Aeschylus Seven Against Thebes 39

Paul Mazon (Editor)

Seven Against Thebes. Aeschylus. Paul Mazon (Editor). Paris. 1920-1925.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by Schmidt Sciences.

Current edition Experimental

ΕΠΤΑ ΕΠΙ θΗΒΑΣ (OCR draft) (Greek) (ΕΠΤΑ ΕΠΙ θΗΒΑΣ. Paul Mazon, 1920-1925.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (6)
Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 1-107 focus
Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922.) — 1-107 focus
Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 39 focus
Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. Gottfried Hermann, 1852.) — 39 focus
Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. N. Wecklein, 1885.) — 39 focus
Ἐτεόκλεες, φέριστε Καδμείων ἄναξ,
ἥκω σαφῆ τἀκεῖθεν ἐκ στρατοῦ φέρων,
40
αὐτὸς κατόπτης δ᾽ εἴμ᾽ ἐγὼ τῶν πραγμάτων.
ἄνδρες γὰρ ἑπτά, θούριοι λοχαγέται,
ταυροσφαγοῦντες ἐς μελάνδετον σάκος
καὶ θιγγάνοντες χερσὶ ταυρείου φόνου,
Ἄρη τ᾽ Ἐνυὼ καὶ φιλαίματον Φόβον
45
ὡρκωμότησαν ἢ πόλει κατασκαφὰς
θέντες λαπάξειν ἄστυ Καδμείων βίᾳ,
ἢ γῆν θανόντες τήνδε φυράσειν φόνῳ·
Aeschyli Septem contra Thebas (OCR draft) Experimental (Aeschyli Septem contra Thebas. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 39 focus
Translations (9)
Seven Against Thebes Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922. (Modernized by Perseus.)) — 1-105 focus
The Seven against Thebes. (OCR draft) Experimental (The Seven against Thebes.. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 39 focus
Most gallant Eteocles! sovereign of the Cadmaeans, I have come bearing a clear account of the matters yonder, from the army; and I myself am eye-witness of the facts. For seven chieftains, impetuous leaders of battalions, cutting a bull's throat over an iron-rimmed shield , and touching with their hands the gore of the bull, by oath have called to witness Mars, Enyo, and Terror, that delights in bloodshed, that either having wrought the demolition of our city they will make havoc of the town of the Cadmaeans, or having fallen will steep this land of ours in gore. Memorials too of themselves, to their parents at home, were they with their hands hanging in festoons at the car of Adrastus, dropping a tear, but no sound of complaint passed their lips . For their iron-hearted spirit glowing with valour was panting, as of lions that glare battle. And the report of these my tidings is not retarded by sluggishness. But I left them in the very act of casting lots, that so each of them, obtaining his post by lot, might lead on his battalion to our gates.—Wherefore do thou with all speed marshal at the outlets of the gates the bravest men, the chosen of our city; for already the host of Argives hard at hand armed cap-à-pié is in motion, is speeding onward, and white foam is staining the plain with its drippings from the lungs of their chargers. Do thou then, like the clever helmsman of a vessel, fence our city before the breath of Mars burst like a hurricane upon it, for the mainland billow of their host is roaring.—And for these measures do thou seize the very earliest opportunity; for the sequel I will keep my eye a faithful watch by day, and thou, knowing from the clearness of my detail the movements of those without, shalt be unscathed.
Exit Messenger.
LES SEPT CONTRE THÈBES (OCR draft) Experimental (LES SEPT CONTRE THÈBES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 39 focus
.
The Seven Chiefs against Thebes (OCR draft) Experimental (The Seven Chiefs against Thebes. Robert Potter, 1779.) — 39 focus
Illustrious king of Thebes, I bring thee tidings
45
Of firm assurance from the foe; these eyes
Beheld each circumstance.
Seven valiant chiefs
Slew on the blackorb'd shield the victim bull e ,
And dipping in the gore their furious hands,
50
In solemn oath attest the God of war,
Bellona, and the carnage-loving pow'r
Of terror f sworn from their firm base to rend
These walls, and lay their ramparts in the dust;
Or, dying, with their warm blood steep this earth.
55
Each in Adrastus' car some dear remembrance g
Piled to their distant parents, whilst their eyes
Drop'd tears, but on their face was no remorse.
Each soul of iron glowing with the rage
Of valour, as the lion when he glares
60
Determined battle.
What I now relate
Sleeps not, nor lingers: round the urn I left them,
By lot deciding to what gate each chief
Shall lead his forces.
65
These against select
The best, the bravest of the sons of Thebes,
And instant at the gates assign their stations.
For all in arms the Argive host comes on
Involv'd in dust, and from the snorting steeds
70
The thick foam falls, and dews the whiten'd fields.
Be thine the provident pilot's gen'rous care,
Guard well the town, e'er yet the storm assails it;
E'en now the waves of war roar o'er the plain h :
Seize then this fair occasion, instant seize it.
75
My faithful eye this day shall hold the watch,
That well inform'd, no danger may surprize thee.
Eschilo, I Sette a Tebe: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, I Sette a Tebe: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 39 focus
O dei Cadmei signore ottimo, Eteocle,
dal campo io giungo, e a te reco sicure
55
notizie di laggiú: ché vidi io stesso.
Sette guerrieri, impetuosi duci,
sgozzato un toro dentro un negro ferreo
scudo, e le man tuffando entro quel sangue,
per la Strage, per Marte, pel sanguineo
60
Terror, la rocca dei Cadmei giurarono
che diroccata avrebbero, spogliata
la città con la forza; o che, trafitti,
questa terra di sangue intriderebbero.
E ciascuno appendea, versando lagrime,
65
d'Adrasto al cocchio, per i suoi parenti,
per la magione sua, pegni d'affetto.
Né lagno uscia dai labbri.
Pensier' ferrei
spiravan l'alme, di valore ardevano,
70
come leoni che negli occhi han guerra.
Né tempo andrà che avrai di ciò contezza:
io li lasciai che gittavan le sorti,
a quale porta la sua schiera ognuno
dovesse addurre.
75
E tu, subito eleggi
i migliori di Tebe, e delle porte
ponili ai varchi: ché le schiere Argive,
chiuse ne l'armi, avanzan già, di polvere
si sollevano nembi; e di sue gocciole
80
candida spuma la pianura spruzza
dal pulmon dei cavalli.
Or, come saggio
nocchiero, tu provvedi ad ogni falla,
pria che di Marte la procella infurî :
85
ché mugghia il flutto del terrestre esercito.
Quanto puoi prima, a ciò ripara.
Ed io
con dïurna pupilla a te del resto
sarò fida vedetta. E tu, sapendo
90
ciò ch'oprano i nemici, illeso andrai.
Il messaggero esce.
Aeschylus, Septem ad Thebas: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Septem ad Thebas: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 39 focus
Eteocles, optime Thebanorum rex,
Venio inde ab exercitu manifeſta ferens:
Ipſe sum negotiorum explorator.
45
Viri enim ſeptem bellicoſi præfecti
Bouiuore in nigro ſeuto,
Tangentesq; manibus taurinum cruorem,
Martem, Bellonamq;, & ſanguini amicam cædem
Iurarunt, aut ciuitati disruptiones
50
Ponentes perdere Thebanorum urbem ui,
Aut opperentes terram hanc macerare ſanguine:
Monumentaq; mittebant domum parentibus ſuis.
Præterea currũ Adrasti manib.coronabant, lachry
Fundẽte nulla misericordia uerò erat in ore.
55
Ferreus enim animus uirilitate accenſus,
Spirabat tanquam leonum martem intuentium.
Rumor horum pigritia non cunctabitur,
Sortientes eos reliqui, forteq; affecutus
Vnusquifq; ipforum ad portas agmen duceret.
60
Itaq; optimos quoſq; electos uivos urbis
Portarum in exitibus conſtitue celeriter.
Prope enim Argiuorum armatus exercitus
Accedit, ſestinat: campos uerò alba ſpuma
Inquinat guttis equitum ſpirantium.
65
Tu uerò tanquam nauts bonus gubernator,
Muni urbem, priusquam irruat rabies
Martis. boat enim tumultus terrestris exercitus.
Hanc uerò occaſionem tanquam celerrimus accipe.
Ipſe poftea fidelem ſpeculatorem
70
Oculum habebo: conſentanea rationi
Sciens, extra portam eris incolumis.
Seven Against Thebes (OCR draft) Experimental (Seven Against Thebes. Anna Swanwick, 1886.) — 39 focus
ETEOCLES
If now of dying or of wounded men
Ye hear, bear them not off with loud laments,
For 'tis on human slaughter Ares feeds. *
English (E. D. A. Morshead, 1908) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Seven against Thebes — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 39 focus
Eteocles, high king of Cadmus' folk,
I stand here with news certified and sure
50
From Argos' camp, things by myself descried.
Seven warriors yonder, doughty chiefs of might,
Into the crimsoned concave of a shield
Have shed a bull's blood, and, with hands immersed
Into the gore of sacrifice, have sworn
55
By Ares, lord of fight, and by thy name,
Blood-lapping Terror, Let our oath be heard—
Either to raze the walls, make void the hold
Of Cadmus—strive his children as they may—
Or, dying here, to make the foemen's land
60
With blood impasted. Then, as memory's gift
Unto their parents at the far-off home,
Chaplets they hung upon Adrastus' car,
With eyes tear-dropping, but no word of moan.
For their steeled spirit glowed with high resolve,
65
As lions pant, with battle in their eyes.
For them, no weak alarm delays the clear
Issues of death or life! I parted thence
Even as they cast the lots, how each should lead,
Against which gate, his serried company.
70
Rank then thy bravest, with what speed thou may'st,
Hard by the gates, to dash on them, for now,
Full-armed, the onward ranks of Argos come!
The dust whirls up, and from their panting steeds
White foamy flakes like snow bedew the plain.
75
Thou therefore, chieftain! like a steersman skilled,
Enshield the city's bulwarks, ere the blast
Of war comes darting on them! hark, the roar
Of the great landstorm with its waves of men!
Take Fortune by the forelock! for the rest,
80
By yonder dawn-light will I scan the field
Clear and aright, and surety of my word
Shall keep thee scatheless of the coming storm.
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 39 focus
Eteokles, edler Herrscher im Kadmeiervolk,
Wahrhafte Botschaft bring' ich aus dem Heere dir;
40
Ein Augenzeuge, sah ich selbst, was dort geschah,
Wie sieben Heeresfürsten, kampfgewaltige,
Stieropfer weihten über schwarzumwundnem Schild,
Und dann die Hände tauchend in der Stiere Blut,
Bei Ares und Enyo, bei'm mordtrunknen Gott
45
Des Schreckens schwuren, Kadmos' Felsenburg in Staub
Zu stürzen, auszutilgen durch Gewalt die Stadt,
Wo nicht, im Tod zu tränken dieses Land mit Blut.
Und Angedenken hingen ste, als Todesmal
Daheim den Aeltern, an Adrastos' Wagen auf,
50
Stillweinend; keine Klage scholl aus ihrem Mund.
Denn eisenherzig glüht' in Mannesmuth die Brust,
Wildschnaubend, gleich den Löwen, die Mord sprüh'n im Blick.
Und ihre Drohung zögert nicht, wird schnelle That.
Denn als ich fortging, loosten sie, auf welches Thor
55
Ein jeder stürme, durch des Zufalls Wurf bestimmt.
So stelle du den besten Männerkern der Stadt
An alle Thorausgänge hin und säume nicht;
Denn nahe schon, in voller Rüstung, stürmt heran,
Staubwirbelnd, Argos' Kriegesheer; der Rosse Schaum,
60
Weiß aus den Nüstern tropfend, neht das Feld umher.
Du schirme, gleich des Schiffes klugem Steuermann,
Die Stadt, bevor hernieder zuckt des Krieges Sturm;
Denn mächtig brüllt der Heere Landeswoge schon.
Erhasche jetzt den rechten Augenblick im Flug!
65
Mein Auge wird als treuer Tageswächter dir
Auch fürder dienen; und genau belehrt von dem,
Was draußen vorgeht, bleibst du frei von Ungemach.
(geht ab.).

