἀγγέλους:

ἀγγέλου

Lips. et ex rasura Mosc. 1.

268

268. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-389

ταχυρρόθους:

ταχυρρόφους

Vit.

παλιρόθους

Lips.

268

269. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-390

χρείας: In

χρείας

litterae

ρεί

a recentiore manu scriptae sunt in M. prima

χεῖρας

scripserat.

269

270. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-391

μέλει: Hunc versum affert Marius Plotius p. 2643. ed. Putsch. 271. ed. Gaisf.

μέλλει

G. Vit.

270

270. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-392

ὑπνώσσει:

υπνώσει

G. Vit. Cantabr. 1. Ald. Rob. et antequam a recentiore manu

insereretur M.

270

271. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-393

δὲ: Hunc versum et duos sequentes affert Triclinius ad Sophoclis El. v. 121. de

particulae

in M. recentior manus

yao

superscripsit.

271

271. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-394

καρδίας:

καρδίας

, quod vocabulum Par. L. omittit, neque synizesi dissyllabum fit, et multo minus

κάρτας

scribendum est.

271

271. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-395

μέριμναι:

μερίμναι

μέ-ριμνας

Par. E.

μερίμναις

Ald.

μέριμνα

Rob.

271

272. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-396

τάρβος: Male in Ald. Rob. post

ζωπυροῦσι

puncto, in recentioribus inde a Vict. post

τάρβος

commate distinguitur.

272

273. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-397

ἀμφιτειχῆ:

τῶν ἀμφὶ τείχη λεῶν

margo Aldina apud Burtonum, ex infelici cuiuspiam emendatione.

τῶν

habet etiam Par. E.

ἀμφιτειχή

, sed expuncto priore accentu, Lips.

273

274-276. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-398

δράκοντας ὡς τις τέκνων ὑπερδέδοικεν λεχαίων δυςευνάτορας πάντροφος πελειάς: Libri

δράκοντα δ᾽ ὡς τις

, nisi quod

δράκοντα δ' ὅστις

a pr. manu erat in G.

δράκονθ᾽ ὡς τις

Vit.

δράκονθ' ὥστε

Par. Ν.

δράκοντα δ᾽ ὡς περ

Rob. Deinde

τέκνων δ'

Par. E. Tum libri

ὑπερδέδοικε

, praeter Cantabr. 1. in quo

υπερ, δέδοικε

scriptum est, et Par. C. qui

ὑπερδέδοικα

, ultimae vocali superscripto

, habet. In M. ultima

ὑπερδέδοικε

vocabuli littera a recentiore manu in litura scripta est: prima

ὑπερδέδοικα

scripsisse videtur. Deinde libri

λεχέων

. Scribendum esse

λεχαίων

etiam Lachmannus vidit. Scholiastes

λεχέων (scribe λεχαίων), τοῦτ' ἔστι, νεμομένων ἐπὶ τῆς καλιᾶς· ταύτην γὰρ λέχος εἶπεν· οἷον τὸν ἐν ὡρισμένῳ τόπῳ μένοντα καὶ μήπω δυνάμε-νον ἵπτασθαι

. Deinde

δυςεννήτορας ὁ πάντρομος πελειάς

M. in quo libro recentior manus ad ultimas duas syllabas

δυςεννήτορας

vocabuli

εt

, ad

communem formam

ἡ

adscripsit: ad

πάντρομος

prima manus

supra adscripsit.

δυςεννήτορας

, quod Victorius ex M. dedit, agnoscit scholiastes codicis M., qui sic interpretatur,

δυςευνήτους, διὰ τὸν φόβον τοῦ δράκοντος

. Arguit autem

δυςεννήτορας

scriptum fuisse

δράκοντας

. Ceteri libri

δυςευνήτειρα πάντροφος πελειάς

, nisi quod Ask. a pr. manu

δυσευνάτειρα

habet,

δυσευνάτειρα

Cantabr. 1.

δυς-εννήτειο' &

, ut puto, Vit.

πελιάς

Par. N.

πάντρομος πελεία

ex Par. L. Faehsius affert. Interpretantur

δυςεννήτειρα

scholiastae sic,

ἄγρυπνος διὰ τὸν φόβον

ἀεὶ γρηγοροῦσα

et, quo

πάντροφος

simul explicatur,

ἄγρυπνος διόλου τρέφουσα τοὺς νεοσσούς

. Non videtur autem

πάν-τροφος

alteri vocabulo

πάντρομος

cedere debere. Legit

πάντροφος

Tzetzes, qui ad Lycophr. v. 87. haec adnotavit,

καὶ γὰρ ἡ περιστερὰ μόνη τῶν πτηνῶν δι᾽ ὅλου ἔτους ὀχεῖται καὶ νεοττοποιεῖ, ὅθεν Αισχύλος φησί “παντρόφου πελειάδος.”

Eustathii ad Od. p. 1602, 7. haec sunt verba,

πολυβότειραν δὲ χθόνα Ὁμήρου εἰπόντος, ὁρμηθεὶς ἐντεῦθεν ὁ Σοφοκλῆς παμβῶτιν ἔφη τὴν γῆν. ὅθεν πάλιν ἕτερός τις λαβὼν πάντροφον πελειάδα ἔφη κατ' ἄλλον λόγον τὴν δι᾽ ὅλου ἔτους τρέφουσαν νεοσσούς

. Scholiastes Aeschyli similiter

πάντροφον δὲ τὴν πελειάδα φησίν, ὅτι πάντα τὰ ὄρνεα ἅπαξ τοῦ ἔτους τίκτει, ἡ δὲ περιστερὰ ἀεί· διὸ ἀνάκειται τῇ Ἀφροδίτη

. Nihil aliud esse videtur

πάντροφος

quam omnino nutriens, i. e. penitus nutrix, ut

πάμβοτον λoos

in Suppl. v. 542. et

naµµýtwo

apud Sophoclem Ant. v. 1282. Sunt autem hi versus ita scribendi,

δράκοντας ὡς τις τέκνων ὑπερδέδοικεν λεχαίων δυςευνάτορας πάντροφος πελειάς.

Ει

δράκοντας

scribendum viderunt etiam Bothius et Burneius,

δυςεννά-Togas

Blomfieldius. Plurali utitur chorus quod hostium multitudinem in mente habet.

277. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-399

πύργους:

ὑπὸ πύρ-γου

Lips.

277

278. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-400

πανδημεὶ:

πανδημὶ

Ald. Rob.

278

279. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-401

στείχουσιν:

στείχουσιν

Μ. Ceteri

στείχουσι

279

279. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-402

τί:

Tíç

Vit. Lips. Cantabr. 1. Par. A. B. H. Vind. 1. 3. et ex correctione G. in quo antea

τί

fuerat ut in M. ceterisque.

279

280. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-403

δ':

Ti d'

Rob. et sic ante emendationem primae vel secundae manus M.

280

280. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-404

ἀμφιβόλοισιν:

ἀμφιβόλοισι

Vit. Lips.

280

281. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-405

ἰάπτουσι:

Ράπτουσιν

Ox. Ald. Rob.

281

281. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-406

πολίταις:

πολίτας

281

282. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-407

ὀκριόεσσαν:

ὀκριόεσσαν

G. Cantabr. 1. Mosè. 1. Ox. Par. A. B. C. Taur. Vind. 1. 3. et a recentiore manu M.

ὀκρυόεσσαν

M. a pr. manu et Vit. Ven. B. Ald. Rob. Turn.

οκρηρόεσσαν

Lips.

282

283. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-408

Διογενεῖς: In

dioyevεis

ultimas tres litteras M. a recentiore manu in rasura habet.

dioyevès

Par. E. et ante emendationem Vit. Post hoc vocabulum

addunt Ven. A. Ald. Rob. Turn. In G. supra scriptum est ita ut ad textum pertineat, in Vit. tamquam interpretatio. Omittunt

M. Lips. Arund. Cantabr. 1. 2. Mosc. 2. Ox. Par. A. B. K. L. N. Ask. A. Ven. B.

283

286. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-409

ἀμείψεσθε:

ἀμείβεσθε

potius quam

ἀμείψεσθε

habere videtur M.

ἀμεί-yaode

Par. E. Vind. 2.4.

286

286. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-410

γαίας:

yoins

Cantabr. 1.

286

287. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-411

ἐξαφέντες: Libri

τᾶσδ᾽ ἄρειον ἐχθροῖς ἀφέντες

. Vt hic versus strophico responderet, scripsi

τᾶςδ᾽ ἄρειον, ἐξαφέντες ἐχθροῖς

. Ab interprete enim profectum esse videtur

aqértes

, ut in scholiis Sophoclis ad Trach. v. 72.

ἐξαφεῖται, ἀφείθη

287

288. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-412

βαθύχθον᾽:

Badiyora

G. Mosc. 1. Par. C. Vind. 1. 3.

288

288. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-413

αἶαν:

alav

omittunt Vind. 1.3.

288

289. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-414

εὐτραφέστατον:

EvτoaqéσTatov

G. Cantabr. 1. Mosc. 1. 2. Par. A. B. C. K. L.

εὐτραφεστάτων

Ven. Β.

εὐτρεφέστατον

Μ. Vit. Lips. Ven. A. Ald. Rob. Turn.

289

290. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-415

πωμάτων:

пшμάτшv

M. Cantabr. 1. Par. L. et ut videtur Ven. A. Ceteri

πομάτων

290

291. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-416

ὅσων:

ὅσον

Lips.

ὅδων

Par. E.

291

291. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-417

ἵησιν: Libri

. Ex Par. B. Faehsius affert γρ.

θησιν μετὰ τοῦ ν

291

291. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-418

Ποσειδῶν:

лоσεdar

M. Arund. Cantabr. 1. Colb. 2.

ποσειδών

Vit. Turn.

πωσειδῶν

Ald. Rob. Ceteri

ποσειδῶν

291

291. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-419

γαιάοχος:

supra scriptum

in Vit. omissum in Cantabr. 2.

γαιήοχος

Vit.

γεάοχος

Ald.

291

293. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-420

πολιοῦχοι:

пoмovуο

M. Lips. Ald. Turn. et

σoov

supra scripto Vit.

πολισοῦχοι

G. Mosc. 2. Par. L. Ven. B. Vind. 1. 2. 3. 4.

πολισσοῦχοι

Arund. Rob.

293

294. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-421

θεοί:

τεοὶ

Αld.

294

295. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-422

ἀνδρολέτειραν:

ἀνδρ᾽ ὁλέτηραν

295

296. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-423

ἄταν, ῥίψοπλον ἄταν:

zaiταgioдλov άtav

a pr. manu M. ex quo sec. manus

zai Tàν óíþолhov йtav

fecit, idque in ceteris libris omnibus est, nisi quod

zai tv

est in Ven. B. ultimum autem vocabulum in G.

urtav

scribitur. Ineptissimum

xai tàv

ferri non potest. Dedi quod olim in Observationibus criticis proposui,

ἦταν, ρίψοπλον ἄταν

. Quamquam dubitari potest, an scripserit Aeschylus, quod cum formis litterarum magis congrueret,

ἀνδρολέτειραν κάκαν, ῥίψοπλον ἄταν

, ita quidem, ut

iyonλov arar

per appositionem, explicandis praecedentibus verbis, adiectum putetur. Virgines has non dedecet ignaviam optare hosti.

296

297. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-424

ἐμβαλόντες:

ἐμβαλλόντες

sic G.

βαλλόντες

Ald.

βαλόντες

Lips. Turn.

297

297. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-425

ἄροισθε:

ἄροιτε

Arund.

ἄρ᾽ οἶσθ᾽ ἂν

Ven. B.

297

298. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-426

τοῖςδε πολίταις:

τοῖςδε πολίταις

Blomfieldius, et sic G. Ceteri

τοις de no-kitais

, quorum dativorum utrique in Vit.

supra adscriptum est.

298

299. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-427

ῥύτορες:

Qúτoges

M. adscripto supra ad

a recentiore manu

. Ceteri

φυτῆρες

. Verum esse videtur

ούτορες

. Sic hic versus strophico accurate respondet.

299

300. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-428

τε στάθητ᾽: Sed post

vedoor

excidit vocabulum. Quare in initio sequentis versus lacunae signa posui.

Tε

vocalem a recentiore manu in litura habet in M. Omittit

Tε

Cantabr. 2.

orά

M. Cantabr. 1. Par. A. B. Vulgo

orάnte

, et sic G. Vit. ex correctione, quum antea in utroque fuisset

orάoite

, quod Par. E. F. habent.

orά9te

, supra scripto

, Lips.

300

301. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-429

λιταῖσιν:

λιταῖς

Vind. 2. 4.

λυταῖς

Par. E.

301

302. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-430

ὧδ᾽:

M. Arund. Cantabr. 1. Par. K. L. Ven. B. idemque adscriptum, ut videtur, in Par. B.

Ty ad'

fuerat in G. sed

erasum est. Ceteri

, idque in M. recentior manus supra adscripsit.

302

303. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-431

Ἀΐδᾳ:

dida

a pr. manu,

didau

a recentiore M.

aida

G. Lips. Ven. B. et supra ultimam syllabam scripto

Vit

aida

Ven. A. et sic vel

aida

Cantabr. 1. Colb. 1. 2. Par. E. H. K. L.

ïda

Ald. Rob.

idi

Aug. Turn.

303

303. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-432

προϊάψαι:

προσάψαι

303

304. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-433

δουλίαν:

δουλίαν

margo Aldinae apud Burtonum. Libri omnes

δουλείαν

304

304. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-434

ψαφαρᾷ:

yagrou

Ven. B.

σπαqaçã

, adscripto in margine

pagaçã

, Lips.

304

305. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-435

ἀνδρὸς:

ὑπ' ἀνδρός τ'

305

306. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-436

περθομέναν:

πορθουμένων

G. Par. E. Vind. 3. 4. Male haec interpungi et intelligi video. Coniungunt enim

δουλίαν ψαφαρᾷ σποδῷ

. Hoc dicit poeta, miserabile est urbem tam antiquam ab hostili hasta servam ad Orcum detrudi, atro cinere (i. e. flammis) ab Achivo viro deorum voluntate turpiter expugnatam.

306

307. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-437

τὰς δὲ κεχειρωμένας:

τάσδε

τάς δε

Ald. Rob.

τὰ

Par. L.

κεχηρωμένας

, ad η a recentiore manu et supra scripto, M.

κεχηρωμένα

Par. L.

τὰς δέ κεν ἠχρειωμένας

Ven. Β. γρ.

τὰς δέ κεν ἠχρειωμέναις

Par. B.

307

308. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-438

ἢ ἔ:

yeo

Par. E. Ald. M. et sic bis habent Arund. Cantabr. 1. Colb. 1. 2. Par. L. N. Ven. B. quater Vit. Lips. Cantabr. 2. Par. E. ter G. Ald. Rob. Turn.

308

310-311. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-439

περιρρηγνυμένων:

περιρηγνυμένων

M. a sec. manu et Cantabr. 1. Par. A. B. L. Rob.

περιρηγνυμένων

M. a pr. manu et Par. Ε. N. Colb. 1.

πέρι φηγνυμένων

Vit. Ox. Ven. A. Ald.

περιερηγμένων

Par. G. γρ.

περὶ ἐρηγμένων

Par. B.

περιερρηγμένων

Turn. et sic Lips. in quo hoc et sequens vocabulum a sec. manu in margine scriptum est.

περιρρηγνυμένων

, sed eraso ε ante ρ, G.

311. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-440

NA:

φαρέων

iambi mensuram habet.

311

312. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-441

βοᾷ δὲ καὶ κενουμένα πόλις:

βοᾷ δ' ἐκκενουμένα πόλις

M. Turn. et sic reliqui, ut videtur, plerique libri.

ἐκκενουμένῃ

Vit. Lips. Ald. Rob.

ἐκκενωμένα

Ox.

ἐκκεινουμένα

, ad ει supra scripto, G. Deest huic versui syllaba ad mensuram antistrophici, in quo δὲ cum Brunckio delere durum est. Paene nulla mutatione facta scripsi

βοᾷ δὲ καὶ κενουμένα πόλις

312

313. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-442

λαΐδος ὀλλυμένας: Ad

λαΐδος

a recentiore manu

supra adscriptum in M. et Cantabr. 2. In margine M. ab alia recentiore manu

λείας

adscriptum est.

λῄδος

Ox. Ven. A. Ald. Turn.

ὀλυμμένας

Par. G.

ὀλλυμένης

Mosc. 1.

κτεινομένης

Mosc. 2.

313

314. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-443

βαρείας τις τύχας προταρβῶν:

βαρείας τοι

M. Vit. Lips.

βαρείας τε

βαρείας

omissa particula Ox. Par. C. E. N. Colb. 1. Ven. A. Ald. Rob. Turn. Deinde libri

προταρβώ

, nisi quod

προταρβῷ

habent Ald. Rob. Mirum quantum hic versus friget, sive chori haec, sive civitatis verba esse putes. Equidem non dubium esse puto quin poeta scripserit

βαρείας τις τύχας προταρβών

, ut illud τις explicatio sit eorum quae praecedunt, hoc modo, clamitat, dum diripitur, civitas, pereuntis flebilis turbae gravem metuentes sortem cives. Similiter, ut hic, male insereretur chori ipsius aliqua sententia in fine tertiae strophae et tertiae antistrophae.

314

315-317. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-444

κλαυτὸν δ᾽ ἀρτιτρόποις ὠμοδρόπων νομίμων προπάροιθεν διαμεῖψαι δωμάτων στυγερὰν ὁδόν:

κλαυστὸν δ’

Rob.

κλαυτόν τ'

Ox. Deinde libri

ἀρτιτρόποις

, sed in M. ad

a secunda manu

supra adscriptum est. Vtramque lectionem scholia memorant. In proximo versu

ὠμοτρόπων

habent Vit. Rob. γρ.

ὠμοτρόπων

Par. B. Ceteri

ὠμοδρόπων

. Prorsus corrupte, nisi typographi quoque errores accesserunt, Par. E.

αὐτοτρόποις ἀυμοδρόπων

. Haeserunt in hoc loco et veteres interpretes et recentiores. Verissimum est

ἀρτιδρόποις

, quo significantur puellae quibus modo ab hostibus erepta est virginitas. Simili verbo utitur Aeschylus in Suppl. v. 339.

κλάδοισι νεοδρόποις

. Nihil tritius quam florem de virginitate dici, ideoque etiam decerpere. Pindarus Pyth. IX. 109.

315-317. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-445

χρυσοστεφάνου δέ οἱ ἥβας καρπὸν ἀνθήσαντ' ἀποδρέψαι ἔθελον: [Quoted from Pindar.]

316. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-446

προπάροιθεν:

προπάροιθε

Cantabr. 1. 2. Ven. B.

316

318. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-447

τί τὸν φθίμενον γὰρ προλέγω:

τὶ τὸν

Ald. Rob.

φθήμενον

Lips.

γάρ τοι

pro

γὰρ

G. Ad

προ

προλέγω

in M. recentior manus

περισσόν

supra adscripsit. In M. Vit. post

τί

interpunctum est, ut in editionibus inde a Turn. fieri solet. Sed insolens est nudum τί; Ex codicis G. scriptura hoc effici potest,

τί γάρ ; φθίμενόν τοι προλέγω βέλτερα τῶνδε πράσσειν;

Et potest hoc verum videri. Eadem sententia est Blomfieldii. Suspiceris autem ita etiam scholiastam legisse, cuius haec est adnotatio, τί γὰρ δεῖ πολλὰ λέγειν; ὁ προτεθνηκώς εὐτυχῶς πράσσει πλέον τοῦ ζῶντος. Potest tamen reliquorum omnium librorum scriptura defendi, si haec omnia coniunguntur atque ita intelliguntur, quid enim opus est dicere, mortuum meliore conditione frui?

318

320. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-448

εὖτε πτόλις: Hunc versum et duos sequentes omittit Par. L.

εἶτε πτόλις

Arund. Rob. et sic Porsonus. Ceteri

εὖτε πόλις

. Brunckius posuerat

εὖτ᾽ ἂν πόλις

320

321. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-449

ἒ ἔ:

έ έ

Μ. et sic bis à G. Vit. Lips. Ven. Β. Αld. Rob. Turn. quater Par. E.

αι αι

Taur. Omittit interiectiones Par. K.

321

322. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-450

δυςτυχῆ τε πράσσει:

δυστυχεῖ τε

Ven. Β.

δυςτυχῆ γε

Brunckius, parum memor Graecos πολλὰ καὶ κακά dicere.

πράσσει

M. G. Vit. Lips. et

πάσχει

superscripto Par. G.

πράσσεις

Par. E.

πράσσειν

Οx. Ald. Rob. Turn.

322

324. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-451

τὰ δὲ πυρφορεῖ:

τὰ δὲ πυρφορεῖ

Μ. Vit. Lips. Arund. Cantabr. 1. Colb. 2. Par. L. Ven. B. Rob. Ad

πυρφορεῖ

in M. recentior manus

καίεται

supra adscripsit.

τὰ δὲ καὶ πυρφορεῖ

G. Turn.

τάδε, καὶ πυρφορεῖ

Αld.

πυρφορεῖς

Par. E.

324

325. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-452

χραίνεται:

δὲ

Brunckius male delevit. V. ad v. 312. Non videtur omissum esse in Par. B. sed negligens fuisse Faehsius. γρ.

κρίνεται

Par. Β.

αἴνεται ἄταν

ex Par. E. affertur.

325

326. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-453

ἐπιπνεῖ:

δ᾽ ἐπιπνεῖ

M. G. Lips. Rob. Turn.

δ᾽ ἐπιτνεῖ

Vit. Ald.

δὲ πιτνεῖ

Cantabr. I. Par. A. B. Ven. B. Brunckius glossam affert

ἐμπίπτει

et in Par. B. etiam

ἐπίπνει

reperiri scribit: Fachsius haec adnotavit,

ἐπιπνεῖ

. γρ.

πιτνεῖ

ἐμπίπτει

326

328. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-454

ἂν ἄστυ· πρότι δ᾽ ὁρκάνα πυργῶτις:

ἂν ἄστυ

M. Rob.

ἀνὰ ἄστυ

G. Vit. Ven. A. Ald. Turn.

ἀνὰ ἄστυμα

Lips. Deinde vulgo sequitur

ποτὶ πτόλιν δ᾽ ὁρκάνα πυργῶτες

328

328. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-455

πρότι δ᾽ ὁρκάνα πυργῶτις: Ιn Μ.

ποτιπτόλιν

scriptum.

πρὸ τί πτόλιν

Taur. et ex emendatione G. quum antea

ποτί πτόλιν

fuisset.

ποτὶ πτόλιν

Lips. Turn.

ποτὶ πόλιν

Vit. Ox. Ven. A. B. Ald. Rob.

ὁρκάνα

M. Vit. Cantabr. 1. Par. A. B. L. et supra adscripto Lips.

ὁρκάνη

Ald. Rob. Turn.

ὁρκάνε

G. Vind. 1.3. Omisso

πτόλιν

vel

πόλιν

, quod interpretis est, scripsi

πρότι δ᾽ ὁρκάνα πυργῶτις

328

329. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-456

πρὸς ἀνδρὸς δ᾽ ἀνὴρ ἀμφὶ δορὶ καίνεται:

δ'

a recentiore, ut videtur, manu additum in G. Post

ἀνὴρ

sequitur vulgo

δορὶ καίνεται

. Ex Par. E.

δόρυ

enotatum.

κλίνεται

, supra scripto a recentiore manu

και

, M. et supra scripto

καίνεται

Par. L.

κραίνεται

Lips.

καίνεται δορὶ

Vit. Sola Rob. editio

ὑπὸ δορὶ καίνεται

. Accommodandus erat hic versus antistrophico. Quare scripsi

πρὸς ἀνδρὸς δ᾽ ἀνὴρ ἀμφὶ δορὶ καίνεται

. Facillime

ἀμφὶ

inter

ἀνὴρ

δορὶ

excidere potuit.

329

330. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-457

βλαχαὶ δ' αἱματόεσσαι:

βλαχαὶ

M. Vit. Lips. Turn.

βληχαὶ

G. Cantabr. 1. 2. Ox. Par. C. K. Ask. A. Ald. Rob.

αἱματόεσαι

Lips.

330

331. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-458

τῶν ἐπιμαστιδίων:

τῶνδ᾽

Par. E.

ἐπὶ μαστίδι

Lips.

ἐπιμαστιγίδων

sic G.

331

332. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-459

ἀρτιτρεφεῖς:

ἀρτιτρεφεῖς

M. Vit. Lips. Par. A. Ven. B. Rob.

ἀρτιβρεφεῖς

G. Ox. Par. B. H. Ven. A. Ald. Turn.

ἀντιστραφεῖς

Par. E. Vagitum dicit infantium, quos modo matres occisae mammis admoverant.

332

333. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-460

διαδρομᾶν:

ἁρπαγαὶ δὲ

Ald.

διαδρομὰς

G. Mosc. 1. Taur. Vere poetica est et optime cum sequentibus congruens explicatio, ad quam animum attollere ausus est alter scholiastes, et rapinae fiunt, sorores' discursalionum.

333

334. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-461

ξυμβολεῖ:

ξυμβολεῖ

Μ. Vit. Turn. In M. non

βάλλει

, sed

ἄλλος

a recentiore manu supra adscriptum est.

ξυμβλεῖ

Par. F.

ξυμβαλεῖ

Cantabr. 1. Ox. Ven. A. Vind. 4. Ald. Rob. et

superscripto Mosc. 1.

ξυμβαλῇ

Lips.

συμβαλεῖ

Par. E.

ξυμβάλλει

G. (sic G.) Mosc. 2. Par. L. Ven. B. (sic) Vind. 1. 3.

ξυμβαλεῖ

correctum in

ξυμβάλλει

, οι γρ.

ξυμβαλεῖ

Par. B. Hesychius

συμβολεῖ, συντυγχάνει

334

335. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-462

καλεῖ:

λαλεῖ

Cantabr. 1.

335

336. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-463

ξύννομον:

ξύννομον

G. Cantabr. 1. Par. C. Ald. Rob. et altero ν super- scripto Cantabr. 2.

336

337-338. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-464

ἴσον λελιμμένοι. τῶν ἐκ τῶνδ᾽ εἰκάσαι λόγος πάρα:

ἴσον

Vit. Ald. Rob.

λελιμμένοι

Arund. Cantabr. 1. 2. Mosc. 2. Par. A. B. Ask. A. et ad ι superscripto Mosc. 1.

λελημμένοι

M. G. Par. C. E. et ad ι superscripto Ven. B.

λελημένοι

Lips.

λελειμμένοι

, superscripto ι, Vit.

λειμμένος

Ox. Ald. Rob. Turn.

λελημμένος

, superscripto ι, Ven. A. Post

λελιμμένοι

vulgo plene inter- pungitur. In proximo versu libri

τίν ἐκ τῶνδ᾽

, nisi quod Μ.

τί· ἐκ τῶνδ᾽

habet, sed cum litura post

τί

et adscripto in margine a recentiore manu

τίν' ἐκ

. Secunda manus hoc adscripsit scholion, τί ἐκ τῶνδ᾽ εἰκάσαι. τί δεῖ ὑπονοῆσαι ἐκ τούτων, ἢ πένθη καὶ συμφοράς; Non scripsisse Aeschylum

τίν ἐκ τῶνδ᾽ εἰκάσαι λόγον πάρα

; et antistrophicus versus et haec ipsa verba docent. Nam in media malorum captae urbis descriptione frigidissime talis sententia insereretur, eodem modo ut in fine strophiae secundae. Coniungenda haec sunt cum praecedentibus atque ita scribendum

ξυμβολεῖ φέρων φέροντι, καὶ κενὸς κενὸν καλεῖ, ξύννομον θέλων ἔχειν, οὔτε μεῖον, οὔτ᾽ ἴσον λελιμμένοι τῶν ἐκ τῶνδ᾽ εἰκάσαι λόγος πάρα.

i. e. οὔτε μεῖον ὧν vel οὔτ᾽ ἴσον οἷς. Praeda onustus alii rapta ferenti obvius est; vacuus vacuum advocat, nec minus nec tantum, quantum illos, quos ferentes aliquid vident, rapuisse coniicere licet, sed plus cupientes.

339. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-465

παντοδαπὸς ... χαμάδις ... ἀλγύνει:

παντοδαπής

Lips. Arund. Cantabr. 2. Par. K.

χαμάδης

G. Lips.

ἀλγυνεῖ

Vit.

ἀγύνει

Par. E.

ἀργύνει

Ald.

339

340. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-466

κυρήσας, πικρόν γ' ὄμμα θαλαμηπόλων: Libri

κυρήσας πικρὸν δ᾽ ὄμμα θαλαμηπόλων

, nisi quod

κηρύσας

habet Lips.

ὄμα

θαλαμηπόλλων

Colb. 1. Articulum

τῶν

ante

θαλαμηπόλων

auctore Arnaldo in Animadv. p. 194. male inseruit Brunckius eumque secuti Schutzius et Porsonus. Post

κυρήσας

vulgo interpungitur. Removendam esse interpunctionem manifestum est, idque intellexit etiam Wellauerus, qui

πικρὸν δ’

πικρῶν

mutandum censuit. Lenius visum est

παντοδαπὸς δὲ καρπὸς χαμάδις πεσὼν ἀλγύνει κυρήσας πικρόν γ' ὄμμα θαλαμηπόλων

340

341. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-467

πολλὰ δ᾽ ἀκριτόφυρτος:

πολλὴ δ'

Cantabr. 2. Rob. Turn.

ἀκρυτόφυργος

Ald.

ἀκριτόφυτος

Rob.

φυγάς

ex Par. E. affertur.

341

342. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-468

οὐτιδανοῖς:

οὐτιδανεῖς

οὐτιδανοῖσιν

Par. N.

342

343. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-469

ἐν ῥοθίοις:

ἐν ῥοθίοις

Vit. Arund. Ven. Β. Vind. 3.

ἐν ῥοθίοισι

Μ. et ceteri.

343

344-349. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-470

δμωΐδες δὲ καινοπήμονες νέαι, τλῆμον αἰχμάλωτον εὐνὰν ἀνδρὸς εὐτυχοῦντος, ὡς δυςμενοῦς ὑπερτέρου, ἐλπίς ἐστι νύκτερον τέλος μολεῖν, παγκλαύτων ἀλγέων ἐπίρροθον: Hi versus vulgo sic leguntur,

δμωΐδες δὲ καινοπήμονες νέαι τλήμονες εὐνὴν αἰχμάλωτον ἀνδρὸς εὐτυχοῦντος, ὡς δυςμενοῦς ὑπερτέρου. ἐλπίς ἐστι νύκτερον τέλος μολεῖν, παγκλαύτων αλγέων ἐπίρροθον.

Variae lectiones hae sunt. V. 344.

κοινοπήμονες

Rob.

νέαι

omittit Ven.B.

δμωΐδεσι δὲ καινοπημόνεσι νέαις πλημόνεσιν

ex Par. B. Faehsius pro verbis

δμωΐδες - τλήμονες

alert.

τλήμονας

Lips. Deinde v. 347.

ὑπερτέρους

Ald. Tum v. 348.

ἐλπίς ἐστιν

Vit.

ἐλπὶς δ᾽ ἐστὶν

Colb. 1.

μολεῖν

. γρ.

ὁμιλεῖν

Par. B. Denique v. 349.

παγκλαύτων

Μ. Turn.

παγκλαύστων

G. Vit. Lips. Cantabr. 1. Οx. Ven. A. Vind. 1. 3. Ald. Rob.

ἀχέων

pro

ἀλγέων

Cantabr. 1.

πημάτων

Par. L. Nihil sani est apud scholiastas. Schutzius quod ego olim conieceram,

τλᾶμον εὐνάν

, recepit, commate post

εὐτυχοῦντος

interpungens, quae autem inde sequuntur, sine interpunctione continuans. Interpretatur ita, novae- que ancillae novo dolore affliguntur ob miserum servile connubium beati viri, adeo ut sub immiti domino unica spes iis in aeterna nocte relinquatur, finem flebilibus aerumnis impositura. Haec probari non possunt. Vt alia taceam, ἀνὴρ εὐτυχῶν non potest simpliciter felix vel opulentus esse. Nam si quis talem propterea, quod superbior sit, commemorari putat, at melior est servae conditio in opulenti quam in pauperis domo; praetereaque, qui non est nobilis, etiam moribus asperior et magis rudis esse solet. Illud autem necessarium est, haec omnia cohaerere, quia non modo frigida, sed absurda etiam foret nexu cum praecedentibus destituta in fine sententia, praesertim quum, de quo ea accipienda esset, non esset indicatum. Scripsi igitur,

δμωΐδες δὲ καινοπήμονες νέαι, τλῆμον αἷσιν αἰχμάλωτον ἀνδρὸς εὐτυχοῦντος, ὡς δυςμενοῦς ὑπερτέρου, ἐλπίς ἐστι νύκτερον τέλος μολεῖν, παγκλαύτων ἀλγέων ἐπίρροον.

Novo dolore iuvenes servae affliguntur, quibus spes est (i. e. quibus exspectandum est) venturum esse miserum captivum nocturnum officium viri victoris, ut gravioris hostis (vel ut gravioris hoste), adiuvans atque augens lacrimas. Τέλος rectius fortasse imperium interpretabimur.

350. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-471

ὅ τοι:

ὅτι τοι

Rob.

ὡς

omittit G.

350

351. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-472

πευθώ τιν ἡμῖν ... νέαν φέρει:

πευθὼ

Μ.

πυθὼ

Lips.

πευθὺν

ut videtur Vit.

ὑμῖν

Ox. Ven. A.

φέρειν

G. Taur.

351

352. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-473

NA: Affert hunc versum Thomas M. in v. διώκω p. 93, 2. ed. Ritsch.

352

353. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-474

καὶ μὴν ἄναξ ὅδ᾽ αὐτός, Οἰδίπου τόκος:

καὶ νῦν

Par. B.

ὅδ᾽ ἄναξ αὐτὸς

G. Lips.

τόκος

M. G. aliique, ut videtur, et Ald. Turn.

τέκος

Vit. Lips. Arund. Cantabr. 1. 2. Par. II. L. N. Colb. 1. Ven. A. B. Rob.

353

354. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-475

εἶσ᾽ ἀρτίκολλον ... λόγον: Hunc versum omittit Lips.

εἶσ'

habent M. ceterique libri :

εἶς

Ald. Rob.

εἰς

margo Aldinae apud Burtonum, et sic Porsonus. recte. V. Opusc. II. p. 326.

ἀρτίκωλον

G. Mosc. 2.

ἀρτίκολον

Cantabr. 1. Par. L.

λόγου

Οχ.

354

355. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-476

σπουδὴ δὲ καὶ τοῦδ᾽ οὐκ ἀπαρτίζει πόδα:

σπουδῆ τε. καὶ τοῦδ’

, cum glossa μετὰ σπουδῆς, G. Taur.

σπουδῆ δὲ καὶ τοῦδ'

Vit. Ald. Rob.

σπουδὴ δὲ τοῦδ'

Lips. Reliqui

σπουδὴ δὲ καὶ τοῦδ'

, nisi quod in M. prius

σπουδή

scriptum fuisse videtur.

οὐ καταρτίζει

, cum his adnotationibus, εὐθετεῖ, et γρ.

οὐκ ἀπαρτίζει

, ἤγουν ἄρτιον ποιεῖ, G. Taur. Ceteri

οὐκ ἀπαρτίζει

. Non debebam olim in Observationibus criticis proponere

οὐ καταργίζει

. Hoc dicit, etiam Eteoclem ita festinare, ut pedum incessum non sic, quemadmodum decet, componat.

355

356. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-477

εἰδὼς ... ἐναντίων:

ἰδὼν

Colb. 2. γρ.

ἰδὼν

Par. B.

πολεμίων

, supra scripto ab eadem manu

ἐναντίων

, Par. L.

356

357. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-478

ὡς τ' ... ἕκαστος εἴληχεν πάλον:

ὥστ'

Μ. a recentiore manu: prima

ὅστ'

scripsisse videtur.

357

357. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-479

ὡς τ' ... ἕκαστος εἴληχεν πάλον:

πῶς τ'

Rob.

ἕκαστον

Vit.

εἴληχεν

Μ.

εἴληχε

G. Vit. Lips. Cantabr. 1. 2. Mosc. 1. 2. Par. B. Vind. 2. 4. Ald. Rob. Turn. γρ.

εἴληφε

πάλου

Mosc. 1. Par. K.

πάλῳ

G. et cum glossa ἐκληρώθη Par. B.

κλήρῳ

Mosc. 2.

κλῆρον

Ven. A. Vind. 2. 4. Ald. Euripides Phoen. v. 751.

ὄνομα δ᾽ ἑκάστου διατριβὴ πολλὴ λέγειν, ἐχθρῶν ὑπ' αὐτοῖς τείχεσιν καθημένων.

Ad quae scholiastes haec adnotavit, πεφύλακται δὲ τὰς ὀνομασίας αὐτῶν εἰπεῖν, ὡς φησὶ Δίδυμος, διὰ τὸ ὑπὸ Αἰσχύλου εἰρῆσθαι ἐν τοῖς Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβαις.

357

358. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-480

Προιτίσιν:

προιτίσιν

M. Par. L. Ceteri ι omittunt.

358

360. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-481

σφάγια ... γίγνεται:

σφράγια

Vit.

γίγνεται

Porsonus. Libri

γίνεται

360

361. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-482

λελιμμένος:

λιμένος

, superscripto ab eadem, ut videtur, manu altero μ, et a sec. manu λε in initio vocabuli, M.

λελιμένος

Par. L.

λελυμένος

, cum glossa ἐπιθυμῶν, G.

361

362. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-483

κλαγγaῖσιν:

κλαγκαῖσιν

G. Vit. Lips.

362

363. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-484

θένει ... ὀνείδει μάντιν Οἰκλείδην σοφόν:

θένει

M. Turn.

σθένει

Ox. Vind. 3. Ald.

θείνει

Lips. Arund. Mosc. 1. 2. Par. F. Vind. 4. Rob.

θύνει

Vit.

θαίνει

δ'

omittit Ald.

ὀνέδει

Lips.

ὀνειδίζει

G. Mosc. 2. Vind. 1.

Οἰκλείδην

G. Ald. Rob.

δικλείδην

M. Vit. Lips. Turn.

σοφιστὴν

pro

σοφόν

Par. E.

363

365. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-485

τρεῖς κατασκίους:

τρισκατασκίους

, ad primam syllabam ει superscripto, G. Aristophanes Acharn. v. 964.

ὁ δεινός, ὁ ταλαύρινος, ὃς τὴν Γοργόνα πάλλει, κραδαίνων τρεῖς κατασκίους λόφους.

365

366. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-486

κράνους χαίτωμ'· ὑπ᾽ ἀσπίδος δὲ τῷ:

κραίνους

Lips.

χαίτωμα

δ᾽ ἐσώ

(sic, non δ᾽ ἔσω) M. in quo recentior manus γρ.

τῷ

adscripsit,

δέτω

δετῶ

, supra adscripto ου, Vit.

δὲ τοῦ

Vind. 2. 4.

366

367. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-487

χαλκήλατοι κλάζουσι κώδωνες:

χαλκήλατον

margo Aldinae apud Burtonum, idemque Turnebus commemorat.

κλάζουσι κώδωνος

G. Vind. A.

κώδωνες ἠχοῦσιν

Ask. A.

367

368. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-488

ὑπέρφρον: In

ὑπέρφρον

Μ. o in litura habet.

ὑπ' ἀσπίδος

Rob.

368

371. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-489

πρέσβιστον ἄστρων:

πρέσβιστος δ᾽ ἀνδρῶν νυκτὸς ὀφθαλμὸς πρέπει

, Αἰσχύλος corrupte Εtym. Μ. p. 753, 22.

ἄστρων

superscripto ο Vit. Lips.

ἄστρον

G. Par. L. et o superscripto Par. G.

371

373-375. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-490

βοᾷ παρ᾽ ὄχθαις ποταμίαις, μάχης ἐρῶν, ἵππος χαλινῶν δ᾽ ὡς κατασθμαίνων μένει, ὅςτις βοὴν σάλπιγγος ὀργαίνει μένων: Legebatur

βοᾷ παρ᾽ ὄχθαις ποταμίαις μάχης ἐρῶν· ἵππος χαλινῶν δ᾽ ὡς κατασθμαίνων, μένει, ὅςτις βοὴν σάλπιγγος ὁρμαίνει μένων.

Post

μάχης

particulam δ' inserit Lips. et Par. A. si hoc dicere vult Brunckius, qui hanc particulam se ait in locum suum reposuisse, suffragante cod. A. Scripsit autem Brunckius ita,

βοᾷ παρ᾽ ὄχθαις ποταμίαις· μάχης δ' ἐρῶν, ἵππος χαλινῶν ὡς κατασθμαίνων, μένει, ὅςτις βοὴν σάλπιγγος ὁρμαίνει μένων.

Sine particula

χαλινῶν ὡς

habent M. Colb. 2. (puto, Par. A.) et Rob.

χαλινῶν ὃς

Lips. In M. a recentiore manu non, ut narratur, δυς super ὡς, sed, quantum dispici potuit, οὗ super ultimam in

χαλινών

syllabam adscriptum est. Deinde

κατασθαίνων, μένει

, supra adscripto γρ.

κατασθμαίνων

, Lips.

κατασθμαίνει μένων

Rob. Tum

ὡς τις

Ald. 'Turn. Deinde

βοῇ

Par. L. Tum

ὁρμαίνει μένων

M. Vit. Ald. Rob. Turn.

ὁρμένει μένων

, sed minio superscriptis ad prius vocabulum αι, ad alterum ει, G.

ὁρμαίνων μένει

Arund. (qui hunc versum post sequentem collocat) Cantabr. 1. Mosc. 1. Par. F. Ask. A. Ven. A. Vind. 4. et ad

μένει

supra scripto αι Par. C.

ὁρμείνων μένει

Par. E. In Lips. hic versus omissus, sed a sec. manu in ima margine sic additus est,

ὅστις βοὴ

(supra scriptum γρ.

βοὴν

)

σάλπιγγος ὁρμαίνων μένει

. Repetitio verbi

μένει

, quantumvis iterationem verborum non reformident tragici, hic quidem ferri non potest. Itaque putandum esset

μένει

esse nomen, ut in Agamemnone v. 222.

χαλινών τ' ἀναύδῳ μένει

. Sed magna tamen suspicio est, in alterutro versu

μένει

vel

μένων

ortum esse ex altero. Itaque non male Tyrwhittus et Brunckius ad Aristophanis Ran. v. 1042. in ultimo versu

κλύων

scribendum esse putarunt: quod sane firmari videtur verbis scholiastae,

σάλπιγγος ἀκούων

, nisi hic, quod mihi quidem veri simillimum videtur, rem enarrare voluit explicatius. Mihi probabilius videtur mutandum esse

μένει

βρέμει

, quae Schützii quoque opinio fuit. Sed ex proximo quoque versu vitium tollendum est. Nam

ὁρμαίνει

, quod sensu non aptum, usu non tragicum est, pridem cedere debebat alii verbo, quod scholion a Stanleio editum et postea a Schützio e' codice Mosc. 1. prolatum,

σφαδάζων ἐκδέχεται

, monstrare videtur,

ὀργαίνει

. Vtitur activa huius verbi forma ita, ut sit irasci, Sophocles Trach. v. 552.

ἀλλ᾽ οὐ γάρ, ὡςπερ εἶπον, ὀργαίνειν καλὸν γυναῖκα νοῦν ἔχουσαν

. Itaque scripsi

βοᾷ παρ᾽ ὄχθαις ποταμίαις, μάχης ἐρῶν, ἵππος χαλινῶν δ᾽ ὡς κατασθμαίνων βρέμει, ὅςτις βοὴν σάλπιγγος ὀργαίνει μένων.

Ceterum qui hanc bellatoris equi descriptionem, quam similibus exemplis . illustravit Bochartus in Hierozoico I. p. 149. diligentius consideraverit, nolet huic lectioni, quam recepimus, hanc praeferre,

ὀργαίνων μένει

376-377. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-491

τίν᾽ ἀντιτάξεις τῷδε; τίς Προίτου πυλῶν κλήθρων λυθέντων προστατεῖν φερέγγυος;: Plutarchus initio Thesei

σκοποῦντι δέ μοι, τοιῷδε φωτί, κατ' Αισχύλον (ν. 416.), τίς ξυμβήσεται ; τίν᾽ ἀντιτάξω τῷδε; τίς φερέγγυος; ἐφαίνετο

et quae sequuntur.

ἀντιτάξας

κλήθρων

, a recentiore manu iota subscripto, M. et

mutato vel contra Vit.

κλείθρων

ceteri.

λυμάτων

, supra adscripto γρ.

λυθέντων

, Lips.

379. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-492

γίγνεται:

γίγνεται

Porsonus. Libri

γίνεται

379

380. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-493

κώδων τ' οὐ δάκνουσ᾽ ἄνευ δορός:

τ'

omittunt Arund. Rob.

δάκνουσιν

Lips. Rob.

δακίσ'

δουρὸς

380

383. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-494

ἡ ἀνοία:

ἡ ἀνοία

Μ. Turn.

ἢ ἄνοια

Lips.

κἄνοια

Faehsio teste Par. L. Ceteri

ἡ ἄνοια

. Inde a Cantero

ἡ 'νοια

obtinuerat.

ἡ ἀνοία· παροξυτόνως Αττικῶς. διὰ δὲ τὸ μέτρον ἐξέτεινεν. ὁ δὲ νοῦς· τὰ ἐξ ἀνοίας τινῶν γενόμενα τάχα τῶν κακῶν αὐτοῖς ἔσται σύμβολα

schol. cod. M. γρ.

καὶ ἀνοία τινί

(

ἄνοιάν τινι

Taur.),

ἤγουν κατὰ τινὰ ἄνοιαν καὶ μωρίαν

. Non est scribendum

ἡ 'ννοία

, quod nonnullis placuit.

383

384. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-495

πέσοι:

πέσῃ

Arund. Colb. 2. Ven. B. et supra scriptum in Cantabr. 2.

384

385. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-496

ὑπέρκομπον:

ὑπέρκοπον

G. Mosc. 2.

ὑπέρκομον

Ald.

385

386. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-497

ὀρθῶς ἐνδίκως τ':

ὀρθῶς ἐκδίκως τ'

ὀρθῶς γ' ἐνδίκως τ’

Οx. Ald. Turn.

386

387. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-498

τήνδ᾽ ... μαντεύσεται:

τήνδ'

Μ. Cantabr. 1. Par. C. L. Colb. 2. Ask. A.

τὴν

ceteri.

μαντεύεται

M. Vit. Par. E. N. Colb. 1. sed α ab eadem, ut videtur, manu insertum in M. Vit.

387

389. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-499

προστάτην:

προστατεῖν

Par. K. et ην superscripto Arund.

389

390. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-500

μάλ' εὐγενῆ:

μάλ' εὖ

omittit Par. E. Frigebit hic

μάλα

, nisi voce adiuvetur. Est enim cum vi quadam pronuntiandum, ut sensus sit non ignobilem.

390

393. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-501

ὧν Ἄρης ἐφείσατο:

ὡς

, supra adscripto γρ.

ὧν

, Lips.

ἐφύσατο

G. Mose. 2. In G. supra scriptum

ἠλέησε

, in Mosc. 2.

ἐγέννησεν

. Coniecit

ἐφύσατο

scribendum esse H. Stephanus, refutatus a Cantero Nov. Lect. I. 5.

393

394. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-502

δ᾽ ἔστ':

δέ γ'

pro

δ᾽ ἔστ'

Lips.

394

395. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-503

ἔργον:

ἔργων

Ald.

ἔργου

supra scriptum in Colb. 2.

395

396. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-504

Δίκη δ᾽ ὁμαίμων:

δίκη δ'

Μ. G. Vit. Lips. Cantabr. 1. 2. Colb. 1. Ven. A. B. Ald. Rob.

δίκη δ'

Par. A. B. Ask. A. Vind. 1. 2. 3. 4. Turn.

ὁμαίμων

Μ. Vit. Arund. Ad prius υ superscriptum αι in Arund. et a recentiore manu in M.

ὁ δαίμων

G. Lips. Cantabr. 1. 2. Ox. Colb. 1. Par. A. B. C. E. Ven. A. B. Vind. 1. 2. 3. 4. Ald. Rob. Τurn. Adscriptum

δαίμων

in Lips. Par. G. et ut videtur in Par. A. B. μ ad αι in Cantabr. 2.

δικαίως ὁ Ἄρης

glossa in Par. A. B. Veram scripturam

δίκη δ' ὁμαίμων

, quam primus dedit Victorius, scholiastes recte explicat,

τὸ τῆς συγγενείας δίκαιον στέλλει αὐτὸν εἰς τὴν μάχην

396

397. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-505

NA: Hunc versum affert Thomas M. p. 141, 11. ed. Ritsch.

397

398. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-506

τὸν ἀμόν νυν:

τὸν ἐμὸν

Colb. 2. et supra adscriptum in Lips. γρ.

ἐμὸν

Par. B.

νυν

Arnaldus Animadv. crit. p. 127. et Brunckius.

μὲν

Taur. Vind. 1. Ceteri

νῦν

ἀντίπαλος

hic eum significat, qui hosti opponitur.

398

399. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-507

δικαίως πόλεως πρόμαχος ὄρνυται: Non recte

δίκαιος

ex Porsoni coniectura Blomfieldius,

δικαίας

Dindorfius.

πρόμαχος ὄρνυται πόλεως

Taur.

399

400. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-508

αἱματηφόρους:

πρόσμαχος

a pr. manu M.

αἱματοφόρους

Ald. Rob.

αἱματοφόρους

Par. Ε.

αἱμηφόρους

G. Taur. Vind. 1.

αἱματηροὺς

Vind. 3.

400

401. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-509

φίλων: Post

φίλων

Rob. addit

ἐμῶν

, ut scholiastam metricum legisse videri Stephanus observavit.

401

402. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-510

ὀλομένων:

ὀλυμένων

Vit.

ὀλλυμένων

Ask. A. γρ.

όλλυμένων

Par. B.

ὀλλομένων

Taur. Vind. 1. 3.

ὀλλουμένους

G. Quum proprie dicendum esset

τρέμω ὑπὲρ φίλων, ιδέσθαι μόρους αὐτῶν ὀλομένων

, aut

τρέμω ιδέσθαι μόρους φίλων ὀλομένων

, utramque rationem a poeta coniunctam esse monui in dissertatione de ellipsi et pleonasmo p. 208. sive Opusc. I. p. 226. Adiectum participium

ὀλομένων

satis tuebuntur exempla a Lobeckio ad Ai. v. 517. p. 278. allata.

402

403. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-511

δοῖεν θεοί:

δοῖεν θεοί

Arund. Cantabr. 1. 2. Par. A. B. Ask. A. Vind. 3.

θεοὶ δοῖεν

Μ. G. Vit. Lips. Ald. Rob. Turn. In M. sec. manus, ut verborum ordinem corrigeret, β' α' supra adscripsit.

403

404. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-512

Ἠλέκτραισιν εἴληχεν πύλαις:

ηλέκτρησι

Par. N.

λέκτραισιν

Par. E.

ηλέκτροισιν

Vit.

εἴληχεν

Μ.

εἴληχε

G. Vit. Lips. Cantabr. 1. 2. Vind. 1. 2. 3. 4. Ald. Rob. Turn.

πύλας

a pr. manu M. secunda ε superscripsit.

404

405. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-513

γίγας ὅδ᾽ ἄλλος:

γίγας ὅδ᾽, ἄλλου

ex Par. A. et Marklandi ad Eur. Suppl. v. 872. coniectura Brunckius, qui idem in Par. B. vulgato superscriptum dicit. Marklandus falso ad scholiastam provocat. Legit is

γίγας ὁδ᾽ ἄλλος

, ut in M. ceterisque libris scriptum est. Hoc verissimum.

Γίγας ὁδ᾽ ἄλλος

, alius ille gigas, ita dictum est ut saepe in simili re solet. Notum proverbium

ἄλλος οὗτος Ἡρακλῆς

. Maxime haec et similes formulae frequentatae sunt Nonno et hunc sectantibus. Si quis in eo haereat, quod gigas non unus, sed plures fuerint, idem est ac si dixisset

ἄλλος γίγας, παρὰ τοὺς προτέρους

, quemadmodum Lucianus loquitur Alex. 43. p. 249.

ἐγώ, ἦ δ᾽ ὅς, Ασκληπιὸς νέος, ἄλλος παρ' ἐκεῖνον τὸν πρότερον

405

406. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-514

μείζων, ὁ κόμπος δ᾽ οὐ κατ᾽:

μείζων δ᾽ ὁ

Οχ.

μείζων

omisso δ' Par. E.

κόμπος οὐ

Ox. Ald. Turn.

κατ'

omittit Par. E.

406

407. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-515

ἀπειλεῖ ... κραίνοι:

ἀπειλῆ

Lips.

κραίνοι

recte Brunckius, et sic M. Par. L. N. Colb. 1. et ab alia manu Cantabr. 2.

κράννοι

Rob.

κράνος

Lips. Ceteri

κράνοι

. In M. ad αι a recentiore manu α supra adscriptum. Similiter dictum est v. 530.

πύργοις ἀπειλεῖ τοῖςδ᾽ ἃ μὴ κραίνοι θεός

407

408. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-516

τε ... θέλοντος:

τε

omittit Lips.

θέλλοντος

408

410. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-517

Ἔριν ... ἐμποδὼν σχεθεῖν:

ἔρριν

ἐμποδὼν

Vit. Arund. Cantabr. 1. 2. Par. A. B. Η. Κ. L.

ἐμποδῶν

Rob.

οὐδὲ τὸν τοῦ Διὸς σκηπτὸν εἰς γῆν κατενεχθέντα, ἤ αὐτοῦ τοῦ Διὸς φιλονεικήσαντος, ἐμποδὼν γενέσθαι

scholion in M. quamquam M.

ἐκποδῶν

habet.

ἐκ ποδῶν

G. Ald.

ἐκπεδὼν

Lips.

ἐκποδὼν

Turn. Praeferendum iudicavi

ἐμποδών

. Neque se Iovis iram impedimenti loco habiturum. Altera lectio,

ἐκποδών

, in qua αὐτόν intelligi debet, multo est durior.

σχεθεῖν

Blomfieldius. Libri

σχέθειν

410

411. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-518

κεραυνίους βολὰς:

κεραυνοὺς βολὰς

Lips.

411

412. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-519

μεσημβρινοῖσι θάλπεσιν προσῄκασεν:

μεσημβρινοῖσιν

Μ.

μεσιβρινοῖσι

μεσηβρίνοισι

Vit.

θάλπεσιν

Μ.

θάλπαισι

Rob.

θάλπεσι

ceteri.

προσήκασεν

, iola a recentiore manu subscripto, Μ.

προσείκασαν

Lips. Ceteri

προσείκασεν

412

413. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-520

γυμνὸν:

δεινὸν

γρ.

γυμνὸν

Vind. 3. Post

γυμνὸν

litura in M.

413

414. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-521

φλέγει ... διὰ χερῶν:

φέγγει

γρ.

φλέγει

Vind. 3.

χειρῶν

G. Lips. Par. E. Ald. Rob.

414

415. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-522

φωνεῖ γράμμασιν "πρήσω:

φωνεῖ

ultimis duabus litteris a sec. manu in litura M.

φωνεῖν

Ald.

φρονεῖ

Par. E.

γράμμασιν

Μ. Ceteri

γράμμασι

πρίσω

Ald. Rob.

415

416. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-523

πέμπε, τίς ξυστήσεται:

πέμπε

ultima littera a sec. manu in litura M.

περπατὶς

Rob.

τίς ξυμβήσεται

Plutarchus in initio Thesei.

416

417. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-524

κομπάζοντα:

κομπάσαντα

Μ. a recentiore manu ζο supra scripto, et Vit. Par. L. Ven. Β.

κομάζοντα

Lips. Ceteri

κομπάζοντα

417

418. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-525

NA:

καὶ τῷδε κέρδει

spectat ad praegressam Eteoclis orationem. Hoc lucro, quod hic iactator est, accedit aliud, quod ipsa illa iactatione Iovis iram provocabit.

418

419. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-526

ἀνδράσιν:

ἀνδράσιν

Cantabr. 1. Ceteri

ἀνδράσι

419

420. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-527

γλῶσσ᾽ ... γίγνεται κατήγορος:

γλῶσσα

, supra scripto altero ν a sec. manu, M.

γίγνεται

Porsonus. Libri

γίνεται

διδάσκαλος

pro

κατήγορος

Lips. Rob. et Blomfieldio teste Ask. A. Idem adscriptum in Mosc. 1. Sic etiam scholiastes.

420

421. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-528

δρᾶν παρεσκευασμένος:

δρᾶν

Lips.

παρασκευασμένος

Par. C. et ε a sec. manu supra adscripto ad alteram syllabam M.

421

422. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-529

θεοὺς ἀτίζων: Libri

θεοὺς ἀτίζων

. Scribendum erat

θεοὺς ἀτίζων

. Monosyllabi

θεός

exempla congessit Porsonus ad Eur. Or. v. 393.

422

424. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-530

γεγωνὰ:

γεγωνὰ

Brunckius.

γεγωνία

Ask. A. Sed ad probandam Brunckii emendationem ducunt quae ceteri libri habent.

γεγωνᾷ

(sic) M.

γεγωνεῖ

Mosc. 2.

γεγωνᾷ

(sic) Ald. Rob.

γεγωνα

ceteri. In G. ᾷ in litura scriptum est. Hesychius

γεγωνόν, τὸ ἐξακουστόν, μεγαλόφωνον

424

425. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-531

αὐτῷ:

αὖ τῷ

425

426. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-532

ἐξῃκασμένον:

ἐξηκασμένον

, iota a recentiore manu subscripto, M. Ceteri

ἐξεικασμένον

426

427. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-533

μεσημβρινοῖσι θάλπεσιν τοῖς:

μεσημβρινοῖσιν

Μ.

μεσηβρινοῖσι

θάλπεσιν τοῖς

Μ.

θάλπεσι τοῖς

G. Lips. Ald. Rob. Turn.

θάλπεσι τοῦ

Vit. Colb. 1. Par. N.

427

429. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-534

αἴθων ... Πολυφόντου βία:

αἴθων

, ut reliqui libri, sed ad ο supra adscripto ο Lips. Vtrumque, et

αἴθων

αἰδῶν

, in scholiis commemoratur.

πολυφόντα

Οx. Ald.

βία

Ald. Rob.

429

430. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-535

NA:

φερέγγυον φρούρημα

affert Thomas M. p. 381, 12. ed. Ritsch.

430

431. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-536

εὐνοίαισι:

εὐνοίαισι

Cantabr. 1. et erasum videtur in M.

431

432. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-537

ἐν πύλαις εἰληχότα:

ἐν πύλαις εἰληχότα

ante sec. manus emendationem M. Plato de re publ. VIII. p. 550. C. non satis accurate huius versus meminit, quum dicit

οὐκοῦν μετὰ τοῦτο, τὸ τοῦ Αἰσχύλου, λέγωμεν ἄλλον πρὸς πύλαις τεταγμένον;

Aug. Nauckius ad Aristoph. Byz. p. 230. Platonem

πρὸς πύλαις

scripsisse putat.

432

433. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-538

ὄλοιθ᾽ ὃς ... ἐπεύχεται:

ὄλοιθ'

Ald. Rob.

εὔχεται

Lips.

433

434. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-539

μιν:

νιν

Brunckius. Libri

μιν

. Libri

ἐπισχέθοι

. Scripsi

ἐπισχέθοι

, quo hic versus strophico accurate exaequatur. Et pertinet fortasse ad hoc vocabulum codicis Vit. glossa,

καταλάβοι

434

435. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-540

ἐμὸν:

πρίν γ' ἐμὸν

Taur.

435

436. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-541

ἑδωλίων μ' ὑπερκόπῳ: Libri

εδωλίων ὑπερκόμπῳ

. Brunckius

ὑπερκόπῳ

, et sic margo Ald. apud Burtonum. Sed addito pronomine scribendum erat

εδωλίων μ' ὑπερκόπῳ

436

440. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-542

πήδησεν: Libri

πήδησεν

. Omissi augmenti signum, quo carere possumus, Brunckius adiecit.

440

441. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-543

Νηΐσταισι προςβαλεῖν:

νηίστησι

a pr. manu M. alia manus ο delere voluisse videtur.

