Aeschylus Persians 395

Anna Swanwick (Translator)

Table of Contents

Search the Perseus Catalog for:

View: By Turn
← Previous Next →
But with stout courage speeding to the fray.
The trumpet's blare fired all their ranks, and straight,
With simultaneous dip of sounding oar,
They at the signal smote the surging brine,
And instant all conspicuous were to sight.
400
First the right wing, well marshall'd, took the lead:
Then their whole naval force in fair array
Bore down against us. All at once was heard
A mighty shout: "Sons of Hellenès, on,
Your country free, your children free, your wives,
The temples of your fathers' deities,
Your tombs ancestral; for your all ye fight."
And from our side clamour of Persian speech
In answer rose; no time was then for pause,
But instant galley against galley dashed
410
Her armature of brass. A ship of Hellas
Led the encounter, and from Punic barque
Sheared her high crest. Thereon as fortune led,
Ship drave on ship; at first the Persian host,
A mighty flood, made head; but soon their ships
Thronged in the strait, of mutual aid bereft,
Each against other dashed with brazen beak,
Crushing the oar-banks of their proper fleet;
While the Hellenès ships, not without skill,
Circling around them smote: dead hulks of ships
420
Floated keel-upwards, and, with wrecks o'erstrewn
And slaughtered men, lost was the sea from sight,
Ay, shores and reefs were crowded with the dead.
In flight disordered every ship was rowed,
Poor remnant of the Persian armament.
Then as men strike at tunnies, or a haul
Of captured fishes, the Hellenès, armed
With splint of oar, or fragment from the wreck,
Batter'd, and clave with dislocating blows.
Shrieks and loud wailing filled the ocean brine,
Till all 'neath eye of swarthy night was lost.
430
But all our losses, though for ten whole days
I told them over, could I not recount.
Of this be sure, that never in one day
Perished of men so vast a multitude.

Persians. Aeschylus. Anna Swanwick (Translator). London. 1886.

Sponsored by University of Leipzig.

Funding provided by European Social Fund Saxony.

Current edition Experimental

The Persians (OCR draft) (English) (The Persians. Anna Swanwick, 1886.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (7)
Πέρσαι First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 290-547 focus
Πέρσαι Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922.) — 395 focus
Πέρσαι (OCR draft) Experimental (Πέρσαι. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 395 focus
Πέρσαι (OCR draft) Experimental (Πέρσαι. Gottfried Hermann, 1852.) — 395 focus
σάλπιγξ δ᾽ ἀϋτῇ πάντ᾽ ἐκεῖν᾽ ἐπέφλεγεν.
390
εὐθὺς δὲ κώπης ῥοθιάδος ξυνεμβολῇ
ἔπαισαν ἅλμην βρύχιον ἐκ κελεύματος,
θοῶς δὲ πάντες ἦσαν ἐκφανεῖς ἰδεῖν.
τὸ δεξιὸν μὲν πρῶτον εὐτάκτως κέρας
ἡγεῖτο κόσμῳ, δεύτερον δ᾽ ὁ πᾶς στόλος
395
ἐπεξεχώρει, καὶ παρῆν ὁμοῦ κλύειν
πολλὴν βοήν· ὦ παῖδες Ἑλλήνων, ἴτε,
ἐλευθεροῦτε πατρίδ᾽, ἐλευθεροῦτε δὲ
παῖδας, γυναῖκας, θεῶν τε πατρῴων ἕδη,
θήκας τε προγόνων· νῦν ὑπὲρ πάντων ἀγών.
400
καὶ μὴν παρ' ἡμῶν Περσίδος γλώσσης ῥόθος
ὑπηντίαζε, κοὐκέτ᾽ ἦν μέλλειν ἀκμή.
εὐθὺς δὲ ναῦς ἐν νηῒ χαλκήρη στόλον
ἔπαισεν· ἦρξε δ' ἐμβολῆς Ἑλληνικὴ
ναῦς, κἀποθραύει πάντα Φοινίσσης νεὼς
405
κόρυμβ', ἐπ' ἄλλην δ᾽ ἄλλος ἴθυνεν δόρυ.
ΠΕΡΣΑΙ (OCR draft) Experimental (ΠΕΡΣΑΙ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 395 focus
σάλπιγξ δ' ἀϋτῇ πάντ' ἐκεῖν' ἐπέφλεγεν ὑπέφλεγεν.
395
Εὐθὺς δὲ κώπης ῥοθιάδος ξυνεμβολῇ
ἔπαισαν ἅλμην βρύχιον ἐκ κελεύματος,
θοῶς δὲ πάντες ἦσαν ἐκφανεῖς ἰδεῖν·
τὸ δεξιὸν μὲν πρῶτον εὐτάκτως εὔτακτον κέρας
ἡγεῖτο κόσμῳ, δεύτερον δ' ὁ πᾶς στόλος
400
ἐπεξεχώρει, καὶ παρῆν ὁμοῦ κλύειν
πολλὴν βοήν· « Ὦ παῖδες Ἑλλήνων ἴτε,
ἐλευθεροῦτε πατρίδ', ἐλευθεροῦτε δὲ
παῖδας, γυναῖκας, θεῶν τε πατρῴων ἕδη
θήκας τε προγόνων· νῦν ὑπὲρ πάντων ἀγών.»
405
Καὶ μὴν παρ' ἡμῶν Περσίδος γλώσσης ῥόθος
ὑπηντίαζε, κοὐκέτ' ἦν μέλλειν ἀκμή·
εὐθὺς δὲ ναῦς ἐν νηῒ χαλκήρη στόλον
ἔπαισεν· ἦρξε δ' ἐμβολῆς Ἑλληνικὴ
ναῦς, κἀποθραύει πάντα Φοινίσσης νεὼς
410
κόρυμβ', ἐπ' ἄλλην δ' ἄλλος ηὔθυνεν ἴθυνεν δόρυ.
Πέρσαι (OCR draft) Experimental (Πέρσαι. N. Wecklein, 1885.) — 395 focus
σάλπιγξ δ᾽ αὐτῇ πάντ᾽ ἐκεῖν᾽ ἐπέφλεγεν.
εὐθὺς δὲ κώπης ῥοθιάδος ξυνεμβολῇ
ἔπαισαν ἅλμην βρύχιον ἐκ κελεύματος,
400
θεῶς δὲ πάντες ἦσαν ἐκφανεῖς ἰδεῖν.
τὸ δεξιὸν μὲν πρῶτον εὐτάκτως κέρας
ἡγεῖτο κόσμῳ, δεύτερον δ᾽ ὁ πᾶς στόλος
ἐπεξεχώρει, καὶ παρῆν ὁμοῦ κλύειν
Aeschyli Persae (OCR draft) Experimental (Aeschyli Persae. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 395 focus
σάλπιγξ δ᾽ ἀυτῆι πάντ᾽ ἐκεῖν᾽ ἐπέφλεγεν.
395
εὐθὺς δὲ κώπης ῥοθιάδος ξυνεμβολῆι
ἔπαισαν ἅλμην βρύχιον ἐκ κελεύματος,
θοῶς δὲ πάντες ἦσαν ἐκφανεῖς ἰδεῖν.
τὸ δεξιὸν μὲν πρῶτον εὐτάκτως κέρας
ἡγεῖτο κόσμωι, δεύτερον δ᾽ ὁ πᾶς στόλος
400
ἐπεξεχώρει, καὶ παρῆν ὁμοῦ κλύειν
πολλὴν βοήν „ὦ παῖδες Ἑλλήνων ἴτε
ἐλευθεροῦτε πατρίδ᾽, ἐλευθεροῦτε δέ
παῖδας γυναῖκας θεῶν τε πατρώιων ἕδη
θήκας τε προγόνων· νῦν ὑπὲρ πάντων ἀγών.“
405
καὶ μὴν παρ᾽ ἡμῶν Περσίδος γλώσσης ῥόθος
ὑπηντίαζε, κοὐκέτ᾽ ἦν μέλλειν ἀκμή.
εὐθὺς δὲ ναῦς ἐν νηὶ χαλκήρη στόλον
ἔπαισεν· ἦρξε δ᾽ ἐμβολῆς Ἑλληνική
ναῦς κἀποθραύει πάντα Φοινίσσης νεώς
410
κόρυμβ᾽, ἐπ᾿ ἄλλην δ᾽ ἄλλος ηὔθυνεν δόρυ.
τὰ πρῶτα μέν νυν ῥεῦμα Περσικοῦ στρατοῦ
ἀντεῖχεν· ὡς δὲ πλῆθος ἐν στενῶι νεῶν
ἤθροιστ᾽, ἀρωγὴ δ᾽ οὔτις ἀλλήλοις παρῆν,
αὐτοὶ δ᾽ ὑπ᾽ αὐτῶν ἐμβόλοις χαλκοστόμοις
415
παίοντ᾽, ἔθραυον πάντα κωπήρη στόλον.
Ἑλληνικαί τε νῆες οὐκ ἀφρασμόνως
κύκλωι πέριξ ἔθεινον, ὑπτιοῦτο δέ
σκάφη νεῶν, θάλασσα δ᾽ οὐκέτ᾽ ἦν ἰδεῖν,
ναυαγίων πλήθουσα καὶ φόνου βροτῶν·
420
ἀκταὶ δὲ νεκρῶν χοιράδες τ᾽ ἐπλήθυον.
φυγῆι δ᾽ ἀκόσμωι πᾶσα ναῦς ἠρέσσετο,
ὅσαιπερ ἦσαν βαρβάρου στρατεύματος·
Translations (8)
Persians Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922. (Modernized by Perseus.)) — 395 focus
The Persians. (OCR draft) Experimental (The Persians.. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 395 focus
And the trumpet, with its clang, inflamed their whole line; and forthwith, with the collision of the dashing oar, at the word of command they smote the roaring brine. And quickly were they conspicuous to view. The right wing, well marshalled, led on foremost in good order, and secondly, their whole force was coming forth against us. and we could at the same time hear a mighty shout: SONS OF THE GREEKS! ON! FREE YOUR COUNTRY, AND FREE YOUR CHILDREN, YOUR WIVES, THE ABODES TOO OF THE GODS OF YOUR FATHERS, AND THE TOMBS OF YOUR ANCESTORS; NOW IS THE CONFLICT FOR THEM ALL! And sooth to say, a murmur of the Persian tongue met them from our line, and no longer was it the moment to delay, but forthwith ship dashed her brazen prow at ship. And a Grecian vessel commenced the engagement, and breaks off the whole of the figure-head of a Phoenician ship: and each commander severally directed his bark against another of the enemy's. At first, indeed, the torrent of the Persian armament bore up against them: but when the multitude of our ships were crowded in the strait, and no assistance could be given to one another, but they were struck by their own brazen beaks, and were smashing their entire equipment of oars, and the Grecian vessels, not without science, were smiting them in a circle on all sides, and the hulls of our vessels were upturned, and the sea was no longer to behold, filled as it was with wrecks and the slaughter of men. The shores, too, and the rugged rocks were filled with the dead; and every ship, as many as ever there were of the barbaric armament, was rowed in flight without order. But the Greeks kept striking, hacking us as it were tunnies, or any draught of fishes, with fragments of oars, and splinters of wrecks; and wailing filled the ocean brine with shrieks, until the eye of murky night removed it. But for the multitude of our woes,-no, not if I should recite them in order for ten days, could I complete the tale for thee. For be thou well assured of this, that there never fell in a single day a multitude of men of such number.
LES PERSES (OCR draft) Experimental (LES PERSES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 395 focus
de la trompette embrasaient toute leur ligne. Aussitôt les rames bruyantes, tombant avec ensemble, frappent l'eau profonde en cadence, et tous bientôt apparaissent en pleine vue. L'aile droite, alignée, marchait la
première, en bon ordre 1 . Puis la flotte entière se dégage et s'avance, et l'on pouvait alors entendre, tout proche, un immense appel : « Allez, enfants des Grecs, délivrez la patrie, délivrez vos enfants et vos femmes, les sanctuaires
des dieux de vos pères et les tombeaux de vos aïeux : c'est la lutte suprême ! » Et voici que de notre côté un bourdonnement en langue perse leur répond : ce n'est plus le moment de tarder. Vaisseaux contre vaisseaux heurtent déjà leurs étraves de bronze. Un navire grec 2 a donné le
signal de l'abordage : il tranche l'aplustre d'un bâtiment phénicien. Les autres mettent chacun le cap sur un autre adver-
The Persians (OCR draft) Experimental (The Persians. Robert Potter, 1779.) — 395 focus
With martial diſcipline
And prompt obedience, ſnatching a repaſt,
450
Each mariner fix'd well his ready oar.
Soon as the golden ſun was ſet, and night
Advanc'd, each train'd to ply the daſhing oar
Aſſum'd his ſeat;
in arms each warrior ſtood,
455
Troop chearing troop thro' all the ſhips of war.
Each to th' appointed ſtation ſteers his courſe;
And thro' the night his naval force each chief
Fix'd to ſecure the paſſes.
Night advanc'd,
460
But not by ſecret flight did Greece attempt
T'eſcape.
The morn, all beauteous to behold,
Drawn by white ſteeds bounds o'er th' enlighten'd
earth;
465
At once from ev'ry Greek with glad acclaim
Burſt forth the ſong of war, whoſe lofty notes
The echo of the iſland rocks return'd,
Spreading diſmay thro' Perſia's hoſts thus fallen
From their high hopes;
470
no flight this ſolemn
ſtrain
Portended, but deliberate valour bent
On daring battle; whilſt the trumpet's ſound
Kindled the flames of war.
475
But when their oars,
The Pæan ended, with impetuous force
Daſh'd the reſounding ſurges, inſtant all
Ruſh'd on in view;
in orderly array
480
The ſquadron on the right firſt led, behind
Rode their whole fleet;
and now diſtinct we heard
From ev'ry part this voice of exhortation,
"Advance, ye ſons of Greece, from thraldom ſave
485
"Your country, ſave your wives, your children
ſave,
"The temples of your Gods, the ſacred tomb
"Where reſt your honour'd anceſtors;
Eschilo, I Persiani: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, I Persiani: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 395 focus
Col suo squillo accendea tutti la tromba:
440
col sonoro concorde urto dei remi
rompèano, a tempo, i gurgiti muggenti ;
ed ecco tutti ai nostri sguardi apparvero.
Venia primo, in bell'ordine schierato,
il como destro, ed era guida. E tutta
445
lo seguiva la flotta. E un alto grido
suonar s'udiva insieme: «O figli d'Ellade,
movete, orsú, liberate la patria,
le spose, i figli liberate, e l'are
dei Numi patrî, e l'arche dei nostri avoli!
450
»
Surse di contro, dalle file nostre,
un rumorio di persïani accenti:
né d'indugi era tempo: già la nave
alla nave battea col bronzeo rostro.
455
Fu d'un navile ellèno il primo cozzo,
e sfracellò d'un legno di Fenicia
tutti gli aplustri; e nave contro nave
chi qua chi là dirigono le prore.
La gran fiumana dell'armata persa
460
resse da pria.
Ma poi che la caterva
dei legni nello stretto era stipata,
né luogo avea reciproco soccorso,
anzi l'un l'altro con i bronzei rostri
465
si percoteano, gli ordini dei remi
franti furono tutti;
e i legni ellèni
accortamente l'investiano in giro.
Rovesce andaron le carene: sotto
470
i frantumi dei legni, e sotto i corpi
insanguinati, scompariva il mare,
spiaggia e scogli eran colmi di cadaveri;
e quante navi avean le schiere barbare,
facean forza di remi, a sconcia fuga.
475
Ma, come tonni, o come pesci in rete
già stretti, gli altri con troncon' di remi,
con le schegge e i frantumi, li colpivano,
li sbranavano: e gemiti di morte
e trionfal clamore empieano il pelago,
480
sin che li ascose de la notte il volto.
Ma dir non ti potrei tutta la piena
delle sciagure, pur se il mio racconto
durasse dieci anni continui.
Sappi
485
bene questo, però: che sí gran numero
d'uomini in un sol dí mai non fu spento.
Aeschylus, Persae: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Persae: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 395 focus
Statim uerò impetuoſi remi incurſu
Ferierunt falſuginem frementem ex nautarŭ iufju.
Statim omnes erant uisu confpicui:
370
Dextram quidem primum bene ordinatum cornu
Ducebat ordine, ſecundo omnis claßis
Accedebat, aderat ut audiret
Magnum clamorem: O Grecorum pueriite,
Liberate patriam, liberate uerò
375
Liberos, uxores, fanaq; patriorum deorum,
Ac monumenta maiorŭ: nunc pro omnib.fit certamen.
Attamen à nobis clamor Perſide linguæ
Contrà ibat, no amplius erat cunctandi tempus.
Statim uerò nauis encum roftrum in naui
380
Ferijt, conflictumą; inccepit Greca
Nauis, fregit omnia Phœniffesnauis,
A'plaustro alius in alium direxit hastam.
Et primò quidem impetus Perfici exercitus
Reftitit:poftquam uerò multitudo nauiŭ in angusto
385
Coacta est, auxiliŭ nullü illis inuicē aderat,
Ipfi ab ipfis concurfuroftrorum
Feriebantur, & fregerunt omnem claſſem remis a
Grecanice naues non temerè
In circulo percutiebant, fubuertebantur
390
Carine nauium, mare nec amplius licebat uidere
Fruftis nauium cruore mortalium plenum.
Littora faxa implebantur cadauerum.
Fuga uerò incompiè omnis nauis remigabat.
Quecunq erant ex exercitu barbarorum,
395
Certè tanquam thynnos, aut rete piſcium
Fracturis remorum fiue uulneribus ruderunt
Feriebant, frangebant: fletus unà cum
Eiulatu continuit pelafgicum mare,
Quoad nigra noctis oculus diremerit
400
Malorum multitudinem.neq;
fi decem dies
Cum diligentia narrarem, abfoluerem omnia tibi.
Bene hoc ſcias, nulla altera die
Tantam multitudinem hominum occubuiffe.
405
English (E. D. A. Morshead, 1908) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Persians — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 395 focus
Their trumpets pealed, and fire was in that sound,
405
And with the dash of simultaneous oars
Replying to the war-chant, on they came,
Smiting the swirling brine, and in a trice
They flashed upon the vision of the foe!
The right wing first in orderly advance
410
Came on, a steady column; following then,
The rest of their array moved out and on,
And to our ears there came a burst of sound,
A clamour manifold.— On, sons of Greece!
On, for your country's freedom! strike to save
415
Wives, children, temples of ancestral gods,
Graves of your fathers! now is all at stake.
Then from our side swelled up the mingled din
Of Persian tongues, and time brooked no delay—
Ship into ship drave hard its brazen beak
420
With speed of thought, a shattering blow! and first
One Grecian bark plunged straight, and sheared away
Bowsprit and stem of a Phoenician ship.
And then each galley on some other's prow
Came crashing in. Awhile our stream of ships
425
Held onward, till within the narrowing creek
Our jostling vessels were together driven,
And none could aid another: each on each
Drave hard their brazen beaks, or brake away
The oar-banks of each other, stem to stern,
430
While the Greek galleys, with no lack of skill,
Hemmed them and battered in their sides, and soon
The hulls rolled over, and the sea was hid,
Crowded with wrecks and butchery of men.
No beach nor reef but was with corpses strewn,
435
And every keel of our barbarian host
Hurried to flee, in utter disarray.
Thereon the foe closed in upon the wrecks
And hacked and hewed, with oars and splintered planks,
As fishermen hack tunnies or a cast
440
Of netted dolphins, and the briny sea
Rang with the screams and shrieks of dying men,
Until the night's dark aspect hid the scene.
Had I a ten days' time to sum that count
Of carnage, 'twere too little! know this well—
445
One day ne'er saw such myriad forms of death!
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 395 focus
Und Alles dort entflammte Kriegsdrommetenschall.
Sofort die Woge schlugen sie mit rauschender
Seeruder gleichgemess'nem Schwung dem Takte nach;
Da tauchten Alle plößlich auf vor unserm Blick.
380
Voran in wohlgeschloss'nen Reih'n erschien zuerst
Der rechte Flügel, hinter ihm in stolzem Zug
Die ganze Flotte; ringsumher erscholl zugleich
Vielfacher Rus: „Auf, Hellas' Söhne, stürmt zur Schlacht,
Befreit die Vatererde, Kinder, Gattinnen,
385
Befreit der Heimatgötter alten Siß, befreit
Der Ahnen Gräber! Jetzt um Alles gilt der Kampf!"
Nun auch von uns, von Perserzungen wogte laut
Geschrei entgegen; nimmer war zu ſäumen Zeit.
Schiff bohrt' in Schiff den erzbewehrten Schnabel ein;
390
Es war ein Schiff aus Hellas, das den Sturm begann,
Und einem Tyrer allen Schmuck vom Steuer brach.
Nun stürmte jeder Führer auf ein andres Schiff.
Anfänglich hielt des Perserheeres Woge Stand;
Doch als in engem Raume dicht der Kiele Schwarm
395
Sich drängte, Keiner Keinem mehr zu Hülfe war,
Sie selbst mit eigner Schnäbel erzbewehrtem Zahn
Sich schlugen, da zerbrachen alle Ruderreih'n,
Und Hellas' Schiffe stürmten wohlbedächtig an,
Ringsher um uns sich werfend; unsrer Schiffe Rumpf
400
Schlug um, die See war nirgend mehr sichtbar dem Blick,
Von Wrack und Scheitern wimmelnd und Erschlagenen,
Und Leichen deckten Klippen und Gestad' umher.
Verworren fliehend stürmten nun die Schiffe fort,
Soviel noch übrig waren aus dem Perserheer.
405
Doch jene schlugen, spießten sie, Thunfischen gleich
Und anderm Nezesfange, mit zerbrochenem
Gebälk' und Rudertrümmern; Angstgeschrei zugleich
Durchscholl mit bangem Wehgeheul weithin das Meer,
Bis uns das Auge schwarzer Nacht dem Feind entzog.
410
Des Leides Fülle, wenn ich auch zehn Tage noch
Dir forterzählte, nimmermehr erschöpft' ich sie;
Denn glaube, niemals wurde noch an Einem Tag
Solch ungeheure Menschenzahl des Todes Raub.