Commentary

Critical apparatus to Seven Against Thebes (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of Seven Against Thebes.) focus

39. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-62

Ἐτεόκλεες:
'Eréozλes
G. Vit. Par. E. Ven. A. Vind. 2. 4. Ald. Rob.
Etεο-κλῆς
Vind. 1.
39

39. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-63

φέριστε:
ἄριστε
Vind. 3. Interpunctio editionis Victorianae,
Ετεόκλεες, φέριστε Καδμείων ἄναξ
, recte a Blomfieldio aliisque sic mutata est, ut
'ETEózhɛeç qéQITE
coniungerentur. In Lips. virgula est post
καδμείων
. Eupolis
Πόλεσιν
apud scholiastam Aristophanis ad Pacem v. 1046.
Ἱερόκλεες βέλτιστε, χρησμῳδῶν ἄναξ
. Animadvertit imitationem G. Dindorfius. *
39

40. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-64

σαφῆ τἀκεῖθεν:
σαφῆ τε τὰ κεῖθεν
Οχ.
σαφῶς τἀκεῖθεν
Ask. A.
40

41. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-65

δ᾽ εἴμ᾽:
M. Lips. Ven. A. B. Ald. Rob.
41

42. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-66

ἑπτὰ: Haec usque ad
dozouóτour
affert Longinus cap. 15. Versus 42-56. Stobaeus VII. 11. Versus 42. 43. scholiastes Aristophanis ad Lysistr. v. 188.
42

43. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-67

ἐς μελάνδετον σάκος: Vtitur his verbis Aristides t. II. p. 317. ed. Iebb. sive p. 417. ed. Dind. Apud Stobaeum et Longinum ac scholiastam Aristophanis
Els
scriptum est. Codex Longini Vaticanus 194.
εἰς μέλαν σε τοῦ κύ-κος
, cod. Vat. 1471.
εἰς μέλαν σε τὸ σακος
, ad
σα
supra scripto
τα
. Vnde coniici posse
zúros
animadvertit Blomfieldius. Sed quo gravior res ipsa, eo aptius proprium vocabulum, quod praeter ceteros habet etiam scholiastes Baroccianus Euripidis ad Or. 809.
ès uɛhúrdetov oúzos
afferens.
43

43. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-68

σάκος:
oázzoç
Cantabr. 1. et fortasse Par. E.
43

44. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-69

χερσὶ:
Egoir
Ald. Rob.
yaoi
Stobaei codex A.
44

44. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-70

ταυρείου:
ταυρίου
Ald. Turn.
44

45. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-71

Ἄρη:
on
M. Arund. Stobaeus, Longini optimus Paris. et Vat. 1.
ågon i
G.`
"onv t'
Lips. Cantabr. 1. 2. Colb. 1. 2. Ox. Par. C. Ven. A. B. Vind. 1. 2. 3. 4. Ald. Rob. edd. Longini.
oony '
Vit. Par. N.
Any
omissa copula Turn. et posteriores.
Aon
tragicis vindicandum putabat Valckenarius ad Phoen. v.1013. p. 367. Contra Porsonus ad Phoen. v. 134. hoc Aeschyli versu
Any
flagitari ratus, ubique
'Aoŋy
praeferebat, ut in eadem fabula v. 950. 1020. Contrarium probat optimorum librorum scriptura (v. ad v. 53.), copula autem ad
'Evvo
eodem modo omissa est, quo
ούτε
-
οὐ
-
οὔτε
iungi solent.
45

45. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-72

Φόβον:
góvov
Arund. Cantabr. 1. Ven. B. Vind. 2. Rob. et supro scripto Colb. 2.
45

46. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-73

ὡρκωμότησαν:
ὡρκομότησαν
G.
ὡρκωμώτησαν
Αld.
46

46. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-74

πόλει:
πόλεις
Par. G.
46

46. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-75

κατασκαφὰς:
κατασκαφὰς
Μ.
κατασφαγάς
, adscripto
κατασκαφάς
Par. B.
46

47. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-76

λαπάξειν: Eustathius p. 68, 27. de verbo
αλαπάζειν
disserens,
γίνεται δὲ ἐκ τοῦ λαπάζω πλεονασμῷ τοῦ α. παρὰ γοῦν τῷ Αἰσχύλῳ εὕρηται τὸ ῥῆμα χωρὶς τοῦ α
.
47

47. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-77

Καδμείων: Ex Par. C. affertur
κάμει
, fortasse pro
καδμεῖον
.
47

48. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-78

τήνδε:
την
omittit Par. E.
πρόσθε
pro
τήνδε
Stobaeus.
48

48. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-79

φυράσειν:
φυράσσειν
G. Cantabr. 2. Ox. Par. G. N.
48

49. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-80

μνημεῖα δ᾽ αὑτῶν:
σημεῖα δ᾽ αὐτῶν
Stobaeus.
μνημεῖα, τὰ οἴκαδε πεμπό-μενα ὑπὸ τῶν ἐν πολέμῳ τετελευτηκότων τοῖς οἰκείοις
Hesychius.
49

49. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-81

ἐς δόμους:
εἰς δόμους
Μ. et Stobaeus.
ἐν δόμοις
Colb. 1.
49

50. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-82

πρὸς ἅρμ᾽:
πρὸς ἅρματ'
Colb. 1. Par. Β. Κ. Ν. Sic etiam Vit. e correclione : antea
πρὸς ἁρμ'
erat scriptum.
πρὸς δ᾽ ἅρμ᾽
G. Par. C. Ask. A. Ven. A. (Bekkero teste) Rob.
50

50. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-83

χερσὶν:
χεροῖν
G. Par. B. Ald. Rob.
50

51. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-84

διὰ στόμα:
διὰ στόματος
Colb. 1. Par. N.
ἀνὰ στόμα
Stobaeus.
51

52. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-85

ἀνδρείᾳ:
ἀνδρία
Cantabr. 2. et Stobaeus.
52

53. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-86

λεόντων: In
λεόντων
M.
6
a recentiore manu in rasura habet.
53

53. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-87

Ἄρη:
ἄρη
M. et Stobaci codex A. Idem ex regio Aeschyli codice Spanhemius affert.
ἄρρην
Par. N. Ceteri
ἄρην
. V. ad v. 45.
53

54. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-88

πίστις: Stobaeus
καὶ τῷδε πίστις
, sed Schowii libri
καὶ τῶνδε πίστις
.
Ει πίστις
etiam Colb. 2. Reliqui libri
πίστις
. Sic etiam scholiastae videntur legisse. Recte vero
πίστις
a Schutzio Bothioque receptum est. Facto comprobatum iri dicere debebat, non auditurum rem esse Eteoclem audivit enim modo ex ipso nuntio.
54

54. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-89

χρονίζεται:
οὐ μόνω χαρίζεται
Stobaei codex A.
54

55. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-90

κληρουμένους:
κληρονόμους
Lips.
55

55. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-91

ἔλειπον:
δ᾽ ἔλειπον
Μ. Vit. Turn.
δ' ἔλιπον
G. Lips. Cantabr. 2. Ox. Par. A. B. C. E. N. Vind. 1. 3. 4. Ald. Rob. et edd. vett. Stobaei. Brunckius, quod in Par. B. suprascriptum esset
γάρ
, edidit
κληρουμένους γὰρ ἔλιπον
.
55

56. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-92

πύλας:
πύλαις
Par. G.
56

56. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-93

ἄγοι:
άγῃ
G. Cantabr. 2. Colb. 2. Mosc. 1. Par. E. L. Vind. 1. 2. 4. et
or
supra scripto Colb. I.
ἄγει
Aug. Vind. 3.
56

58. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-94

ἐξόδοισι:
ἐπεξόδοισι
Μ. G.
ἐπ᾿ ἐξόδοις
Lips.
58

58. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-95

τάγευσαι:
ταγεῦσαι
Rob.
58

60. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-96

κονίει:
κονιεῖ
Μ. G. Vit. Lips. Ald.
60

60. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-97

ἀργηστὴς:
πεδία γὰρ ἀργιστής
Vit. et
ἀργιστής
etiam G.
60

61. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-98

πνευμόνων:
πνευμάτων
G. Aug. Mosc. 2. Vind. 1. 3. Ceteri
πνευμόνων
, praeter M. qui
πλευμόνων
habet, ut Brunckius edidit. V. Pors. ad Eur. Or. v. 271.
61

62. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-99

ναὸς:
ναός
restituit Porsonus et hic et, ubi idem versus legitur, in Euripidis Medea v. 523. Et habent
ναός
M. Colb. 2. Ven. Β.
νεως
Vit. Ceteri
νηός
.
62

64. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-100

Ἄρεως:
ἄρεως
M. Ceteri
ἄρεος
, quam formam non usurpari nisi metri caussa monuit Elmsleius ad Bacch. v. 302. et ad Oed. Col. v. 947. Gregorius Cor. de dial. Aeol. 31.
Αρεος διὰ τοῦ ὁ μικροῦ κλίνουσιν, ὡς παρ' Ὁμήρῳ καὶ Σοφοκλεί
. Sane Sophocles ita, ubi metrum poscebat.
64

64. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-101

χερσαῖον:
χερσαίου
, sic, supra scripto
or
, Vit.
χερσαίου
Par. G. Ald. Turn. et adscriptum, ut videtur, in Par. B. Recte
χερσαίον
Μ. celerique codd. et Rob.
64

65. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-102

τῶνδε:
Tarde
M. Rob. et supra scripto
τόνδε
Mosc. 1.
Tòv de
Mosc. 2.
Tórde
G. Vit. Lips. Arund. Cantabr. 1. Par. C. Ven. A. B. Vind. 2. 4. Ald. Turn. et
tv
supra scripto Par. N.
o
supra scripto Colb. 1.
65

65. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-103

ὅςτις:
ὡς τις
G. Lips. Ven. B. Vind. 2. Rob. et adscriptum in Par. B. N.
65

65. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-104

λαβέ:
λάβαι
, supra scripto
ɛ
, Lips. Ceteri
háße
.
65

67. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-105

σαφηνείᾳ:
oagnvɛía
M.
oaqnreía
Vit. Cantabr. 2. Ox. Ask. A. Par. B. Rob.
oagrvía
G. Lips. Ald. Turn.
ougýrɛí áλóyov
Cantabr. 1. In Vit. inter
καὶ
et
σαφηνείᾳ
supra adscriptum
σύ
.
67

68. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-106

εἰδὼς τὰ:
εἰδὼς σὺ τὰ
Ox. Ven. A. Ald. Rob.
68

68. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-107

ἔσει: Libri
ἔσῃ
.
68

69. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-108

πολισσοῦχοι:
πολισοῦχοι
G. Lips. Vind. 1. 2. 3. 4.
πολιοῦχοι
, supra scripto
πολισσούχοι
, Vit.
69

70. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-109

Ἐρινὺς:
ἐρινὺς
M. Vulgo
Εριννύς
.
70

71. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-110

μοι πόλιν γε:
μή μου
Rob.
Thy nóv
Par. E. et
yɛ
omisso Vind. 2. 4. Elmsleio ad Eur. Med. v. 175.
μntoi лódiv`ye
scribendum videbatur.
71

71. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-111

πρεμνόθεν:
лéμvoε
Blomfieldius et ante eum Valckenarius. Libri
πρυμνόθεν
, praeter Cantabr. 2. qui coniunctis duabus scripturis
noɛvμvóðɛv
habet.
71

72. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-112

δῃάλωτον:
δάλωτον
Brunckius. Libri
δη άλωτον
.
72

73. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-113

δόμους:
Suovs
Mosc. 2. Ald.
73

74. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-114

γῆν τε:
τε γῆν δὲ
Colb. 1.
τε γῆν τε
Lips. Ox. Ald.
τε γῆν
, altero
Tε
omisso, Ven. A.
74

75. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-115

ζυγοῖσι δουλειοῖσι:
Svyołoι Sovkɛíoɩɩ
M. G. Vit. Cantabr. 2. Par. A. B. C. N. Colb. 1.
ζυγοῖσι δουλέοισι
Lips.
ζυγοῖσι δουλίοισι
Ald. Turn.
ζευγλῇσι dovλeino
Ox. Par. H. I. Ask. A. Vind. 2. 4. Rob.
75

75. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-116

σχεθεῖν: Librorum scripturam
σχέθειν
in
σχεθεῖν
mutavit Blomfieldius. V. Lobeckium Paral. p. 46. qui tamen fallitur, quum Etym. M. p. 456, 18. affert, quasi
ozé9w
inusitatum esse testetur: ibi
q9i9w
usitatum esse negatur. Iterat illud Lobeckius ad Buttmanni gramm. II. p. 63.
75

76. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-117

γένεσθε:
γένεσθε
Rob.
γένοισθε
Vind. 2. 4. Omittit hunc versum Mosc. 2. et, si recte notavi, G.
76

77. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-118

δαίμονας:
δαίμονα
Lips.
77

78. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-119

θρεῦμαι: De hoc chori carmine multa a multis diligentiane nescio an levitate infeliciore disputata esse dicam. Nominavit eos non meliorem viam ingressus Franciscus Passovius in ea dissertatione quae tertia in eius Opusculis est, p. 95. Quod ille refert ut a me dictum, virgines choricas haec oлоoúdny prodeuntes canere, non commemini me dixisse: ipsius Passovii hanc opinionem fuisse video. Singulas virgines separatim canere et metra ostendunt huic rei propria, et vero etiam multo magis sententiae neque vinculis inter se connexae et fere eosdem sensus, easdem preces ita repetentes, ut aperte non possint totius chori perpetuatam orationem continere. Praeterea strophae ita inter se modo similitudine metrorum, modo discrepantia initiorum et finium sunt distinctae, ut facile discerni singularumque ambitus determinari possit. Neque vero cogitandum est de antistrophica ratione ita, ut totum carmen ad eam exigatur. Priorem enim partem carminis 2201óστgogor esse oportebat, ut in magno repentinoque tumultu. Sed ea tamen nimia parumque decora virginibus perturbatio esset, si σлоgády singulae deinceps alia aliunde accurrerent. Immo totus simul chorus adveniebat, concitatior quidem, sed non sine ordine. Id eo cognoscitur, quod tres deinceps strophae, quae sunt octava, nona, decima, inter se similes sunt, item ut undecimae et duodecimae initia sibi respondent. Praeterea memorabile est, quod, ubi paullum remisit animorum consternatio, carmenque antistrophicum fieri coepit, prima duo antistropharum paria ex ternis partibus constant. Quo confirmatur, quod primae quoque totius carminis sex strophae cam comparationem habent, ut numerum ternarium ostendant. Ex his satis certo videtur colligi posse, zarà ¿ryà dispositum fuisse chorum. Itaque virginum dicta, quae sunt numero quinque et viginti, ita distribui, ut convenirent isti xava Lvyà stationi: quamquam sitne ea distributio illa ipsa, quam poeta fecit, pro certo affirmare non possum: non dissimilem tamen fuisse et ordo stropharum et inter sese comparatio ostendit. Putandum est autem tertium ordinem in medio stetisse, eique a lateribus adstitisse reliquos quattuor ordines, eam autem virginem, quae numero septima est, coryphaei partes habuisse.
9oέouai
M. Vit. Ald. Rob. Turn. et scholiastes Euripidis ad Phoen. v. 239. qui Triclinius est. Sed idem eadem dicens Triclinius in scholiis Vindobonensibus ad Aeschyli carmen cum G. Lips. Arund. Cantabr. 2. Mosc. 1. 2. Par. C. L. Vind. 1. 3.
9gɛvua
. Idem adscriptum, ut videtur, in Par. B. Hoc trochaei semanti pondere exordiendum erat carmen, non anapaesto.
9oovucu
Aug. quod suopte iudicio posuit Blomfieldius, vulgaria inferre in Aeschyli poemata solitus.
oɛvua
Par. E.
78

78. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-120

μεγάλ᾽ ἄχη:
uɛyákat yn
G. Vit. Cantabr. 1. Mosc. 2. Par. F. N. Colb. 1. 2. (in Colb. 2.
'
ab alia manu) Ven. B. Vind. 1. 2. 3. 4. Rob. Idem adscriptum, ut videtur, in Par. B.
uɛyák azn
recte M. Lips. Ald. Turn.
μɛ-yúλa
, addito a recentiore manu
zn
, Cantabr. 1.
78

79. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-121

μεθεῖται: Quod in scholiis codicis Vit. legitur,
ἀφίεται, ἤδη ὁρμὴν ποι-eĩtai daì tùy nókır
, non putandum est indicium esse alius scripturae,
µɛdíɛtai
. Videtur interpres
aqɛitau
scripsisse non secus quam editus scholiastes, apud quem eodem errore legitur
ὁ ἱππικὸς στρατὸς συγκε-zwoŋtai xai ágíɛva
. G. Dindorfius specimine emendatae editionis, quod Zimmermanni diurnis antiquariis a. 1836. insertum est, aut imperitos criticos videtur ludificare voluisse, aut sese ipse ludos fecit. Tzetzes in Exegesi lliadis p. 72. seq. memoriae errore scripsit
otoutòs yào vò nhñ-θός ἐστι τῆς ἐκστρατείας, στρατόπεδον δὲ ὁ τόπος καὶ αἱ σκηναὶ τοῦ στρατοῦ. τοῦτο δὲ καὶ Αἰσχύλος σαφέστερον παριστᾷ λέγων “ῥεῖ δὲ στρατὸς στρατόπεδον λιπών.”
79

80. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-122

πολὺς ὅδε:
πολὺς ὅδε
Μ. Arund. Mose. 1. Par. L. Rob.
πολὺς ὧδε
G. Cantabr. 1. 2. Mosc. 2. Par. A. В.
πολὺς δ'åde
Ox. Ven. A. Ald. Turn. et ante correctionem Vit.
noλvs d'öde
Vit. ex correctione.
πολὺς δ᾽ ὅγε
Lips. Idem et
πολὺς δ᾽ ὧδε
adscriptum in Par. B.
80

80. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-123

λεὼς:
λαός
Lips. Cantabr. 1. et Blomfieldio teste Ask. A. Videtur hoc etiam in Vit. fuisse antequam in
λεως
mutaretur.
80

80. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-124

ἱππότας:
ἱππότης
, supra scripto
ας
, Vit.
80

81. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-125

αἰθερία:
αἰθέρια
Vit.
αιθερία
Ald.
81

81. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-126

φανεῖσ᾽:
φανεῖσα
G. Ald. Turn.
81

82. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-127

σαφὴς:
σαφής δ'
Vit. Par. G. N. Colb. 1. Ven. B. Vind. 3.
82

82. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-128

ἔτυμος:
έτυμος
Lips.
ἕτοιμος
Mosc. 2.
82

83-84. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-129

ἑλεδεμὰς πεδία ἐπ᾽ ὁπλόκτυπος βοὰ ποτᾶται:
ἐλεδέμας
sic a pr. manu M. ex quo recentior manus inserto
v
et addito in ultima syllaba accentu
ἐλεδεμνάς
fecit.
ἐλεδέμνας
G.
ἐλεδεμνὰς
Vit. Ald.
ἐλϊδεμνὰς
Rob.
ἑλεδεμνάς
Lips. Turn.
ἑλαδάμνας
Par.G. Vrsinus ad Virg. Aen. XI. 879. habet
ἐλαδάμνας
. Deinde
πεδιοπλοκτύ-πος (sic a pr. manu: recentior πεδιοπλόκτυπος fecit) τι (eraso accentu) χρίμπτεται
M. Ad hanc scripturam refertur scholion codicis Vit.
χρίμπτεται δὲ καὶ πλησιάζει ἡμῖν τί, ἤτοι μικρόν τι, ἢ κατά τι ἡμῖν προςπελάζει ἡ βοή. — τινὲς δὲ ὠτὶ χρίμπτεται γράφουσιν, ήγουν τῇ ἀκοῇ ἡμῶν προςπελάζει βοή.
πεδιοπλόκτυπος δὲ χρίμπτεται
Vit. et Colb. 1. In Vit.
@τὶ
ad
δὲ
supra scriptum est.
πεδιοπλόκτυπός τε ὠτὶ χρίμπτεται
G. Par. H. I. K. Ask. A. Taur. Ven. B. Sic etiam, nisi quod
ὦτι
enotatum est, Par. C. in quo
ὦσι
adscriptum. Ex Par. B. Fachsius affert
“τε ωτί. suprascr. ωσί. γρ. τί pro τε.”
ὠσὶ
eliam in Par. A. Brunckius invenisse videtur.
πεδιοπλόκτυπος ὠτὶ χρίμπτεται
Mosc. 1. Sie etiam Mosc. 2. nisi quod
χρίμπταται
habet.
πεδιοπλόκτυπος ὥστε χρίμπτεται
Colb. 2.
π. τε χρίμπτεται
Lips. Arund. Cantabr. 1. Οx. Ven. A. Ald. Turn.
π. τὲ χρίπτεται
Par. E.
πεδιοπλόκτυπός τ' ἐγχρίμπτεται
Rob. Deinde
βοᾶ
M. a pr. manu, post quam vocem litura apparet: recentior manus
Bod
fecit.
Boù
G. Mosc. 1. 2. Ox. Par. A. B. H. I. K. Ask. A. Colb. 1. Taur. Turn.
Boã
vel
Boğ
Lips. Arund. Cantabr. 1. Ven. A. B. Ald. Rob. In Vit. circumflexus a pr. manu in gravem mutatus est. Itaque vulgo edebatur
ἐλεδεμνὰς πεδιοπλόκτυπός τ᾽ ἐγχρίμπτεται βοά, ποτᾶται, βρέμει δ'
. Sed
ἐλεδεμνάς
vel
ἑλεδεμνάς
nihili vocabulum esse facile quivis concedet: quin si potuisset tale verbum componi, ineptissima esset eius interpretatio,
ἐλαύνων ἐμὲ ἐκ τῶν δεμνίων καὶ οὐκ ἐῶν καθεύδειν
, vel quod in M. adscripto
ζήτει
legitur
ἑλεδεμνὰς ἡ ἑλοῦσα ἀπὸ τῶν δεμνίων
. Itaque ego in Elem. doctr. metr. p. 269.
ἑλέδεμας
scripsi, ut in Agamemnone v. 666. de Helena est
Ελέναυς, ἕλανδρος, ἑλέπτολις
. Confirmatur haec emendatio quum eo quod in M. a prima manu
ἐλεδέμας
scriptum erat, tum scholio, quod in eodem codice recentior manus, quae saeculi XIV. est, adiecit,
ελεδεμὰς (sic scriptum) ἡ τὸ δέμας ἡμῶν (sic scriptum, non ἡμᾶς) τῷ φόβῳ λαμβάνουσα ἢ ταράττουσα
. Simile scholion in Vit. legitur,
ἐλεδεμνάς, ἀντὶ τοῦ τὸ δέμας καὶ τὸ σῶμα ἡμῶν τῷ φόβῳ λαμβάνουσα καὶ συσφίγγουσα καὶ κατέχουσα καὶ καταρράττουσα καὶ περιθλίβουσα
. Quod monet Lobeckius in Paralipomenis p. 226. contrarium esse
ελέδεμας
praecepto Herodiani p. 224. allato,
ἀπὸ τῶν εἰς ἃς οὐ γίνεται σύνθετον, ἀλλ᾽ ἀπὸ τῶν εἰς ος
, facilius ego credam Herodianum aut non meminisse Aeschylei verbi aut iam corruptam scripturam habuisse, quam Aeschylum non composuisse hoc modo vocabulum quod alio modo componi non poterat. Et Eustathium tamen p. 870, 2.
έτερούας
memorare observat Lobeckius p. 225. quod memoratur etiam in Theognosti can. in Crameri Anecd. Ox. II. p. 7, 22. Αd
πεδιοπλόκτυπος
in M. hoc scholion a manu saeculi XI. adscriptum est,
καὶ τὰ τῆς γῆς δέ μου πεδία κατακτυπούμενα τοῖς ποσὶ τῶν ἵππων καὶ τοῖς ὅπλοις (sic scriptum) ποιεῖ μου προςπελάζειν τὸν ἦχον τοῖς ὠσίν
. Hinc colligi potest
πεδί-ὁπλόκτυπα
scriptum fuisse. Videtur autem excidisse
διά
, ut aut hoc modo Aeschylus scripserit,
ἑλέδεμας δὴ διὰ πεδί᾽ ὁπλόκτυπ᾽ ὦ-τὶ χρίμπτει βοά·
similiterque scribendum esse coniecit Ritschelius in Passovii Opusc. p. 101. aut
ἑλέδεμας πεδία δὲ ὁπλόκτυπ᾽ ὦ-τὶ χρίμπτειν βοὰ ποτᾶται
, ut iungatur
ελέδεμας στὶ χρίμπτειν
, i. e.
ἀκούειν
. Hoc, ut probabilius, posui.

85. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-130

ἀμαχέτου:
αμαιμακέτου
margo Aldinae apud Burtonum.
85

85. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-131

ὀροτύπου:
ὀροτύπου
M. Par. L. et margo Aldinae.
ορροκτύπου
G. Taur. Ceteri
ὀροκτύπου
. Mira apud Hesychium interpretatio,
ὀροτύπου δίκην· ὅτι οἱ Γίγαντες ἀποσπῶντες ἀπὸ τῶν ὀρῶν κορυφὰς καὶ πέτρας ἔβαλλον
.
85

86. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-132

ἰὼ ἰὼ θεοὶ θεαί τ': Recte
ω ἰὼ θεοὶ θεαί '
Colb. 1. Par. N. Ter
i
et deinde
θεοὶ θεαί τ'
Μ. Vit. Lips. Rob. Quater
?
et deinde
θεοὶ θεαί τ'
Ald. Turn. Quater
?
ante
θεοί
, semel ante
θεαί τ'
Arund. Cantabr. 2. Colb. 2. Par. K. Ter
i
ante
θεοί
, semel ante
θεαί τ'
G. Par. G. Taur. Ter
i
ante
θεοί
, bis ante
θεαί τ'
Cantabr. L. Bis
?
ante
θεοί
, semel ante
θεαί τ'
Ven. Β.
86

86. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-133

ὀρόμενον:
ὀρρόμενον
G. Lips. Cantabr. 1. Ask. A. Par. E. Taur. Vindobonenses et adscripto
δρώμενον
Par. B.
ὁρώμενον
Par. G.
86

87. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-134

ἀλεύσατε:
ἀλεύσετε
, ad penultimam syllabam
a
a recentiore manu adscripto, M.
87

88. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-135

βοᾷ:
βοd
Arund. et gravi accentu in circumflexum mutato Lips.
88

89. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-136

εὐτρεπὴς:
εὐπρεπὴς
Ox. Ven. A. Ald. Turn.
εὐτερπής
Cantabr. 1.
εὐτρεπής
Vit. Lips. Cantabr. 2. Mosc. 2. Par. F. L. Taur. Rob. et simul cum
εὐπρεπής
Par. A. B.
εὐτρεπής
ex
εὐπρεπής
rasura factum in M. Ask. A. correctione in G. Mirum est Hemsterhusium ad Lucianum t. I. p. 316. dubitari potuisse utra scriptura praeferenda esset, magis mirum Valckenario ad Phoen. v. 801. p. 299. genuinum visum esse
εὐπρεπής
propter Euripideum illud
ἀσπιδοφέρμονα θίασον εὔοπλον
. Tollenda est autem interpunctio post
εὐτρεπής
.
89

90. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-137

πόλιν: Timidae virgines iam muros superare exercitum putant,
πτόλιν
Μ.
90

91. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-138

ἄρα:
ἆρα
Cantabr. 1. et a pr. manu M.
91

91. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-139

ῥύσεται:
λεύσεται
Par. G.
91

91. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-140

ἄρ᾽:
ἆρ'
Cantabr. 1. et a pr. manu M. Omittunt
o
G. Arund. Colb. 2. Ox. Ven. A. B. Ald.
91

92. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-141

θεῶν ἢ θεᾶν: Omissus est hic versus in Colb. 1. Par. N.
θεῶν ἢ θεῶν
Μ. Ald. Turn.
θεῶν ἢ θεῶν
G.
θεῶν ἢ θεαινῶν
Vit. Colb. 2. Par. E. Vind. 2. 4.
θεῶν ἢ θεαινᾶν
Lips. Cantabr. 1. 2. Par. G. Ven. B. cui in Lips.
ὢν
supra adscriptum.
θεῶν ἢ θεῶν ὦν
Par. H.
θεῶν ἢ θεαῖν
Aug.
τῶν θεῶν ἢ θεαινᾶν
Rob.
θεαινῶν
adscriptum in Mosc. 1. Ex Par. B.
Θεανῶν. γρ. θεαινῶν. γρ. θεαινᾶν
Faehsius affert.
92

93. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-142

πότερα δῆτ᾽ ἐγὼ ποτιπέσω βρέτη δαιμόνων;: Coniiciat quis fortasse scripsisse Aeschylum
πότερα δῆτ᾽ ἐγὼ πρότερα ποτιπέσω βρέτη δαιμόνων;
Verum nec vestigium talis scripturae in ullo libro est, nec, si ita scripsisset Aeschylus,
βρέτη
quam
βρέτεα
maluisset dicere, et scholiastae monent intelligendum esse
ἢ ἄλλο τι πράξομεν
. Confirmat hoc quod mox sequitur
ἀκμάζει βρετέων ἔχε-9
. Vt primi choreutarum ordinis secunda et tertia stropha totae ex dochmiis sunt, primam autem, quam media virgo canebat, trochaeus semantus praecedit, sic in altero ordine ca ratio servata est, ut secunda stropha integros dochmios contineat, prima et tertia catalexin habeant.
93

94-95. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-143

ἀκμάζει βρετέων ἔχεσθαι. τί μέλλομεν ἀγάστονοι;:
ἀκμάζει βρετέων ἔχεσθαι. τί
M. Lips. et sic inde a Victoria editum.
ἀκμάζει βρετέων δ᾽ ἔχεσθαι τί (vel δ᾽ ἔχεσθαι, τί
Vit. Cantabr. 2. Mosc. 1. (et omisso
τί
Mosc. 2.) Colb. 1. Par. C. N. Rob. Turn.
ἀκμάζει. βρετέων δ᾽ ἔχεσθε. τί
G. et omissa post
ἀκμάζει
interpunctuatione Ald.
βρετέων δ᾽ ἔχεσθε
Par. K. Ask. A. Vind. 1. 3.
βρωτέων δ᾽ ἔχεσθαι
Par. E.

96. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-144

ἀκούετ':
ἀκούτ'
Lips. Par. C.
96

96. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-145

ἀσπίδων: In Lips. ad
ἀσπίδων
adscripta est glossa
ἁρμάτων
, ut id suspiceris variam lectionem esse.
96

98. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-146

νῦν: Libri
viv
. Scribendum erat correpta syllaba
νύν
. Vsitata 10-cutio. Aristophanes Vesp. v. 402.
πότε δ᾽, εἰ μὴ νῦν, ἐπαρήξετέ μοι ;
Demosthenes Olynth. III. 16. p. 32, 26.
ἢ πότε ἃ δεῖ πράξετε, εἰ μὴ νῦν ;
98

98. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-147

λιτάν᾽: Libri
λιτάν
, nisi quod
λιτὴν
est in Ald. Rob. in G.
ἣν
supra scriptum. In M. huic vocabulo et
dupi
praepositioni gravis accentus a recentiore demum manu additus est: prima scripsit
ἀμφίλιταν
. Dixit
εἶχε λιτὰς
Nonnus VII. 25. Recte vero Seidlerus ex Suppl. v. 778.
λί-ταν ἕξομεν
, nisi quod
λιτάν'
, hoc accentu, scribendum videtur. Magis depravata scriptura in caussa fuisse videtur, ut apud Hesychium legamus
ἀμφιλίτην, τὴν λιτανευτικήν
.
98

98. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-148

ἕξομεν: In
έξομεν
inter
ξ
et
o
recentior manus
addidisse
videtur in M.
98

99. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-149

δέδορκα:
δέδορπα
Rob.
99

99. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-150

πάταγος οὐχ ἑνὸς:
πάταγος οὐχ ἑνὸς
M. Arund. Cantabr. 1. Mosc. 2. (sed in hoc
πάταχος
scriptum) Par. C. H. K. L. N. Colb. 1. et e correctione Vit. in quo
πάταγον
fuerat.
πάταγος οὐχ ἑνὸς. γρ. πά-ταγος δ᾽ οὐδενός
ex Par. B. Faelsius affert.
πάταγος
enotatum ex Par. E.
πάταγος δ᾽ οὐχ ἑνὸς
G. Lips. Cantabr. 2. Mose. 1. Par. A. Ven. B.
πάταγον δ᾽ οὐχ ἑνὸς
Ox. Ald. Turn.
πάταγον δὲ οὐχ ἑνὸς
Colb. 2.
πάταγον τ᾽ οὐχ ἑνὸς
Rob.
99

101. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-151

παλαίχθων:
παλαῖχθον
ex Par. A. B. Brunckius affert.
παλαίχθον
Par. N. Rob.
101

101. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-152

γᾶν τεάν:
Ἀττικὸν δὲ τῇ κλητικῇ ὦ Αρης. οἱ δὲ γράφουσιν ὦ Αρη
scholion codicis M.
γᾶν τεάν
ex Vit. recepi. Eodem ducit
τὴν τεὰν
quod habent M. (sic enim, omisso
yuv
, M.) Ox. et Faehsio teste Par. L. Ex Par. C.
τὰν τε
, ad
τε
supra scripto
ar
, affertur.
γῆν τεὰν
Par. N.
τὴν γῆν τεὰν
Colb. 1.
τὴν τεὰν γᾶν
Lips. Cantabr. 1. 2. Par. A. B.
τὰν τεὰν γῆν
Par. F. Ven. Β.
τάν τε ἂν γῆν
Par. K.
τὰν σὰν γᾶν
G. Vind. 1. 3. Ald. Rob. Turn.
τὴν σὴν γῆν
Mosc. 1. Vind. 2. 4.
101

102. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-153

χρυσοπήληξ:
χρυσοπήληξ
Μ.
χρυσοπήλυς
G. Ald. Rob. Turn.
χρυσεο-πήληξ
Vit. Lips. Arund. Cantabr. 1. 2. Colb. 2. Par. F. N.
102

102. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-154

δαῖμον:
δαίμων
G. et ante lituram M.
102

102. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-155

ἔπιδ᾽, ἔπιδε πόλιν:
ἔπιδ᾽ ἔπιδε πόλιν
M. Vit. Lips. Ald. Turn.
ἔπιδ᾽ ἔπιδε πτόλιν
Rob.
ἐπιδ᾽ ἐπὶ πόλιν
Μosc. 1. 2.
επιδ᾽ ἐπιδ᾽ ἐπὶ πόλιν
G. Cantabr. 1. 2. Ven. Β.
τὴν πόλιν
ex Par. C. affertur.
102

103. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-156

ἅν ποτ᾽:
ἅμποτ'
Par. N.
103

103. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-157

εὐφιλήταν:
εὐφιλητῶν
a pr. manu M.
εὐφιλέταν
Par. N.
εὐφιλήτην
Mosc. 2.
ποτὲ φιλήτων
Cantabr. 1,
ποτὲ φιλιτίαν
Arund.
103

104. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-158

θεοὶ: Monosyllabum est
θεοί
. Nam haec et sequens stropha a dimetro trochaico catalectico exordium habet.
104

104. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-159

πολισσοῦχοι:
πολισσοῦχοι
G. aliique, ut videtur, et Ald. Rob. Turn.
πολισοῦχοι
Lips. Arund. Mose. 2.
πο-λινσοῦχοι
Par. Ε.
πολιοῦχοι
, supra scripto
σσοῦ
, Vit.
πολιοῦχοι. γρ. πολισοῦχοι
ex Par. B. Fachsius affert.
πολιτῦχοι
Par. C.
πολιάρχοι
Μ. Par. L. Comparavit haec verba,
πολισσούχοι χθονός
, Triclinius ad Sophoclis Ant. v. 154. cum Sophocleis
Θήβας ἐλελίχθων
.
104

105. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-160

ἴτ᾽, ἴτε:
79' ίτε
Vit. Lips. Ox. Par. G. Vind. 2. 3. 4. Commemorant hanc scripturam scholia. Idem a pr. manu erat in M. sed ad
✈
supra scriptum
7
, fortasse ab eadem manu: est autem ante hanc vocem litura.
ἴθιτε
Αld.
ἴδετε
Turn.
ἴτ᾽ ἴτε
recte G. et reliqui, ut videtur, plerique ac Rob.
105

105. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-161

ἴδετε: Consentiunt deinde libri in
ἴδετε
. Quare etiamsi dimeter dochmiacus effici posset, si
εἰςίδετε
(hoc enim praestaret: inepte Dindorfius
d'
inserit) scriberetur, tamen id non esse faciendum ex eo apparet, quod in sequentibus alia quoque metra sunt ab antispasto incipientia.
105

106. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-162

ἱκέσιον:
ἱκέσσιον
G. Taur.
106

106. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-163

λόχον:
ὄχλον
Colb. 1. Par. N.
106

106. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-164

δουλοσύνας:
δουλοσύ-νας
Μ. G. Vit. Cantabr. 1. 2. Mosc. 1. Par. A. C.
ης
supra scriptum in G.
δουλοσύνης
Lips. Ald. Rob. Turn.
106

107. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-165

πτόλιν:
κύμα γὰρ
omittit Lips.
πόλιν
Vit. Lips. Ox. Par. N. Ald.
107

108. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-166

δοχμολόφων:
δοχμολόγων
, supra scripto
φων
, G. et supra scripto
δοχμο-λόφων
Taur. Hesychius
δοχμόλοφοι, οἱ ἐκ πλαγίου τοὺς λόγους έχον-τες
. Recte scholiastes
τῶν ἐπινευόντων τοῖς λόφοις
. Brunckius
δοχμολοφᾶν
, nescio an recte.
108

108. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-167

καχλάζει πνοαῖς:
πνόαις καχλάζει
G.
καγχλάζει πνοαῖς
Ald.
καγχλάζει πνοαῖσιν
Rob.
108

109. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-168

Ἄρεος:
ἄρεως
Vit.
109

109. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-169

ὀρόμενον:
ὀρόμενον
M. Turn.
ὀρρόμενον
G. Vit. Lips. Arund. Cantabr. 1. 2. Colb. 2. Vindobonenses et Ald. Rob.
109

110. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-170

σὺ δ' ἀλλ᾽, ὦ Ζεῦ, Ζεῦ, πάτερ παντελές: Libri
ἀλλ᾽ ὦ ζεῦ πάτερ παντελές
. Sed quum haec stropha accurate sibi respondentem habeat antistropham, in qua duo sunt dochmii,
σύ τ' Αρης, φεῦ φεῦ, Κάδμου ἐπώνυμον
, non dubitavi quin addito
où d'
et geminato
Zev
scribendum esset
σὺ δ᾽ ἀλλ᾽, ὦ Ζεῦ, Ζεῦ, πάτερ παντελές
.
110

111. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-171

ἄρηξον:
ἄρρηξον
Colb. 1.
ἐπάρηξον
Par. E. Vind. 2. 4.
111

111. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-172

δαΐων:
δαίω
Par. E. Versus 111-152.
τέλειαί τε γᾶς
omissi in Ven. B.
111

112. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-173

Ἀργεῖοι δὲ:
doyɛor de
M. prioris vocabuli accentu omisso, ad
de
autem supra adscripto
ráo
. Falso enim narratur
yùo
particulae supra adscriptum esse
d'è
. Habet
de
etiam Par. L. Ceteri libri
doyɛîoi rào̟
. In antistrophico versu quum sit
xaì Kóñqıç åtɛ
, patet scribendum esse
Αργέτοι δέ
.
112

113. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-174

ἀρήϊων:
γὰρ ἀρηΐων
Ox.
γὰρ ἠτών
Ald.
ἀρκίων
affertur ex Par. C. Ε.
ἀργείων
Mosc. 1. adscripto
γρ. ἀρηΐων, ἤτοι πολεμικῶν
. Ceteri
δ᾽ ἀργίων
. Atticista Blomfieldius
αρείων
scripsit. Ego probem
ἀρῄων
. Animi caussa non silebo Wakefieldium, quem ad Lucr. II. 48. miseritum est editorum Aeschyli, qui
qóẞos
concoquere potuerint, quod ipse in
ψόφος
mutat.
113

Commentary (N. Wecklein, 1902; German; OCR draft) (Seven Against Thebes, explanatory commentary pp. 15–100. Single-witness OCR; source readings and all reference placements require scan review.) focus

1-77. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-1

1
2
Prolog, in welchem mit tiefer Empfindung und stimmungs- voll die Situation und der Drang des Augenblicks gekennzeichnet wird, nachdem die vorausliegenden Begebenheiten durch die voran- gehenden beiden Dramen der Tri- logie gegeben sind. Dabei tritt uns der Charakter des Eteokles in seiner entschlossenen Tatkraft und patrioti- schen Begeisterung entgegen und wird durch V. 28f., 57f. der weitere Verlauf des Dramas vorbereitet. Eteokles kommt aus dem Palaste und spricht zu den vor dem Hause versammelten Kriegern, Jünglingen, Männern und Greisen, welche nach 35 abziehen.

39. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-31

3
4
Eine harmlose Parodie dieses Verses bietet ein Fragment der Πόλεις des Eupolis (212 Κο.) Ἱερόκλεες, βέλτιστε χρησμῳδῶν ἄναξ.

40. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-32

5
6
τὰ ἐκεῖθεν ἐκ στρατοῦ nach der Vorstellung, daß der Bote von dort herkommt. Vgl. 68, Ag. 543 κῆρυξ ᾿Αχαιῶν, χαῖρε, τῶν ἀπὸ στρατοῦ.

41. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-33

7
8
δέ an dritter Stelle, ohne daß die beiden vorhergehenden Worte einen einzigen Begriff ausmachen, öfters bei Aschylos, vgl. 686, 1015 und zu Ag. 744.

43. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-34

9
10
Der Vers wird parodiert Aristoph. Lys. 187 τίν᾽ ὅρκον ὁρκώ- σεις ποθ' ἡμᾶς; ΛΥΣ. ὅντινα; εἰς ἀσπίδ', ὥσπερ φησὶν Αἰσχύλος ποτέ, μηλοσφαγούσας. Diese Parodie be- weist nicht, daß Aschylos μηλο- σφαγούντες geschrieben hat. - ἐς σάκος d. i. sie fingen das Blut mit dem Schilde auf. μελάνδετον: Schol. τὸ μελανισθὲν τῷ αἵματι ἢ τὸ ἐκ μελαινῶν βυρσῶν περιβεβλη- μένων . . τὸ μελάνδετον δὲ καλῶς ἂν ἐπὶ ξίφους ῥηθείη, ἐπὶ δὲ σάκους παρέλκει τὸ δετον ὡς ἐπὶ τοῦ κελαι- νεφές το νέφος. Bei Homer und Hesiod ist μελάνδετος Attribut von φάσγανον und eine Stelle wie Eur. Οr. 821 μελάνδετον φόνῳ ξίφος läßt erkennen, daß μελάνδετος von den Wörtern, in denen sich d εtos mit einem Stoffnamen verbindet wie χαλκόδετος, λινόδετος, σιδηρόδετος, zu unterscheiden und daß die An- sicht von Verrall richtig ist, welcher μελάνδετος mit Formen wie ἀμά- χετος, ἀλάμπετος, ἀπεύχετος ver- gleicht.

44. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-35

11
12
θιγγάνοντες . . φόνου ( αἵμα τος): vgl. Xen. Anab. Ι 2, 9 ταῦτα δ' ὤμοσαν σφάξαντες ταῦρον καὶ κάπρον καὶ κριόν εἰς ἀσπίδα, οἱ μὲν Ἕλληνες βάπτοντες ξίφος, οἱ δὲ βάρβαροι λόγχην. Der Brauch ist der κοινωνία χερνίβων (Ag. 1021) nachgeahmt: Athen. IX S. 409 ἔστι δὲ χέρνιψ ὕδωρ, εἰς ὃ ἀπέβαπτον δαλὸν ἐκ τοῦ βωμοῦ λαμβάνοντες, ἐφ' οὗ τὴν θυσίαν ἐπετέλουν· καὶ τούτῳ περιρραίνοντες τοὺς παρόν- τας ἥγνιζον,

45. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-36

13
14
'Evvo eine Kriegsgöttin wie Bellona. Da beim zweiten Glied die Verbindung fehlt, hat es viel- leicht " Αρεως Ενυώ geheißen (Engo erscheint bald als Mutter bald als Tochter des Ares). φιλαίματος heißt Φόβος, weil die Panik zu blutigem Gemetzel führt.

46. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-37

15
16
Die Helden wollen siegen oder sterben, vgl. Hom. M 328 ἴομεν, ἠέ τω εὖχος ὀρέξομεν ἠέ τις ἡμῖν. Der Ausdruck γῆν τήνδε φυράσειν φόνῳ kennzeichnet den trotzigen Mut der Helden. Die Stelle wird gerühmt von dem Verfasser der Schrift περὶ ὕψους (c. 15) und gab wohl Anlaß, daß in Argos der Altar des Ζεὺς Χέτιος als die Stelle ge- zeigt wurde, wo die Genossen des Polynikes geschworen zu sterben, wenn sie Theben nicht eroberten (Paus. II 19, 8). Auch Sophokles O. K. 380 f. hat die Stelle nach- geahmt.

49-50. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-38

17
18
Schol. ἔθος ἦν τοὺς ἐν πο- λέμῳ τοῖς οἰκείοις πέμπειν σημεία ( μνημεία Kueck) περόνας ἢ ταινίας ἢ βοστρύχους ἤ τι τοιοῦτον. τὸ δὲ ἔστεφον ἀντὶ τοῦ ἐπλήρουν (1. ἔ- πλεκον). πρὸς ἅρμα δὲ Αδράστου, ἐπεὶ Αμφιάραος αὐτοῖς ἐμαντεύσατο μόνον Αδραστον σωθήσεσθαι. τοῦτο δὲ ὡς ἀπὸ τῆς ἱστορίας ἔλαβεν, ὅτι ἐσώθη Αδραστος· ἐπεὶ πόθεν ᾔδεσαν ὅτι διαφεύξεται: (d. h. der Dichter hat die Motivierung außer acht ge- lassen, weil die Zuschauer es aus der Thebais wußten, vgl. Paus. VIII 25, 8). Vielleicht auch, weil Adrastos Oberfeldherr war (562). Zu ἔστεφον (sie hefteten wie einen Kranz an) vgl. στέψω 264.

51. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-39

19
20
Schol. οὐκ ἦν ἔλεος διὰ τῆς γλώττης αὐτῶν προϊὼν ἀποθηλύνων τὴν ὁρμήν, Tränen dagegen, welche ihnen bei dem Gedanken an die Lieben zu Hause flossen, vertrugen sich mit dem σιδηρόφρων θυμός. Vgl. Lessing Laokoon I. — διὰ στόμα auch 480, 566, Eur. Or. 103 ἀναβοᾷ διὰ στόμα, Aristoph. Lys. 855 ἀεὶ γὰρ ἡ γυνή δ' ἔχει διὰ στόμα.

52. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-40

21
22
φλέγων, entfammt, vgl. αἴ θων 435.

53. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-41

23
24
Αρη δεδορκότων von dem Blicke kampfbegieriger Wut. Vgl. Hom. τ 446 πῦρ ὀφθαλμοῖσι δεδορ- κώς, Timokl. Frgm. 12 οὐδὲ πώποτε ἀντίθετον εἰπὼν οὐδέν, ἀλλ' " Αρη βλέπων, unten 485 φόνον βλέπων.

54. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-42

25
26
πίστις für πύστις gibt Stob. fl. 7, 11:,,sie zagen nicht ihren Worten alsbald die Bestätigung folgen zu lassen".

55. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-43

27
28
ἔλειπον: dieses Imperf. steht öfters zum Ausdruck der Fortdauer einer damit verbundenen Handlung. Vgl. Hom. Τ 288 ζῳὸν μέν σε ἔλειπον ἐγὼ κλισίηθεν ἰοῦσα (,, du lebtest, als ich dich verließ "), 339 μνησάμενοι τὰ ἕκαστος ἐνὶ μεγά ροισιν ἔλειπεν (,, was im Hause zu- rückblieb, als er fortging"). So hier ,, sie waren mit dem Losen be- schäftigt, als ich von ihnen weg- ging". o's final.

57. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-44

29
30
πρὸς ταῦτα, darauf hin. πόλεως gehört zu ἐκκρίτους wie Eur. Phön. 214 πόλεος ἐκπροκριθεῖσ᾽ ἐμᾶς.

58. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-45

31
32
τάγευσαι, Schol. τάξον, eigent- lich,,laß sie in deinem Interesse (als deine Stellvertreter) Führer sein", wie das Medium öfters eine Handlung bezeichnet, welche auf Veranlassung des Subjekts für dieses vorgenommen wird. τάχος steht öfters bei Aschylos wie ως τάχος (bei Sophokles nie ως, ὅ τις ὅσον τάχος).

60. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-46

33
34
χωρεῖ κονίει: das zweite Ver- bum verstärkt das erste, vgl. αὔειν λακάζειν 169, χωρῶμεν ἐγκονῶμεν, ἔπαιον ἐρράχιζον, παίουσι κρεοκο ποῦσι, κινεῖ ταράσσει. ἀργηστής: Schol. λευκός.

62. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-47

35
36
Eur. Med. 523 ἀλλ' ὥστε ναὸς κεδνὸν οἰακοστρόφον ist wohl un- willkürliche Reminiszenz.

63-64. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-48

37
38
φράξασθαι kann auch das Verdichten der Schiffswand be- zeichnen, vgl. Hom. ε 256 φράξε δέ μιν ( σχεδίην) είπεσσι διαμπερές οἰσυΐνῃσιν κύματος εἷλας ἔμεν. καταιγίσαι, Schol. καταπνεῦσαι σφο- δρῶς: „, bevor die Windsbraut des Ares mit aller Macht losbricht und der Sturm das Schiff umtobt". Die brüllende Woge ist nicht eine ge- wöhnliche, sondern eine Woge, die auf dem trockenen Lande vom Sturm des Ares gegen das Schiff getrieben wird. Schol. παρακεκιν δυνευμένως εἶπεν κῦμα χερσαῖον. Äschylos liebt es dem bildlichen Ausdruck ein Epitheton beizufügen, welches in witziger Weise gewisser- maßen die Illusion des Bildes zer- stört, so 82 ἄναυδος ἄγγελος rom Staube, der das Heranrücken des feindlichen Heeres meldet, 109 κῦμα δοχμολοφᾶν ἀνδρῶν, 925 ὁ πόντιος ξεῖνος ἐκ πυρὸς συθείς vom Stahle (Schwerte). Anderes zu ὄναρ ἡμερό φαντον Ag. 82.

66. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-49

39
40
ἡμεροσκόπον: Schol. φύλακα ἁπλῶς, vielmehr in Gegensatz zum vorigen Dienste, bei welchem er die Feinde bei der Nacht beobachtete. Ebenso verspricht Hom. K 324 Dolon dem Hektor: σοὶ δ᾽ ἐγὼ οὐχ ἥλιος σκοπὸς ἔσσομαι οὐδ᾽ ἀπὸ δόξης.

68. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-50

41
42
τὰ τῶν θύραθεν, weil der Bote von der Gegend außerhalb der Stadt zurückkommt. Vgl. 40. Doch τὰ τῶν θύραθεν auch 176. Der Bote ab.

69. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-51

43
44
Eteokles betet zu den Göttern, aber sein Gebet schließt mit einer nachdrücklichen Forderung. Ζεῦ τε καὶ Γῆ, eine häufge Ver- bindung (Himmel und Erde).

70. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-52

45
46
Αρὰ Ἐρινύς wie Κῆρες Ερι- νύες 1047. Der Fluch des dipus ist der Rachegeist, welcher die gegenwärtige Bedrängnis verursacht hat. Damit wird auf das voraus- gehende Stück der Trilogie hin- gewiesen. Vgl. 770 ff. ἡ nach dem Vokativ wie ὦ ἄνδρες οἱ παρ- όντες.

71. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-53

47
48
γὲ verstärkt μή wie in μή μοί γε Aristoph. Ri. 19, Wo. 84. πρέμνοθεν wie 1048 (mit Stumpf und Stiel), vgl. αυτόπρεμν (Schol. αυτόρριζα) ἀπόλλυται Soph. Ant.

72. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-54

49
50
ἐκθαμνίσητε, Schol. ἐκριζώ σητε. — Die Amphiktyonen schwuren μηδεμίαν πόλιν τῶν Ἀμφικτυονίδων ἀνάστατον ποιήσειν (Aschin. παραπρ. § 115). Vgl. 311. Wie Äschylos Ag. 463 dem Eroberer und Städtezer- störer flucht, so verabscheut er hier Bruderkriege der Griechen.

73. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-55

51
52
χέουσαν wie Hik. 640 εὐκταῖα γένει χεούσας, Hom. τ 521 ἀηδών . . ἥ τε θαμὰ τρωπῶσα χέει πολυηχέα φωνήν. δόμους ἐφεστίους wie Ag. 842, Häuser mit einer ἑστία, Familien- häuser.

75. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-56

53
54
σχεθεῖν: der absolute Infinitiv zum Ausdruck eines Wunsches ent- spricht dem kindlichen Tone des Gebetes. Vgl. 239, Hom. H 179 Zɛỡ πάτερ, ἢ Αἴαντα λαχεῖν ἢ Τυδέος υἱόν. Wollet nicht in das Joch der Knechtschaft zwängen" sagt Eteokles wie vorher μὴ ἐκθαμνίσητε, da in seinem Sinne die Götter das tun, was sie zulassen. Dindorf vermutet μήποτ' ἐνσχεθεῖν.

76. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-57

55
56
ξυνά, κοινά, Schol. κοινωφελῆ καὶ ὑμῖν καὶ ἡμῖν νομίζω λέγειν. Die ionische Form ξυνός findet sich noch Hik. 372 und Soph. Ai. 180, sonst nirgends bei den Tragikern.

77. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-58

57
58
Eine sinnreiche Gnome, deren Gedanken auch Aristoteles Rhet. Η 17 ausspricht: υπερηφανώτεροι μὲν οὖν καὶ ἀλογιστότεροι διὰ τὴν εὐτυχίαν εἰσίν, ἓν δὲ ἀκολουθεῖ βέλτιστον ἦθος τῇ εὐτυχία, ὅτι φιλόθεοί εἰσι καὶ ἔχουσιν πρὸς τὸ θεῖόν πως πιστεύοντες διὰ τὰ γιγνό- μενα ἀπὸ τῆς τύχης. Eteokles hinab in die Stadt, um der Mah- nung des Boten gemäß 57f. die Führer für die sieben Tore auszu- wählen.

78-164. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-59

59
60
Parodos, welche die Schrecken einer belagerten und dem Sturm entgegensehenden Stadt mit solcher Kraft und sinnlicher Lebendigkeit des Ausdrucks vor die Augen führt, daß wir das kriegerische Treiben vor den Mauern ebenso vor uns sehen, wie im Agamemnon die Kassandraszene uns zu Zuschauern der Vorgänge im Hause macht. Zu der Kraft des Ausdrucks kam bei der Auf- führung noch die Veranschaulichung durch die σχήματα ὀρχήσεως, wie bei Athen. I S. 22 A berichtet wird, ὅτι Τελέστης ὁ Αἰσχύλου ὀρχηστής οὕτως ἦν τεχνίτης ὥστε ἐν τῷ ὀρχεῖσθαι τοὺς Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας φανερὰ ποιῆσαι τὰ πράγματα δι ὀρχήσεως. Von diesem Telestes heist es dort weiter: πολλὰ ἐξεύρηκε σχήματα, ἄκρως ταῖς χερσὶ τὰ λεγόμενα δεικνύς. Auf diese χειρο- νομία weist z. Β. ὅδε 80 hin. Das Ganze zerfällt in 4 Teile: im ersten (78-106) kommen die zwölf Choreuten einzeln zum Vortrag, wie sie der Reihe nach entweder einzeln oder, was wahrscheinlicher ist, in drei Gruppen zu je 4 Personen auf- treten ( σποράδην wie Eum. 244 1.). Der Chor besteht ja aus Jungfrauen, Bürgerstöchtern, welche in ihrer Angst zu den Altären der Götter flüchten, also vorher noch nicht versammelt sind. Im zweiten Teile (107—134) singen, wie die drei gleichen Verse 112, 116, 119 = 126, 130, 133 erkennen lassen, die drei στοίχοι nacheinander die Strophe und ebenso die Antistrophe. Den dritten Teil (135–151) tragen die beiden Halbchöre vor, nur in die Weherufe brechen alle zusammen aus. Den letzten Teil (152-165), ein Gebet, spricht der Gesamtchor. Die Wahl von Jungfrauen er- klärt der Schol. gut: εὐπτόητον ἡ τῶν παρθένων ἡλικία, μάλιστα δὲ πρὸς πολιορκίαν.

78-106. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-60

61
62
erster Teil, welcher das Auftreten des Chors motiviert.

78. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-61

63
64
Um zwei Dochmien herzu- stellen läßt Dindorf νεόκοτα vor θρέομαι ausgefallen sein. In betreff des dochmischen Versmaßes be- merkt der Schol. (zu 98): ὁ ὀκτά- σημος ῥυθμὸς οὗτος πολύς ἐστιν ἐν τραγῳδία καὶ ἐπιτήδειος πρὸς θρή νους και στεναγμούς.

79. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-62

65
66
μεθεῖται στρατός: Schol. οἷον ἀφεῖται ὁ ὄχλος ἀπὸ τοῦ στρατο- πέδου. οἷον ἤδη τὴν ὁρμὴν ποιοῦνται ἐπὶ τὴν πόλιν ἡμῶν οἱ πολέμιοι. ταῦτα δὲ φανταζόμεναι λέγουσιν ὡς ἀληθῆ.

80. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-63

67
68
πρόδρομος erklärt der Schol. hier ( πολὺς ἔμπροσθεν λαὸς ἱππότης) und 195 ( προτρέχουσα τῶν ἄλλων) im Sinne von vorauseilend", in welchem es in der unechten Partie Eur. Iph. Α. 424 ἐγὼ δὲ πρόδρομος σῆς παρασκευῆς χάριν ἥκω ge- braucht ist. Aber jedenfalls be- deutet es an der zweiten Stelle rasch vorwärts laufend" wie Soph. Ant. 108 φυγάδα πρόδρομον.

81. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-64

69
70
πείθει με, beweist es mir, tut es mir kund.

82. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-65

71
72
Ein Bote ohne Sprache (Oxymoron), aber deutlich und wahr (Schol. ἄφωνος μὲν οὖσα, σαφῶς δὲ ἀγγέλλουσα). Vgl. Hik. 186 ὁρῶ κόνιν, ἄναυδον ἄγγελον στρατοῦ, Theogn. 559 ἄγγελος ἄ- φθογγος von Feuerzeichen und zu 64.