νηίστισι

G. Cantabr. 2. Mosc. 1. Par. L. Vind. 2. Ald: Rob.

νηίστιοι

441

441. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-544

Νηΐσταισι προςβαλεῖν: Vit. Par. A. B. Turn. et η ad penultimam syllabam superscripto Lips. Scribendum erat

Νηΐσταισι

. V. ad Eur. Phoen. v. 1112.

προσβαλεῖν

Lips.

441

442. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-545

ἵππους δ᾽ ἐν ἀμπυκτῆρσιν:

ἵππους γ᾽ ἐν

Rob.

ἀμπυκτῆρσι

G. Lips.

442

443. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-546

πρὸς πύλαις:

πρὸς πύλας

Ald. Rob.

443

444. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-547

φιμοὶ ... βάρβαρον τρόπον:

φριμοὶ

Vit. Schatzii coniectura,

βάρβαρον βρόμον

, aliquid commendationis quum ab eo habet, quod librarius ad v. 446. oculis aberrare potuit, tum ab explicatione scholiastae,

ἀπηνῇ ἦχον ἢ ἐπεὶ ἡ σύριγξ βοᾷ

. In Vit. glossa,

κατὰ ἦχον ἄσημον

. Eteoclem mox ad haec v. 456. respondere Schützius animadvertit

ὃς οὔτι μάργων ἱππικῶν φρυαγμάτων βρόμον φοβηθεὶς ἐκ πυλῶν χωρήσεται

. Nihilo minus

τρόπον

servandum duxi, sive more interpretari aliquis velit, sive de ipsa soni conformatione accipiat, ut

Λυδίῳ ἐν τρόπῳ

apud Pindarum Ol. XIV. 17.

444

445. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-548

μυκτηροκόμποις πνεύμασιν:

μυκτηροκόπαν

Par. E.

πνεύμασιν

Μ. Ceteri

πνεύμασι

445

446. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-549

ἐσχημάτισται δ᾽ ... οὐ σμικρὸν:

σημάτισται δ᾽

vel

εἰσημάτιστα δ'

a pr. manu M. quod sec. correxit.

σμικρὸν

Rob.

μικρὸν

M. G. Vit. Lips. Arund. Cantabr. 1. Ask. A. Ox. Ald. Turn.

446

447. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-550

προςαμβάσεις:

προςαμβάσεις

Canterus Nov. lect. III. 3.

πρὸς ἐμβάσεις

ἀμβάσεις

omisso

πρὸς

Par. E. Ceteri

πρὸς ἀμβάσεις

447

448. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-551

στείχει πρὸς ἐχθρῶν πύργον, ἐκπέρσαι:

στείχη

Vit.

πύργων

G. et ο superscripto Par. C.

πύγων

, ad τω superscripto ο, Lips.

ἐμπέρσαι

Par. G.

ἐκπέρσας

ἐκπρῆσαι

γρ.

ἐκπέρσαι

Vit. et adscriptum

ἐκπρῆσαι

in Par. B.

448

449. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-552

βοᾷ δὲ χοὗτος ... ἐν ξυλλαβαῖς:

βοᾷ δ᾽ οὗτος

ἐν

omittit Rob.

ξυλλαβαῖς

M. et regius Spanhemii. Ceteri

συλλαβαῖς

449

450. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-553

σφ' ἐκβάλοι:

σφ᾽ ἐκβάλλοι

ἀφ᾽ ἐκβάλοι

Cantabr. 1.

ἀφεκβάλοι

Colb. 1.

σφ' ἐκβάλῃ

Lips. Cantabr. 2. Ox. Par. C. Ε. F. L. Colb. 2. Vind. 3.

σφ' ἐκβάλλῃ

Vind. 2. 4.

450

451. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-554

καὶ τῷδε φωτὶ:

καὶ τῷδε τῷ φωτὶ

G. Cantabr. 2. Vind. 1. Ald.

451

452. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-555

δούλειον:

δούλεινον

Lips.

452

453. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-556

σὺν τύχῃ δέ τῳ:

σὺν τάχει

Lips. Rob.

δέ τῳ

, iota, ut videtur, a sec. manu addito, Μ.

δέ τω

G. Lips.

δέ τῳ

Taur.

δὲ τῷ

Vit. Turn.

δὲ, τῷ

Ald. Rob. γρ.

ξυντύχοι καὶ ἄν ποτε, ἵνα συμβάλῃ τῷ καὶ ἐκείνῳ τῷ Ετεόκλῳ

Par. B.

σὺν τύχῃ δέ τῳ

legit etiam Triclinius ad Soph. Oed. R. v. 80.

453

454. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-557

καὶ δὴ πέπεμπται, κόμπον ἐν χεροῖν ἔχων:

καὶ δὴ πέπεμπ᾽ οὐ

M. Arund. Cantabr. 1. 2. Par. B. H.

καὶ δὴ πέμπτ᾽ οὐ

Vit. (sic Vit.) Par. C. Ε.

καὶ δὴ πέμπετ᾽ οὐ

Lips. Mosc. 1. Par. A. L. N. Colb. 1. Ven. A. B. Ald. Rob.

καὶ δῆτα πέμπετ᾽ οὐ

G. Mosc. 2.

καὶ πέμπεται δ᾽ οὐ

Turn. quod speciem habet emendationis. Deinde

ἐν χερσὶν

Vit. Par. N. Scribendum erat, remota negatione,

καὶ δὴ πέπεμπται

, graviore multo sententia, idque vidit etiam Erfurdtius ad Soph. Ai. p. 514. Sed tollenda etiam erat interpunctio in fine praecedentis versus atque ita continuanda oratio,

πέμποιμ᾽ ἂν ἤδη τόνδε, σὺν τύχῃ δέ τῷ

καὶ δὴ πέπεμπται, κόμπον ἐν χεροῖν ἔχων, Μεγαρεύς.

Nam καὶ δή, quod prope idem est atque ἤδη, ita collocari constat. V. ad Vigerum adn. 301. b.

454

455. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-558

τοῦ:

τῶν

Lips. Ceteri omnes

του

, nisi quod articulum omittit Colb. 1. In Par. N.

ἐκ

abesse dicit Vauvillersius: voluisse videtur

του

scribere.

455

456. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-559

οὔτι μάργων:

ὃς οὔτ᾽ εἰμάργων

μαργῶν

Lips.

μάργων

, evanido utroque accentu, M.

456

458. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-560

χθονί:

χθονός

, cum glossa

τῇ γῇ ταύτῃ

, G.

458

459. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-561

δύ᾽ ἄνδρε καὶ:

δύο

Par. G. N.

ἄνδρες

Par. N.

ἄνδρας

G. Vind. 1. 2. 3. 4. et ε superscripto Ox.

ἄνδραν

Par. E.

καὶ τὸ

Par. C.

459

460. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-562

ἑλὼν ... πατρός:

ἑλὼν

γρ.

ἐλθὼν

Par. B.

πατρὸς

γρ.

πάλιν

idem.

460

461. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-563

ἄλλῳ, μηδέ μοι ... λέγων:

ἄλλον

Cantabr. 1. et adscriptum in Par. B.

μηδέ μοι

Turn.

μὴ δέ μοι

M. G. Vit. Lips. Ald.

μηδέν μοι

Par. G.

μὴ δέ

, omisso μοι, Rob.

λέγων

γρ.

λίαν

Par. B.

461

462. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-564

ἐπεύχομαι τῷδε μὲν εὖ τελέσαι:

ἐπεύχομαι δὴ τάδε μὲν

Μ. G. Vit. Ox. Par. Β. C. N. Ven. A. Turn.

ἐπεύχομαι δὴ τῷδε μὲν

Lips. et superscripto

τάδε

Par. A.

ἐπεύχομαι τάδε μὲν

Αld.

ἐπεύχομαι τῷδε μὲν

Cantabr. 1.

ἐπεύχομαι τῷ δὲ μὲν

Rob.

εὐτυχεῖν σε

G. Par. N. Ceteri

εὐτυχεῖν

. Neque eleganter iuncta sunt

εὐτυχεῖν

δυςτυχεῖν

, neque syllabae pares antistrophicis. Quare scripsi

ἐπεύχομαι τῷδε μὲν εὖ τελέσαι

462

463. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-565

ἰὼ πρόμαχ᾽ ἐμῶν δόμων, τοῖσι δὲ δυςτυχεῖν:

τοῖσι δὲ δυστυχεῖν. ἰὼ πρόμαχ᾽ ἐμῶν δόμων

Rob.

πρόμαχε τῶν ἐμῶν

Cantabr. 2. Par. K. L. N. Colb. 1. Ven. Β.

προμ ἐμῶν

Mosc. 2. cum glossa

βοηθὲ τῶν

463

464. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-566

ὑπέραυχα βάζουσιν ... πτόλει:

ὡς ὑπέραυχα βάζουσιν

Par. Α. Ν.

ὡς ὑπέραν χαβάζουσ'

Ald.

ὡς ὑπέρανχα βάζουσ'

Μ. et reliqui.

πτόλει

M. Lips. Arund.

πόλιν

Rob. Ceteri

πόλει

464

465. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-567

μαινομένᾳ:

μαινομένᾳ

M. Cantabr. 1. Par. A. B. L. Ask. A. et η superscripto Lips.

μαινομένῃ

G. Vit. Ald. Rob. Τurn.

μαινομαίνη

Par. C.

465

466. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-568

νεμέτωρ:

νεμέτω

, cum glossa

διεξαγέτω

, Mosc. 2.

466

467-468. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-569

γείτονας πύλας ... Ὄγκας Ἀθάνας ... ξὺν βοῇ:

γείτονας πύλας ἔχων Ὄγκας Αθάνας

alfert Thomas M. p. 76, 19. ed. Ritsch.

πύλας ἄλλος γείτονας

Par. Ε.

πύλας ἄλλας γείτονας

Vind. 2. 4.

ὀγγὰς

ὄγγας

, cum glossa

τῆς μεγαλόφρονος

, Mosc. 2.

ἀθήνας

G. Οχ. Hesychius

Ὄγκας Ἀθηνάς, τὰς Ωγυγίους πύλας λέγει

ξύμβοῇ

Lips.

σὺν βοῇ

Par. L.

469. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-570

Ἱππομέδοντος ... τύπος:

Ἱππωμέδοντος

suo, ut videtur, arbitratu Turnebus. Priscianus de metris comn. p. 1328. Putsch. 250. Lind. 420. Gaisf. Aeschylus in

Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας, Ἱππομέδοντος σῆμα

(ita libri)

καὶ μέγας τύπος

. In principio enim trochaeum posuit. Quem imitans Sophocles, teste Seleuco, profert quaedam contra legem metrorum, sicut in hoc,

Αλφεσιβοίαν, ἣν ὁ γεννήσας πατήρ

. Hic quoque iambus a trochaeo incipit.

469

469. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-571

τύπος:

κτύπος

Mosc. 1. Par. L. Rob. adscriptumque γρ.

κτύπος

in Lips.

τύπος

γρ.

πόνος

Par. B.

469

470. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-572

ἅλω ... πολλήν: Haec verba,

ἅλω ... δινήσαντος

, affert scholiastes Aristophanis ad Vesp. v. 18.

ἄλω

Vit. Lips.

ἄλλω

Ald. Hesychius

ἅλως, ἡ τοῦ ἡλίου ἢ σελήνης περιφέρεια. Αἰσχύλος περιφέρεια τῆς ἀσπίδος καὶ κύκλος

πολύν

Vind. 2. 4. Rob. Idem hoc

πολύν

bis habet Par. E.

470

471. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-573

ἔφριξα ... ἐρῶ:

ἔφριξε

Οχ. Ald.

λέγω

pro

ἐρῶ

471

472. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-574

σηματουργὸς δ᾽ ... ἄρ᾽ ἦν:

σημαντουργός

Par. E. N. Vind. 1. 2. 3. 4.

ἄρ᾽ ἦν

Μ. a sec. manu et G. Vit. Lips. Turn.

ἆρ᾽ ἦν

M. a pr. manu et Ald. Rob.

γ' ἂρ

ex Par. E. affertur.

ἀνὴρ

Arund. Par. H. Ask. A. Colb. 2. Ven. B. et adscripto γρ.

ἄρ᾽ ἦν

Cantabr. 2.

δ'

472

473. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-575

ὤπασεν:

ὤπασεν

Μ. Ceteri

ὤπασε

473

474. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-576

Τυφῶν᾽, ἱέντα ... διὰ στόμα:

τυφῶν ἱέντα

τυφών, ἰόντα

Lips.

διὰ στόματος

Rob.

474

475. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-577

λιγνὺν ... αἰόλην:

λιγνῶν

, superscripto ο ad ω, Lips.

ἀιόλα

Par. E.

475

476. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-578

πλεκτάναισι:

πλεκτάναις

Cantabr. 1.

πλεκτάναι

Par. C.

476

477. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-579

κύκλου:

κύκλον

477

478. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-580

ἐπηλάλαξεν ... ἔνθεος δ' Ἄρει:

ἐπηλάλαζεν

G. Ask. A. et adscriptum in Par. B.

ἔνθεον ἄρει

Lips. Arund. Cantabr. 1. 2. Par. A. G. E. K. Ask. A. Vind. 1. Rob. Turn. et adscriptum in Par. Β.

ἄρῃ

M. Vind. 3.

ἄρην

Vit. Par. B.

ἄρειν

Αld.

ἄριν

, cum glossa

τῷ

, G.

478

479. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-581

βακχᾷ ... ἀλκήν ... Θυιὰς ... φόβον: Scribi etiam

βάκχα

scholiastes dicit.

βακχὼν

Par. E.

ἀρχὴν

, supra scripto

ἀλκήν

, Par. C.

Θυιάς

Brunckius, et sic teste Blomfieldio Arund. Ceteri

θυάς

, nisi quod

θυᾶς

habet Lips.

θοᾶς

φόβου

φόνον

scribendum coniecit Canterus. Ea mutatio maiore cum fructu v. 481. adhiberetur.

479

480. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-582

εὖ:

αὖ

G. Taur.

480

481. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-583

φόβος:

φόβον

Par. B. Ask. A. Idem habet G. sed supra adscripto

ὁ

αὐτοῦ

, et e correctione Vit. quum antea habuisset

φόβος

, ut ceteri. Vulgatae scripturae haec est sententia, terror sese iactat ad portas. Id quum universe dicatur de rebus omnibus, quibus Hippomedon formidabilis est, patet non idem esse quod praecessit

φόβον βλέπων

. Sed vereor tamen ne Aeschylus hic scripserit

φόνον γὰρ ἤδη πρὸς πύλαις κομπάζεται

481

482. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-584

πρῶτον ... Ὄγκα ... ἥτ' ἀγχίπτολις:

πρῶτον

Μ. Turn.

πρῶτα

G. Vit. Lips. Cantabr. 1. 2. Οχ. Par. C. E. N. Vind. 1. 2. 3. 4. Ald. Rob.

ὤγκα

Lips.

ἥτ'

libri et Thomas M. p. 77, 2. ed. Ritsch. apud quem scriptum est

ἥτ' ἀγχίπολις πύλαισι γείτων

. Stanleius, ut Burtonus refert, scribendum coniecit

Παλλὰς ἡδ᾽ ἀγχίπτολις

. Non sollicitandum est

ἥτε

. Hoc dicit, Pallas, ut quae iutatur hanc urbem.

ἀγχίπτολις

. γρ.

ἐγχίπτολις

ἡ διὰ τοῦ ἔγχους πορθοῦσα τὰς πόλεις

Par. B.

482

483. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-585

πύλαισι γείτων ... ἐχθαίρουσ᾽:

γείτων πυλαῖσιν

Par. L.

ἐχθραίνουσ'

Οx.

ἐχθαίρνουσ'

Ald.

ἐχθαίρουσιν

Lips.

ἐχθραίρουσ'

Cantabr. 1. Par. L.

483

484. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-586

εἴρξει ... δύςχιμον:

εἴρξοι

Cantabr. 1. Ven. B. Ald. Turn.

δύσχημον

, ad

a recentiore manu

supra adscripto, Μ.

δύσχειμον

Ald. Rob.

δύσχειμω

, sed mutatum in

δύσχημον

, Lips.

484

485. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-587

Ὑπέρβιος:

ὑπέρβικος

G. τε, sed mutatum in

δέ

, Vit. Idem

τέκος

485

486. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-588

ᾑρέθη:

ἡρέσθη

486

488. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-589

οὔθ᾽ ὅπλων:

οὔθ᾽ ὅπλων

Lips. Rob.

οὐδ᾽ ὅπλων

M. G. Vit. Cantabr. 1. Colb. 1. Ox. Par. B. Taur. Ald. Turn.

488

489. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-590

εὐλόγως ξυνήγαγεν:

εὔλογος

Par. C.

ξυνήγαγεν

Brunckius.

συνήγαγεν

libri. Philotheus archiepiscopus Selymbriensis in Codicibus Nanianis p.533.

ὥσθ᾽ ὅ φησιν Αἰσχύλος, Ἑρμῆς ταῦτα εὐλόγως συνήγαγεν

489

490. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-591

ἀνὴρ ... ἀνδρὶ ... ξυστήσεται:

ἀνήρ

Porsonus.

ἀνὴρ

libri.

ἀνδρὶ

supra versum in M. omissum in G.

τῷδε

Vit.

ξυνστήσεται

Μ.

490

491. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-592

ξυνοίσετον:

ξυνήσετον

491

492. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-593

πυρπνόον:

πυρίπνοον

Vit.

πυρπνόων

Ald.

492

493. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-594

Ζεὺς ... ἐπ᾽ ἀσπίδος:

Ζεὺς

omittit G.

ὑπ' ἀσπίδος

Vit Colb. 1.

493

494. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-595

σταδαῖος ἧσται, διὰ χερὸς βέλος φλέγων:

σταδαίως

Lips. Rob.

ἧστε

Lips.

χειρὸς

Lips. Cantabr. 1. Ask. A. Ald. Rob.

φλέγον

, cum glossa

καίον

, Taur. In Lips.

φλέγον

radendo ex

φλέγων

factum, supra autem scriptum est γρ.

φέρων

. Habent

φέρων

Par. F. L. Ask. A. Rob. et a sec. manu Colb. 2. Idem adscriptum in Par. Β.

φέρον

commemorat Turnebus.

ἔχων

Cantabr. 1. et adscriptum in Vind. 3.

494

495-501. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-596

NA: Dindorfius versus 496 - 501. (

τοιάδε ... τυχών

) ab interpolatore profectos censet. Assentior ita ut versus 495.498-501. non putem esse Aeschyli. Recte enim procedunt haec,

Ὑπερβίῳ δὲ Ζεὺς πατὴρ ἐπ᾽ ἀσπίδος σταδαῖος ἦσται, διὰ χερὸς βέλος φλέγων. τοιάδε μέν τις προςφίλεια δαιμόνων· πρὸς τῶν κρατούντων δ᾽ ἐσμέν, οἳ δ᾽ ἡσσωμένων.

Sic etiam apparet, quid interpolatorem moverit, ut cetera adderet.

495. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-597

κοὔπω τις εἶδε Ζῆνά που νικώμενον:

κἄπω

Taur.

εἶδεν

Μ.

οἶδε

Lips. Cantabr. 1. Par. L. Rob.

Ζηνά του νικώμενον

probabiliter Elmsleius ad Eur. Iph. Aul. v. 1265. in Censuris trimestribus XIV. p. 461.

495

496. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-598

τοιάδε μέν τις προςφίλεια:

τοιαύτη

γρ.

τοιάδε

Vit.

τοιαῦτα

Colb. 1. idemque ad

τοιάδε

supra adscriptum in G. Libri

μέντοι

. Ιd quid sibi velit hoc loco, non intelligo. Scripsi

μέν τις

προσφίλια

496

497. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-599

ἡσσωμένων:

ἡσσομένων

497

498-499. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-600

NA: Vulgo hi duo versus ordine inverso leguntur. Mutavit ordinem Brunckius secutus Par. A. B. In M. hi duo versus et duo sequentes hoc ordine leguntur, 498. (

εἰ Ζεύς γε

) 500. (

Ὑπερβίῳ τε

) 499. (

εἰκός γε

) 501. (

σωτήρ

): sed a recentiore manu adscriptae sunt litterae β γ α δ, quae hunc vulgarem versuum ordinem restituendum esse indicant, 499. 498. 500. 501.

498. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-601

εἰ Ζεύς γε ... καρτερώτερος:

εἰ ζεύς γε

Μ. Vit. Lips. Arund. Cantabr. 1. Par. A. B. E. Turn.

εἰ ζεύς τε

G. Οx. Aid. Rob.

καρτερώτατος

Ox. Par. E. Ald.

498

499. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-602

εἰκὸς δὲ πράξειν ... ἀντιστάτας:

εἰκός γε

, ad

γε

a recentiore manu

δὲ

supra adscripto, M.

499

499. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-603

πράξειν ... ἀντιστάτας:

πρᾶξιν

a pr. manu M. recentior acutum accentum et alteri syllabae

ειν

supra adscripsit.

πράξιν

Ald.

ἀντηρέτας

Mosc. 1. Par. K. L. Ven. B. Sic erat v. 266.

499

500. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-604

Ὑπερβίῳ τε:

ὑπερβίῳ γε

Rob. Vict.

500

501. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-605

σωτὴρ γένοιτ' ἂν ... ἐπ᾽ ἀσπίδος:

γένοιτ' ἂν

M. G. Vit. Lips. Ald. Rob. Turn.

γένοιτο

, omisso

ἂν

, Cantabr. 2. Colb. 2. Par. L. Ven. B.

σώματος

Lips.

ὑπ' ἀσπίδος

Rob.

501

502. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-606

δὴ:

δ'

, quod reliqui hibri omittunt, ex Rob. recepi.

διὸς γρα

δορὸς

Par. B.

502

503. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-607

ἔχοντ᾽:

ἔχοντ'

Brunckius. Libri

ἔχοντα

503

504. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-608

δαίμονος ... ἐχθρὸν ... βροτοῖς τε καὶ:

δαίμονος

Brunckius. Libri

δαίμοσιν

. Sed scholiastes

πιστεύω ἀπολεῖσθαι τὸν ἔχοντα ἐν τῷ σάκει τὸν ἐχθρὸν Διὸς δαίμονα

. Deinde

ἐχθρῶν

Vit. Οx.

βροτοῖς τε καὶ

Brunckius.

βροτοῖσί τε καὶ

M. G. Vit. Lips. Par. L. Taur. Vind. 1. 3. Ald. Turn.

βροτοῖσί γε καὶ

Ox. Par. C. Vind. 2. 4.

βροτοῖσι καὶ

Rob.

504

505. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-609

θεοῖσιν: Libri

θεοῖσι

505

506. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-610

πρόσθε πυλᾶν κεφαλὴν:

πρόσθε

Brunckius, et sic M.

πρόσθεν

ceteri.

πυλῶν

Ven. 1. et ex correctione G. in quo

πυλῶν

fuerat.

κεφαλὴν

506

507. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-611

οὕτως γένοιτο:

οὕτω

Lips. Arund. Vind. 2. 4. Rob.

γένοιτ' ἂν

G. Taur. Vind. 1.

507

508. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-612

πέμπταισι προςταχθέντα ... Βορραίαις:

πέμπαισι

Vit.

προταχθέντα

Ven. Β.

προσταγέντα

Cantabr. 1. 2. Rob.

προσταθέντα

Vit.

Βορραίαις

Porsonus.

βορρέαις

Par. L.

βορρέας

M. Vit. Cantabr. 2. Colb. 1. Ox. Par. A. B. Rob.

βορέαις

G. Lips. Cantabr. 1. Par. C. Taur. Vind. 1. 2. 3. 4. Ald.

βορρίαις

Par. N.

βορέαισι

Turn. V. Vngeri Theb. Parad. I. p. 333.

508

509. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-613

Ἀμφίονος:

ἀμφιόνης

Lips.

509

511. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-614

ὀμμάτων θ᾽:

ὀμμάτων δ'

Vit. et

θ'

superscripto Par. L. Omittit particulam Rob.

511

513. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-615

δορός· ... μητρὸς: Vulgo

Διός

. Ex G. Cantabr. 2. Ask. A. Rob. recepi

δορός

. Ita haec simillima sunt versui 47. ubi septem duces simpliciter dicebantur coniurasse

λαπάξειν ἄστυ Καδμείων βίᾳ

μητρὸς

Vit. Ox.

ματρός

, minio supra adscripto η, G.

ματρός

Μ. et ceteri.

513

514. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-616

καλλίπρῳρον, ἀνδρόπαις:

καλίπρωρον

G. Ald. Tzetzes ad Lycophr. v. 1345.

μετέφρασε δὲ τὸ Αἰσχύλειον. ὃν γὰρ ἀνδρόπαιδα φησιν Αισχύλος, οὗτος νέανδρον ὡς μεταφράζων λέγει

514

516. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-617

ταρφὺς ἀντέλλουσα:

ταρφὺς

ab initio etiam Lips. sed factum inde

ταρφύς

φυούσης

ἀντέλουσα

Lips. Cantabr. 1. Par. G. N.

ἀνατέλλουσα

Vind. 2.

516

517. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-618

ὃ δ᾽:

ὃ δ'

Vit. Ald. Rob. Τurn.

ὃ δ'

, supra scripto ὦ, Lips.

ὁ δ’

ceteri.

517

518. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-619

γοργὸν δ᾽ ὄμμ᾽:

γοργόν τ'

Colb. 2.

καὶ γοργὸν δ’

Ald.

καὶ γόργον

etiam ex Par. E. affertur.

ὁμ'

pro

ὄμμ'

518

519. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-620

οὐ μὴν ἀκόμπαστός γ' ἐφίσταται:

οὐ μὴν δ'

Vit.

ἀκόμαστός γ'

Par. E.

ἀκόλαστός γ'

Colb. 1.

ἀκόλαστός τ'

Par. N.

ἐπίσταται

Vit. Colb. 1. Par. N.

519

521. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-621

κυκλωτῷ ... προβλήματι:

κύκλῳ τῷ

Μ.

κύκλῳ τῷ

Αld.

κυκλώτου

Cantabr. 2.

προβλήματι

Colb. 1. Par. N.

521

522. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-622

προςμεμηχανημένην:

προςμεμηχανημένην

M. Vit. Lips. Arund. Cantabr. 2. Mosc. 1. Par. B. N. Ask. A. Rob. et supra scripto ευ Cantabr. 1. γρ.

προςμεμηχανευομένην

Par. B.

προςμεμηχανευμένη

Ald.

προςμεμηχανευμένην

G. Turn. V. v. 624.

522

523. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-623

γόμφοις ἐνώμᾳ, λαμπρὸν ἔκκρουστον: Non opus est Wakefieldii coniectura Silv. crit. III. p.75.

γόμφοισι νωμᾷ

λαπρὸν

Vit.

ἔκρουστον

Lips. Eustathius p. 1160, 49.

ἴσως δὲ καὶ μηχανῇ τινὶ ἐκινοῦντο, ἔκκρουστα ὄντα καὶ οὐ διόλου προςηλωμένα τῷ σάκει. καὶ οὕτω ἐφάνταζον τοῖς ὁρῶσι τὸ αὐτοκίνητον, ὁποῖον δή τι πλάττει καὶ Αἰσχύλος ἐν τοῖς Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας

523

524. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-624

ὑφ᾽ αὐτῇ:

ὑπ' αὐτῇ

Vit. Lips. Vind. 2. 4. Rob.

ὑφ᾽ αὑτὴν

sic G. Wakefieldius

ὑφ' ἑαυτῇ

scribendum putavit. Erunt fortasse, qui hanc coniecturam firmari putent eo quod scholiastes haec ita explicat,

φέρει δὲ ἡ Σφίγξ ἕνα τῶν Καδμείων ἐν τοῖς ὄνυξιν ἑαυτῆς οὕτως ὥςτε δοκεῖν ἐπ' αὐτῷ πλεῖστα βέλη ἰάπτεσθαι καὶ πέμπεσθαι

. Similis est alterius scholiastae interpretatio. Vterque scholiastes videtur

ὡς

ad infinitivum rettulisse, quod fieri non potest. Sensus est, fert Sphinx virum Thebanum, quo is quam plurimis telis petatur.

'Yφ' αὑτῇ

recte se habere videbitur, modo recte animo informaveris effigiem Sphingis Thebanum ferentis. Non in superiore scuti parte Sphinx, in inferiore Thebanus erat, sed omnem scuti orbem obtinebat Sphinx ita, ut ante eam esset Thebanus, a quo maximam partem tegeretur: gestus autem Sphingis erat is, ut sub se ferret Thebanum. Sic demum fieri poterat, quod volebat Parthenopaeus, ut tela, quae scuto illo exciperet, Thebanum istum ferirent.

524

525. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-625

ἰάπτεσθαι:

ἰάπτηται

Taur. Vind. 3. et in rasura, sed a pr. manu, G. Adscriptum in G. Taur.

πέμπωνται

525

527. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-626

μακρᾶς ... καταισχυνεῖ:

μακρᾶς τε

Vit. Libri

καταισχυνεῖν

, nisi quod

καταισχύνειν

habet Lips.

κατ' αἰσχυνεῖν

G. Scripsi

καταισχυνεῖ

. Nam infinitivus pro particulis

δ' οὐ

exigere videtur

οὐδέ

. Confirmavit hanc coniecturam M. in quo hoc ipsum scriptum est

καταισχυνεῖ

527

528. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-627

Παρθενοπαῖος:

ὁ παρθενοπαῖος

Par. F. non M. qui articulum non magis habet quam ceteri. In G. ὁ minio supra adscriptum.

528

529. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-628

Ἄργει δ᾽ ἐκτίνων:

ἄργει τ'

Colb. 1. Par. N.

ἐκτείνων

529

530. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-629

τοῖςδ᾽ ἃ μὴ κραίνοι: Pro

τοῖςδ᾽ ἃ μὴ

habent

δείν' ἃ μὴ

Par. L. Rob. et Cantabr. 2. Par. K. Ven. 2. errare enim videtur Butlerus, qui his codicibus

ἂν

tribuit. Adscriptum est

δείν'

etiam in Par. B. Sumptum est autem ex ν. 407.

κραίνοι

M. Lips. Cantabr. 2. Par. Α. Β. (v. Brunckium ad ν. 428 = 407.) Κ. L. Ven. B. Ald.

κραίνει

κράνοι

Vit. Ox. Rob. Turn.

530

532. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-630

ἀνοσίοις κομπάσμασιν:

ἀνοσίαις

, supra scripto a sec. manu οις, M.

κομπάσμασιν

M. Vit. Cantabr. 2. Par. A. B.

κομπάσμασι

G. Lips. Ald. Rob. Turn. Satis recte haec explicavit alter scholiastes,

εἴθε γὰρ τύχοιεν παρὰ τῶν θεῶν ὧν καθ᾿ ἡμῶν φρονοῦσιν, τουτέστιν ἅπερ ἡμῖν ἀπειλοῦσιν αὐτοὶ πάθοιεν, καὶ ὄντως ἂν εἰ γένοιτο τοῦτο, ἀπολέσθειεν ἂν σὺν

532

532. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-631

NA:

αὐτοῖς ἐκείνοις κομπάσμασι πανώλεθροι καὶ παγκακῶς

. Non opus est ut cum Dindorfio ante v. 521. aliquot versus excidisse putemus, versuum autem 532. 533. ordinem invertamus.

532

533. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-632

ἦ τἂν ... παγκάκως:

ἦ τῶν

Blomfieldius. Libri

ἦ τ᾽ ἂν

vel

ἦτ᾽ ἄν

τ'

, sed superscripto κ, Ox.

παγκακῶς

omisso τ' Cantabr. 2.

533

534. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-633

ἔστιν δὲ καὶ τῷδ᾽:

ἔστι δὲ

Vit. Lips. Cantabr. 1. 2. Ald. Rob. Turn.

δὲ

omittit Ven. B.

τὸν δ᾽

pro

τῷδ᾽

Lips. Par. E.

534

535. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-634

χεὶρ δ᾽ ὁρᾷ τὸ δράσιμον: Tzetzes Chil. IV. 982.

ὁ παῖς τοῦ Εὐφορίωνος ὁ τραγικός Αισχύλος ἐν δράματι ὃ λέγεται Ἑπτὰ οἱ ἐπὶ Θήβαις Ετεοκλέα τῶν Θηβῶν εἰςφέρει βασιλέα παγκαλῶς περὶ Αργείων στρατηγῶν ἑπτὰ διερωτῶντα, τίς ποίᾳ πύλῃ τῶν Θηβῶν τὴν μάχην συγκροτήσει. καὶ λέγει τις ἐξάγγελος τὰς κλήσεις τῶν Αργείων, ἑκάστῳ τῶν Αργείων δὲ Θηβαῖον ἀντιτάττει, λέγων ἑκάστῳ τῶν αὐτοῦ τοὺς πρέποντας ἐπαίνων, ὡς ὃ μὲν ἀντιτάξεται τῷ δεῖνι τῶν Αργείων, καὶ συμβαλών, ὡς μοι δοκεῖ, μάχην οὐ καπηλεύσει, ἀλλὰ φανεῖται δόκιμος κατὰ τῶν ἐναντίων· ἄλλῳ δὲ πάλιν ἀπ' αὐτῶν φησὶν ὡς ἔστι τούτῳ νοῦς μὲν ἀκόμπαστος, χεὶρ δ᾽ ὁρᾷ τὸ δράσιμον· οὐ γὰρ δοκεῖν ἄριστος, ἀλλ᾽ εἶναι θέλει.

Versu a fine quarto legebatur

οὐκ ἀπηλεύσει

, eodem errore quo G. Lips. v. 526.

οὐκ ἀπηλεύσειν

habent.

τὸν δράσιμον

Colb. 2. Mauricius Hauptius scribendum esse coniecit

χεὶρ δὲ δρᾷ τὸ δράσιμον

. Non opus est mutatione. Videtur enim

ὁρᾷ

esse respicit, i. e. curat, quemadmodum Pindarus in fine Ol. IX. dixit

τοῦτο δὲ προςφέρων ἆθλον ὄρθιον ὤρυσαι θαρσέων τόνδ᾽ ἀνέρα δαιμονίᾳ γεγάμεν εὔχειρα, δεξιόγνιον ὁρῶντ᾽ ἀλκάν

, clama hunc virum mirabiliter validum manu crasisse, dum dextrum membrorum robur respicit, h. e. curat. V. Emendationes quinque carminum Olympiorum Pindari p. 9.

535

537. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-635

γλῶσσαν ἐργμάτων ἄτερ:

γλώτταν

Cantabr.1.

γλῶσσα

ἑργμάτων

ἁρμάτων

adscriptum in Par. B.

ἅπερ

G. Ald.

ἄνευ

Lips. Cantabr. 1. et adscriptum in Par. B.

537

538. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-636

ἔσω πυλῶν ῥέουσαν ἀλδαίνειν:

ἔξω

Colb. 2. Par. K. Ven. 2. Rob. et adscriptum in Par. B.

ἀλδαίνει

Lips. Multum fallitur B. Martinus Var. lect. I. 9. p. 20.

πύλας

de ore, ut apud Euripidem

στόματος πύλαι

dicuntur, interpretans. Dubito autem an sic scripserit Aeschylus,

ἔσω πυλῶν θοροῦσαν ἀλδαίνειν κακά

538

539. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-637

ἐχθίστου δάκους:

ἀδίκου

pro

ἐχθίστου

Vit. Rob.

δάκος

Οχ.

539

540. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-638

εἰκὼ:

εἰκῶ

male Ald. Rob. Sed

εἰκὼ

M. G. Vit. Lips. Par. A. B. Turn.

540

541. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-639

ἔξωθεν δ᾽ εἴσω: Libri

ἔξωθεν εἴσω

, nisi quod

ἔξωθεν δ᾽ εἴσω

habent G. Vit. Deinde

τῷ φέροντι δὲ μέμψεται

Arund. Cantabr. 1. 2. In M. Ald. Rob. ita interpunctum est,

πολεμίας ἐπ' ἀσπίδος ἔξωθεν, εἴσω

etc. atque M.

541

541. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-640

ἔξωθεν δ᾽ εἴσω: simul post

εἴσω

colon habet. Reliquae editiones maiorem interpunctionem post

ἀσπίδος

habent et deinde

ἔξωθεν εἴσω τῷ φέροντι μέμψεται

. Burgessius in notis ad hanc fabulam et in appendice ad Dawesii Misc. crit. p. 485.

ἣ ἔξωθεν εἴσω

vel

ἡ 'ξωθεν εἰκὼν

scribendum esse putavit. Porsonus quoque

ἔξωθεν εἴσω

scripsit. Codicum G. et Vit. lectio monstrare mihi videbantur scribendum esse

ἔξωθε δ᾽ εἴσω

. De abiecto in adverbiis huiusmodi videndus est Lobeckius ad Phryn. p. 280. Nisi versus ante hunc excidit.

541

542. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-641

πυκνοῦ κροτησμοῦ:

χοροῦ

Colb. 1. Par. L. et e correctione, quum antea

πυκνοῦ

scriptum fuisset, G. γρ.

πικροῦ

Par. B.

κροτησμοῦ

Cantabr. 1. 2. Par. A. B. Rob. et sic M. antequam radendo ex

fieret.

κροτισμοῦ

G. Vit. Lips. Ald. Turn. et sic nunc M.

κοντισμοῦ

ex Par. N. affertur.

καρτησμοῦ

Par. C.

542

543. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-642

θεῶν θελόντων· ἂν ἀληθεύσαιμ᾽ ἐγώ:

θεῶν θελόντων δ' ἂν

M. Par. B. Rob. Turn. In Par. B.

τ'

δ'

supra scriptum est.

δ' ἂν

Lips. Omittunt

δ'

G. Vit. Ox. Par. A. Taur. Ven. A. Vind. 1. 2. 4. Ald. Ex Par. E.

ἂν ἀναλευθήσαι'

enotatum est. Scribendum est, omissa particula,

θεῶν θελόντων

, ut haec cum praecedentibus coniungantur, deinde autem

ἂν ἀληθεύσαιμι ἐγώ

. V. Opusc. IV. p. 383. seq.

543

545. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-643

τριχὸς δ᾽ ὀρθίας: Wakefieldius Silv. crit. II. p. 109. frustra corrigit

ὀρθίης

. Hoc assumpto Blomfieldius, ut versus antistrophico accuratius responderet, scribendum putabat

καὶ τριχὸς ὄρθιος πλόκαμος ἵσταται

. Melius esset

καὶ τριχὸς ὀρθίας

545

546. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-644

κλυούσα: Verba haec,

μεγάλα μεγαληγόρων κλύων

in Vit. ab alia manu in ima pagina scripta sunt, adiectumque "deest folium?" Tum sequitur folium vacuum, post quod pergit codex v. 596. Libri

κλύων

, nisi quod

κλίνουσ'

est in Colb. 1. Par. N. Scribendum esse

κλυούσῃ

indicavi in El. doctr. metr. p. 279.

κλυούσαν

malebat Wellauerus.

546

547-548. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-645

εἴθε γὰρ θεοὶ τούςδ᾽ ὀλέσειαν ἐν γῇ:

εἴθε γὰρ θεοὶ

Arund. Cantabr. 1. Mosc. 1. Par. A. B. E. H. K. L. Ven. B.

εἴθ' οἱ θεοὶ

εἰ οἱ θεοὶ

Lips. Ald. Rob. Turn.

εἴθ' οἱ θεοὶ

G. Taur.

ἐν γῇ

Ald. Rob. Omittit has voces Lips.

549. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-646

σωφρονέστατον:

σωφρονέστατον

Μ. Lips. Arund.

σωφρονέστερον

G. Cantabr. 1. Mosc. 2. Ox. Par. B. E. Ven. A. Ald. Rob. Turn. et supra adscripto ατον Par. C. γρ.

σωφρονέστατον

Par. B.

549

550. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-647

ἀλκήν τ' ... μάντιν, Ἀμφιάρεω βίαν:

δίκη δ'

G. Taur.

μάντιν τ'

Ald. Rob. Inter

Ἀμφιαρέω

βίαν

lituram habet M.

ἀμφιάρεων

, omisso

βίαν

, Lips.

550

551. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-648

Ὁμολωΐσιν δὲ πρὸς πύλαις: Hunc et sequentem versum omittunt Ox. Ald. Patet erroris origo.

ὁμολωΐσιν

Μ.

ὁμολωΐσι

G. Lips. Cantabr. 1. 2. Vind. 1. 2. 3. 4. Rob. Turn.

δ'

omittit Lips.

πύλαισι

Cantabr. 2.

551

552. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-649

βάζει ... βίαν:

βιάζει

Rob.

πολλὰ

omittit Par. E. De hoc et sequentibus versibus v. ad v. 559.

552

553. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-650

ταράκτορα:

ταράκτορα

Par. Ε.

σπαράκτορα

Par. A.

553

554. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-651

[μέγιστον Ἄργει τῶν κακῶν διδάσκαλον,]:

τῶν κακῶν

Lips. Valde displicet articulus

τῶν

. Videri possit poeta tale quid scripsisse,

554

554. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-652

NA:

μέγιστον Αργει πημάτων διδάσκαλον

. Sed videtur potius delendus esse hic versus, utpote qui factus sit ex ν. 556.

554

555. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-653

Ἐρινύος ... πρόςπολον φόνου:

ἐρινθὸς

Μ. Vulgo

Ἐριννύος

πρὸς πολλὸν

Cantabr. 2.

φόνον

Par. E.

555

556. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-654

κακῶν τ':

κακῶν δ'

G. Cantabr. 2. Colb. 1. Taur. Ald. Turn.

556

557-558. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-655

καὶ τὸν σὸν αὖθις ἐς πατρὸς μοῖραν κάσιν, ἐξυπτιάζων ὄμμα: Libri

καὶ τὸν σὸν αὖθις πρόσφορον ἀδελφὸν

, nisi quod

προσμόραν

, eraso in prima syllaba accentu, M. habet,

πρὸς μόρον

Lips. Ald. In G. scriptum fuerat

πρὸς μορον

, deinde accentus minio correctus est.

ἀδελφὸν

G. Rob. Brunckius, qui temeraria coniectura dedit

καὶ τὸν σὸν αὖθις ὁμόσπορον κακορροθῶν

, e suis codicibus glossam profert,

πλησιοθάνατον, τὸν ἐγγὺς θανάτου ὄντα

. Idem in codicibus aliam lectionem adnotatam esse dicit,

πρόσπορον

, quam glossae exponant

τὸν ἐκ τοῦ αὐτοῦ σπόρου, ἐκ τῆς σπορᾶς γεννηθέντα

. In M. ad

πρόσφορον

adscriptum est

τὸν ἀξιοθάνατον, ἢ τὸν συμπράκτορα αὐτοῦ

. In Lips.

τὸν πρὸς τὸν σὸν θάνατον ἀδελφόν

. In G.

τὸν οὐκ ἐπὶ φιλίᾳ ὄντα σοι

. Patet vetustum mendum esse

πρόςμορον

. Praeterea

ἀδελφεός

alienum est a trimetris tragicorum. Proxime verum accessit Dobraeus, qui Adv. II. p. 18. scribendum esse coniecit

καὶ τὸν σὸν αὖτ' ἀδελφὸν εἰς πατρὸς μόρον

. Sed neque

ἀδελφὸν

admittere nee

μόρον

servare debebat. Scripsit, opinor, Aeschylus

καὶ τὸν σὸν αὖθις ἐς πατρὸς μοῖραν κάσιν, ἐξυπτιάζων ὄμμα

. Respicitur res narrata in Thebaide apud scholiastam Sophoclis ad Oed. Col. v. 1375.

Ὄμμα

autem, quod libri habent et agnoscunt scholiastae, Schützius rectissime in

ὄμμα

mutavit. Affert Schützius Clementis Alexandrini verba ex libro III. Paedagogi p. 108. ed. Sylb. 296. ed. Poll.

τὸ ἐν ταῖς ὁδοῖς σαλεύειν καὶ ἐξυπτιάζοντα παραβλέπειν εἰς τοὺς ἀπαντώντας

. Lucianus quum alibi, tum in Cataplo c. 16. t. I. p. 639.

ὥςτε ὑπεράνθρωπός τις ἀνὴρ καὶ τριςόλβιός μοι κατεφαίνετο καὶ μονονουχὶ καλλίων καὶ ὑψηλότερος ὅλῳ πήχει βασιλικῷ, ἐπαιρόμενος τῇ τύχῃ καὶ σεμνῶς προβαίνων καὶ ἑαυτὸν ἐξυπτιάζων καὶ τοὺς ἐντυγχάνοντας ἐκπλήττων

. Vbi scholiastes

ἐξυπτιάζων· ἀντὶ τοῦ τείνων τὸν τράχηλον καὶ τὸ στῆθος προβαλλόμενος ἅμα καὶ τοὺς ἰδίους ὤμους περισκοπούμενος, ὅ ἐστι γαυριῶν καὶ ὑπερηφάνως περιπατῶν

559. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-656

δυςεκτέλευτον τοὔνομ᾽ ἐνδατούμενος: Libri

δίς τ᾽ ἐν τελευτῇ τοὔνομ᾽ ἐνδατούμενος

, nisi quod

τελευτᾷ

habet Cantabr. 1.

τελευτὴν οἱ ἐνδατούμενον

Par. E. Scholiastae haec est explicatio,

εἰς δύο διαιρῶν τὸ ὄνομα τοῦ Πολυνείκους, τὸ πολύ καὶ τὸ νεῖκος

. Non videtur dubitari posse quin corruptum sit

δίς τ᾽ ἐν τελευτῇ

. Puto Aeschylum scripsisse

δυςεκτέλευτον

. Ceterum suspicor post hunc versum collocandos esse versus 553 - 556. qui in Polynicem quadrant, Tydeo autem non satis apte convicia ista conveniunt. Rectissime oratio sic procedet,

559

559. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-657

NA:

Ὁμολωΐσιν δὲ πρὸς πύλαις τεταγμένος κακοῖσι βάζει πολλὰ Τυδέως βίαν, καὶ τὸν σὸν αὖθις ἐς πατρὸς μοῖραν κάσιν, ἐξυπτιάζων ὄμμα, Πολυνείκους βίαν, δυςεκτέλευτον τοὔνομ᾽ ἐνδατούμενος, τὸν ἀνδροφόντην, τὸν πόλεως ταράκτορα, Ἐρινύος κλητῆρα, πρόςπολον φόνου, κακῶν τ' Ἀδράστῳ τῶνδε βουλευτήριον καλεῖ.

Sic etiam habet

καλεῖ

, quo referatur.

559

560. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-658

τοῦτ᾽ ἔπος:

τοὔπος

pro

τοῦτ' ἔπος

G. Taur. Vind. 1. Ald.

τοῦτ᾽ ἔπος ὁ

Turn.

560

561. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-659

ἦ τοῖον ... καὶ:

ἢ ποῖον

Colb. 1. Par. N.

ἦ θεῖον

Rob. quod Schutzius et Blomfieldius receperunt.

Τοῖον

non sollicitandum est:

καί

hic est quod nos dicimus eben.

561

562. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-660

καλόν ... μεθυστέροις:

καλοῦντ'

, supra adscripto γρ.

καλόν

, Lips.

μεθ᾽ ὑστέροις

G. idemque in M. sec. manus ex

μεθυστέροις

fecit.

562

564. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-661

ἐπακτὸν ἐμβεβληκότα:

ἐπ' ἀκτὸν

G. Lips. Idem ante rasuram in M. fuisse videtur.

ἐμβεβηκότα

G. Mosc. 2. uterque cum explicatione

ἐπαγαγόντα

564

565. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-662

μητρὸς δὲ πηγὴν τίς κατασβέσει δίκη;: Libri

μητρός τε πηγὴν τίς κατασβέσει δίκη

, nisi quod

μητρός τε πηγὰς

habet G. sed scholio

πηγήν

praefixum est.

κατασβέσει δίκην

L. et

δίκην

erat ante correctionem etiam in G. Non verum est Par. B. habere

μητρὸς δέ

. Brunckius codices suos

τε

habere testatur, Faehsius autem, dum scholion affert, ipsius Aeschyli verba adscripsit ut Brunckius ea dedit:

μητρὸς δὲ

scripserunt Grotius in Excerptis p. 21. Brunckius, Schutzius, Porsonus, Blomfieldius. Turnebus post

πηγήν

colon posuit, ut haec cum praecedentibus coniungerentur, quam interpunctionem memorat scholiastes codicis G. qui haec adscripsit,

μητρός τε πηγήν. τινὲς μέχρι τούτου στίζουσι, νοοῦντες τὸ πηγήν διὰ τὸν Ἰσμηνὸν ποταμὸν καὶ τὴν Δίρκην πηγήν, ἀνάγοντες πρὸς τὸ πορθεῖν. τὸ δὲ μητρὸς διὰ τὴν γῆν τῶν Θηβῶν κοινὴν οὖσαν μητέρα. τὸ δὲ κρεῖττον διὰ τὴν Ἰοκάστην λέγειν ταῦτα, καὶ τὴν πηγὴν τῶν δακρύων τῆς μητρὸς ποία δίκη κατασβέσει;

In M. hoc scholion adscriptum est,

τὰ δάκρυα τῆς πατρίδος ποία παύσει τιμωρία;

Iocastae quidem nulla hic mentio fieri potuit. Patriam vero quis umquam simpliciter

μητέρα

vocavit? Neque enim comparari possunt talia quale hoc Platonis est in Menexeno p. 237. Β.

τρεφομένους οὐχ ὑπὸ μητρυιᾶς, ὡς ἄλλοι, ἀλλ' ὑπὸ μητρός, τῆς χώρας ἐν ᾗ ᾤκουν

, aut quod Isocrates dicit Paneg. §. 25.

μόνοις γὰρ ἡμῖν τῶν Ἑλλήνων τὴν αὐτὴν τροφὸν καὶ πατρίδα καὶ μητέρα καλέσαι προςήκει

. Si autem patriam simpliciter ita appellare licuisset, quis eam sic vocaturus esset, ubi statim sequeretur

πατρίς τε γαῖα

, tamquam diversum quid? Schützii coniectura,

μητρὸς δὲ πηγή τις κατασβέσει δίκην;

quam ita interpretatur, matris vero (caesue) vindictam num fons aliquis restinguet, quam dura sit et contorta, mani-

565

565. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-663

NA: festum est. Melius Seidlerus putavit scribendum esse

πληγήν

. Blomfieldius, etsi loco non recte intellecto, tamen non male suspicatus est scribendum esse

δίκῃ

. Sed nulla mutatione opus esse existimo. Sententia enim haec est, quis matrem iure occidat? Ita patria, a te bello petita et vastata, quomodo tibi amica sit?

Μητρὸς πηγὴν

dicit maternum fontem, fontem matris, ex quo quis natus est. Itaque res eo redit, ut dicat, quemadmodum matris caedes iniusta est, ita iniusta est expugnatio patriae. Recte se habet

τίς δίκη

, quae iustitia matrem exstinguet, i. e. quis iuste matrem suam occidat? Recte etiam

μητρός τε

πατρίς τε

dicta sunt, opposita et per illa duo

τε

comparationem indicantia.

565

566. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-664

πατρίς τε γαῖα, σῆς ὑπὸ σπουδῆς:

πατρίς τε

Rob.

πατρός τε

G. Par. G. Vind. 3. Ald. Turn. idemque adscriptum in Par. Β.

πατρὶς δὲ

M. Lips. Cantabr. 1. 2. Par. A. Β. Κ. Αsk. Α. Colb. 1.

γαίας ἧς ὑπὸ

a pr. manu M.

γαῖα σῆς ὐπο

idem a sec. manu.

σποδῆς

Lips.

566

567. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-665

ξύμμαχος:

ξύμμαχος

M. Ceteri

σύμμαχος

567

568. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-666

ἔγωγε μὲν δὴ:

δὴ

omittit Ald.

Πιανῶ

non videtur de corpore putrefacto intelligendum esse, sed significare superbam reddam, similiter atque in Agamemnone v. 261. 1640.

568

569. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-667

πολεμίας ὑπὸ χθονός:

πολεμία

Lips. Par. G.

ὑπὸ χθονός

G. a pr. manu et Ald. Turn.

ἐπὶ χθονός

M. Lips. Cantabr. 1. 2. Colb. 2. Par. K. Taur. Ven. B. Rob. et a sec. manu G.

ὑπὸ χθονός

. γρ.

ἐπὶ χθ.

ex Par. B. Faehsius affert.

569

571. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-668

τοιαῦθ᾽ ... ἀσπίδ᾽ εὐκυκλον νέμων:

τοιάδ'

Cantabr. 1. Colb. 2.

τοῖα δ’

Par. H.

εὔκυκλον νέμων

G. Lips. Turn. et reliqui, ut videtur, plerique codices. γρ.

εὔκυκλον νέμων

sec. manus in margine M. adscripsit: ipse enim M.

εὔκηλον ἔχων

habet.

Εὔκηλον ἔχων

est in Colb. 1. Par. N. Ald. Rob. adscriptumque in Par. B.

νωμῶν

Mosc.1.

νόμον

, alteri syllabae ω supra adscripto, Par. K. Apud scholiastam Euripidis ad Phoen. v. 1111. (1118. Valck.) ante Barnesii interpolationem sic legebatur,

καὶ παρ' Αισχύλῳ, τοίαν (τοίων δ' codex Taurinensis) ὁ μάντις ἀσπίδ᾽ ἔχων (ἀσπίδων ἔγκυκον ἔχων Taur.) πάγχαλκον ἕρπε (έρπει Taur.), σῆμα δ᾽ οὐκ ἐπῆν κύκλῳ

571

572. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-669

ηὔδα:

ηὔδα

G. Lips. et a pr. manu M.

572

573. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-670

γὰρ ... ἄριστος ... θέλει:

γάρ

omittit Par. E. Plato de re publ. II. p. 361. B.

τοῦτον δὲ τοιοῦτον θέντες, τὸν δίκαιον παρ' αὐτὸν ἱστῶμεν τῷ λόγῳ, ἄνδρα ἁπλοῦν καὶ γενναῖον κατ' (ser. καὶ κατ') Αισχύλον οὐ δοκεῖν ἀλλ᾽ εἶναι ἀγαθὸν ἐθέλοντα

. Εt p. 362. Α.

τὸ δὲ τοῦ Αἰσχύλου πολὺ ἦν ἄρα ὀρθότερον λέγειν κατὰ τοῦ ἀδίκου. τῷ ὄντι γὰρ φήσουσι τὸν ἄδικον, ἅτε ἐπιτηδεύοντα πρᾶγμα ἀληθείας ἐχόμενον καὶ οὐ πρὸς δόξαν ζῶντα, οὐ δοκεῖν ἄδικον, ἀλλ᾽ εἶναι ἐθέλειν, βαθεῖαν ἄλοκα διὰ φρενὸς καρπούμενον, ἐξ ἧς τὰ κεδνὰ βλαστάνει βουλεύματα

. Ad priorem locum scholiastes

Αἰσχύλου ἐξ Ἑπτὰ ἐπὶ (Bekkerus ἐπ') Ἀμφιαράου, “οὐ γὰρ δοκεῖν δίκαιος, ἀλλ᾽ εἶναι θέλων, βαθεῖαν ἄλοκα διὰ φρενὸς καρπούμενος, ἐξ ἧς τὰ κεδνὰ βλαστάνει βουλεύματα.”

Hi loci Platonis non arguunt Platonem

δίκαιος

, non

ἄριστος

, quod apud Aeschylum libri habent, legisse. Habent autem hoc vocabulum

δίκαιος

alii scriptores qui hoc dicto utuntur. Clemens Alex. Strom. I. p. 117. Sylb. 319. Pott.

εἰ δέ τις οὐ δοκεῖν δίκαιος, ἀλλ' εἶναι θέλῃ, συνιέναι τὰ κάλλιστα τοῦτον αὐτῷ προςήκει

. Basilius de leg. Graec. libris c. 11. p. 92. ed. Grot,

ἀλλ᾽ οὗτός ἐστιν ὁ ἔσχατος τῆς ἀδικίας ὅρος, εἴ τι δεῖ Πλάτωνι πείθεσθαι, τὸ δοκεῖν δίκαιον εἶναι μὴ ὄντα

. Damascius apud Photium Bibl. p. 337. Α. 4. Bekk.

οὐ δοκεῖν δὲ δίκαιος, ἀλλ᾽ εἶναι ἤθελε, βαθεῖαν τῷ ὄντι καὶ αὐτὸς αὔλακα διὰ φρενῶν καρπούμενος

. Accuratius, ut videtur, Damascii verba Suidas in v. δίκαιος servavit,

κατὰ τὸν Αἰσχύλον οὐ δοκεῖν δίκαιος, ἀλλ᾽ εἶναι θέλων, βαθεῖαν τῷ ὄντι καὶ αὐτὸς αὔλακα διὰ φρενῶν καρπούμενος

. Sopater in Walzii Rhet. Gr. IV. p. 79.

φιλοσοφίας γὰρ ταῦτα, ἣ πηγὴ τεχνῶν καὶ ἐπιστημῶν ὑπάρχουσα οὐ δοκεῖν δικαία, ἀλλ᾽ εἶναι θέλει

. Suidas in v. δοκιμάσας haec habet,

καὶ Αἰσχύλος φησίν “οὐ γὰρ δοκεῖν δίκαιος, ἀλλ᾽ εἶναι θέλων (sive θέλω, θέλει)

, quae alieno loco legi Kusterus vidit: petita sunt fortasse ex priore loco in v. δίκαιος, aut pertinent ad vocem δόκησις. Sed hi scriptores Aeschyli verba aut a Platone sumpsisse videntur, aut accommodasse rei de qua loquebantur. Eo modo iis usus est Philemon apud Stobaeum IX. 22.

ἀλλ' ὅςτις ἄδολον γνησίαν τ᾽ ἔχων φύσιν εἶναι δίκαιος κοὐ δοκεῖν εἶναι θέλει

. Et Choricius in Villoisoni Anecd. II. p. 22.

ἐβούλετο γὰρ οὐ δοκεῖν, ἀλλ᾽ εἶναι χρηστή

. Libanius Ep. 579.

οὗτος γὰρ κατ' Αισχύλον εἶναι ἐθέλων ἢ δοκεῖν τούτοις ἀντ᾽ ἐκείνων χρῆται

. Sallustius Cat. c. 54. de Catone, esse quam videri bonus malebat. Sed

ἄριστος

praeter Aeschyli libros et Tzetzam, cuius verba ad v. 535. exhibui, Plutarchus habet de aud. poetis p. 32. Ε.

Αἰσχύλος δὲ καὶ τὸ πρὸς δόξαν ἔχειν ἀτύφως, καὶ μὴ διασοβεῖσθαι, μηδὲ ἐπαίρεσθαι τοῖς παρὰ τῶν πολλῶν ἐπαίνοις, ἐν τῷ φρονεῖν τίθεται, περὶ τοῦ Ἀμφιαράου γράφων “οὐ γὰρ δοκεῖν ἄριστος, ἀλλ᾽ εἶναι θέλει, βαθεῖαν ἄλοκα διὰ φρενὸς καρπούμενος, ἀφ᾽ ἧς τὰ κεδνὰ βλαστάνει βουλεύματα.”

Idem in dictis regum et imperatorum p. 186.Β.

Αισχύλου δὲ ποιήσαντος εἰς Ἀμφιάραον “οὐ γὰρ δοκεῖν ἄριστος, ἀλλ᾽ εἶναι θέλει, βαθεῖαν ἄλοκα διὰ φρενὸς καρπούμενος, ἀφ᾿ ἧς τὰ κεδνὰ βλαστάνει βουλεύματα,” καὶ λεγομένων τούτων, πάντες εἰς Ἀριστείδὴν ἀπέβλεψαν

. Verum idem eandem rem narrans Plutarchus in vita Aristidis c. 3. haec habet,

ὅθεν, ὡς ἔοικε, τῶν εἰς Αμφιάραον ὑπ' Αισχύλου πεποιημένων ἰαμβείων ἐν τῷ θεάτρῳ λεγομένων, “οὐ γὰρ δοκεῖν δίκαιος, ἀλλ᾽ εἶναι θέλει, βαθεῖαν ἄλοκα διὰ φρενὸς καρπούμενος, ἀφ᾿ ἧς τὰ κεδνὰ βλαστάνει βουλεύματα,” πάντες ἀπέβλεψαν εἰς Ἀριστείδην, ὡς ἐκείνῳ μάλιστα τῆς ἀρετῆς ταύτης προςηκούσης

. Et poterit veri simile videri

δίκαιος

ab Aeschylo scriptum fuisse, si ob eum versum oculi omnium sunt in Aristidem conversi. Justus enim ille ab omnibus vocabatur. Sed propter hanc ipsam rem poterat Plutarchus memoria falli. Quamquam praestat fortasse Plutarchum alia ratione secum conciliare. Videtur enim mihi in libro de audiendis poetis et in dictis imperatorum hunc versum sic scriptum attulisse, ut factus erat ab Aeschylo, et nihil voluisse aliud significare, quam omne theatrum oculos coniecisse in Aristidem, quum isti versus Aeschyli recitarentur. In vita Aristidis autem, ubi

δίκαιος

pro

ἄριστος

praebet, hoc videtur indicare, histrionem, qui versus illos recitabat, quum eos temporibus accommodaret,

δίκαιος

pro

άριστος

dixisse, eoque id esse consecutum, ut Aristidis virtutem splendido ornaret praeconio. Simillimum exemplum editum novimus in Ciceronem, laetiorem fortasse tali fortuna, non beatiorem, neque comparandum ad illam Aristidis sanctitatem. Is ita dicit in oratione pro P. Sextio c. 56. "summum amicum, summum in bello," nam illud ipse actor adiungebat amico animo, el fortasse homines propter aliquod desiderium approbabant, "summo ingenio praeditum."