Commentary

Critical apparatus to The Persians (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of The Persians.) focus

225. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-173

ἀλλὰ μὴν:
ἀλλαμὴν
M. γ᾽: omittunt Vit. Lips.

226. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-174

παιδὶ:
παισὶ
Lips. Cantabr. 2. Par. H. K. L. τῶνδ':
τῶν δ'
M. τήνδ':
τὴν δ᾽
M. ἐκύρωσας:
ἐχύρωσε
vel Faehsio teste
ἐκύρωσεν
Par. L.
ἔκυρσας
Rob. φάτιν:
φάτην
Lips. Ald.

227. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-175

ἐκτελοῖτο:
ἐξιλεοῖτο
Mosc. et erasa priore scriptura Vit. idemque adscriptum in Par. B.
εἶπε δὲ ἡ ἐξιλέωσις εἰς ἀγαθὸν ἀποβαίη
scholiastes. Ceteri
ἐκτελοῖτο
. δὴ τὰ:
δὲ τὰ
M. G. Vit. Lips. Ven. A. Par. G. Ald. Rob.
δὴ
, omisso
τὰ
, Turn.

228. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-176

θήσομεν:
θήσομαι
Ven. B. Rob. θεοῖσι:
θεοῖσιν
M. τοῖς τ᾽:
τοῖς δ᾽
Vit. ἔνερθε γῆς:
ἔνερθεν
G. Vit. Lips. Ald.
γῆς
omittunt Ven. A. Ox. Ald.

229. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-177

ἐς:
ἐς
G. Lips. κεῖνα:
'κεῖνα
Lips.

230. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-178

φασὶν:
φησὶν
Lips. ἱδρῦσθαι:
ἱδρῦσθαι
Vit. Ceteri pravo accentu
ἱδρύσθαι
.

231. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-179

δυσμὰς: Brunckius ex Par. A. dedit
δυσμάς
, idque habet etiam Lambeth. adscriptumque est in Par. B. Idem
δυσμάς
ex corr. Vit. in quo antea fuerat
δυσμαῖς
, quae est ceterorum librorum lectio. Praeferendum iudicavi
δυσμάς
. φθινασμάτων: Vulgatum
φθινασμάτων
contra Pauwii Schutziique coniecturam,
φθινάσμασιν
, satis superque tuentur quae Erfurdtius attulit ad Soph. Ant. v. 422.
Ἡλίου φθίνασμα
vel
φθινάσματα
ex hoc loco memorat Eustathius p. 698, 24. 832, 45.

232. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-180

ἀλλὰ μὴν:
ἀλλαμὴν
M. ἵμειρ᾽:
ἱμείρ'
G.
ἔμειρ'
Lips. θηρᾶσαι:
θηρᾶσαι
Lips. Ceteri male
θηράσαι
.

233. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-181

πᾶσα γὰρ:
πᾶσα γὰρ ἂν γένοιτ' ἂν
Lips.
πᾶσα γένοιτ᾽ ἂν
Ald.

235. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-182

ἔρξας:
ἔρξας
Lips.
ἔρξας δὴ μήδους πλεῖστα κακά
Rob. Μήδους:
μήδεους
Vit.

236. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-183

τούτοισιν:
τούτοις
Ven. A. Ald. Rob.
τούτοισιν
G. ἐξαρκὴς: γρ.
καὶ ἐξαρκεῖ
ex Par. B. Faehsius affert. δόμοις:
δόμοις
, superscripto
ων
, Lips.
δόμων
G. Par. L. Id exquisitius esse videri potest.

237. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-184

αὐτοῖς ἐστι:
αὐτοῖς ἐστιν αὐτοῖς
Ald.
αὐτοῖς ἐστιν
Rob.
αὐτοῖς ἔστι
G. Vit.
αὐτοῖς ἐστὶ
M. Lips. Turn.
ἐστιν αὐτοῖς
Ven. A. Ox. Ex Par. B. Faehsius affert
ἀργύρου πηγή τις ἐστιν αὐτοῖς θησαυρὸς χθονός. γρ. καὶ αὐτοῖς ἐστι
.

238. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-185

πότερα γὰρ τοξουλκὸς αἰχμὴ διὰ χερός σφιν ἐμπρέπει;:
διὰ χερὸς ἀν'
M.
διὰ χερὸς αὐτοῖς
G. Vit. Ven. A. Cantabr. 1. 2. Mosc. Ox. Par. A. B. C. K. N. Ald.
διὰ χειρὸς αὐτοῖς
Lips.
διὰ χερός
, omisso
αὐτοῖς
, Rob. Tum
πρέπει
M. G. ceterique, ut videtur, plerique et Ald.
πίπτει
Lips. Par. F. K. Rob.
πέμπει
, sed expuncto postea
μ
, Vit.
διὰ χερός γ' αὐτοῖς πρέπει
Turn.
πότερα γὰρ τοξουλκὸς αὐτοῖς αἰχμὴ διὰ χερὸς πρέπει
Ven. B. Particulae
γε
, quam Turnebus ex coniectura addidit, hic non est locus. Neque probari potest quod Brunckius scripsit,
διὰ χερῶν αὐτοῖς πρέπει
, vel quod Elmsleius ad Med. p. 286. coniecit,
διὰ χεροῖν αὐτοῖς πρέπει
. Scholiastes qui sic interpretatur,
ἆρα, φησί, διὰ τῶν χειρῶν αὐτοῖς πρέπει ἡ βολὴ ἡ τοξική;
non videtur
διὰ χερῶν
vel
διὰ χεροῖν
legisse, sed explicare
διὰ χερός
, quod librorum consensus tuetur, per pluralem. Sed in his scholiastae verbis Vit. non
πρέπει
habet, sed
ἐμπρέπει
, quod in codice Monacensi corruptum est in
ἐπρέπει
. Hoc probabilem huius versus emendationem aperit,
πότερα γὰρ τοξουλκὸς αἰχμὴ διὰ χερός σφιν ἐμπρέπει;

239. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-186

σάγαι:
σαγαί
libri. Pro eo vocabulo
χέρες
Rob. in qua antea
ἔχει
est pro
ἔγχη
.

240. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-187

ποιμάνωρ:
ποιμάντωρ
G. Lips. Ald. Turn. Hesychius
ποιμάνωρ, ποιμήν, ἢ βασιλεύς
. Eustathii huc respicientis verba allata sunt ad v. 76. στρατοῦ:
στρατῷ
M. Vit. Ven. B. Mosc. Par. N. Rob.
στρατῶ
, superscripto ultimae litterae
ου
, Lips. Ceteri
στρατοῦ
, quod suspiceris etiam habuisse Eustathium, qui
ἀνδρῶν ποιμάνωρ
afferat. Praeferendus esse videtur genitivus, quae exquisitior constructio est, ut interdum in verbo
ἐπιστατεῖν
.

241. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-188

οὔτινος:
οὔτινος
G. δοῦλοι:
δοῦλος
Lips.

242. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-189

μένοιεν:
μενοῖ
G.

243. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-190

ὥστε Δαρείου:
ὥστε δαρείου τε πολύν τε
Lips.

244. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-191

δεινά τοι:
δεινά τι
G. Cantabr. 2. τεκοῦσι:
τεκοῦσιν
M.

245. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-192

δοκεῖν:
δοκεῖ
Vit. Ven. A. Cantabr. 1. Ox. Mosc. Par. N.
δοκεῖν
Lips. cum ceteris, sed lineola tramissa deleri iubetur. τάχ᾽ εἴσει:
εἴση πάντα
, omisso
τάχ'
, Rob.
πάντ᾽ εἴσῃ τάχα
G. Lips. et aliquot alii.
εἴσῃ
omnes libri. ναμερτῆ λόγον:
νημερτεῖ λόγῳ
adscriptum in Par. B. Sic volebat scribere librarius in Vit. in quo est
νημερτὴ λόγῳ
, cum interpretatione
ἀληθεῖ
. Ceteri
νημερτῆ λόγον
, nisi quod in M. prius scriptum fuisse videtur
νημαρτῆ
. Doricam formam
ναμερτῆ
restituit Porsonus. V. ad Soph. Trach. v. 173.

246. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-193

δράμημα:
δράμημα
M. G. Lips. et reliqui, ut videtur, plerique atque edd. vett.
δρόμημα
Vit. Lambeth. Mosc. Par. N. et
α
superscripto Cantabr. 2. V. Lob. ad Phryn. p. 618.

247. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-194

κλύειν:
κλύειν
omittit Rob. Pro eo habet
ἀκούειν
Par. N.
κλύεις
Ven. B.

248. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-195

γῆς ἁπάσης: γρ.
καὶ γῆς ἁπάσης
vulgato superscriptum in Lips. Ἀσιάδος:
ἀσιάτιδος
Ven. A. Ald.
Ἀσίδος
Blomfieldius. πολίσματα:
πτολίσματα
Ven. B.

249. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-196

αἷα:
ἄνα
pro
αἷα
Lips.
γαῖα
Rob. Imitatur hunc versum Euripides Or. v. 1083.
καὶ δῶμα πατρὸς καὶ μέγας πλούτου λιμήν.
Ceterum animadvertat lector artem poetae, qui partim ut magnitudinem cladis apte demonstraret, partim ut a Persa haec dici spectatoribus indicaret, nuntium fecit non, ut solent fere nuntii, referre tantum quae gesta essent, sed cum magno motu et vociferatione accurrentem, priusquam rem enarret, deplorare sortem Persarum.

251. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-197

τὸ Περσῶν δ᾽:
τὸ δὲ περσῶν
Ven. A. Ald. Rob.
τὸ περσικὸν δ'
Vit. Lips. Colb. 2. sed in Vit. a sec. manu
περσικὸν
mutatum in
περσῶν
, et in Lips. supra scriptum γρ.
Τὸ περσῶν
. Ex Par. B. Faehsius affert
τὸ Περσῶν. γρ. καὶ Πέρσαις
.

252. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-198

ὤμοι:
ὤμοι
libri, etiam G. Solus Cantabr. 2.
ἰώ μοί μοί
. ἀγγέλλειν:
ἀγγέλειν
Vit. Lips. Post hunc versum G. Lips. Par. N. hunc inserunt,
στέργει γὰρ οὐδεὶς ἄγγελον κακῶν ἐπῶν
(
κακακῶν ἐπῶν
Lips.), qui versus est 277. Antigonae Sophocleae. Adscriptus est hic versus, sic quidem ut prius
εἰπών
fuerit, in margine M. Post sequentem versum eadem Sophoclis verba habet Rob.

253. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-199

ἀνάγκη:
ἀνάγκα
Ald. Rob. Eaedem et Ven. A.
ἀναπτύσαι
. πάθος: Post
πάθος
Ald. addit
πέρσας
.

254. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-200

Πέρσαι:
πέρσαι
M. G. Vit. Ven. A. B. edd. ante Brunckium. Merito hoc revocavit Porsonus. Neque enim iam nuntius haec secum ipse loquitur, sed Persas compellat. Atque egregie, ut in tanto malo, non reginam ab eo salutari, sed, quo est animi motu, simul omnes qui adsunt comprehendi facit poeta. Brunckius ex Par. B. receperat
Πέρσαις
, quod habet etiam Lips. Atque in Vit. quoque a sec. manu
σ
supra scriptum est. Neque quod Aldina, quae hic
πέρσαι
exhibet, in fine praecedentis versus habet,
πέρσας
, aliud est quam vitiose scripta varia lectio
πέρσαις
.

255. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-201

ἄνι᾽ ἄνια νεόκοτα καὶ δάϊ, αἰαῖ:
ἄνι᾽ ἄνια κακὰ
M. Lips.
ἄνι᾽ ἄνια καὶ
Vit.
ἄνια, ἄνια κακὰ
G. Turn.
ἄνια, ἄνια, κακὰ λυπηρὰ, λυπηρὰ
Ven. A. Ox. Ald. Rob. Ante
νεόκοτα
litura aliquot litterarum in M.
νεότοκα
Rob. γρ.
νεοτόκα
superscriptum vulgato
νεόκοτα
in Lips.
καὶ δάϊ αἱ αἱ
M.
καὶ δάϊ' αἳ αἳ
Vit. Lips.
δάϊ αἳ αἴ
, omisso
καὶ
, G.
καὶ δάϊα. αἳ αἳ
edd. vett. Patet
λυπηρά, λυπηρά
explicationis caussa adscriptum esse. Sed
κακὰ
non minus interpretis est. Scribendum
ἄνι᾽ ἄνια νεόκοτα καὶ δάϊ, αἰαῖ.
Constat versus ex dochmio et dochmio hypercatalecto.

256. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-202

διαίνεσθε:
διαίνεσθαι
G. Ald.
σαίνεσθαι
, superscripto ultimis litteris
θε
, Mosc.
διαίνεσθαι δάκουσι
, inserta vitiose scripta interpretatione
δάκρυσι
, Rob.

257. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-203

ὡς πάντα γ' ἔστ' ἐκεῖνα:
ὡς πάντα γ' ἔσται κεῖνα
Vit. Mosc. In Vit. recentior manus
ἀκεῖνα
fecit.
ὡς πάντα γ᾽ ἔσ᾽ ἐκεῖνα
Lips.
ὡς πάντ᾽ ἔστ' ἐκεῖνα
Ald. Rob. In
ὡς
particula errat scholiastes: significat ea hic nam.

258. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-204

καὐτὸς δ᾽: Hunc versum omittit Lips.
αὐτὸς δ'
Porsonus,
καὐτός δ'
cum Cantabr. 2. Blomfieldius, ne scilicet
καί
et
δέ
in uno enuntiato coniungerentur.
δ'
secunda manus addidit in Vit.

259. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-205

μακροβίοτος ὅδε τις:
μακροβίωτος
Lips.
ὁ δέ γέ τις αἰὼν
M.
ὧδε γέ τις αἰὼν
Ald.
αἰὼν ὅδε γε τις
Cantabr. 2.
ὅδε γέ τις αἰὼν
ceteri. ἐφάνθη:
ἐφάνη
G. Vit. Cantabr. 2. Par. A. N. aliique nonnulli.
ἐφαάνθη
Ven. A. Cantabr. 1. Par. B. C. Ox. Ald. Turn. idque supra scriptum in G.
ἐφάνθη
recte M. Lips. Rob. Metrum unam syllabam deleri postulat, quod quum fieri possit scribendo
μακρόβιος
, tamen
γε
potius delendum est, quod hic rectius omittitur.

260. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-206

γεραιοῖς:
γηραιοῖς
Ven. A. Ald. Rob.
γεραιοῖς δ᾽
Lips.

261. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-207

παρών τε:
παρών τε
M. G. Vit. Lips. Cantabr. 2. Mosc. Par. N.
παρών γε
edd.

262. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-208

Πέρσαι:
πέρσαις
, Rob. Ceteri
πέρσαι
, in iisque Lips. in quo supra scriptum γρ.
πέρσαις
. φράσαιμ᾽ ἂν οἷ᾽:
φράζαιμ᾽ ἂν οἷα
G.

263. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-209

ὀτοτοτοῖ:
ὦ το τοῖ τοῖ
M.
ὀττοτοτοῖ
G.
ὀττοτοὶ
Vit.
ὀττοτοῖ
Lips.
ὀττοτοτοίτοι
Ven. A.
ὀτοτοτοὶ τοὶ
Ald.
ὁτοτοιτοῖ τοὶ
Rob.
Ὀττοττοὶ
Turn.
ὀττοττοτοι
Ven. B. Vict. ceteraeque edd. ante Porsonum, qui
ὀτοτοτοῖ
restituit. μάταν:
μάτην
Vit.

264. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-210

τὰ πολέα:
τὰ πολλὰ
libri. Scripsi
τὰ πολέα
. Eodem modo Lachmannus. V. ad v. 270.

265. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-211

γᾶς:
γᾶς
, superscripto
η
, Lips.
γῆς
Ald. ἀπ' Ἀσίδος:
ἀπ' ἀσιάδος
G. Lips. aliique nonnulli et Rob.
ἐπ' ἀσιάδος
Vit. ἦλθ᾽:
ἦλθεν
Vit. Lips.

266. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-212

δίαν:
δίαν
Vit. edd.
δίαν
M. G.
δία
Lips.
δαΐαν
codex Lambethanus, unde
δάϊαν
Blomfieldius. Ἑλλάδα:
Ἕλλάδα
Lips.

267. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-213

πλήθουσι:
πλήθοισι
Vit.

268. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-214

πρόςχωρος:
πρόχωρος
Lips. Ven. A. Mosc. Ox. Ald. quo spectat interpretatio
εὐρύχωρος
in Vit.

269. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-215

ὀτοτοτοῖ: hic recte M.
ὀττοτοῖ
G. Lips.
ὀττοτοὶ
Vit.
ὀττοτοτοὶ
Ven. A. Ald.
ὀττοτοιτοι
Rob.
ὀττοττοὶ
Turn.
ὀττοττοτοῖ
Ven. B. Vict. ceteraeque ante Porsonum editiones.

270. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-216

ἁλίδονα: Libri omnes
ἁλίδονα σώματα
, nisi quod Par. G. habet
ἁλίδονα σώματον
, in Par. B. autem, etiam Bekkero teste,
ἁλιδνὰ
adscriptum est. Hoc si verum putatur, servandum in strophico versu
τὰ πολλά
. V. Epit. doctr. metr. §. 253. et 271. ed. alt.

271. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-217

κατθανόντα:
καταθανόντα
Vit.

272. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-218

πλαγκτοῖς:
πλακτοῖς
Vit. Lips. Lambeth. et Lips. quidem cum hac adnotatione, γρ.
πολυπλάκτοις, ἢ ἐν αἷς ταῦτα πλανῶνται
. διπλάκεσσιν:
διπλάκεσιν
G. Vit. Lips. Ven. B. Ald. Rob.
διπλάκεσσιν
edd. inde a Turn. et sic M. In explicando hoc vocabulo laborant scholiastae. Quorum qui hanc explicationem adscripsit,
ὡς ἂν εἴποι τις διαύλοις· τὰ γὰρ κύματα ἐκχεῖται καὶ ὑπονοστεῖ
, in mente habuit hoc Euripidis Hec. v. 29.
πολλοῖς διαύλοις κυμάτων φορουμένας.
Stanleius auctor fuit, ut de tabulis navium haec vox acciperetur. Sed haec quoque interpretatio fundamento caret. Solus Sanravius de vestibus mersorum in mari fluctuantibus cogitavit, vertit enim in errabundis diploidibus.
Δίπλαξ
quum proprie adiectivum esset, tamen etiam pro substantivo usurpari solitum est, sic quidem ut pallium significaret. Pallium autem quum grammatici duobus modis
δίπλακα
dici tradant, vel quod ex duplicato filo contextum sit, quod etiam
δίμιτον
vocetur, vel quod ob latitudinem in gestando duplicetur, haec posterior explicatio et ipsa per se probabilior videtur et valde confirmatur similium nominum comparatione. Hesychius
δίπλακα, διπλῆν, μεγάλην διπλοΐδα, ὥςτε διπλῇ χρῆσθαι
. Idem
διπλοΐδα, διπλουμένην χλανίδα ἐν τῷ φορεῖσθαι
. Idem
διπλῆν, διπλασίονα, καὶ μεγάλην
, quod pertinet ad Il. X. 134. ubi poeta
χλαῖναν
commemorat
διπλῆν, ἐκταδίην
. Idem Hesychius
δίβολον φάρος, διπλοῦν
, et
διβόλους χλαίνας, οἳ μὲν διμίτους, οἳ δὲ διπλᾶς
. In primis ea quam praetulimus explicatio eo confirmatur quod notam illam Cynicorum duplicem vestem Antipater Sidonius epigr. 61.
ἔσθος διπλάδιον
, epigr. autem 82.
δίπλακα
vocat. Plura in hanc rem collegerunt Salmasius ad Tertull. de pallio p. 396. seqq. Iungermannus ad Poll. VII. 47. Iacobsius Anthol. vol. II. p. I. p. 57. seqq. Videtur igitur Aeschylus
πλαγκτοὺς δίπλακας
amplas Persarum vestes dicere, quae in mari nantibus mortuis late expansae huc illuc ferebantur. Ita Rufinus epigr. 38. comas fuitantes dicit
τρίχας τὰς ἐπὶ τοῖς σοβαροῖς αὐχέσι πλαζομένας
.

273. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-219

ἀπώλλυτο:
δ᾽ ἀπόλλυτο
, ad
υ
supra adscripto
οι
, Vit.
δὲ ἀπώλλετο
Lips.
ἀπώλετο
adscriptum in Par. B.

274. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-220

στρατός:
λεὼς
G. Par. K. In G.
στρατός
tamquam explicatio supra scriptum. Lips. vulgatum
στρατὸς
habet, sed supra adscriptum γρ.
λεώς
. ναΐοισιν:
ναΐοισι
M. Vit. Lips. Ven. B. Par. B. edd. vett. Sed in Lips. penultimae syllabae
ι
superscriptum.
ναΐοισι
Ven. A.
ναΐοισιν
G. Par. A. N. et adscriptum in Par. B. ut ex Brunckii adnotatione colligas..
ναΐοισι
Cantabr. 1. ἐμβολαῖς:
ἐν βολαῖς
M.

275-278. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-221

ΐϋζ' ἀποτμον δαΐοις δυςαιανῆ βοάν, ὡς πάντα παγκάκως θεοὶ ἔθεσαν, αἰαῖ, στρατοῦ φθαρέντος.: Libri
ἴϋζ᾽ ἄποτμον βοὰν δυσαιανῆ πέρσαις δαίοις, ὡς πάντα παγκάκως ἔθεσαν, αἱ αἱ στρατοῦ φθαρέντος
, nisi quod in paucis variant.
ἴϋζε
M. Lips. Par. C. N. Ald. Turn.
ἴϋζε
Vit. Tum
βοάν
, superscripto
η
ad
α
, Lips. Deinde Faehsius ex Par. B. affert γρ.
καὶ δυσεανῆ ἤγουν πολυποίκιλον
. Tum
πέρσαισῶν
, duabus scripturis,
πέρσαις
et
περσῶν
coniunctis, Par. N. Deinde
ὡς πάντα παγκάκως
M. Vit. Cantabr. 1. 2. Mosc. Par. F. H. I. N. Ald. Rob. Sic etiam, ut Bekkerus adnotavit, Par. B. ex quo Faehsius p. 182.
ὡς παγκάκως πάντα
affert, quod est in edd. Turn. et Vict.
ὡς πάντα κάκως
G.
ὡς πάνπαγκάκως
Lips. Deinde
ἔθεαν
Ald. Denique
αἳ αἳ
M.
αἳ αἳ
G. Vit. Lips. edd. vett. Hae lectiones omnes quum nihil contineant quo metra, quae in antistropha valde diversa sunt, exaequentur, apertum est maiorem corruptelam aut hic aut in antistropha latere. Accedit quod dubitari non potest, quin, ut particula
ὡς
utrobique eundem in numeris locum obtinet, ita idem observatum fuerit in nomine
δαίοις
. Id igitur aut in stropha aut in antistropha ex sede sua dimovendum est. In antistropha id non videtur probabili ratione fieri posse. In stropha igitur vitium quaerendum est. Ac diu est quum
Πέρσαις
eiiciendum esse suspicatus sum, in qua coniectura confirmavit me illud quod in Par. N. scriptum est
πέρσαισῶν
, quod indicio esse videtur dubitasse interpretes utrum
δαίοις
de hostibus Persarum, an de ipsis Persis, clade bellica afflictis, intelligendum esset. Vicit tamen posterior explicatio, quae sane probanda est, ita ut, quum in margine adscriptum ab interprete esset
Πέρσαις δαίοις
, id pro emendata lectione habitum alieno loco in ipsa poetae verba illatum sit. Itaque
Πέρσαις
delevi. Praeterea verba
βοὰν δυσαιανῆ
inverso ordine collocanda esse antistropha docuit. Deinde sequenti versui aliquid ad integritatem deest. Atque hic quoque duae proditae sunt ab interpretibus explicationes verbi
ἔθεσαν
, quum in G.
οἱ Πέρσαι
, in Vit.
οἱ θεοὶ
adscriptum sit. Si de diis haec intelligenda sunt, nominari deos oportuit. Ac restituitur metrum, si ante
ἔθεσαν
hoc ipsum nomen
θεοὶ
inseritur praetereaque
πάντα
in
πάντα
mutatur. Scripsi igitur
ἴϋζ᾽ ἀποτμον δαίοις δυςαιανῆ βοάν, ὡς πάντα παγκάκως θεοὶ ἔθεσαν, αἰαῖ, στρατοῦ φθαρέντος.

279. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-222

ἔχθος:
ἔχθος
ad
ἔχθος
adscriptum in Par. B.

280. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-223

Ἀθηνῶν: Post
Ἀθηνῶν
comma habent Ald. Rob. Turn. Omittunt interpunctionem Vict. et reliquae editiones, male, si quid video. Inficetum enim videtur nuntium de eo loqui, quam ipse ingemiscat. Gravis autem est sententia, si dicit nam ingemisco, quum recordor, quo indicat vel recordationem mali tantam vim habere ut a gemitibus temperare sibi nequeat, ex quo colligi posse quantum praesentibus videri istud malum debuerit.

281. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-224

στυγναί γ': Brunckius dedit
στυγναί γ' Ἀθῆναι
. Et habet M.
στυγναί γ' ἀθῆναι
. Ex Par. B.
δ'
, superscripto
γ'
, ex Par. C.
γ'
, superscripto
γ'
, ex Ven. A. et Ox.
θ'
adnotatum est.
στυγναὶ δ' ἀθῆναι
G. Ald. Rob.
στυγναὶ δ᾽ ἀθῆναι
Vit. Lips.
στυγναὶ δ᾽ Ἀθῆναι
Turn.
στυγναὶ ἀθῆναι
Ven. B. Et
ἀθῆναι
quidem habent etiam Par. B. F. I. N. Acquiescendum erat in plerorumque librorum lectione. Nam
δέ
particula continuat orationem iis quae chorus postrema dixerat ut v. 297. 475. Ceterum Lips. Ald. Rob. interpungunt post
Ἀθῆναι
, nomine
δαίοις
ad sequentia relato. Recte inde a Turn. post
δαίοις
interpunctum est.

282. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-225

μεμνῆσθαί τοι:
μεμνῆσθαί τε
Vit. Lips. Ven. A. Mosc. Par. N. πάρα:
παρεὶς
pro
πάρα
Ven. A. quod natum ex interpretatione
πάρεισι
.

283. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-226

Περσίδων:
τῶν περσίδων
Vit. Lips. Mosc.

284. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-227

ἠδ᾽ ἀνάνδρους: omittit Lips. Boeckhius in praefatione lectionum aestivarum a. 1827. p. 12. scribendum esse coniecit
εὔνιδας ἔκτισσαν ἠδ᾽ ἀνάνδρους
.

285. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-228

NA: Praeclare Atossa regiam maiestatem et huc usque silentio conservavit et nunc gravitate orationis tuetur.

286. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-229

κακοῖς:
κακοῖσιν
Lips. ὑπερβάλλει:
ὑπερβάλλοι
Vit.

288. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-230

βροτοῖς:
βροτοὺς
Lips. Rob. sed in Lips.
οις
supra scriptum.
βροτοῖς
M. G. aliique et Ald. Turn. Idem ex corr. Vit. quum antea
βροτοὺς
scriptum fuisset. Propter exquisitiorem structuram praeferendum videtur
βροτοῖς
. Nam ne quis putet traiectionem verborum indicio esse potius
βροτοὺς
scriptum fuisse a poeta, hoc argumentum nihil probare moneo. Etenim
βροτοῖς
ideo ante
φέρειν
collocatum est, quia non
φέρειν
, sed
βροτοῖς
primariam notionem esse poeta voluit, quod idem est ac
νοῖς οὖσι βροτοῖς
, quoniam mortales sumus.

290. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-231

κεἰ:
καὶ εἰ
, superscripto ad
καὶ
a sec. manu
κ
, M.
εἰ
Rob. στένεις:
στένοις
Par. N. Ald. Rob.

292. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-232

ἀρχελείων:
ἀρχελείων
, sic, supra scripta glossa
λαῶν ἀρχόντων
, M.
ἀρχελείων
G. Vit. Lips. et ceteri, ut videtur, omnes praeter ed. Rob. in qua
ἀρχελάων
est.
Ἀρχέλειος
pariter ac Minervae nomen
ἀγελεία
a voce
λεία
deductum est, quod etsi praedam ex armentorum gregibus constantem plerumque significat, tamen etiam simpliciter de gregibus dicitur, ut apud Sophoclem Ai. v. 26. Hesychius
λείη, ἡ τῶν θρεμμάτων ἀγέλη
. Eodem pertinent apud eundem
λήϊτα, κτήνη
, οι
ληΐη, προνομία, οἰκονομία, βοσκήματα
. Intelligendi sunt igitur ductores gregum, quemadmodum Apollonius in lexico Homerico scribit,
ἀγελείην, λείας ἄγουσαν, οἷον λάφυρα. ἔνιοι δέ, ἄγουσαν τοὺς ἐπὶ πόλεμον ὄχλους
, recte ille de hoc quidem nomine addens
βέλτιον δὲ τὸ πρότερον
. ἐπὶ σκηπτουχίᾳ:
ἐπὶ σκηπτουχίᾳ ταχθεὶς
aut praefectum eunuchorum aut aliquem ex illis corporis custodibus significat. Hoc posterius probabilius videtur, quod omnes isti eunuchi
σκηπτοῦχοι
appellabantur: v. Xenoph. Cyrop. VII. 3, 16. VIII. 1, 38. 3, 15.

293. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-233

ἄνανδρον:
ἄναρχον
sola ed. Rob. Ceteri libri, quod sciam, omnes recte
ἄνανδρον
. Dictum hoc est de eo quod deserta a morientibus acie consequitur. Similiter Sophocles Oed. R. v. 58.
ἔρημος ἀνδρῶν μὴ ξυνοικούντων ἔσω.
ἠρήμου:
ἠρήμα
Lips. Idem et Mosc.
θανεῖν
, uterque supra scripto
ών
.

294. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-234

βλέπει φάος: Scholiastes Aristophanis ad Ran. v. 1060. hunc versum afferens habet
βλέπει φάος
, quam scripturam lectioni librorum Aeschyli omnium
φάος βλέπει
praeferendam iudicavi, quod hic aperte melior est ordo verborum, vocabulo
βλέπει
, in quo primaria vis est, primarium locum obtinente. Et quum saepissime
φάος
ultimum in versu locum occupet, tum in formula
βλέπειν φάος
id fieri videmus. Supra v. 258.
καὐτὸς δ᾽ ἀέλπτως νόστιμον βλέπω φάος.
Scriptor Rhesi v. 971.
ἀνθρωποδαίμων κείσεται βλέπων φάος.
Ceterum magna est ars poetae in iis quae nuntius dicit: qui consternatus adhuc clade primo id quod summum erat, regem salvum esse, paucis verbis profligat; deinde, ut solent qui in re nova magnaque initium narrandi invenire nequeunt, plurima raptim et confuse comprehendit; tum denique, tranquillior factus, rem omnem ordine exponit.

295. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-235

δώμασιν:
δόμοισι
G. aliique nonnulli.
δώμοισι
, mutato
ω
in
ο
, Vit.
δώμασι
Lips. Ald. Rob. Turn. In Lips. γρ.
δόμοισι
supra scriptum.
δώμασιν
M.

296. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-236

ἦμαρ:
ἦμαρ
M. Rob. μελαγχίμου:
μελαγχείμου
Ven. A. Ald. Rob.

297. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-237

ἵππου: Post
ἵππου
unius litterae litura in M.

298. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-238

στύφλους: Libri
στύφλους
. Brunckius
στυφλούς
. V. ad v. 80. παρ᾽ ἀκτὰς:
παρ' ἀκταῖς
Lips.
παρακταῖς
Mosc. Σιληνιῶν:
σιληνιῶν
M.
σιληνίων
Mosc. Ceteri
σιληνιῶν
. Scholiastes
Σιληνίαι αἰγιαλὸς Σαλαμῖνος τῆς λεγομένης Τροπαίου ἄκρας, ὡς Τιμόξενος ἐν τῷ περὶ λιμένων φησί
. Sic M. Hesychius
Σιληνίαι, τῆς Σαλαμῖνος, πλησίον τοῦ λεγομένου Τροπαίου
.

299. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-239

χιλίαρχος: 1η
χιλίαρχος
lituram post
χι
habet M.
χιλιάρχης
ex corr. G. antea
χιλίαρχος
. Δαδάκης:
δαρδάκης
Lambeth. Par. K. πληγῇ:
πληγείς
Par. N. et Vit. sed Vit. supra scripto
η
.

300. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-240

ἀφήλατο:
ἀφήλλατο
Vit. Lips. paucique alii et Ald.

301. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-241

Τενάγων:
τανάγων
Ven. A. Ox. Ald.
τενέγων
Rob. ἀριστεύς:
ἀριστεὺς
Blomfieldius. Libri
ἄριστος
. Βακτρίων:
βακτηρίων
Lips. ιθαγενής:
ἰθαιγενὴς
M. Ven. B. Rob. Ceteri
ἰθαγενής
.

302. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-242

θαλασσόπληκτον:
θαλασσόπληκτον
, supra adscripto ad penultimam syllabam
αγ
, Ven. B.
θαλασσόπλακτον
Ven. A. et aliquot alii.
θαλασσόπλακτον
Par. C. H. νῆσον:
νῆσος
Par. G.
πόλει
G. Adolphus Emperius in Actis soc. Graecae I. p. 363. scribendum coniecit
σποδεῖ
. Non probo.

303. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-243

κἀργήστης:
καργήστης
M.
καργήστρης
G.
καργίστης
Vit.
κάργιστης
Lips.

304. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-244

οἵδ᾽:
οἵ
M.
οἵδ'
Lips. πελειοθρέμμονα: Ad finem versus γρ.
σαλαμῖνα
supra scriptum in Lips. Intelligit Salaminem scholiastes. Hesychius
πελειοθρέμμονα νῆσον
in lexico suo posuit, cui addita est aliena ab his verbis adnotatio
Ἀριστοτέλης φησὶ διαφέρειν περιστερὰς καὶ πελειάς
. Sed referendum huc est quod modo corrupte apud eum scriptum est
πελεστόθρην νῆσον, τὴν Σαλαμῖνα
. Salaminem anates potius quam columbas aluisse Butlerus ex Eustathio p. 284, 44. colligit. Stanleius quod columbas summa cura ibi nutritas existimavit, quum ex Homero discatur eam insulam Veneri sacram fuisse, negligenter inspexerat hymnum minorem Veneris (X), in quo Cypriam Salaminem respici apertum est,
χαῖρε θεὰ Σαλαμῖνος ἐὐκτιμένης μεδέουσα καὶ πάσης Κύπρου.
Equidem apud Aeschylum, praesertim praegressa modo mentione Salaminis, unam ex adiacentibus parvis insulis intelligendam puto.

305. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-245

κύρισσον:
κύρισσον
cum coronide Brunckius. V. praef. ad Eur. Bacchas p. XIII.

306. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-246

γειτονῶν:
γειτόνων
Ald. Rob. et ante correctionem M. Vit.
γείτονες
, sed adscripto γρ.
ων
, Cantabr. 1. Αἰγυπτίου:
αἰγυπτίαι
, ad ultimam litteram supra adscripto
ου
, Lips. Mosc.
αἰγυπτίου
Par. N. et adscriptum in Par. B.

307. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-247

Ἀδεύης:
ἀδεύης
ut ceteri Lips. sed supra scriptum γρ.
ἀδάης
. Eo pertinere videtur quod in G. supra scriptum est,
πλήρης
, quamquam hic quoque codex
ἀδεύης
habet. Φερεσσεύης:
φερεσσεύης
Cantabr. 1. Lambeth. Par. A. B. C. N.
φερεσέυης
Cantabr. 2.
φερεσεύης ὁ
Ven. B.
φεσεσσεύης
G.
φαρεσσεύης
Par. K.
φερεσέβης
Ald.
Φερεσσέβης
Turn.
φρεσεύης
M. Mosc.
φρεσσεύης
Vit.
φρεσέβης
, mediae syllabae in
ε
vel contra mutato, Lips. γρ.
φερεσκεύης
supra adscriptum in Lips.
φρεδεύης
Rob.

308. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-248

Φαρνοῦχος, οἵδε ναὸς ἐκ μιᾶς πέσον:
καὶ φαρνοῦχος
Ven. A. Ox. Par. G. Ald.
καὶ φανοῦρχος
Rob.
οἵ τε
M. Vit. Lips. Par. C. N. aliique et Rob. Ex Par. B.
οἵγε
, supra scripto ad prius vocabulum γρ.
οἵτε
, notavit Bekkerus.
οἵ γ' ἡ
Cantabr. 1. Par. H.
οἵδε
G. Ald. Tum
ναὸς ἐκ μιᾶς πέσον
libri, nisi quod
νηὸς
habet Par. H. et Turn.
ναὸς
supra scripto
η
Vit. Cantabr. 1.
νεὼς
Ald. Rob.
πέσαν
G. Par. C.
πεσὼν
ante corr. M. Vauvillersius ad Soph. Phil. 374. vol. II. p. 47. scribendum coniecit
οἵδε ναὸς ἔπεσον ἐκ μιᾶς
, idque Porsono aliisque placuit. Sed hoc ingrato verborum ordine corrumpuntur numeri. Scribendum putavi
οἵδε ναὸς ἓν μιᾶς πέσος,
hi unius navis iactura fuerunt.

309. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-249

Μάταλλος:
μάταλλος
M. Vit.
μάταλος
Lips. Mosc.
μάτταλος
Ald.
μέταλλος
G.
μέταλλος
Ven. B. Par. C. L. Rob. Turn.

311. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-250

πυρσὴν:
πυρσὴν
Porsonus.
πυρσὰν
M. et plerique, ut videtur, codices et Turn.
πυρσὰν
G. Vit. Lips. Cantabr. 1. Mosc. Par. C. Ald. Rob. δάσκιον:
δάσκειον
M. G. Lips. Mosc.

312. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-251

ἔτεγγ':
ἔταγ'
Lips. πορφυρᾷ:
πορφυρέᾳ
M. Ceteri
πορφυρέᾳ
. Porsonus
πορφυρᾷ
. Sed videntur tragici a forma
πορφυροῦς
, ut vulgaris sermonis propria, abstinuisse, ideoque contractionem praetulisse eam in qua leviter audiretur
ε
, ita ut non efficeret syllabam. Non obstant versus ex Stheneboea Euripidis ab Athenaeo p. 421. F. allati, ubi
βιὸς δὲ πορφυροῦς θαλάσσιος
valde torsit criticos. Scribendum est enim
βίος δὲ πορφυρεὺς θαλάσσιος
. Loquitur, ut reliqua ostendunt, piscator, quem quo minus dubites unum ex illis intelligendum esse, qui
πορφυρεῖς
, captores purpurarum, vocabantur, facit alius Euripidis locus in Iph. Taur. v. 262.
ἦν τις διαρρὼξ κυμάτων πολλῷ σάλῳ κοιλωτὸς ἀγμός, πορφυρευτικαὶ στέγαι.

313. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-252

Μάγος:
μάγος
M. G. Vit. Lips. Ven. A. Rob. Accentum correxit Turn.
μάγος
Ald. Magos gentem esse circa Mediam Stanleius docuit ex Herodoto I. 101. et Stephano Byzantio in v.
Μαρία
. Addi poterat Plinius H. N. VI. 26 (29). Ἄραβος:
ἄραβος
M. Vit. Lips. Ven. B. Turn.
ἄραβος
Ven. A. Ox. Ald. Rob.
ἄραβος
G. Par. B. Ἀρτάμης:
ἀρτάμης
Lips. Ald. Turn. sed in Lips. γρ.
ἀρσάβης
supra adscriptum.
ἀρσάκης
Rob.
ἀρτάβης
M. G. Vit. Par. K. L. sed in Vit.
β
a sec. manu in litura scriptum, in M. puncto notatum.
ἀρσάκης
Cantabr. 1.

314. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-253

NA: Hunc versum post sequentem collocant Vit. Lips. sed in Vit. error additis numeris correctus.
σκληρᾶς:
σκαληρᾶς
, sed supra γρ.
σκληρᾶς
, Vit.
μέτοικος:
ἔποικος
G. Lips. aliique nonnulli.
κατέφθιτο:
κατέφθιτο
, supra scripto
κ
, Lips.

315. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-254

Ἄμηστρις:
Ἄμηστρις
Brunckius.
ἄμηστρις
M. Par. A. B. edd. ante Brunckium.
ἀμίστρις
Vit. Lips.
ἀμίστρης
G. Ven. A. Par. L. V. ad v. 22. Ἀμφιστρεύς:
ἀμιστρεύς
Lips.
ἀμφιτρεύς
Par. C.

316. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-255

Σάρδεσιν:
σάρδεσιν
M. Lips.
σάρδεσι
G. Vulgo
Σάρδεσι
.
Hunc versum, quod quartam a fine syllabam in vocabuli exitu longam habet, depravatum esse existimavit Porsonus in supplemento praefationis ad Hecubam p. XXXV. simulque eam suspicionem alio firmare studuit argumento. Ariomardus, inquit, supra 38. Thebarum praefectus erat. Cur igitur Sardibus luctuosa esset eius mors? Hoc, ut opinor, sentiens scholiastes addit,
πατρὶς γὰρ αἱ Σάρδεις αὐτῷ
. Sed potius existimo versum unum vel plures excidisse, ubi Sardium praefectus, fortasse Mitragathes vel Arceus, nominaretur.
νωμῶν, ὅ, τ᾽ ἐσθλὸς Ἀριόμαρδος...
Σάρδεσι πένθος παρασχών.
Expleat hiatum, si potest, sagax lector; sed id simul curet, ut verbum
Ἀριόμαρδος
vocalis sequatur. Ipse postea sic explevit,
νωμῶν, ὅ,τ᾽ ἐσθλὸς Ἀριόμαρδος *Σαρδέων
βολαῖσι πιστός, Μιτραγάθης τε* Σάρδεσι
πένθος παρασχών.
Sed nomen proprium, ut aliis in rebus, ita hoc quoque in genere idoneam excusationem suppeditat. Repugnantia autem illa circa patriam Ariomardi nulla prorsus est, si scholiastam, recte et prudenter monentem, audire voles. Nam, ut satis ex Herodoto intelligi potest, non suis quisque popularibus erat praefectus, nisi qui inferioris ordinis duces erant, uti VII. 96. 97. narrat, sed ut quisque apud regem vel generis propinquitate vel gratia dignissimus censebatur, ita ei alia atque alia committebatur provincia. Quamobrem etsi Herodotus VII. 67. 68. duos in exercitu Persarum memorat Ariomardos, tamen Aeschylum, qui nullo eos nomine distinguit, sed semper ut de uno loquitur, unum eundemque ubique in mente habuisse certissimum est. Qui si Sardibus natus Aegyptiis praefuit, tantum abest ut non recte dicatur Sardibus luctuosus obisse, ut, si haec esset repugnantia, simul duo alii loci in eandem vitii suspicionem inciderent. Nam ipse ille quem Porsonus commemorat Arceus vel Arcteus, qui v. 45. dux vocatur Lydorum qui Sardibus advenerant, v. 306. dicitur
πηγαῖς Νείλου γειτονῶν Αἰγυπτίου
. Non videtur enim dubitari posse quin utroque loco de eodem viro sermo sit. Susiscanes autem, ab Nilo secundum v. 35. profectus, infra v. 934.
Βάτανα
dicitur reliquisse. Quare maneat posthac Aeschyli Ariomardo et imperium Aegyptiorum et patria Sardes.

317. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-256

Σεισάμης:
σεισάμης
M. Par. B. et ut videtur Par. A.
σησάμης
Vit. Par. N. et sic Brunckius ex v. 956.
σισάμης
G.
εἰσάμης
Ven. B.
σισάρμης
Lips. Cantabr. 2. Par. K. L.
σεισάρμης
Ven. A. Ox. et adscriptum in Par. B.
σεισάρκης
Ald. Rob. Turn. Post hoc nomen
θ'
addunt G. Par. A. B. K. Non addunt M. Vit. Lips. Ven. A. Ald. Rob. Turn.

318. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-257

Θάρυβίς τε:
θαρυβίς τε
G.
θάρβις τε
Ald.
θάβυρίς τε
adscriptum in Par. B.
θάρμις τε
Ven. B. Rob. πεντήκοντα πεντάκις:
πεντηκοντοπεντάκις
ante sec. manus correctionem Vit.

319. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-258

Λυρναῖος: Stephanus Byzantius
Λυρνησσός, πόλις Τρωϊκή, μία τῶν ἕνδεκα τῶν ἐν τῇ Τρῳάδι. τὸ ἐθνικὸν Λυρνήσσιος. Αἰσχύλος δὲ Πέρσαις ὡς ἀπὸ τοῦ Λύρνα ἢ Λύρνη Λυρναῖος
.

320. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-259

εὐτυχῶς:
νεῖται εἰ εὐτυχῶν
Rob.
εὐτυχής
, sed correctum in
εὐτυχῶς
, G.

321. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-260

Συέννεσίς τε:
σύννεσίς τε
M. Par. H. K. N.
σύνεσίς τε
G. Lips. Ven. B. Cantabr. 1. Mosc. Ox. Par. G. L. Ald. Rob.
συνεσιά τε
a pr. manu,
συνέσις τε
a sec. manu Vit.
Συέννεσίς τε
Turn. Apud Herodotum VII. 98.
Κίλιξ Συέννεσις Ὠρομέδοντος
commemoratur. πρῶτος εἰς εὐψυχίαν:
πρῶτος αὐτὸς εἰς εὐψυχίαν
G. Lips. Ven. B. Cantabr. 1. 2. Par. C. K. L. nisi quod
ἀψυχίαν
habet G. Est haec haud dubie grammatici alicuius mutatio, propter falsum nomen
Σύνεσις
facta, ut versus constaret.

322. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-261

Κιλίκων:
ἀκιλικίων
Ald. ἔπαρχος:
ἄπαρχος
sic M.
ἄπαρχος
Vit. a pr. manu et Lips. Ven. A. Ald. Turn.
πάραρχος
Rob. et reliquae ante Brunckium editiones.
ἄρχος
Par. L.
πάραρχος
Ven. B. Par. N. et adscriptum in Par. B. Id Brunckius posuit. In Vit. quod a prima manu est
ἄπαρχος
, a secunda ita mutatum est, ut nescias utrum
ἔπαρχος
an
ὕπαρχος
legi debeat. Praestat fortasse
ἔπαρχος
, vocabulum Herodoto, Xenophonti, aliis de satrapa usitatissimum, de quo dixerunt Wesselingius ad Herod. V. 20. Dorvillius ad Charit. p. 407. seqq. sive p. 448. ed. Lips.

323. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-262

ἐκπρεπῶς: Vulgata lectio est
εὐκλεῶς
. Sed
νηλεῶς
habent G. Cantabr. 1. et in Par. B. adscriptum est γρ.
νηλεῶς
, quod non dubitavi recipere, ut multo magis accommodatum huic narrationi.

324. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-263

τοιῶνδέ γ' ἀρχῶν:
τοιῶνδ' ἀρχόντων νῦν
M. G. Vit. Lips. Cantabr. 1. 2. Ox. Mosc. Par. A. B. C. F. K. L. N. Ald. sed in M.
νῦν
ab alia manu supra versum additum est. γρ.
καὶ ἐπαρχόντων
Faehsio teste adscriptum in Par. B.
τοιῶνδέ γ' ἀρχόντων νῦν
Rob.
τοιῶνδ᾽ ἄρ᾽ ὄντων νῦν
Turn. ex coniectura, ut videtur.
τοιῶνδέ γ' ἀρχόντων
, omisso
νῦν
, Brunckius, parum considerate. Videtur potius
ἀρχόντων
interpretatio esse. Poterat Aeschylus dicere
τοιῶνδε ταγῶν
, poterat
τοιῶνδ᾽ ἀνάκτων
. Hesychius
ταγοί, προστάται, ἄρχοντες, ἡγεμόνες
, οἱ
ἄναξ, βασιλεύς, ἄρχων, δεσπότης
.
Εἰ ναῶν ἄνακτες
legitur infra v. 378. Sed probabiliter Canterus scribendum coniecit
τοιῶνδέ γ' ἀρχῶν
, etsi Homericum hoc vocabulum apud tragicos alibi non invenitur.

325. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-264

ὀλίγ᾽:
ὀλίγ'
omittit M. ἀπαγγέλλω:
ἀπαγγελῶ
Ald. Rob.
ἀπαγγέλω
Lips. Cantabr. 2.
ἀναγγέλλω
G.

326. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-265

αἰαῖ:
αἳ αἳ
M. G. Ceteri
αἰαῖ
, nisi quod
α
decies repetit Cantabr. 1.

327. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-266

λιγέα:
λυγέα
Ald.
λιγέα
, ad
ι
supra adscripto
υ
, Lips.

328. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-267

ἀτὰρ:
αὐτὰρ
Lips. Mosc. et ex corr. primae manus Vit. in quo antea, ut in ceteris,
ἀτὰρ
erat. τοῦτ᾽:
τοῦτ'
M. G. Vit. Lips. et ceteri, ut videtur, codices.
τοῦτ'
Ald. Rob. Turn. ἀναστρέψας:
ἀνατρέψας
Ven. A.

329. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-268

πόσον δὲ πλῆθος:
πόσον δὲ θοῦς
M. Vit. Lips. Ven. A. B. Cantabr. 2. Ox. Ald. Rob.
πόσον δὲ πλῆθος
G. Cantabr. 1. Par. A. B. C.
πῶς δὲ πλῆθος
ex Par. L. adnotavit Faehsius.
πόσον τι πλῆθος
Turn. ex coniectura, ut videtur. Non dubitandum est quin Aeschylus scripserit
πόσον δὲ πλῆθος
. Recepit hoc Brunckius, qui probasse videtur quod in Par. B. adscriptum est
ἀντὶ τοῦ δή
. Sed falluntur grammatici qui, ut Gregorius Cor. p. 33. (78. ed. Schaef.)
δὲ
ab Atticis pro
δή
dici tradunt: quod illi si de Homero dixissent, aliquid in ea re veri esse videretur. Thucydidis quidem locus quem Gregorius affert, in quo ille interpretando multum fallitur, valde diversus est ab Aeschyli loco, quamquam Aeschylus non magis quam Thucydides
δὲ
pro
δή
posuit. Pertinet enim hoc
δὲ
ad illam sermonis Graeci proprietatem, qua post eas formulas, quibus dictum quid iri vel dici debere indicatur, particula, quae nectendae orationi inserviat, ita adiicitur, tamquam si non praecessisset talis formula. Veluti quum
γάρ
post verba
σημεῖον δέ
, et quae similes formulae sunt, usurpatur. Quae proprietas, latius extensa, complectitur etiam talia, ut
λέγω ὅτι ἐγώ εἰμι ἐκεῖνος
, οἱ
ἐλθούσης ἐπιστολῆς, ὡς ἄνδρες αἰχμάλωτοι ἥκουσι
, multaque alia. Eodem igitur modo post interrogationis quasdam formulas, quasi eae formulae omnino non adessent,
δὲ
nectendae orationis caussa infertur. νεῶν:
ἦ νεῶν
Ald.

330. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-269

ὥςτ᾽:
ὥστ'
ante sec. manus corr. Vit. Περσικῷ:
περσικῶν
Ven. B.

331. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-270

ναΐοισιν ἐμβολαῖς:
ναΐοισιν ἐμβολαῖς
M. Lips. Ven. A. Cantabr. 1. et, ut videtur, 2. Lambeth. Ox. Turn.
ναΐοισιν ἐμβολαῖς
G. Par. H. N. Ald. Rob. et supra scriptum in Cantabr. 2.
ναΐοισι συμβολαῖς
Ven. B. et a sec. manu Vit.
ναΐοισι συμβολαῖς
Mosc. et a pr. manu Vit. In Lips. alteri
ι
in
ναΐοισι
syllabae
ο
superscriptum. Conf. v. 274.

332. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-271

μὲν:
μὲν
omittunt Lips. et pauci alii. Suprascriptum est a sec. manu in Vit. βάρβαρον:
δ'
pro
ἂν
Par. F. L. 19 Rob.
οὖνθ'
ante corr. Lips. In fine versus
βαρβάρων
M. G. Vit. Lips. Ven. A. B. Mosc. Ox. Par. C. F. H. K. N. Ald. Rob.
βαρβάρους
Turn. ex coniectura, ut videtur, qua expeditissima fit constructio. Sed antiquitus non fuisse scriptum
βαρβάρους
quum codicum fortasse omnium in voce
βαρβάρων
consensus docet, tum quod tollendae difficultatis caussa
ἂν
a nonnullis in
ἦν
mutatum est, ut in Vit. ad
βαρβάρων
adscriptum est et in margine M.
λείπει τὸ ἦν
. Neque tamen intelligi debet
ἦν
: non enim opponi recte potest
ἀλλ' οὐκ ἦν
, sed
ἀλλ' οὐκ ἐκράτησαν
. Wakefieldius, qui in Del. trag. I. p. 16.
μὲν οὖν
pro
μὲν ἂν
scribendum esse coniecit, protulisset quod probabile videri posset, si simul proximo versu
ναυσὶν
mutasset in
ναῦς ἦν
. Lenissima mutatione scripsi
βάρβαρον
. In idem inciderunt Blomfieldius et Halmius.

333. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-272

ναυσὶν:
ναυσὶν
Porsonus.
ναυσὶ
libri. Ἕλλησιν:
Ἕλλησιν
Brunckius. Libri
ἕλλησι
. De numero navium aliter ab aliis, ut fit in huiusmodi rebus, indicato, dixerunt Valckenarius ad Herod. VII. 89. Wesselingius ad Diod. XI. 3. Spanhemius ad Iulianum p. 280. Siebelis in diatriba de Aeschyli Persis p. 61.

335. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-273

τῶνδε:
τῶνδε
Brunckius, contra libros, ut videtur, omnes.

336. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-274

δὲ, καὶ γὰρ:
δὲ γὰρ
, omissis particulis
δὲ
et
καί
, Lips. Hunc versum cum duobus sequentibus affert Plutarchus in vita Themistoclis c. 14.

337. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-275

ὧν ἦγε πλῆθος:
νεῶν τὸ πλῆθος
pro
ὧν ἦγε πλῆθος
Plutarchus scripsit. αἱ δ᾽:
αἱ δ'
Vit. Lips. Ald. Rob. ὑπέρκομποι:
ὑπέρκοποι
Wakefieldius in Del. trag. I. p. 107. et Blomfieldius, qui in adn. ad Sept. ad Th. v. 387.
ὑπέρκομπος
tragicis omnino abiudicavit. Dixit contra hanc opinionem Lobeckius ad Soph. Ai. v. 127.

339-342. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-276

μή σοι δοκοῦμεν τῇδε λειφθῆναι μάχῃ; ἀλλ᾽ ὧδε δαίμων τις κατέφθειρε στρατόν, τάλαντα βρίσας οὐκ ἰσορρόπῳ τύχῃ. θεοὶ πόλιν σώζουσι Παλλάδος θεᾶς.: Quod Brunckius et Schützius ex Heathii coniectura dederunt,
δοκῶμεν
, id habet G. In ceteris omnibus, nominatim in M. Vit. Lips. Ven. A. B. et edd. ante Brunckium, est
δοκοῦμεν
. Deinde
λειφθῆναι
M. Vit. Mosc.
λειφθῆναι
, ad
ει
supra adscripto
η
, Lips. Scholiastes utrum
δοκοῦμεν
an
δοκῶμεν
legerit, ex eius interpretatione
μὴ δόκει
non potest perspici. Illud vero planum est, si duo sequentes versus nuntio continuantur, ut fit in libris omnibus, non posse
δοκοῦμεν
legi, quod sic mirum in modum abrupta et inconcinna fieret oratio, sed legendum esse
δοκῶμεν
, quo haec commode et cum praecedentibus et cum sequentibus cohaereant: ita se habet ratio, ne nos hac ex parte putes in pugna inferiores fuisse: sed deus aliquis exercitum perdidit, non aequa lance sortem ponderans. At vero uti tantus librorum in indicativo consensus suspicionem facit, coniunctivum in codice Guelferbytano emendationem esse vel critici vel librarii, sentientis quam male conveniret indicativus in illo quem indicavi orationis decursu, ita multo magis haec suspicio eo augetur et confirmatur, quod oratione nuntii usque ad verba
οὐκ ἰσορρόπῳ τύχῃ
producta, quae deinceps sequuntur prorsus perturbata et perversa sunt. Quae quum vulgo sic personis divisa sint,
ΑΤ. θεοὶ πόλιν σώζουσι Παλλάδος θεᾶς. ΑΓΓ. ἔστ' ἆρ᾽ Ἀθηνῶν, ἔστ᾽ ἀπόρθητος πόλις, · ἀνδρῶν γὰρ ὄντων ἕρκος ἐστὶν ἀσφαλές
, primus sensit Schützius versum, qui in his medius est, Atossae tribuendum esse: etsi illud non recte fecit, quod in commentario ad maiores editiones illam personarum distinctionem, quae est in editione Robortelli, adsciscendam iudicavit, qua duo priores versus Atossae, extremus nuntio tribuitur. Neque enim hoc modo multum tollitur de inconcinnitate orationis. Rectius in minore editione primum versum nuntio, secundum Atossae, tertium rursus nuntio adscripsit, quam rationem iure probavit Iacobsius in iis quae de Aeschyli Persis scripsit in Wielandii Museo Attico vol. IV. p. 1. sive in Opusculis suis vol. V. sed rursus ille rectius Schützio de hoc loco sentiens. Nam quum Schützius primum versum cum praecedente nuntii oratione coniunxisset, audaciore facta mutatione, nulloque prorsus stabilita fundamento,
θεὸς πόλιν δ᾽ ἔσωσε Παλλάδος θεᾶς
, vidit Iacobsius servandam esse vulgatam lectionem, sed praecedere huic versui debuisse dictum aliquod Atossae. Quod ille quum nullum reperiret, ut qui orationem nuntii putaret verbis
οὐκ ἰσορρόπῳ τύχῃ
finiri, excidisse versum Atossae post illam orationem nuntii credidit. At nihil excidit, sed illa ipsa lectio,
μὴ σοί δοκοῦμεν
, ita est comparata ut sequentes versus ab nuntii oratione seiungi postulet. Quos duo versus si Atossae tribueris, non solum haec, sed reliqua quoque ex illa Iacobsii personarum divisione rectissime procedent. Nuntius igitur sic finit orationem suam, numquid hac ex parte tibi videmur inferiores fuisse? Iam dicenti Atossae at ergo deus quispiam classem, iniqua lance fortunam dispensans, afflixit, ita ille respondet, dii Palladis urbem servant. Atque eodem modo deinceps amplius interroganti respondet.

340. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-277

ὧδε:
ὧδε
hic non significat tantopere, sed potius ergo, i. e. in hoc rerum statu, quum haec ita sint. Ut in Prometheo v. 514.
μυρίαις δὲ πημοναῖς δύαις τε καμφθεὶς ὧδε δεσμὰ φυγγάνω.
In prosa oratione plerumque
οὕτως
invenitur, cuius exempla vide apud Taylorem ad Demosthenis or. in Midiam p. 627. Adde quos nominat Schaeferus ad Dion. Hal. de struct. verb. p. 414. et quae ego dixi ad Vigerum p. 933. Herodotus saepe sic
δὲ
quoque usurpat. Sensit vim particulae scholiastes qui adscripsit, licet obscurius,
ἐνταῦθα, ἤγουν εἰς τὸ πλῆθος
. Debebat sic explicare, quum haec ita sint, ut Persae tanto navium numero Graecis superiores essent, deus aliquis exercitum prodiderit necesse est.

341. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-278

τάλαντα:
τάλαντ᾽ ὑβρίσας
Lips. ἰσορρόπῳ:
ἰσορρόπῳ
, expuncto postea
ν
, Vit.
ἰσορρόπων
Ven. B.
εἰσορρόπῳ
a pr. manu M.

342. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-279

θεᾶς:
παλλάδας
Lips.

343. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-280

ἔτ᾽ ἄρ᾽:
ἔστ' ἆρ'
M.
ἔστ᾽ ἂρ
Ald.
ἔστ᾽ ἄρ᾽
Turn.
ἔτ᾽ ἂρ
Rob.
ἔτ᾽ ἄρ'
G. Vit. Lips. Cantabr. 1. 2. Mosc. Ox. Par. L. N. quod Schützius
γ'
in
ἄρ'
mutato in editionem minorem merito recepit. Recte monuit Iacobsius fidem historicam Aeschyli, quam Siebelis p. 63. propter hunc versum graviter vituperavit, non meruisse hanc reprehensionem: nam neque negare voluisse poetam captas eo bello a Persis Athenas esse, nec sequente versu aliud contineri quam Athenienses ipsos in pugna non succubuisse. Poterat, opinor, longius progredi. Tantum abest enim ut reprehendi ob hos versus Aeschylus debeat, ut etiam laudandus esse videatur. Nam quum constaret inter omnes, captas esse vastatasque Athenas brevi ante pugnam Salaminiam, maluit poeta subindicare hanc rem, sed cum laude Atheniensium, quam non attingenda dissimulasse cladem videri. In qua re magnam artem et sagacissimum prodidit iudicium. Nam quum Atossam faceret interrogantem, ut consentaneum erat, de illa ipsa re, quam minime iucundam auditu esse Atheniensibus sciebat, fieri non potuit quin exspectatione quadam et metu commoverentur spectatores, ne referentem audirent nuntium quod factum esse graviter ferebant. Sed hunc metum tam callide et cogitate dispellit poeta, ut illa nuntii responsio etiam laudem et gloriam afferat Atheniensibus. Apte comparat cum hoc versu Iacobsius responsum a Themistocle, testibus Herodoto VIII. 61. et Plutarcho in Themistocle c. 11. Adimanto datum, urbem non esse in moenibus ac domibus, sed in CC triremibus positam. Quod dictum quis dubitabit pervulgatum apud Athenienses fuisse, ita ut iure credi possit allusisse eo hic Aeschylum.

344. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-281

ἀνδρῶν γὰρ ὄντων: corum qui viri sunt. ἕρκος:
ἕρκος
a pr. manu M.

345. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-282

δὲ: omittunt Vit. Par. N. Pro eo
τε
habet Ven. A. ναυσὶ:
ναυσὶν
M. συμβολῆς τίς ἦν:
συμβολαῖς ἦν τις
Lips.
συμβολὴ
affertur ex Par. C.
ἦν
omittit Colb. 2.

347. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-283

πλήθει:
πλήθη
G. καταυχήσας:
κατακαυχήσας
Ox. Par. C. Ald. Turn. et adscriptum in Par. B.

348. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-284

ἦρξεν μέν:
ἦρξέν
, omisso
μέν
.
ἦρξε μὲν
G. Vit. Lips. Cantabr. 2. Ald. Turn.
ἦρξεν
Rob.

350. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-285

NA: Sicinnum dicit, vernam Themistoclis et eius liberorum paedagogum, de quo Herodotus VIII. 75. Diodorus Siculus XI. 17.

352. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-286

ἕξεται:
ἵξεται
Lips.

353. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-287

μενοῖεν: Libri
μένοιεν
et mox v. 355.
ἐκσωσαίατο
. Correxit a Monkio monitus Blomfieldius. V. Elmsl. ad Oed. Col. v. 945. σέλμασιν:
σέλμασιν
M. Ald. Rob. Ceteri litteram paragogicam negligunt.
σέλματι
Cantabr. 2.

354. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-288

ναῶν:
ναῶν
M. G. Vit. Lips. Ven. B. Cantabr. 2. Par. L.
νεῶν
Ald. Rob. Turn.
νηῶν
Mosc. ἐπενθορόντες:
ἐπενθορόντες
G. Ven. A. B. Turn.
ἐπενθορύντες
Ald.
ἐπανθορόντες
M. Cantabr. 1. 2. Mosc. Par. C. L. N. Rob.
ἐπανθορόντες
Vit. Lambeth. et supra scripto ad secundam syllabam
εν
, ad quartam
ό
, Lips.

355. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-289

βίοτον:
βίου
Vit. et aliquot alii. ἐκσωσοίατο:
ἐκσωσαίατο
libri. V. ad v. 353.

356. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-290

ὃ δ᾽:
ὃ
M.
ὃ δ'
Vit. Lips. Ald. Rob. Vulgo
ὃ δ'
.

357. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-291

τὸν:
τῶν
pro
τὸν
Lips. Par. L. et ante correctionem M.
τὸν θεοῦ
Par. N.

358. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-292

πᾶσιν:
πᾶσιν
Porsonus, et sic M. Ceteri
πᾶσι
. προφωνεῖ:
προσφωνεῖ
Vit. Lips. Ven. A. aliique nonnulli et Ald. Rob. τόνδε:
τοιόνδε
Ven. A. ναυάρχοις:
ναυάρχαις
Ald. et
οις
minio supra scripto G.

359. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-293

χθόνα:
φλόγα
pro
χθόνα
Par. C. K. L. Rob. γρ.
φλόγα
adscriptum in Lips. Par. B.
θονὸς
adscriptum in Par. C.

360. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-294

λήξῃ:
λέξη
Ven. A.

361. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-295

στίφος μὲν:
στίφος μὲν
M. G. Turn.
στῖφος μὲν
Vit. Ald. Rob.
μὲν στῖφος
Brunckius, nullo, ut videtur, auctore. στοίχοις:
στοίχοις
M. Cantabr. 2. Colb. 1. 2. Hoc fuerat etiam in Vit. sed in
στίχοις
mutatum est.
στίχοις
, ad
ι
supra scripto
οι
, Lips. Mosc. Ceteri
στίχοις
. Sed huic vocabulo, quod in re militari dubiae fidei est et omnino apud tragicos non invenitur, praeferendum est
στοίχοις
.

362. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-296

ἁλιρρόθους:
ἁλιρόθους
Ald. Rob.

363. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-297

κύκλῳ:
κύκλων
Ven. B. νῆσον:
νῆσον
Ald. et ante sec. manus correctionem Vit:
νοῦσον
Rob. πέριξ:
Πέριξ
, eraso
ξ
, Vit.

364. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-298

ὡς εἰ:
ὡςεἰ
e correctione Lips. Antea recte
ὡς εἰ
.

365. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-299

ναυσὶν:
ναυσὶν
Porsonus.
νηυσὶν
M.
ναυσὶ
vulgo. εὑρόντες:
εὑρόντα
Ven. B.

366. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-300

πᾶσι:
πᾶσιν
M. στέρεσθαι:
στερίσκεσθαι
Vit. Lips. Mosc. Par. N. Sed γρ.
στέρεσθαι
adscriptum in Vit. Lips. κρατὸς:
κράτος
G. et ex sec. manus correctione M. quam lectionem imperite praefert scholiastes. Melius constaret temporum ratio, si scriptum esset
ἦν προκείμενον
. Nam si scripsit Aeschylus, accuratius ante dixisset
εἰ ἔφυγον
.

367. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-301

τοσαῦτ᾽:
τοιαῦτ'
edidit Brunckius, nullo, ut videtur, auctore. ὑπ᾽ ἐκθύμου:
ὑπερθύμου
G. Lips. Ven. A. B. Mosc. Ox. Par. C. L. N. Rob.
ὑπὲρ θύμου
Colb. 2.
ὑπενθύμου
M. et hinc
ὑπ᾽ εὐθύμου
Victorius.
ὑπ᾽ ἐκθύμου
Ald. Turn. et videtur hoc prius fuisse in Vit. qui nunc
ὑπερθύμου
ex correctione habet.
Ἔκθυμος
est animi impotens. φρενός:
φρενὶ
Mosc. et supra scripto
ὸς
Lips.

369. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-302

οἳ δ᾽:
οΐδ'
Vit. Lips. Ald. Rob. Ceteri
οἱ δ'
. πειθάρχῳ:
πιθάρχῳ
Vit. Mosc.

370. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-303

δεῖπνόν τ᾽:
δεῖπνον
M. Vit. Lips. edd. ante Brunckium.
τ'
addidit Brunckius et ante eum Scaliger. ναυβάτης τ':
ναυβάτης τ'
M. Par. B. L. Rob.
ναυβάτης
sine particula Par. N.
ναυάτης δ'
Ven. A.
ναύτης τ'
Ald.
ναυάτης τ'
ceteri.

371. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-304

τροποῦτο:
τροποῦτο
omnes libri. Non recte Brunckius
τροποῦτο
. V. praef. ad Eur. Bacchas p. XLVI. Hesychius
τροπώσασθαι, τὸ τὴν κώπην πρὸς τὸν σκαλμὸν δῆσαι τῷ τροπωτῆρι
. σκαλμὸν:
σκαρμὸν
Cantabr. 1. γρ.
σκαρθμὸν
Par. B.

372. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-305

φέγγος:
φθέγγος
, expuncta
θ
littera, M.
φθόγγος
Lips.

374. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-306

ἐς ναῦν:
εἰς ναῦν
Lips.
ἐς ναῦς
G. Mosc.
ναῦ
affertur ex Par. C. πᾶς θ':
πᾶς δ'
M. Vit. Lips. et supra scripto
θ
Par. B.

375. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-307

τάξις:
τάξεις
, ad
ει
supra scripto
ι
, M.

376. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-308

ὡς:
ὥ
pro
ὡς
Lips.

377. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-309

καὶ πάννυχοι:
πάννυχοι δὴ διάπλουν
, omisso
καὶ
, Rob.

378. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-310

ναῶν:
ναῶν
M. Vit. Lips. Ald. Rob. et ceteri, ut videtur, libri praeter Ven. A. Turn. qui
νηῶν
habent.

380. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-311

οὐδαμῇ:
οὐδαμῇ
, ad ultimam litteram supra scripto
οῦ
, Lips.
οὐδαμοῦ
Par. L.

381. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-312

λευκόπωλος:
κενκόπωλος
Lips.

382. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-313

κατέσχε:
κατάγε
pro
κατέσχε
Mosc.
κατὰ γαῖαν
pro
κατέσχε γαῖαν
Lips.
κατέσχε γῆν
Ald.

383. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-314

πρῶτον:
πρῶτα
Par. C. ἠχῇ:
ἠχῇ
M. G. Ven. A. B. Ald. Turn. et supra scripto
ἠχοῖ
Cantabr. 2. Par. B.
ἠχοῖ
, ad
οι
supra scripto
η
, Lips. In
ἠχοῖ
coniectura incidisse Piersonum ad Moer. p. 176. merito mireris, quum ibi interesse aliquid inter
ἠχήν
et
ἠχώ
ostendere studeat,
ἠχεῖ
Vit. Mosc. Par. L. Rob. Totum hunc locum imitatione expressum esse ab Iuliano in prima oratione observarunt Spanhemius p. 235. et Wyttenbachius p. 188. ed. Schaef.

384. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-315

εὐφήμησεν:
ἐφήμισεν
Cantabr. 1.
ηὐφήμησεν
Brunckius. ὄρθιον:
ὄρθιόν θ'
Cantabr. 2.

385. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-316

ἀντηλάλαξε:
ἀντιλάλαξε
G. πέτρας:
πέτρης
Par. C.
πέρας
Ven. B, quod vocabulum nisi unus tantum liber haberet, placere posse dixeris. V. ad Suppl. v. 249.

386. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-317

παρῆν:
παροῦς
, supra scripto a sec. manu
ν
, Vit.

387. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-318

φυγῇ:
οὐδὲ γὰρ ὡς ἐν φυγῇ
Ven. A. Ox. Ald.
οὐ γὰρ ὡς φυγεῖν
Rob.

388. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-319

ἐφύμνουν:
ἐφήμουν
G. Vit. et aliquot alii.
ἐφ᾽ ὕπνουν
Lips.

389. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-320

ὁρμῶντες:
ὁρῶντες
G.
ὁρῶντας
Rob.
ὁρμῶντες
, ut reliqui, sed supra scripto γρ.
ὁρῶντες
, Lips.

390. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-321

δ᾽:
δ'
inter versus M. ἀϋτῇ:
αὐτὴ
G. et ante sec. manus correctionem Vit.
αὑτῷ
Lips. ἐπέφλεγεν:
ὑπέφλεγεν
Ven. A. et adscripto γρ.
ἐπέφλεγεν
Par. B. Schutzius coniiciebat
πάντα θῖν ἐπέφλεγεν
. Nihil est quare quis in verbis
πάντ᾽ ἐκεῖνα
haereat. Est enim haec usitatissima formula, quum multa quae ante commemorata sunt, praesertim si magna sunt et gravia, ut uno vocabulo comprehendi nequeant, indicantur. Sic supra v. 257.
ὡς πάντα γ᾽ ἔστ' ἐκεῖνα διαπεπραγμένα.
Herodotus VII. 34. de operibus quibus Xerxes pontes in Hellesponto fecerat,
καὶ δὴ ἐξευγμένου τοῦ πόρου ἐπιγενόμενος χειμὼν μέγας συνέκοψέ τε ἐκεῖνα πάντα καὶ διέλυσε
. Sic etiam
πάντα ταῦτα
, ut in Eum. v. 113.
καὶ πάντα ταῦτα λὰξ ὁρῶ πατούμενα.

391. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-322

εὐθὺς δὲ:
ἐπεὶ δὲ
Ald. Turn.
εὐθὺς δὲ
M. G. Vit. Lips. Ven. A. B. Mosc. Par. A. B. H. K. L. Rob. Hoc ad sensum et vim loci multo aptius esse nemo non videt. Inutilis coniectura Porsoni
ἔπειτα
. ξυνεμβολῇ:
ξὺν ἐμβολῇ
Par. L.

392. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-323

NA:
ἔπαισαν ἅλμην
. Idem versus initium in oratione nuntii apud Euripidem Iph. Taur. v. 1391. in qua oratione plura ex Aeschyli Persis sumpta esse indicavit Seidlerus. κελεύματος:
κελεύματος
M. Vit. Lips. Mosc. Ceteri
κελεύσματος
.

393. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-324

ἐκφανεῖς:
ἦσαν ἐμφανεῖς
Rob.
ἐμφανεῖς ἦσαν
Par. C. γρ.
ἐμφανεῖς
adscriptum in Par. B.

394. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-325

πρῶτον:
πρῶτον
a sec. manu supra lituram unius syllabae inter versus adscriptum in Vit. εὐτάκτως:
εὐτάκτως
M. G. Cantabr. 1. Mosc. Par. K. L. et supra scriptum in Cantabr. 2.
εὐτάκτως
, supra scripto primae syllabae accentu, tertiae
ον
, Lips.
εὔτακτον
Vit. Cantabr. 2. Rob. Turn. et adscriptum in Par. B.
εὐτάκτων
Ald.
εὐστόχως
Par. B. I. Comparanda sunt cum his Diodori verba XI. 18.
τὸ μὲν εὐώνυμον μέρος ἐπεῖχον Ἀθηναῖοι καὶ Λακεδαιμόνιοι, πρὸς τὸ τῶν Φοινίκων ναυτικὸν ἀντιταχθησόμενοι· — Αἰγινῆται δὲ καὶ Μεγαρεῖς τὸ δεξιὸν κέρας ἀνεπλήρουν
. Herodotus VIII. 85. in sinistro cornu Athenienses, Lacedaemonios in dextro fuisse scribit, quod verius videtur Valckenario. Cum utro faciat Aeschylus, dubitari potest. Veri tamen similius esse videtur Aeginetas eum laudare voluisse quam Lacedaemonios, praesertim quum per hos ipsos effectum sit ut Aeginetis primae decernerentur, Atheniensium autem soli Amyniae, fratri Aeschyli, ut quidem placet Diodoro XI. 27. Non multum dissimilia habet Herodotus VIII. 93. ubi videndus Valckenarius.

396. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-326

ἐπεξεχώρει:
ἐξεχώρει
M. G. Vit. Lips. Ven. A. B. Cantabr. 1. 2. Mosc. Par. A. B. N. Ald. Rob. Turn.
ὑπεξεχώρει
editiones Vict. Cant. Stanl.

398. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-327

δὲ:
ἐλευθεροῦτε δὴ
Vit.
ἐλοῦτε δὴ
Mosc.

401. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-328

γλώσσης:
γλώττης
G.

402. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-329

κοὐκέτ᾽:
κουκέτ'
M. Lips.

403. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-330

νηῒ:
ἐν νυκτὶ
Rob.

404. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-331

ἦρξε δ':
ἦρξεν δ'
M. Quod hic narratur, Lycomedis cuiusdam, Atheniensis, factum fuisse scholiastes cum Plutarcho in Themistocle c. 15. narrat. Sed Lycomedem hoc ad Artemisium fecisse Herodotus scribit VIII. 11. In Salaminia pugna Aminiam primum impetum in classem Persicam fecisse tradunt Herodotus VIII. 84. et Diodorus XI. 27. Aminias apud Aeschylum intelligendus est: sed quod hunc Aminiam, quem Pallenensem dicit Herodotus, fratrem Aeschyli fuisse perhibent Diodorus, Aelianus V. H. V. 19. scriptorque vitae Aeschyli, fabula videtur esse. Ceterum ne nominaret poeta Aminiam, tragoediae gravitas prohibebat, quoniam, qui in conspectu nostro et in hac communis vitae humilitate versantur, haud facile illo magnitudinis splendore, quem requirit poesis, ita exornari possunt ut omnis quotidianae tenuitatis recordatio evanescat. Idque bene perspectum habens poeta sapienter ne Themistoclis quidem nomen admittere ausus est.

405. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-332

Φοινίσσης: Herodotus VIII. 85.
κατὰ μὲν δὴ Ἀθηναίους ἐτετάχατο Φοίνικες· οὗτοι γὰρ εἶχον τὸ πρὸς Ἐλευσῖνός τε καὶ ἑσπέρης κέρας
.

406. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-333

ἴθυνεν:
ἴθυνεν
M. Ex Par. B. Faehsius
ἴθυνε. γρ. ἴθυνε
affert: Brunckius hunc codicem
εὐθύνων
et pro varia lectione
ἴθυνεν
habere significat.
ἴθυνε
G. Vit. Lips. Cantabr. 1. 2. Mosc. Ald. Turn.
ἴθυνεν
Rob. et reliquae inde a Vict. editiones.

407. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-334

καὶ πρῶτα: recepi ex G. Lips. Cantabr. 2. Par. L. Rob.
τὰ πρῶτα
M. Ald. Turn. μέν νυν:
μὲν νῦν
Cantabr. 2. et supra scripto
ἀντὶ τοῦ δή
M.
μὲν νῦν
etiam Vit. habuerat, sed eraso a sec. manu
νῦν
factum est.
μὲν νυν
Ven. B.
μὲν οὖν
Lips. Ven. A. Par. N. Mosc. Ox. Ald. Rob.
μὲν δὴ
G. Turn. Ex his
μέν νυν
praeferendum erat, pro quo saepe
μὲν δή
εἰ
μὲν οὖν
ab librariis posita sunt. V. Valcken. ad Hipp. 20. ῥεῦμα:
εὖ ῥεῦμα
Ven. B. Cantabr. 2.

408. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-335

στενῷ:
στενῶν
Par. G.
στενῷ
Ven. B. νεῶν:
νεῶν τῶν περσικῶν
G.

410. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-336

ὑφ᾽ αὑτῶν:
ὑφ᾽ αὑτῶν
Lips. Rob.
ὑφ᾽ αὐτῶν
G.
ὑπ' αὐτῶν
, leni in altero vocabulo spiritu a correctore in asperum mutato, Vit.
ὑπ' αὐτῶν
Ven. A. Mosc. Ox. Ald. Turn.

411. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-337

παίοντ᾽:
παίοντ'
indiget nulla mutatione. Est enim praesentis participium
ἀΐσσω
, significatque eum qui illiditur, ut in Prom. v. 887.
θολεροὶ δὲ λόγοι παίουσ᾽ εἰκῇ στυγνῆς πρὸς κύμασιν ἄτης.

412. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-338

ἀφρασμόνως:
ἀφρασμόνως
dedi ex M. Ven. B. Par. N. Idem antequam corrector
σ
in
δ
mutavit erat in Vit. Ceteri
ἀφραδμόνως
.

413. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-339

ὑπτιοῦτο δὲ:
ἑστιοῦτο δὲ
Ven. B.
ὑπτιοῦτο δὴ
Heathius. Fugerat eum
δέ
in apodosi post
ὡς
positum, ut v. 410.

414. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-340

θάλασσα δ᾽:
θαλάσσῃ δ'
Lips. sed
ῃ
in
α
mutato.
θάλασσαν δ'
Ald.
θάλασσαν
, omissa particula, Turn. ex coniectura, ut videtur.

415. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-341

πλήθουσα:
πλήθουσαν
Ald. Turn. φόνου:
φόνο
Lips.

416. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-342

ἐπλήθυον:
ἐπλήθυον
M. Ven. B. Cantabr. 1. Rob. et a pr. manu Cantabr. 2. Par. A.
ἐπλήθυνον
G. Vit. (sic Vit. Lips. Ven. A. Mosc. Par. B. C. N. Ald. et a sec. manu Cantabr. 2. Par. A.
ἐκπλήθυνον
Turn.

417. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-343

ἀκόσμως:
ἀκόσμῳ
e correctione, deleto
ς
, Vit. Ita scribendum putavit Casaubonus.
Ἀκόσμῳ ξὺν φυγῇ
legitur v. 465.

418. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-344

βαρβάρου:
βαρβάρων
Rob.

419. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-345

τοὶ δ᾽:
οἱ δ'
Blomfieldius. V. ad Soph. Ai. v. 1404. θύννους:
θήνους
Lips.
θύνους
Rob.

420. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-346

θραύμασίν τ':
θραύμασίν τ'
M.
θραύμασί τ'
G. (sic G.) Vit. Lips. Mosc. Par. L. Rob. et
ρ
a sec. manu scripto Cantabr. 2.
θραύσμασί τ'
Cantabr. 1. Ald. Turn. Dixit de his formis Lobeckius ad Soph. Ai. p. 322. ἐρειπίων:
ἐριπίων
M.

421. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-347

ἐρράχιζον:
ἐράχιζον
Vit. Lips. Mosc. οἰμωγὴ:
οἰμωγή
ex correctione, quum antea
οἰμωγὴ
fuisset, Vit.
οἰμωγῆς
M.
οἰμογή
Ald.
ἡμογὴ
Lips.

422. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-348

κωκύμασιν:
κωκύμασιν
M.
κωκύμασι
G. Vit. Lips. Cantabr. 1. 2. Ald. Rob. Turn. Solent coniungi
οἰμωγή
et
κώκυμα
,
οἰμώζειν
et
κωκύειν
. Sed hic laetum potius clamorem Graecorum commemorari exspectamus, ut in Homerico illo
ἔνθα δ᾽ ἅμ' οἰμωγή τε καὶ εὐχωλὴ πέλεν ἀνδρῶν ὀλλύντων τε καὶ ὀλλυμένων
. Quare putavi Aeschylum scripsisse
καυχἠμασιν
. πελαγίαν:
πελασγίαν
G. Vit. Lips. aliique nonnulli et Rob. γρ.
πελαγίαν
margo Lips.

423. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-349

κελαινῆς: In
κελαινῆς
littera
ν
puncto notata in M. νυκτὸς ὄμμ᾽: explicat Seidlerus ad Eur. Iph. Taur. v. 110.

424. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-350

ἤματα: In
ἤματα
primam litteram in litura habet M.

425. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-351

στοιχηγοροίην:
στοιχοιγαροίην
, ad
α
supra scripto '
o
', M.
στοιχηγορείην
Cantabr. 2.
χοικηγοροίην
Par. G.
στιχηγοροίην
Lips. Mosc. Par. F. K. L.
ἐφεξῆς λέγοιμι. στοιχομυθοίην
adscriptum in M. Hesychius
στοιχομυθεῖν, τὸ ἐφεξῆς λέγειν καὶ ἀδολεσχεῖν
.

426. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-352

μηδάμ᾽:
μὴδ' ἂν
M. et sic vel
μηδ' ἂν
G. Vit. Lips. Ven. A. B. Par. B. edd. ante Brunckium, qui
μηδάμ'
restituit ex Par. A. in quo glossa
μηδαμῶς
addita est. γρ.
μηδάμ᾽ ἡμέρᾳ
margo Par. B.

427. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-353

τοσουτάριθμον:
τοσουτάριθμον
Lips. Rob. γρ.
τοσουτάριθμον
supra scriptum in Vit.
τοσοῦτ' ἀριθμὸν
M. Ven. A. Cantabr. 2. Ox. Ald. Turn. et a sec. manu Vit.
τοσοῦτ᾽ ἀριθμῶν
a pr. manu Vit.
τοσοῦτ᾽ ἄριθμον
G. scilicet, ut interpreti videtur, pro
ἀριθμόν
. Et
τοσουτάριθμον
et
τοσοῦτ᾽ ἀριθμὸν
commemorant scholiastae. Alludere ad hunc locum videtur Tzetzes in exegesi ad Il. p. 92, 8.
ἐκ δὲ τῆς συνεχείας τῆς ἵππου καὶ τοῦ περιττώματος τοῦ τοσουταρίθμου στρατοῦ
.

428. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-354

αἰαῖ:
αἳ αἳ
M. G.
α
octies Cantabr. 1. Ceteri
αἰαῖ
ἔρρωγεν:
ἔρρωγεν
Rob. et a pr. manu Cantabr. 2. Idem supra scriptum in Vit.
ἔρρωγεν
a sec. manu Cantabr. 2.
ἔρρωγε
G. Lips. Ald. Turn.
ἔρρωγε
Vit.
ἔρρωγε
Mosc. et cum litura inter
o
et
γ
M.

429. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-355

βαρβάρων:
βαρβάρω
Par. K. L. γένει:
γένῃ
, sed
η
supra scripto
ει
, Lips.

430. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-356

κακόν:
κακόν
M. G. Vit. Lips. Ven. A. B. Mosc. Par. B. N.
κακῶν
Ald. Rob. Turn. Euripides Med. v. 59.
ἐν ἀρχῇ πῆμα κοὐδέπω μεσοῖ
, ubi v. Elmsleium.

Commentary (W. S. Teuffel; revised by N. Wecklein, 1886; German; OCR draft) (Persians, explanatory commentary pp. 43–97. Single-witness OCR; source readings and all reference placements require scan review.) focus

215-225. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-31

1
2
Antwort des Chor- führers (in feierlichen troch. Tetra- metern). Vgl. Soph. O. R. 89 f.: οὔτε θρασὺς οὔτ᾽ οὖν προδείσας εἰμὶ τῷ γε νῦν λόγῳ. samste ist unter allen Umständen die Götter anzurufen. μῆτερ, als Königin-Mutter (156), doch vgl. 664. προστροπαῖς, supplicatione. φλαῦρον, infaustum. Vgl. Soph. El. 646 εἰ μὲν πέφηνεν ἐσθλά (nämlich φάσματα ὀνείρων), δὸς τελεσφόρα, εἰ δ᾽ ἐχθρά, τοῖς ἐχθροῦσιν ἐμπαλιν μέθες. - Eustath. Hom. Od. κ 518: οἰκεῖον νεκροῖς ἡ χοή. – γῇ vgl. 628 f. 640. πρευμενῶς mit αὐτοῦ (nicht πέμπειν) zu verbinden (bitte freundlich) gestattet V. 224. Vgl. 609. – τάδε, um folgendes, nämlich das πέμπειν u. s. w. – θυμόμαντις (vgl. θυμόσοφος, Ar. nub. 877), ἐκ τοῦ θυμοῦ μαντευόμενος, Gegenteil νοη θεόμαντις. παρήνεσα, zu Ar. nub. 174 u. Kr. 53, 6. А. 3. - τελεῖν intrs. Kr. II § 52, 2. A. 1. Unsere Traumdeutung geht dahin, es werde für dich alles gut sich er- füllen. Der Chorführer schliefst mit einem glückverheiſsenden Worte.

226-231. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-32

3
4
Es ist für mich ermutigend alsbald einer so wohl- wollenden Auslegung zu begegnen. κριτής, 520. Cho. 37. ἐκύρωσας, du hast diese glaubwürdige Aus- legung gegeben. Vgl. 521. - θεοῖσι, 216-219; τοῖς τε φίλοις 220 f. εὖτε, Κr. 69, 28. vgl. Sept. 338. Genauere Erkundigung nach Athen, das (wie dem Dichter so auch) Atossa (als das unmittelbare Ziel des Feldzugs) besonders wichtig ist. Die Frage der Atossa erinnert an die Frage, welche Dareios auf die Kunde von der Verbrennung der Stadt Sardes durch die Athener u. Ionier an seine Umgebung richtete, οἵτινες εἶεν οἱ Ἀθηναῖοι (Herod. V 105). Mit hoher Befriedigung mufste der athenische Zuschauer bei sich denken: „du wirst die un- beachtete Stadt näher kennen ler- nen".

232-238. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-33

5
6
πρὸς ταῖς δυσμαῖς τῶν φθινασμάτων τοῦ ἡλίου, fern im Westen, wo die Sonne ver- schwindet, vgl. 436. 543. Prom. 6: ἀδαμαντίνων δεσμῶν ἐν ἀρρήκτοις πέδαις. Die bauschichte Ausdrucks- weise malt zugleich die groſse Ent- fernung und erinnert dadurch den Hörer, dafs er sich den Schauplatz der Handlung weit im Osten zu denken habe. ἀλλὰ μήν (226) halb Einwendung gegen die An- gabe des Chors, halb Verwunde- rung darüber, daſs dennoch Xerxes u. s. w. Aber er hat es trotzdem gethan, weil Athen der Schlüssel zu ganz Hellas ist. γένοιτ᾽ ἄν, εἰ ᾿Αθήνας εἶλε. – ἔρξας... κακά steht als nähere Bestimmung zu τοιοῦτος (s. v. a. „um die Beschaffenheit des Heeres zu beurteilen, braucht man nur zu wissen, dafs es" u.s. w.). Vgl. Kr. 57, 10. A. 1 (letztes Bei- spiel). – Μήδους ungenau st. Πέρ- σας, 791 und sonst. Erinnerung an Marathon. ἄλλο, sc. πάρεστιν αὐτοῖς. Vgl. Herodot VII 9: Ἕλ- ληνας οὐ τιμωρησόμεθα; τί δείσαν- τες; κοίην πλήθεος συστροφήν· κοίὴν δὲ χρημάτων δύναμιν;

238. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-34

7
8
Hinweisung auf die Silber- bergwerke von Laurion, Böckh Staatsh. d. Ath. S. 420 ff.

239-248. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-35

9
10
γάρ, Erklärung zu 236. τοξουλκὸς αἰχμή, bogen- spannende (55) Spitze = Pfeil. δάοις, hostibus. Speere für den Nah- kampf und Schilde, vgl. 84 f. 147. ποιμάνωρ 75. — ουν, wenn sie kein Oberhaupt haben. Herod. VII 103 κῶς ἂν δυναίατο ἐόντες γε ἐλεύθεροι πάντες ὁμοίως καὶ μὴ ὑπ᾽ ἑνὸς ἀρχόμενοι στρατῷ τοσῷδε ἀντιστῆναι; Auf diese Frage des Xerxes antwortet Demaratos: ἐλεύ- θεροι ἐόντες οὐ πάντα ἐλεύθεροί εἰσι· ἔπεστι γάρ σφι δεσπότης νό- μος, τὸν ὑποδειμαίνουσι πολλῷ ἔτι μᾶλλον ἢ οἱ σοὶ σέ. ἐπήλυδας wie Sept. 34; anders Suppl. 195. 401. 611. κιόντων 8. v. α. ἐλθόντων, von κιών (Part. Aor.). Ζυ τοῖς τεκοῦσι ( τῶν) κιόντων vgl. Kr. 47. 10. Α. 1. – δοκεῖν, Kr. 55, 1. A. 3, τάχ᾿ εἴσῃ Ag. 489. Soph. O. R. 84. - Der Bote kommt von der linken Seite (vom Standpunkt des Publi- kums). Dieses Mannes Lauf giebt sich als ein persischer kund für das Erkennen, man sieht es dem, Manne an, daſs er ein persischer Läufer ist. πρέπει Suppl. 721: πρέπουσιν ἄνδρες νήϊοι ἰδεῖν. Soph. ΕΙ. 664: πρέπει ὡς τύραννος εἶσο- ρᾶν. Eur. Suppl. 1066: πρέπεις ὁρᾶν.

249-255. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-36

11
12
Summarischer Be- richt, zuerst lyrisch (wie Ag. 503 ff.). Hesych. · ταῦς· μέγας. – πλούτου λιμὴν (nachgeahmt von Eur. Or. 1077 καὶ δῶμα πατρὸς καὶ μέγας πλούτου λιμήν), von allen Seiten ist der Reichtum in die Stadt (Susa) eingelaufen und hat in ihr Anker geworfen. - Zu 251 (vgl. 352 und zu 465) s. Westphal II S. 482. Zu 253 vgl. Soph. Ant. 277: στέργει γὰρ οὐδεὶς ἄγγελον κακῶν ἐπῶν. Πέρσαι, 171. Der Bote erblickt zuerst nur den Chor; Atossa bleibt nach der altertümlichen Ökonomie aus dem Spiele, solange der Bote und der Chor mit einander reden. βαρβάρων 187.

256-289. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-37

13
14
Kommos, drei Stro- phenpaare des Chors, unterbrochen je durch zwei Trimeter des Boten.

256-261. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-38

15
16
Der Anfang besteht aus lauter (elf) Kürzen, entsprechend dem wimmernden Charakter des Lieds; die zwei ersten Kürzen (in der Gegenstrophe vertreten durch eine Länge) bilden den Auftakt (Anakrusis), die neun andern eine trochäische Tripodie; vgl. Westphal II S. 863. ἄνιος (1055. 1061) 8. ν. α. ἀνιηρός. - νεόκοτος (Sept. 803) s. v. α. νέος. Der zweite Vers ist kretisch-logaödisch, mit einsilbiger Anakrusis. διαίνεσθε (1047. 1064) benetzet euch (mit Thränen). ὡς, ja thut es nur, dennu, s. w. διαπεπρ. 517. καὐτὸς δὲ und auch ich, 153. νόστιμον φάος wie Homer νόστιμον ἦμαρ.

262-267. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-39

17
18
Wahrlich unser Leben hat allzulange gewährt in unsern Augen, daſs wir solches Leid vernehmen müssen. ἀκούειν, Kr. II 55, 3. A. 20. - Die Sache ist nur zu gewiſs; ich war selbst Augen- zeuge.

268-273. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-40

19
20
Zwei trochäische Verse (1. trip. catal.; 2. tetrap. cat. mit Anakrusis) und zwei logaödi- sche. Die ionische Form πολέα auch Ag. 723. ᾿ασίς (763. Suppl. 457), dagegen ᾿ασία κ. ᾿ασίας (12.57 61. 249. Prom. 735). – πλήθουσι (420) νεκρῶν Ag. 1220. – Σαλαμίνος 327, Westphal II S. 485.

274-279. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-41

21
22
ἁλίδονα, mari agi- tata. παμβαφή, ganz mit Meer- wasser angefüllt (und aufgeschwol- len). – πλαγκτούς, nach dem Sinne ( φίλους). Vgl. 303. 307. 310. ναΐοισιν, wie Suppl. 2, vgl. ναμερτῆ 246 u. zu 157. Endung wie 336. ἐμβολαῖς 409; in der Seeschlacht.

280-289. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-42

23
24
Drei iambische Verse (1. katal. Pentapodie mit Synkope des dritten u. vierten Iambus, 2. u. 3. Tetrapodie, bez. Pentapodie ᾿Αντιστρ. γ΄. mit Synkope im zweiten u. dritten Iambus) u. ein logaödischer, be- stehend aus Choriambus (d. h. Dak- tylus u. synk. Trochäus) und drei Trochäen. δᾶοι wie 239. – όνομα Σαλαμίνος πλεῖστον ἔχθος κλύειν wie ἔχθιστον κλύειν. αἰαῖ στρα- τοῦ φθαρέντος ist wie 116 der an- zustimmende Klageruf. δάοις, Athen seinen Feinden, also hier den Persern. ὡς . . . ἔκτισαν ist nicht ein von μεμνῆσθαι abhängiger Satz, sondern ein kausaler Nebensatz, da sich zu μεμνῆσθαι aus dem Vor- hergehenden ᾿Αθηνῶν ergänzt. - μάταν εὔπαιδας, weil sie die Söhne, καταπαίδας, ἀνάνδρους, weil sie die Gatten ver- loren haben.