83-84. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-66

73
74
ἰδὲ δὲ γᾶς ἐμᾶς πεδί ὁπλόκτυπ᾽ ὠτὶ χρίμπτει βοάν (horch! die von Pferdehufen dröhnende Ebene meines Landes läßt den Ton davon an mein Ohr dringen) nach dem Schol. καὶ ( ιδέ als Konjunktion aufgefat) τὰ τῆς γῆς δέ μου πεδία κατακτυπούμενα τοῖς ποσὶ τῶν ἵππων ποιεῖ μου προσπελάζειν τὸν ἦχον τοῖς ὠσίν für den überlieferten Text ἕλεδέμας πεδιοπλοκτύπος τί χρίμπτεται βοᾶ ( πεδί᾽ ὁπλόκτυπ Seidler, at jüngere Handschriften, χρίμπτει βοάν Ritschl). Mit χρίμπτει τι βοάν vgl. Prom. 739 γυν αλι στόνοις χρίμπτουσα ῥαχίαισιν. ποτᾶται ( βοά) wie Hik. 665 ἐκ στομάτων ποτάσθω φιλότιμος εὐχά. Der leichtbeschwingte Ton braust wie ein unbezwinglicher an die Felsen schlagender Wasserfall. Un- genau Schol. τοῦ καὶ ὄρη ῥηγνύντος. Zum Gleichnis vgl. Hom. 452 ff.

87. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-67

75
76
ὄρμενον (das heranziehende Unheil): die epische synkopierte Form, hier von Enger für ὀρόμενον gesetzt, ist an drei Stellen, unten 110, Ag. 1408, Hik. 428, um der antistrophischen Responsion willen für ὀρόμενος (oder δρώμενος) her- gestellt worden.

88. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-68

77
78
Die Worte βοᾷ ὑπὲρ τειχέων, welche nicht gut in den Zusammen- hang passen (Schol. μετὰ βοῆς, also mit Geschrei, das über die Mauern dringt" ?), rühren wahrscheinlich von einer erklärenden Beischrift zu ποτᾶται 84 ( βοὰ ὑπὲρ τειχέων) her, da sich ὑπὲρ τειχέων schwer attri- butiv mit ẞog verbindet.

89. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-69

79
80
λεύκασπις ist auch bei Sopho- kles (Ant. 106) und Euripides (Phoen. 1099) das Epitheton des Argivischen Heeres, das wohl aus der epischen Poesie stammte. Mit λεύκασπις wird zugleich das Fußvolk in Gegensatz zur Reiterei (80) bezeichnet.

90. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-70

81
82
ευτρεπής (vorbereitet, kampf bereit) auch Eur. Hik. 392 vom Heere. Mit εὐτρεπῆ ἐπὶ πτόλιν διώκων πόδα für εὐτρεπὴς ἐπὶ πτόλιν διώ- κων stellt Weil zwei Dochmien her. Darin ist εὐτρεπῆ von der Person übertragen. Mit διώκων (rasch be- wegend) πόδα vgl. 358, Eum. 406 διώκουσ᾽ ἦλθον ἄτρυτον πόδα.

93. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-71

83
84
Schol. πότερον πρόσφυγες τῶν πατρῴων ξοάνων γενώμεθα ἢ ἄλλο τι πράξωμεν; Daraus hat Volkmann das in den Handschriften fehlende und zur Herstellung eines zweiten Dochmius nötige πάτρια entnommen, Πότερα ( πότερον) ohne folgendes ἤ auch Pers. 242, Ag. 286. Hier wird die zweite Frage durch die folgende Erwiderung beiseite geschoben.

95. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-72

85
86
εὔεδροι (306) „,mit herrlichen Stätten (Altären), wie ἕδραι, ἕδη von Altären mit Standbildern und Tempeln gesagt wird. Der Hiatus nach dem Vokativ wie nach einer Interjektion.

96. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-73

87
88
ἀκμάζει, es ist höchste Zeit, vgl. Cho. 722 νῦν γὰρ ἀκμάζει. Ζυ ἔχεσθαι vgl. Hesych. ἔχεται· ἀντι- λαμβάνεται.

97. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-74

89
90
ἀγάστονοι: Schol. τί ἑστῶτες (vielmehr ἑστῶσαι) στενάζομεν καὶ οὐχ ἱκετεύομεν. ว

98. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-75

91
92
Nicht ἆρα φανταζόμεθα ἢ ἀληθῶς ἀκούομεν; sondern s. V. a. ,ihr müßt es hören". 997. πέπλων λιτανά für πέπλους λιτανούς wie φωτῶν ἀθλίων ἱκτήρια Soph. Ο. Κ. 923. πότ', εἰ μὴ νῦν: vgl. Aristoph. Wesp. 402 πότε δ', εἰ μὴ νῦν, ἐπαρήξετε μοι; Gefälliger wird das Versmaß bei der Um- stellung von Lowinski: εἰ μὴ νῦν, πότ'. ἀμφέξομεν, Fut. zu ἀμπέχω wie Eur. Kykl. 344 λέβητα ος ζέσας σὴν σάρκα διαφόρητον ἀμφέ- ξει καλῶς: „wann, wenn nicht jetzt, werden wir die Bilder der Götter mit Gewändern und Kränzen, die wir als Bittopfer darbringen, um- hüllen?" Schol. ¿védvov yàc_nai πέπλους τὰ ἀγάλματα unter Hin- weis auf Hom. Z 271. So wurde der Athena ein Prachtgewand von Athenischen Frauen und Jungfrauen gewebt und bei den Panathenäen geweiht.

101. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-76

93
94
δέδορκα: Schol. μετήγαγε τὰς αἰσθήσεις πρὸς τὸ ἐναργέστερον. Überhaupt werden die Begriffe des Glänzens und Leuchtens auf Stimme und Ton übertragen. Vgl. Soph. Ο. Τ. 186 παιὰν δὲ λάμπει, Phil. 202 προυφάνη κτύπος. — οὐχ ἑνός wie non unus für permulti. Vgl. zu 681.

102-103. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-77

95
96
Eine bakchische Dipodie und Tripodie auch Eum. 791f. παλαίχθων: Schol. ἐκ πολλοῦ κληρω- σάμενος τήνδε τὴν γῆν. τιμᾶται γὰρ παρὰ Θηβαίοις ο Αρης και Ἄρειον τεῖχος καὶ ᾿Αρητιὰς κρήνη παρὰ αὐτοῖς. Der Drache, welchen Kadmos tötete, war ein Sohn des Ares Eur. Phoen. 658 (der Blitz ist ein Sohn der Gewitterwolke). yav, welches im Med. fehlt, ist nach jüngeren Handschriften ergänzt.

104-105. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-78

97
98
Zwei Dochmien lassen sich mit ἰὼ χρυσοπήληξ, ἔπιδ' ἰδὲ πόλιν herstellen ( Ζω Seidler; δαῖμον hat Paley getilgt). — χρυσεοπήληξ (mit goldenem Helme) heißt Ares Hom. Hymn. VIII 1. Mit ἔπιδ᾽ ἐδέ vgl. κατίδετ᾽ ἴδετε, ὑπάκουσον ἄκουσον, ἀπωλέσατ' ὠλέσατε u. a. bei Euri- pides, welcher vor allen solche Ver- dopplungen liebt. Schol. ἠθικὸν τὸ δὶς ἀναφωνῆσαι. δειλίαν γὰρ ἐμ- φαίνουσι διὰ τούτου. Vielmehr ist diese Wiederholung der Ausdruck eindringlicher Bitte oder Aufforde- rung wie πίθεσθέ μοι πίθεσθε Prom. 290, δίαινε δίαινε Pers. 1039, ἔγειρ᾽ ἔγειρε Εum. 140 u. a.

106. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-79

99
100
τεάν hat Lachmann ergänzt. εὐφιλήταν, eine poetische Form wie περικλύστα Pers. 599, περιρ- ρύτας Eum. 77, δυσοίστα ebd. 792. Vgl. zu 125.

107-134. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-80

101
102
zweiter Teil, dessen drei Abschnitte durch den Schluß- rhythmus ge- kennzeichnet werden. In der Strophe werden die Götter in ihrer Gesamt- heit und Zeus, in der Antistrophe die besonderen Schutzgottheiten des Landes, Athena, Poseidon, Ares, Aphrodite, Apollon und Artemis angerufen.

107. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-81

103
104
πολίοχοι um des Versmaßes willen für πολιοῦχοι ( πολισσούχοι). Mit ἴθ' αθρόοι für ἴθ' (sic!) ἴτε πάντες hat Steusloff genauere Re- sponsion hergestellt.

108. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-82

105
106
Heimsöth schreibt λεύσσετε für ἴδετε, womit genaue Responsion gewonnen und der Hiatus beseitigt wird.

109. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-83

107
108
ἱκέσιον ὑπὲρ δουλοσύνης, in- ständig bittend um Abwendung der Knechtschaft, wie Soph. O. T. 187 ὧν ὅπερ . . εὐῶπα πέμψον ἀλκάν.

110. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-84

109
110
κῦμα ἀνδρῶν wie κῦμα φω- τῶν 1069. δοχμολόφων: Schol. τῶν ἐπινευόντων τοὺς λόφους. ἐν γὰρ τῇ κινήσει συμβαίνει πλαγιά ζεσθαι τοὺς λόφους, nach Hom. Π 216 ψαῦον δ' ἱππόκομοι κόρυθες λαμπροῖσι φάλοισιν νευόντων. Im Hinblick auf λευκολόφας Phoen. 119, γοργολόφας Aristoph. Ach. 567 hat Brunck hier δοχμολοφᾶν ge- schrieben.

111. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-85

111
112
Schol. καχλάζει οὐ βορέου ἢ νότου πνοῇ, ἀλλὰ τῇ τοῦ Ἄρεως, zu 64. Vielleicht παφλάζει nach Hom. N 798 κύματα παφλάζοντα πολυφλοίσβοιο θαλάσσης, braust und schäumt", nicht,, plätschert", wie Eur. Hipp. 1211 κῦμα πέριξ ἀφρὸν πολὺν παφλάζον (für καχ- λάζον) zu schreiben sein dürfte.

112. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-86

113
114
πάντως, welches in den Hand- schriften nach παντελές steht und um des Versmaßes willen umgestellt ist, gehört zu ἄρηξον: Schol. πάν- τως καὶ ἡμῖν βοήθησον, ὥστε μὴ ὑπὸ τῶν πολεμίων ἅλωσιν γενέσθαι. παντελές, Schol. πάντων ἔχων τέλος, vgl. Ag. 1486.

113. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-87

115
116
ἄρηξον ( πόλει) δαΐων ἄλωσιν wie Eur. Med. 1275 αρῆξαι φόνον δοκεῖ μοι τέκνοις.