573

574. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-671

ἄλοκα διὰ φρενὸς:

ἄλοκα

Μ. Lips. Ald. Rob. Turn. et reliqui, ut videtur, plerique libri, et sic scribitur apud Platonem et in iis locis Plutarchi quos ad praecedentem versum attuli.

ἄλωκα

Cantabr. 1.

αὔλακα

G. Taur. Vind. 1. 3. Timaeus in v.

βαθεῖαν αύλακα

, et in Damascii loco Photius et Suidas. Sic scribitur etiam apud Plutarchum de utilitate ex inimicis capienda p. 88. B. ubi hic et sequens versus afferuntur, et apud Damascium in Photii Bibl. p. 345. Β. 34.

δῆλος ἦν

(delendum, quod additur

οτ

vel

)

βαθεῖαν αὔλακα τῶν νοημάτων καρπούμενος, ἐξ ὧν τὰ σοφὰ βλαστάνει θεάματα τῆς τῶν ὄντων φύσεως

. Eustathius p. 360, 37.

καὶ ἄλλως δὲ εἰπεῖν λάσιον κῆς, καὶ ψυχὴ λασιουμένη τοῖς νοήμασι, καὶ συνεχῆ καὶ ἄλλα ἐπ' ἄλλοις, καὶ ὡς οἷον αὐλαξ βαθεῖα, δασέα τὰ κεδνὰ τραγικῶς εἰπεῖν βλαστάνουσα βουλεύματα

. Nicephorus Gregoras hist. Byz. VI. 8. p. 195, 24. ed. Bonn.

άνδρα γηραιὸν καὶ στρατηγικὸν καὶ βαθεῖαν αὔλακα, φάναι, διὰ φρενὸς καρπούμενον

. Idem in epistola in Boissonadii Anecd. III. p. 192.

βαθεῖαν αύλακα διὰ φρενὸς καρπούμενον, ἐξ ἧς ἀκραιφνεῖς βλαστάνουσι γνῶμαι καὶ νόμιμοι δίκαι

. Theodorus Hyrtacenus in eodem Boissonadii volumine p. 17. seq.

ἀρότρῳ δὲ σωφροσύνης βαθείας ἀνοίγοντες αὔλακας

. Libri omnes

διὰ φρενός

, et sic scriptores qui haec afferunt, praeter Damascium, qui in priore loco

διὰ φρενῶν

scripsit, altero loco omisso

διά

dixit

τῶν νοημάτων

. Scholiastam credas non habuisse

διά

, qui dicat

βαθεῖαν ἄλοκα τῆς φρενός

. Dicit autem Aeschylus propterea

διὰ φρενός

, quod mentem cum arvo, integritatem animi cum sulco per arvum ducto comparat.

574

575. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-672

ἀφ᾿ ἧς:

ἐξ ἧς

libri Aeschylei, Plato, Plutarchus de ut. ex inim. capienda. Eustathius p. 78, 43.

καὶ τὸ τοῦ Αἰσχύλου εἰπεῖν ἐξ οὗ τὰ κεδνὰ βλαστάνει βουλεύματα

. Idem tria prostrema verba affert p.720, 7. Etiam Damascius altero loco habet.

ἀφ' ἧς

Plutarchus in locis ad v. 573. allatis. Aristophanes Lys. v. 407.

τοιαῦτ᾽ ἀπ' αὐτῶν βλαστάνει βουλεύματα

. Referendum est

ἧς

non ad

φρενός

, sed ad

αὔλακος

, quod vocabulum in G. recte supra adscriptum est. In scholio M. non habet

ἐξ ἧς φρενὸς φύεται τὰ ἀγαθὰ βουλεύματα

, sed

ἐξ ἧς ἀνδρὸς φύεται λόγος

575

576. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-673

ἀντηρέτας:

ἀντηρώτας

576

577. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-674

δεινὸς ... θεοὺς:

δεινός

θεοὺς

G. e correctione, primae quidem manus, quum antea

θεὸς

scriptum esset. Habere

θεὸς

collectionem sententiarum ex Aeschylo in codice Barocciano 68. Blomfieldius adnotavit.

577

578. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-675

ξυναλλάσσοντος ... βροτοῖς: Libri Aeschyli

ξυναλλάσσοντος

, nisi quod

ξυναλάσσοντος

est in G. Lips. Ald. Apud Thomam M. p. 257, 5. ed. Ritsch. ubi hic versus cum sequente affertur,

συναλλάσσοντος

scriptum est.

βροτούς

, sed supra scripto

τοῖς

, Οx.

578

579. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-676

δυςσεβεστάτοις:

δυσσεβεστέροις

M. G. Lips. Ald. Turn. Thomas.

δυσσεβεστάτοις

Cantabr. 2. Mosc. 1. Par. K. L. Ask. A. Rob. Comparativum ita defendas, ut generatim

τὸν δίκαιον ἄνδρα

intelligas. Sed quum aptius intelligatur Amphiaraus, superlativum Schützius recte praetulit.

579

580. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-677

πράγει: In

πράγει

inter α et γ lituram habet M.

580

581. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-678

κάκιον οὐδέν:

οὐδὲν κάκιον

Ask. A.

581

582. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-679

[ἄτης ἄρουρα θάνατον ἐκκαρπίζεται·]: Nulla in libris lectionis diversitas. Agnoscit hunc versum scholiastes, qui sic interpretatur,

λύμης χωρίον ἡ τῶν πονηρῶν φιλία

. Alienum eum esse intellexerunt Schützius et Porsonus: quamquam Schützius postea non delendum putavit, sed, ut oratio cohaereret, ita scripsit,

καρπὸν οὐ κομιστέον ἄτης ἄρουρα θάνατον ἐκκαρπίζεται

, ubi

ὁμιλία κακή

dicatur

ἄτης ἄρουρα

. Sed durum hoc est, neque satis apta sententia. Itaque credibile est hunc versum ex adnotatione aliqua in ipsam Aeschyli orationem illatum esse. Potest ex alia, fortasse ipsius Aeschyli, fabula sumptus esse: similis enim est sententia in Persis ν. 823.

ὕβρις γὰρ ἐξανθοῦσ᾽ ἐκάρπωσε στάχυν ἄτης, ὅθεν πάγκλαυτον ἐξαμᾷ θέρος

. Quamquam dubitationem movet verbum

ἐккαρπίζεσθαι

, quum

кαρπίζεσθαι

a vetustioribus ita vix dici observaverit Valckenarius ad Eur. Hipp. v. 431. ubi sane

кομίζεσθαι

verum esse videtur. Antiatticista in Bekkeri Anecd. p. 104, 5. habet quidem

кαρπίζεσθαι, ἀντὶ τοῦ καρπώσασθαι

, ita ut hoc verbum tamquam ab Atticis non repudiatum commemorare videatur, sed nullo utitur auctore. Dobraeus Adv. I. p. 344. versum illum a Christiano homine adscriptum esse putat.

582

583. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-680

πλοῖον ... εὐσεβὴς:

πλεῖον

Par. G. E.

εὐγενὴς

vulgato supra adscriptum in Colb. 1.2.

583

584. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-681

ναύταισι ... καὶ:

ναύταισι

Blomfieldius.

ναύτοισι

Colb. 2. Ceteri

ναύτῃσι

. Pro

καὶ

Par. K. L.

ἐν

habent. In G.

ἐν

tamquam glossa superscriplum. Recte intellexit Blomfieldius

καὶ πανουργίᾳ τινί

idem esse quod

καὶ πανούργοις τισί

584

585. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-682

θεοπτύστῳ:

θεοπτύστῳ

Par. C.

θεομισεῖ

G. Ox. Par. E. Ald. et adscriptum in Par. B.

585

586. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-683

ξὺν πολίταις ἀνδράσιν:

ξὺν πολίταις

M. G. Lips. Par. B. H. K. L. Taur. Turn. et Blomfieldio teste Colb. 1. Hoc etiam scholiastes legit.

ξυμπολίταις

Arund. Par. A. Ask. A. Ald. Rob. Damnant

συμπολίτης

Atticistae, quamquam

586

586. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-684

ξὺν πολίταις ἀνδράσιν: eo vocabulo usus est Euripides : v. Lob. ad Phryn. p. 172. Hoc loco si id praeferendum est, quod maxime Aeschyleae orationi conveniat, non dubitem tueri

ξὺν πολίταις

. Verba sic construenda sunt,

ἢ ξὺν πολίταις ἀνδράσιν ἐχθροξένοις τε καὶ θεῶν ἀμνήμοσιν, δίκαιος ὤν, ἐδάμη θεοῦ μάστιγι πληγείς, ταὐτοῦ αὐτοῖς κυρήσας ἀγρεύματος

ἀνδράσι

G. Lips. Cantabr. 1. 2. Ald. Turn.

586

587. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-685

ἀμνήμοσιν:

ἀμνήμασιν

Μ. Cantabr. 2. Ceteri

ἀμνήμοσι

587

588. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-686

ταὐτοῦ ... ἐνδίκως:

τ᾿ αὐτὸν

Αld.

ἐκδίκως

Μ. (hoc habere videtur M.) Arund. Ald. Turn. et alter scholiastes.

ἐνδίκως

G. Lips. Ox. Rob. et prior scholiastes. In M. hoc tantum scholion est,

οἷον σὺν αὐτοῖς θηραθείς

. De Par. A. B. Brunckius haec dicit, “mox

ἐκδίκως

, ex utroque cod. enotatum, ubi vulgatum etiam reperitur

ἐνδίκως

, quod absonum est: edidit tamen

ἐνδίκως

. Faehsius ex Par. B. haec enotavit,

ἐνδίκως ἀγρεύματος. δικαίως. γρ. ἐκδίκως. διότι ἐπορεύετο μετὰ ἀσεβῶν

. Alienum est ab hoc loco

ἐκδίκως

. Neque enim deorum iustitiam vituperare vult Eteocles, sed de tristi necessitate, quae insontem addat scelestis, conqueritur. Quare

ἀναξίως

dicere poterat, non

ἐκδίκως

. Vera lectio est

ἐνδίκως

. Non est autem hoc ita accipiendum, ut sit iure: quod quidem aperte repugnat iis quae Eteocles hic dicit: sed ut

πανδίκως

saepe idem est quod

πάντως

, ita etiam

ἐνδίκως

nonnunquam primam significationem amittit. Itaque nunc est, ut Hesychius interpretatur,

ἀληθῶς

. Euripides Med. v. 1241.

ἔοιχ᾽ ὁ δαίμων πολλὰ τῇδ᾽ ἐν ἡμέρᾳ κακὰ ξυνάψειν ἐνδίκως Ἰάσονι

. Iph. Aul. v. 366.

μυρίοι δέ τοι πεπόνθασ᾽ αὐτὸ πρὸς τὰ πράγματα· ἐκπονοῦσ᾽ ἑκόντες, εἶτα δ᾽ ἐξεχώρησαν κακῶς, τὰ μὲν ὑπὸ γνώμης πολιτῶν ἀσυνέτου, τὰ δ᾽ ἐνδίκως ἀδύνατοι γεγῶτες αὐτοὶ διαφυλάξασθαι πόλιν

. Heracl. v. 769.

Ζεύς μοι ξύμμαχος, οὐ φοβοῦμαι· Ζεύς μοι χάριν ἐνδίκως ἔχει

. Nunc autem significat, ut consentaneum est. Sophocles Oed. R. v. 133.

ἐπαξίως γὰρ Φοῖβος, ἀξίως δὲ σύ, πρὸ τοῦ θανόντος τήνδ᾽ ἔθεσθ᾽ ἐπιστροφήν· ὥςτ᾽ ἐνδίκως ὄψεσθε κἀμὲ σύμμαχον, γῇ τῇδε τιμωροῦντα, τῷ θεῷ θ᾽ ἅμα

. Euripides Androm. v. 921 (895.).

Ο. συνῆκα· ταρβεῖς τοῖς δεδραμένοις πόσιν. Ε. ἔγνως· ὀλεῖ γάρ μ' ἐνδίκως

. Similiter Latini aequum est dicunt. Plautus Rud. II. 2, 7. quid agitis? ut peritis? P. ut piscatorem aequum est, fame sitique speque. Hoc igitur dicit Eteocles, consentaneum esse, ut iustus pariter atque iniusti iisdem retibus capiantur.

588

589. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-687

παγκοίνῳ δάμη:

παγκοίνως

Colb. 2. γρ.

παγκοίνως

ex Par. B. Faehsius affert.

'δάμη

cum coronide Brunckius, et sic G.

δάμῃ

Vind. 3. Ceteri

δάμη

589

590. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-688

οὗτος δ᾽ ... υἱὸν Οἰκλέους:

οὗτος δὲ

M. a pr. manu et Cantabr. 2. Par. A. idemque superscriptum in B.

οὗτος δ'

M. a manu recentiore, et sic reliqui, sed in Lips. priori syllabae acutus, alteri ο supra adscriptum.

Οἰκλέους

Porsonus.

οἰκλέος

Cantabr. 1. 2. et ante correctionem Lips.

οἰκλέως

Arund.

οἰκλέους

M. G. Lips. ex corr. Ald. Rob. Turn.

590

591. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-689

ἀγαθός, εὐσεβὴς ἀνήρ:

εὐσεβὴς ἀγαθὸς ἀνήρ

G. (sic G.) Cantabr. 1. Par. L.

ἀγαθὸς

omittit Lips.

εὐγενής

Arund. Cantabr. 2. Colb. 1. Ask. A. Rob. et ad

εὐσεβής

adscriptum in Par. B.

591

593. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-690

ἀνδράσιν φρενῶν βίᾳ:

ἀνδράσι βίᾳ φρενῶν

M. G. Arund. Colb. 1. 2. Par. C. Taur. Vind. 1. 2. 3. 4.

ἀνδράσι φρενῶν βίᾳ

Lips. aliique, ut videtur, libri et Ald. Rob. Turn.

ἀνδράσι

γρ.

βίᾳ

Porsonus.

593

594. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-691

πομπὴν ... πόλιν μολεῖν: Ante

πομπὴν

rasuram habet et

τὴν

omittit G. in quo versus 594-621. post v. 649. collocati sunt, errore literis indicato.

πάλιν

M. Turn.

ἐπὶ τὴν εἰς ᾅδην ἀποικίαν ελκυσθήσεται μολεῖν τὴν ἐναντίαν τῇ εἰς Ἄργος

scholion in M.

πόλιν

G. Lips. Arund. Cantabr. 1. 2. Ox. Par. A. B. E. N. Taur. Ald. Rob. et α superscripto Par. C. Brunckius affert ex suis codicibus glossam

ἤγουν εἰς τὸν ᾅδην

. Dindorfio hic versus a grammatico confictus videtur, qui hoc dicere voluerit,

τείνουσι πομπὴν τὴν μακρὰν ὥςτε τὴν πόλιν μολεῖν

. Ad

μολεῖν

in Taur. supra adscriptum γρ.

ἐλεῖν

. In G. hae glossae adscriptae

λαβεῖν. ἐλεῖν. ἐλθεῖν

594

595. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-692

ξυγκαθελκυσθήσεται:

συγκαθελκύσεται

Par. N. Sed

ξὺν

omittit Lips.

595

596. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-693

NA: Hinc pergit Vit.

596

597. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-694

ἄθυμος, οὐδὲ λήματος:

ἄθυμον

Turn.

ἄθυμος

M. G. Vit. Lips. Cantabr. 1. 2. Ox. Par. E. K. L. N. Colb. 1. Taur. Ven. B. Vind. 1. 2. 4. Ald. Rob.

καθὰ θυμὸς ἦν

glossa in G.

δειλός, ἄψυχος

glossa in Vit: Agnoscit nominativum etiam scholiastes in G. Positus est autem nominativus

πρὸς τὸ νοούμενον

, ut loquuntur grammatici, tamquam praegresso

προςβαλεῖ

. Sic Homerus Il. II. v. 350. seqq.

φημὶ γὰρ οὖν κατανεῦσαι ὑπερμενέα Κρονίωνα, ἀστράπτων ἐπιδέξι, ἐναίσιμα σήματα φαίνων.

Similiter alii.

λήμματος

G. Taur.

597

599. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-695

εἰ ... θεσφάτοισι:

ὅτι

Colb. 1. 2. Taur.

ὅτι

adscripto α Par. N.

θεσφάτοις

Vind. 2. 4.

θεσφάτοισι τοῦ

Arund. Ask. A. Rob.

599

600. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-696

λέγειν:

λαλεῖν

Cantabr. 2.

600

602. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-697

ἐχθρόξενον ... ἀντιτάξομεν:

ἐχθόξενον

Arund.

ἀντιτάξομαι

Rob.

602

603. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-698

τὸν νοῦν, σάρκα δ᾽ ἡβῶσαν φύει:

τὸν

omittit G.

ἡβῶσαν

. γρ.

ἡβῶντα

Par. B.

φέρει

vulgo, quod in G. per α explicatur.

φύσει

M. (in quo a recentiore manu

φέρει

superscriptum est) Arund. Cantabr. 2. Rob. idemque adscriptum

603

603. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-699

φύει: in Par. A. B. ex quo Faelsius

φέρει. γρ. φύσει ἤγουν ἡλικίᾳ

affert. In Vit. pagina, in qua haec scripta sunt, ita male habita est, ut ex hoc verbo tantum

ει

reliquum sit: sed non scriptum fuisse

φέρει

inde cognoscitur quod γρ.

φέρει

supra adscriptum est.

φύγῃ

Lips. sed in scholio adnotatur γρ. καὶ

φέρει

. Brunckius suspicatus est Aeschylum

τρέφει

scripsisse. Sed

φύσει

φύγῃ

argumento sunt poetam

φύει

dedisse. Incidit in hoc etiam Wellauerus. Sic v. 516.

ὥρας φυούσης

dictum est ita ut

ἴουλον

intelligatur. Notum est

φύειν φρένας

, et alia huiusmodi. Similiter Aeschylus v. 11. dixit

τὸν ἔξηβον χρόνῳ βλαστημὸν ἀλδαίνοντα σώματος πολύν

. Similiter Sophocles in Aiace v. 1077.

ἀλλ᾽ ἄνδρα χρή, κἂν σῶμα γεννήσῃ μέγα, δοκεῖν πεσεῖν ἂν κἂν ἀπὸ σμικροῦ κακοῦ

603

605. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-700

NA: V

ἐπ' ἀσπίδα

est sinistrorsum,

παρ' ἀσπίδα

ad sinistram, sic

παρ' ἀσπίδος

est ab sinistra. Intellexit hoc Brunckius. In

ἁρπάσαι δόρυ

ensem interpretatur. Et dicit scholiastes Sophoclis ad Aiacis v. 906.

πᾶν δὲ ἀμυντήριον καὶ δόρυ καὶ ἔγχος καλοῦσιν οἱ νεώτεροι

. Quae adnotatio ex grammatici alicuius in Homerum commentariis deprompta videtur:

οἱ νεώτεροι

autem ipsi sunt tragici. Εt

ἔγχος

quidem ensem a tragicis dici observavit etiam Eustathius p. 422, 35. 604, 1. 644, 46. quo loco Sophoclem (Ai. v. 658.) ensem etiam

βέλος

dixisse adnotavit. Securim Aeschylus in Agamemnone dicit

βέλεμνον

ν. 1464. 1483.

εἰ δόρυ

ν. 1108. Sed memoratus a Blomfieldio vir doctus in Actis eruditorum a.1750. p. 31. hastam intelligit: veteres enim, dum in armis starent, manibus nondum consertis, hastam in sinistra sub scuto tenuisse: unde apud Aristophanem Αν. ν. 390. dici

καὶ τὸ δόρυ χρή, τὸν ὀβελίσκον, περιπατεῖν ἔχοντας ἡμᾶς τῶν ὅπλων ἐντός, παρ' αὐτὴν τὴν χύτραν

605

606. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-701

θεοῦ δὲ:

Θεοῦ τε

Θεοῦ

, omissa particula, Vit. Par. E.

606

607-608. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-702

κλύοντες θεοὶ δικαίους λιτὰς ἡμετέρας τελεῖθ':

κλύοντος

Lips.

δικαίους λιτὰς ἡμετέρας

G. Vit. Par. E. H. Colb. 1. Vind. 1. 3. 4.

δικαίας λιτὰς ἡμετέρας

M. aliique, ut videtur, codices et Vind. 2. Ald. Rob. Turn. In M. recentior manus

ους λόγους ους

supra adscripsit. Eadem lectio adscripta est in Vind. 2. 3. eamque in textu habent Lips. Cantabr. 2.

τελοῖθ'

Arund.

κλύοντες θεοὶ δικαίους λόγους ἐμοὺς, εὖ τελεῖτε πόλιν εὐτυχεῖν

Rob. ita ut singulae syllabae strophicis congruant. Sed haec ipsa metrorum convenientia in tanto ceterorum librorum dissensu arguere videtur, istam lectionem emendatori alicui, fortasse Triclinio, deberi. Displicet etiam

εὖ

609-610. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-703

δορίπονα ... ἐκτρέποντες ἐς γᾶς ἐπιμόλους:

δορύπονα

Lips. Arund. Cantabr. 1. Vind. 2. 4.

ἐκτρέποντες γᾶς ἐπιμόλους

M. Arund. Cantabr. 1. Mosc. 1. Par. A. C. E. K. L. Ask. A. Ven. Β.

ἐκτρ. γὰς ἐπὶ μόλους

Lips. In M. ad

ἐπιμόλους

a recentiore manu

εἰς

supra adscriptum est.

ἐκτρ. γᾶς πρὸς ἐπιμόλους

G. Vit. Par. B. Vind. 1. 3. Ald. Turn. γρ.

γᾶς ἐπιμόλους χωρὶς τῆς πρός

Par. B.

ἐκτρ. γᾶς τῶνδ᾽ ἐπιμόλους

Rob. Scripsi, repetita syllaba,

ἐκτρέποντας ἐς γῆς ἐπιμόλους

. Nam

πρός

interpretum est.

610. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-704

πύργων δ᾽ ἔκτοθεν:

πύργω

, a recentiore manu

supra adscripto, Μ.

δ'

omittunt Ox. Ald.

ἔκτοθεν

M. G. Vit. Lips. Par. A.

ἔκτοσθεν

Cantabr. 1. Οx. Par. B. Ald. Rob. Turn.

610

611. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-705

Ζεύς ... κάνοι:

Ζεύς

in Vit. omissum, sed tamquam glossa supra scriptum

ὁ ζεύς

. Id habent Taur. Vind. 1. 3.

κάνοι

, non

καίνοι

, etiam M. sed cum liturae post

vestigio.

κανεῖ

Ask. A.

κονεῖ

Cantabr. 1. et adscripto γρ.

κάνοι

Cantabr. 2.

κονοῖ

Rob.

κράνοι

Par. C.

611

612. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-706

τόνδ᾽ ἐφ᾽ ἑβδόμαις:

τὸν

pro

τόνδ'

νῦν

maluit Brunckius. Blomfieldius

τόν τ'

existimavit scribendum esse. Sed

τόνδε

recte dictum est, ut saepe similia, quum sequitur explicatio.

ἑβδόμοις

Vit. Par. N. Colb. 1.

612

613. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-707

λέξω:

λέγω

Ask. A.

613

614. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-708

οἵας ... τύχας:

οἵας

Lips. Par. C. Taur. Vind. 1. 3. Turn. et hoc praefixum scholio in G.

οἵας γ'

M. G. Par. B. Rob. sed in M.

ας

in litura scriptum est a recentiore manu et accentus mutatus, apparet enim a pr. manu

οι

. Ex Par. B.

οἵας γ' ἀρᾶται. γρ. οἷα

οἷος ὁρᾶται

Faehsius affert.

οἷα γ'

Vit.

οἷα γ'

Cantabr. 1. Vind. 4.

οἷα

Ald.

οἷα γὰρ

Vind. 2. Certe nihil hic opus

γ'

particula.

πύλας

pro

τύχας

Ald.

614

615. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-709

πύργοις ἐπεμβὰς κἀπικηρυχθεὶς χθονί:

πύργοι ἐπ' ἐμβὰς

Lips.

κἀπικηρύχθειν

Lips.

κἀπικηρυχθείς. χειροτονηθεὶς βασιλεύς. γρ. καπιγυρωθείς

(scr.

καπικυρωθείς

) Par. B.

χθονός

Par. L.

615

616. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-710

ἐπεξιαкχάσας:

ἐπεξιαγχάσας

ἐπεξιαρχήσας

Taur.

ἐπάξια καγχάσας

Vit.

ἐξιαкχάσας

Ald. Turn.

ἐξαкχεύσας

Rob.

616

617. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-711

ξυμφέρεσθαι:

ξυμφέρεσθαι

Μ. G.

συμφέρεσθαι

Vit. Lips. Ald. Rob. Turn.

617

618. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-712

τώς σ᾿ ἀνδρηλάτην:

τώς σ' ανδρηλάτην

Ald. Turn.

τωσανδρηλάτην

, additis a sec. manu spiritu et priore accentu, Μ.

τως ἀνδρηλάτην

G. sed

τὼς

minio in

θ' ὡς

mutatum, quod habet etiam Taur.

τω σ᾽ ἀνδρηλάτην

Lips.

τὸν δ᾽ ἀδρηλάτην

(sic) Vit. a pr. manu habuisse videtur, recentior

τὸν

τὼς

mutavit,

οὕτως

suprascripto.

τ' ὡς ἀνδρηλάτην

Rob.

618

620. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-713

καλεῖ:

αἰτεῖ

Rob.

γενεθλίους θεούς

Colb. 1. Taur.

620

621. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-714

πατρῴας γῆς:

πατρώας τε

γῆς

M. Vit. Cantabr. 1. 2. Ald. et superscriptum in Par. Β.

γᾶς

G. Lips. Par. A. B. Rob. Turn.

λιπών

ante sec, manus correctionem M.

621

622. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-715

βία:

βία

Ald. Rob.

622

623. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-716

καινοπηγὲς εὔκυκλον:

καινοπληγές

Par. L.

καινοπηγαῖς

Par. E.

εὔθετον

Arund. Par. A. Ask. A. Rob. et adscriptum, ut videtur, in Cantabr. 2.

εὔκυκλον

M. Vit. Lips. Par. B. L. Ald. Turn.

ἄκυκλον

γρ. εὔθετον, ἵνα ᾖ εὐβάστακτον. θεῖναι γὰρ τὸ ἐναλαβεῖν λέγουσιν Αττικοί· καὶ ὅπλα ἔθεντο, ἀνέλαβον

manus secunda in marg. M.

γρ. εὔθετον, ἀντὶ καλοβάστακτον. θεῖναι γὰρ τὸ ἐναγκαλίζεσθαι λέγουσιν Αττικοί, ὡς τὸ ὅπλα ἔθεντο, ἀντὶ ἔλαβον

Par. B.

623

624. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-717

προςμεμηχανημένον:

προςμεμηχανημένον

M. G. Vit. Lips. Arund. Mosc. 1. Par. L. Ask. A. Colb. 1. Taur. Vulgo

προςμεμηχανευμένον

624

625. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-718

τευχηστὴν:

τευχηστὴν

Μ. Lips.

τειχιστὴν

G. Arund. Cantabr. 1.2. Ox. Par. C. H. Vind. 2. 3. Ald. Rob. Τurn.

τευχιστὸν

Vit.

τεύχη

Par. E.

625

627. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-719

Δίκη γὰρ ... ὡς τὰ γράμματα: Libri

Δίκη δ᾽ ἄρ᾽

vel

ἄρ

. Scribendum videbatur

Δίκη γάρ

, ut hoc referretur ad

σωφρόνως ἡγουμένη

φασὶν

Vit.

τὰ

omittit G.

627

628. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-720

λέγει, “Κατάξω δ᾽:

λέξει

Lips. et γ superscripto Cantabr. 2. Idem M. sed in litura, ut

λέγ

deletum esse videatur.

κατάξω τ'

Par. B.

628

629. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-721

ἕξει, πατρῴων δωμάτων τ᾽:

ἕξει· πατρώων

Μ. et sic vel

πατρώων

G. Vit. Lips. et cum plerisque, ut videtur, reliquis Ald. Rob. Turn.

ἕξει πατρώαν

Porsonus, et sic Blomfieldio teste Arund.

πατρώων ἕξει

Cantabr. 1. 2.

τ'

omittunt Par. E. Vind. 2. 4. In M. a sec. manu insertum est.

629

630. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-722

ἐστὶ:

εἰσὶ

Vit.

630

631. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-723

πέμπειν δοκεῖς:

πέμπειν γνῶθι τίνα

Cantabr. 1.

δοκεῖς

Lips. Rob. Turn.

δοκεῖ

M. G. Par. H. et adscripto

δοκεῖς ἤγουν νομίζεις

Par. Β.

δοκεῖ σοι

Vit. Colb. 1. Par. N. Ald.

631

632. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-724

τῷδε:

τῶνδε

Vit. Colb. 1.

632

633. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-725

μέμψει· σὺ δ᾽ αὐτὸς γνῶθι, ναυκλήρει πόλιν:

μέμψῃ

libri. Sed

in litura scriptum in G.

σὺ δ᾽ αὐτὸς γνῶθι ναυκληρεῖν πόλιν

libri. Scribendum erat

σὺ δ᾽ αὐτὸς γνῶθι, ναυκλήρει πόλιν

. Hac sola ratione vis est in repetitione.

633

634. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-726

θεομανές:

θεομενές τε θεῶν

Par. E.

634

635. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-727

ἀμὸν:

ἐμὸν

G. Par. N. Rob. et α superscripto Cantabr.2.

ὠμὸν

Οx. Ald.

οὐμὸν

Vit.

635

636. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-728

δὴ νῦν ἀραὶ:

δὲ νῦν ἀραὶ

G. Vit.

δὴ ἀραὶ νῦν

Vind. 1. 3. Ald. Rob.

τηλεσφόροι

636

637. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-729

κλαίειν:

κλύειν

Cantabr. 1.

637

638. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-730

δυςφορώτερος:

δυςφορώτερος

M. Lips. Ald. Rob. Turn.

δυσφορώτατος

Vit. Cantabr. 2. Par. K. L. N. Colb. 1. Ven. B. Vind. 2. 4.

δηφορώτατος

638

639. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-731

Πολυνείκει:

Πολυνείκει

Brunckius ex Par. B. restituit. Id habent etiam M. Lips. Par. L. sed in M. ει in litura scriptum esse videtur.

πολυνείκη

G. Vit. Ald. Rob. Inde Turnebus fecerat

Πολυνείκη

639

640. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-732

εἰσόμεσθα ταπίσημ᾽ ὅπῃ:

εἰσόμεθα

Vit. Vind. 1. 2. 3. 4. Ald.

οἰσόμεσθα

Cantabr. 1.

τἀπίσημα

Victorius, et videntur hoc M. G. a pr. manu habuisse.

τοὐπίσημ'

M. G. a sec. manu et Vit. Lips. Cantabr. L. Arund. Ox. Par. C. Ask. A. Ven. A. Vind. 2. 3. 4. Ald. Rob. Turn.

ὅποι

M. Rob.

640

642. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-733

σὺν φοίτῳ φρενῶν:

σὺν φοίτῳ

Vit. Arund. Mosc. 1. 2. Ox. Par. A. B. C. Ε. F. Η. Κ. L. Colb. 1. Ven. A.

συμφοίτω

, cum glossa

μανίᾳ

a recentiore manu supra adscripta, M. et Cantabr. 1. Rob.

συνφοίτω

G. Lips.

σὺν τύφῳ

Ald. Turn. Hesychius

φοῖτος, μανία, λύσσα

. Ex Par. B. Faehsius affert

φρενῶν. γρ. φρενί

642

643. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-734

εἰ δ᾽ ... παρθένος Δίκη:

εἰ δὴ

παρθένος

Δίκη

παρθένος, omisso

παῖς

, Lips.

δίκην

Αld.

643

644. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-735

φρεσίν:

φρεσὶν

M. Vit. Lips.

φρεσὶ

G. Cantabr. 1. 2. Ald. Rob. Turn.

644

645. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-736

οὔτε νιν: In

οὔτε νιν

litteras ε et ν in litura a recentiore manu habet M.

645

646. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-737

πω:

πω

omittit Par. E.

646

647. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-738

ξυλλογῇ:

ξυλλογῇ

, superscripto a sec. ut videtur manu σ, Μ.

συλλογῆς

Vit. Ceteri

συλλογῇ

647

648. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-739

προςεῖπε: Libri omnes

προςεῖπε

. Id scholiastae et glossatores

ἠσπάσατο, προςεφώνησεν, λόγου ἄξιον ἔκρινεν

interpretantur. Scholiastes cod. Μ.

προςεῖδε

legit, adscripsit enim haec,

εἶδεν αὐτὸν καὶ ἐφίλησε. ἀντὶ οὐδὲ ἐν μιᾷ ἡλικίᾳ ἔπραξε τι δίκαιον

. Reponendum censuit

προςεῖδε

B. Martinus Var. lect. IV. 19. p. 243. reposuere Brunckius, Schützius, Blomfieldius. Tetigerunt hanc loquendi rationem Muretus Var. lect. IV. 20. Iacobsius ad Meleagrum XXIII. 1. interpretes Horatii ad carm. IV. 3, 1. Sed non opus esse videtur ut librorum scriptura mutetur. Similiter enim dicit Euripides Suppl. v.959.

οὐδ' Ἄρτεμις τοξοφόρος προςφθέγξαιτ᾽ ἂν τὰς ἀτέκνους

, ubi alia exempla attulit Marklandus, sed ut nullum tamen omni ex parte aptum sit.

Προςεῖπε καὶ κατηξιώσατο

idem est quod

προςειπεῖν κατηξιώσατο

, ut in Prom. v. 342.

τὰ μέν σ' ἐπαινῶ κοὐδαμῇ λήξω ποτέ

648

649. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-740

οὔτ᾽ ἐν ... μὴν:

οὐδ' ἐν

Brunckius ex Par. A. B. et sic etiam Cantabr. 1. Ox. Recte.

οὔτ' ἐν

ceteri.

μὴν

pro

μὴν

M. sed α a sec. manu supra adscriptum est.

649

650. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-741

οἶμαι νιν αὐτῷ νῦν παραστατεῖν:

οἶμαι νιν αὐτῷ νῦν παραστατεῖν

M. (in quo post

νῦν

litura est) Vit. Cantabr. 1. Ox. Mosc. 2. Par. A. B. H. Colb. 1. Ven. A. Rob. Sic habuerat etiam G. in quo

νιν

minio in

σὺν

mutatum est.

οἶμαι νιν αὐτῶ νιν παραστατεῖν

Lips.

οἶμαί νιν αὐτῷ νῦν συμπαραστατεῖν

Ald.

οἶμαί νιν αὐτῷ συμπαραστατεῖν

Turn. Post

πέλας

G. addit

ῥεῖα

650

651. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-742

NA: Minore interpunctione in fine praecedentis versus posita, quod in libris omnibus est, in , mutavi. Adscriptum est a recentiore manu in M.

651

652. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-743

ξυνοῦσα:

συνοῦσα

Lips.

ξυνοῦσα. γρ. ξενοῦσα καὶ φιλιουμένη

Par. B.

652

654. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-744

αὐτός:

αὐτὸς

Par. L.

654

655. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-745

ἄρχοντί τ':

ἄρχοντι γὰρ

Colb. 1.

655

656. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-746

ξὺν:

σὺν

erat ante Brunckium.

χωρὶς

Par. E.

ξυστήσομαι

Taur.

656

657. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-747

αἰχμήν ... πετρῶν:

αἰχμὴν

G. aliique, ut videtur, codices et Ald. Rob. Turn.

αἰχμῆς

M. Vit. Lips. Arund. Par. H. Colb. 1. idque habuit etiam alter scholiastes.

πτερῶν

G. Cantabr. 1. Rob. et a pr. manu Vit. Adscriptum hoc in Arund. Cantabr. 2. Vind. 4. et in Lips. qui in textu

καὶ πετρῶν

bis habet.

πετρῶν

M. et a sec. manu Vit. et sic cum reliquis plerisque, ut videtur, codicibus Ald. Turn. Commemorat utramque scripturam alter scholiastes,

πτερῶν προβλήματα

interpretans

τοὺς ὀϊστούς

, quod dicere debebat, nisi re vera dixit,

τῶν ὀϊστῶν

. Valckenarius ad Phoen. v. 786. si

πτέρα

sagittae dicerentur, non adspernandam ratus

πτερῶν

, servandum tamen arbitratur

πετρῶν

. Quae ei lectioni firmandae affert, eorum similia multa colligi possunt, sed sine fructu. Mirum enim et paene absonum est scutum dici tutamen adversus eiusmodi telorum genus, quo non de more, sed rarius et casu utebantur. Hoc sensere, opinor, qui

αἰχμῆς καὶ πετρῶν προβλήματα

scripserunt. Sed hi alia ratione hunc versum vitiarunt, omnem ei vim et virtutem detrahentes. Quare equidem

πτερῶν

revocavi, quamvis non meminerim alius loci, ubi sagittae

πτερά

dicantur. Sed cur minorem volemus Aeschyli audaciam esse quam Latinorum poetarum, quos pennum pro sagitta dicere notissimum est? Et

πτερώματα

certe sagittae sunt in Lycophronis v. 56.

τοῖς Τευταρείοις βουκόλου πτερώμασιν,

quem versum afferens Eustathius p. 172, 30. interpretatur

ἤγουν τοῖς τοῦ Τευτάρου Σκύθου ὀϊστοῖς

657

659. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-748

ὀργὴν ... ὁμοῖος ... αὐδωμένῳ:

ὁρμὴν

Colb. 1. Par. N. et a sec. manu Vit. qui a pr. manu habuerat

ὀργὴν

, ut ceteri. Adscriptum

ὁρμήν

etiam in Par. B.

ὅμοιος

ὁμοίως

Ald.

αὐδουμένῳ

αὐδομένῳ

Vit. In M. hoc scholion adscriptum est,

τὸν τρόπον τῷ ἀδελφῷ σου βλασφημούμενος

, et in altera parte

ὑπὸ σοῦ

. Alter scholiastes interpretatur

τῷ κακωνύμῳ Πολυνείκῃ

. Glossa in G.

λέγοντι

, in Vit.

κακίστως λεγομένῳ

. Praestat active intelligere

αὐδωμένῳ

, ut spectentur quae dixisse Polynicen rettulerat nuntius, velle illum cum fratre congredi.

659

661. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-749

χεῖρας:

χέρας

Μ. G. Vit.

661

662. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-750

ἀνδροῖν δ᾽ ὁμαίμοιν ... αὐτοκτόνος: Ad ultimas syllabas in

ἀνδροῖν

ὁμαίμοιν

in Lips. ω adscriptum.

αὐτόκτονος

a pr. manu M. recentior accentum correxit.

αὐτοκτόνως

Οχ. Taur.

αὐτοκτόνως

Lips. Nominativo utitur poeta quasi dicturus

θάνατος οὐ γηράσκει

662

663. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-751

γῆρας:

γῆρας

M. Par. B. Rob. Turn. idemque adscriptum in Vit. Lips. Par. B. C.

πέρας

G. Vit. Lips. Cantabr. 2. Mosc. 2. Par. G. E. N. Colb. 1. Ven. A. B. Vind. 1. 2. 3. 4. Ald.

663

664-666. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-752

εἴπερ κακὸν φέροι τις αἰσχύνης ἄτερ, ἔστω· μόνον γὰρ κέρδος ἐν τεθνηκόσιν· κακῶν δὲ κᾆσχρῶν οὔ τιν' εὐκλείαν ἐρεῖς:

φέροι

M. Vit. et cum reliquis, ut videtur, plerisque codicibus Vict.

φέρη

φέρει

Lips. Cantabr. 1. 2. Ven. B. Ald. Rob. Turn. Scholiastes, cuius haec est in M. adnotatio,

εἰ ὅλως τις ἀτυχεῖ, καλὸν τὸ δίχα αἰσχύνης

, iungit

αἰσχύνης ἄτερ ἔστω

. Εt sic interpunxit Turnebus.

μόνον κέρδος γὰρ

Vit.

ἓν

G. Ox. Vind. 1. 2. 3.4. et a recentiore manu M. a prima enim

ἓν

habuerat, ut ceteri. Secunda manus hoc scholion adscripsit,

ἡ εὔκλεια ἓν κέρδος, τὸ αὐτὸν ἐκδικῆσαι ἀδικούμενον. ἐὰν δὲ ἀνεκδίκητος ἀποθάνῃ, ἕνεκά γε τῶν εἰς αὐτὸν γενομένων κακῶν καὶ αἰσχρῶν, ἄδοξος

. Postea recentior manus haec adscripsit,

τοῦτο γὰρ μόνον τὸ ἕν, κέρδος· τὸ φέρειν κακὸν ἐμέ

(si ita legendum est obscurius scriptum vocabulum).

τόδε κακὸν καὶ αἰσχρόν

. Deinde

τεθνηκόσιν

Μ.

τεθνηκόσι

ceteri, nisi quod

τεθνηκότι

, adscripto

τεθνηκόσι

, habet Par. B. Denique

κ' αἰσχρῶν

Μ. G. Vit. Lips. Ald. Turn.

κ' αἰσχρῶς

Rob. Non puto dici, quod volunt,

μόνον γὰρ κέρδος τοῦτο ἐν τεθνηκόσιν

. Hoc si poeta voluisset, non

γάρ

, sed

τόδε

posuisset. Sed, si haec ita scripsit, hoc dicit, sententia ex philosophia deprompta, si quis infelix sit sine turpitudine, esto: nam lucrum omne apud inferos quaerendum est (si ibi non punimur: sola quae post mortem est vita consideranda est). At infelicitas cum turpitudine coniuncta nusquam in honore est. Sed recte videtur Schutzius mutari iubere ordinem versuum, ut ultimus sit

ἔστω· — τεθνηκόσιν

. Sane, inquit, declinarem fratrem, si malum hoc, non punire ferocientem, sine turpitudine ferre possem: sed quae mala simulque turpia sunt, non dicas laudanda. Esto (congrediar cum fratre): solum enim apud inferos lucrum est, i. e. in morte.

667. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-753

τί μέμονας τέκνον; μήτι σε:

τί μέμονας

M. Arund. Cantabr. 2. Par. L. In M. ad ο a recentiore manu ε supra adscriptum est, itemque in Cantabr. 2.

τί μέμηνας

G. Vit. Taur. Ald. Turn. et ο ad η supra adscripto Lips.

τί μαινας

Vind. 2. 4.

μέμηνας

explicat prior scholiastes,

μέμονας

μέμηνας

alter: in M. nullum est scholion.

τί καὶ μέμονας

Rob. unde Porsonus

καὶ μέμονας

fecit.

τέκος

Par. H. et adscripto γρ.

τέκνον

Par. B.

μήτι σε

Ald. Rob. Turn.

μήτις σε

M. G. Vit. Lips. Par. A. B. Taur. Vind. 1.2.3.

θυμοπληθὺς

G. Vit.

θυμοπλήθος

Rob.

667

668. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-754

δορίμαργος ... ἄτα:

δορὶ μάργος

, supra scripto a recentiore manu

δορίμαργος

, M.

δορύμαργος

Cantabr. 1. 2. Par. L. Vind. 2. 4.

ἄτη

Lips. Cantabr. 1.2. Par. C. Ald. Rob. Turn. In M. ad α recentior manus η supra adscripsit.

668

669. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-755

ἔκβαλ᾽:

ἔκβαλ'

, ut tamen alterum λ ab alia manu additum videtur, M.

ἔκβαλε

Cantabr. 2. Omittit hoc vocabulum Lips.

669

671. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-756

Κωκυτοῦ:

κωκυτὸν

Lips.

παρὰ κωκυτοῦ

Par. L.

671

672. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-757

Φοίβῳ ... πᾶν:

φοίβῳ

, ad ο supra adscripto ου, Lips.

πᾶν

omittit Ven. A.

Λαΐου

Colb. 1.

672

673. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-758

ἵμερος ἐξοτρύνει:

θυμὸς

pro

ἵμερος

Rob. Sic etiam Brunckius, haud dubie codices secutus, nam Robortelli editione carebat.

ἐποτρύνει

Cantabr. 2. Par. L. (si Faehsio fides) Rob. Brunckius. π ad ξ recentior manus in M. supra adscripsit.

673

674. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-759

πικρόκαρπον ἀνδροκτασίαν:

πικρόκακον

Rob.

ἀνδροκτασίαν

M. a pr. manu: recentior

κλ

supra adscripsit.

674

675. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-760

οὐ θεμιστοῦ:

οὐ θεμιστὸν

M. et hoc Brunckius restituit, quum in Par. B. hanc adnotationem,

γρ. ἄθεμιστον

, invenisset.

οὐ θέμιστον

Lips. Ceteri

οὐ θεμιτόν

. In M. ad

ὸν

recentior manus

οῦ

supra adscripsit.

675

676. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-761

ἐχθρά ... τελεῖ ἀρὰ:

γὰρ καὶ

Rob.

ἐχθρὰ

Arund. Cantabr. 1.2. Mosc. 1. Par. A. E. F. K. L. Colb. 1. Ven. B. Vind. 2. Rob. γρ.

ἐχθρά

Par. B.

αἰσχρὰ

M. G. Vit. Lips. Par. B. Ald. Turn.

μοι

Par. K.L.

τελεῖ ἄρα

sic M. sed ut prius

ἀρὰ

scriptum fuisse videatur: recentior manus

τελεία

supra adscripsit.

τελεῖ ἀρὰ

G. Vit. Ox. Taur. Ald.

τελεῖ ἄρα

Lips.

τελεία ἀρὰ

Par. K. L.

τελεῖ ἀρὰ

Rob.

ἀρὰ τέλει

Colb. 1.

τέλει ἄρα. γρ. καὶ οὕτως. τελεῖ. τελευτᾷ ἀρά. τὸ τελεῖ ἀντὶ τοῦ τελειοῦται

ex Par. B. Faehsius affert.

τελεῖν ἀρὰ

Turn.

τέλει ἀρὰ

inde a Victorio edebatur. Bonum esset

τελεία

, si ultima syllaba elidi posset. Itaque Turnebi scripturam recepi, ut

τελεῖν

cum

ὄμμασιν προςιζάνει

coniungeretur, quod horum haec vis est, monet me. Idem putavit Blomfieldius. Respondet Eteocles his verbis ad ea quae chorus dixerat,

ἵμερός σε ἐξοτρύνει ἀνδροκτασίαν τελεῖν

. Wordsworthius in Museo philologico I. p. 222.

τάλαιν' ἀρὰ

scribendum esse coniecit, comparans Eur. Hipp. 1236.

πατρὸς τάλαιν' ἀρά

676

677. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-762

ξηροῖς ... ὄμμασιν προςιζάνει:

ξηροῖσι

Colb. 1. et

τ'

a recentiore manu addito Vit.

ὄμμασιν

Porsonus.

ὄμασι

ὄμμασι

ceteri.

προςιζάνει

a pr. manu M. correxit sec. manus.

677

678. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-763

πρότερον ὑστέρου μόρου:

προτέρους ὑστέρου μόρου

Vit. a pr. manu: sec. manus

μόρου

μόρον

mutavit. Habent

μόρον

G. Colb. 1. Ald. Turn. sed G. cum glossa

θανάτου

. Hoc dicit, instigant me patris dirae, lucrum prius commemorantes secutura morte, i. e. hortantur vindictam sumere quamvis moriturum.

678

679. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-764

μὴ 'ποτρύνου· κακὸς:

μὴ ἐποτρύνου

Vit. Par. G.

κακὸς δ᾽ οὐ

Vind. 2. 3. 4.

δειλὸς οὐ

Arund. Par. K. L. Ask. A. Ven. B. Rob. et adscripto γρ.

κακός

Colb. 2.

κακὸς γο, δειλός

Par. B. Libri

κεκλήσῃ

679

680. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-765

βίον εὖ κυρήσας· μελάναιγὶς:

βίον εὖ κυρήσας

, bene se habens quod ad vitam attinet, i. e. recte instituens vitam.

πατρὸς

ante

μελαναιγίς

inserunt Vind. 2. 4. Post

μελαναιγίς

libri

δ'

habent. Deleverunt Arnaldus Animadv. crit. p. 196. et Pauwius.

680

681. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-766

εἶσι δόμους Ἐρινύς, ὅταν ἐκ: Ad

εἰσι

in M. recentior manus

οὐκ

supra adscripsit.

δόμους

Brunckius.

δόμον

M. Lips. Par. A.

δόμων

ceteri.

ἐρινὺς

Μ.

Ἐριννὺς

vulgo.

ὅταν

Arund. Cantabr. 1.2.

ὅτ' ἂν

a pr. manu M. mutatum in

οὔτ' ἂν

ab alia, fortasse secunda, manu.

ὅτ' ἂν

a pr. manu Vit. mutatum a sec. manu in

οὔτ' ἂν

, quod reliqui libri habent praeter Ald. in qua

οὔ τ' ἂν

, et Rob. in qua

οὐ ἂν

est. Scribendum fortasse est

ἀφ' ὅτου χερῶν

681

682. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-767

δέχωνται:

δέχονται

Par. C. Rob.

682

684. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-768

ὀλομένων θαυμάζεται: In

ὀλομένων

alterum ο in litura habet M.

ὀλλομένων

Vit. Inter

ὀλομένων

θαυμάζεται

supra versum

οὐ

adscriptum in G.

οὐ θαυμάζεται

Taur. Vind. 1.

684

685. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-769

τί οὖν ... σαίνοιμεν:

τί γ' οὖν

Cantabr. 1.

τί νῦν

Blomfieldius. V. ad v. 190.

ἂν σαίνοιμεν

ante sec. manus emendationem habuisse videtur M.

σαίνομεν μόρον ὀλέθριον

, sed cum glossa

κολακεύοιμεν

, G.

685

686-689. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-770

νῦν ὅτε σοι παρέστακεν· ἐπεὶ κλύδων, λήματος ἐντροπαίᾳ χρονίᾳ μεταλλακτός, ἴσως ἂν ἔλθοι θαλερωτέρῳ πνεύματι· νῦν δ᾽ ἔτι ζεῖ:

νῦν ὅτι

Rob. V. ad Suppl. v. 614.

παρέστηκεν

ad α supra adscripto η Lips.

παρέστηκε

G. Vit. Ox. Par. C.

ἐπεὶ δαίμων λήματος

libri omnes, nisi quod

λήμματος

habet Colb. 2.

ἀντροπαίᾳ

G. Vit. Lips. et cum reliquis, ut videtur, paene omnibus codicibus Rob.

ἀντροπαίᾳ

a pr. manu M. recentior manus acutum accentum adscripsit.

ἀντροπαίου

, cum glossa

τοῦ ἰσχυροῦ

, Mosc. 1.

ἐν τροπαίᾳ

Ald. Turn.

χρόνια

M. sed ut accentus antea in altera syllaba fuerit, α autem non sit certum.

χρόνια

G. Vit. Lips. Arund. Ox. Ald. Turn.

χρονία. γρ. χρόνια καὶ βραδέως καί ποτε

ex Par. B. Faehsius affert.

χρόνια

Rob.

χρονίᾳ

editum inde a Cantero. Verbis

μεταλλακτὸς ἴσως

in Vit. supra adscripta est haec adnotatio,

μεταλακτὸς Ἀττικὸν ὁ τοιοῦτος θυμός

. Deinde

ἂν ἔλθοι

Colb. 2. Par. L.

θαλλωτέρῳ

, litteris αλ in litura, Μ.

θαλερωτέρῳ

ceteri omnes, et ita recentior manus in M. correxit. Lips. Rob. Scholiastae, quorum nulla est in M. adnotatio, nihil frugi ad hos versus afferunt. Qui quum vocabulum

δαίμων

et per

τύχη

et per

θυμός

interpretentur, videri possunt aliam lectionem secuti esse. Neque credibile est Aeschylum

δαίμων

scripsisse, dochmii forma parum accurate strophicae respondente.

Θαλερωτέρῳ

in G. explicat glossa

ἰσχυροτέρῳ

, in Vit.

χλωροτέρῳ

. Sed hoc alienum est ab horum versuum sententia, quae id postulat, quod prior scholiastes per

ἀσθενεστέρῳ καὶ ἀναπεπτωκότι πνεύματι

, alter per

μαλακωτέρῳ

expressit. Verum ita non potest dici

θαλερώτερόν πνεῦμα

. Aliena enim sunt quae Blomfieldius in glossario attulit. Quare scripsi

νῦν ὅτε σοι παρέστακεν· ἐπεὶ κλύδων, λήματος ἀντροπαίᾳ χρονίᾳ μεταλλακτός, ἴσως ἂν ἔλθοι χαλαρωτέρῳ πνεύματι· νῦν δ᾽ ἔτι ζεῖ

. Nunc in tua potestate est (licet tibi adhuc evitare mortem): nam aestus. sera consilii conversione mutatus, remissiore fortasse veniat flamine: nunc autem ferret adhuc. Praestat autem fortasse scribere

ἀντροπαίᾳ

, ut

ἂν

μεταλλακτός

pertineat: nam

ἀνατροπαία

non tam mutatio est, quam eversio.

690. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-771

ἐξέζεσαν ... κατεύγματα:

ἐξέζεσαν

Μ. G. Lips. Ox. Par. C. E. Ald. Rob. Turn.

ἐξέζησαν

Par. L.

ἐξέζεσεν

Vit. et plerique, ut videtur, reliqui codices. Et videtur hoc in M. alia manus α in ε mutato fecisse. Ita editur inde a Victorio. Hoc dicit, fervefecerunt enim animi aestum dirae patris. Recte autem se habet pluralis

ἐξέζεσαν

, quum

κατεύγματα

personae vicem gerant.

κατεύματα

Lips.

ματεύματα

, cum glossa

αἱ ἀραί

, G.

690

691. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-772

ἀληθεῖς ἐνυπνίων φαντασμάτων:

ἀληθεῖς

ἀληθὴς

Lips.

ἐνυπνίων φαντασμάτων

Μ. G. Vit. Lips. Par. B. Ald. (in qua

φαντασμάντων

) Turn.

φαντασμάτων ἐνυπνίων

Cantabr.2.

φασμάτων ἐνυπνίων

Arund. Cantabr. 1. Par. A. Rob. et adscriptum in Par. B.

691

692. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-773

δατήριοι:

δοτήρια

a pr. manu M. secunda manus

οι

fecit, recentior primae syllabae

δα

supra adscripsit.

δατήριον

Αld. De hoc somnio dictum fuisse necesse est in praegressa tragoedia Oedipo.

692

693. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-774

πείθου γυναιξί, καίπερ οὐ στέργων ὅμως:

πειθὸς

Lips.

πιθοῦ

Blomfieldius. V. ad Prom. v. 276.

γυναιξὶν

Μ.

καίπερ μὴ

Par. L. Rob.

ὁμῶς. γρ. νόμους

Par. B.

693

694. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-775

ὧν ἄνη τις· οὐδὲ χρὴ μακράν:

ἄνη τίς

, a recentiore manu supra adscripto

τις

, Μ.

ἄνη τις

teste Blomfieldio Arund. Id praefixum scholio in M. et hoc, commemoratum a Stephano, primus dedit Canterus.

ἄνυτις

Vit. Cantabr. 1. 2. Οx. Par. G. F. L. Ald. Rob. Turn.

ἄνυσις

G. Lips. Par. E. H. N. Colb. 1. Taur. Vind. 1. 2. 3. 4.

οὐ δὲ

Rob.

μακρὰ

Par. N. Rob. γρ.

μακρά

Par. B. Ante

μακράν

in Lips. supra insertum

λέγειν

, cum glossa

πολυλογεῖν

694

695. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-776

μὴ ἔλθῃς ὁδοὺς σὺ τάσδ᾽ ἐφ᾽ ἑβδόμαις:

μὴ ἔλθης ὁδοὺς

Vit.

μὴ ἔλθ' ὁδοὺς

sic Lips.

ἐφ'

omittunt Vit. Par. N.

εὐδόμαις

ἑβδόμοις

Vit.

695

696. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-777

τεθηγμένον ... ἀπαμβλυνεῖς λόγῳ:

τεθειγμένον

ἀμβλυνεῖς

, a recentiore manu supra scripto

απ

, Vit.

λόγῳ

, ad ω supra adscripto ου, Lips.

696

697. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-778

νίκην γε μέντοι καὶ κακὴν τιμᾷ θεός: Libri

νίκην γε

, nisi quod G.

γε

omittit, et

κακὴν

, nisi quod

καλὴν

habet Lips. Ex scholiastae verbis,

τὴν γὰρ κακὴν δίκην ἢ νίκην, λέγω δὲ τὴν γενομένην ἀνόμως, τιμωρεῖται ὁ θεός

, colligi potest etiam

δίκην

lectum fuisse. In M. hoc tantum scholion est,

τιμωρεῖται. ἢ ἐν ἐρωτήσει ὁ λόγος

. Habet interrogationis signum in fine versus Cantabr. 1. Per interrogationem haec non magis dici possunt, quam

τιμᾶν

significare ulcisci. Frustra hunc versum explicare conati sunt interpretes. Putavi scribendum esse

νίκῃ γε μέντοι καὶ κακὸν τιμᾷ θεός

. At victoria etiam improbos ornat deus. Dehortatur chorus Eteoclem, ne ad certamen cum fratre abeat, quod deus interdum etiam improbo (nunc quidem Polynici) victoriam impertiat. Ad haec respondet ille, non decere virum fortem de eo, quod vinci possit, cogitare.

697

698. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-779

στέργειν ... τοῦτο ... ἔπος:

στέγειν

Ald.

στέργειν γ'

στέργειν τ'

Par. E.

τοὔπος

Taur.

698

700. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-780

ἐκφύγοις:

ἐκφύγοις

a pr. manu M. sed recentior

οι

supra adscripsit.

ἐκφύγῃ

Cantabr. 2. Ald. Aberravit ab sententia Nauckius praef. ad Aristophanem Byzantium p. VI.

ἐκφύγοι

scribendum esse putans.

700

701. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-781

πέφρικα ... ὠλεσίοικον:

πέφοικα

, supra adscripto

ρικα

, Vit.

τὴν

Lips.

ὠλεσίοικον

M. G. Turn.

οὐλεσίοικον

Vit.

ὀλεσίοικον

Par. L. Taur. Vind. 1. 2.3.4. Ald. Rob.

ὀλοσίοικον

Lips.

ὠλεσίδομον

varia lectio apud Stephanum.

701

702. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-782

θεόν, οὐ θεοῖς ὁμοίαν:

θεῶν

Arund. Cantabr. 1. Ox. Ask. A. et fortasse Par. F. ex quo affertur

θεόν

. In G. Taur. verba hoc ordine collocata sunt

οὐ θεοῖς ὁμοίαν θεόν

. Post hunc versum ante Canterum haec addebantur,

ἃ (οὐ Ox. Ven. A. Ald.) γὰρ νύκτωρ παρεκελεύσατο (παρακελεύσατο Par. E. παρεκελεύετο Vit. παρελεύσατο Ox. Αld.) καὶ γέγονε (γέγωνε Arund. Ox. Rob.)

. Habent haec verba G. Vit. Lips. Arund. Cantabr. 1. 2. Ox. Par. C. E. Ask. A. Colb. 1. Taur. Ven. A. B. Vind. 1. 2. 3. 4. Ald. Rob. Turn. In M. a recentiore manu in margine adscripta sunt. Nihil haec sunt nisi interpretatio vocabuli

παναληθῆ

, sumpta ex v. 691.

702

703. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-783

παναληθῆ:

παναληθῆ

etiam M. sed ut eadem manus primum

παναληθὲς

scripserit.

703

704. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-784

εὐκταίαν Ἐρινύν:

εὐκτέαν

Arund.

ἀκταίαν

Εὐκταίαν Ἐρινύν

non puto comparari posse cum

Θέμιδι εὐκταίᾳ

Euripidis in Medea v. 170. ut visum est Musgravio et Porsono. Ibi

Θέμις εὐκταία

est quae vota perficit: hic vix aliud esse potest

εὐκταία Ἐρινὺς

quam excitata Oedipi diris Furia. Sed fateor suspectum mihi esse

εὐκταίαν

. Nam etsi metrum Anacreonteum, sive Ionicum

ἀνακλώμενον

, spondeum pro trochaeo admittit, solet tamen Aeschylus versus diligentissime exaequare: atqui mediam in

εὐκταίαν

syllabam non facilius corripias, quam in

Φοίβῳ στυγηθέν

producas. Poterat Aeschylus scribere

πατρὸς ὠκύπουν Ἐρινύν

. Nam hoc rei convenit:

εὐκταίαν

supervacaneum est, quum

τελέσαι κατάρας

sequatur.

ἐρινὺν

M. Arund. Ald. Ceteri

ἐριννύν

704

705. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-785

περιθύμους:

ὑπερθύμους

Par. F. K. Ask. A.

705

706. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-786

Οἰδιπόδα βλαψίφρονος:

Οιδιπόδα βλαψίφρονος

Blomfieldius. Libri

βλαψίφρονος οιδιπόδα

, nisi quod

βλαψίφρενος

habet Lips.

τοῦ βλαψίφρονος

Cantabr. 2.

οιδιπόδαο

Vit.

οἰδίποδος

Ox. Ald.

Οιδιπόδα

Turn.

706

707. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-787

παιδολέτωρ δ᾽ ἔρις ἅδ᾽:

παιδολέκτωρ

Lips.

παιδολέτω

Ald.

παιδοδέλετως

Par. C. Post hanc vocem

δ'

omittunt Cantabr. 2. Ox. Ald. Rob. Turn. Habent particulam M. G. Vit. Lips.

ἔρις

. γρ.

ἐριννύς

Par. B.

ἅδ᾽

G. Vit. Lips. (in Lips. superscriptum) Cantabr. 2. Ox. Par. A. B. E. N. Colb. 1. Ald. Rob. Turn. et a recentiore manu M. prima scripserat

ἔρις δ'

, etsi

δ'

praecedit.

ἥδ'

Par. F.

τάδ'

editio Victorii.

707

708. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-788

ξένος δὲ κλήρους ἐπινωμᾷ:

ξένους δὲ

Ox. Ald.

κλήρους

dedit Victorius, et hoc a pr. manu habebat M. in quo nunc radendo ι ex υ factum est.

κλήροις

G. Vit. Lips. Mosc. 2. Ox. Par. C. L. Colb. 1. Taur. Vind. 1. 2. 3. 4. Ald. Turn.

κλῆρος

Rob.

ἐπινομᾷ

ex correctione G.

ἐπικομᾷ

idem ante correctionem.

ἐπικωμᾷ

, cum glossa

μεγαλοφρονεῖ

, Mosc. 2.

ἐπινωμᾷν

Par. L.

708

709. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-789

Χάλυβος, Σκυθῶν: H. Stephani coniecturam

Χάλυψ ὁ Σκυθῶν ἄποικος

, metri negligentior probat Valckenarius ad fragm. Callimachi p. 155. seqq. Hesychius

Χάλυβοι, ἔθνος τῆς Σκυθίας ὅπου σίδηρος γίνεται

. Stephanus Byz.

καὶ Χάλυβοι παρ' Εκαταίῳ, “Χαλύβοισι πρὸς νότον Αρμένιοι ὁμουρέουσι.”

Euripides Alc. v. 980.

καὶ τὸν ἐν Χαλύβοις δαμάζεις σὺ βίᾳ σίδαρον

σκυθῶν

, a sec. manu superscripto ων, Μ.

709

710. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-790

χρηματοδαίτας:

χρηματοδαίτης

Lips.

χρηματοδέτας

χρηματοδοτας

Arund.

710

711. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-791

πικρός, ... σίδαρος:

πικρὸς

omittit Vit.

ὁμόφρων

Lips.

σίδαρος

, ad α superscripto η, Lips.

σίδηρος

G. Ald. Turn.

711

712. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-792

διαπήλας:

διὰ πύλας

G. Lips. Etiam in Vit. qui

διαπήλας

cum reliquis habet, supra scriptum ν.

712

713. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-793

ὁπόσαν καὶ φθιμένοισιν:

ὁπόσαν καὶ

Μ. (sic, ut videtur, non

ὁπόσοις καὶ

, M.) Arund. Cantabr. 2. Par. K. Colb. 1. Rob.

ὁπόσαν καὶ

Vit.

ὁπόσαν

(ad α superscripto η)

καὶ

Lips.

ὁπόσην καὶ

Par. F.

ὁπόσην

ex Par. C. enotatum est,

ὁπόσα

ex Par. E.

ὁπόσην ἂν καὶ

G. Ald. Turn.

φθιμένοισι

libri, nisi quod

φημένοισι

habet Par. E. Plena oratio haec esset,

χθόνα ναίειν διαπήλας τοσαύτην οπόσην διαπάλλει καὶ φθιμένοις κατέχειν

, et his additus est accusativus, quasi ita dixisset,

χθόνα ναίειν διαπήλας τοσαύτην ὥςτε αὐτοὺς κατέχειν αὐτὴν ἀμοίρους τῶν μεγάλων πεδίων

. Dictum est

κατέχειν

θήκας κατέχουσιν

Agam. v. 433.

713

715. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-794

ἐπειδὰν αὐτοκτόνως:

ἐπεὶ δ᾽ ἂν

G. Mosc. 2. et sic a pr. manu M.

ἐπειδὰν

idem a sec. manu, ut ceteri.

αὐτοκτόνως

Rob. idque ex codice regio Spanhemius enotavit.

αὐτοκτόνωσιν

a pr. manu habuisse videtur M. unde recentior

αὐτοὶ κτάνωσιν

fecit.

αὐτοκτάνωσιν

Lips.

αὐτοὶ κτάνωσι

G. Vit. Mosc. 2. Vind. 1. 2. 3. 4.

αὐτοὶ κτάνωσιν

Ox. Par. E. Taur. Ven. A. Ald. Turn.

715

716. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-795

αὐτοδάϊκτοι:

αὐτοδαΐκτως

Ask. A.

716

717. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-796

καὶ γαῖα κόνις πίῃ: Libri

καὶ χθονία κόνις πίῃ

, repugnante versu antistrophico. Scripsi

καὶ γαῖα κόνις πίῃ

. Hunc ipsum enim versum respexisse videtur Hesychius, quum scriberet

γαῖα κόνις, γῆ

. Sic enim eum scripsisse puto pro eo, quod nunc parum apte legitur,

γαῖα, ἡ κόνις, καὶ ἡ γῆ

717

718. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-797

φοίνιον:

φοίνιον

M. Lips. Ald. Rob. Turn.

φόνιον

G. Vit. Cantabr. 1. Mosc. 1.2. Taur. Vind. 1. 2. 3. 4. et

ιον

superscripto Colb. 1.

φοίνιον

γρ.

φόνιον

Par. B.

φόνον

Ask.A.

718

719. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-798

καθαρμοὺς:

καθαρμοὺς

Vit. Lips. et cum ceteris, ut videtur, plerisque codicibus Ald. Rob. Turn.

καθαρμοὺς

ex rasura Mosc. 1.

καθαρμὸν

G. Mosc. 2. Ox. Par. L. Taur. Vind. 3.

καθαρμὸν

aut

καθαρμὸς

, non

κάθαρμα

, M. a pr. manu, sed ultimae tres litterae

μὸν

litura paene evanuerunt, recentior manus

οὺς

supra adscripsit. Secunda manus hoc scholion in margine scripsit,

τίς ἂν εὑρηθείη (sic); τίς ἂν αὐτοὺς ἐκλύσει τοῦ τοιούτου μιάσματος ;

719

720. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-799

λούσειεν:

λούσιεν

λαίσειεν

Ald.

720

721. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-800

παλαιοῖσι:

παλαιοῖσι

Arund. Mosc. 1. Ven. В.

παλαιοῖς

M. et reliqui,

721

722. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-801

συμμιγεῖς κακοῖς:

συμμιγεῖς

G. Vit. Lips. Mosc. 1. 2. Par. C. L. Ask. A. et ad σ a sec. manu adscripto M.

ξυμμιγεῖς

Ald. Rob. Turn.

κακοῖσι

Cantabr. 1. Ask. A. Mosc. 1. Ven. B.

καλοῖς

Lips.

722

724. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-802

παρβασίαν:

παρβασίαν

Porsonus.

παραβασίαν

M. G. Arund. et e correctione Vit.

παραιβασίαν

Vit. a pr. manu et Lips. Par. B. Ald. Rob. Turn.

Ὠκύποινον

αἰῶνα δ᾽ ἐς τρίτον

non sibi repugnant. Nam cita poena iam ad tertiam aetatem duravit, celeriter Laium, Oedipum, Iocastam, filios puniens.

724

725. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-803

ἐς ... μένει:

εἰς

Cantabr. 1.

μὲν

pro

μένει

Ald.

μενεῖ

, sed correctum

μένει

, Par. L.

725

727. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-804

τρίς: Ad

τρὶς

supra adscriptum

εἰς

in Lips.

727

728. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-805

μεσομφάλοις:

μεσομφάλοιν

Rob.

728

729. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-806

θνάσκοντα ... γέννας:

θνάσκοντα

edidit Victorius, et sic Lips. et ad ά a sec. manu supra adscripto M.

θνήσκοντα

G. Vit. Cantabr. 2. Ald. Rob. Turn.

γένας

G. Mosc. 1. 2.

729

731. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-807

κρατηθεὶς δ᾽ ἐκ φίλων ἀβουλίαις:

κρατηθεὶς

γρ.

καρτηθείς

Par. B.

δ'

a recentiore manu scriptum in G. Eiecit particulam Porsonus. Servanda est: refertur enim ad

μέν

, quod poni debuerat,

Ἀπόλλωνος μὲν βίᾳ

ἐκφίλων

Ald. Rob. Turn. Brunckius, quod

φίλων

in Par. B. per

ἡδονῶν

explicetur, coniici posse ait, scriptum fuisse olim

κρατηθεὶς δ᾽ ἡδονῶν ἀβουλίαις

. Nec tamen quicquam mutandum censet.

ἀβουλίαις

G. Lips. Par. B. Ald. Rob. Turn.

ἀβουλίᾳ

Vit. Par. A. K. L. Ask. A. Ven. B.

ἀβουλίαι

, ultima littera incerta, M.

ἀβουλίας

Taur. Vind. 1.

Ἐκ φίλων ἀβουλίαις

interpretantur malis amicorum consiliis. Ita etiam intellexit scholiastes qui in M. adscripsit

οἷς ἐκοινώσατο τὸν χρησμόν

. Nihil de hac re traditum est ab antiquis, et satis impii fuissent, qui suasissent oraculum contemnere. Hoc dicit, ut alter scholiastes recte vidit, per uxoris amorem perverso consilio irretitus.

731

732. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-808

ἐγείνατο ... αὑτῷ:

ἐγείνατο

Arund. Mosc. 1. Par. K. Ask. A. Rob.

ἐγείνατο

M. G. Vit. Lips. Ald. Turn.

μόνον

Par. G.

αὑτῷ

G. Arund. Mosc. 1. 2.

732

733. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-809

Οἰδιπόδαν:

οἰδιπόδαν

M. Vit. et regius Spanhemii. Idem reliquorum librorum lectioni

οἰδίποδα

supra adscriptum in Par. B.

733

734. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-810

ὅς ... μὴ πρὸς ... ἁγνὰν:

ὅςγε

Mosc. 1.

ὃς

Ask. A.

μὴ πρὸς

G. Vit. Lips. Arund. Cantabr. 1.2. Mosc. 1. 2. Par. A. B. N. Ald. Rob. idemque in margine M. recentior manus adscripsit.

μητρὸς

Turn.

ματρὸς

M. Par. L.

ἁγνὰν

, ad alteram vocalem η superscripto Lips.

ἁγνὰ

Par. E.

734

735. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-811

ἄρουραν:

ἀρούρᾳ

Cantabr. 2. et adscripto γρ.

ἀρούρᾳ

Par. B.

735

737. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-812

ἔτλα· παράνοια συνᾶγε:

ἔτλη

Mosc. 1. Spanhemii regius, et α a sec. manu supra adscripto M.

παράνοια

M. G. uterque a pr. manu:

παράνοια

uterque a sec. manu.

παράνοια δὲ

Rob.

ἔτλα παρ' ἀνοίᾳ. ἔτλη δὲ ἀγνοίᾳ

sic scholion in M.

συνᾶγε

M. Turn. et a sec. manu G. Idem adscriptum in Par. B. Recentior manus in M. accentum primae syllabae delevit alterique γ supra adscripsit.

συνάξαι

G. a pr. manu et cum glossis

ἑνῶσαι, συνάξαι

Mosc. 2.

σύναγεν

Vit.

σύν γε

Ald.

συνάγαγε

Lips. Arund. Cantabr. 1. Mosc. 1. Par. H. K. Ask. A. Colb. 2. Rob. Spanhemii regius.

συνάγαγεν

Colb. 1.

737

738. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-813

φρενώλεις:

φρενώλης

, supra scripto a recentiore manu εις, M.

φρενωλεῖς

Lips. Male haec Schützius de Laii et Iocastae concubitu interpretatur: qua interpretatione praeclara vis, quae in hoc loco est, valde minuitur.

Παράνοια

est error, quem chorus propterea fortiore vocabulo nominat, quod caeci in eum fatorum necessitate, tamquam furibundi, irruerunt Oedipus et Iocasta.

738

740. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-814

πίτνον:

πίτνον

Brunckius.

πίπτον

Vind. 2. 4.

πιτνῶν. γρ. πιτνοῖ

πίπτον

ex Par. B. Faehsius affert. Ceteri

πιτνόν

. Omittit hunc versum Lips.

740

741. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-815

τρίχαλον:

τροχαλὸν

fuerat in Vit. deleto iota

τροχαλὸν

factum est, quod habent Par. E. Ask. A. Vind. 4. γρ.

τροχαλόν, ἤγουν κυρτόν

Par. B. in quo alia glossa,

τριπλοῦν ἢ τραχύ

, ad

τρίχαλον

pertinet, quod habet in textu, ut ceteri libri. Wakefieldius in Silva crit. I. p. 63. scribit

τρίχινον

, ex Hesychii glossa

τρίχινον, Τρικόρυφον

. At codex Hesychii

Τρίκοινον

habet. Nec tamen contenderim Hesychii locum non huc spectare, modo ne Aeschylum ex Hesychio, sed Hesychium ex Aeschylo corrigas.

Πρύμναν πόλεως

dicit, quod tamquam de navi loquitur. Ex illo, inquit, Oedipi scelere aliud alii succedit malum, quod etiam ipsi urbi minatur.

741

743-744. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-816

ἀλκὰν ... πύργος ἐν Ἄρει:

ἀλκάν

Mosc. 2. in quod coniectura inciderat Burgessius.

ἀλκᾷ

Taur.

ἀλκὰ

ceteri.

δι' ὀλίγον

G. γρ.

πύργον

Par. B.

ἐνεύρει

Mosc. 1. 2. Ceteri libri scholiastae

ἐν εὔρει

, nisi quod

εὔρει

ex Par. E. enotatum est. Difficultatem horum versuum iam senserunt scholiastae, nec melius res cessit recentioribus criticis. In M. hoc scholion est,

μεταξὺ δὲ ἡμῶν δὲ ὀλίγου ἐστὶν ἡ τῶν πολεμίων δύναμις τῆς ἡμετέρας καὶ τὸ διάστημα ὁ πύργος ὁ διείργων ἐστίν

. Αd

ἐν εὔρει

adscriptum est

ἐν πλάτει, ἐν μεταιχμίῳ

. Frigidissime, immo turpissime additum est

ἐν εὔρει

. Scripsi, mutata una littera,

μεταξὺ δ᾽ ἀλκὰν δι᾽ ὀλίγου

τείνει πύργος ἐν Ἄρει

μεταξὺ δ᾽ ἀλκὰν δι' ὀλίγου τείνει πύργος ἐν Ἄρει

. In medio, i. e. inter urbem et ei imminentes fluctus, ad breve tempus munimentum tendit in bello turris. Confirmavit hanc emendationem Par. B. ex quo γρ.

ἄρει

Faehsius attulit.

745. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-817

δὲ ... βασιλεῦσι:

δὲ

omissum in Par. N. Colb. 1.

συμβασιλεῦσι

ante recentioris manus emendationem fuisse videtur in M.

745

746. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-818

μὴ πόλις:

μὴ καὶ πόλις

Lips. Cantabr. 1. Par. K. Ask. A.

746

747. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-819

τέλειαι γὰρ παλαιφάτων ἀρᾶν:

τέλειαι

G. Vit. Lips. Arund. Mosc. 1. 2. Οx. Par. A. E. L. N. Colb. 1. Ald. Rob.

τέλειοι

Cantabr. 1.

τέλεια

Par. B. Turn. et supra adscripto a recentiore manu

οι

, non

αι

, M. in quo hoc scholion additum est,

τὸ τέλεια ἀντὶ τοῦ τέλειαι. ὑφῆκεν δὲ τὸ ι διὰ τὸ μέτρον

. Tum

παλαιφάτων ἀραι

Μ. Οx. Ald. Reliqui omnes

παλαίφατοι ἀραί

. Scripsi, remoto turpi hiatu,

τέλειαι γὰρ παλαιφάτων ἀρᾶν βαρεῖαι καταλλαγαί

. Sic Aristophanes

πολέμου καταλλαγὴν

dixit in Avibus v. 1588. Eodem modo haec emendavit Engerus in diss. de Aeschyliis antistrophicorum responsionibus p. 17.

747

749. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-820

πελόμεν᾽ οὐ παρἔρχεται:

πελόμεν'

Μ. a pr. manu, idemque superscriptum in Cantabr. 2. et

πελόμενα

simul cum

παλλόμενα

τελλόμενα

adscriptum in Par. B.

τελόμεν'

G. Lips. Arund. Οx. Par. B. E. Colb. 1. et a recentiore manu M.

τελόμεν'

Ald.

τελλόμεν'

Cantabr. 2. Par. N. Rob. Turn.

τελλόμενα

Mosc. 1.

τελούμεν'

Vit. Cantabr. 1. Mosc. 2. Taur. Vind. 1. 4. Deinde omnes

οὐ παρέρχεται

, quod in Mosc. 2. bis, et ante et post

τελούμεν'

, scriptum est. Vulgatum

τὰ δ᾽ ὀλοὰ τελλόμεν᾽ οὐ παρέρχεται

interpretantur calamitas semel orta non praeterit. Sed

τελλόμενα

, si haec vera esset scriptura, non orta, sed orientia mala significaret. Recipiendum

πελόμεν'

erat. Hoc aut cum

οὐ παρέρχεται

coniungendum est, ut sit idem ac si dixisset poeta

τὰ δ᾽ ὀλοὰ οὐ λήγει γινόμενα

, aut ita haec explicanda, quae perniciosa sunt (i. e. pestifera, ut dirae), non praetereunt, sed manent. Neutrum satis placet, et admonet vitii versus antistrophicus. Quare scripsi

τὰ δ᾽ ὀλοὰ πελόμεν' οὐ μὰψ ἔρχεται

. Invenitur

μαψίδιος

apud Euripidem Hel. v. 260.

749

750. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-821

πρόπρυμνα δ᾽ ἐκβολὰν:

προπρύμναν

Lips.

πρόπρυμναν

Ald. Rob.

πρόπρυμνον

Turn. et ad ultimam syllabam α supra adscripto Par. G.

πρόπρυμνα

recte ceteri.

δὲ

plene Vit.

τὲ

Par. N.

ἐκβόλων

a pr. manu,

ἐκβολῶν

a sec. habuisse videtur M.

ἐκβολὴν

recentior manus fecit. Adscriptum hoc scholion,

ὅταν δὲ παχυνθῶσιν οἱ ἄνδρες τῷ ὄλβῳ, τότε ὅλου τοῦ φόρτου ἐκβολὴν ποιοῦνται. τοῦτο δὲ πρὸς Ἐτεοκλέα. ἐκβολῶν δέ, τῶν ὑβριστῶν, οἷον δὲ ἐκβολῆς ὑβριζόντων

. Ceteri libri omnes

ἐκβολάν

750

751. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-822

ἀλφηστᾶν:

ἀλφηστῶν

Μ.

ἀλφηστὴν

regius Spanhemii.

ἀλφηστάων

Par. B. E. Vind. 2. 4.

ἀφιστῶν

G. sed ut ε in litura sit.

ἀφιστῶν

γρ.

ἀλφοιτῶν

Taur.

ἀλφηστῶν

reliqui.

751

753. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-823

γὰρ ... τοσόνδ᾽:

γάρ

omittit Lips.

ἐθαύμασας

Lips.

τόσον

Rob.

τοσόνδ'

γρ.

τοσόν γ'

Par. B.

753

754. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-824

θεοὶ καὶ ξυνέστιοι πόλεος, ὁ:

θεοὶ δὲ καὶ

Ox. Αld.

θεοὶ

omisso

καὶ

Cantabr. 2. Pro librorum scriptura

πόλεως

dedi

πόλεος

et addidi

ὁ

. Sic etiam Dindorfius.

754

755. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-825

πολύβοτός: Libri omnes

πολύβοτος

, nisi quod

πολύβοστος

est in Mosc. 2. Scholion in M. hoc est,

πολύβοτός τ' αἰὼν ὁ ὑπὸ πολλῶν ἐμβατευόμενος ἀνδρῶν, ἢ ἐπὶ πολὺ ἐκτεινόμενος

. Vnde Blomfieldius collegit fuisse qui

πολύβατος

legerent.

βροτῶν

a sec. manu additum in Vit.

755

756. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-826

ὅσον τότ' Οἰδίπουν τίον:

ὅσων

οἰδίπου

Οx.

τόντ'

Par. E.

τίον

G. Vit. Taur. Ald. Rob. Turn.

τῖον

Μ.

τίων

Lips.

756

757. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-827

τὰν ἁρπαξάνδραν:

ἀναρπαξάνδρα

Colb. 1. Ald. Ceteri

ἀναρπαξάνδραν

, nisi quod

ἀναρπαξανδρὼν

habet Lips. qui post hanc vocem addit

σφίγγα

. Scribendum erat

τὴν ἁρπαξάνδραν

757

759. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-828

ἐπεὶ δ᾽ ἀρτίφρων:

ἐπεὶ δ᾽ ἀρτίφρων. γρ. δ᾽ ἄρ᾽ ἔμφρων

ex Par. B. Faelsius affert.

759

760. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-829

ἐγένετο:

γένετο

G. Taur.

760

761. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-830

ἄλγει: In

ἄλγει

priores duas litteras a sec. manu in litura scriptas habet M.

761

762. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-831

μαινομένᾳ κραδίᾳ:

μαινομένᾳ

M. G. Vit. Vind. 1. 2. 4.

μαινομένῃ

Cantabr. 2. Turn.

μαινομένη

Lips. Ald. Rob.

κραδίᾳ

Turn.

καρδίᾳ

M. G. Cantabr. 2. Par. L. Vind. 1. 2. 4. Rob.

καρδίᾳ

Vit. Lips. Arund. Οx. Par. E. Ald.

762

763. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-832

κάκ' ἐτέλεσεν:

κάκ' ἐτέλεσεν

Μ. et regius Spanhemii.

κακὰ τέλεσε

Arund.

κατετέλεσε

Lips.

τέλησε

interpretationi secundi scholiastae praefixum. Ceteri

κάκ' ἐτέλεσε

763

764. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-833

χερὶ:

χειρὶ

Lips. Cantabr. 1. 2.

764

765. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-834

κρεισσοτέκνων ὀμμάτων ἐπλάγχθη:

κρείσσω τέκνων

M. Vit. Lips. Ox. Par. A. E. Ald. idemque supra adscriptum in Par. B.

κρεισσὼ τέκνων

Par. G.

κρείσσων τέκνων

G. (sic G.) Mosc. 2. Taur.

κρεισσοτέκνων

Par. B. Turn. supraque adscriptum in Par. G.

κρισσοτέκνων

Mosc. 1. et regius Spanhemii.

κρεισσόνων τέκνων

Arund. Par. F. K. Ask. A. Rob.

τῶν κρειττόνων τῶν

supra adscriptum in Mosc.2. Deinde

δ᾽ ἀπ᾽ ὀμμάτων

M. Vit. Lips. (ὀμάτων Lips.) Arund. Par. B. H. L. Colb. 1. Ald. Turn.

τ' ἀπ᾽ ὀμμάτων

Taur.

δ᾽ ὀμμάτων

Par. A.

ἀπ᾽ ὀμμάτων

G. Par. K. Ask. A. Vind. 1. 2. 3. 4. Rob. Certa emendatione scribendum est

κυρσοτέκνων ὀμμάτων ἐπλάγχθη,

privavit se oculis qui liberis occursuri erant, i. e. visuri eos. Conf. Soph. Oed. R. v. 1268. seqq.

765

766. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-835

τέκνοισιν δ᾽ ἀρὰς: Libri

τέκνοις δ' ἀραίας

. Scribendum erat

τέκνοισιν δ᾽ ἀράς

766

767. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-836

ἐφῆκεν ἐπικότους τροφᾶς:

ἀφῆκεν

G. Mosc. 2. Ask. A. Turn. adscriptumque in Par. B.

767

767. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-837

ἐπικότους τροφᾶς:

ἐπικότοις

, supra adscripto

ους

, Lips.

ἐπικότας

Ald.

ἐπισκότους

Taur. adscriptumque in Par. Β.

ἐπιτρόπους

Par. E. Deinde libri

τροφάς

. Sed

τροφᾶς

adscriptum in Par. B. Heathii

ἐπίκοτος τροφᾶς

probarunt Brunckius, Porsonus, Blomfieldius. Brunckius tamen

ἐπικότους τροφᾶς

servari posse dixit, servavitque recte Schützius. Scholiastes Sophoclis ad Oed. Col. 1375. postquam versus attulit ex Thebaide, in quibus Oedipus filios propter coxam ab iis missam exsecratus esse narratur, haec addit,

τὰ δὲ παραπλήσια τῷ ἐποποιῷ καὶ Αἰσχύλος ἐν τοῖς Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβαις

. Interpretatus igitur est

τροφᾶς

propter victum, idque probavit Heathius. Rectissime Schützius intellexit, potius propterea ira correptum esse Oedipum dici, quod educasset inceste prognatos filios. V. Opusc. VII. p. 204.

767

768. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-838

αἰαῖ, πικρογλώσσους ἀράς:

αἰ αἰ

M. Lips. Ceteri, ut videtur,

οὐ αἰ

πικρογλώσσου ἀρᾶς

Ox. Ald. Ex Par. B. Faehsius haec affert,

ἀράς. πικρονόμους ἢ πικρογλώσσους. τὸ δὲ αἰ αἴ διὰ μέσου

, et

αἳ αἳ, πικρογλώσσους. γρ. πικρονόμους

768

769. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-839

καί σφε σιδαρονόμῳ:

καὶ σφέ

, ad

καὶ

supra adscripto

ἢ

, Lips.

ἢ σφὲ

Ven.B.

σφε δὴ

ex Taur. affertur.

σιδηρονόμῳ

Lips. Mosc. 1. Turn.

769

770. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-840

διὰ χερὶ:

δια χερὶ

Porsonus.

διαχειρίαι

Μ.

διαχειρίαν

Cantabr. 1.

διὰ χειριὰ

διαχειρία

Vit. Lips. Taur. Ald. Rob. Turn.

διαχειρίᾳ

inde a Victorio scribebatur.

770

771. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-841

κτήματα:

ποτὲ κτήματα

Par. E.

771

772. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-842

τελέσῃ καμψίπους Ἐρινύς:

μὴ δὲ τελέσῃ

Vit.

ἐρινός

M. Vulgo

Ἐριννύς

. Tzetzes in Exegesi Iliadis p. 15, 24.

ἢ ποίνιμος καὶ κατ' Αισχύλον καμψíπους Ἐρινὺς μετελεύσοιτο

. Hic igitur secutus esse videtur scholiastae explicationem,

ἡ κάμπτουσα τῶν κολαζομένων τοὺς πόδας. οἱονεὶ ἡ συμποδίζουσα καὶ μὴ ἐῶσα φυγείν

. Schützius “aliud est" inquit "γόνυ κάμπτειν, quod significat requiescere, aliud πόδας κάμπτειν, quod est ambulare, ire. Ideoque καμψίπους h. 1. est pedes mobilis.” Interpretationem veram esse puto: et habet eam etiam scholiastes in cod. G. qui allatis, quae etiam in vulgatis scholiis exstant, addit

ἢ ἡ κεκλιμένους ἔχουσα πόδας πρὸς (ser. πρὸς τὸ) ταχέως παραγίνεσθαι ὅπου ἂν ἔλθοι (scr. ἔλθῃ)

. Rationem tamen minus idoneam ab se allatam esse animadvertisset Schutzius, si meminisset Furiam etiam

καμπεσίγουνον

dictam esse. Hesychius

καμπεσίγουνος, ἡ Ἐρινύς, ἀπὸ τοῦ κάμπτειν τὰ γόνατα τῶν ἁμαρτανόντων

. Praeterea non modo

γόνυ κάμπτειν

quiescere est, sed etiam

κῶλα κάμπτειν

, ut apud Sophoclem in Oed. Col. v. 19. Nec dubito quin id etiam

πόδας κάμπτειν

dici potuerit.

Καμψίπους

quidem et

καμπεσίγουνος

de Furia dicta non videntur aliter quam ut Schützius voluit intelligi posse, quum propterea quod huiusmodi composita pedes paene postulant intelligi eius de quo usurpantur, non aliorum, tum quod alia nomina, quibus Furiarum celeritas indicatur, hanc interpretationem suadent. Eandem confirmat vocabulum

καμπεσίγυιος

, de quo vide Hesychium eiusque interpretes. Neque

κάμπτειν γόνυ

necessario de quiete intelligendum esse Xenophon arguit de re equestri 1.6.

τά γε μὴν γόνατα ἣν βαδίζων ὁ πῶλος ὑγρῶς κάμπτῃ, εἰκάζοις ἂν καὶ ἱππεύοντα ὑγρὰ ἕξειν τὰ σκέλη· πάντες γὰρ προϊόντος τοῦ χρόνου υγροτέρως κάμπτουσιν ἐν τοῖς γόνασι

. Ex quo loco Pollucem 1. 191. haec habere animadverterunt interpretes Xenophontis,

γόνατα δυςκαμπῆ· ὁ γὰρ ὑγρὸς κάμπτει τὰ γόνατα ἀκοπώτερον καὶ ἀπταιστότερον βαδίζει

772

773. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-843

τεθραμμέναι:

παῖδε

Lips. Libri

τεθραμμέναι

. Hoc cum

μητέρων

coniunctum esset ea ratione, qua

σᾶς ἀλόχου σφαγείς

et similia dicuntur. Sed valde hoc languet. Scholiastes haec adnotavit,

συγγενεῖς, ἢ δειλαί, ὑπὸ μητέρων ἁπαλῶς τεθραμμέναι

, quae videri possunt alius scripturae vestigia continere. Scribendum putavi

τεθρυμμέναι

, delicatae.

773

774. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-844

δούλειον:

δούλιον

Vit.

δόλιον

Par. E.

774

775. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-845

πέπτωκεν ... ὀβρίμων:

πέπτωκεν δ'

Μ.

πέμπτωκεν

Lips.

ὀβρίμων

M. Cantabr. 1. 2. Ox. Par. A. B. Colb. 1. Taur. Rob.

ὀμβρίμων

G. Vit. Lips. Ald. Turn.

775

776. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-846

πόλις δ᾽ ἐν εὐδίᾳ:

πόλις τ'

Colb. 1.

εὐδείᾳ

Lips. Cantabr. 1.

776

778. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-847

στέγει δὲ πύργος, καὶ πύλας φερεγγύοις:

στέγει

M. Vit. Lips. Cantabr. 2. Ald. Turn.

στέργει

Cantabr. 1. Mosc. 2. Par. C. E. N. Colb. 1. Vind. 2. 4. et adscripto γρ.

στέγει

Par. Β.

στέργει

habuerat etiam G. sed ρ erasum est.

στένει

Rob.

πύργος καὶ πύλαι·

Vit.

ἱκανοῖς δὲ

φερεγγύοις

adscripto.

φερεγγύους

Rob.

φερεγγύοις. γρ. φερεγγύους, ὃν ἢ πρὸς τὸ πύλας, φερεγγύους πύλας, τὰς δυναμένας φέρειν τὴν ἐγγύην

Par. B.

778

779. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-848

ἐφραξάμεσθα:

ἐφραξάμεσθα

Turn.

ἐφραξάμεθα

M. G. Vit. Lips. Mose. 1. 2. Vind. 1. 2. 3. 4. Αld. Rob.

ἐφρεξάμεθα μονομάχαισι

Par. E.

779

780. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-849

καλῶς ἔχει τὰ πλεῖστ᾽ ἐν ἓξ πυλώμασιν:

καλῶς δ᾽ ἔχει

Lips. Cantabr. 1. Colb. 1. 2. Rob. In M.

δ'

a recentiore manu supra adscriptum est.

πλεῖστα ἓξ

Vit. Mosc. 1. uterque supra scripto

ἐν

. In Vit. syllaba una inter

πλεῖστα

ἓξ

erasa.

πυλώμασιν

Μ. Ceteri

πυλώμασι

780

781. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-850

ἑβδομαγέτας:

ἑβδομαγέτης

Mose. 1. Dorica forma etiam Proclus usus est in commentario ad Timaeum Platonis III. p. 200. Dixi de hoc nomine Apollinis in Opusc. VII. p. 293.

781

782. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-851

εἵλετ', Οἰδίπου:

εἵλετο

a pr. manu M.

εἵλετ'

οἰδίπου

οἰδίπους

Mosc. 1.

782

783. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-852

παλαιὰς:

παλαιᾶς

Lips.

783

784. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-853

πρᾶγος νεόκοτον πόλει παρόν:

πρᾶγος

Arund. Cantabr. 1. Par. A. B. L. Vind. 1. 4. Rob.

πρᾶγμα

M. G. Vit. Lips. Ald. Turn. adscriptumque in Par. B.

νεόκοτον

M. Vit. Lips. Par. B. Ald. Rob. Turn.

νεόκητον

G. Mosc. 2. quod in G. per

νεωστὶ γεγενημένον

, in Mosc. 2. per

νεωστὶ κατεσκευασμένον

explicatur.

νεότοκον

Par. H. N. Colb. 1. idemque adscriptum in Cantabr. 2. Par. B.

παρόν

G. Par. B. aliique, ut videtur, codices et Ald. Turn.

πλέον

M. Vit. Lips. Cantabr. 1. Mosc. 1. Par. E.N. Colb. 1. adscriptumque in Par. B. In Vit. γρ.

παρών

a recentiore manu supra scriptum est.

καὶ πλέον

Rob.

784

785-801. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-854

Quae post versum 784. sequuntur, valde perturbata sunt. Ea in omnibus libris hoc ordine scripta leguntur,

Α. πόλις σέσωσται, βασιλέες δ᾽ ὁμόσποροι ἄνδρες τεθνᾶσιν ἐκ χερῶν αὐτοκτόνων. Χ. τίνες; τί δ᾽ εἶπας; παραφρονῶ φόβῳ λόγου. Α. φρονοῦσα νῦν ἄκουσον, Οἰδίπου γένος. Χ. οι γὼ τάλαινα, μάντις εἰμὶ τῶν κακῶν. Α. οὐδ᾽ ἀμφιλέκτως μὴν κατεσποδημένοι. Χ. ἐκεῖθι κἦλθον; βαρέα δ᾽ οὖν ὅμως φράσον. Α. οὕτως ἀδελφαῖς χερσὶν ἠναίροντ᾽ ἄγαν. Χ. οὕτως ὁ δαίμων κοινὸς ἦν ἀμφοῖν ἅμα. Α. αὐτὸς δ᾽ ἀναλοῖ δῆτα δύςποτμον γένος. τοιαῦτα χαίρειν καὶ δακρύεσθαι πάρα πόλιν μὲν εὖ πράσσουσαν, οἱ δ᾽ ἐπιστάται, δισσώ στρατηγώ, διέλαχον σφυρηλάτῳ Σκύθῃ σιδήρῳ κτημάτων παμπησίαν. ἕξουσι δ᾽ ἣν λάβωσιν ἐν ταφῇ χθονός, πατρὸς κατ᾽ εὐχὰς δυςπότμους φορούμενοι. πόλις σέσωσται· βασιλέοιν δ᾽ ὁμοσπόροιν πέπωκεν αἷμα γαῖ᾽ ὑπ᾽ ἀλλήλων φόνῳ

. Difficile dictu fortasse videbitur, unde tanta oriri perturbatio potuerit. Factam tamen esse, neque ista hoc ordine scribi ab Aeschylo potuisse, manifestum est. Persequar singula. Primus horum versuum,

πόλις σέσωσται, βασιλέες δ' ὁμόσποροι

, qui infra paene iisdem litteris repetitur, hac ipsa repetitione suspicionem vitii movet. Magis etiam eo, quod nuntio contra morem tragicorum hic duo versus tribuuntur, quum chorus uno interrogaverit. Itaque Porsonus hunc versum uncis inclusit, ut nuntius hoc uno versu responderet,

ἄνδρες τεθνᾶσιν ἐκ χερῶν αὐτοκτόνων

. Sed rectius Porsonus illum versum non hic, sed infra eiecisset. Illo enim loco perabsurdum est, quae modo clare dicta erant, his verbis iterari,

πόλις σέσωσται· βασιλέοιν δ᾽ ὁμοσπόροιν πέπωκεν αἷμα γαῖ ὑπ' ἀλλήλων φόνῳ

. Quod credas non latuisse librarium, qui codicem Vit. scripsit, vel alium, quem hic secutus est: tribuit enim hos versus nuntio, quum ea, quae inde a verbis

τοιαῦτα χαίρειν

procedunt, choro adscripsisset, similiterque in Lipsiensi ad illum versum

τοιαῦτα χαίρειν

chori nomen adscriptum est, hic autem versus

πατρὸς κατ' εὐχάς

cum duobus sequentibus nuntio tributi sunt. Contra choro interroganti

τί δ' ἐστὶ πρᾶγος νεόκοτον πόλει παρόν;

quid potuit aptius responderi quam

πόλις σέσωσται

? Quid autem ineptius fuisset quam, ubi nuntius respondisset

ἄνδρες τεθνᾶσιν ἐκ χερῶν αὐτοκτόνων

, chorum subiicere

τίνες; τί δ᾽ εἶπας; παραφρονῶ φόβῳ λόγου

, et mox, quod prorsus absurdum esset,

μάντις εἰμὶ τῶν κακῶν

? Non magis reliqua sana sunt. Illa quidem,

φρονοῦσα νῦν ἄκουσον, Οἰδίπου γένος

, poeta tragicus non posuisset sic ut oratio explenda esset ex praegressis nuntii verbis, sed ut e sequentibus. Huic versui,

οἳ 'γὼ τάλαινα, μάντις εἰμὶ τῶν κακῶν

, non subiecisset illa, quae sunt confirmantis ante dicta, non rem novam afferentis,

οὐδ᾽ ἀμφιλέκτως μὴν κατεσποδημένοι

, sed apertis verbis dixisset mortui sunt. Nec posuisset ista,

ἐκεῖθε κἦλθον

, nisi proxime praegresso, quo referrentur. Nam si aliquam vim esse in his verbis volumus, sententia haec sit necesse est, eo igitur pervenerunt, ut mutua caede se interimerent? Quid porro hoc est, quod his verbis,

βαρέα δ' οὖν ὅμως φράσον

, respondet nuntius

οὕτως ἀδελφαῖς χερσὶν ἠναίροντ' ἄγαν

? Id vero non narrantis est et ad chori interrogationem respondentis, sed sortem fratrum conquerentis: quare, ut brevius dicam, non nuntii est, sed chori. Denique nihil frigidius fingi potuit, quam eodem modo a choro, si praecedens versus nuntii est, iterari

οὕτως ὁ δαίμων κοινὸς ἦν ἀμφοῖν ἅμα

. Haec igitur tam foede depravata ita mutare ausus sum, ut res ipsa, ut mos tragicorum, ut Aeschyli ingenium postulare videbantur. Iam enim metuenti choro, ne aliud urbi malum immineat, respondet nuntius, ut et hac sollicitudine liberet chorum, et, quid acciderit, narrare incipiat,

πόλις σέσωσται βασιλέοιν δ᾽ ὁμοσπόροιν

. Praesagiens mala chorus respondet

τίνων, τί δ᾽ εἶπας, παραφρονῶ φόβῳ λόγου

. Ad haec nuntius, nominatim, de quibus loquatur, indicaturus, adhuc suspensa oratione,

φρονοῦσα νῦν ἄκουσον, Οἰδίπου γένους

. Jam certius rem intelligit chorus:

οι 'γώ τάλαινα, μάντις εἰμὶ τῶν κακῶν

. Tum vero nuntius concludit orationem,

πέπωκεν αἷμα γαῖ᾽ ὑπ' ἀλλήλων φόνῳ

. Ibi chorus, facinoris atrocitate exhorrescens, apertius etiam sibi narrari rem postulat:

ἐκεῖθι κἦλθον; βαρέα δ᾽ οὖν ὅμως φράσον

. Respondet ergo non ambigue nuntius,

ἄνδρες τεθνᾶσιν ἐκ χερῶν αὐτοκτόνων

. Inde chorus, rem paene incredibilem secum reputans,

οὕτως ἀδελφαῖς χερσὶν ἠναίροντ᾽ ἄγαν

. Confirmat id nuntius:

οὐδ᾽ ἀμφιλέκτως μὴν κατεσποδημένοι

. Iterum chorus, eadem cogitatione occupatus,

οὕτως ὁ δαίμων κοινὸς ἦν ἀμφοῖν ἅμα

. Quae iterum denique confirmat nuntius. Non dubito, qui sensum habent tragicorum lectione bene subactum, re diligenter considerata facile ad meam sententiam perductum iri. Origo autem tantae perturbationis, si ad levem, sed eum satis certum errorem attenderis, patebit planissime. In antiquo illo libro, ex quo nostri codices ducti sunt, librarii negligentia omissus fuerat hic versus,

πέπωκεν αἷμα γαῖ᾽ ὑπ᾽ ἀλλήλων φόνῳ

. Quem versum librarius una cum illo versu, ad quem haec verba referebantur,

πόλις σέσωσται· βασιλέοιν δ᾽ ὁμοσπόροιν

, adiecit in fine huius colloquii, signis quibusdam monens, ad quem ille locum pertineret. Signis illis, ut saepe factum est, neglectis, grammaticus aliquis emendationem aggressus, neque suspicatus duos illos versus alieno loco positos esse, quum omne colloquium chori cum nuntio videret esse perturbatissimum (et quam perturbatum videri debuerit, facile intelliget, qui totum hunc locum, uti nobis emendatus est, legere volet versu illo omisso), grammaticus igitur versus in alium ordinem redegit, simulque genitivos

βασιλέοιν δ᾽ ὁμοσπόροιν

τίνων

γένους

, qui non habebant quo referrentur, in nominativos mutavit.

785. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-855

βασιλέοιν δ᾽ ὁμοσπόροιν:

βασιλέως

M. Par. H. In M. a recentiore manu

ει

supra adscriptum.

βασιλεῖς

G. Lips. Cantabr. 1. 2. Mosc. 1. 2. Par. F. Ask. A. Colb. 1. 2. regius Spanhemii, Rob. et ex correctione Vit. in quo antea pro ultima syllaba duae fuerunt, quas nunc vix possis dispicere.

βασιλέες

Par. B. (hic quidem adscripto γρ.

βασιλεῖς

) et alii, ut videtur, codices ac Turn.

βασιλεῖ

Ald. Deinde “

ὁμόσποροι, οἱ αὐτάδελφοι. γρ. οἱ ὁμόσποροι

aut

ὁμόσποροι

" ex Par. B. Faehsius affert. Servatum est

βασιλέοιν δ᾽ ὁμοσπόροιν

infra post v. 801. ubi quidem

βασιλείοιν

habent M. Vit. Mosc. 1. Ox. Ald.

βασιλέοιν

Lips. sed ad

οιν

in hoc vocabulo et in

ὁμοσπόροιν

supra adscripto

οις

785

786. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-856

τίνων;: Libri omnes

τίνες;

786

787. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-857

γένους:

τόκος

, sed supra scripto a sec. manu

γένος

, M. Ceteri omnes

γένος

787

788. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-858

οἴ γὼ:

οἴ 'γὼ

Canterus.

οἳ ἐγὼ

Μ.

δὲ ἐγὼ

G. Vit. Lips. Ald. Rob. Turn.

788

789. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-859

πέπωκεν ... γαῖ᾽:

πέπωκεν

M. G. Par. B. Turn.

πέπτωκεν

Vit. Lips. Cantabr. 1. 2. Colb. 1.2. Mosc. 1. Ox. Par. K. L. Taur. Ald.

πέπωκτα

Rob. Deinde

γαῖ'

G. Ald. Rob. Turn. Idem adscriptum in Par. B. et in M. a recentiore manu ex

γὰρ

(sic) factum.

γῆν

Vit. Cantabr. 1. Colb. 2. Par. B. et adscripto γρ.

γῆ

Lips.

γῆ

Mosc. 1. Ox.

γῇ

regius Spanhemii. In G. ad

πέπωκεν αἷμα γαῖ'

hoc scholion adscriptum est,

πέπτωκεν αἷμα γαῖα. γράφεται καὶ πέπωκε. πέπτωκεν ἤγουν κέχυται τὸ αἷμα αὐτῶν ἐν τῇ γῇ, τῷ φόνῳ τῷ ἐπ᾽ ἀλλήλων γενομένῳ

789

790. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-860

ἐκεῖθι κἦλθον

ἐκεῖθε

Par. E.

zɛłodov

, ad primam syllabam a sec. manu 2. supra adscripto, M.

xelov

Rob. βαρέα δ᾽ οὖν ὅμως Μ. G. Vit. Par. B. Ald. Turn.

βαρέα μὲν ὅμως

Cantabr. 1. 2. Rob.

βαρέα μ᾽ ὅμως

Lips.

βαρέα μὲν ἀλλ᾽ ὅμως

Par. C. F. K. L. Ask. A. Ven. B. idemque adscriptum in Par. B.

βαρέα

βαρέως

Mosc. 1. habeat dubium.

βαρέως μὲν ἄλλα

sine codicis nota Spanhemius adscripsit. φράσον

φράσω

Par. E.

790

791. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-861

ἄνδρες libri. χερῶν G. Turn.

χειρῶν

M. Vit. Lips. Cantabr. 1. Ald. Rob.

χρεών

Par. E. αὐτοκτόνων

αυτομάτων

, supra scripto a sec. manu

.κτόνων.

, Μ.

791

792. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-862

ἠναίροντ᾽ Lips.

ἀνῄροντ'

Turn. Nauckio ad Aristoph. p. 18. hoc versu

ἅμα

, versu qui nobis 794. est

ἄγαν

scribendum videtur.

792

793. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-863

μὴν M. Lips. Ald. Turn.

νῦν

G. Vit. Mosc. 2. Vind. 1. Rob.

γε μὴν

Cantabr. 1. κατεσποδημένοι

κατεσποδημένοις

793

794. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-864

οὕτως

οὗτος

ὄντως

Vind. 1. 3. κοινὸς

κοίνως

Par. G.

794

795. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-865

δ᾽ Ad

δ'

a recentiore manu

supra adscriptum in M. ἀναλοῖ

ἐναλοῖ

ἑναλοῖ

, cum glossa ἠφάνισε, Mosc. 2.

795

796. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-866

χαίρειν καὶ

χαίρειν κακὰ καὶ

Vit. Mosc. 1. Par. N. Colb. 1. δακρύεσθαι

δακρύσασθαι

G. Vit. Taur. Vind. 1. 3. Turn.

δακρύσεσθαι

, addito e ab ipsa, ut videtur, prima manu, Μ.

δακρύεσθαι

Lips. Arund. Cantabr. 2. Par. A. B. H. K. L. Ven. Β. Αld. Rob.

δακρύσεσθαι

Mosc. 1. Par. E. N. Colb. 1. Vind. 2. 4.

796

797. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-867

πόλιν

πόλις

Taur. et hoc ex

πόλιν

factum in G. εὖ πράσσουσαν

εἶ πράσσουσαν

M. G. Lips. Turn.

εὐπράσσουσαν

Vit. Ald. Rob.

εὖ πράσσουσα

Taur.

797

799. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-868

Σκύθῃ σιδήρῳ

Σκύθης σίδηρος

ex hoc versu habet Stephanus Byz. in v. Σκύθαι, ubi in libris

σκύθης ὁ σίδηρος

scriptum est. κτημάτων

σκύθησισιδηροκτημάτων

Lips.

χρημάτων

a pr. manu Cantabr. 2. παμπησίαν

παμπησίας

Mosc. 1.

799

800. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-869

ἐν ταφῇ Μ. G. Vit. Ald. Turn.

ἐν τάφῳ

Par. F.K. L. Ask. A. Rob.

ἐν σαφῇ

Lips. Omittit has voces Par.E. χθόνα Libri

χθονός

. Brunckius scribendum putabat

χθόνα

, usus argumento inani, quod χθονός non haberet unde regatur. Necessaria tamen illa emendatio est meritoque recepta a Blomfieldio, quia sensus non potest alius esse, quam tantum illos patriae terrae esse habituros, quantum sepulcro sufficiat: quae sententia iam supra prolata erat a choro v. 712.

χθόνα ναίειν διαπήλας, ὁπόσαν καὶ φθιμένοισιν κατέχειν, τῶν μεγάλων πεδίων ἀμοίρους

. Sophocles Oed. Col. v. 789.

ἔστιν δὲ παισὶ τοῖς ἐμοῖσι τῆς ἐμῆς χθονὸς λαχεῖν τοσοῦτον, ἐνθανεῖν μόνον

800

801. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-870

δυςπότμους

δυσποτμῶς

Cantabr. 1. φρουρούμενοι Libri

φορούμενοι

. Videri potest hoc intelligendum esse de exsequiis: sed scribendum potius est

φρουρούμενοι

, ut hoc insolentius active dictum sit.

801

802. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-871

ὦ μεγάλε Ζεῦ afferunt Tzetzes in Exegesi Iliadis p. 121, 20. Eustathius p. 1214, 55. 1843, 17. ὦ μεγάλε Ζεῦ καὶ πολισσοῦχοι

ὦ μεγάλε Ζεῦ καὶ πολισσοῦχοι θεοὶ

Tzetzes ad Hesiodi O. et D. v. 118. Ac πολιοῦχοι

πολισσοῦχοι

M. Vit. Rob. Turn.

πολισούχοι

G. Lips. Vind. 1. 2. 4. Ald.

πολισοῦχον

Par. C.

πολιοῦχοι

Burtonus scribendum esse vidit. καὶ omittit Par. E.

802

803-804. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-872

δαίμονες, οἳ τούςδε ῥύεσθε Κάδμου πύργους Libri

δαίμονες οἳ δὴ κάδμου πύργους | τούσδε ῥύεσθε

, nisi quod

δὴ

omittit Taur.

κάμδου

habet Lips.

τούσδε φύεσθαι

Lips. Mosc. 1.

τούσδ᾽ ἐρύεσθε

, supra adscripto

τούσδε φυλάσσετε

, Mosc. 1. In M. fuisse videtur

τούσδ' ἐρύεσθαι

, sed ut ipsa prima manus

αι

mutaverit: hinc deinde factum

τούσδε ῥύεσθε

. Metrum monstrat aut excidisse aliquid post ῥύεσθε (et putavit Dindorfius excidisse dipodiam anapaesticam, qua ultima illius verbi syllaba producta fuerit), aut aliter haec perturbata esse. Scripsi

δαίμονες, οἳ τούςδε ῥύεσθε Κάδμου πύργους

805. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-873

χαίρω κἀπολολύξω

χαίρων ἀπολολύξω

Lips.

805

806. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-874

σωτῆρι πόλεως ἀσινείᾳ

πόλεως ἀσινεῖ σωτῆρι

M. Lips. Ald. Rob. Τurn.

πόλεως ἀσινεῖ σωτηρία

G. Vit. Mosc. 1. (

σωτηρίᾳ

Vit. Mosc. 1.) Par. E.N. Colb. 1. Vind. 1. 3. Altera lectio, bona ad sensum, metro repugnat. Prior sensum praebet minime aptum. Nam sive σωτῆρι de Iove, sive, quod Stanleius fecit, generatim de deo dici putes, cur servatore urbis potius, quam servata urbe, cur Iove magis aut deo, quam diis his, quos modo invocaverat, laetatur chorus? Itaque scripsi

σωτῆρι πόλεως ἀσινείᾳ

. Σωτὴρ ἀσίνεια est σωτηρία. Hinc eo vocabulo solo usus est scholiastes, qui haec adscripsit,

ἆρα χαίρω καὶ ὑμνήσω καὶ παιανίσω ἐπὶ τῇ πόλεως σωτηρίᾳ

. Non legitur haec adnotatio in M. Alter autem scholiastes

ἀσινεῖ

, inquit,

ἀβλαβεῖ. σωτηρίας τοῦτο γὰρ ἐπίθετον

. Eone ordine hic verba posuerit? Et quid attinebat monere, ἀσινεῖ epitheton esse σωτηρίας, quod neminem latere poterat? Nisi fallor, observatio illa vitium traxit e corrupto textu poetae, scripseratque scholiastes

ἀσινείᾳ, ἀβλαβείᾳ σωτῆρι τοῦτο γὰρ ἐπίθετον

. Apertum est idoneam caussam fuisse, quare hoc adderet, τοῦτο γὰρ ἐπίθετον.

806

808. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-875

πολεμάρχας

, quod adscriptum est in Par. Β. merito recepit Brunckius. Sic etiam Arund. Par. E. Vind. 2. 4. Ceteri

πολεμάρχους

808

809. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-876

κατ'

καὶ κατ'

Αld. Rob. ἐπωνυμίαν M. G. Lips. Par. A. Ald. Rob.

ἐπωνυμίους

, supra scripto

αν

, Vit.

ἐπωνυμίην

Turn. et plerique, ut videtur, codices.

809

810. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-877

καὶ πολυνεικεῖς

καὶ

omissum prius, sed minio supra scriptum in G.

καὶ πολυνεικεῖς

post

ὀρθῶς

collocavit Blomfieldius. Βothius et Dindorfius haec duo vocabula delenda esse putaverunt. Mihi non videtur esse veri simile aut praetermissum esse Eteoclem aut non significatum Polynicem. Scholiastes haec adnotavit,

ὀρθῶς οὖν καὶ ἐπωνύμως Ἐτεοκλῆς καὶ Πολυνείκης ἐκλήθησαν

. Puto dimidiam versus partem excidisse: quam sic explevi,

* κλεινοί τ' ἐτεὸν* καὶ πολυνεικεῖς

. Possunt alia excogitari, veluti

σύν τ' εὐκλείᾳ

810

811. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-878

ἀσεβεῖ

ἀσεβῆ

Lips.

811

813. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-879

γένεος Οἰδίπου τ'

γένεος τ'

Lips.

γένος

Ask. A. Colb. 1.

οἰδίπου

, omisso

τ'

, Rob.

οἰδίπου γ'

Cantabr. 1.

τὸ τέ παρέλκει

adscriptum in Par. Β. 2. ut Stanleius scribendum putabat. Brunckius vulgatam scripturam ita tuetur, ut duas imprecationes intelligendas censeat, unam qua olim universum Labdacidarum genus devotum fuisset, alteram Oedipi, quam is filiis dixerit. Recte, puto: sed quae huic explicationi firmandae attulit, Eur. Phoen. 1075. Soph. Ant. 593. 860. minus apta sunt quam, quem omisit, Phoenissarum versus 1605. ubi Oedipus sic dicit,

ἀρὰς παραλαβὼν Λαΐου καὶ παισὶ δούς

. Ibi scholiastes

ἀρὰς δὲ λέγει τὰς παρακολουθούσας τῷ γένει αὐτῶν ἀπὸ τοῦ Πέλοπος, οὐχ ἃς αὐτῷ ὁ Λάϊος προςηράσατο, ἐπεὶ οὐδὲ φέρεται τι τοιοῦτον ἀπὸ τοῦ Λαΐου πρὸς τὸν Οἰδίποδα, ἀλλ' ὡς ὁ Πέλοψ Λαΐῳ κατηράσατο δυςθυμήσας ἐπὶ τῇ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ Χρυσίππου ἁρπαγῇ, ἣν ἑρπάξατο ὁ Λάιος

813

814. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-880

κακόν με M. Lips. Arund. Cantabr. 2. Par. B. Rob.

κακόν μοι

Vit. Colb. 1.

κακόν μου

G. Cantabr. 1. Mosc. 1. Ox. Par. C. E. F. Ask. A. Colb. 2. Taur. Vind. 1. Ald. Turn. idemque adscriptum in Par. B. Lectum etiam esse

κακὸν

ex adnotatione codicis Vit. †

κακὸν ἀντὶ τοῦ κινδύνου

, colligas. καρδίαν Cantabr. 1. 2. Par. H. L. ut Brunckius scribendum esse coniecerat.

καρδίαι

(sic, non καρδίαν) Μ.

καρδία

vel

καρδίᾳ

G. Vit. Lips. Arund. Mosc. 1. Ox. Par. A. B. Ask. A. Colb. 1. Ald. Rob.

κραδία

Turn. τι omittit Taur.

τι

μι

mutatum in Par.B. περιπίτνει a pr. manu M.

περιπιτνεῖ

M. a recentiore manu et Vit. Lips. Turn.

πέρι πιτνεῖ

Ald.

περὶ πιτνεῖ

Rob.

περιπίπτει

Arund. Par. F. K. Ask. Α.

περιπνεῖ

G. Taur. Ex Par. E.

κρού

enotatum.

814

815. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-881

τύμβῳ μέλος

μέλος τύμβῳ

Arund.

μὲ τύμβῳ

ex Par. E. enotatum.

815

816. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-882

θυιάς Μ.

θυάς

ceteri. Ante hanc vocem Rob.

ὡς

habet,

θυὰς ὡς

ex Ask. A. affertur. Non habent

ὡς

M. G. Vit. Lips. Ox. Par. C. E. L. N. Colb. 1. Taur. Ald. Turn. αἱματοσταγεῖς

αἱματοστυγεῖς

Ald. Rob.

816

817. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-883

δυςμόρως Μ. (sic M. ut videtur, non δυσφόρως) G. Arund. Mosc. 2. Par. A. B. (ex Par. B. Faehsius

δυσφόρους

. γρ.

δυσμόρους

affert) Vind. 3.

δυσμόρους

Lips. Rob. Τurn.

δυσφόρως

Ox. et Faehsio teste Par. L.

δυσφόρους

Mosc. 1. Colb. 1. Ald. et adscripto

δυσμόρους

Vit. Par. N.

δυσφόρους μόρους

Par. C.

817

818. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-884

θανόντας

θανόντα

Rob.

818

819. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-885

ξυναυλία Ald. δορός

δουρός

G. Lips.

819

Commentary (N. Wecklein, 1902; German; OCR draft) (Seven Against Thebes, explanatory commentary pp. 15–100. Single-witness OCR; source readings and all reference placements require scan review.) focus

78-164. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-59

Parodos, welche die Schrecken einer belagerten und dem Sturm entgegensehenden Stadt mit solcher Kraft und sinnlicher Lebendigkeit des Ausdrucks vor die Augen führt, daß wir das kriegerische Treiben vor den Mauern ebenso vor uns sehen, wie im Agamemnon die Kassandraszene uns zu Zuschauern der Vorgänge im Hause macht. Zu der Kraft des Ausdrucks kam bei der Auf- führung noch die Veranschaulichung durch die σχήματα ὀρχήσεως, wie bei Athen. I S. 22 A berichtet wird, ὅτι Τελέστης ὁ Αἰσχύλου ὀρχηστής οὕτως ἦν τεχνίτης ὥστε ἐν τῷ ὀρχεῖσθαι τοὺς Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας φανερὰ ποιῆσαι τὰ πράγματα δι ὀρχήσεως. Von diesem Telestes heist es dort weiter: πολλὰ ἐξεύρηκε σχήματα, ἄκρως ταῖς χερσὶ τὰ λεγόμενα δεικνύς. Auf diese χειρο- νομία weist z. Β. ὅδε 80 hin. Das Ganze zerfällt in 4 Teile: im ersten (78-106) kommen die zwölf Choreuten einzeln zum Vortrag, wie sie der Reihe nach entweder einzeln oder, was wahrscheinlicher ist, in drei Gruppen zu je 4 Personen auf- treten ( σποράδην wie Eum. 244 1.). Der Chor besteht ja aus Jungfrauen, Bürgerstöchtern, welche in ihrer Angst zu den Altären der Götter flüchten, also vorher noch nicht versammelt sind. Im zweiten Teile (107—134) singen, wie die drei gleichen Verse 112, 116, 119 = 126, 130, 133 erkennen lassen, die drei στοίχοι nacheinander die Strophe und ebenso die Antistrophe. Den dritten Teil (135–151) tragen die beiden Halbchöre vor, nur in die Weherufe brechen alle zusammen aus. Den letzten Teil (152-165), ein Gebet, spricht der Gesamtchor. Die Wahl von Jungfrauen er- klärt der Schol. gut: εὐπτόητον ἡ τῶν παρθένων ἡλικία, μάλιστα δὲ πρὸς πολιορκίαν.

135-151. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-104

⁴

dritter Teil: Die Angst der Jungfrauen steigert sich, da sie das Rasseln der Streitwagen, das Schwingen der Lanzen, den Steinhagel gegen die Zinnen der Mauern vernehmen, und ihr Flehen zu den Göttern wird immer ein- dringlicher.

138. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-105

⁵

⁶

Schol. χνόαι τὰ ἀκραξόνια, περὶ ἃ αἱ χοινικίδες οἱ παραξονῖται (die Naben) λεγόμενοι und Schol. zu Soph. Εl. 745 ἔθραυσε δ᾽ ἄξονος μέσας χνόας: τὸ λεπτὸν μέρος τοῦ ἄξονος τὸ τριβόμενον ὑπὸ τῆς χοινικίδος. Weil die Schwere des Wagens auf der Achse ruht ( βριθο- μένων, βαρυνομένων), knarrt die Achsenspitze (zvón) (Hom. E 838 ( χνόη) μέγα δ' ἔβραχε φήγινος ἄξων βριθοσύνῃ), indem sie sich an der Radbüchse ( σύριγξ) reibt. Vgl. 188 σύριγγες ἔκλαγξαν ἑλίτροχοι.

139-140. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-106

⁷

⁸

Die Umstellung von ἓ ἓ ἓ ἔ und die Ergänzung dieser Inter- jektion nach 146 stellt volle Sym- metrie her.

141. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-107

⁹

¹⁰

δ', welches der Med. nach δοριτίνακτος hat, fehlt in einer jüngeren Handschrift. Die vom Speerschwingen erschütterte Luft saust zu dem Knarren der Wagen".

142. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-108

¹¹

¹²

ἄμμι für ἡμῖν wie ὄμμε für ὑμᾶς Eum. 623, Soph. Αnt. 846. — πάσχει γενήσεται: was ist unserer Stadt zu erleiden bestimmt? was wird noch geschehen?"

143. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-109

¹³

¹⁴

πο wie Cho. 256 καὶ ποῖ τελευτᾷ καὶ καρανοῦται λόγος u. δ. bei τελευτᾶν: y,zu welchem Ende noch führt es die Gottheit hin- aus?"

145. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-110

¹⁵

¹⁶

Die Steine werden nach der Höhe der Mauer, wo die Ver- teidiger stehen, geschleudert. Vgl. Tac. hist. II 22, Caes. b. Gall. II 6. Schol. ἀκροβολίζεσθαί ἐστι τὸ ἐν πολέμῳ συμβολῆς προκατάρχεσθαι. - ἀκροβόλων τα ακρόβολος, nicht zu ἀκροβόλος (Hesych. ακροβόλοι· ἀκον- τισταί, τοξόται). Ansprechend aber schreibt A. Ludwig ἀκροβόλος. — Der Gen. ist abhängig von λιθὰς ἔρχεται wie von λιθοβολείται und den Ver- ben des Zielens. λιθάς (Steinhagel) gebildet wie νιφάς, φυλλάς, αἱμάς. Blaydes vermutet νιφάς nach 197 u. Eur. Androm. 1129 πυκνῇ δὲ νιφάδι πάντοθεν σποδούμενος. Ther · umgekehrt, wie 198 zeigt.

148-149. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-111

¹⁷

¹⁸

( Απολλον), παῖ Διὸς ὅθεν (für καὶ Διόθεν van den Bergh).. ἐν μάχα s. v. a. ὅθεν ( ἐξ οὗ) τέλος ἐν μάχα κραίνεται, von dem des Krieges hehres Ziel im Kampfe be- schieden wird.

150. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-112

¹⁹

²⁰

Ὄγκα ἡ Ἀθηνᾶ παρὰ Θη βαίοις. ἐπεύχεται δὲ τὴν ἐπιχώριον ᾿Αθηνῶν, ὡς ὁ Θετταλὸς Ζεῦ ἄνα (Hom. П 233) nai d Λύκιος η κλύθι, ἄναξ, ὅς που Δωδωναίε 66 Λυκίης" (ebd. 514) καὶ ὁ Ἴλιος Ζεῦ Ἴδηθεν μεδέων" ( Ω 308). Ογκαία Αθηνᾶ τιμᾶται παρὰ Θη βαίοις, Ὄγκα δὲ παρὰ τοῖς Φοίνιξιν. καὶ Ὀγκαῖαι πύλαι (474). μέμνηται καὶ ᾿Αντίμαχος καὶ Ῥιανός. Φοίνιξ δὲ ἄνωθεν ὁ Κάδμος. Daza Paus. ΙΧ 12, 2 Ὄγκα κατὰ γλῶσσαν τὴν Φοινίκων καλεῖται. Ursprünglich der Aphrodite identisch ward sie von den Hellenen wegen ihrer krie- gerischen Natur als Athena be- zeichnet. Vgl. Hermes II S. 280. Ein Dochmius läßt sich mit Ὄγκα πρὸ πτόλεως oder Ὄγκα πρὸς πύλαις herstellen; aber es fehlt die genaue Responsion und das Fol- gende scheint auf Ὄγκα ἑδρὶς πυλών (Hesych. ἑδρίς· ἑδραῖος) oder vielmehr Ὄγκα ἕδρα πυλῶν hinzu- weisen ( ἕδρα ist dann von ἐπί in ἐπιρρύου abhängig: „,zu deinem Sitz an einem Tore hinzu"). Jeden- falls scheint der Sinn zu sein:,,du hast an einem Tor eine geweihte Stätte (488); beschütze mit diesem Tore auch die übrigen". — ἐπιρρύου mit kurzem v wie 290, 809. in

152-165. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-113

²¹

²²

vierter Teil, welchem der Chor alle Götter zum Schutze des Landes herbeiruft.

152. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-114

²³

²⁴

Schol. κατὰ πάντα βοηθοί, richtiger Hesych. παναρκές· ἰσχυρόν, παντοδύναμον, allvermögend.

155-156. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-115

²⁵

²⁶

Gebet die Stadt nicht als eine speerbedrängte (eroberte, δο- ριάλωτον, vgl. δορὸς ἄγραν 309) einem fremdredenden Heere preis". Schol. τῷ μὴ βοιωτιάζοντι (in äolischem Dialekt). ἐπειδὴ δὲ Ἕλληνες καὶ οἱ Ἀργεῖοι, οὐκ εἶπεν βαρβαροφώνῳ. Des Dialektunter- schiedes wird auch Cho. 561 ge- dacht: φωνὴν ἥσομεν Παρνησίδα, γλώσσης αϋτὴν Φωκίδος μιμουμένω.

157. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-116

²⁷

²⁸

πανδίκως, in aller Treue. Vgl. Εum. 807 ἐγὼ γὰρ ὑμῖν παν- δίκως ὑπίσχομαι.

158. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-117

²⁹

³⁰

χειροτόνους, von dem Beten- den übertragen. Schol. Ὅμηρος, χεί ρας ἀνασχόντες" ( Θ 347).

160. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-118

³¹

³²

λυτήριοι, erlösend. ἀμ- φιβάντες (schirmend): Schol. παρὰ τὸ ., ὃς Χρύσην αμφιβέβηκας (Hom. A 37).

161. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-119

³³

³⁴

φιλοπόλεις, ἐστέ.

162. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-120

³⁵

³⁶

Schol. μελέτην ἔχετε τῶν ἱερῶν δημοσίων·

³⁷

³⁸

ἔλθετε (für ἀρήξατε Enger), kommt zu Hilfe, wie Soph. O. T. 167 τρισσοὶ ἀλεξίμοροι προφάνητε μοι, εἴ ποτε ἔλθετε καὶ νῦν.

164. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-121

³⁹

⁴⁰

φιλοθύτων ὀργίων, der opfer- frohen Weihen, der freudig (und dargebrachten Opfer. reichlich) Blaydes vermutet πολυθύτων, un- nötig.

166-274. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-122

⁴¹

⁴²

erstes Epeisodion. Eteokles, welcher die im Volke durch die Angstrufe der Jungfrauen (des Chors) entstandene Entmuti- gung wahrgenommen hat (174f.), kommt zurück, weist die Jung- frauen zurecht und lehrt sie die rechte Weise des Gebetes. Die Szene dient der Charakteristik des Eteokles.

165. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-123

⁴³

⁴⁴

θρέμματα, Brut, Gezücht, wie Soph. Εl. 622 ὦ θρέμμ' ἀναιδές, Eur. Androm. 261 ὦ βάρβαρον σὺ θρέμμα.

167. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-124

⁴⁵

⁴⁶

Schol. καθ' ὑπόκρισιν (d. i. ironisch) ἀναγνωστέον, ἢ ὡς ἐν ἐρωτήσει μετ' ἐπιτιμήσεως, natürlich das letztere, da ὑμᾶς ἐρωτῶ vor- hergeht. - ἀρωγά für ἄριστα Weil: kann das helfen und dem Staat zum Heile sein?"

169. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-125

⁴⁷

⁴⁸

πρὸς βρέτη θεῶν: die Prä- position wird bei den Tragikern häufig nachgestellt, wenn eine attri- butive Bestimmung folgt, hier der Gen. wie Prom. 680 ποίμνας βου- στάσεις τε πρὸς πατρός.

170. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-126

⁴⁹

⁵⁰

σωφρόνων μισήματα erklärt der Schol. ( ταῦτα, προσπίπτειν τοῖς ξοάνοις καὶ βοᾶν wohl mit Recht als Apposition zum Inhalt des vor- hergehenden Satzes. Denn das vor- ausgehende θρέμματ' οὐκ ἀνασχετά ist der Auffassung als Vokativ nach Eum. 73, wo die Erinyen μισήματ' ἀνδρῶν καὶ θεῶν Ὀλυμπίων heißen, und Soph. Εl. 289 ὦ δύσθεον μίσημα nicht günstig.

171. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-127

⁵¹

⁵²

ἐν εὐεστοί φίλῃ auch Ag. 920. Schol. εὐδαιμονία, εὐετηρία, Hesych. εὐεστώ· εὐθηνία, ἀπὸ τοῦ εὖ εἶναι.

173. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-128

⁵³

⁵⁴

κρατοῦσα: aus γυναικείῳ er- gänzt sich γυνή (generell): „hat die Frau die Oberhand, so ist sie ein trotziges Wesen, mit dem nie- mand auskommen kann; glaubt sie sich in Gefahr, so ist sie im öffent- lichen wie im Familienleben ein noch größeres Unheil (d. h. im Glücke übermütig, im Unglück gleich ver- zagt). Ähnlich Eur. Fragm. 276 γυναῖκές ἐσμεν· τὰ μὲν ὄκνω νικώ- μεθα, τὰ δ᾽ οὐκ ἂν ἡμῶν θράσος ὑπερβάλοιτό τις.

175-176. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-129

⁵⁵

⁵⁶

καὶ νῦν (gern nach ἀεὶ μέν), wenn zur allgemeinen Regel ein besonderer Fall als Bestätigung hinzugefugt wird. - διαδρόμους von den Personen, welche ängstlich durcheinanderlaufen, übertragen: ihr habt durch euer ängstliches und lärmendes Hin- und Herrennen den Bürgern feige Entmutigung beigebracht" ( διερροθήσατε: διὰ τοῦ θορύβου ἐμβεβλήκατε Schol., der vielleicht διερροθήκατε gelesen hat).

177. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-130

⁵⁷

⁵⁸

Hesych. ὀφέλλεται· αὔξεται. Vgl. 235.

178. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-131

⁵⁹

⁶⁰

ὑπ' αὐτῶν (d. i. ἡμῶν αὐτῶν), eine jüngere Handschrift für vo' αὑτῶν. Nach diesem Vers bieten jüngere Handschriften den Vers τοιαῦτα τἂν γυναιξὶ συνναίων ἔχοις, der ergänzt wurde, also die V. 182 f. nach 181 umgestellt waren. Denn daß diese vor 178 ihren Platz haben, zeigt ἀρχῆς τῆς ἐμῆς. 1791. μέλει γάρ begründet nicht das Vorhergehende, sondern das folgende Verbot. Vgl. Hom. Z 490 ἀλλ᾽ εἰς οἶκον ἰοῦσα τὰ σ' αὐτῆς ἔργα κόμιζε . . πόλεμος δ' ἄνδρεσσι μελήσει, in anderem Sinne πόλεμος δ' ἄνδρεσσι (den Menschen) μελήσει Y 137. ἔνδον κτέ. d. h. bleibe im Hause, auf daß du keinen Schaden stiftest.

181. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-132

⁶¹

⁶²

ἀρχῆς, Regiment, Gebot.

182. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-133

⁶³

⁶⁴

καὶ ὅ τι τούτων μέσον ἐστί. Schol. ἀκύρως δ' ἡ λέξις τὸ μετ αίχμιον. Es bezeichnet nämlich μετ αίχμιος eigentlich, in der Mitte von zwei Heeren". Der Schol. fügt hin- zu: καὶ δηλοῖ τὸν ἀληθῶς ὀργιζό- μενον. Die Genauigkeit kennzeichnet die Strenge des Befehls. Ein an- derer Schol. fügt hinzu: κεκινδύ- νευται τῷ Αἰσχύλῳ ἐνταῦθα τὸ μεταίχμιον. γένους γὰρ ὄντος τοῦ ἀνδρὸς καὶ τῆς γυναικὸς μέσον ἄλλο εἶπεν. Vgl. Prom. 117 θεόσυτος ἢ βρότειος ἢ κεκραμένη. — Mit dem demonstrativen τῶν vgl. τῷ 372, 496, τοὺς 896, 899, τὰ 1057, τῷ Eum. 137, τον ebd. 174.

183. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-134

⁶⁵

⁶⁶

ψῆφος ὀλεθρία, Todesurteil. - βουλεύσεται, βουλευθήσεται. Her- werden vermutet διοίσεται nach Hesych. διοίσεται· διακριθήσεται. Vgl. Eur. Or. 49, 440 ψῆφος καθ' ἡμῶν οἴσεται τῇδ' ἡμέρᾳ, Thuk. IV 74.

184. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-135

⁶⁷

⁶⁸

λευστῆρα δήμου μόρον, Steini- gungstod von Seite des Volkes, vgl. Αg. 1616 δημορριφεῖς . . λευσίμους ἀράς, Soph. Ant. 36 φόνον δημό- λευστον, Ai. 253 λιθόλευστον Αρη. Die Volksjustiz durch öffentliche Steinigung war in alter Zeit nicht selten (vgl. Hom. Γ 57 ἀλλὰ μάλα Τρῶες δειδήμονες· ἦ τέ κεν ἤδη λάινον ἕσσο χιτῶνα, Eur. Οr. 50, 442) und traf noch in den Perser- kriegen den Lykides und seine Familie, als er nach der Einnahme von Athen zum Frieden riet.

185. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-136

⁶⁹

⁷⁰

In bitterem Tone sagt Eteo- kles: Hast du meine Drohung verstanden oder hast du keine Ohren?" Vgl. Cho. 880 κωφοῖς ἀυτῶ.

186. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-137

⁷¹

⁷²

Schol. ἀπολογοῦνται διότε ἐθορύβησαν.

187. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-138

⁷³

⁷⁴

ἁρματόκτυπον ἔχων (einge- setzt zur Herstellung eines zweiten Dochmius) ὄτοβον: in betreff der tragischen Fülle des Ausdrucks vgl. 207 ἀστυδρομουμέναν πόλιν, 716 κτεάνων χρηματοδαίτας, Eum. 37 ποδωκείᾳ σκελῶν, außerdem ἐν αρ μάτων ὄχοις Eur. Iph. Τ. 370.

188-189. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-139

⁷⁵

⁷⁶

σύριγγες: zu 137. Vgl. Hik. 187 σύριγγες οὐ σιγῶσιν ἀξονήλατοι. ἑλίτροχοι: Schol. περὶ ἃς ἑλίστ σονται οἱ τροχοί, besser es knarr- ten die sich drehenden Büchsen der Räder". 1901. στόμια (für στόμα Lach- mann) πυριγενετᾶν χαλινῶν ἤπυεν ( ἄπυεν für αύπνων um des Sinnes wie Versmaßes willen, Lachmann ἄπυον) διὰ ἱππικῶν (Heimsöth πωλι- κῶν, ohne Not) πηδαλίων, das im Feuer gearbeitete (d. i. stählerne, vgl. 925) Zaumgebiß erklirrte bei der Lenkung der Rosse, vgl. Eur. Hipp. 1223 ἐνδακοῦσαι στόμια πυρι- γενῆ γναθμοις, Or. 820 πυριγενεῖ τεμεῖν παλάμα χρόα.

193-194. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-140

⁷⁷

⁷⁸

Allegorie mit dem Ge- danken:,,kann das Hin- und Her- rennen Hilfe bringen?" τί οὖν: dieser Hiatus findet sich öfters (691, Eum. 903, Hik. 310, Soph. Phil. 100, Ai. 873). ηύρεν ist gnom. Aorist.

195. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-141

⁷⁹

⁸⁰

σαλεύματι (gesetzt für * * ματι von erster, ἐν κύματι von zweiter Hand, πρὸς κύματι jüngere Handschriften), vgl. Aristoph.Thesm. 872 ποντίῳ σάλῳ κάμνοντας ἐν χει μῶνι καὶ ναυαγίαις.

196. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-142

⁸¹

⁸²

πρόδρομος (vorwärts eilend): zu 80. 1971. θεοῖς τε πίσυνος für das hdschr. πίσυνος θεοῖς um des Vers- maßes und des Sinnes willen. νιφάδος von dem Steinhagel nach Hom. Μ 156 οἳ δ᾽ ἄρα χερμαδίοισιν ἐνδμήτων ἀπὸ πύργων βάλλον . νιφάδες δ᾽ ὡς πῖπτον ἔραζε. Naber vermutet λιθάδος nach 144, nicht unwahrscheinlich, da νιφομένας folgt. — νιφομένης, nicht νιφούσης: Ζεὺς νίφει, dagegen νιφὰς λιθάς) νίφεται. Zu βρόμος ergänzt sich bei ὅτε leicht ἦν.

200. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-143

⁸³

⁸⁴

δὴ πότε: die epische Stel- lung, in Prosa τότε δή.

202. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-144

⁸⁵

⁸⁶

ἀλκήν, ihre helfende, schützende Hand. Vgl. Hom. Δ 249 ὄφρα ἴδητ' αἴ κ' ἔμμιν ὑπέροχῃ χεῖρα Κρονίων, Ω 374 ἀλλ᾽ ἔτι τις καὶ ἐμεῖο θεῶν ὑπερέσχεθε χεῖρα, ξ 184.

203. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-145

⁸⁷

⁸⁸

στέγειν (Schol. ἀπείργειν, decken vor) δόρυ wie ὄχλον πύργος ἀποστέγει 220 στέγων ἐχθρούς 1000, στέγων ἅλα Hik. 141 (Schol. εἴργων).

204. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-146

⁸⁹

⁹⁰

ναοὺς δὲ für das hdschr. ἀλλ᾽ οὖν, da ἀλλ᾽ οὖν unpassend ist und ἐκλείπειν ein Objekt verlangt.

205. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-147

⁹¹

⁹²

Die Götter verlassen das eroberte Land und suchen sich einen besseren Wohnsitz, vgl. 291, wozu der Schol. bemerkt: εἴρηται καὶ ἐν Ξοανηφόροις Σοφοκλέους ὡς οἱ θεοὶ ἀπὸ τῆς Ἰλίου φέρουσιν ἐπὶ τῶν ὤμων τὰ ἑαυτῶν ξόανα, εἰδότες ὅτι αλίσκεται, Eur. Tro 25 λείπω (Poseidon spricht) τὸ κλεινὸν Ἴλιον βωμούς τ' ἐμούς, Verg. Αen. II 351 excessere omnes adytis arisque relictis di, Tac. hist. V 13 apertae repente delubri (in Jeru- salem) fores et audita maior hu- mana vox, excedere deos; simul ingens motus excedentium, dagegen Herod. VIII 41 προθυμότερον ἐξέλι- πον τὴν πόλιν ὡς καὶ τῆς θεοῦ ἀπολελοιπυίης τὴν ἀκρόπολιν. Vgl. Lobeck Aglaoph. S. 275f., Diels Sibyllin. Bl. S. 78.

206. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-148

⁹³

⁹⁴

Unrichtig der Schol. μηδέ- ποτε, φησίν, ἐπὶ τοῦ ἐμοῦ βίου καταλείποιεν τὴν πόλιν οἱ θεοί. Es ist vielmehr eine Tmesis anzu- nehmen: ἐμὸν αἰῶνα ( ἐμὸν βίον) καταλίποι.

207. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-149

⁹⁵

⁹⁶

θεῶν πανήγυρις: Schol. τὴν τῶν δεῶν εἰς τὸ αὐτὸ συναγωγὴν πανήγυριν τραγικώτερον εἶπεν, vgl. 237 ξυντέλεια, Hik. 228 πάντων ἀνάκτων τῶνδε κοινοβωμία, ein θεῖος ἀγών (Hom. Η 298).

208-209. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-150

⁹⁷

⁹⁸

αστυδρομουμέναν von dem Rennen Straße auf Straße ab, vgl. 238 αρπαγαὶ δὲ διαδρομᾶν ὁμαί- μονες. Schol. τυφόμενον, και όμενον πολεμίῳ πυρί. Dazu würde πύργωμα besser als στράτευμα pas- sen und die Responsion wird ge- nauer, wenn man αστυδρομουμέναν πόλιν δαΐῳ θ᾽ ἁπτόμενον πυρὶ πύργωμα schreibt. Vgl. Eur. Phön. 287 ἑπτάστομον πύργωμα Θηβαίας χθονός.

212. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-151

⁹⁹

¹⁰⁰

μήτηρ: vgl. Theogn. 385 πε- νίην μητέρ' αμηχανίης, Soph. Αi. 173 ὦ μεγάλα φάτις, μάτερ αἰσχύνας ἐμᾶς. Zum Gedanken vgl. Soph. Ant. 676 τῶν δ᾽ ὀρθουμένων σώζει τὰ πολλὰ σώμαθ᾽ ἡ πειθαρχία. Σωτῆρος: Schol. γυνὴ Διὸς σωτῆρος. Zeus Soter ist also der Vater der εὐπραξία. ὧδ' ἔχει λόγος auch Cho. 519 im Sinne sic stat sententia. Vgl. εἴρηται λόγος Eum. 713 (dixi), πάντ' ἀκήκοας λόγον Soph. Αi. 480 und zu Ag. 587.

213. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-152

¹⁰¹

¹⁰²

ἔστι, nämlich ἡ πειθαρχία .. μήτηρ.

214. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-153

¹⁰³

¹⁰⁴

Wo die Not am größten, ist Gottes Hilfe am nächsten". Eur. Iph. Τ. 721 ἀλλ' ἔστιν ἔστιν ἡ λίαν δυσπραξία λίαν διδοῦσα μετα- βολάς, ὅταν τύχῃ.

215-216. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-154

¹⁰⁵

¹⁰⁶

,,Mögen auch Wolken schweren Kummers über den Augen hangen". Vgl. Soph. Αnt. 528 νεφέλη δ᾽ ὀφρύων υπερ αἱματόεν ῥέθος αἰσχύνει, Eur. Hipp. 173 στυγνὸν δ᾽ ὀφρύων νέφος αὐξάνεται, Cic. Pis. IX 20 frontis tuae nubeculam, Hor. epist. I 18, 94 deme supercilio nubem. κρίμνημι verhält sich zu κρεμάννυμι wie σκίδνημι zu σκε- δάννυμι.

217. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-155

¹⁰⁷

¹⁰⁸

τόδ' für τάδ' Blomfield dem gegen Theben. Sinne entsprechend. σφάγια Schlachtopfer, χρηστήρια Opfer für die Opferschau, Schol. τὰ εἰς χρῆσιν καὶ θυσίαν θύματα. Vgl. Hik. 459 δεῖ κάρτα θύειν καὶ πεσεῖν χρη- στήρια.

218-219. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-156

¹⁰⁹

¹¹⁰

πειρωμένοις, als ob ανδράσι προσήκει vorherginge, weil bei πολεμίων πειρωμένων eine Unklar- heit entstehen könnte. Dem πει- ρωμένοις entspricht das folgende σοί, welches nach dem Schol. τῇ yvvaní für oóv hergestellt ist. In gleicher Weise wechselt die Kon- struktion Eum. 411 πᾶσι δ᾽ ἐς κοινὸν λέγω, βρέτας τε τοὐμὸν τῷδ᾽ ἐφημένῳ ξένῳ ὑμᾶς θ᾽ ὁμοίας οὐδενὶ σπαρτῶν γένει. Zum Ge- danken vgl. Soph. Αi. 293 γύναι, γυναιξὶ κόσμον ἡ σιγὴ φέρει, Eur. Heraklid. 476 γυναικὶ χὰρ σιγή τε καὶ τὸ σωφρονεῖν κάλλιστον εἴσω θ' ἥσυχον μένειν δόμων, Fragm. 927 ἔνδον γυναικῶν καὶ παρ' (1. πρὸς) οἰκέτας λόγος.

220. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-157

¹¹¹

¹¹²

διὰ θεῶν statt des gewöhn- lichen διὰ θεούς, wenn es nicht ursprünglich nach der Vermutung von Meineke διὰ θεόν geheißen hat: Den Göttern verdanken wir es, daß unsere Stadt noch unbe- zwungen ist und daß die Mauer uns schirmt". Hermann will die Responsion mit διαὶ θεῶν her- stellen, aber wahrscheinlich ist der antistrophische Vers nicht in Ord- nung. αποστέγει: zu 202. un-

222. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-158

¹¹³

¹¹⁴

Schol. οὐδεὶς ταῦτα ὁρῶν ἡμᾶς ποιούσας μισήσειεν ἄν: „Wel- ches Verargen ist hierüber willig?" d. i. worin kann es seinen Grund haben (womit kann es ge- rechtfertigt werden), wenn man unser Flehen zu den Göttern tadelt?

223. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-159

¹¹⁵

¹¹⁶

φθονῶ, νεμεσώ. Todt vermutet ansprechend dos für γένος.

225. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-160

¹¹⁷

¹¹⁸

ἕκηλος jungere Handschriften für εύκηλος, welche Form die Tragiker nur um des Versmaßes willen (577, Soph. El. 241) ge- brauchen. ἄγαν υπερφοβοῦ zur Hervorhebung des Übermaßes wie ὑπερπόλλους ἄγαν Pers. 796, ὑπερ- κόπων ἄγαν ebd. 829, ἄγαν ύπερ- βριθές Soph. Αi. 951, ἄγαν υπερ- κόπων Eur. Heraklid. 388.

226. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-161

¹¹⁹

¹²⁰

ποταίνιον (Schol. πρόσφατον): zur Herstellung der Responsion und des dochmischen Versmaßes schreibt Heimsöth ποτίφατον und Prien κλύουσ᾽ ἀνάμιγα πάταγον. ἄμμιγα, ἀναμίξ, ἀνάμιγδα, durcheinander.

227. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-162

¹²¹

¹²²

ταρβοσύνῳ φόβῳ wie Hik 744 περίφοβον τάρβος.

229. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-163

¹²³

¹²⁴

výv: zu 404.

230. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-164

¹²⁵

¹²⁶

Hesych. ἁρπαλίζομαι· ἀσμε- νως δέχομαι: nehmt nicht die Nachricht gierig mit Wehklagen auf".

231. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-165

¹²⁷

¹²⁸

D. i. Das bringt einmal der Krieg mit sich, Blutvergießen; das läßt sich nicht ändern".

233. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-166

¹²⁹

¹³⁰

D. i. überhöre es, Schol. xäv ἀκούῃς, προσποιοῦ μὴ ἀκούειν.

234. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-167

¹³¹

¹³²

Die Stadt erdröhnt in ihren Grundfesten, so daß man auf die Umzinglung derselben schließen mus“. Schol. ὡς κυκλούντων τὴν πόλιν τῶν πολεμίων σείεται ἡ ἡμε τέρα γῆ. Ohne Not Nauck νέρθεν für γῆθεν. — κυκλουμένων (zu 114), αὐτῶν ( τῶν πολεμίων), wie häufg. Die Lesart einer jüngeren Hand- schrift κυκλούμενον verdient des- halb keinen Vorzug.

236. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-168

¹³³

¹³⁴

Dem Zusammenhang scheint eher πέποιθ' zu entsprechen, wie Heimsöth für δέδοικ' vermutet.

237. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-169

¹³⁵

¹³⁶

,,Wirst du nicht stille es unterlassen solches in der Stadt zu verbreiten". Vgl. Soph. Ai. 75 οὐ σίγ᾽ ἀνέξῃ μηδὲ δειλίαν ἀρῇ; Eur. Hipp. 213 οὐ μὴ παρ᾽ ὄχλῳ τάδε γηρύσῃ.

238. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-170

¹³⁷

¹³⁸

ξυντέλεια: Schol. τὸ κοινὸν ἄθροισμα τῶν θεῶν, μεταφορικῶς· κυρίως γὰρ ἡ τῶν στρατιωτῶν ἄ- θροισις· τέλος γὰρ τὸ τάγμα. Ὅμηρος" ἐλθεῖν ἐς φυλάκων ἱερὸν τέλος ( Κ 567), Harpokr. συντελεῖς οἱ συνδα πανῶντες καὶ συνεισφέροντες, τὸ δὲ πρᾶγμα συντέλεια καλεῖται, hier vielmehr von τέλος „Weihe“, also ,, heiliger Verein". Vgl. 206. Da der Chor die Bildsäulen der Götter um- fängt, ist die nähere Bestimmung θεῶν ξυντέλεια (so schreibt Weil) nicht nötig.

239. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-171

¹³⁹

¹⁴⁰

ἐς φθόρον unser vulgäres zum Henker". Vgl. Soph. O. T. 1146 οὐκ εἰς ὄλεθρον; οὐ σιωπήσας ἔσῃ.

240. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-172

¹⁴¹

¹⁴²

θεοὶ πολῖται s. v. a. θεοὶ πο- λιοῦχοι: Schol. τοὺς ἰδίους καὶ πα- τρώους ἐπικαλοῦνται θεούς, danach liest Heimsäth θεοὶ πατρῷοι. Wegen des Infinitivs zu 75.

241. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-173

¹⁴³

¹⁴⁴

Das Schol. θρηνοῦσα δῆλον ὅτι καὶ κράζουσα σὺ ἡμᾶς δούλους ποιεῖς scheint auf αὔουσα δουλοῖς hinzuweisen. - Jüngere Hand- schriften geben κἀμὲ καὶ σὲ καὶ πόλιν, vgl. Soph. Ο. Τ. 64 ή δ' ἐμὴ ψυχὴ πόλιν τε κἀμὲ καὶ σ' ὁμοῦ στένει, Blomfield vermutet αὐτὴ σὲ δουλοῖς καμὲ καὶ πᾶσαν πόλιν, Wunderlich αὐτὴ σὺ δουλοῖς καὶ σὲ καὶ πᾶσαν πόλιν, jedenfalls läßt sich σὲ (für σεαυτήν wie μὲ für ἐμαυτήν Hik. 122 ζῶσα γόοις με τιμῶ) nicht entbehren. Vgl. Eur. Phoen. 437 παῦσαι πόνων με καὶ σὲ καὶ πᾶσαν πόλιν.

242. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-174

¹⁴⁵

¹⁴⁶

βέλος, dein Wurfgescho (den Blitz).

244. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-175

¹⁴⁷

¹⁴⁸

( γένος) μοχθηρόν (jämmer- lich). Daran schließt sich ἄνδρας, als ob yvvainas vorausginge, so daß der Sinn ist,, wie die Männer ὧν ( αν) αλῷ jämmerlich sind"." wie ἣν λάβωσιν 803, ἥτις νοσφίσῃ Eum. 211, εὖτε δαμασθῇ unten 325, εἰ κρανθῇ Hik. 96. Besonders häufig ist dieser Gebrauch bei Sophokles.

245. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-176

¹⁴⁹

¹⁵⁰

,Du lästerst nun gar". Schol. δυσφημεῖς καίτοι τῶν ἀγαλ μάτων ἐχομένη. Vgl. Eur. Ion 1096 παλίμφαμος ἀοιδά (s. v. a. δύσφημος, βλάσφημος).

246. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-177

¹⁵¹

¹⁵²

D. h.,, infolge meiner Angst bin ich meiner Zunge nicht Herr".

247. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-178

¹⁵³

¹⁵⁴

Nach den fruchtlosen Dro- hungen verlegt sich Eteokles mit gewisser Ironie aufs Bitten. εἰ, εἴθε wie Hom. K111 ἀλλ᾽ εἴ τις καὶ τούσδε μετοιχόμενος καλέσειεν, Soph. Ο. Τ. 863 εἴ μοι ξυνείη, Eur. Hek. 836 εἴ μοι γένοιτο φθόγγος ἐν βρα χίοσι, Hik. 620 ποτανἂν εἴ μέ τις θεῶν κτίσαι. κοῦφον τέλος, die (dir) leichte Erfüllung der Bitte.

248. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-179

¹⁵⁵

¹⁵⁶

λέγοις ἄν imperativisch wie oft. Meineke καὶ τότ' εἴσομαι wie Soph. Ο. Τ. 1517 ΟΙΔ. οἶσθ᾽ ἐφ᾽ οἷς οὖν εἶμι; ΚΡ. λέξεις, καὶ τότ' εἴσο μαι κλύων.

250. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-180

¹⁵⁷

¹⁵⁸

σὺν ἄλλοις entspricht dem Gedanken solamen miseris socios habuisse malorum. Vgl. Eur. Phoen. 894 εἷς γὰρ ὢν πολλῶν μέτα τὸ μέλλον, εἰ χρή, πείσομαι.

251. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-181

¹⁵⁹

¹⁶⁰

Diese wenn auch bittere Äußerung, daß du dich schwei- gend in das Schicksal ergibst, ge- fällt mir besser als das laute Jam- mern zu den Göttern.

252. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-182

¹⁶¹

¹⁶²

ἐκτὸς οὖσ᾽ ἀγαλμάτων: damit wird das Zurücktreten des Chors auf den Platz der Orchestra, wo er das folgende Stasimon zu singen hat, motiviert.

253. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-183

¹⁶³

¹⁶⁴

Dieser V. greift der folgen- den Lehre, welche Eteokles den Jungfrauen in betreff des richtigen Gebetes gibt, vor. Auch hat Eteo- kles gerade die Bitte ξυμμάχους εἶναι θεούς im vorhergehenden (202 ff.) den Jungfrauen verwehrt. Deshalb hat Weil den V. als un- echt erklärt.

254-255. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-184

¹⁶⁵

¹⁶⁶

Die Jungfrauen sollen erst die Bitten des Eteokles hören und dann diese mit begeisterter Zu- stimmung begleiten. ολολυγμός be- zeichnet vorzugsweise den Dank- und Bittgesang von Frauen. Hesych. ὀλολυγή· φωνὴ γυναικῶν ἣν ποι- οῦνται ἐν τοῖς ἱεροῖς εὐχόμεναι, Hom. γ 450 αἳ δ' ὀλόλυξαν θυγα- τέρες τε νυοί τε καὶ αἰδοίη παρά- κοιτις, Xen. Anab. IV 3, 19 ἐπεὶ καλὰ ἦν τὰ σφάγια, ἐπαιάνιζον πάντες οἱ στρατιῶται καὶ ἀνηλά- λαζον, συνωλόλυζον δὲ καὶ αἱ γυ- ναίκες ἅπασαι. Auf den frohen Ton des Gesangs bezieht sich auch παιάνισον sowie εὐμενη (einen Ge- sang freudigen Mutes). Schol. διέ- στειλεν (vielmehr τὸ χ oder σημεί ωσαι ὅτι οὐ διέστειλεν) τὸν ὀλολυγ μὸν τοῦ παιῶνος. καὶ γὰρ μόνῃ τῇ ᾿Αθηνᾷ δαίμονι οὔσῃ πολεμικῇ ὀλο- λύζουσι, τοῖς δὲ ἄλλοις θεοῖς παι ωνίζουσιν, nicht zutreffend.

256-257. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-185

¹⁶⁷

¹⁶⁸

Ἑλληνικὸν νόμισμα steht appositionell zu ὀλολυγμόν ἱερὸν εὐμενῆ, dagegen θάρσος zum In- halt des vorhergehenden Satzes (tò γὰρ εὔχεσθαι τοῖς θεοῖς θάρσος ἐμποιεῖ τοῖς φίλοις Schol.), wozu λύουσα πολέμιον φόβον die Er- klärung gibt (,, indem du damit die Furcht vor den Feinden be- schwichtigst"). Ζη λύουσα vgl. Soph. Εl. 939 τῆς νῦν παρούσης πημονῆς λύσεις βάρος. — Eine jungere Hand- schrift bietet πολεμίων. Diese hellenische Weise steht in Gegen- satz zu der Heftigkeit des asiati- schen βάλεμος ( κομμός Αριος Cho. 422) oder zu den schwermütigen asiatischen Volksliedern, welche im Tode eines blühenden Jünglings (Linos, Bormos, Adonis, Narkissos u. a.) das Hinschwinden der schönen Jahreszeit und die Vergänglichkeit irdischen Glücks betrauerten. Vgl. Pers. 940, 1055. — Θυστάδος: Schol. τῆς παρὰ ταῖς θυσίαις γινομένης. Vgl. Soph. Ant. 1019 Θυστάδας λιτάς.

259. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-186

¹⁶⁹

¹⁷⁰

Vgl. Ag. 88 πάντων τε θεῶν τῶν ἀστυνόμων υπάτων χθονίων τῶν τε θυραίων τῶν τ' ἀγοραίων. Er gelobt allen Schutzgöttern des Landes außerhalb und innerhalb der Stadt.

260. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-187

¹⁷¹

¹⁷²

οὐδ᾽ ἀπ' Ισμηνόν (so Schütz für Ἰσμηνοῦ) λέγω, οὐδὲ Ἰσμηνὸν ἀπολέγω, auch den Ismenos lehne ich nicht ab (vergesse ich nicht, last not least). Ein Wechsel der Wendung wie Prom. 91 ὦ διος αἰθὴρ καὶ τὸν πανόπτην κύκλον ἡλίου καλῶ, Soph. Αi. 859 ὦ φέγ γος . . καὶ τὰ Τρωικά πεδία προ- σαυδῶ. Die gleiche Tmesis Ag. 1599 ἀπὸ σφαγὴν ἐρῶν (mit dem gleichen handschriftlichen Fehler σφαγῆς). Ζυ απολέγω vgl. Ag. 504 τὸν ἀντίον δὲ τοῖσδ᾽ ἀποστέργω λόγον.

261. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-188

¹⁷³

¹⁷⁴

εὖ ξυντυχόντων ( τῶν πραγ μάτων εὐτυχῶς ἀποβάντων Schol.) wie Hik. 129 πελομένων καλῶς, Eum. 775 ὀρθουμένων, 970 προ- φρόνως ἐπικραινομένων, Soph. Εl. 1344 τελουμένων εἴποιμ' ἄν.

262. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-189

¹⁷⁵

¹⁷⁶

αἱμάσσων τόθ' für αἱμάσσον- τας Ritschl. τότε, wenn der Sieg errungen ist, dann ist es Zeit zum Opfern. - ἑστίας, die Opferherde, vgl. βούθυτον ἑστίαν Soph. Ο. Κ.

263. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-190

¹⁷⁷

¹⁷⁸

ταυροκτονοῦντας θεοῖσιν ist erklärende Beischrift zu αἱμάσσον- τας ἑστίας θεῶν, welche mit ὧδ' ἐπεύχομαι zu einem Trimeter er- gänzt wurde.

264-265. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-191

¹⁷⁹

¹⁸⁰

ήσω, αναθήσω wie Eur. Phoen. 576 Θήβας πυρώσας τάσδε Πολυνείκης θεοῖς ἀσπίδας ἔθηκε. - δαΐων, πολεμίων. ἐσθήματα, σκυλα: den Feinden abgenommene πανοπλίαι wurden den Göttern ge- weiht. στέψω (als Weihgeschenk anheften) wie 50. Vgl. auch Eur. Τro. 573 Εκτορος ὅπλοις σκύλοις τε Φρυγῶν δοριθηράτοις, οἷσιν Αχιλ- λέως παῖς Φθιώτης στέψει ναοὺς ἀπὸ Τροίας. δουρίπηκτα, mit der Lanze angesteckt. In betreff der Sitte feindliche Rüstungen als Siegeszeichen an den Tempeln (an den Triglyphen) anzuheften vgl. Hom. Η 82 τεύχεα συλήσας οἴσω προτὶ Ἴλιον ἱρήν καὶ κρεμόω προτὶ νηὸν ᾿Απόλλωνος ἑκάτοιο, Ag. 583 θεοῖς λάφυρα ταῦτα τοῖς καθ' Ἑλ λάδα δόμων ἐπασσάλευσαν ἀρχαίων γάνος, Eur. Rhes. 180 θεοῖσιν αὐτὰ (nämlich λάφυρα) πασσάλευε πρὸς δόμοις, ebenso an Palästen Eur. Bakch. 1212 ἀράσθω λαβὼν πηκ τῶν πρὸς οἴκους κλιμάκων προσαμ- βάσεις, ὡς πασσαλεύῃ κρᾶτα τριγ λύφοις τόδε λέοντος. Statt der zwei Verse geben die Handschriften drei, welche augenscheinlich aus erklärenden Zusätzen entstanden sind: θήσειν (von dem interpolierten ἐπεύχομαι abhängig gemacht) τρο παῖα, πολεμίων δ' ἐσθήματα | λά φυρα δαΐων δουρίπληχθ' δουρί πηχθ' Dindorf) ἁγνοῖς δόμοις | στέ ψω πρὸ ναῶν πολεμίων δ' ἐσθήματα.

266. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-192

¹⁸¹

¹⁸²

Solche εὐχαί sprich mir nach entsprechend der Weisung 253 ff.

267. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-193

¹⁸³

¹⁸⁴

ποιφύγματα sind Schreckens- laute, die unter starkem Schnauben ( ποιφύσσειν) hervorgestoßen werden, Schol. ἐκφοβήμασι τοῖς δυναμένοις ἐκπλῆξαι τοὺς ἀκούοντας.

269. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-194

¹⁸⁵

¹⁸⁶

Eteokles will die durch die lauten Rufe der Jungfrauen unter- brochene Tätigkeit wieder auf- nehmen und die ausgewählten (57) Führer feierlich ( τον μέγαν τρόπον) an den sieben Toren aufstellen. ἐπάρχους ( λοχαγούς, Rottenführer) hat Canter vermutet für ἐπ' ἄνδρας zur Herstellung der Konstruktion. Vgl. Ag. 1226 νεῶν ἔπαρχος, Pers. 330 Κιλίκων ἔπαρχος.

271. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-195

¹⁸⁷

¹⁸⁸

ἑπτατειχεῖς ἐξόδους s. v. 2. ἑπτὰ ἐξόδους τειχέων, vgl. Eur. Phoen. 1058 τὰ δ᾽ ἑπτάπυργα κλῇς θρα γᾶς und 748 ἐλθὼν ἑπταπυργον ἐς πόλιν (1. ἔξοδον) τάξω λοχαγοὺς πρὸς πύλαισιν, ὡς λέγεις, ἴσους ἴσοισι πολεμίοισιν ἀντιθείς.

272-273. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-196

¹⁸⁹

¹⁹⁰

Boten voll von Hast und mit rasch die Stadt durcheilenden Mitteilungen. φλέγει (intrans.) ὑπὸ χρείας, es entsteht eine all- gemeine Aufregung infolge der Not des Augenblicks.

274-355. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-197

¹⁹¹

¹⁹²

erstes Stasimon: Die Jungfrauen bringen es nicht über sich, der Mahnung des Eteo- kles zu gehorchen. In ihrer Angst führen sie sich den allgemeinen Sturmangriff auf die Stadt vor Augen und rufen die Götter um Hilfe an. Welches schönere Land könnt ihr für unser Land ein- tauschen? Bringt deshalb Verderben über die Feinde, verleiht Sieg den Bürgern. Beklagenswert wäre es, wenn eine so uralte Stadt von Hellenen geknechtet würde und die Greuel der Plünderung erdulden müßte". Diese Greuel werden mit den lebhaftesten Farben geschildert nach Hom. I 592 κατέλεξεν ἅπαντα κήδε' ὅσ' ἀνθρώποισι πέλει τῶν ἄστυ ἁλώῃ· ἄνδρας μὲν κτείνουσι, πόλιν δέ τε πῦρ ἀμαθύνει, τέκνα δέ τ' ἄλλοι ἄγουσι βαθυζώνους τε γυναῖκας, Χ 61 κακὰ πόλλ' ἐπιδόντα, υἷάς τ' ὀλλυμένους ἑλκηθείσας τε θύγατρας καὶ θαλάμους κεραϊζο- μένους καὶ νήπια τέκνα βαλλόμενα προτὶ γαίῃ. - Den Gesang trägt wohl der Gesamtchor vor.

274. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-198

¹⁹³

¹⁹⁴

μέλει d. i. „ich bin der Mahnung eingedenk". Schol. μέλει μοι ὧν εἶπεν ὁ Ἐτεοκλῆς, ἀλλ' ὁ ἐν ἐμοὶ φόβος οὐκ ἠρεμεῖν με ποιεῖ καὶ ἡσυχάζειν. 2751. γείτονες καρδίας μέριμναι: Schol. αἱ ἐν τῇ καρδίᾳ (vielmehr ἐν τῷ ἥπατι) μέριμναι, die am Herzen sitzenden Sorgen. - καρδίας ist wie Hik. 74, 807 als Spondeus zu lesen (die äolische Form κάρτας will Dindorf setzen). ζωπυρείν, anfachen ( ζωπύρει τοὺς ἄνθρακας), übertragen auch Eur. El. 1121 ἀν αὖ σὺ ζωπυρεῖς νείκη νέα. Von ζωπυροῦσι τάρβος (,,fachen meine Angst an“) ist wie von ταρβῶ oder ταρβεῖν με ποιοῦσι der Acc. τὸν ἀμφιτειχή λεών abhängig. Ebenso regiert Eur. Bakch. 1288 καρδία πήδημ᾽ ἔχει wie δέδοικα den Acc. τὸ μέλλον und ist Demosth. 4, 45 τεθνᾶσι τῷ δέει wie δεδοίκασι mit dem Acc. τοὺς τοιούτους ἀποστό λους verbunden.

278. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-199

¹⁹⁵

¹⁹⁶

Wie um ihre Jungen im Neste (die noch nicht flügge) die scheue Taube die Drachen, schlimme Lagergenossen, fürchtet". Zulez αíov (so Lachmann für λεχέων) vgl. Apoll. Rh. I 1182 λεχαίην φυλλάδα, Blay- des λεχηρῶν nach Eur. Phoen. 1541 λεχήρη), Schol. νεμομένων ἐπὶ τῆς καλιᾶς. πάντρομος nach dem Homerischen τρήρωνα πέλειαν. Zum Gleichnis vgl. 490, Hom. B 308f., Mosch. IV 21, Hor. epod. I 19 ut assidens inplumibus pullis avis serpentium adlapsus timet.

282. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-200

¹⁹⁷

¹⁹⁸

τοὶ μὲν (285 τοὶ δὲ) wie Pers. 571 τοὶ δὲ episch. Gemeint sind die Schwerbewaffneten der Feinde.

284. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-201

¹⁹⁹

²⁰⁰

τί γένωμαι; was soll aus mir werden“. Vgl. Hom. ε 465 ὤ μοι ἐγώ, τί πάθω; τί νύ μοι μή- κιστα γένηται;

285. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-202

²⁰¹

²⁰²

τοὶ δέ, die Schleuderer, welche aus der Ferne Steine auf die Verteidiger der Stadtmauer werfen ( ἀκροβόλοι, ἀκροβολισταί). ἀμφιβόλοισιν: Schol. πάντοθεν βαλλομένοις.

287. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-203

²⁰³

²⁰⁴

χερμάς (Kieselstein): vgl. Eur. Bakch.1096 αὐτοῦ χερμάδας κρα- ταιβόλους ἔρριπτον. — ὀκριόεσσαν wie χερμαδίῳ ὀκριόεντι Hom. 4 518.

291. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-204

²⁰⁵

²⁰⁶

ποῖον, nicht ποίας, weil γαίας πέδον wie Ein Begriff be- handelt wird. Vgl. Prom. 1 χθονὸς τηλουρὸν πέδον, Εum. 292 χώρας ἐν τόποις Λιβυστικοῖς. — Schol. ἐὰν ταύτην, φησί, τὴν γῆν προδῶτε τοῖς πολεμίοις, ποίαν βελτίονα αὐτῆς εὑρήσετε. Vgl. zu 204.

292. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-205

²⁰⁷

²⁰⁸

ἄρειον: dieser epische Kom- parativ auch Ag. 81.

293. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-206

²⁰⁹

²¹⁰

βαθύχθονα: Schol. εὔγειον. Auch Euripides rühmt die Frucht- barkeit Botiens: Δίρκας χλοηφό ρους καὶ βαθυσπόρους γύας Phoen.

295. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-207

²¹¹

²¹²

εὐτραφής, das Wachstum fördernd. Um dieser Eigenschaft willen wurde den Flußgöttern des Landes ebenso wie dem Απόλλων κουροτρόφος beim Eintritt in das Mannesalter der πλόκαμος (Cho. 6) geweiht. Vgl. Hom. Ψ 141.

296. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-208

²¹³

²¹⁴

ὅσων: diese Attraktion findet sich seltener bei Äschylos, gar nicht in den Hiketides. Ποσειδῶν: Schol. ὅτι τῆς ὑγρᾶς οὐ σίας δεσπότης Ποσειδῶν. — γαιήο- χοs das Homerische Epitheton. Nach Hes. Theog. 337 sind die Flüsse Kinder des Okeanos und der Tethys.

299. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-209

²¹⁵

²¹⁶

πρὸς τάδε (im Hinblick dar- auf, um deswillen) wie Pers. 732.

300. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-210

²¹⁷

²¹⁸

τοῖσι μέν, als ob es nach- her hieße: ἐμβάλοιτε, τοῖς δὲ πολί- ταις κῦδος ἄροισθε.

301-302. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-211

²¹⁹

²²⁰

,, mannenvertilgendes, waf- fenwegwerfendes Unheil". καταρρί ψοπλος von der Person übertragen. Mit καταρρίψοπλος vgl. δίψασπις, Strab. XIII 600 Αλκαϊός φησιν ὁ ποιητὴς ἔν τινι ἀγῶνι κακῶς φερότ μενον ἑαυτὸν τὰ ὅπλα ρίψαντα φυγεῖν (Hor. carm. Η 7, 10). Lo- winski vermutet ἀνδρολέτειραν κῆρα, ῥίψοπλον ἄταν, vgl. 761 τὴν ἁρπα ξάνδραν κῆρα.

303-304. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-212

²²¹

²²²

κῦδος ἄροισθε (von ἄρνυ μαι) τοῖσδε πολίταις, ,, ihr möget unseren Mitbürgern Siegesruhm ver- schaffen", vgl. Hom. a 240, § 370 ᾧ παιδὶ μέγα κλέος ἤρατ᾽ ὀπίσσω. Der Schol. gibt die Erklärung πάνυ ἂν ὑμνοῖσθε παρὰ τῶν πολιτῶν nach Hom. Δ 95 πᾶσι δέ κε Τρώ εσσι (bei allen Troern) χάριν καὶ κῦδος ἄροιο. Aber diesem Sinn entspricht nicht das vorausgehende μέν (300), auch nicht die für die Götter weniger passende Bedeutung von κῦδος; endlich würde man dann ἀρεῖσθε oder ἄροισθ' ἄν er- warten, wie der Schol. ὑμνοῖσθε ἄν hat.

305. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-213

²²³

²²⁴

ἔστε τ' ist von Ritschl ein- gesetzt um des Sinnes und der Re- εἴεδροι (94) sponsion willen. στάθητε: last euch durch unsere Bitten) bewegen fest an euren Stätten zu verbleiben (laßt eure Heiligtümer nicht zerstören, damit ihr nicht auszuwandern braucht). ὀξυγόοις λιταίσιν, Schol. διὰ τὰς ὀξυθρηνήτους λιτὰς ἡμῶν.

308. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-214

²²⁵

²²⁶

ὠγυγίαν wie Pers. 38 τὰς ὠγυγίους Θήβας.

309. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-215

²²⁷

²²⁸

Αίδα προϊάψαι (d. i. dem Untergange weihen) nach dem Homerischen " Αϊδι προΐαψεν ( Λ 3). δορὸς ἄγραν Schol. διὰ δόρατος ἀγρευθείσαν ( δοριάλωτον).

310. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-216

²²⁹

²³⁰

Zu zerbröckeltem Staube ( σποδῷ dynam. Dativ) von Acher- volk (vgl. 71f.) bis auf die Stätten der Götter schmählich verbrannt". θεόθεν „,samt den Göttern" wie ῥιζόθεν „,samt der Wurzel" Vgl. 569 πόλιν πατρώαν καὶ θεοὺς τοὺς ἐγγενεῖς πορθεῖν. Heimsöth ver- mutet πεδόθεν.

313-314. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-217

²³¹

²³²

τάς wird näher bestimmt durch νέας τε καὶ παλαιάς. — ἓ ἔ: Schol. διέκοψεν τὸν λόγον τῷ θρήνῳ. νέας ist einsilbig zu lesen wie häufig νεάνις, νεανίας, νεανικός zwei- bez. dreisilbig (Eum. 957, Eur. Phoen. 147, Aristoph. Wesp. 1067,

315-316. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-218

²³³

²³⁴

ἱππηδόν nicht ὑπὸ ἱππέων σύρεσθαι τῶν πλοκάμων (Schol.), sondern δίκην ἵππων (ein anderer Schol.):,, an den Haaren wie Pferde manchmal an den Mähnen fortge- zerrt werden". Vgl. Hik. 437 άyo- μέναν ἱππηδὸν ἀμπύκων πολυμίτων τ' ἐπιλαβὰς ἐμῶν, Verg. Αen. II 403 trahebatur passis Priameia virgo crinibus a templo Cassandra ady- tisque Minervae. φαρέων steht als Iambus.

317-318. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-219

²³⁵

²³⁶

Die Stadt, welche ent- völkert wird, ertönt von dem wirren Geschrei der gefangenen Frauen, welche geschändet werden". ληΐς bedeutet das gleiche wie ληϊάδες γυναῖκες Hom. Υ 193 ληϊάδας δὲ γυναῖκας, ἐλεύθερον ἦμαρ ἀπούρας, ἦγον. ὀλλυμένας: Schol. πορθου- μένας, vgl. Eur. Phoen. 564 ὄψει δὲ πολλὰς αἰχμαλωτίδας κόρας βία πρὸς ἀνδρῶν πολεμίων πορθου- μένας.

319. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-220

²³⁷

²³⁸

προταρβῶ wie προφοβοῦμαι ( πολέμους) Hik. 1005, θάνατον προ- ταρβοῦσα Eur. frg. 360, 25, „ich sehe mit Entsetzen vorher".

320. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-221

²³⁹

²⁴⁰

,,Beweinenswert ist es für sie gleichgepflückt vor der Zeit un- reif gepflückter Herblinge Naß ein- zutauschen, d. h. als unreif gepflückte Herblinge gekeltert zu werden“. Diese Allegorie, durch welche das vorausgehende ὀλλυμένας ausge- führt wird, ist durch den Gebrauch von οπώρα nahegelegt: Hik. 1009 τέρειν' οπώρα δ' εὐφύλακτος οὐδα μῶς, Chaerem. fr. 12 S. 785 Ν. πολ- λὴν ὀπώραν Κύπριδος εἰσορᾶν πα- ρῆν ἄκραισι περκάζουσαν οἰνάνθαις χρόνου. Auf unsere Stelle bezieht sich augenscheinlich die Notiz von Eustath. opusc. S. 355, 28 ed. Taf. ἐν μετοπώρῳ γὰρ οὐ μόνον καινόν, ἐάν, ὡς ἡ παροιμία, ἄνθος ἀναφυῇ, ἀλλὰ καὶ ἐάν κατ' Αἰσχύλον ἀρτί- δροπος οπώρα νεάζουσα τρυγηθῇ. Daraus ist der Text ὀμφάκων τρυ γερὰν δρόσον gewonnen statt des handschriftlichen δωμάτων στυγε ρὰν ὁδόν. Mit ἀρτίδροπος vgl. Hik. 358 κλάδοισι νεοδρόποις, mit δρό- σου Pind. Οl. VII 2 ἀμπέλου δρόσω.

323. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-222

²⁴¹

²⁴²

τί: Schol. τί γὰρ δεῖ πολλὰ λέγειν, vielmehr was sage ich be- weinenswert; mehr als das; denn wer tot ist, ist besser daran als diese, die geschändet werden". Blomfeld vermutet τί γάρ; φθί- μενόν του προλέγω. In προλέγω hebt πρό den in βέλτερα τῶνδε πράσσειν legenden Begriff des Vor- zugs pleonastisch hervor. Vgl. Pind. Nem. II 18 ἐξοχώτατοι προλέγονται. Die Form βέλτερος, βέλτατος ist bei Äschylos die gewöhnliche, nicht βελτίων, βέλτιστος. - βέλτερα πράσ σειν wie Ag. 1444 ἄτιμα δ᾽ οὐκ ἐπραξάτην, Eur. El. 1359 εὐδαίμονα πράσσει.

325-326. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-223

²⁴³

²⁴⁴

γάρ begründet den Haupt- gedanken κλαυτὸν κτἑ. ( τί; τὸν πράσσειν steht parenthetisch). εὖτε δαμασθῇ: zu 243. Vgl. Ag. 762 ὅτε τὸ κύριον μόλῃ und unten 750, Eur. Phoen. 563 ὄψει δαμασθὲν ἄστυ Θηβαίων τόδε. πολλὰ δυ- στυχῆ τε für πολλὰ καὶ δυστυχῆ wie Soph. Phil. 583 πόλλ' ἐγὼ κεί- νων υπο δρῶν ἀντιπάσχω χρηστά τε.

327-328. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-224

²⁴⁵

²⁴⁶

ἄγει, schleppt als Ge- fangenen fort, vgl. ἄγειν καὶ φέρειν (plündern). τὰ δέ, weil an die Stelle von Personen ( ἄλλον) Gegen- stände treten: anderes steckt er (ein anderer) in Brand". φορεῖ hier transitiv, Heimsöth Vermutet πυρπολεῖ. πυρ-

330. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-225

²⁴⁷

²⁴⁸

μαινόμενος ἐπιπνεῖ (in wil- der Raserei tobt): vgl. Soph. Ant. 135 πυρφόρος, ὃς τότε μαινομένα ξὺν ὁρμα βακχεύων ἐπέπνει. λαοδάμας: κυρίως τὸ ἐπίθετον Αρεως εἴρηται. Wenigstens heißt Ares βροτολοιγός.

331. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-226

²⁴⁹

²⁵⁰

μιαίνων εὐσέβειαν, d. h. nichts Heiliges wird geachtet und geschont.

332. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-227

²⁵¹

²⁵²

κορκορυγαί: Schol. ταραχαί. κεκωμώδηται δὲ ἡ λέξις, vgl. Ari- stoph. Frie. 991 λῦσον δὲ μάχας καὶ κορκορυγάς, Lys. 491, Wo. 387. ἄστη (um des Versmaßes willen für das überlieferte άorv gesetzt) von den verschiedenen Teilen (Straßen) der Stadt. ποτὶ, näm- lich ἄστη (überliefert ist ποτὶ πτόλιν δ', verbessert von Hermann), gegen die Stadt ist eine Umwallung ge- richtet, welche sie wie ein Jagd- netz umschließt. Schol. ὁρκάνη τὸ θηρατικὸν δίκτυον ὃ καὶ σαργάνη καλεῖται, Phot. ὁρκάνη· ὁ περιέχων τοῖχος οἴκησιν ἢ χωρίον, λέγεται δὲ ἀπὸ τοῦ ἕρκος ὅ ἐστι περίβολον φράγμα. Versteht man ὁρκάνη vom Jagdnetz, so hat man die Ausdrucks- weise, welche zu 64 besprochen ist: „nicht eine δρκάνη gewöhnlicher Art, sondern wallartig".

334. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-228

²⁵³

²⁵⁴

Schol. παρά τό Ομηρικὸν κ ἀνὴρ δ᾽ ἄνδρ᾽ ἐδνοπάλιζεν“

335. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-229

²⁵⁵

²⁵⁶

Das blutige Geblöke (Schol. ἐπὶ τῶν ἄσημα φθεγγομένων νέων τὴν βληχὴν ἔθηκεν) von Säug- lingen, die gerade an der Mutter- brust genährt werden" ist das Wimmern von Kindern, die von der Mutterbrust gerissen und ge- tötet werden. Jüngere Handschriften geben ἀρτιβρεφείς.

338. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-230

²⁵⁷

²⁵⁸

Das Plündern ist dem Hin- und Herrennen gesellt", d. h. die einen tragen fort, die andern kom- men zurück um zu holen. Vgl. Quint. III 69 profanorum sacrorum- que direptio, efferentium praedas repetentiumque discursus. Mit ὁμαίμονες vgl. κάσιν 481, Soph. Frg. 839 ἡ δὲ μωρία μάλιστ᾽ ἀδελφὴ τῆς πονηρίας ἔφυ. In διαδρομᾶν ist δια wie in διαπρέπον Pers. 1010 als eine lange Silbe zu sprechen. Vgl. zu 275.

339-340. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-231

²⁵⁹

²⁶⁰

Hesych. συμβολεῖ· συντυγ χάνει. φέρων ein mit Beute Be- ladener, κενός einer der keine Beute trägt.

341. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-232

²⁶¹

²⁶²

ξύννομον, Schol. κοινωνόν.

342. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-233

²⁶³

²⁶⁴

οὔτε μεῖον οὔτε ἴσον: Schol. πλείονος ὀρεγόμενος. Jeder möchte das meiste sich aneignen ( διὰ τούτου τους πλεονέκτας ἐμφαίνει Schol.) - λελιμμένοι: Schol. λαβεῖν βουλόμενοι. Vgl. λελιμμένος (Schol. ἐπιθυμῶν) 367 mit Gen. Der Plural bezieht sich auf die in κενὸς κενὸν liegende Mehrzahl.

343. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-234

²⁶⁵

²⁶⁶

τίν' . . λόγον für τί . . λόγος nach einer Vermutung von Dindorf: welche Berechnung läßt sich hier- aus entnehmen?" d. i. was läßt sich als Ergebnis dessen erwarten?"

345-346. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-235

²⁶⁷

²⁶⁸

ἀλγύνει θαλαμηπόλων s. v. a. ἀλγύνει τὰς θαλαμηπόλους, ὥστε πικρὸν εἶναι τὸ ὄμμα αὐτῶν, Mit Tränen in den Augen sehen es die Schaffnerinnen mit an, wie die mannigfaltige Frucht auf dem Boden verschüttet wird". Nach αλγύνει steht κυρήσας in den Hand- schriften, welches die Responsion und den Sinn stört und vielleicht aus der zu ἀλγύνει beigeschriebenen Erklärung κυρίας (d. i. θαλαμηπό- λους) entstanden ist. τῶν ist der Responsion zuliebe ergänzt. θαλαμηπόλος Hom. η 8 die Kammer- frau (Schol. ἡ τοῦ οἴκου προνοοῦσα) und alapos die Kemenate der Nausikaa, dagegen bedeutet β 337 θάλαμος die Vorratskammer.

347. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-236

²⁶⁹

²⁷⁰

,,Die reiche Gabe der Erde, ohne Unterschied durcheinander- gemengt, wird weiter geschleppt in geringschätzigem Hin- und Her- schleifen." Vgl. Cic. div. I 369 ex horreis direptum effusumque fru- mentum vias omnisque angiportus constraverat. — οὐτιδανοῖς, weil das schöne Getreide wie wertloses Gut behandelt wird. Schol. τροπικῶς ῥύθια εἶπεν τὰ συνεχῆ κινήματα [ τῶν πολεμίων].

350-351. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-237

²⁷¹

²⁷²

Schol. μεταστᾶσαι εἰς δου- λείαν οἴσουσι τὴν των πολεμίων εὐνήν. Zu der Beute, welche fort- geschleppt wird, gehören auch die kriegsgefangenen Frauen, denen das Schicksal bevorsteht in der Gefangenschaft als Kebsweiber zu dienen: Sklavinnen, die das ihnen neue Leid der Knechtschaft kosten, sehen in der Gefangenschaft dem Bett eines glücklichen (und hoch- mütigen) Mannes als eines feind- seligen Siegers entgegen. Ein Gegenstand der Hoffnung (und Sehnsucht) ist für sie der Tod als Hilfe gegen Kummer und Trä- an nen." καινοπήμονες erinnert den Gedanken, welchen der aus kriegsgefangenen Frauen bestehende Chor Eur. Iph. Τ. 1117 ausspricht: λατρεύω ζηλοῦσα τὸν διὰ παν- τὸς δυσδαίμον· ἐν γὰρ ἀνάγκαις οὐ κάμνει σύντροφος ὢν < ἐξ ἀρχᾶς> δυσδαιμονίᾳ· τὸ δὲ μετ᾿ εὐτυχίαν κακοῦσθαι θνατοῖς βαρὺς αἰών. Die Worte λέχος προσμένουσιν sind zur Herstellung des Sinnes ergänzt. Die überlieferten Worte νέαι τλή- μονες εὐνάν gestatten keine Kon- struktion und entsprechen nicht dem Versmaße der Strophe; in νέαι τλήμονες kann man eine (nicht zutreffende) Erklärung zu καινοπή- μονες, in εὐνάν zu λέχος sehen. Mit προσμένουσιν vgl. Soph. Trach. 525 τὸν ὃν προσμένουσ᾽ ἀκοίταν. δυσμενοῦς, da selten der Fall sein wird, was Achilleus Hom. I 343 sagt: τὴν ἐκ θυμοῦ φίλεον δουρικτήτην περ ἐοῦσαν. Vgl. Soph. Αi. 211 λέγ', ἐπεί σε λέχος δουριάλωτον στέρξας ἀνέχει θούριος Αἴας. ἐλπὶς . . μολεῖν: vgl. Eur. Hel. 432 ἐλπὶς δ᾽ ἔκ γε πλουσίων δόμων λαβεῖν τι ναύταις. νύκτερον Ι τέλος s. v. a. τέλος θανάτοιο statt des τέλος γαμήλιον. — ἐπίρροπος wie Hom. Δ 390 τοίη οἱ ἐπίρροπος ἦεν ᾿Αθήνη, vgl. Μ 180 Δαναοίσι μάχης ἐπιτάρροθοι ἦσαν (Helfer im Kampfe). Der Gedanke wie 323f. und Eur. Hik. 86 θανοῦσα τῶνδ᾽ ἀλγέων λαθοίμαν.

356-706. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-238

²⁷³

²⁷⁴

zweites Epeiso- dion. Eteokles tritt auf mit Me- II lanippos (395), Megareus (459), Lasthenes (607f.), um die Mit- teilung des Kundschafters (66 ff.) entgegenzunehmen, vgl. Einl. S. 9 f. Die erste Szene, der Mittelpunkt des Stückes, gibt eine glänzende Schilderung der sieben feindlichen und der ihnen an den sieben Toren entgegenstehenden Thebanischen Heerführer. In der zweiten Szene macht der Chor den vergeblichen Versuch Eteokles von dem greuel- vollen Zweikampf mit dem Bruder zurückzuhalten. Damit gibt dieses Epeisodion die ethische Moti- vierung für den Untergang der argivischen Heerführer und der feindlichen Brüder. Wie auch sonst bei Äschylos da, wo dem Dialoge antistrophische Chorika eingefügt sind, Symmetrie des Dialogs sich nachweisen läßt, so hat Ritschl (Jahrb. f. Philol. Bd. 77. 1858. S. 761.) symmetrische An- lage auch in den sieben Reden des Boten und Erwiderungen des Eteokles wahrgenommen. Da an einigen Stellen der Text unsicher oder lückenhaft ist, läßt sich die Verszahl nicht bei allen Partien mit voller Bestimmtheit feststellen. Doch scheint mit Beiseitelassung der zwei ankündigenden Verse des Boten 362f., denen die zwei zur nächsten Szene überleitenden Verse des Eteokles 662 f. entsprechen, die Gliederung der ganzen Partie 364 661 folgende zu sein: Π IV ΑΓ20- ΕΤ20 | στρ. α' | ΑΓ14- ΕΤ14 | ἀντ. α' | ΑΓ14- ΕΤ14 | στρ. β' | ΑΓ20- ΕΤ20| αντ. β|| V VI VII ΑΓ22- ΕΤ 22 | στρ. γ΄ | ΑΓ 29- ΕT 29 | αντ. γ΄ | ΑΓ 22- ΕΤ 22.

356. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-239

²⁷⁵

²⁷⁶

Unter ημιχόριον ist hier der Führer des Halbchors zu verstehen.

357-358. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-240

²⁷⁷

²⁷⁸

νέαν: gern wird aus der Eile und Hast des Boten auf die Wichtigkeit seiner Mitteilung ge- schlossen. διώκων: zu 90. ποδῶν ist gen. def. zu χνόας (vgl. 137): wie die Achsen den Wagen, so bewegen die Füße den Körper fort. Auf weiteres darf die Ver- gleichung nicht bezogen werden, wie der Schol. meint: χνόας ποδῶν μεταφορικῶς εἶπεν τὰ ἄκρα τῶν ποδῶν. Vgl. auch Hesych. κνους· ὁ ἐκ τοῦ ἄξονος ήχος. λέγεται δὲ καὶ κνόη· καὶ ὁ τῶν ποδῶν ψόφος, ὡς Αἰσχύλος Σφίγγι.

359. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-241

²⁷⁹

²⁸⁰

καὶ μήν dient häufig bei der Ankündigung neu auftretender Per- sonen dazu die Aufmerksamkeit auf sie zu lenken.

360. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-242

²⁸¹

²⁸²

εἶσι als Präsens wie Hom. ζ 102 οἵη δ' Αρτεμις εἶσι, Εum. 242 πρόσειμι. ἀρτίκολλος (so Paley für ἀρτίκολλον, welches der ver- meintlichen Präposition is wegen 1. Προιτίδες 2. Ηλέκτραι 3. Νηΐσται 4. Ογκαῖαι ( Ωγύγιαι) 5. Βορραῖαι 6. Ομολωΐδες 7. Κρηναῖαι gesetzt wurde), genau angepaßt, gerade recht. Vgl. Cho. 578 όπως ἂν ἀρτίκολλα συμβαίνῃ τάδε, Soph. Trach. 58 ἐγγὺς δ᾽ ὅδ᾽ αὐτὸς ἀρτί- πους θρώσκει δόμους (Schol. ήρ- μοσμένως τῷ καιρῷ). μαθεῖν konsekutiv zu ἀρτίκολλος.

361. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-243

²⁸³

²⁸⁴

οὐκ ἀπαρτίζει: die Beziehung auf ἀρτίκολλος läßt erkennen, daß ἀπό in ἀπαρτίζειν negative Be- deutung hat: läßt nicht unrecht (zu spät) kommen". Anders Hesych. ἀπαρτί· ἀπηρτισμένως· Αἰσχύλος ᾿Αθάμαντι. Weil jüngere Hand- schriften οὐ καταρτίζει bieten, ver- mutet Weil εὖ καταρτίζει.

363. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-244

²⁸⁵

²⁸⁶

ὡς für ὥς τ' Blomfield, da dieser Vers appositionell zu τὰ τῶν ἐναντίων steht.

364. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-245

²⁸⁷

²⁸⁸

Schol. αἰδεσθεὶς τὰ Ομηρικά ἐγκώμια πρῶτον αὐτὸν καταλέγει ὁ Αἰσχύλος. Vgl. z. f.V. Mit μέν wird Τυδεύς den nachher zu nennenden Führern entgegengestellt. Im einzelnen weicht die Darstellung des Euripides Phoen. 1104 ff. ab, wie folgende Tabelle zeigt: bei Äsch. Tydeus, Kapaneus Eteoklos Hippomedon Parthenopaios Amphiaraos Polynikes Der Name Βορραῖαι fehlt bei Euri- pides, weil es bei ihm als letztes mit ἕβδομαι bezeichnet wird. In gleicher Weise fehlt bei Äschylos der Name Κρηναῖαι. Statt Βορραίαι heißt bei anderen (Paus. IX 8, 3ff., Apollod. ΙΙ 6, 6) das Stadttor bei Eur. Amphiaraos Kapaneus Parthenopaios Hippomedon Adrastos Tydeus Polynikes. Υψισται. Für Eteoklos tritt bei Euripides Adrastos ein. Dagegen wird Eteoklos Eur. Hik. 872 ge- nannt, wo auch Adrastos als Ober- feldherr erscheint und Soph. Ο. Κ. 1316, wo die gleichen Namen wie hier aufgezählt werden.

365. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-246

²⁸⁹

²⁹⁰

Durch das Verbot des Sehers Amphiaraos, welches den Sturm- angriff hinausschiebt, motiviert der Dichter die Ruhe, mit welcher Eteokles Zeit für lange Reden findet. Deshalb mußte Tydeus, der Feind des Amphiaraos (558), an die Spitze gestellt werden, nicht wie der Schol. annimmt: αἰδεσθεὶς τὰ Ομηρικὰ ἐγκώμια πρῶτον αὐτὸν καταλέγει ὁ Αἰσχύλος. Insofern ist der Tadel des Euripides Phoen. 751 ὄνομα δ᾽ ἑκάστου διατριβὴν πολλὴν ἔχει ἐχθρῶν ὑπ᾽ αὐτοῖς τείχεσιν καθημένων nicht berechtigt.

366. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-247

²⁹¹

²⁹²

σφάγια: vor dem Angriff opferten die Feldherrn ἐπὶ τῇ διαβάσει oder τὰ διαβατήρια, Thuk. V 54, Xen. Hell. IV 7, 2, VI 4, 19. γίγνεσθαι ohne Not Naber.

367. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-248

²⁹³

²⁹⁴

μαργῶν von der wilden Kampfeswut (Hesych. μαργῶντες· μαινόμενοι). — λελιμμένος: 342.

368. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-249

²⁹⁵

²⁹⁶

μεσημβριναῖς: Schol. τότε γὰρ μάλιστα μέμηνεν ( ὁ δράκων), vgl. Verg. Georg. III 434 anguis .. saevit agris asperque siti atque exterritus aestu. A. Hillebrand Jahrb. f. klass. Philol. 1883 S. 455 f. führt eine Stelle aus dem neunten Yasnakapitel des Avesta an, in welcher gleichfalls der Drache in Verbindung mit der Mittagszeit erscheint, so daß sich nach der Ansicht Hillebrands eine Überein- stimmung der iranischen Sage mit einem hier erhaltenen Rest griechi- scher Volksanschauung ergibt.

369. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-250

²⁹⁷

²⁹⁸

θείνει ὀνείδει (mit einem Anklang): vgl. Soph. Αi. 501 λόγοις ἰάπτων, 724 ονείδεσιν ἤρασσον, 1244 κακοῖς βαλεῖτε, Verg. Aen. IV 447 adsiduis hinc atque hinc vocibus heros tunditur. μάντιν Οἰκλείδαν nennt auch Pindar Ol. VI 13 und Bakchylides VIII 16 den Amphia- raos. Schol. (zu 556) ᾿Αμφιάραος Οϊκλέους τοῦ Μελάμποδος τοῦ Αμυθάονος τοῦ Κρηθέως τοῦ Αἰόλου τοῦ Ἕλληνος τοῦ Διός, μητρὸς δὲ Υπερμήστρας. Vgl. Soph. Αi. 801 τοῦ Θεστορείου μάντεως.

370. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-251

²⁹⁹

³⁰⁰

σαίνειν (Schol. ἐκκλίνειν) dient zur gehässigen Bezeichnung feigen Verhaltens, da es vom Hunde übertragen ist, der schweifwedelnd um etwas herumgeht ohne den Mut zu haben es anzugreifen.

371-372. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-252

³⁰¹

³⁰²

Schol. νεωτερικὸν τοῦτο, τοῦ κράνους ἡ τριλοφία. κατά σκιος hier aktiv, beschattend" wie Eur. Phoen. 653 ἔρνεσιν κατασκίοι- σιν. Dieser Stelle ist Aristoph. Ach. 965 κραδαίνων τρεῖς κατα- σκίους λόφους entnommen. Vgl. Hom. Τ 382 ἵππουρις τρυφάλεια, περισσείοντο δ' ἔθειραι (hier κράνους χαίτωμα). ὑπ' ἀσπίδος ἔσω, unter dem Schilde innerhalb desselben.

373. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-253

³⁰³

³⁰⁴

κλάζουσι φόβον wie μινύ- ρονται φόβον 116. Das Klingen der Schellen weckt Furcht. Vgl. Soph. Frg. 775 σὺν σάκει κωδωνοκρότῳ παλαισταί, Eur. Rhes. 308 πολλοῖσι σὺν κώδωσιν ἐκτύπει φόβον, 384 κόμπους κωδωνοκρότους παρὰ πορ- πάκων κελαδοῦντας. Von anderen künstlichen Vorrichtungen am Schilde, welche den Gegner er- schrecken und verwirren sollen, ist 528 die Rede. Vgl. Eur. Phön. 1124 Ποτνιάδες δ' ἐπ' ἀσπίδι ἐπίσημα πῶλοι δρομάδες ἐσκίρτων φόβῳ, εν πως στρόφιγξιν ἔνδοθεν κυκλού μεναι πόρπαχ᾽ ὑπ' αὐτόν, ὥστε μαί- νεσθαι δοκεῖν.

374. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-254

³⁰⁵

³⁰⁶

ὑπέρφρον: Schol, υπερή φανον.

375. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-255

³⁰⁷

³⁰⁸

φλέγοντα ὑπ᾽ ἄστροις unter Sternen strahlend, sternfunkelnd.

377. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-256

³⁰⁹

³¹⁰

πρέσβιστος (wie ἥδιστος, βράχιστος) Hom. Hymn. 30, 2. Verg. Aen. IX 405 heißt der Mond astro- rum decus. νυκτὸς ὀφθαλμός: in anderem Sinne νυκτὸς ὄμμα Pers. 431. Dagegen Pind. Ol. 3, 19 διχόμηνις ὅλον χρυσάρματος ἑσπέρας ὀφθαλμὸν ἀντέφλεξε Μήνα und Soph. Αnt. 103 ἀκτὶς ἀελίου . . χρυ- σέας ἡμέρας βλέφαρον. Vgl. auch Asch. Frg. 170 ἀστερωπὸν ὄμμα Λητώας κόρης. πρέπειν von dem was in die Augen fällt.

378. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-257

³¹¹

³¹²

,,So sich toll gebärdend mit seiner prahlerischen Rüstung". Vgl. τοιαῦτ᾽ ἀλύει Εur. Frg. 665, τί ταῦτ' ἀλύω Hipp. 1182.

379. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-258

³¹³

³¹⁴

παρ' ὄχθαις, des Ismenos.

380-381. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-259

³¹⁵

³¹⁶

,,Wie ein Streitroß, welches ob der Kraft der Zügel (durch die es zurückgehalten wird) heftig schnaubt, wenn es den Klang der Kriegstrompete vernehmend vor- wärts drängt". χαλινών μένει wie Ag. 248. Schol. οὕτως ἀσθμαίνει καὶ σπεύδει ὡς καὶ ἵππος πολε- μιστὴς σάλπιγγος ἀκούων καὶ ἐπι- θυμῶν πολέμου. Danach ist ὀρ- γᾶται κλύων gesetzt für das über- lieferte ὁρμαίνει μένων, worin μαίνει μένων aus einer Variante des vor- hergehenden Verses κατασθμαίνει μένων entstanden ist. Ζα ὀργᾶται vgl. Cho. 452 ὀργᾷ μαθεῖν, Suid. und Phot. ὀργωμένοις· ἐντεταμένως ἐπι- θυμοῦσιν. Zum Ganzen vgl. Verg. Georg. III 83 tum, si qua sonum procul arma dedere, stare loco nescit, micat auribus et tremit artus, collectumque premens volvit sub naribus ignem.

383. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-260

³¹⁷

³¹⁸

φερέγγυος, ἀξιόπιστος ἐγε γυητής, von erprobter Tüchtigkeit mit Infin. wie Herod. V 30 οὐ φερέγ γυός εἰμι δύναμιν παρασχεῖν το σαύτην, VII 49 λιμὴν . . φερέγγυος ἔσται διασῶσαι τὰς νέας.

384. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-261

³¹⁹

³²⁰

κόσμον μέν mit bloß ge- dachtem Gegensatz, sodaẞ der Sinn der gleiche ist wie wenn es κόσμον γε hieße.

385. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-262

³²¹

³²²

Schol. ταῦτα παρὰ ᾿Αλκαίου. οὐ τιτρώσκει τὰ ἐπίσημα οὐδὲ ὅπλα αὐτὰ καθ' ἑαυτὰ δύναμιν ἔχει, εἰ μὴ ἄρα & φέρων αὐτὰ γένοιτο γεν- ναῖος. Ebenso spricht Papirius bei Liv. X 39: non enim cristas vulnera facere et per picta atque aurata scuta transire Romanum pilum. Vgl. Tac. Agr. 32 ne terreat vanus ad- spectus et auri fulgor atque argenti, quod neque tegit neque vulnerat.

386. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-263

³²³

³²⁴

δάκνουσι, tuen weh.

387. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-264

³²⁵

³²⁶

νύκτα ταύτην ἣν λέγεις . . γένοιτο für νὺξ αὕτη, ἣν λέγεις, γένοιτο, diese Nacht dürfte leicht einer besonderen Erwägung zur Wahrsagerin werden. Die gleiche Attraktion an das Relativ (s. g. attractio inversa) Hom. K 416 qv- λακὰς δ᾽ ἃς εἴρεαι, ἥρως, οὔ τις κεκριμένη φύεται στρατόν, Soph. Ο. Τ. 449 τὸν ἄνδρα τοῦτον ὃν πάλαι ζητεῖς .., οὗτός ἐστιν ἐνθάδε, Trach. 283 τάσδε δ' ὥσπερ εἰσορᾷς, ἐξ ὀλβίων ἄζηλον εὑροῦσαι βίον χωροῦσι πρὸς σέ, Verg. I 573 urbem quam statuo vestra est, Fischart Geschichtklitterung den liebsten bulen den ich hab, der leit beim wirt im keller" u. a.. Ζυ ἐννοίᾳ (50 Blomfield für ἡ ἀνοία) τινί vgl. 459, Prom. 178 παλάμα τινί, Cho.138 σὺν τύχῃ τινί, Soph. Αi. 853 συν τάχει τινί.

390. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-265

³²⁷

³²⁸

D. i. wenn man etwa daran denkt (wenn man die Sache von dem Gesichtspunkt aus betrachtet), daß einem, der stirbt, Nacht auf die Augen fällt.

391-392. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-266

³²⁹

³³⁰

φέροντι (scil. αὐτό), denn σῆμα . . τόδε ist Subjekt zu γένοιτο. - ἐνδίκως, wahrhaft, wie πανδίκως 657. ἐπώνυμον „, die Sache durch den Namen kennzeichnend, be- deutungsvoll", wie Soph. Ai. 340, wo Aias sagt: αἰαι· τίς ἄν ποθ᾽ εθ᾽ ὧδ᾽ ἐπώνυμον τοὐμὸν ξυνοί- σειν ὄνομα τοῖς ἐμοῖς κακοῖς;

393. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-267

³³¹

³³²

Der Übermut, welchen sein Schildzeichen offenbart, wird sich gegen ihn selber wenden, wie man vorhersehen kann, d. h. Nacht wird ihm auf die Augen fallen.

395. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-268

³³³

³³⁴

τόνδε: Grotius τῶνδε. Aber s. Einl. S. 10.

396. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-269

³³⁵

³³⁶

Αἰσχύνης θρόνος wie Δίκας θρόνος Eum. 163, βωμὸς Δίκας ebd. 542, Ag. 395, Δίκας βάθρον Soph. Ant. 854. Mit Αἰσχύνης θρόνον τιμᾶν wird das Ehrgefühl des Helden ( αἰδώς) bezeichnet.

398. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-270

³³⁷

³³⁸

Der Gen. αἰσχρῶν ist von dem im α στερητικόν von αργός legen- den Begriff der Trennung regiert: ,, in seinem Tun des Unehrenhaften sich enthaltend". Vgl. Eur. Iph. Α. 1000 ἀργὸς ὢν τῶν οἴκοθεν.

399-400. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-271

³³⁹

³⁴⁰

Schol. γνήσιος πολίτης ἐκ τῶν σπαρτῶν, οὐ τῶν μετὰ Κάδμου ἐπηλύδων. Da seine Wurzel von den gesäten Männern her aufge- gangen ist", so ist er recht eigent- lich ein Sohn dieses Landes, aus dem sein Ahne hervorgewachsen ist, und gehört nicht den Fremden zu, die mit Kadmos ins Land kamen. Nach Eur. Phoen. 657 ff. erlegte Kadmos den Drachen des Ares und säte die Zähne des- selben in die Erde. Daraus gingen bewaffnete Männer hervor, welche übereinander herfielen. Vgl. Eur. Herakl. 4 Θήβας .. ἔνθ᾽ ὁ γηγενής σπαρτῶν στάχυς ἔβλαστεν, ὧν γένους Αρης ἔσωσ᾽ ἀριθμὸν ὀλίγον. Nach dem Schol. zu Phoen. 670 blieben am Leben: Πέλωρ, Ἐχίων, Οὐδαῖος, Χθόνιος, Υπερήνωρ, Κρέων.

401. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-272

³⁴¹

³⁴²

,,Daß dieses Tatsache, nicht bloße Rede ist, wird Ares in seinem Würfelspiel entscheiden." Vgl. Eur. Hik. 330 ἔτ᾽ αὐτὸν ἄλλα βλήματ' ἐν κύβοις βαλεῖν πέποιθα, Rhes. 183 ψυχὴν προβάλλοντ' ἐν κύβοισι δαί- μονος, 446 κυβεύων τὸν πρὸς " Αρ- γείους " Αρη. Dies hat sich bestätigt nach Apollod. I 8, 5 Τυδεὺς ἐπὶ Θήβας μετ' Αδράστου στρατευσά- μενος ὑπὸ Μελανίππου τρωθεὶς ἀπέ- θανεν.

402. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-273

³⁴³

³⁴⁴

Δίκη ὁμαίμων: Schol. τὸ τῆς συγγενείας δίκαιον (die Pflicht, die er als echter Sprößling dieses Lan- des hat) στέλλει αὐτὸν εἰς τὴν μά- χην. κάρτα, mit eindringlicher Mahnung. προστέλλεται (ent- sendet) wie ἀποπεμψαμένη Pers. 141 (von sich).

403. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-274

³⁴⁵

³⁴⁶

Melanippos geht ab zum Tore.

404. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-275

³⁴⁷

³⁴⁸

αμόν, ἡμέτερον. νύν, von Natur lang (228), wird von den Tragikern um des Versmaßes willen verkürzt (z. B. auch Pers. 1041, 1049, 1067), wie umgekehrt aus dem gleichen Grunde ἆρα für ἄρα gebraucht wird.

405. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-276

³⁴⁹

³⁵⁰

δικαίως: die Responsion mit dem antistr. V. wird genauer, wenn man mit Heimsöth διά δίκας schreibt (vgl. Cho. 783 διὰ δίκας πᾶν ἔπος ἔλακον). Auch tritt die Beziehung auf Δίκη ὁμαίμων 402 noch mehr hervor. Aschylos, Sieben gegen Theben. 407 5. μόρους ὀλομένων ὑπὲρ φίλων (Todesgeschick von Männern, die für ihre Mitbürger fallen), wenn es nicht ursprünglich στόνους für μό- ρους geheißen hat (todmeldendes Stöhnen um gefallene Freunde hören) nach dem Schol. οὓς ποιοῦνται ὑπὲρ τῶν φίλων πολιτῶν οἱ Θηβαῖοι. Ζη ἰδέσθαι vgl. dann ἰδεῖν Cho. 968 (s. v. a. ἀκοῦσαι).

409. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-277

³⁵¹

³⁵²

outws, wie du flehst.

410. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-278

³⁵³

³⁵⁴

Ηλέκτραι πύλαι: durch dieses Tor führte der Weg von Platää nach Theben (Paus. IX 8, 7).

411. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-279

³⁵⁵

³⁵⁶

γίγας: vgl. Hom. κ 120 Λαι- στρυγόνες . . οὐκ ἄνδρεσσι ἐοικότες, ἀλλὰ Γίγασιν, Soph. Frg. 872 ὁ σκληρὸς οὗτος καὶ Γίγαντας ἐκτρέ- φων . . Πάλλας, Eur. Bakch. 542 οὐ φῶτα βρότειον, φόνιον δ' ὥστε Γίγαντ᾽ ἀντίπαλον θεοῖς, Phoen. 127 ὡς φοβερὸς εἰσιδεῖν, γίγαντι γης γενέτα προσόμοιος. — ἄλλος: der Schol. spricht von dem rhetorischen Kunstgriff des Dichters den Tydeus nachträglich als Giganten zu be- zeichnen. Hiernach kann es schei- nen, als liege ein Widerspruch vor gegen Hom. Ε 801 Τυδεύς του μικρὸς μὲν ἔην δέμας, ἀλλὰ μαχη- τής, aber ἄλλος wird, wie Soph. Εl. 708 Βοιωτὸς ἄλλος, Eur. Hik. 888 ὁ τῆς κυναγοῦ δ᾽ ἄλλος Αταλάντης γόνος zeigt, bei der Aufzählung gebraucht ohne solche Beziehung (,, dieser weitere Held ein Riese, da er größer ist als der vorige").

412. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-280

³⁵⁷

³⁵⁸

κατ' ἄνθρωπον φρονεῖ wie Soph. Αi. 760 ὅστις ἀνθρώπου φύ σιν βλαστὼν ἔπειτα μὴ κατ' ἄνθρω- που φρονῇ.

413. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-281

³⁵⁹

³⁶⁰

Da die vermessene Prahlerei des Kapaneus augenscheinlich in den Worten liegt, er werde Theben zerstören, möge Gott wollen oder nicht, so unterbricht dieser V. den Zusammenhang und ist er mit Recht von Lachmann als Inter- polation bezeichnet worden. Vgl.

414. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-282

³⁶¹

³⁶²

τὲ . . καί für εἴτε . . εἴτε wie Hom. Θ 168 διάνδιχα μερμήρι ξεν ἵππους τε στρέψαι καὶ ἐναντί- βιον μαχέσασθαι, Soph. Ant. 328 ἐὰν δὲ ληφθῇ τε καὶ μή, Ο. Κ. 488 αὐτοῦ σύ τ' αὐτὸς κεἴ τις ἄλλος ἀντὶ σοῦ, Eur. Hik. 498 ὤμοσεν ( Καπανεύς) πόλιν πέρσειν θεοῦ θέλοντος ἤν τε μὴ θέλῃ, Kykl. 332 ἀνάγκῃ κἂν θέλῃ κἂν μὴ θέλῃ. Vgl. auch unten 1058.

415-416. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-283

³⁶³

³⁶⁴

Schol. οὐδὲ τὸν τοῦ Διὸς σκηπτὸν εἰς γῆν κατενεχθέντα ἐμ ποδὼν γενέσθαι αὐτῷ λέγει. Hier- nach ist οὐδέ νιν Διὸς κεραυνὸν ἐνσκήψαντ' ἄν gesetzt für οὐδὲ τὴν Διὸς ἔριν πέδω σκήψασαν, πorin ἔριν unpassend ist und v und νίν fehlen. Vgl. Eur. Phoen. 1175 τοσόνδ' ἐκόμπασε (Kapaneus), μηδ' ἂν τὸ σεμνὸν πῦρ νιν εἰργαθεῖν Διὸς τὸ μὴ οὐ κατ' ἄκρων περγάμων ἑλεῖν πόλιν und die Drohung des Parthe- nopäos unten 519 f.

416. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-284

³⁶⁵

³⁶⁶

Von dem ägyptischen König Apries erzählt Herod. II 169: 4- πρίεω λέγεται εἶναι ἥδε διάνοια, μηδ' ἂν θεόν μιν μηδένα δύνασθαι παῦ- σαι τῆς βασιληίης.

419. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-285

³⁶⁷

³⁶⁸

Eur. Phoen. 1121 heißt es von Tydeus: δεξιᾷ δὲ λαμπάδα Τιτὰν Προμηθεὺς ἔφερεν ὡς πρήσων πόλιν.

420. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-286

³⁶⁹

³⁷⁰

ὡπλισμένη, als Waffe ge- geben (Schol. ἀνθ᾽ ὅπλου οὖσα). In gewöhnlicher Weise heißt es Eur. Bakch. 733 ἕπεσθε θύρσοις διὰ χερῶν ὁπλισμέναι. Vielleicht aber ist auch hier mit Herwerden ὡπλισμένῳ zu schreiben ( ὡπλισμένῳ αὐτῇ).

421. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-287

³⁷¹

³⁷²

D. h. die Worte πρήσω πόλιν stehen auf dem Schilde über dem Fackelträger.

422. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-288

³⁷³

³⁷⁴

τοιῷδε τῷδε φωτὶ für τοιῷδε φωτὶ πέμπε Dindorf. Schütz ver- mutet τωιῷδε φωτὶ δ᾽ εἰπέ. Nach τοιώδε konnte τῷδε leicht ausfallen und dann der V. mit πέμπε ergänzt werden.

423. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-289

³⁷⁵

³⁷⁶

μὴ τρέσας hat Bezug auf κομπάζοντα, ohne sich durch seine prahlerischen Reden schrecken zu lassen.

424. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-290

³⁷⁷

³⁷⁸

Auch hier bringt (wie man im Sprichwort sagt) ein Gewinn den andern". Der eine Gewinn ist, daß Kapaneus durch seine Prahlerei nur seine frevelhafte Ge- sinnung offenbart. Daraus ergibt sich der andere, daß er den Zorn des Zeus auf sich herabruft und den Gott zum Bundesgenossen der Thebaner macht. Die Textänderung von Keck καὶ τῷδε κόμπῳ erscheint hiernach unnötig.

425. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-291

³⁷⁹

³⁸⁰

Wovon das Herz voll ist, davon geht der Mund über".

427. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-292

³⁸¹

³⁸²

Kapaneus droht nicht bloß mit dem Munde ( γλώσσα 426), son- dern ist auch bereit die Drohung zur Tat zu machen. Vgl. Eur. Heraklid. 691 μή τοί μ' ἔρυκε δρᾶν παρεσκευασμένον.

428. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-293

³⁸³

³⁸⁴

ἀπογυμνάζων στόμα kenn- zeichnet die γλωσσαλγία des Kapa- neus.

429. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-294

³⁸⁵

³⁸⁶

ματαία χαρᾷ, in frevler Freude.

430. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-295

³⁸⁷

³⁸⁸

Hesych. γεγωνός· μεγαλό- φωνος. κυμαίνοντα, tumida, hochmütige.

431. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-296

³⁸⁹

³⁹⁰

ξὺν δίκῃ wie ἐνδίκως 392, in Wahrheit.

432-433. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-297

³⁹¹

³⁹²

ἥξειν: vgl. Prom. 374 ἀλλ᾽ ἦλθεν αὐτῷ Ζηνὸς ἄγρυπνον βέλος. οὐδὲν ἐξῃκασμένον, kein bild- licher: dieser πυρφόρος wird nicht wie der πυρφόρος 419 auf dem Schilde dargestellt, sondern ein wirklicher sein. Dieser Sinn wird durch den folgenden (von Verrall als unecht erkannten) Vers zerstört, welcher aus 418 gebildet ist und sich auch durch das nach- hinkende τοῖς ἡλίου als Interpolation zu erkennen gibt. Vgl. Ag. 1243 κλύοντ᾽ ἀληθῶς οὐδὲν ἐξγκασμένα.

434-435. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-298

³⁹³

³⁹⁴

ἐπ᾿ αὐτῷ τέτακται: Schol. ἀντιτέτακται. κεί στόμαργός (Schol. ταχὺς εἰς τὸ λαλεῖν, vgl. Eur. Med. 525 τὴν σὴν στόμαργον, ὦ γύναι, γλωσσαλγίαν) ἐστ᾽ ἄγαν ὁ Καπανεύς), αἴθων λῆμα di. der sich die Flamme seines Mutes durch die frechen Reden des Ka- paneus nicht dämpfen läßt. Πολυφόντου βία: diese epische Um- schreibung auch 556, 558, 564, 607, 628. Vgl. Cho. 892 Αἰγίσθου βία, Soph. Phil. 314, 321, 592 Οδυσσέως βία, Trach. 38 Ιφίτου βία.

436-437. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-299

³⁹⁵

³⁹⁶

φερέγγυον φρούρημα (abstr. pro concreto): Schol. ἱκανὸς φρον- ρεῖν τὴν πατρίδα. προστατηρίας Αρτέμιδος: Schol. ὡς τοῦ Πολυφόν- του ἱερέως ὄντος τῆς ᾿Αρτέμιδος. Das Epitheton προστατήριος (Phot. προστατήριος· Ἀπόλλων, ἐπεὶ πρὸ τῶν θυρῶν αὐτὸν ἱδρύοντο. Σοφοκλῆς El. 637) scheint darauf hinzudeuten, daß der Dichter an ein Heiligtum der Artemis vor dem Elektratore denkt. Ηλεκτρίς (die strahlende) erscheint in den Orphischen Hym- nen VIII 6 als Beiname der Selene. Blaydes vermutet εὐνοίᾳ τε. Aber vgl. Isokr. IV 174 τὰς εὐ- νοίας ἀληθινὰς πρὸς ἡμᾶς αὐτοὺς ἕξομεν.

441-442. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-300

³⁹⁷

³⁹⁸

πωλικῶν ἑδωλίων (Schol. παρθενικῶν καθεδρῶν) wie Cho. 69 νυμφικῶν ἑδωλίων von dem παρ- θενών. πῶλος wird bald vom Jüng- linge (Cho. 790, Eur. Phoen. 947), bald wie πόρτις, δάμαλις, μόσχος von der Jungfrau (Eur. Hipp. 546, Hek. 142) gesagt.

443. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-301

³⁹⁹

⁴⁰⁰

ἐκλαπάξαι (Schol. ἐκβαλεῖν): uè ergänzt sich leicht aus dem vor- hergehenden ἐμόν. Hermannschreibt εδωλίων μ'.

444. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-302

⁴⁰¹

⁴⁰²

Auf die Aufforderung des Eteokles 438 ist das einfache λέξω die passende Erwiderung. Deshalb hat diesen Vers H. Wolf als Inter- polation bezeichnet. Wegen des Folgenden ist er seinem ganzen Inhalte nach und besonders in der Angabe πρὸς πύλαις unnütz. Auch der rhythmische Bau desselben ist nicht gut.

446. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-303

⁴⁰³

⁴⁰⁴

ἐπήδησεν wie Hom. Η 181 πάλλεν δὲ Γερήνιος ἱππότα Νέστωρ, ἐκ δ᾽ ἔθορε κλῆρος κυνέης . Αἴαντος.

447. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-304

⁴⁰⁵

⁴⁰⁶

πύλαισι: wie bei Hom. (Hesych. unter πύλαι), so kommt bei Äschylos nur der Plural von πύλη vor. Νηΐσταισι: vgl. Hesych. νήιστα· κατώτατα, ἔσχατα. - προσβαλεῖν ist von dem in πάλος ἐπήδησεν legenden Ausdruck des Wollens abhängig.

448. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-305

⁴⁰⁷

⁴⁰⁸

ἐν ἀμπυκτῆρσιν ἐμβριμωμένας (knirschend im Gebisse): Schol. of κορυφιστήρες, τὰ προμετωπίδια κυρίως. νῦν δὲ λέγει τοῖς χαλινοῖς.

449. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-306

⁴⁰⁹

⁴¹⁰

δινεῖ: weil der Sturm auf die Stadt noch nicht beginnen darf

450. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-307

⁴¹¹

⁴¹²

φιμοί, hier die die Nase einklemmenden Zaumringe, an denen das Blasen der Nüstern ein pfeifendes Geräusch verursacht. Hesych. φιμός· κημός, παραστομιον, Eustath. zur Il. p. 1157, 34: Aloxú- λος δέ φησι καὶ τὴν τάφρον αὐλῶνα, ἔνθα καὶ φιμοὺς λέγει αὐλωτοὺς διὰ τὸ κώδωνας, φησί (1. φασί), προσῆφθαι αὐτοῖς, οἷς ἐμφυσῶντες οἱ ἵπποι ὡς φωνὴν σάλπιγγος προΐεντο· γράφει οὖν οὕτως· εἶχε πώλους τέσσαρας ζυγηφόρους φιμοῖσιν αὐλωτοῖσιν ἐστομωμένας (vielleicht έμβριμωμένας). βάρο βαρον βρόμον (30 Schütz für τρόπον): Schol. ἀπηνῆ ήχον. Vgl. Soph. Ant. 1002 κλάζοντας . . βεβαρβαρωμένως.

451. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-308

⁴¹³

⁴¹⁴

μυκτηρόκομπα πνεύματα, das nüsternstolze Schnauben, d. i. das stolze Schnauben der Nüstern.

452. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-309

⁴¹⁵

⁴¹⁶

οὐ σμικρὸν τρόπον (gro- artig) wie τον μέγαν τρόπον 270, ἄνδρα δ᾽ οὐ πέπυσθε σύμμαχον Τροία μολόντα Ῥῆσον οὐ φαύλῳ τρόπῳ Eur. Rhes. 599.

453-454. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-310

⁴¹⁷

⁴¹⁸

Er steigt die Staffeln der Leiter hinauf auf die Mauer. Der Acc. wie bei θρώσκειν πεδίον zur Bezeichnung der Strecke. κλίμακος oder κλιμάκων προσαμβάσεις auch Eur. Bakch. 1213, Phön. 489, 1173.

455. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-311

⁴¹⁹

⁴²⁰

καὶ οὗτος, Eteokles wie Kapaneus (421).

456. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-312

⁴²¹

⁴²²

σφέ, αὐτόν auch 602, 604, 1019, Ag. 1642, Eum. 234.

459-460. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-313

⁴²³

⁴²⁴

Bei τόνδε deutet Eteokles auf Megareus. σὺν τύχῃ τινί (zu 389) ist nicht verständlich, da die Angabe fehlt, inwiefern ein besonders glücklicher Zufall die beiden Kämpfer zusammenführt. Die Partikeln και δή haben ihre Stelle am Anfange eines Satzes. Nach 459 ist also eine Lücke und zwar sind, nach der Verszahl der Botenrede zu schließen, 5 Verse ausgefallen. Nach diesen Versen entfernt sich Megareus, daher xal δὴ πέπεμπται. Ζυ κόμπον ἐν χεροῖν ἔχων, worin das Hauptgewicht des Satzes ruht, vgl. 541, Soph. Phil. 97 γλῶσσαν μὲν ἀργόν, χεῖρα δ᾽ εἶχον ἐργάτιν.

461. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-314

⁴²⁵

⁴²⁶

τοῦ σπαρτοῦ γένους: zu 399€. Eur. Phoen. 942 sagt Tiresias zu Kreon: σὺ δ' ἐνθάδ' ἡμῖν λοιπὸς εἶ σπαρτῶν γένους ἀκέραιος, ἔκ τε μητρὸς ἀρσένων τ' ἄπο, οἱ σού τε παῖδες (Hämon und Menökeus, wie Megareus dort heißt, Megareus auch Soph. Αnt. 1303).

462. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-315

⁴²⁷

⁴²⁸

μάργον für μάργων Schütz um der passenden Verteilung der Attribute willen.

463. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-316

⁴²⁹

⁴³⁰

ἐκ πυλῶν χωρήσεται d. i. seinen Posten verlassen wird.

464. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-317

⁴³¹

⁴³²

τροφεῖα ( τὰ ὀφειλόμενα τοῖς τροφεῦσι nach Hesych.), θρεπτήρια, θρέπτρα: vgl. Hom. Δ 477 οὐδὲ τοκεῦσι θρέπτρα φίλοις ἀπέδωκε, Isokr. VI 108 ἀποδῶμεν τὰ τροφεία τῇ πατρίδι, Lys. II 70 τῇ πατρίδι τὰ τροφεία ἀποδόντες. χθονί: Megareus war ebenso wie "Mela- nippos (403) als Nachkomme der Sparten ein Sprößling der Theba- nischen Erde.

465. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-318

⁴³³

⁴³⁴

Schol. τὸν φέροντα τὴν ἀ- σπίδα καὶ τὸν ἐγγεγραμμένον τῇ ἀ- σπίδι καὶ τὸ ἐπ' ἀσπίδος πόλισμα γραφέν (454).

467. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-319

⁴³⁵

⁴³⁶

κόμπαζε ἐπ' ἄλλῳ d. i. melde die prahlende Rede eines anderen. φθόνει λέγων: Valckenaer φθόνει λόγων, nach dem Schol. λέγ' ἄλλον κομπώδη καὶ μηδὲν ἀποκρύψῃ με τῶν ἀλαζονειῶν kann man an λή- ρων φθόνει denken.

468. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-320

⁴³⁷

⁴³⁸

,,Möge es diesen Worten (464466) entsprechend gut gehen, Eteoklos aber und seine Gesellen mögen lästern (456); wie sie aber lästern, so möge ihnen Zeus ver- gelten". Dieser Gedankenzusammen- hang ist damit gewonnen, daß Sv- στομεῖν an die Stelle des nichts- sagenden δυστυχείν gesetzt ist. Vgl. Soph. Αnt. 127 Ζεὺς γὰρ μεγάλης γλώσσης κόμπους ὑπερεχθαίρει.

471. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-321

⁴³⁹

⁴⁴⁰

τώς findet sich bei Aschylos viermal (624, Hik. 70, 678), bei Sophokles nur in einer interpolier- ten Stelle (Ai. 841), bei Euripides nirgends, öfters bei Homer. αὐτούς wie Hik. 737. νίν,

472. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-322

⁴⁴¹

⁴⁴²

νεμέτωρ: vgl. Hik. 409 Ζεύς . . νέμων εἰκότως ἄδικα μὲν κακοῖς, ὅσια δ' ἐννόμοις. — ἐπίδοι: ἐφορᾶν, ἐποπτεύειν, ἐπωπᾶν, ἐποπτῆρας γε- νέσθαι wird in speziellem Sinn ge- sagt von dem zornigen Blick straf- gerechter Götter.

474. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-323

⁴⁴³

⁴⁴⁴

Schol. Αθηνᾶς τῆς Ὀγκαίας, ἀφ' ἧς καὶ αἱ πύλαι Ογκαῖαι, Hesych. Ογκας Αθήνας· τὰς Ωγυγίας πύλας λέγει. Vgl. Eur. Phoen. 1113 Ωγύγια δ' εἰς πυλώμαθ' Ἱππομέδων ἄναξ ἔστειχ᾽ ἔχων σημεῖον ἐν μέσῳ σάκει στικτοῖς Πανόπτην ὄμμασιν δεδορ κότα und zu 149.

475. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-324

⁴⁴⁵

⁴⁴⁶

Schol. περιφραστικῶς ὁ ἱπ- πομέδων, μέγας ὢν καὶ κάλλιστον ἔχων σχῆμα. — Ιππομέδοντος ist wie Ιππομμέδοντος zu sprechen. Das gleiche gilt von Παρθενοπαῖος 534. Vgl. Priscian. de metris Terent. 23: Aeschylus in Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας Ιπ- πομέδοντος σῆμα καὶ μέγας τύπος". In principio enim trochaeum posuit. Quem imitans Sophocles teste Se- leuco profert quaedam contra legem metrorum, sicut in hoc Αλφεσί βοιαν ἣν ὁ γεννήσας πατήρ, dazu φαιοχίτωνες Cho. 1047, εἶεν, ἀκούω ebd. 653 und Aristoph. Frie. 663, immer am Anfang des Trimeter.

476. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-325

⁴⁴⁷

⁴⁴⁸

Unter ἅλως versteht der Schol. den s. g. Hof um die Sonne: ἅλως ἐστὶ κυρίως, ὅταν νέφη περὶ τὸν ἥλιον ἐκκαυθέντα λευκὰ φαίνηται καὶ ἐν κύκλῳ τοῦ ἡλίου γένηται (1. λευκὰ γένηται καὶ . . ἡλίου φαί νηται). Vgl. Hesych. ἅλως· ἡ τοῦ ἡλίου ἢ σελήνης περιφέρεια. Αἰσχύ λος περιφέρεια τῆς ἀσπίδος καὶ κύκλος. Die Vergleichung mit dem Hofe des Mondes kann nahe liegen, weil die Schilde der Argiver weiß sind ( λεύκασπις 89), und Heimsöth vermutet ἅλω δὲ λευκήν. Aber im Sinne eine weite Tenne" scheint der Ausdruck einen volkstümlichen Witz zu enthalten, wie es etwa im ,hörnern Siegfried" heißt: er nahm zu seiner Hande ein'n Schild als wie ein Scheurentor". κύκλον λέγω, eine beliebte Form der ἐπ- εξήγησις wie 596, Ag. 1019, Cho. 251, Fragm. 169, Soph. Αi. 569, Ant. 198, Trach. 9, Phil. 1261, Eur. Hel. 1673.

477. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-326

⁴⁴⁹

⁴⁵⁰

δινήσαντος, αὐτοῦ. Von dem Dekeleer Sophanes erzählt Herod. ΙΧ 74: λέγεται ὡς ἐπ' ἀσπίδος αἰεὶ περιθεούσης καὶ οὐδαμὰ ἀτρεμι ζούσης ἐφόρες ἐπίσημον ἄγκυραν. — οὐκ ἄλλως ἐρῶ s. v. a. οὐκ ἀρνήσομαι. Vgl. Eur. Or. 709 δεῖ δέ μ', οὐκ ἄλλως λέγω, σώζειν σε.

478. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-327

⁴⁵¹

⁴⁵²

εὐτελής, φλαυρουργός τις ἀνήρ Soph. Phil. 35, ein schlechter Meister. Den Sinn von aga gibt der Schol. gut mit ὡς ἔοικεν.

479. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-328

⁴⁵³

⁴⁵⁴

ὤχμασεν (so Stadtmüller für ὤπασεν), am Schilde anbrachte.

480. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-329

⁴⁵⁵

⁴⁵⁶

Den feuerschnaubenden Ty- phon schildert Äschylos Prom. 367 ff. nach Pind. Pyth. I 15, Hesiod Theog. 820 ff. In ἵημι verkürzen die szenischen Dichter die erste Silbe öfters um des Versmaßes willen.

481. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-330

⁴⁵⁷

⁴⁵⁸

αιόλην: Schol. εὐκίνητον καὶ ταχείαν. — κάσις wie Ag. 499 κάσις πηλοῦ κόνις. Vgl. Pind. Οl. ΧΙ 2 οὐρανίων υδάτων ὀμβρίων, παίδων νεφέλας.

482. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-331

⁴⁵⁹

⁴⁶⁰

περίδρομον (vgl. Eur. El. 458 περιδρόμῳ μὲν ἔτνος ἕδρα - Gegen- satz ἐν δὲ μέσῳ σάκει 464) κύτος scheint nicht τα προσηδάφισται (,, ist am Boden befestigt") zu passen. Auch enthalten die Scholien περιφέρεια τῆς ἀσπίδος κύκλῳ ὀφίων εἰς ἑαυτοὺς ἄντικρυς ὁρώντων καὶ ἐμπεπλεγμένων τὰ τέλη ἔχει ἐγγε- γραμμένα und τοὺς γηγενεῖς δρα- κοντόποδας ἔγραψεν Angaben, denen in unserem Texte nichts entspricht. Die Worte εἰς ἑαυτοὺς ἄντικρυς ὁρώντων könnten etwa αντωπῶν wiedergeben. Deshalb erweist sich die Stelle als lückenhaft. Da die Gegenrede des Eteokles 20 Verse enthält, scheinen 5 Verse zu fehlen. Abgesehen hiervon erwartet man περίδρομος κύκλος und κοιλογά- στορος κύτους, Blaydes will mit περιδρόμων oder περιδρόμοις helfen. Eur. Phoen. 1135 ist der Schild des Adrastos mit den hundert Köpfen der Lernäischen Hydra geziert, vgl. Verg. Aen. VII 657f.

484. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-332

⁴⁶¹

⁴⁶²

ἔνθεος (Schol. ἐμμανής) Αρει, des Kriegsgottes voll, trunken in kriegerischer Begeisterung.

485. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-333

⁴⁶³

⁴⁶⁴

βακχᾷ πρὸς ἀλκήν, drängt rasend zum Kampfe. Θυιὰς ὥς: vgl. 821, Verg. Aen. IV 400 saevit inops animi totamque incensa per urbem bacchatur, qualis commotis excita sacris Thyias, ubi audito stimulant trieterica Baccho orgia. – φόνον (so Canter für φόβον) βλέπων: vgl. Eur. Ion 1263 πυρὸς δράκοντ' ἀναβλέποντα φοινίαν φλόγα und oben zu 53.

486. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-334

⁴⁶⁵

⁴⁶⁶

πεῖραν, Unternehmen, An- schlag, Angriff wie Pers. 721 πε- ζὸς ἢ ναύτης δὲ πεῖραν τήνδ' ἐμώ- ρανεν τάλας; Soph. Αi. 2 πεῖράν τιν' ἐχθρῶν.

487. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-335

⁴⁶⁷

⁴⁶⁸

Der Schrecken macht sich bereits unmittelbar am Tore breit". Für φόβος will Blomfield φόνος, Weil φοίτος, Blaydes βρόμος schrei- ben.

488-489. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-336

⁴⁶⁹

⁴⁷⁰

Das epische ὥστε auch Pers. 300, 764, Eum. 25, 1025 im Tri- meter. ἀγχίπτολις statt des pro- saischen γείτων. Dieses Wort ist in den Text gekommen ( πύλαισι γείτων, ἀνδρὸς), woes zwecklos ist. Das dafür gesetzte hora entspricht dem εὔεδροι und dem für die Stätten der Götter gebräuchlichen ἕδη. ab-

490. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-337

⁴⁷¹

⁴⁷²

Sie wird (ihn vom Tore) wie (ein Vogel) von seinen Jungen einen schaurigen Drachen wehren". Vgl. 278 ff. In ähnlicher Weise ist Pers. 129f. πᾶς . . λεὼς σμῆνος ὡς ἐκλέλοιπεν μέλισσαι σὺν ὀρχάμῳ στρατοῦ ein Teil des Gleich- nisses ( σμῆνος) an die Stells des eigentlichen Ausdrucks ( τὴν πόλιν) getreten.

492. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-338

⁴⁷³

⁴⁷⁴

κατ' ἄνδρα τοῦτον, er ward für den Platz, wo dieser Mann steht, ausersehen. Vgl. Soph. Αi. 775 καθ' ἡμᾶς δ᾽ οὔποτ' ἐκρήξει μάχη.

493. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-339

⁴⁷⁵

⁴⁷⁶

ἐξιστορῆσαι von ἱστορῆσαι der Bedeutung nach nicht sehr ver- schieden wie ἐξιστορήσας Cho. 674. μοῖραν, seinen Anteil, sein Ge- schick. ἐν χρεία τύχης, nicht mit prahlerischen Schildzeichen, vgl. Soph. Αi. 963 ἐν χρείᾳ δορός ( πο es gilt zu kämpfen), was auch hier geeigneter erscheint.

494. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-340

⁴⁷⁷

⁴⁷⁸

Vgl. Hom. Α 114 οὔ ἑθέν ἐστι χερείων, οὐ δέμας οὐδὲ φυήν, οὔτ᾽ ἂρ φρένας οὔτε τι ἔργα.

495. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-341

⁴⁷⁹

⁴⁸⁰

D. i. der Zufall hätte sie nicht besser zusammenbringen kön- nen“. Schol. τὰ ἀπὸ τῆς τύχης Ἑρμῇ ἀναφέρουσιν. Hermes, der Gott des Gewinnes und glücklichen Fundes ( Ερμαιον), lenkt auch das Los.

496-497. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-342

⁴⁸¹

⁴⁸²

„, Denn wie der eine Mann dem andern feindlich gegenüber- treten wird, so werden sie auch feindliche Götter auf ihren Schilden gegeneinander tragen". τῷ: zu

500. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-343

⁴⁸³

⁴⁸⁴

σταδαῖος, Jupiter stator. διὰ . . φλέγων, in der Hand das flammende Geschoß haltend.

502. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-344

⁴⁸⁵

⁴⁸⁶

Die dem Zusammenhang der Gedanken entsprechende Ord- nung der Verse ist in der hand- schriftlichen Überlieferung gestört.

502-503. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-345

⁴⁸⁷

⁴⁸⁸

Bei solchem Liebesver- hältnis der sich gegenüberstehenden Götter wird voraussichtlich der Er- folg der einander entgegengestellten Menschen entsprechend sein“.

503. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-346

⁴⁸⁹

⁴⁹⁰

,,Wir gehören zur siegen- den Partei". Vgl. Eur. Rhes. 320 Ζεὺς πρὸς ἡμῶν ἐστιν. Ζεύς γε d. i. auch ein anderer Gott ist stärker als Typhos geschweige Zeus". του (so Elmsley für που) νικώμενον wie μὴ φόβου νικῶ Cho. 1050, ἱμέρου νικώμενος Hik. 1016, τῶν φίλων νικώμενος Soph. Αi. 1853. Diese Stelle ahmt Eur. Heraklid. 347 nach: θεοῖσι δ' οὐ κακίοσιν χρώ- μεσθα συμμάχοισιν Αργείων, ἄναξ. τῶν μὲν γὰρ Ἥρα προστατεῖ Διὸς δάμαρ, ἡμῶν δ' Αθάνα· φημὶ δ᾽ εἰς εὐπραξίαν καὶ τοῦθ᾽ ὑπάρχειν θεῶν ἀμεινόνων τυχεῖν· νικωμένη γὰρ Παλλὰς οὐκ ἀνέξεται. Vgl. übrigens Hom. Υ 104 ήρως (Äneas), ἀλλ' ἄγε καὶ σὺ θεοῖς αἰειγενέτησιν εὔχεο· καὶ δὲ σέ φασι Διὸς κούρης Αφροδίτης ἐκγεγάμεν, κεῖνος (Achil- leus) δὲ χερείονος ἐκ Θεοῦ ἐστιν.

507. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-347

⁴⁹¹

⁴⁹²

Für τυχών vermutet Stadt- müller κυρῶν, sehr ansprechend.

508-509. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-348

⁴⁹³

⁴⁹⁴

πέποιθα τὸν ἔχοντα ἐν σάκει ἄφιλον (widerwärtig) τοῦ χθονίου δαίμονος δέμας ἀντίτυπον Διός (d. i. Gegenbild zum Bilde des Zeus). Bei ἄφιλον konnten die Athener an das Bild des dreileibigen Typhon ( τρισωμάτους Τυφῶνας Eur. Herk. 1272) auf der Akropolis er- innert werden. χθόνιος wie Prom. 367 Typhos als γηγενής bezeichnet wird. Der erste Vers stimmt metrisch mit dem strophischen 468 nicht überein. Ein Trimeter, wenn auch nicht mit gleichem Rhythmus, wird gewonnen mit πέποιθα τὸν τὸ Ζηνὸς ἀντίτυπον ἔχοντ'.

511. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-349

⁴⁹⁵

⁴⁹⁶

δαρόβιοι heißen die Götter in Gegensatz zu den εφήμεροι (Prom. 83 u. ϋ.). Vgl. Soph. Ant. 987 Μοῖραι μακραίωνες.

512. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-350

⁴⁹⁷

⁴⁹⁸

ἰάψειν, zerschmettern.

515-516. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-351

⁴⁹⁹

⁵⁰⁰

Vgl. Paus. ΙΧ 17, 3 Ζήθῳ μνῆμα καὶ Ἀμφίονι ἐν κοινῷ γῆς χώματι, Eur. Phoen. 145 ΑΝΤ. τίς δ' οὗτος ἀμφὶ μνῆμα το Ζήθου περᾷ καταβόστρυχος, ὄμμασι γοργὸς εἰσιδεῖν νεανίας; ΠΑΙΔ. ὅδ' ἐστὶ Παρθενοπαῖος, Αταλάντης γόνος. Den folgenden Vers hat Dindorf (dieser nach 513) ergänzt, weil das 519 ff. Gesagte unverständlich wäre, wenn der Name des Helden erst 534 genannt würde. Der Vers ist gebildet nach 534, nach der an- geführten Stelle von Eur. Phoen., nach Eur. Hik. 888 ὁ τῆς κυναγοῦ δ' ἄλλος Αταλάντης γόνος und Soph. Ο. Κ. 1320 ἕκτος δὲ Παρθενοπαῖος Αρκάς πιστὸς Αταλάντης γόνος. Über die Verlängerung der zweiten Silbe von Παρθενοπαῖος zu 475.

516. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-352

⁵⁰¹

⁵⁰²

So schwört Antigone Eur. Phoen. 1677 ἔστω σίδηρος ὅρκιόν τέ μοι ξίφος. Vgl. Apoll. Rh. I 466 ἔστω νῦν δόρυ τοῦρον, ὅτῳ περιώ- σιον ἄλλων κύδος ἐνὶ πτολέμοισιν ἀείρομαι οὐδέ μ' ὀφέλλει Ζεὺς τόσον, ὁσσατιόν περ ἐμὸν δόρυ, Verg. Αen. X 773 dextra mihi deus et telum, quod missile libro, nunc adsint.

517. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-353

⁵⁰³

⁵⁰⁴

Für πεποιθώς erwartet man ἐπαυχῶν. - Ζα ὀμμάτων υπέρτερον vgl. Catull. III 5 quem plus illa oculis suis amabat, XIV 1 ni te plus oculis meis amarem.

518-519. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-354

⁵⁰⁵

⁵⁰⁶

Vgl. 47. — βίᾳ Διός, wie Kapa- neus (415). ὀρεσκόου d.i. κυναγοῦ.

520. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-355

⁵⁰⁷

⁵⁰⁸

καλλίπρῳρον, Schol. καλλι- πρόσωπον. Hesych. καλλίπρωρον· εὐ πρόσωπον, vgl. Ag. 245 στόματος καλλιπρώρου, Soph. Τrach. 13 ἀν- δρείω κύτει βούπρῳρος.. Die Schönheit (Eur. Hik. 889 παῖς Παρ- θενοπαῖος εἶδος ἐξοχώτατος) und jugendliche Zartheit des Helden tritt in Gegensatz zu seinen ent- setzlichen Drohungen. Ubrigens merkt man dieser wie anderen Stellen des Äschylos (Fragm. 135, 136, Athen. XIII S. 601 A) die Neigung zur Knabenliebe an. — άv- δρόπαις: Schol. ὁ ἐν παιδικῇ ἡλικίᾳ ἀνδρεῖος, Schol. zu Pind. Pyth. it 121 ὑπὲρ τὴν νεότητα βουλεύῃ. καὶ Σοφοκλῆς ἐπὶ τοῦ Τρωίλου τὸν ανδρόπαιδα δεσπότην ἀπώλεσα, παῖδα μὲν τῇ ἡλικίᾳ, ἄνδρα δὲ τῷ φρονήματι. Hiernach bedeutet ἀνήρ wenig, man erwartet dyós (Führer trotz seiner Jugend), wie es Eur. Phoen. 148 von Parthenopãos heißt: νεανίας, λοχαγός, ὡς ὄχλος νιν ὑστέρῳ ποδὶ πάνοπλος ἀμφέπει (d. i. sonst würde man einen solchen Jüng- ling nicht für einen Führer halten).

521. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-356

⁵⁰⁹

⁵¹⁰

Für στείχει könnte man θάλλει erwarten nach Eur. Bakch. 1185 νέος ὁ μόσχος ἄρτι γένυν ὑπὸ κόρυθ' απαλότριχα κατάκομον θάλ λει. Blaydes vermutet ἕρπει nach Xen. Symp. IV 23 τούτῳ μὲν παρὰ τὰ ὦτα ἄρτι ἴουλος καθέρπει, Κλει νίᾳ δὲ πρὸς τὸ ὄπισθεν ἤδη ἀνα- βαίνει, doch kann wie καθέρπει und ἀναβαίνει wohl auch στείχει gebraucht sein. - Hesych. ἴουλοι· αἱ πρῶται τῶν τριχῶν ἐκφύσεις zu Hom. λ 319 πρίν σφωιν ὑπὸ κροτάφοισιν ιούλους ἀνθῆσαι πυ κάσαι τε γένυς εὐανθέι λάχνῃ.

522. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-357

⁵¹¹

⁵¹²

ὥρας φυούσης: die Jugend- blüte läßt (den Flaum) hervor- keimen. Vgl. Hom. κ 278 Ερμείας .. νεηνίῃ ἀνδρὶ ἐοικώς, πρῶτον ὑπη- νήτῃ, τοῦ περ χαριεστάτη ἥβη und den Anfang von Plat. Prot. ET. πόθεν, ὦ Σώκρατες, φαίνει; ἢ δῆλα δή, ὅτι ἀπὸ κυνηγεσίου τοῦ περὶ τὴν ᾿Αλκιβιάδου ὥραν; καὶ μήν μοι καὶ πρώην ἰδόντι καλὸς μὲν ἐφαί- νετο ἀνὴρ ἔτι, ἀνὴρ μέντοι .:. καὶ πώγωνος ἤδη ὑποπιμπλάμενος . ΣΩ. εἶτα τί τοῦτο; οὐ σὺ μέντοι Ὁμήρου ἐπαινέτης εἶ, ὃς ἔφη χαριεστάτην ἥβην εἶναι τοῦ ὑπηνήτου; φύς: Schol. πεπυκνωμένη. Neben einem Fem. ( μυριάς) auch Pers. 928, wie sich θῆλυς für θήλεια fndet. ταρ- ἀντέλλειν von dem Sprossen des Haares wie Cho. 287 λευκὰς δὲ κόρσας τῇδ᾽ ἐπαντέλλειν νόσῳ.

523. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-358

⁵¹³

⁵¹⁴

Schol. οὐ σύμφωνον τῇ κλή- σει τῆς παρθένου τὸ φρόνημα ἔχων, ἀλλὰ ὠμόν, vgl. Cho. 189 ἐμή γε μήτηρ, οὐδαμῶς ἐπώνυμον φρόνημα παισὶ . . πεπαμένη.

524. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-359

⁵¹⁵

⁵¹⁶

Wenn γοργόν δ' richtig ist und es nicht, wie eine jüngere Handschrift bietet, γοργόν τ' heißen mus, so ist γοργὸν ὄμμα dem παρ- θένων ἐπώνυμον φρόνημα entgegen- gesetzt, während eigentlich γοργόν ὄμμα mit ὠμὸν φρόνημα verbunden sein sollte. Für προσίσταται (vor ἐφίσταται) hat es vielleicht προσχρίμ- πτεται geheißen, vgl. Cho. 185 δό- τοῖσδε χρίμπτεσθαι (sich nähern), Eur. Hel. 526 παντοδαποῖσι γύαις ποτιχριμπτόμενος, Rhes. 644 ἐχθρῶν τις ἡμῖν χρίμπτεται στρα- τεύματι. μοισι

525. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-360

⁵¹⁷

⁵¹⁸

ἀκόμπαστος wie ἄκομπος 541, doch hier von dem prahlerischen Bildwerk des Schildes.

526. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-361

⁵¹⁹

⁵²⁰

ὄνειδος (Schimpf): Schol. ἐπειδὴ Οἰδίπους ἐμίγη τῇ μητρὶ λύσας τὸ αἴνιγμα τῆς Σφιγγός, viel- mehr weil die Sphinx die höchste Not über Theben brachte.

527. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-362

⁵²¹

⁵²²

πρόβλημα Deckung, Schutz hier für, 663 gegen etwas.

528-529. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-363

⁵²³

⁵²⁴

ὠμόσιτος wie ὠμοβρώς, ώμου φάγος, weil sie ihre Opfer zer- feischte. Eur. Phoen. 1024 φοιτάσι πτεροῖς χαλαῖσί τ᾽ ὠμοσίτοις, 1760 Σφιγγὸς τῆς μιαιφόνου. προσμετ μηχανημένην γόμφοις, mit Nägeln geschickt daran befestigt. ἐνώμα, als ich ihn sah. Wakefield vermutet γόμφοισι νωμᾷ. — ἔκκρουστον d. i. eine freie Figur, nicht Relief. Eu- stathios (zu Il. S. 1160, 49) scheint etwas in den Text zu legen, was nicht ausdrücklich gesagt ist, wenn er schreibt: ἴσως δὲ καὶ μηχανῇ τινι ἐκινοῦντο (die am Schilde an- gebrachten Figuren), ἔκκρουστα ὄντα καὶ οὐ διόλου προσηλωμένα τῷ σά κει. καὶ οὕτω ἐφάνταζον τοῖς ὁρῶσι τὸ αὐτοκίνητον, ὁποῖον δή τι πλάτ- τει καὶ Αἰσχύλος ἐν τοῖς Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας. Wirklich ist dies der Fall bei dem Schildzeichen des Polynikes Eur. Phoen. 1124 Ποτνιάδες δ᾽ ἐπ᾿ ἀσπίδι ἐπίσημα πῶλοι δρομάδες ἐσ- κίρτων φόβῳ, εὖ πως στρόφιγξιν ἔνδοθεν κυκλούμεναι πόρπαχ᾽ ὑπ' αὐτὸν ὥστε μαίνεσθαι δοκεῖν. Vgl. Hes. Ασπ. 161 ἐν δ᾽ ὀφίων κεφαλαί δεινῶν ἔσαν, οὔτι φατειῶν, δώδεκα, ταὶ φοβέεσκον ἐπὶ χθονὶ φῦλ' ἀν- θρώπων, οἵτινες ἀντιβίην πόλεμον Διὸς υἷι φέροιεν· τῶν καὶ ὀδόντων μὲν καναχὴ πέλεν, εὖτε μάχοιτο Αμφιτρυωνιάδης, τὰ δὲ δαίετο δαί- δαλα?) θαυματὰ ἔργα.

530. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-364

⁵²⁵

⁵²⁶

Meineke vermutet Καδμείων, ἐνὶ aber auch ἕνα kann auf das folgende πλεῖστα bezogen wer- den, als ob es hieße: ὥστε ἐπὶ ἀν- δρὶ τῷδε ἑνὶ πλεῖστα (vgl. Pers. 330 εἷς ἀνὴρ πλεῖστον πόνον ἐχθροῖς παρασχών, eine häufge Verstärkung des Superlativs) βέλη ἰάπτεσθαι. Diesen auf dem Schilde dargestell- ten Kadmeer treffen die zahllosen Geschosse, welche in der Schlacht auf den Schild fliegen. Vgl. Eur. Phoen. 1137 ἐκ δὲ τειχέων μέσων δράκοντες (welche auf dem Schilde des Adrastos gebildet waren). ἔφε- ρον τέκνα Καδμείων γνάθοις. Aschy- los hat Darstellungen der Sphinx im Auge, in denen sie als,,Wür- gerin" ( σφίγγω) Jünglinge in ihren Klauen hält. Vgl. Schöne, Gr. Re- liefs S. 62, Nr. 21f., Stackelberg Gräber. d. H. Taf. 56 oder Overbeck Bildw. zum Theb. u. Tro. Helden- kreis I 5, Jahn Arch. Beitr. S. 117, auch Körte Urne Etrusche II 1, Kap. VI.

532. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-365

⁵²⁷

⁵²⁸

καπηλεύειν μάχην, mit dem Kampfe markten und feilschen d.h. durch Redensarten und Ausflüchte sich dem Kampf entziehen. Vgl. Frgm. 322 κάπηλα προσφέρων τεχ νήματα (Etym. Μ. S. 490, 12 ὁ δὲ Αἰσχύλος τὰ δόλια πάντα καλεῖ κά- πηλα). Eine schiefe Auffassung die- ser griechischen Redensart liegt den Worten des Ennius (Cic. de off. I 12, 38) zugrunde: non posco nec cauponantes bellum, sed belligerantes ferro, non vitam cernamus utrique. aurum auro

533. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-366

⁵²⁹

⁵³⁰

Es wäre eine Schande den weiten Weg umsonst gemacht zu haben. Hermann καταισχυνεῖ, passend.

534. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-367

⁵³¹

⁵³²

Die zwei V. 532 f. enthalten einen passenden Schlußgedanken wie jede Botenrede mit zwei Ver- sen schließt. Nach diesen Versen wie nach der Drohung 518 sind die folgenden Verse, besonders der letzte (vgl. 413) matt. Ungeschickt ist ὁ δὲ τοιόσδε, unklar 535, wel- cher bedeuten soll: ,,obwohl er kein Eingeborener von Argos ist, will er doch dieser zweiten Heimat herrlichen Dank für die Jugend- pflege erstatten" ( τροφάς s. v. a. τροφεία 464, θρεπτήρια). Zu 535 bemerkt der Schol.: ἀκούσιον φόνον δράσας ὁ Παρθενοπαῖος εἰς Ἄργος ἔφυγεν, vgl. Eur. Phoen. 1153 δ' δ' Αρκάς, οὐκ Αργείος, Αταλάντης γόνος, Hik. 890 Αρκάς μὲν ἦν, ἐλθὼν δ᾽ ἐπ᾽ Ινάχου ῥοὰς παιδεύε- ται κατ' Αργος (wahrscheinlich Polemik gegen eine Dichtung, in welcher Parthenopãos zum Argiver gemacht war). zur

537. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-368

⁵³³

⁵³⁴

Dieser matte Vers, welcher sich an die vorhergehende Inter- polation anschließt, scheint Ausfüllung einer größeren Lücke (von 10 Versen, wenn die beiden folgenden Verse echt sind) hinzu- gedichtet worden zu sein.

538. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-369

⁵³⁵

⁵³⁶

,,Samt ihren prahlerischen Bildwerken auf den Schilden."

540. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-370

⁵³⁷

⁵³⁸

τὸν ᾿Αρκάδα hat sich an den Relativsatz angeschlossen wie häufig, vgl. Hom. α 69 Κύκλωπος κεχόλωται ὃν ὀφθαλμοῦ ἀλάωσεν, ἀντίθεον Πολύφημον. Mit Artikel wie Soph. Ο. Κ. 907 νῦν δ᾽ οὔσπερ αὐσὸς τοὺς νόμους εἰσῆλθ᾽ ἔχων, τούτοισι κοὐκ ἄλλοισιν ἁρμοσθήσεται. Der Zusatz τὸν Ἀρκάδα wird mit besonderer Betonung gesprochen; denn die Arkadier galten als stolz und übermütig. Vgl. Schol. zu Prom. 554 προυσελούμενον· ὑβριζόμενον· ὅθεν καὶ ᾿Αρκάδες προσέληνοι ὑβρισταὶ γὰρ und was Xen. Hell. VII 1, 23 und 32 erzählt wird.

541. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-371

⁵³⁹

⁵⁴⁰

Vgl. Soph. Phil. 97 γλῶσσαν μὲν ἀργόν, χεῖρα δ᾽ εἶχον ἐργάτιν. — δὲ δρᾷ (für δ' δρα Winckelmann) τὸ δράσιμον in dem Sinne keine Schwierigkeit schreckt ihn ab".

542. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-372

⁵⁴¹

⁵⁴²

Nach Paus. IX 18, 6 war in der Thebais Periklymenos der- jenige, welcher den Parthenopaeos fällte, vgl. Eur. Phön. 1157.

543-544. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-373

⁵⁴³

⁵⁴⁴

Schol. ὃς τούτου τὸν κόμπον ἐφέξει τῶν πράξεων ἀποδέοντα μὴ ἔσω πυλῶν γενέσθαι. ῥέουσαν bezeichnet spöttisch den großen Strom der prahlerischen Reden. Hesych. ἀλδαίνει· αὔξει.

545. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-374

⁵⁴⁵

⁵⁴⁶

τεῖχος, die notwendige Er- gänzung zu είσαμείψαι, hat Francken für noós gesetzt, welches als Er- klärung zu δάκους in den Text gekommen ist. – δάκους, τῆς Σφιγγός.

546. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-375

⁵⁴⁷

⁵⁴⁸

εἰκώ, Objekt zu φέροντα, würde besser Subjekt zu εἰσαμεῖψαι sein, da auch δάκους εικώ oder ή Σφίγξ im folgenden Subjekt ist und πολεμίας auf den Träger des Schildes hinweist, daher vermutet Martin κυροῦσαν für φέροντα.

547. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-376

⁵⁴⁹

⁵⁵⁰

εἴσω gibt keinen passenden Sinn; man erwartet ἔξω μένουσα oder ἔξω δεθεῖσα (draußen festge- halten, vgl. Hom § 380). Heimsöth vermutet ἔξω δ᾽ ἐκείνη.

548. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-377

⁵⁵¹

⁵⁵²

Schol. βαλλομένη τῷ ἀπὸ τῶν δοράτων κρουσμῷ. ὑπὸ πτόλιν, unter den Mauern der Stadt hin.

549. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-378

⁵⁵³

⁵⁵⁴

Den metrischen Fehler hat Elsmley mit räv (für d³ äv) be- seitigen wollen. Vielleicht hat der Dichter geschrieben δ᾽ ἂν κατορ- θώσαιμ᾽ ἔπος (dürfte sich mein Wort bestätigen), vgl. Soph. O. T. 829 ὀρθοίη λόγον, Herod. VII 103 ὀρθοῦται ὁ λόγος.

550. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-379

⁵⁵⁵

⁵⁵⁶

Schol. ὁ λόγος ὁ ἀπὸ τῶν πολεμίων ὁ ἀλαζονικός, vielmehr der Bericht des Boten über Parthe- nopäos.

551. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-380

⁵⁵⁷

⁵⁵⁸

Genauer wird die Respon- sion, wenn man mit Blomfield nai τριχὸς für τριχός δ' schreibt. ὀρθίας (proleptisch) τριχὸς πλόκαμος ἵσταται poetisch für πλόκαμος ὄρθιος (oder ή θρίξ ὀρθία) ἵσταται. Vgl. ὀρθόθριξ Ch. 32, ὥστε πάντας ὀρθίας στῆσαι φόβῳ δείσαντας εὐθέως τρίχας Soph. Ο. Κ. 1624.

552. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-381

⁵⁵⁹

⁵⁶⁰

μεγάλα, μεγάλους λόγους.

553. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-382

⁵⁶¹

⁵⁶²

κλύουσα (so jüngere Hand- schriften für κλύων), als ob ἔδεισα vorherginge. Vgl. Prom. 216 στάσις τ᾽ ἐν ἀλλήλοισιν ὠροθύνετο, οἳ μὲν θέλοντες κτέ. 588 χρίει τις αὖ με τὰν τάλαιναν οἶστρος, τὸν μυριωπὸν εἰσορῶσα βούταν. εἴθε μοι für εν θεοί W. Schwarz.

554. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-383

⁵⁶³

⁵⁶⁴

ἐν γῇ ist bedeutungslos; wahrscheinlich hat es ἔμπας ge- heißen (immerhin, trotz ihrer furchtbaren Reden). Blaydes ver- mutet ἐκ γᾶς.

555. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-384

⁵⁶⁵

⁵⁶⁶

Von dem dunklen Hinter- grund der trotzigen, prahlerischen, vermessenen Recken hebt sich herr- lich die Lichtgestalt des frommen Sehers Amphiaraos ab. Bei den Worten οὐ γὰρ δοκεῖν ἄριστος, ἀλλ᾽ εἶναι θέλει 579 wurden die Zu- schauer an Aristides erinnert. Wenigstens berichtet Plut. Aristid. 3: πάντες ἀπέβλεψαν εἰς Ἀριστείδην.

556. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-385

⁵⁶⁷

⁵⁶⁸

Nach Pind. Ol. VI 16 sagte Adrastos, als Amphiaraos unter der Erde verschwunden war: ποθέω στρατιᾶς ὀφθαλμὸν ἐμᾶς, ἀμφότερον, μάντιν τ' ἀγαθὸν καὶ δουρὶ μάρ νασθαι, welcher Gedanke der kyk- lischen Thebais entnommen war ( αμφότερον μάντις τ᾽ ἀγαθὸς καὶ δουρί μάχεσθαι, vgl. Hom. Γ 179 αμφότερον βασιλεύς τ' ἀγαθὸς κρατ τερός τ' αἰχμητής), danach Soph. Ο. Κ. 1313 δορυσσούς Αμφιάρεως, τὰ πρῶτα μὲν δόρει κρατύνων, πρῶτα δ' οἰωνῶν ὁδοῖς.

557. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-386

⁵⁶⁹

⁵⁷⁰

Ομολωίσιν : Schol. ἀπὸ Ὁμο λωΐδος τῆς θυγατρὸς Νιόβης. Vgl. dagegen Schol. zu Eur. Phoen. 1119: αὗται οὕτως ἐκλήθησαν ἀπὸ Ὁμο λωέως τοῦ Ἀμφίονος . . Αριστόδημος δέ φησιν αὐτὰς οὕτως κληθῆναι διὰ τὸ πλησίον εἶναι τοῦ Ὁμολώου ἥρωος ( ὄρους P. Rabbe, vgl. Paus. ΙΧ 8, 6). κατὰ δὲ τοὺς ψευδολογεῖν βουλομένους ἀπὸ μιᾶς τῶν Νιόβης θυγατέρων Ομολωίδος und Hesych. Ομολωΐδες· πύλαι ἐν Θήβαις und Ομολῶιος Ζεύς. Θήβησιν οὕτω προσαγορεύεται ὁ Ζεύς.

558. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-387

⁵⁷¹

⁵⁷²

Vgl. 369 f. Hesych. βάζειν· λέγειν. Vgl. Hes. Εργ. καὶ Ἡμ. 186 μέμψονται δ᾽ ἄρα τοὺς χαλεποῖς βάζοντε ἔπεσσι. Unnötig Blaydes κακοῖς ἰάπτει.

559. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-388

⁵⁷³

⁵⁷⁴

τὸν ἀνδροφόντην, wie er direkt sagt & άνδροφόντης. Schol. ἐπεὶ τοὺς Μέλανος ἀπέκτεινεν παι- δας Αλκάθουν καὶ Λυκαυγέω (4 υ- κωπέα Butler). Hermann stellt 559-562 nach 565, weil solche Schmähungen eher dem Polynikes gebühren. Aber Apollod. III 6, 8 berichtet von Amphiaraos, daß er den Tydeus haßte, weil dieser gegen seinen Willen die Argiver überredet hatte gegen Theben zu ziehen. Den Zuschauern war wohl das Nähere aus der kyklischen Thebais bekannt.

560. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-389

⁵⁷⁵

⁵⁷⁶

τῶν κακῶν, den Haupt- anstifter dieses unseligen Krieges. (Hermann πημάτων.)

561. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-390

⁵⁷⁷

⁵⁷⁸

λητῆρα für κλητῆρα H. L. Ahrens nach dem Schol. ἱερέα unter Vergleichung von Hesych. λητῆρες· ἱεροὶ στεφανοφόροι und λήτειραι· ἱέρειαι τῶν σεμνῶν θεῶν. Vgl. Αg. 736 ἱερεὺς ἄτας. Tydeus macht sich zum Diener der Erinys, weil er den Fluch des Ödipus er- füllen hilft.

562. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-391

⁵⁷⁹

⁵⁸⁰

τ' ist wohl zu tilgen. Das abstrakte βουλευτήριον erhöht die Bitterkeit. ` Vgl. Eur. Androm. 446 Σπάρτης ἔνοικοι, δόλια βουλευ- τήρια.

563. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-392

⁵⁸¹

⁵⁸²

προυσελῶν ὁμόσπορον ( Μ. Schmidt für προσμόραν ἀδελφεόν) S. V. a. προπηλακίζων ἀδελφόν. Vgl. Prom. 454, Aristoph. Frö. 730, Etym. Μ. S. 690, 11 προυσελεῖν λέγουσι τὸ ὑβρίζειν, Hesych. πρου- γελεῖν· προπηλακίζειν.

564. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-393

⁵⁸³

⁵⁸⁴

ἐξυπτιάζων ὄμμα (so Schütz für ὄνομα): das Gesicht zurück- beugend und das Auge zum Him- mel richtend.

565. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-394

⁵⁸⁵

⁵⁸⁶

δὶς (Blomfield für δίς τ ἐνδατούμενος: Schol. εἰς δύο διαι- ρῶν τὸ ὄνομα τοῦ Πολυνείκους, τὸ πολὺ καὶ τὸ νεῖκος. Diese Ety- mologie kehrt 645, 815 wieder. Vgl. Eur. Phoen. 636 ἀληθῶς δ᾽ ὄνομα Πολυνείκη πατὴρ ἔθετό σοι θείᾳ προνοίᾳ νεικέων ἐπώνυμον. Wenn ἐν τελευτῇ richtig ist (Hermann δυσεκτέλευτον), so scheint es zu bedeuten am Ende seiner Schmäh- worte", so daß er diese abschließt mit ὦ Πολύνεικες, πολὺ νεῖκος. Vgl. übrigens 920.

566. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-395

⁵⁸⁷

⁵⁸⁸

καλεῖ Πολυνείκους βίαν, λέγει δέ für καλεῖ λέγων, vgl. Soph. Ο. Τ. 779 ἀνὴρ γὰρ ἐν δείπ νοις με καλεῖ παρ᾽ οἴνῳ, πλασ- τὸς ὡς εἴην πατρί.

567. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-396

⁵⁸⁹

⁵⁹⁰

τοῖον: Schol. καθ᾽ ὑπόκρισιν, wie τοῖον bei Homer in Stellen wie ϋ 302 μείδησε δὲ θυμῷ σαρδά- νιον μάλα τοῖον von dem Vor- tragenden durch äußere Nach- ahmung zum Ausdruck gebracht wurde. Daraus hat sich der Ge- brauch wie in Hik. 405 εἴ πού τι μὴ τοῖον τύχοι , wenn etwas nicht nach Wunsch gehen sollte “ ent- wickelt. Vgl. Hesych. τοῖον· οὕτως ἀγαθόν· τάσσεται καὶ ἐπὶ θαυμαστ μου, also hier: ,, fürwahr, rechtes, ein prächtiges Werk ist es". ein

568. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-397

⁵⁹¹

⁵⁹²

Vgl. Hom. Β 119 αἰσχρὸν γὰρ τόδε γ᾽ ἐστὶ καὶ ἐσσομένοισι πυθέσθαι.

569. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-398

⁵⁹³

⁵⁹⁴

Soph. Ant. 199 Πολυνείκη ὃς γῆν πατρώαν καὶ θεοὺς τοὺς ἐγγενεῖς . . ἠθέλησε μὲν πυρὶ πρῆσαι κατάκρας κτέ.

570. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-399

⁵⁹⁵

⁵⁹⁶

ἐπακτόν kennzeichnet den Vaterlandsverrat. Vgl. 1010.

571. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-400

⁵⁹⁷

⁵⁹⁸

,, Wie wer seine Mutter schlägt ( ὁ μητραλοίας), eine un- sühnbare Schuld auf sich lädt, so kann es zwischen dem eroberten Vaterlande und dir keine Aus- söhnung geben" ( πληγήν für πηγήν hat Seidler hergestellt). In dich- terischer Weise werden Vergleichung und eigentlicher Gedanke neben- einander gestellt, mit τὲ τὲ auch Ag. 76 f., mit τὲ . . καὶ ebd. 334f., anderswo mit καὶ, τὲ, δὲ (z. B. Hik. 232f.), uèv δὲ, οὔτε οὔτε. Vgl. Schiller Piccolomini II 6,,Die hohe Flut ist's, die das schwere Schiff vom Strande hebt, und jedem einzelnen wächst das Gemüt im großen Strom der Menge".

574. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-401

⁵⁹⁹

⁶⁰⁰

Ritschl vermutet τόνδε πιανῶ γύην wegen des folgenden χθονός. πιανῶ: Bei der Flucht der Argiver öffnete ein Blitz des Zeus dem Amphiaraos die Erde. Von ihr samt seinem Viergespann auf- genommen lebte er unter der Erde fort und wirkte segensreich als gefeierter Orakelgott ( οὐκ ἄτιμον 576) durch Weissagung und Heilung von Kranken. Pind. Ol. VI 13 ff., Nem. IX 24 ff., Soph. El. 837 ff., Cic. de div. I 40. Das bedeutendste Heiligtum des Amphiaraos war bei Oropos (Paus. I 34, 3).

577. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-402

⁶⁰¹

⁶⁰²

Weil der cod. Med. von erster Hand εὔκηλον ἔχων bietet, vermutet Donner εὐκήλως ἔχων, was dem Charakter des Amphiaraos gut entspricht. Vgl. Eur. Phoen.

578. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-403

⁶⁰³

⁶⁰⁴

σῆμα: Eur. Phoen. 1111 Αμ- φιάραος, οὐ σημεῖ᾽ ἔχων ὑβρισμέν', ἀλλὰ σωφρόνως ἄσημ᾽ ὅπλα. κύκλω: Dindorf σάκει, vielleicht κύτει, wenn das vorausgehende εὔκυκλον richtig ist.

579. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-404

⁶⁰⁵

⁶⁰⁶

Der Vers wird häufig auch in der Form οὐ γὰρ δοκεῖν δίκαιος, ἀλλ᾽ εἶναι θέλει zitiert. Aber ἄριστος könnte mit Bezug auf den Namen Αριστείδης gebraucht sein. Vgl. Sall. Cat. c. 54 esse quam videri bonus malebat (Cato).

580. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-405

⁶⁰⁷

⁶⁰⁸

ἄλοκα: Krebs ώλκα des Äschyleischen Rhythmus halber, vgl. Hom. Ν 707, σ 375. ,,Aus tiefer Furche im Geiste Frucht erntend" d. i. wohlüberlegte und tiefgewurzelte Grundsätze und ernste Gesinnung hegend. Vgl. Pers. 145 φροντίδα κεδνὴν καὶ βαθύβουλον, Theogn. 1051 μή ποτ' ἐπειγόμενος πρήξῃς χρέος, ἀλλὰ βαθείῃ τῇ φρενί βούλευσαι σῷ ἀγαθῷ τε νόω, Suid. unter βαθεῖαν αὔλακα: μεταφορικῶς ἀπὸ τούτου βαθείας φρένας καὶ κεκρυμμένας σημαίνει. — διὰ φρε νός wie Soph. Ant. 639 οὕτω χρὴ διὰ στέρνων ἔχειν, 1060 τακί- νητα διὰ φρενῶν.

581. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-406

⁶⁰⁹

⁶¹⁰

Vgl. Aristoph. Lys. 406 τοιαῦτ᾽ ἀπ' αὐτῶν βλαστάνει βου- λεύματα.

583. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-407

⁶¹¹

⁶¹²

δεινός: Schol. δυσκατέρ- γαστος.

584. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-408

⁶¹³

⁶¹⁴

ξυναλλάσσοντος, Schol. συνά- γοντος. ὄρνις, omen, Vorzeichen, Verhängnis. Vgl. Soph. Ο. Τ. 52 ὄρνιθι γὰρ καὶ τὴν τότ᾽ αἰσίῳ τύχην παρέσχες ἡμῖν.

587-588. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-409

⁶¹⁵

⁶¹⁶

Der Zusatz καρπὸς οὐ κομιστέος leitet auf den folgenden allgemeinen Gedanken über: von diesem Felde soll man keine Frucht ernten; denn von einem Felde des Unheils kann man nur Tod als Frucht ziehen". Der Scholiast führt den Spruch an: λύμης χωρίον ἡ τῶν πονηρῶν φιλία. Vgl. Pers. 823 ὕβρις γὰρ ἐξανθοῦσ᾽ ἐκάρπωσε στάχυν. ὅθεν πάγκλαυτον ἐξαμᾷ θέρος. Die Konstruktion ἄρουρα θάνατον ἐκκαρπίζεται entspricht dem aktiven ἀρούρᾳ θάνατον ἐκ- καρπίζειν. Vgl. 610.

589. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-410

⁶¹⁷

⁶¹⁸

θερμοῖς wie Eum. 563 ἐπ᾿ ἀνδρὶ θερμῷ, leidenschaftlich und rücksichtslos. πανουργία: abstr. pro concreto (einer frechen Gesell- schaft), wenn der Text richtig ist (Dindorf καὶ πανουργίας πλέως, vielleicht σὺν πανουργίᾳ τινί). Be- nützt ist der Gedanke von Antiphonл. τ. Ἡρώδου φόνου § 82 οἶμαι γὰρ ὑμᾶς ἐπίστασθαι, ὅτι πολλοὶ ἤδη ἄνθρω ποι μὴ καθαροὶ χεῖρας ἢ ἄλλο τι μίασμα ἔχοντες συνεισβάντες εἰς τὸ πλοῖον συναπώλεσαν μετὰ τῆς αὐτῶν ψυχῆς τοὺς ὁσίως διακειμένους τὰ πρὸς τοὺς θεούς, vgl. Eur. El. 1354 ἀδικεῖν μηδεὶς θελέτω μηδ᾽ ἐπιόρ κων μέτα συμπλείτω, Hik. 223 χρὴ γὰρ οὔτε σώματα ἄδικα δικαίοις τὸν σοφὸν συμμιγνύναι κοινὰς γὰρ ὁ θεὸς τὰς τύχας ἡγούμενος τοῖς τοῦ νοσοῦντος πήμασιν διώλεσε τὸν οὐ νοσοῦντα κοὐδὲν ἠδικηκότα, Hor. carm. III 2, 26 vetabo, qui Cereris sacrum volgarit arcanae, sub isdem sit trabibus fragilemque mecum solvat phaselon.

591. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-411

⁶¹⁹

⁶²⁰

Θεόπτυστος ist noch stärker als θεοῖς ἐχθρός.

592. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-412

⁶²¹

⁶²²

ξὺν πολίταις ἀνδράσιν ἐδάμη

593. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-413

⁶²³

⁶²⁴

ἐχθρόξενος, einer der das Gastrecht nicht ehrt, in anderem Sinne 608.

594. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-414

⁶²⁵

⁶²⁶

ἐκδίκως, ἀναξίως, unschuldig. Prien vermutet ansprechend ἐκδί- κοις (,,in das gleiche Fanggarn mit den Ungerechten verstrickt",,,mit- gefangen mitgehangen"). Mit Recht auch scheint Dindorf diesen Vers nach dem folgenden gestellt zu haben, sodaß er die Erklärung zu παγκοίνῳ gibt. Der Dichter be- müht sich die Leiden der Guten zu entschuldigen. Solche Gedanken einer Theodicee behandelt der Dichter auch Eum. 553 ἑκὼν δ' ἀνάγκας ἄτερ δίκαιος ὢν οὐκ ἄνολ- βος ἔσται, πανώλεθρος δ᾽ οὔποτ' ἂν γένοιτο wie Euripides Hipp. 1102 ff.

595. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-415

⁶²⁷

⁶²⁸

Vgl. Hom. Μ 37 Διὸς μάτ στιγι δαμέντες, Ν 812 ἀλλὰ Διὸς μάστιγι κακῇ ἐδάμημεν ᾿Αχαιοί. ἐδάμη ist gnom. Aorist. 8991. βία φρενῶν wie Hik. 806 βία καρδίας, Eur. Alk. 829 βία θυ μου: „welche wider ihren Sinn danach streben die lange Um- biegung die nicht in die Heimat, sondern in den Hades führt zurückzulegen“ d. h. die unbewußt ihrem Untergang entgegenstreben (tragisches Leid). Der Ausdruck καμπὴν (so Heimsöth für πομπὴν) . . πάλιν μολεῖν ist von dem Doppel- lauf der Rennbahn hergenommen wie Ag. 356 κάμψαι διαύλου θά- τερον κώλον πάλιν (von der Rück- kehr in die Heimat). Mit der iro- nischen Färbung des Ausdrucks vgl. Eur. Iph. Τ. 480 ὡς διὰ μακροῦ μὲν τήνδ' ἐπλεύσατε χθόνα, μακρὸν δ᾽ ἀπ᾿ οἴκων χρόνον ἔσεσθ' ἀεὶ κάτω.

601. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-416

⁶²⁹

⁶³⁰

Διὸς θέλοντος d. i. Zeus wird es nicht hindern. συγκαθελ- κυσθήσεται, er wird mit ihnen zu- sammen (in den Untergang) hinab- gezogen werden.

602. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-417

⁶³¹

⁶³²

σφέ, αὐτόν, dagegen 604 wie 617 s. v. a. αὐτούς. μηδέ, gar nicht, sodaß eigentlich gar kein Gegenkämpfer nötig ist.

603. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-418

⁶³³

⁶³⁴

ἄθυμον für ἄθυμος Turne- bus, da λήματος κάκῃ ( ἀψυχίᾳ 370) sich nur mit μηδὲ προσβαλεῖν ver- binden kann. Amphiaraos wird gegen den Vorwurf feiger Flucht in Schutz genommen, vgl. Pind. Nem. IX 24 ὁ δ᾽ Αμφιάρῃ σχίσσεν κεραυνῷ παμβία Ζεὺς τὴν βαθύ στερνον χθόνα, κρύψεν δ᾽ ἅμ᾽ ἵπ- ποις, δουρὶ Περικλυμένου πρὶν νῶτα τυπέντα μαχαταν θυμὸν αἰσχυν θῆμεν.

604. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-419

⁶³⁵

⁶³⁶

χρή von der Bestimmung des Schicksals wie häufig.

605. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-420

⁶³⁷

⁶³⁸

καρπός, Erfolg, Erfüllung (Schol. εἰ ταῖς τοῦ ᾿Απόλλωνος μαν- τείαις τέλος ἔνι). Vgl. Εum. 717 χρησμοὺς τοὺς ἐμούς τε καί Διὸς ταρβείν κελεύω μηδ' ἀκαρπώτους κτίσαι. Ohne Not also vermutet Burges κύρος.

606. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-421

⁶³⁹

⁶⁴⁰

D. h. wenn er weiß, daß seine Worte doch nichts helfen, schweigt er lieber. Deshalb behält er sein Wissen über den Unter- gang des Heeres für sich. Vgl. zu 1. Ritschl setzt den Vers nach 611, WO er eine sehr passende Stelle hat. Man würde aber dann in 612 εὖ φρονεῖν für εὐτυχεῖν erwarten (vgl. Ag. 918 τὸ μὴ κακῶς φρονεῖν Θεοῦ μέγιστον δώρον, Soph. Ant.

607. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-422

⁶⁴¹

⁶⁴²

W. Headlam vermutet ὅμως δὲ καὶ τῷ.

⁶⁴³

⁶⁴⁴

Im älteren Epos ist Peri- klymenos, der Sohn des Poseidon, Gegner des Amphiaraos.

608. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-423

⁶⁴⁵

⁶⁴⁶

ἐχθρόξενος, inimicus hosti- bus.

609. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-424

⁶⁴⁷

⁶⁴⁸

νοῦν φύειν wie φῦσαι φρέ- νας Soph. Ο. Κ. 804, El. 1463, σάρκα (vgl. Ag. 72 σαρκὶ παλαιᾷ) φύειν wie φῦσαι ὀδόντας, πώγωνα, πτερά oder σῶμα γεννᾶν μέγα Soph. Αi.

610-611. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-425

⁶⁴⁹

⁶⁵⁰

ποδῶκες, nämlich ἐστί. οἷμα (so Weil für ὄμμα), der stür- mische Angriff (impetus), wie Hom. Π 752 οἷμα λέοντος ἔχων. χεῖρα (vgl. gu 588) . . βραδύνεται . . δορὶ (so Schütz für δόρυ): mit der Hand ist er nicht langsam, wenn es gilt eine vom Schilde entblößte Stelle mit der Lanze schnell zu treffen. Vgl. Eur. Phoen. 1384 εἰ δ᾽ ὄμμ' ὑπερσχὸν ἴτυος ἕτερος μάθοι, λόγχην ἐνώμα στόματι ( καμακι Stadtmüller) προφθῆναι θέλων.

612. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-426

⁶⁵¹

⁶⁵²

D. i. Glück aber, eine Gabe der Götter, gehört auch zum Siege.

615. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-427

⁶⁵³

⁶⁵⁴

Schol. τὰ ἀπὸ τοῦ πολέμου κακὰ ἀπὸ τῆς γῆς ἐπὶ τοὺς ἐπελ- θόντας τρέποντες. Indes ist γᾶς von ἐπιμόλους abhängig.

616-617. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-428

⁶⁵⁵

⁶⁵⁶

Schol. ἀποβαλὼν δὲ αὐτοὺς ὁ Ζεὺς ἔξω τῶν τειχῶν διαφθείρειεν κεραυνῷ. Vielmehr ist πύργων δ' ἔκτοθεν mit κάνοι zu verbinden: βαλών κεραυνῷ. πύργων δ' ἔκτοθεν κάνοι σφε Ζεὺς

618. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-429

⁶⁵⁷

⁶⁵⁸

δή, weil er zum letzten ge- kommen ist. Dindorf τὸν πρὸς ἑβδόμαις πύλαις, vielleicht hat es τὸν πύλαις ἐφ' ἑβδόμαις geheißen. ἑβδόμαις, Κρηναίαις wie Eur. Phoen. 1123 ὁ σὸς δὲ Κρηναίαισι Πολυνείκης πύλαις Αρη προσῆγε.

619. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-430

⁶⁵⁹

⁶⁶⁰

πόλει: passend vermutet F. W. Schmidt γένει.

621. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-431

⁶⁶¹

⁶⁶²

Er fleht, er möge, nach- dem er die Türme erstiegen habe und dem Lande als Herrscher aus- gerufen sei, nach Anstimmung froh- lockenden Siegesjubels über die Eroberung der Stadt mit dir zu- sammentreffen" u. s. w. αλώσιμος παιάν wie αλώσιμος βάξις Ag. 10. In κτανών liegt das Haupt- gewicht des Gedankens: er will den Bruder entweder töten, mag er dabei auch selber fallen, oder ihn lebend aus dem Lande jagen, wie er einst von ihm schmählich aus dem Lande gejagt worden sei“. Vgl. Cho. 437 ἔπειτ' ἐγὼ νοσφίσας ὀλοίμαν, Soph. Αi. 390 πῶς ἂν ὀλέσας βασιλῆς τέλος θάνοιμι καύ τός; — ἀτιμαστήρ wie man ἐκβάλ λειν τινὰ ἄτιμον sagt (Eur. Med. 1357, 438, Phoen. 627, 1761, Bakch. 1313, Soph. O. T. 670, Phil. 1028), sodaß ἀτιμαστῆρα τὼς ἀνδρηλάτης (die Handschriften geben ἀνδρηλά- την infolge eines Milverständnisses) s. v. a. ἀνδρηλάτην τὼς ἀνδρηλάτης bedeutet ( σῶς ἀνδρηλάτης Madvig). τως: zu 471.

626. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-432

⁶⁶³

⁶⁶⁴

θεοὺς γενεθλίους wie ἐγγε νεῖς 569.

627. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-433

⁶⁶⁵

⁶⁶⁶

ἐποπτῆρας: zu 472. ἀραί (620). · λιταί

628. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-434

⁶⁶⁷

⁶⁶⁸

ὅς (suus) noch Eum. 367. πάγχυ, welches zu ἐποπτῆρας γενέ- σθαι gehört, kommt bei den Tra- gikern nur hier vor.

629. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-435

⁶⁶⁹

⁶⁷⁰

εὔκυκλον wie 577. Der Schol. führt die Variante εὔθετον an mit der Erklärung εὐβάστακτον.

630. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-436

⁶⁷¹

⁶⁷²

διπλοῦν bezieht sich auf die zwei Figuren.

631. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-437

⁶⁷³

⁶⁷⁴

ιδείν zu τευχηστήν (Schol. ὁπλίτην). sam. -

632. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-438

⁶⁷⁵

⁶⁷⁶

σωφρόνως, bescheiden, sitt Ansprechend vermutet But- ler ἠσκημένη für ἡγουμένη.

633. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-439

⁶⁷⁷

⁶⁷⁸

ἄρα d. i. erst die Inschrift sagte mir, wen die Frau vorstellen soll.

634. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-440

⁶⁷⁹

⁶⁸⁰

Mit δέ werden die Worte als Fortsetzung der Inschrift, die mit Δίκη εἰμί beginnt, gegeben. Mit Unrecht also Nauck κατάξω φῶτα.

635. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-441

⁶⁸¹

⁶⁸²

Hesych. ἐπιστροφαί· διατρι βαί, δίαιται. Αἰσχύλος Φρυξίν.

636. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-442

⁶⁸³

⁶⁸⁴

ἐξευρήματα hat trotz des Plurals ἐκείνων besonderen Bezug auf das Bild und die Inschrift, womit Polynikes sein Recht erweisen will.

638-639. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-443

⁶⁸⁵

⁶⁸⁶

ὡς οὔποτ' . . μέμψῃ: die Wendung as où mit Fut. zum Aus- druck einer Beteuerung ( ἴσθι ὡς ov) ist besonders häufig bei Euri- pides (Med. 609, Phoen. 523, 625, 720, 1664, Hek. 400, Androm. 587, Hel. 831, Iph. Α. 1367). ἀνδρὶ τῷδε, Schol. ἐμοί, wie hic homo für ego. κηρυκευμάτων, Schol. ὧν ἀπήγγειλα. — „Ich habe meine Schuldigkeit getan, denke du daran die deinige zu tun." γνῶθι ναυκληρεῖν wie Fragm. 159 γίγνωσκε τἀνθρώπεια μὴ σέβειν ἄγαν. ναυκληρεῖν πόλιν auch Soph. Ant. 994. Der Bote ab.

640. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-444

⁶⁸⁷

⁶⁸⁸

θεομανής, von der Gottheit mit Wahnsinn geschlagen. Schol. ὦ θεοῖς ἐπιμαινόμενε, indem er mit Recht θεομανές auf Polynikes be- zieht, nicht mit dem folgenden γένος verbindet. - στύγος, vgl. Eum. 647 ὦ παντομισῆ κνώδαλα, στύγη θεῶν, Soph. Εl. 289 ὦ δύσθεον μίσημα, Phil. 991 ὦ μίσος (scelus, odium).

642. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-445

⁶⁸⁹

⁶⁹⁰

νῦν, nachdem uns das Ver- hängnis an dem gleichen Tore gegen- übergestellt hat.

644. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-446

⁶⁹¹

⁶⁹²

Ansprechend vermutet Heim- söth δυσθροώτερος γόος.

645. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-447

⁶⁹³

⁶⁹⁴

Schol. πάνυ γὰρ τὸ Πολυ- νείκης ἐπώνυμον τῇ πολυνεικία. Vgl. 565. Πολυνείκει λέγω wie Fragm. 175 Αντικλείας τῆς σῆς λέγω τοι μητρός, Soph. Αi. 569 μητρί τ', Εριβοίᾳ λέγω.

646. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-448

⁶⁹⁵

⁶⁹⁶

ἐπίσημα wie Eur. Phoen. 1107 ἐπίσημ᾽ ἔχων οἰκεῖον ἐν μέσῳ σάκει, 1125. Victorius schreibt τάπίσημ'. ὅποι τελεῖ (Fut.) wie Cho. 1019 οὐ γὰρ οἶδ᾽ ὅποι τελεῖ. Vgl. 142, Hik. 611 που κεκύρωται τέλος.

647. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-449

⁶⁹⁷

⁶⁹⁸

Der Schol. bemerkt gut: οὐκ εἶπεν Θεὸς ἢ ἄνθρωπος, ἀλλὰ τὰ χρυσᾶ γράμματα.

648. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-450

⁶⁹⁹

⁷⁰⁰

φλύοντα σὺν φοίτῳ φρενῶν (,, schwatzend in Sinnestollheit" von dem Verfasser der Inschrift auf diese übertragen), eine treffliche Alliteration, welche das Windige der Inschrift kennzeichnet wie Ag. 496 ὀνειράτων δίκην τερπνὸν τόδ' ἐλθὸν φῶς ἐφήλωσεν φρένας. Hesych. φοντος· μανία, λύσσα.

649. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-451

⁷⁰¹

⁷⁰²

ἡ Διὸς παῖς d.i. die wahre Dike. Hesiod. Ε. κ. Ἡ. 256 Δίκη, Διὸς ἐκγεγαυῖα.

651. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-452

⁷⁰³

⁷⁰⁴

φυγόντα (Blomfield φεύγοντα) μητρόθεν σκότον s. v. a. νηδύος σκότον, wie es Eum. 668 heist: οὐδ᾽ ἐν σκότοισι νηδύος τεθραμ μένη.

653. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-453

⁷⁰⁵

⁷⁰⁶

ξυλλογή: Schol. οὐ γὰρ ἀθρόως φύεται, ἀλλὰ συλλέγεται κατ᾽ ὀλίγον.

654. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-454

⁷⁰⁷

⁷⁰⁸

προσεῖδε: Hes. Theog. 81 ὅντινα τιμήσωσι Διὸς κουραι μεγά λοιο γεινόμενόν τε ίδωσι διοτρεφέων βασιλήων, τῷ μὲν ἐπὶ γλώσσῃ γλυ- κερὴν χείουσιν ἐέρσην, Hor. carm. IV 3, 1 quem tu, Melpomene, semel nascentem placido lumine videris. κατηξιώσατο, hat ihn ihrer ge- würdigt. Schol. εἶδεν αὐτὸν καὶ ἐφίλησεν, was vielleicht auf κἀπεδε- ξιώσατο hinweist. Den Sinn gibt der Schol. richtig mit οὐδὲ ἐν μιᾷ ἡλικίᾳ ἔπραξέ τι δίκαιον.

655. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-455

⁷⁰⁹

⁷¹⁰

κακουχία, Schol. κακώσει.

657. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-456

⁷¹¹

⁷¹²

πανδίκως, ganz wahrbaftig. Vgl. ἐνδίκως 392.

660-661. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-457

⁷¹³

⁷¹⁴

ἐνδικώτερος wird durch den folgenden Vers erklärt: als Führer und als Bruder habe ich die nächste Anwartschaft darauf". Mit μᾶλλον ἐνδικώτερος vgl. Hik. 285 μᾶλλον ἐμφερέστεραι, Hom. Ω 243 ῥηίτεροι μᾶλλον, Soph. Ant. 86 μᾶλλον ἐχθίων, 1210 μᾶλλον άσσον, Eur. Hek. 377 μᾶλλον εὐτυχέστερος, Hipp. 485 μᾶλλον ἀλγίων, Andok. IV § 5 μᾶλλον δικαιότερον.

662. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-458

⁷¹⁵

⁷¹⁶

Mit ἐχθρὸς σὺν ἐχθρῷ στή- σομαι hebt Eteokles neuerdings an, um daran die folgende Aufforderung, die er an seinen Diener richtet, zu knüpfen.

663. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-459

⁷¹⁷

⁷¹⁸

προβλήματα (zu 527): Die Beinschienen schützen gegen Lan- zenstöße und Steinwürfe. Vgl. Alkä, Fragm. 15 Bgk. λαμπραί κναμίδες, ἄρκος ἰσχυρῶ βέλευς. Die übrige Rüstung hat Eteokles bereits an- gelegt. Vgl. Eur. Phoen. 778 προσ- πόλοις δ᾽ ἐμοῖς λέγω· ἐκφέρετε τεύχη πάνοπλά τ' ἀμφιβλήματα.

666. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-460

⁷¹⁹

⁷²⁰

κάκιστ' αὐδωμένῳ, Schol, βλασφημουμένῳ ὑπὸ σοῦ: laß dir nicht selber das leidenschaft- liche Wesen zuschulden kommen, das du deinem Bruder zum schwer- sten Vorwurf machst". Stadtmüller vermutet κάκιστα μωμένῳ.

668-669. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-461

⁷²¹

⁷²²

αὐτοκτόνος wie αὐτόχειρι σὺν μιάσματι Soph. Ant. 172, αὐ τοκτονοῦντε ebd. 56 von dem Wechselmord der beiden Brüder. Statt μίασμά ἐστιν οὐ γηράσκον folgt eine ausdrucksvollere Wen- dung, Schol. ὑπερβατὸν δέ ἐστιν, ἵν ᾖ, αἷμα γὰρ τοῦτο κάθαρσιν οὐκ ἐπιδέχεται. Vgl. Cho. 518 τὰ πάντα γάρ τις ἐκχέας ἀνθ' αἵματος ἑνός, μάτην ὁ μόχθος (statt μάτην μοχθεί). Zu dem Gebrauch von γῆρας vgl. Soph. Ο. Κ. 954 θυμοῦ γὰρ οὐδὲν γῆρας ἐστιν ἄλλο πλὴν θανεῖν. vom

671. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-462

⁷²³

⁷²⁴

Der Satz μόνον γὰρ . . τεθ- νηκόσιν erläutert das vorhergehende κακόν: ,,Das Wegbleiben Kampfe, welches du forderst, ist für mich ein Unheil, da mir nur im Tode Heil erscheint (vgl. 684). Dieses Unheil könnte ich hinnehmen, wenn es nicht Schande mit sich brächte. Unheil und Schande zu- sammen aber wirst du nicht als beifallswert erklären". εὐκλείαν um des Versmaßes willen für εὔκλειαν wie δυσκλείαν Eur. Tro. 133, ανοία Soph. Fragm. 524, 5, ἀνοία Eur. Andr. 519.

673-698. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-463

⁷²⁵

⁷²⁶

eine kommosartige Partie. Das Flehen des Koryphaios steigert seine Eindringlichkeit zu lyrischer Weise, an welcher sich der Gesamtchor oder Halbchöre be- teiligen. Jeder Strophe und Anti- strophe schließen sich drei Trimeter des Eteokles an.

673-674. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-464

⁷²⁷

⁷²⁸

Blaydes vermutet ποῖ μέ- μονας; μή . . φερέτω, es soll dich nicht leidenschaftbefriedigen- des kampflüsternes Unheil fort- reißen" d. h.,, laß dich nicht von verderblicher Rachsucht und Kampf- gier fortreißen". Mit θυμοπληθής vgl. θυμὸν πληρῶσαι Soph. Phil.

675. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-465

⁷²⁹

⁷³⁰

Ersticke die sündhafte Be- gierde im Keime" (principiis obsta): βροτοὺς θρασύνει γὰρ αἰσχρόμητις τάλαινα παρακοπὰ πρωτοπήμων Ag.

⁷³¹

⁷³²

Hesych. ἐπισπέρχειν· ἐπισ πεύδειν, ἐπείγειν.

677-678. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-466

⁷³³

⁷³⁴

,,So fahre mit günstigem Fahrwinde zum Kokytos, wohin es gehört, vom Hasse des Phöbos ver- folgt das Geschlecht des ganze Laios." κατ' οὖρον wie 839, Pers. 484. ἴτω κατ᾽ οὖρον auch Soph. Trach. 468, aber in verblaster Be- deutung ( ταῦτα μὲν χαίρειν κελεύω), während hier das Bild durch κῦμα Κωκυτοῦ λαχόν ausgeprägt ist und κατ' οὖρον den Sarkasmus des Ge- dankens steigert. Vgl. Eur. Phoen. ΙΟΚ. πατρὸς οὐ φεύξεσθ Ερινυς; ΕΤ. ἐρρέτω πρόπας δόμος. 679f, ἄγαν ὠμοδακής ἵμερος πικρό- καρπος (so Paley für -ov nach dem Schol. ἡ ἄλογος ἄγαν ἐπιθυμία παρορμᾷ ἡ πικρὸν τὸν καρπὸν ἔχουσα κτέ·), allzu grimmige Gier (Rachsucht), die bittere Früchte bringt. - ανδροκτασία, ein Ho- merisches Wort (E 909, H 237).

681. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-467

⁷³⁵

⁷³⁶

οὐ θεμιστοῦ wie οὐ θεμιστῶς Cho. 642. Die negative Ausdrucks- weise dient zur Hervorhebung des Begriffs. Vgl. οὐχ ἑνός 100. λήματος αὖ τροπαία χρονία μεταλ- λακτὸς ἴσως ἂν ἔλθοι θελεμωτέρῳ

682-683. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-468

⁷³⁷

⁷³⁸

φίλου ἐχθρά (so jüngere Handschriften, der Med. gibt αἰσχρά) wie Fragm. 201 ἐχθροῦ πατρός μοι τοῦτο ( χαῖρε?) φίλτατον τέκνον. μέλαιν (so Weil für τελεῖ, Words- worth τάλαιν') αρά wie 817, vgl. 964. Die Αρά ist eine schwarze Erinys, wie überhaupt die Erinyen, die Töchter der Nacht (Eum. 69), dunkel sind (ebd. 52). Das gespen- stische Wesen tränenlos ( ἄκλαυτος für ἀκλαύστοις Butler) mit trockenen Augen, da es kein Erbarmen kennt, weicht nicht von ihm, bis der Fluch erfüllt ist. προσιζάνει wie ein Alp.

684. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-469

⁷³⁹

⁷⁴⁰

κέρδος ist ähnlich wie νικᾶν Soph. Αi. 1357, παρανικᾶν Cho. 599 und νικᾶσθαι oben 501 mit dem Gen. verbunden in der Bedeutung eines Komparativa ( κρείττω): „ einen früheren Tod als Gewinn vor einem späteren (als besser denn einen späteren) erklärend". Vgl. Soph. Ant. 461 εἰ δὲ τοῦ χρόνου πρόσθεν θανοῦμαι, κέρδος αὔτ᾽ ἐγὼ λέγω.

686-687. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-470

⁷⁴¹

⁷⁴²

εὖ κυρήσας, Schol. εὐτυχή- σας, εὖ πράξας. Das Epitheton μελάναιγις weist auf die ursprüng- liche Bedeutung der Ερινὺς ἀερο- φοίτις (Hom. I 571) als der dunk- len Gewitterwolke hin. ἐκ δ' (30 Weil für οὐκ εἶσι für δ' ἔξεισι (zu 41): die Erinys wird aus deinem Hause weichen, wenn die Götter aus deinen Händen Opfer entgegen- nehmen" d. i. der fromme Sinn kann den Fluch sühnen.

689-690. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-471

⁷⁴³

⁷⁴⁴

παρημελήμεθα wie Eum. 300 παρημελημένον ἔρρειν: „, den Göttern sind wir gleichgültig; nur unser Untergang kann ihnen noch eine Freude bereiten". Das Hauptgewicht des Gedankens liegt in ὀλομένων: Schol. τὴν ἀπώλειαν ἡμῶν ἐν χάρι- της μοίρα λαμβάνουσιν.

691. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-472

⁷⁴⁵

⁷⁴⁶

tí ovv: zu 192. σαίνοι- μεν: zu 370.

692. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-473

⁷⁴⁷

⁷⁴⁸

,,Jetzt im Augenblick hat es dich überkommen deinen Sinn aufschwellend; mit der Zeit wird sich wieder ein Umschlag des Sinnes nach der anderen Seite mit ruhigerem Hauche einstellen; jetzt kocht es noch in dir". νῦν ὅτε (s. v. a. νῦν ἔστιν ὅτε), nunc cum maxime wie Hik. 638 νῦν ὅτε καὶ θεοὶ Διογενεῖς κλύοιτε. — Mit παρέστακεν vgl. Dem. 23, 103 τὸ ψήφισμα . . τοῖς στρα- τηγοῖς . . δέος καὶ φόβον παριστάν. ἐποιδάνον (geschrieben für ἐπεὶ δαίμων): vgl. Hom. I 554 χόλος, ὅς τε καὶ ἄλλων οἰδάνει ἐν στήθεσσι νόον πύκα περ φρονεόντων, 646 ἀλλά μοι οἰδάνεται κραδίη χόλῳ. αὖ τροπαία (für ἀντροπαία): vgl. Αg. 229 φρενός πνέων δυσσεβῆ τροπαίαν, Cho. 771 τροπαίαν Ζεὺς κακῶν θήσει ποτέ. μεταλλακτός, welches eigentlich zu λήματος ge- hört, als Femin. aus metrischen Gründen wie πλαγκτός οὖσ' Ag. 598 u. Ö. θελεμωτέρῳ (so Coning- ton für θαλωτέρων, welches eine späte Hand in θαλερωτέρωι ver- ändert hat): vgl. Hesych. θέλεμον· ἥσυχον und θελέμως· ἡσύχως. Heim- söth vermutet μαλακωτέρῳ, Badham θεμερωτέρῳ. zum

696. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-474

⁷⁴⁹

⁷⁵⁰

,,Allerdings kocht es, weil die Flüche des Ödipus es Kochen gebracht haben" d. h. die Flüche des Ödipus haben eben in mir diese Wut und Erregung her- vorgerufen". Der Dichter sucht die Wirkung des Fluches psychologisch zu erklären.

697-698. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-475

⁷⁵¹

⁷⁵²

Schol. ὡς τοῦτο ἐν τοῖς ὕπνοις φαντασθείς, ὅτι δι' αἵματος αὐτῷ ἔσται ἡ τῶν χρημάτων δια- νομή. Bei Aschylos spielen Träume (der Jo im Prometheus, der Atossa in den Persern, der Klytämestra in den Choephoren) eine wichtige Rolle nach dem Glauben, welchen er Eum. 104 ausspricht: ενδουσι γὰρ φρὴν ὄμμασιν λαμπρύνεται. An- sprechend vermutet Nauck νυκτέρων für ἐνυπνίων nach Fragm. 312, 3 νυκτέρων φαντασμάτων ἔχουσι μορ- φάς.

699-706. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-476

⁷⁵³

⁷⁵⁴

Stichomythie des Kory- phaios und Eteokles, letzter Versuch den Eteokles umzustimmen. In einer gleichen Situation, wo das Gefühl der nahen Entscheidung die Er- regung aufs höchste steigert, Ai. 591 ff., bedient sich Sophokles der ἀντιλαβαί, welche sich bei Aschylos nicht finden.

699. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-477

⁷⁵⁵

⁷⁵⁶

καίπερ οὐ στέργων ( τὰς γυ- ναϊκας) hat Bezug auf die Worte des Eteokles 170f. ὅμως schließt sich häufig einem Konzessivsatz oder einem Partizipium mit konzessivem Sinn an. ἄν.

700. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-478

⁷⁵⁷

⁷⁵⁸

λέγοιτε ἄν wie 247 λέγοις ὧν ἄνη (Hesych. ἄνυσις καὶ πρᾶξις) τις: Schol. ἀνύσιμα καὶ τε λεσθῆναι δυνάμενα: „ich will nur Bitten hören, die ich erfüllen kann, und zwar in kurzen Worten".

701. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-479

⁷⁵⁹

⁷⁶⁰

ἐπί mit Dativ wie 1051, Hom. Ε 327, X 392 νηυσὶν ἐπὶ γλαφυρῇσιν ἐλαυνέμεν.

702. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-480

⁷⁶¹

⁷⁶²

τεθηγμένον: vgl. Eur. Οr. 1625 Μενέλαε, παῦσαι λῆμ' ἔχων τεθηγμένον.

703. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-481

⁷⁶³

⁷⁶⁴

νίκην καὶ κακήν, einen Sieg, in dem man sich besiegen (über- reden) läßt. Vgl. Ag. 933 ΑΓΑΜ. ἡ καὶ σὺ νίκην τήνδε δήριος τίεις; ΚΛΥΤ. πιθοῦ· κρατεῖς μέντοι πα- ρεὶς ἑκὼν ἐμοί, Soph. Αi. 1353 παῦσαι· κρατεῖς τοι τῶν φίλων νικώ- μενος. Zum Ausdruck vgl. Fragm. 302 ψευδῶν δὲ καιρὸν ἔσθ' ὅπου τιμᾷ θεός.

704. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-482

⁷⁶⁵

⁷⁶⁶

Eteokles überhört den wahren Sinn der Worte des Chorführers.

705. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-483

⁷⁶⁷

⁷⁶⁸

Vgl. Eum. 89 αὐτάδελφον αἷμα καὶ κοινοῦ πατρός. Mit δρέψασθαι vgl. Soph. Fragm. 657, 4 Αρης γὰρ οὐδὲν τῶν κακῶν λωτί- ζεται, Bion I 21 αἱ δὲ βάτοι νιν ἐρχομέναν κείρουσι καὶ ἱερὸν αἷμα δρέπονται. Niemand kann seinem Schicksal entgehen". Vgl. Theogn. 1033 θεῶν δ' εἱμαρμένα δῶρα οὐκ ἂν ῥηϊδίως θνητὸς ἀνὴρ προφύγοι. Eteokles ab.

707-776. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-484

⁷⁶⁹

⁷⁷⁰

zweites Stasimon, welches die Verkettung von Schuld und Buße im Labdakidenhause und den inneren Zusammenhang der Trilogie darlegt: Der Fluch des Ödipus, dessen Erfüllung der Streit seiner Söhne beschleunigt, wird zu dem Wechselmorde der Brüder füh- ren und so wird ein unsühnbarer Greuel zur. alten Not des Labda- kidenhauses hinzukommen. Diese alte Not begann mit der Schuld des Laios, dem Ungehorsam gegen das Gebot des Delphischen Gottes. Die Schuld des Laios, welche er alsbald mit seinem Leben büßte, übt ihre verderbliche Wirkung fort auf die nächste und übernächste Generation, auf Ödipus, dessen hohes Glück mit der Selbstblendung und der Verfluchung der Söhne schmählich endigte, jetzt auf die Söhne des Ödipus, und mit den Fürsten leidet der Staat, wenn er nur nicht mit ihnen zugrunde geht". In ähnlicher Weise faßt der Chor- gesang Cho. 1063 ff. die Schicksale des Atridenhauses zusammen. Der Gesang wird vom Gesamtchor vorgetragen.

707-708. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-485

⁷⁷¹

⁷⁷²

Schol. δέδοικα τὴν τοὺς οἴκους ἀφανίζουσαν θεὸν Ἐρινύν, οὐδὲν ἔχουσαν θεοῖς ὅμοιον. πᾶς γὰρ θεὸς ἀγαθοποιός. Ζη οὐ θεοῖς ὁμοίαν verweist der Schol. auf Hom. - 325 θεοὶ σωτῆρες ἐάων. Erinys sagt Apollon Eum. 724 ἀλλ' ἔν τε τοῖς νέοισι καὶ παλαιτέροις θεοῖς ἄτιμος εἶ σύ. Ebenso heißt Zur der Gott der Pest Soph. O. T. 215 ἀπότιμος (rechtlos) ἐν θεοῖς θεός.

709. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-486

⁷⁷³

⁷⁷⁴

Schol. τὴν ἐπὶ κακοῖς ἀλη θεύουσαν. Der Fluch weissagt Un- heil und erfüllt sich in Unheil sicher. Unnötigerweise denkt der Schol. an den Traum des Eteokles (697): ἃ γὰρ εἶπεν (1. εἶδεν) νύκτωρ, ταῦτα ἐγένετο. Dindorf schreibt παναλαθῆ.

710. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-487

⁷⁷⁵

⁷⁷⁶

Schol. ἣν ἐπηύξατο Οἰδίπους. Aus dem Fluch ( εὐχή, ἀρά) ent- wickelt sich die Erinys. Vgl. Hom. I 566 ἐξ ἀρέων μητρὸς .. ἅ ῥα θεοῖσιν πόλλ᾽ ἀχέουσ' ἠρᾶτο . . τῆς δ' ἠεροφοῖτις Ερινὺς ἔκλυεν ἐξ ἐρέ βεσφιν, ἀμείλιχον ἦτορ ἔχουσα. In εὐκταίαν ist hier wie 826 αι verkürzt, wie es öfters bei δείλαιος, γεραιός, Asch. Hik. 390 bei ἵκταιος, Hom. v 379 bei ἔμπαιος der Fall ist.

711. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-488

⁷⁷⁷

⁷⁷⁸

Die Konstruktion πέφρικα Ἐρινὺν τελέσαι für μὴ τελέσῃ (776) ist selten. Vgl. Eur. Hek. 763 πα- τήρ νιν ἐξέπεμψεν ὀρρωδῶν θανεῖν, Ion 1564 θανεῖν σε δείσας μητρὸς ἐκ βουλευμάτων. — περιθύμους von der Person des Fluchenden über- tragen.

712. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-489

⁷⁷⁹

⁷⁸⁰

βλαψίφρων, φρενοβλαβής. Der Ingrimm hat ihn außer sich gebracht. - Von der epischen Form Οιδιπόδης findet sich bei Aschylos der Gen. Οιδιπόδα (870, 1047) und der Akk. Οιδιπόδαν (737).

713. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-490

⁷⁸¹

⁷⁸²

,,Der gegenwärtige Streit der Söhne beschleunigt die Erfül- lung des Fluches in ihrem Unter- gang". Zu dem Fluche kommt also die eigene Schuld der Söhne. Weil der Med. von erster Hand d' έρις δ᾽ ὀτρύνει bietet, vermutet W. Headlam παιδολέτωρ δ' ἔρις ἐξο- τρύνει, vielleicht παιδολέτειρ᾽ ἔρις ἅδ' ὀτρύνει, vgl. τεκνολέτειρ' Soph. El. 107. Doch φεν φεν, μυσαρὰ καὶ παιδολέτος von Medea Eur. Med. 1393.

714. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-491

⁷⁸³

⁷⁸⁴

Der aus der Fremde ge- kommene Stahl verteilt das Erbe. Sehol. ποιητικῶς πάνυ ταῦτα ὁ Αἰσχύλος. τὸν γὰρ χαλυβδικὸν καὶ Σκυθικὸν σίδηρον φησὶ ταῦτα πράτ- τειν. οὕτως (1. οὗτος), φησί, μερίζει τοῖς παισὶ τούτοις καὶ ὥσπερ ἀπο- κληροῖ (verteilt als Los von der Erbschaft) οὐχὶ πεδία μεγάλα, ἀλλὰ παντελῶς μικρά, δυνάμενα μόνα αὐτῶν τὰ σώματα χωρῆσαι πεπτω- κότα (,, sieben Fuß Erde"). Vgl. 925 ὁ πόντιος ξεῖνος ἐκ πυρὸς συνεὶς θηκτὸς σίδαρος. Zu der Form χάλυ βος vgl. Hesych. χάλυβοι· ἔθνος τῆς Σκυθίας ὅπου σίδηρος γίγνεται (der skythische Stahl kam vom Ural), Eur. Alk. 980 καὶ τὸν ἐν Χαλύβοις δαμάζεις σὺ βίᾳ σίδαρον, Fragm. 472, 6 χαλύβῳ πελέκει.

715. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-492

⁷⁸⁵

⁷⁸⁶

Dindorf schreibt Σκυθῶν.

716-717. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-493

⁷⁸⁷

⁷⁸⁸

κτεάνων χρηματοδαίτας: zu 186. πικρός: zu 867.

718. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-494

⁷⁸⁹

⁷⁹⁰

διαπήλας ( αὐτοῖς) χθόνα ( ώστε) ναίειν: Schol. ἐπικληρώσας.

719-720. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-495

⁷⁹¹

⁷⁹²

Soviel als sie auch tot einnehmen". φθιμένοισιν schließt sich, wenn es nicht ursprünglich φθιμένους νιν geheißen hat, an das vorher zu ergänzende αὐτοῖς, da- gegen ἀμοίρους an den Infnitiv κατέχειν an. Der Infin. bei ὁπόσην wie bei οἷος, ὅσος (im Sinne von τοιοῦτος, τοσοῦτος ὥστε). Vgl. Thuk. Ι 2, 2 νεμόμενοι τὰ αὑτῶν ἕκαστοι ὅσον ἀποζῆν. Blaydes vermutet καπφθιμένοισιν für καὶ φθιμένοι- σιν. Zum Gedanken vgl. 803, Soph. Ο. Κ. 790 χθονὸς λαχεῖν τοσοῦτον, ἐνθανεῖν μόνον. τῶν μεγάλων πεδίων, des angestrebten Reiches.

721-722. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-496

⁷⁹³

⁷⁹⁴

αὐτοκτόνως αὐτοδάϊκτοι für αὐτοκτόνοι αὐτοδάϊκτοι (einander mordend, voneinander gemordet, vgl. 668): jeder wird Mörder, jeder ermordet sein; denn αυτοδάϊκτος steht nicht, wie Hesych. erklärt: ὁ ἑαυτὸν φονεύσας, sondern in pas- sivem Sinn.

723. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-497

⁷⁹⁵

⁷⁹⁶

Genaue Responsion wird her- gestellt mit der Emendation von Hermann καὶ γαῖα κόνις πίῃ.

726. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-498

⁷⁹⁷

⁷⁹⁸

Schol. τίς αὐτοὺς ἐκλύσει τοῦ τοιούτου μιάσματος; vielmehr σφέ, αὐτό, τὸ αἷμα, „wer wird das Blut abwaschen". Vgl. Cho. 47 τί γὰρ λύτρον πεσόντος αἵματος πέδω, 64 δι' αἷμ' ἅπαξ ποθὲν δ᾽ ὑπὸ χθο νὸς τροφοῦ τίτας φόνος πέπηγεν οὐ διαρρύδαν, Soph. Ο. Τ. 1227f. Die Befleckung, die nicht abgewaschen werden kann, verbreitet sich über das ganze Haus.

728-729. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-499

⁷⁹⁹

⁸⁰⁰

παλαιγενῆ . . παρβασίαν (vgl. παραιβασίαι Hesiod. Theog. 220, υπερβασία), „ich denke nämlich an die alte Sünde" u. s. w. Schol. tǹv παλαιὰν παράβασιν. παρέβη γὰρ τὸν χρησμὸν τοῦ ᾿Απόλλωνος. An παλαιγενῆ παρβασίαν schließt sich der Satz εντε Λάϊος . . ἐγείνατο an.

729-730. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-500

⁸⁰¹

⁸⁰²

ὠκύποινον steht in Gegen- satz zu αἰῶνα δ' ἐς τρίτον μένει. Seine Schuld büßte Laios rasch und alsbald mit seinem Leben, aber der Frevel wirkt fort bis zum dritten Menschenalter. Die gleiche Wen- dung fndet sich Cho. 25 πρέπει παρῇσι φοινίαις ἀμυγμὸς ὄνυχος ἄλοκι νεοτόμῳ δι' αἰῶνος δ' ἰυγμοῖσι βόσκεται κέαρ — κτέ. Mit ὠκύποινος vgl. ὑστερόποινον ἄταν Cho. 382. τρίτον: Schol. Λαΐου, Οἰδίποδος, Ετεοκλέους.

731-732. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-501

⁸⁰³

⁸⁰⁴

Απόλλωνος βίᾳ (dem Ap zum Trotz) wie βίᾳ Διός 518, μὴ σπεῖρε τέκνων ἄλοκα δαιμόνων βία Eur. Phoen. 18. τρίς bezeichnet das Eindringliche der Mahnung. Vgl. τρισόλβιος, τρισμακαρ, τρισάθ λιος, τριτάλας.

733. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-502

⁸⁰⁵

⁸⁰⁶

μεσομφάλοις: Eur. Ion 223 ἆρ᾽ ὄντως μέσον ὀμφαλὸν γᾶς Φοί- βου κατέχει δόμος; Or. 331 μεσόμ φαλοι . . μυχοί, Phoen. 244 μεσόμ φαλα γύαλα, Soph. Ο. Τ. 480 τὰ μεσόμφαλα γᾶς μαντεία. Ein weißer Stein von der Form eines abgestumpften Kegels, welcher im Delphischen Heiligtum lag (abge- bildet auf einem Vasengemälde Rochette Monum. inéd. pl. 37), galt als Mittelpunkt der Erde. Strab. ΙΧ S. 420, Paus. X 16, 3.

734. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-503

⁸⁰⁷

⁸⁰⁸

Der eigentliche Inhalt der Mahnung liegt in γέννας ἄτερ θνῄσκοντα, „, er solle zum Heile der Stadt bis an sein Lebensende kin- derlos bleiben“.

735. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-504

⁸⁰⁹

⁸¹⁰

ἐκ φίλων ἀβουλιᾶν, durch reizende Unbesonnenheit, Schol. κρατηθεὶς ὑπὸ τῶν αὐτῷ φίλων ἡδονῶν. Vgl. Eur. Fragm. 220 πολ λοὶ δὲ θνητῶν τοῦτο πάσχουσιν κακόν· γνώμῃ φρονοῦντες οὐ θέ- λουσ᾽ ὑπηρετεῖν ψυχῇ τὰ πολλὰ πρὸς φίλων (d. i. πρὸς ἡδονῆς) νικώμενοι. Zum Gedanken vgl. Eur. Phoen. 21 ὁ δ᾽ ἡδονῇ ἐνδοὺς ἔς τε βακχεῖον πεσών erzählt Iokaste von Laios).

736. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-505

⁸¹¹

⁸¹²

ἐγείνατο μὲν . . αὑτῷ, als ob folgen sollte: ἐγείνατο δὲ νυμ- φίον τῇ μητρί, welcher Gedanke sich nachher in anderer Form an Οιδιπόδαν anschließt.

738. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-506

⁸¹³

⁸¹⁴

. ἄρουραν μητρός wie μη- τρώαν . . ἄρουραν οὗ τε καὶ τέκ των Soph. Ο. Τ. 1256, τὴν τεκοῦσαν ἤροσεν ὅθενπερ αὐτὸς ἐσπάρη ebd. 1497. Nach der Ansicht alter Phy- siologen ist die Mutter das Acker- feld, auf welchem der eingestreute Same aufgeht. ἐτράφη wie ἐ- σπάρη in der angeführten Stelle. ῥίζαν αἱματόεσσαν steht als Appo- sition zum Inhalt von σπείρας ἄρου- ,woraus ein Wurzel von Blut und Wunden wurde". σπείρας ἔτλα wie Soph. Εl. 943 τλῆναι σε δρῶσαν, Eur. Hipp. 476 τόλμα δ' ἐρῶσα, Simonid. Fragm. 85, 14 τλῆθι χαριζόμενος.

741-742. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-507

⁸¹⁵

⁸¹⁶

Schol. ἡ ἄγνοια τὰς φρένας ἀπολλύουσα συνήγαγεν. Dieser be- zieht also die Worte auf Ödipus und Iokaste, nicht auf Laios und Iokaste, mit Recht, wie schon νυμ- φίους erkennen läßt. Das Asyn- deton bei dem Satze, welcher sich dem Vorausgehenden als nähere Be- stimmung anschließt ( παρανοίας συναγούσης).

743. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-508

⁸¹⁷

⁸¹⁸

Gleichsam ein Meer von Leiden wogt auf und nieder. Wäh- rend eine Woge sinkt, läßt es eine andere dreifach geteilte (d. i. über- aus gewaltige) in die Höhe steigen, welche bereits um den Steuersitz des Staates rauscht (diesen zu be- graben droht)". τὸ μὲν πίτνον schließt sich appositionell an κῦμα an. An die Stelle von τὸ δὲ ἀειρό- μενον tritt, wie häufg, ein selb- ständiger Satz, in welchem wieder θάλασσα Subjekt ist. τρίχηλον bezeichnet die τρικυμία, die ge- fährlichste Art des stürmischen Meeres. Vgl. Prom. 1047 οἷός σε χειμὼν καὶ κακῶν τρικυμία ἔπεισ᾽ ἄφυκτος, Eur. Hipp. 1213 σὺν κλύ- δωνι και τρικυμία, Plat. Staat V §. 472 Α. τω δύο κύματε ἐκφυγόντι τὸ μέγιστον καὶ χαλεπώτατον τῆς τρικυμίας ἐπάγεις. Durch ein ähn- liches Bild ist ununterbrochene Aufeinanderfolge der Leiden Soph. Ant. 586 ff. veranschaulicht. Diese τρικυμία kann man auf die Steige- rung des Pathos im dritten Stück der Trilogie beziehen (Schol. τὰ μὲν ἐπὶ Λαΐου γέγονε, τὰ δὲ ἐπὶ Οἰδί ποδος, τὰ δὲ νῦν).

747. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-509

⁸¹⁹

⁸²⁰

ἀλκὰ μεταξὺ δι' ὀλίγῳ (ge schrieben für μεταξὺ δ' ἀλκὰ δ' ὀλίγου) τείνει πύργος ἐν εὔρει, αλκὰ μεταξὺ διατείνει πύργος ἐν ὀλίγῳ εὔρει, „,als Wehr erstreckt sich schmal dazwischen - die Stadt- mauer" (nur eine dünne Schiffs→ wand, die Stadtmauer, trennt uns vom Wellengrab). Mit πύργος wie vorher mit πόλεως wird in lyrischer (nicht epischer) Weise Gleichnis und Verglichenes ohne Vermittelung ver- bunden. Das Asyndeton wie 741. Zum Gedanken, welcher uns leb- haft in die Stimmung des auf stür- mischem Meere Fahrenden versetzt, vgl. Hom. O 628 τυτθὸν γὰρ ὑπὲκ θανάτοιο φέρονται ναῦται), Arat. Phän. 299 ὀλίγον δὲ διὰ ξύλον Αϊδ' ἐρύκει, Diog. L. I 8, 5 μαθὼν τέτ- ταρας δακτύλους εἶναι τὸ πάχος τῆς νεώς, τοσοῦτον ἔφη ( Ανάχαρσις) τοῦ θανάτου τοὺς πλέοντας ἀπέχειν, Dio Chrys. 64, 9 τριδάκτυλον αὐτοὺς σώζει ξύλον πεύκινον (wahrschein- lich ein Trimeter τριδάκτυλον σῴζει σφε πεύκινον ξύλον aus Eurip. Philokt.), I v. XII 57 i nunc et ventis animam committe, dolato confisus ligno, digitis a morte re- motus quattuor aut septem, si sit latissima taeda, XIV 289 tabula distinguitur unda.

749. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-510

⁸²¹

⁸²²

Ähnlich ist der Gedanke Eur. Hek. 638 πόνοι γὰρ καὶ πόνων ἀνάγκαι κρείσσονες κυκλοῦνται. κοι νὸν δ᾽ ἐξ ἰδίας ἀνοίας κακὸν τῇ Σιμουντίδι γᾷ ὀλέθριον ἔμολε, Hor. epist. II 14 quicquid delirant reges, plectuntur Achivi,

752. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-511

⁸²³

⁸²⁴

τελειᾶν . ἀρᾶν Dindorf and Bothe für τέλεια . . ἀραι. Mit καταλλαγαί vgl. συναλλαγαί Soph. Ο. Τ. 34 ἔν τε συμφοραῖς βίου . . ἔν τε δαιμόνων συναλλαγαίς. ,Wenn alte Flüche sich erfüllen, treffen schwere Schicksalsschläge das allzuhohe (und zu Übermut führende) Glück der Reichen, wäh- rend an den Armen das Verderben vorübergeht". Wie Laios unter dem alten Fluch des Chrysippos, so stand Ödipus unter dem Fluch des Laios. Vgl. Einl. S. 6. Von solchen Leiden werden die Häuser der Großen heimgesucht, welche in der Uppig- keit des Reichtums freveln. Aus- führlich hat der Dichter diesen Ge- danken Ag. 749 ff. und 392 ff. dar- gelegt. Zu πενομένους (so Bücheler für πελόμεν' οὐ) vgl. δίκα δὲ λάμ πει μὲν ἐν δυσκάπνοις δώμασιν κτἑ. ebd. 767. - πρόπρεμνα (die Hand- schriften geben πρόπρυμνα, welche Form den Schol. zu der hier ver- kehrten Erklärung ὅλου τοῦ φορ του ἐκβολὴν ποιοῦνται veranlant), πρέμνοθεν, wie πρόρριζα, προθέ λυμνα. Das Bild ist wie 71 her- genommen von dem Ausrotten eines Baumes (Hom. ε 244 εἴκοσι δ' ἔκ- βαλε πάντα, nämlich δοῦρα) wie das sprichwörtliche πίτυος δίκην ἐκτρίβεσθαι (vgl. Herod. VI 37). ἀνδρῶν ἀλφηστῶν erwerbsam, ἀλ φάνω), Homerisch.

757. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-512

⁸²⁵

⁸²⁶

τ' (von Weil um des Vers- maßes willen eingefügt) ist nach ἐθαύμασαν statt nach οθνείοι ξυ- νέστιοι gesetzt. In gleicher Weise wie hier wird Pind. Öl. II 42 ff. und in dem Chorgesang Soph. O. T. 1186 der Wechsel menschlichen Glücks an dem Schicksal des Ödipus dar- getan. Vgl. Eur. Fragm. 157f. ἦν Οἰδίπους τὸ πρῶτον εὐδαίμων ἀνήρ εἶτ᾽ ἐγένετ' αὖθις αθλιώτατος βρο τῶν. πό

758-759. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-513

⁸²⁷

⁸²⁸

οθνεῖοι (für das handschrift- liche θεοὶ καὶ) ξυνέστιοι wie Plat. Prot. S. 316C καὶ οἰκείων καὶ ὀθ νείων, die zur Familie und die nicht zur Familie gehören. λεος ὁ (so Dindorf für πόλεως) που λυβατός (so Blomfield für πολύβοτος nach dem Schol. ὁ ὑπὸ πολλῶν ἐμ- βατευόμενος ἀνδρῶν) τ' ἀγὼν (30 Weil für αἰών) βροτῶν, der viel- betretene Versammlungsplatz der Leute oder der von vielen Leuten besuchte Marktplatz der Stadt. Vgl. Schol. zu Hom. Q 1 παρὰ Βοιω- τοῖς ἀγὼν ἡ ἀγορά· ὅθεν καὶ ἀγω νίους θεοὺς Αἰσχύλους τοὺς ἀγο- ραίους.

761-762. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-514

⁸²⁹

⁸³⁰

τὴν ἁρπαξάνδραν (so But- ler und Hermann für αναρπαξάν- δραν) κῆρα (Schol. κακὴν μοῖραν), das männerentraffende Unheil, von der Sphinx. Vgl. Eur. Phoen. 1021 Καδμείων ἁρπαγὰ πολυφθόρος που λύστονος. κήρ et κῆρες Graecis de quavis noxa aut damno (Spanheim).

763. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-515

⁸³¹

⁸³²

ἀρτίφρων ἀθλίων γάμων (gen. relat.), als er, der Arme, der unseligen Ehe inne wurde. — ἔγεντο, welches bei Hesiod und den Lyrikern vorkommt, hat Arnaud für éyéveto gesetzt um der genauen Responsion willen. — Mit ἐπ' ἄλγει δυσφορῶν μαινομένα κραδία (wahnsinnig im Ubermas' des Schmerzes) wird die doppelte Missetat gegen die eigene Person und die Söhne entschuldigt.

768-769. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-516

⁸³³

⁸³⁴

πατροφόνῳ χερὶ μὲν κερκίσι τῶν (für χερὶ τῶν κρείσσω τέκνων) ὀμμάτων ἐπλάγχθη,,, mit der Hand, die den Vater gemordet, beraubte er sich mittels Webschiffchen seiner Augen". Nach Soph. Ant. 975 wur- den den Phineiden die Augen aus- gestochen ὑφ' αἱματηρας χείρεσσι καὶ κερκίδων ἀκμαῖσιν. Vgl. Apollod. Π 8, 1 ( Αλκμήνη) κερκίσι τοὺς ὀφ θαλμοὺς ἐξώρυξεν αὐτοῦ (des Eu- rystheus). — ἐπλάγχθη, Schol. έχω- ἐπλάγχθη, Schol. ἐχω- ρίσθη, ἐστερήθη Der Gen. der Trennung wie bei βλάπτεσθαι, ἀλᾶσθαι (Eur. Tro. 640 ψυχὴν ἀλᾶ ται τῆς πάροιθ᾽ εὐπραξίας).

771. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-517

⁸³⁵

⁸³⁶

ἐπικότους τροφᾶς (gen. relat.), grollend ob der Pflege, von der Person übertragen. Toogń bezieht sich auf die Pflege der greisen El- tern, welche Pflicht der Kinder ist ( γηροβοσκία, γηροτροφία), wie die kyklische Thebais den Grund des Vaterfluches in der Verletzung die- ser Pflicht fand. Diese Deutung bestätigt das Scholion zu Soph. Ο. K. 1375. Vgl. Einl. S. 4. Schütz be- zieht τροφή auf die Auferziehung der Kinder und sieht die Ursache des Grolles darin, daß Ödipus in Blutschande erzeugte Kinder auf, erzogen. Dann aber würde der Fluch auch den Töchtern gelten.

772. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-518

⁸³⁷

⁸³⁸

πικρογλώσσους ἀράς: Soph. Ο. Κ. 951 πικρὰς ἀράς. Vgl. Prom. 185 μελιγλώσσοις ἐπαοιδαῖσιν. Uber die Form der Wiederholung zu 124.

773-774. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-519

⁸³⁹

⁸⁴⁰

καί σφε: Schol. καὶ τοῦτο ἐπηράσατο διὰ σιδήρου αὐτοὺς τὴν οὐσίαν κτήσασθαι (vielmehr δάσα- σθαι). διαλαχεῖν: ebenso lautet der Fluch Eur. Phoen. 68 θηκτῷ σι- δήρῳ δῶμα διαλαχεῖν τόδε. Vgl. 801.

776. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-520

⁸⁴¹

⁸⁴²

τελέσῃ, τὰς ἀράς. καμψί πους erklärt der Schol. ἡ κάμπτουσα τῶν κολαζομένων τοὺς πόδας. οἱονεὶ ἡ συμποδίζουσα καὶ μὴ ἐῶσα φυ- γεῖν, wie das Bruchstück eines Epos καμπεσίγουνος Ερινύς bei Hesych. ἀπὸ τοῦ κάμπτειν τὰ γόνατα τῶν ἁμαρτανόντων abgeleitet wird. Aber καμψίπους ( καμπεσίγοννος) bedeutet vielmehr,, schnellfüßig" (,, rasch er- eilend"), wie in der bildenden Kunst der Typus des gebogenen Knies bei Gorgonen, Erinyen und anderen Wesen der Art der Ausdruck rascher Bewegung und leidenschaftlicher Hast ist, vgl. Ernst Curtius, die knieenden Figuren der altgriechi- schen Kunst. Berlin 1869 S. 6. Anderswo ist doo μás ein Epitheton der Erinys.

777-806. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-521

⁸⁴³

⁸⁴⁴

drittes Epeisodion: ein Bote meldet die Katastrophe, den Wechselmord der beiden Brü- der. Schol. ἄγγελος ὁ καὶ πρότερον ἀπαγγείλας περὶ τῆς τῶν Ἀργείων ἐφόδου, οὗτος καὶ νῦν ἀπαγγέλλει τὴν ἀδελφοκτονίαν. Daß es der gleiche sein soll, ergibt sich aus 782 f.

777. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-522

⁸⁴⁵

⁸⁴⁶

Die Handschriften bieten Θαρσεῖτε, παῖδες, sodaß die An- rede nichtssagend ist. Es kann auch Θαρσείτ', ἀρίστων geheißen haben. τεθραμμέναι mit Gen. wie Soph. Phil. 3 ὦ κρατίστου πατρὸς Ἑλλή νων τραφείς und andere Partizipia, welche eine Abstammung bezeich- nen ( γεγώς, φύς, βλαστών, Soph. Ο. Κ. 1324 φυτευθείς). Vgl. Soph. Αi. 1229 τραφείς μητρὸς εὐγενοῦς ἄπο.

779. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-523

⁸⁴⁷

⁸⁴⁸

πέπτωκε, sind zunichte ge- worden, wie Eur. Hipp. 41 ἀλλ᾽ οὔτι ταύτῃ τόνδ' ἔρωτα δεῖ πεσεῖν. ὀβρίμων, die auf ihre Kraft pochen.

780. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-524

⁸⁴⁹

⁸⁵⁰

Auch bei ἐν εὐδίᾳ scil. ἐστί (Blomfield ἐν εὐδία ' στί) schwebt wie beim Folgenden die Vorstellung eines Schiffes vor. Vgl. 2f. ἄντ λον οὐκ ἐδέξατο d. h. das Schiff ist nicht leck geworden.

782. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-525

⁸⁵¹

⁸⁵²

στέγει absolut,,gewährt Schutz".

785. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-526

⁸⁵³

⁸⁵⁴

ἑβδόμας, πύλας. Die Wahl des siebenten Tores wird mit dem Beinamen des Apollon ἑβδομαγέτης in Verbindung gebracht:,,das sie- bente Tor erkor sich der würdige Siebenfürst, um dort das Geschlecht des Ödipus für die alte Schuld des Laios büßen zu lassen". Den Bei- namen leitete man davon ab, daß Apollon am siebenten Tage eines Monats geboren und der siebente Monatstag ihm geweiht war, Schol. ἑβδόμῃ γὰρ ἐγεννήθη Απόλλων, Prokl. zu Plat. Tim. III S. 200 Απόλλωνι τὴν ἑπτάδα ἀνεῖσαν ὡς συνέχοντι πάσας τὰς συμφωνίας . . καὶ ἑβδομαγέταν ἐκάλουν καὶ τὴν ἑβδόμην τοῦ Θεοῦ ἱερὰν ἔλεγον. „ τῇ γὰρ Ἀπόλλωνα χρυσάορα γείνατο Λητώ “ (Hes. Ε. καὶ Ἡ. 771). Vgl. auch Plut. Mor. S. 717 D, Herod. VI 57. Lobeck Aglaoph. I S. 434 be- zieht den Namen darauf, daß an den Festen des Gottes sieben Kna- ben und sieben Mädchen den Fest- zug anführten. Brandis Hermes II S. 271 leitet die Siebenzahl, die sich beim Apollodienst so häufig wiederholt, aus den Kultsagen des phönikischen Sonnengottes und sei- ner Verbindung mit den übrigen Planeten ab, an deren Spitze er die sieben Tage der Woche be- herrschte. Doch vgl. Roscher Lex. d. gr. u. röm. Myth. I S. 423 ff. Eine geringere Handschrift bietet ἑβδομαγέτης, aber die dorische Form scheint als feierlich sakrale Form gewählt zu sein.

788. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-527

⁸⁵⁵

⁸⁵⁶

Für πρᾶγμα geben jüngere Handschriften πρᾶγος. νεόκοτον, νέον, wie Pers. 260. Für das wenig passende πλέον vermutet Dindorf πάλιν. Vielleicht hat es διπλοῦν (günstig und ungünstig) ge- heiben. Vgl. Soph. Ο. Τ. 938 τί δ' ἔστι; ποίαν δύναμιν ὧδ᾽ ἔχει διπλῆν.

789. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-528

⁸⁵⁷

⁸⁵⁸

Diesen Vers, welcher aus 805 stammt und die Stichomythie stört, hat Porson getilgt.

790. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-529

⁸⁵⁹

⁸⁶⁰

αὐτοκτόνων: zu 668.

791. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-530

⁸⁶¹

⁸⁶²

Η. Wolf schreibt παρφρονῶ, wie Eum. 229 πάρ Διὸς überliefert ist. φόβῳ λόγου, weil ich ahne, was du sagen willst.

793. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-531

⁸⁶³

⁸⁶⁴

Der V. wiederholt nur den Gedanken von φόβῳ λόγου 791 und stört die Stichomythie, sobald 795 vor 794 tritt, wie der Sinn es er- fordert, da 794 die in 795 gestellte Frage bestätigt und erweitert.

795-796. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-532

⁸⁶⁵

⁸⁶⁶

ἐκεῖθι wie Hom. p 10. Bei den Tragikern kommt das Wort sonst nicht vor. · βαρέα. . φράσον, so kummervoll gewiß es ist, tue doch es kund. — ἀμφιλέκτως, Schol. ἀμφιβόλως. Sie sind fürwahr so übel zugerichtet, daß über ihr Schicksal kein Zweifel mehr be- stehen kann. κατεσποδημένω für κατεσποδημένοι und 792 τόκω für τόκος hat Dindorf geschrieben wegen κεῖσθον. 7961. ἠναίρονθ᾽ ἅμα ἀμφοῖν ἄγαν für ἠναίροντ᾽ ἄγαν . . ἀμφοῖν ἅμα Nauck. ὁ δαίμων, Απόλλων nach 785. κοινὸς ἄγαν, der Gott war allzu unparteiisch, weil beide Brüder zugleich durch Bruder- hand fielen.

798. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-533

⁸⁶⁷

⁸⁶⁸

αὐτός: Schol. ὁ ᾿Απόλλων ἀναλίσκει τὸ τοῦ Οἰδίποδος γένος, der beleidigte Gott.

799. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-534

⁸⁶⁹

⁸⁷⁰

,, So ist Stoff zur Freude und zur Klage." δακρύεσθαι: das Medium findet sich sonst nur in δεδάκρυμαι. Geringere Hand- schriften geben δακρύσασθαι. Viel- leicht hat es ursprünglich κἀποκ- λαύσασθαι geheißen. Doch vgl. zu

800. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-535

⁸⁷¹

⁸⁷²

πόλιν εὖ πράσσουσαν bei χαίρειν wie Soph. Αi. 136 σὲ μὲν εὖ πράσσοντ᾽ ἐπιχαίρω, Eur. Hipp. 1339 τοὺς γὰρ εὐσεβεῖς θεοὶ θνῄ- σκοντας οὐ χαίρουσι, Rhes. 390 χαίρω δέ σ᾿ εὐτυχοῦντα, Hom. Ν 352 ἤχθετο γάρ ῥα Τρωσιν δαμναμένους. An die Stelle eines zweiten Parti- zips, welches sich auf δακρύεσθαι bezöge, tritt ein selbständiger Satz.

802. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-536

⁸⁷³

⁸⁷⁴

Σκύθῃ: vgl. 714f. — Photios παμπησία· παγκτησία, Gesamt- besitz. Nauck vermutet δωμάτων παμπησίαν.

803. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-537

⁸⁷⁵

⁸⁷⁶

ĥv (äv) láßwoiv: zu 243.

804. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-538

⁸⁷⁷

⁸⁷⁸

φθατούμενοι (so Kirchhoff für φορούμενοι), κτώμενοι χθόνα. Die Art der Besitzergreifung des Landes entspricht den Flüchen des Vaters. W. Headlam vermutet δυσπότμως. - Ζη φατούμενοι vgl. Eum. 401 γῆν καταφθατουμένη, Hesych. καταφθατουμένη κατακτω μένη und φθο) ατήσει· φθάσει (sollte wohl φθάσεις heißen) κτή- σασθαι. Diese Erklärung beruht auf der verkehrten Ableitung von φθάνω.

805-806. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-539

⁸⁷⁹

⁸⁸⁰

Wenn diese beiden Verse nicht unecht sind, wie Butler an- nimmt, so faßt der Bote noch ein- mal Freude und Leid in kurzen Worten zusammen und schließt wie die früheren sieben Botenreden Statt (zu 534) mit zwei Versen. ὑπ' ἀλλήλων hat es wohl ἐπαλλήλῳ geheißen. Mit ἐπαλλήλῳ φόνῳ vgl. ἐπαλλήλοιν χεροίν Soph. Αnt. 57, ἀλλαλοφόνοις χερσίν unten 915. Der Bote ab.

807-816. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-540

⁸⁸¹

⁸⁸²

Die anapästische Partie, welche der Κορυφαῖος vorträgt, bereitet den folgenden Chorgesang vor und begleitet die Bewegung des in eine neue Stellung über- gehenden Chors.

809. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-541

⁸⁸³

⁸⁸⁴

Der Monometer steht an Stelle eines Parömiakos; daher die syllaba anceps. Doch vermutet Aschylos, Sieben gegen Theben. Prien, daß ὠγυγίους oder ἀρχαίους vor τούσδε ausgefallen sei. Uber die Quantität von ῥύεσθε zu 150.

810. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-542

⁸⁸⁵

⁸⁸⁶

ἐπολολύξω wie ὀλολυγμὸν εὐφημοῦντα τῇδε λαμπάδι ἐπορ θιάζειν Ag. 28 von dem jubelnden Dankgebet von Frauen. Vgl, oben zu 254.

811. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-543

⁸⁸⁷

⁸⁸⁸

Für βιοτείᾳ (vgl. ἀσινῆ βίοτον Cho. 1016) geben die Hand- schriften σωτῆρι, welches zur Er- klärung von ἀσινεῖ beigeschrieben das ursprüngliche Wort verdrängt zu haben scheint. Scholefield ver- mutet πόλεως ἀσινεῖ σωτῆρι τύχῃ.

813. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-544

⁸⁸⁹

⁸⁹⁰

ἀτέκνους könnte die von dem Schol. angegebene Bedeutung ἐπὶ κακῷ τεχθέντας nur in einer Verbindung wie τέκνον ἄτεκνον haben. Die Erwähnung der Kinder- losigkeit ist hier ganz zwecklos, abgesehen davon, daß von Polynikes ein Sohn Thersandros, von Eteokles ein Sohn Laodamas erwähnt wird. Wahrscheinlich ist ἄνδρας für ἀτέκνους zu setzen. Vgl. πολέμαρχος ἀνήρ Cho. 1070.

815. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-545

⁸⁹¹

⁸⁹²

Der Vers ist, wie και er- fordert, von Prien ergänzt nach dem Schol. ὀρθῶς οὖν καὶ ἐπωνύμως Ετεοκλῆς καὶ Πολυνείκης ἐκλήθησαν. Vgl. zu 565. Die Brüder gingen ἐτεὸν κλεινοί zugrunde, weil beide ihren Gegner töteten. Soph. Ant. 146 δικρατεῖς λόγχας στήσαντε. drittes Stasimon. Der Chor (Gesamtchor) beklagt die unselige Tat der beiden Brüder, mit welcher sich der Fluch des Ödipus erfüllt hat.

817. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-546

⁸⁹³

⁸⁹⁴

μέλαινα: zu 682.

818. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-547

⁸⁹⁵

⁸⁹⁶

Der Fluch, welcher (von Laios her) auf dem Geschlecht lastet und welcher von Ödipus ausgesprochen wurde. Vgl. 826 f., Eur. Phoen. 1611 ἀρὰς παραλαβὼν Λαΐου καὶ παισὶ δούς (Ödipus). In dem von Meineke vermuteten Text ἦ μέλαινα Οἰδίπου ' στ᾿ ἀρά wäre γένεος objektiver, Οἰδίπου subjektiver Gen. zu ἀρά (Schol. τελουμένη ἐπὶ τῷ γένει τοῦ Οἰδί ποδος ἀρά). Vielleicht ist Οιδίπου παρά zu schreiben (nicht mit der epischen Quantität wie Hom. I 456).

819. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-548

⁸⁹⁷

⁸⁹⁸

Kalter Schauer überkommt mich." με καρδίαν wie Hik. 384 φόβος μ' ἔχει φρένας, Eum. 88 μὴ φόβος σε νικάτω φρένας nach Homerischer Weise.

Search the Perseus Catalog for:

Search the Perseus Catalog for:

ΑΓΓΕΛΟΣ Θαρσεῖτε, παῖδες μητέρων τεθραμμέναι· πόλις πέφευγεν ἥδε δούλειον ζυγόν,

ΧΟΡΟΣ Τί δ' ἐστὶ πρᾶγος νεόκοτον πόλει πλέον παρόν ;

ΑΓΓΕΛΟΣ Πόλις σέσωσται· βασιλέες βασιλέως seu βασιλεῖς δ' ὁμόσποροι — 805 1

ΧΟΡΟΣ Τίνες ; τί δ' εἶπας ; παραφρονῶ φόβῳ λόγου.

ΑΓΓΕΛΟΣ Φρονοῦσά νυν ἄκουσον· Οἰδίπου τόκος γένος

ΧΟΡΟΣ Οἴ 'γὼ τάλαινα, μάντις εἰμὶ τῶν κακῶν.

ΑΓΓΕΛΟΣ οὐδ' ἀμφιλέκτως μὴν κατεσποδημένοι —

ΧΟΡΟΣ ἐκεῖθι κεῖσθον κἦλθον ; βαρέα δ' οὖν ὅμως φράσον. 810

ΑΓΓΕΛΟΣ Οὕτως ἀδελφαῖς χερσὶν ἠναίροντ' ἄγαν.

ΧΟΡΟΣ 2 Οὕτως ὁ δαίμων κοινὸς ἦν ἀμφοῖν ἅμα, αὐτὸς δ' ἀναλοῖ δῆτα δύσποτμον γένος.

Current edition Experimental

Χορος τί δ᾽ ἔστι πρᾶγμα νεόκοτον πόλει πλέον;

Αγγελος πόλις σέσωσται: βασιλέες 4 δ᾽ ὁμόσποροι

Χορος τίνες; τί δ᾽ εἶπας; παραφρονῶ φόβῳ λόγου. 805

Αγγελος φρονοῦσα νῦν ἄκουσον: Οἰδίπου τόκω 5 —

Χορος οἲ ʼγὼ τάλαινα, μάντις εἰμὶ τῶν κακῶν.

Αγγελος οὐδ᾽ ἀμφιλέκτως μὴν κατεσποδημένω 6 —

Χορος ἐκεῖθι κεῖσθον; 7 βαρέα δ᾽ οὖν ὅμως φράσον.

Αγγελος ἅνδρες 8 τεθνᾶσιν ἐκ χερῶν αὐτοκτόνων. 810

Χορος αὑτοὺς 9 ἀδελφαῖς χερσὶν ἠναίρονθ᾽ ἅμα; 10

Αγγελος πέπωκεν αἷμα γαῖ᾽ 11 ὑπ᾽ ἀλλήλων φόνῳ.

Χορος οὕτως ὁ δαίμων κοινὸς ἦν ἀμφοῖν ἄγαν. 12

Χορός τί δʼ ἔστι πρᾶγμα νεόκοτον πόλει πλέον;

Ἄγγελος πόλις σέσωσται· βασιλέες δʼ ὁμόσποροι—

Χορός τίνες; τί δʼ εἶπας; παραφρονῶ φόβῳ λόγου. 805

Ἄγγελος φρονοῦσα νῦν ἄκουσον· Οἰδίπου τόκοι —

Χορός οἲ ʼγὼ τάλαινα, μάντις εἰμὶ τῶν κακῶν.

Ἄγγελος οὐδʼ ἀμφιλέκτως μὴν κατεσποδημένοι—

Χορός ἐκεῖθι κεῖσθον ; βαρέα δʼ οὖν ὅμως φράσον.

Ἄγγελος ἅνδρες τεθνᾶσιν ἐκ χερῶν αὐτοκτόνων. 810

Χορός οὕτως ἀδελφαῖς χερσὶν ἠναίρονθʼ ἅμα ;

ΧΟ. τί δ᾽ ἐστὶ πρᾶγμα νεόκοτον πόλει πάλιν;

ΑΓ. ἅνδρες τεθνᾶσιν ἐκ χερῶν αὐτοκτόνων. 805

ΧΟ. τίνες; τί δ᾽ εἶπας; παραφρονῶ φόβῳ λόγου.

ΑΓ. φρονοῦσα νῦν ἄκουσον· Οἰδίπου τόκω

ΧΟ. οἳ ᾿γὼ τάλαινα, μάντις εἰμὶ τῶν κακῶν.

ΑΓ. οὐδ᾽ ἀμφιλέκτως μὴν κατεσποδημένοι.

ΧΟ. ἐκεῖθι κἦλθον; βαρέα δ᾽ οὖν ὅμως φράσον. 810

ΑΓ. οὕτως ἀδελφαῖς χερσὶν ἠναίροντ᾽ ἄγαν.

ΧΟ. οὕτως ὁ δαίμων κοινὸς ἦν ἀμφοῖν ἅμα.

Ἄγγελος ἄναξ Ἀπόλλων εἵλετ', Οἰδίπου γένει κραίνων παλαιὰς Λαΐου δυςβουλίας.

Χορὸς Παρθένων τί δ᾽ ἐστὶ πρᾶγος νεόκοτον πόλει παρόν;

Ἄγγελος πόλις σέσωσται· βασιλέοιν δ᾽ ὁμοσπόροιν— 785

Χορὸς Παρθένων τίνων; τί δ᾽ εἶπας; παραφρονῶ φόβῳ λόγου.

Ἄγγελος φρονοῦσα νῦν ἄκουσον, Οἰδίπου γένους—

Χορὸς Παρθένων οἴ γὼ τάλαινα, μάντις εἰμὶ τῶν κακῶν.

Ἄγγελος πέπωκεν αἷμα γαῖ᾽ ὑπ' ἀλλήλων φόνῳ.

Χορὸς Παρθένων ἐκεῖθι κἦλθον; βαρέα δ᾽ οὖν ὅμως φράσον. 790

Ἄγγελος ἄνδρες τεθνᾶσιν ἐκ χερῶν αὐτοκτόνων.

Χορὸς Παρθένων οὕτως ἀδελφαῖς χερσὶν ἠναίροντ᾽ ἄγαν.

Ἄγγελος οὐδ᾽ ἀμφιλέκτως μὴν κατεσποδημένοι.

Χορὸς Παρθένων οὕτως ὁ δαίμων κοινὸς ἦν ἀμφοῖν ἅμα.

ΧΟ. τί δ᾽ ἐστὶ πρᾶγμα νεόκοτον πόλει πλέον;

ΑΓ. [πόλις σέσωσται· βασιλέως δ᾽ ὁμόσποροι] ἄνδρες τεθνᾶσιν ἐκ χερῶν αὐτοκτόνων. 790

ΧΟ. τίνες; τί δ᾽ εἶπας; παραφρονῶ φόβῳ λόγου.

ΑΓ. φρονοῦσα νῦν ἄκουσον, Οἰδίπου τόκῳ

ΧΟ. οἴ 'γὼ τάλαινα, μάντις εἰμὶ τῶν κακῶν.

ΑΓ. οὐδ᾽ ἀμφιλέκτως μὴν κατεσποδημένοι.

ΧΟ. ἐκεῖθι κεῖσθον; βαρέα δ᾽ οὖν ὅμως φράσον. 795 οὕτως ἀδελφαῖς χερσὶν ἠναίροντ᾽ ἄγαν;

ΧΟ.

ΧΟ. τί δ᾽ ἐστὶ πρᾶγος νεόκοτον πόλει πλέον;

ΑΓΓ. [πόλις σέσωσται· βασιλέες δ᾽ ὁμόσποροι] ἄνδρες τεθνᾶσιν ἐκ χερῶν αὐτοκτόνων.

ΧΟ. τίνες; τί δ᾽ εἶπας; παραφρονῶ φόβωι λόγου. 805

ΑΓΓ. φρονοῦσα νῦν ἄκουσον, Οἰδίπου γένος

ΧΟ. οἳ ἐγὼ τάλαινα, μάντις εἰμὶ τῶν κακῶν.

ΑΓΓ. οὐδ᾽ ἀμφιλέκτως μὴν κατεσποδημένοι.

Testim.:

Apparatus Criticus

ΧΟ. [ἐκεῖθι κεῖσθον; ΧΟ. βαρέα δ᾽ οὖν ὅμως φράσον.] οὕτως ἀδελφαῖς χερσὶν ἠναίροντ᾽ ἅμα; 810

Chorus What novel happening will further affect the city?

Messenger The city is saved, but the kings born of the same seed—

Chorus Who? What did you say? I am out of my mind with fear of your report. 805

Messenger Control yourself now and listen. The sons of Oedipus—

Chorus Ah, miserable me, I am prophet of these evils.

Messenger In truth, beyond all question, struck down in the dust—

Chorus Are they lying out there? This is hard to bear, but say it just the same.

Messenger The men are dead, murdered by their very own hands. 810

Chorus Then with hands so fraternal did they each kill the other together?

ΑΓΓΕΛΟΣ

Θαρσεῖτε, παῖδες μητέρων τεθραμμέναι·

πόλις πέφευγεν ἥδε δούλειον ζυγόν,

ΧΟΡΟΣ

Τί δ' ἐστὶ πρᾶγος νεόκοτον πόλει πλέον παρόν ;

ΑΓΓΕΛΟΣ

Πόλις σέσωσται· βασιλέες βασιλέως seu βασιλεῖς δ' ὁμόσποροι —
805
¹

ΧΟΡΟΣ

Τίνες ; τί δ' εἶπας ; παραφρονῶ φόβῳ λόγου.

ΑΓΓΕΛΟΣ

Φρονοῦσά νυν ἄκουσον· Οἰδίπου τόκος γένος

ΧΟΡΟΣ

Οἴ 'γὼ τάλαινα, μάντις εἰμὶ τῶν κακῶν.

ΑΓΓΕΛΟΣ

οὐδ' ἀμφιλέκτως μὴν κατεσποδημένοι —

ΧΟΡΟΣ

ἐκεῖθι κεῖσθον κἦλθον ; βαρέα δ' οὖν ὅμως φράσον.
810

ΑΓΓΕΛΟΣ

Οὕτως ἀδελφαῖς χερσὶν ἠναίροντ' ἄγαν.

ΧΟΡΟΣ
²

Οὕτως ὁ δαίμων κοινὸς ἦν ἀμφοῖν ἅμα,

αὐτὸς δ' ἀναλοῖ δῆτα δύσποτμον γένος.

Χορος

τί δ᾽ ἔστι πρᾶγμα νεόκοτον πόλει πλέον;

Αγγελος

πόλις σέσωσται: βασιλέες⁴ δ᾽ ὁμόσποροι

Χορος

τίνες; τί δ᾽ εἶπας; παραφρονῶ φόβῳ λόγου.
805

Αγγελος

φρονοῦσα νῦν ἄκουσον: Οἰδίπου τόκω⁵—

Χορος

οἲ ʼγὼ τάλαινα, μάντις εἰμὶ τῶν κακῶν.

Αγγελος

οὐδ᾽ ἀμφιλέκτως μὴν κατεσποδημένω⁶—

Χορος

ἐκεῖθι κεῖσθον;⁷ βαρέα δ᾽ οὖν ὅμως φράσον.

Αγγελος

ἅνδρες⁸ τεθνᾶσιν ἐκ χερῶν αὐτοκτόνων.
810

Χορος

αὑτοὺς⁹ ἀδελφαῖς χερσὶν ἠναίρονθ᾽ ἅμα;¹⁰

Αγγελος

πέπωκεν αἷμα γαῖ᾽¹¹ ὑπ᾽ ἀλλήλων φόνῳ.

Χορος

οὕτως ὁ δαίμων κοινὸς ἦν ἀμφοῖν ἄγαν.¹²

Χορός

τί δʼ ἔστι πρᾶγμα νεόκοτον πόλει πλέον;

Ἄγγελος

πόλις σέσωσται· βασιλέες δʼ ὁμόσποροι—

Χορός

τίνες; τί δʼ εἶπας; παραφρονῶ φόβῳ λόγου.
805

Ἄγγελος

φρονοῦσα νῦν ἄκουσον· Οἰδίπου τόκοι —

Χορός

οἲ ʼγὼ τάλαινα, μάντις εἰμὶ τῶν κακῶν.

Ἄγγελος

οὐδʼ ἀμφιλέκτως μὴν κατεσποδημένοι—

Χορός

ἐκεῖθι κεῖσθον ; βαρέα δʼ οὖν ὅμως φράσον.

Ἄγγελος

ἅνδρες τεθνᾶσιν ἐκ χερῶν αὐτοκτόνων.
810

Χορός

οὕτως ἀδελφαῖς χερσὶν ἠναίρονθʼ ἅμα ;

ΧΟ.

τί δ᾽ ἐστὶ πρᾶγμα νεόκοτον πόλει πάλιν;

ΑΓ.

ἅνδρες τεθνᾶσιν ἐκ χερῶν αὐτοκτόνων.
805

ΧΟ.

τίνες; τί δ᾽ εἶπας; παραφρονῶ φόβῳ λόγου.

ΑΓ.

φρονοῦσα νῦν ἄκουσον· Οἰδίπου τόκω

ΧΟ.

οἳ ᾿γὼ τάλαινα, μάντις εἰμὶ τῶν κακῶν.

ΑΓ.

οὐδ᾽ ἀμφιλέκτως μὴν κατεσποδημένοι.

ΧΟ.

ἐκεῖθι κἦλθον; βαρέα δ᾽ οὖν ὅμως φράσον.
810

ΑΓ.

οὕτως ἀδελφαῖς χερσὶν ἠναίροντ᾽ ἄγαν.

ΧΟ.

οὕτως ὁ δαίμων κοινὸς ἦν ἀμφοῖν ἅμα.

Ἄγγελος

ἄναξ Ἀπόλλων εἵλετ', Οἰδίπου γένει

κραίνων παλαιὰς Λαΐου δυςβουλίας.

Χορὸς Παρθένων

τί δ᾽ ἐστὶ πρᾶγος νεόκοτον πόλει παρόν;

Ἄγγελος

πόλις σέσωσται· βασιλέοιν δ᾽ ὁμοσπόροιν—
785

Χορὸς Παρθένων

τίνων; τί δ᾽ εἶπας; παραφρονῶ φόβῳ λόγου.

Ἄγγελος

φρονοῦσα νῦν ἄκουσον, Οἰδίπου γένους—

Χορὸς Παρθένων

οἴ γὼ τάλαινα, μάντις εἰμὶ τῶν κακῶν.

Ἄγγελος

πέπωκεν αἷμα γαῖ᾽ ὑπ' ἀλλήλων φόνῳ.

Χορὸς Παρθένων

ἐκεῖθι κἦλθον; βαρέα δ᾽ οὖν ὅμως φράσον.
790

Ἄγγελος

ἄνδρες τεθνᾶσιν ἐκ χερῶν αὐτοκτόνων.

Χορὸς Παρθένων

οὕτως ἀδελφαῖς χερσὶν ἠναίροντ᾽ ἄγαν.

Ἄγγελος

οὐδ᾽ ἀμφιλέκτως μὴν κατεσποδημένοι.

Χορὸς Παρθένων

οὕτως ὁ δαίμων κοινὸς ἦν ἀμφοῖν ἅμα.

ΧΟ.

τί δ᾽ ἐστὶ πρᾶγμα νεόκοτον πόλει πλέον;

ΑΓ.

[πόλις σέσωσται· βασιλέως δ᾽ ὁμόσποροι]

ἄνδρες τεθνᾶσιν ἐκ χερῶν αὐτοκτόνων.
790

ΧΟ.

τίνες; τί δ᾽ εἶπας; παραφρονῶ φόβῳ λόγου.

ΑΓ.

φρονοῦσα νῦν ἄκουσον, Οἰδίπου τόκῳ

ΧΟ.

οἴ 'γὼ τάλαινα, μάντις εἰμὶ τῶν κακῶν.

ΑΓ.

οὐδ᾽ ἀμφιλέκτως μὴν κατεσποδημένοι.

ΧΟ.

ἐκεῖθι κεῖσθον; βαρέα δ᾽ οὖν ὅμως φράσον.
795

οὕτως ἀδελφαῖς χερσὶν ἠναίροντ᾽ ἄγαν;

ΧΟ.

τί δ᾽ ἐστὶ πρᾶγος νεόκοτον πόλει πλέον;

ΑΓΓ.

[πόλις σέσωσται· βασιλέες δ᾽ ὁμόσποροι]

ἄνδρες τεθνᾶσιν ἐκ χερῶν αὐτοκτόνων.

ΧΟ.

τίνες; τί δ᾽ εἶπας; παραφρονῶ φόβωι λόγου.
805

ΑΓΓ.

φρονοῦσα νῦν ἄκουσον, Οἰδίπου γένος

ΧΟ.

οἳ ἐγὼ τάλαινα, μάντις εἰμὶ τῶν κακῶν.

ΑΓΓ.

οὐδ᾽ ἀμφιλέκτως μὴν κατεσποδημένοι.

ΧΟ.

[ἐκεῖθι κεῖσθον; ΧΟ. βαρέα δ᾽ οὖν ὅμως φράσον.]

οὕτως ἀδελφαῖς χερσὶν ἠναίροντ᾽ ἅμα;
810

Chorus

What novel happening will further affect the city?

Messenger

The city is saved, but the kings born of the same seed—

Chorus

Who? What did you say? I am out of my mind with fear of your report.
805

Messenger

Control yourself now and listen. The sons of Oedipus—

Chorus

Ah, miserable me, I am prophet of these evils.

Messenger

In truth, beyond all question, struck down in the dust—

Chorus

Are they lying out there? This is hard to bear, but say it just the same.

Messenger

The men are dead, murdered by their very own hands.
810

Chorus

Then with hands so fraternal did they each kill the other together?

Chorus

And what new event is happening to our city?

Messenger

These men have fallen by hands that dealt mutual slaughter

.

Chorus

Who? What is it thou sayest! I am distracted with terror at thy tidings.

Messenger

Now be calm and listen, the race of Œdipus—

Chorus

Alas for me wretched! I am a prophetess of horrors.

Messenger

Stretched in the dust are they beyond all dispute.