290-298. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-43

25
26
Durch die letzten Worte des Chors indirekt aufgefor- dert löst jetzt Atossa den Chor im Gespräche mit dem Boten ab. ὑπερβάλλει enthält einen negativen Begriff (es hindert durch seine Gröfse am Sprechen und Fragen) und ist daher nach Analogie dieser Verba konstruiert (Prom. 786 f.: οὐκ ἐναντιώσομαι τὸ μὴ οὐ γεγω- νεῖν). – Soph. Phil. 1316: ἀνθρώ- ποισι τὰς μὲν ἐκ θεῶν τύχας δο- θείσας ἐστ᾽ ἀναγκαῖον φέρειν. καταστάς gefasst, ruhig; Herod. III 80 ὁ θόρυβος κατέστη. – ὅμως, an den Bedingungssatz (anderwärts an ein Partizip) angelehnt, gehört aber (begrifflich) zu λέξον. Vgl. 840. Sept. 712: πιθοῦ γυναιξίν, καίπερ οὐ στέργων ὅμως. Choeph. 115: μέμνησ᾽ Ορέστου, κεί θυραῖος ἐσθ᾽ ὅμως. Plaut, mil. 1341: bene dicatis et mihi absenti tamen. Kr. II 56, 13. A. 2. Den Worten τίς οὐ τέθνηκε hört man das ängstliche Verlangen an, zu hören, daſs Xerxes noch lebt. ἀρχέλειος für ἀρχέ- λεως (vgl. εὔγειος κ. εὔγεως), ἀρχέ- λαος, wenn nicht ἀρχελάων herzu- stellen ist. - Das epische ὅστε (vgl. Kr. II 51, 8. A. 2) selten und nur bei Äschylos im Trimeter Vgl. 762. Quem vero lugebimus ex ducto- ribus ut in sua statione mortuum? ἐπὶ σκηπτ. ταχθεὶς in imperio (dessen Zeichen hen das das σκῆπτρον ist) constitutus. - ἄνανδρον proleptisch, Folge von ἠρήμου. Soph. Ant. 881 πότμον ἀδάκρυτον οὐδεὶς φίλων στενάζει, Eur. Med. 435 τᾶς ἀνάν- δρου κοίτας ὀλέσασα λέκτρον.

299-301. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-44

27
28
Hom. A 88: ἐμεῦ ζῶντος καὶ ἐπὶ χθονὶ δερκομένοιο; dagegen Eur. Orest. 386: οὐ γὰρ ζῶ κακοῖς, φάος δ᾽ ὁρῶ. Soph. Ant. 600: ὃ τέτατο φάος ἐν Οἰδίπου δόμοις. – ἐκ, Ag. 900: κάλλιστον ἦμαρ εἰσιδεῖν ἐκ χείματος. - με- λαγχίμου vgl.114. Suppl. 745. Cho.11.

302-330. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-45

29
30
Zur Antwort auf Atossas Frage schüttet der Bote, ehe er sich auf eine geordnete Er- zählung einläſst (337 ff.), eine Fülle von Namen aus, teils um der Dar- stellung ein konkret nationales Ko- lorit zu geben, teils um einzelne tapfere Thaten in Erinnerung zu bringen. Über die Etymologie dieser Namen s. Einl. S. 35 A. 23. στυ-

302-307. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-46

31
32
Αρτεμβάρης 29. – ἵππου 315. Thuk. I 62: ἡ διακοσία ἵππος. – βραβεὺς Lenker (Befehls- haber), vgl. 78. Ag. 230. φλοὺς 78. θείνεται wird ge- stofsen an, vgl. 310. – Σιληνίαι ein Teil des Gestades von Salamis, in der Nähe der Τροπαία ἄκρα. - Mannigfaltigkeit der Wendungen für den einen Begriff des Gefallen- seins. Mit bitterem Volkshumor 305; abschwächende Nachbildung des von einem Feinde gesprochenen Verses Hom. II 745: ἡ μάλ᾽ ἐλαφρὸς ἀνήρ, ὡς ῥεῖα κυβιστᾷ. Ähnliche Tonfärbung 310. 319. Tenago princeps indigena. ἰθαγενὴς δ. ν. α. ἐγχώριος; es war dies also nicht das Regelmässige; vgl. 44 f. mit 311; 34 f. mit 960; 38 mit 321. Herod. VII 96f. VI 53: φαινοίατο ἂν ἐόντες οἱ τῶν Δωριέων ἡγεμόνες Αἰγύπτιοι ἰθαγενέες. σποδεῖ, ferit, vgl. θείνεται 303.

308-313. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-47

33
34
᾿Αρσάμης 37. πε- λειοθρέμμ. (vgl. 33), Salamis. Der Schol. vergleicht das bomerische πολυτρήρωνά τε Θίσβην ( Β 502). — κύρισσον (vgl. 313. 376. 416. 458. 490. 506. Kr. II § 28, 3. A. 4) von den Leichen, welche durch die Strömung mit dem Kopfe gegen das Land getrieben werden, s. v. a. κερατίζειν. - γειτονῶν Suppl. 780 vgl. 286. – Αρκτεύς 44 f. Φαρ- νοῦχος, bei Herod. VII 88 ein Φαρ- νούχης, der aber schon in Sardes verunglückte. – ναὸς ἐκ μιᾶς, drei aus einem Schiffe.

314-319. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-48

35
36
Chryse, Name meh- rerer Inseln und einer Stadt in Troas. μελαίνης geht wohl nicht auf die Farbe der Pferde, sondern der Reiter. – πυρσήν steht als pro- leptisches Prädikat. Der schwarze Bart färbte sich im Blute rot. Vgl. 539. πορφυρᾶ βαφῇ d. i. βαφῇ αἵματος. Vgl. Hom. 141. – Μᾶγος entweder weil in der Zeit des Äschylos die Quantität noch nicht festgestellt war, oder weil Äschylos den medischen Volksstamm (Herod. I 101. Strab. XVII p. 727. Plin. n. h. VI 26, 29) von der gleichnamigen Priesterkaste (irrigerweise) unter- scheiden zu müssen glaubte. – μέτ- οικος dort sich (unfreiwillig, als Toter) niederlassend, dort bleibend.

320-330. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-49

37
38
πολύπονον, laborio- sum, von der Person, welche mit dem Speere gewaltig arbeitet, über- tragen. ᾿Αριόμ. 38. Σάρδεσιν, der Vaterstadt durch seinen Tod, wenn die Lesart richtig ist, da der Spondeus des 5. Fuſses, dessene rste Länge die letzte Silbe eines mehr- silbigen Wortes ist, eine Härte ver- ursacht, die hier nicht durch die Hephthemimeris gemildert wird. Σεισάμης: ähnliche Namen bei Herod. V 25. VII 6. Lyrna, von Steph. Byz. mit Lyrnessos in Troas identifiziert. οὐ μάλ᾽ εὐτύκως, nicht gar schön hergerichtet, der schöne Mann. Elegisch. Συέν- νεσις kilikischer Königsname. Drei sind aus dieser Zeit bekannt (R. E. VI 2. S. 1528); gemeint ist wohl der bei Herod. VII 98 ( Κίλιξ Συένν. Ωρομέδοντος); Plat. Charmid. p. 158 Α: εἰς πάντα πρῶτον εἶναι. Κιλίκων, 273. - Eur. Herakl. 8: πόνων πλείστων μετέσχον εἷς ἀνὴρ Ἡρακλέει. Kr. 49, 19. A. 5. σαι,

331-336. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-50

39
40
ἀναστρέψας πάλιν (Kr. 52, 2. A. 5. Eur. Hippol. 982: ἀνέστραπται πάλιν) 8. v. a. λόγω ἀνελθών, τὸν λόγον ἀναλαβών (repe- tens). - πόσον δὲ, Kr. 69, 16. Α. 5. ἀξιῶσαι, ἄξιον ἡγήσασθαι, τολμῆ- Schol. A. vgl. vgl. Eum. 425.

337-343. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-51

41
42
πλήθους μὲν (vgl. 345) . . ἕκατι (Ar. nub. 320: ἕνεκεν γε ψυχῆς στερρᾶς): wenn es auf die groſse Zahl (allein) angekommen wäre; daher ἄν ( κρατῆσαι). βάρβαρον (187), generisch, Kr. 50, 3 mit Anm. 6. Vgl. Herod. VIII 82: ἐν τοῖσι τὸν βάρβαρον κατε- λοῦσι. Abgesehen von den 300 Schiffen (und aufser ihnen) waren 10 auserlesene vorhanden, im gan- zen also 310; Herod. VIII 82 (vgl. ib. 48) giebt 380 an, wovon 16 auf Sparta, 180 (ebenso Plut. Themist. 14; rund 200 bei Herod. VIII 61, vgl. Diod. I 15) auf Athen kamen. Auf persischer Seite 1207 auch bei Herod. VII 79, Plut. Themist. 14, sowie Diod. ΧΙ 3 ( πλείους τῶν χιλίων καὶ διακοσίων); rund 1200 bei Isokr. Paneg. 93. 97. 118 und Cornel. Nep. Themistocl. 2; noch ungenauer Plat. legg. III p. 699 В ( νεῶν χιλίων καὶ ἔτι πλεόνων ἐπι- φερομένων) und Cic. Verr. I 18. - ὧδ᾽ ἔχει λό λόγος Sept. 225. Choe. 521 vgl. Ag. 1661, hier im Sinne: ,, 80 steht es mit der Berechnung, das ist die Rechnung".

344-349. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-52

43
44
μή σοι δοκοῦμεν, Prom. 247. 959. Plat. Apol. p. 28 D: μὴ αὐτὸν οἴει φροντίσαι θανά- του, du wirst doch hoffentlich nicht glauben, daſs er um den Tod sich Sorge macht? λειφθ., inferiores fuisse.,,An Zahl" ergänzt sich ohne grofse Mühe aus dem ganzen Vor- hergehenden seit 334. τῇδε νοη μάχῃ zu trennen ist nicht möglich. Da auf natürlichem Wege das Geschehene rätselhaft bleibt, so sucht der Bote nach einer übernatür- lichen Erklärung. - Das Bild vom Abwägen des Geschickes Hom. 69 f. X 209 ff. Mit einem Wort: θεοὶ .. θεᾶς. - Die Frage, ob Athen noch unzerstört sei, wird nicht ein- fach bejaht (denn dies wäre gegen die Wahrheit, da die Stadt vor der Schlacht bei Salamis von den Persern eingenommen u. verwüstet worden war), sondern dahin beant- wortet, daſs, sofern die Stadt aus ἄνδρες besteht (nicht aus Mauern und Steinen), sie allerdings unzer- stört und ihre Schutzwehr sicher sei. Alkäos fr. 22: οὐ λίθοι τειχέων εὐ δεδομαμένοι, ἀλλ᾽ ἄνδρες πόλιος πύργος ἀρήϊοι. Soph. O. R. 56 f. Thuk. VII 77: ἄνδρες γὰρ πόλις, καὶ οὐ τείχη οὐδὲ νῆες ἀνδρῶν κεναί. Vgl. auch besonders Herod. VIII 61. Plut. Themist. 11. Äschin. Ι 174 (180). – ἀνδρῶν emphatisch: solange es (echte) Männer hat, be- sitzt es ausreichenden Schutz.

350-354. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-53

45
46
Die Stellung der Worte in 351 wie Eur. Kykl. 118: σπείρουσιν, ἢ τῷ ζῶσι, Δήμητρος στάχυν; Vgl. Hel. 1579 f. Ar. nub. 257. Ovid. trist. III 9, 12: (specula- tor) hospes, ait, nosco, Colchide, vela, venit. Der V. 352 ist wie 251 gebaut. - ἀλάστωρ (Suppl. 415. Ag. 1501. 1509) heiſsen nach Galenos αὐτοί τε οἱ ἄνθρωποι οἱ τὰ ἄλαστα (vgl. 990) ἐργασάμενοι (Soph. Ai. 374) καὶ οἱ τιμωροὶ αὐτῶν δαίμονες. Bei Äsch. findet sich nur letztere Bedeutung (Rachegeist bes. für be- gangenen Übermut), s. Nägelsbach, nachhom. Theol. S. 482f. Keck zum Agam. S. 17-21. – ποθέν um nicht zu sagen ἐκ θεῶν τινος.

355-360. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-54

47
48
Beschreibung des Verlaufes der Schlacht bei Salamis (355-432). ἀνὴρ Ἕλλην, der οἰκέ- της und παιδαγωγός im Hause des Themistokles, Σίκινος, im Auf- trage seines Herrn, Herod. VIII 75 (Diod. XI 17), wo auch: φράσοντα ὅτι οἱ Ἕλληνες δρησμὸν βουλεύ- ονται καταρρωδηκότες. Δρασμός war wohl das authentische gering- schätzige Wort.

361-373. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-55

49
50
δόλον . . φθόνον λόγον (vgl. Suppl. 942 ff.) bilden eine Art Kette. θεῶν φθόνον auf die aufserordentliche Macht des Perserreiches. Der Mann aus dem Volke spricht im Sinne des Volkes; auch scheint der Dichter in diesem ältesten Stücke seine späteren rei- neren Gottesbegriffe noch nicht ausgebildet zu haben. Ἕλληνος d. i. obwohl er sich bei einem Hellenen der List hätte versehen sollen. Als listig erscheinen die Hellenen den Barbaren, die Ge- bildeten den Ungebildeten. Mit wohlgefälligem Lächeln mochte dies der Athener vernehmen. εὐτ᾿ ἂν, 230. Der Ausdruck pathetisch wie 357. 386. Vgl. Hom. ἦμος δ᾽ ἠέλιος κατέδυ καὶ ἐπὶ κνέφας ἦλθε. τέμενος αἰθέρος Ennius ann. 50 V. (vgl. 67. Trag. 421): caeli caerula templa, u. Trag. 227: 0 magna templa caelitum, commixta stellis splendidis! ξαι, Kr. 55, 3. A. 13. φυλάσσειν, ebd. A. 20. - Die halbmondförmige Bai von Salamis war durch die per- sische Flotte, welche sich quer vor dieselbe legte, abgeschlossen. νῆσον Αἴαντος 307. Machte sie L τά- mit ihrem Kopfe dafür verantwort- lich, daſs die Hellenen nicht ent- rinnen; vgl. Plat. legg. III p. 698 C: θάνατον αὐτῷ (dem Datis) προει- πὼν μὴ πράξαντι ταῦτα; auch 1 Kön. 20, 39. εὔθυμος wohlge- mut (vgl. 394), nichts Arges ahnend.

374-385. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-56

51
52
δεϊπνόν τε ἐπορσύ νo ντo, als ob folgte: τά τε ἄλλα παρεσκευάζοντο. - Hesychius: τρο- πώσασθαι, τὸ τὴν κώπην πρὸς τὸν σκαλμὸν δῆσαι τῷ τροπωτῆρι. Vgl. Poll. 1 87: σκαλμός· ὅθεν αἱ κῶπαι ἐκδέονται. – εὐήρετμον proleptisch; denn erst durch die Befestigung des Ruders wurden die Pflöcke mit Rudern wohl versehen. κώπης ἄναξ (vgl. 383), nachgeahmt von Eur. Kykl. 86 und im Teleph. (700 Ν.) κώπης ἀνάσσειν, welches letz- tere Aristot. Rhet. III 2 tadelt, als ἀπρεπές, ὅτι μείζον τὸ ἀνάσσειν ἢ κατ᾿ ἀξίαν. – πᾶς – πᾶς δὲ wie 403. ὅπλων ἐπιστάτης s. v. a. ὁπλί- της, ἐπιβάτης, miles classiarius, in derselben Weise wie κώπ. ἄν. 8. v. a. κωπηλάτης, ἐρέτης. – νεὼς μακρᾶς (Gegenteil στρογγύλα 8. v. α. φορ- τηγά), distributiv. – πάννυχοι vgl. Herod. VIII 76: οἱ μὲν δὴ ταῦτα τῆς νυκτὸς οὐδὲν ἀποκοιμηθέντες - παραρτέοντο. διάπλοου λεών, Schol.: διαπλέοντα τὴν θάλασσαν.

386-394. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-57

53
54
λευκόπωλος ἡμέρα vgl. Hom. 4 243ff. Soph. Ai. 673: τῇ λευκοπώλῳ φέγγος ἡμέρα φλέ- γειν. Theokr. 13, 11: ἁ λεύκιππος ᾿Αώς. Liv. V 23: curru albis equis iuncto urbem invectus Iovis Solisque equis aequiparari dictatorem in religionem trahebant. Dagegen Tibull I 3 extr.: Aurora can- dida roseis equis. Das Asyndeton μολπηδὸν ηὐφήμησεν, weil das Vor- hergehende näher bestimmt wird ( μολπηδὸν ist scharf zu betonen). Vgl. Kr. II 59, 1. A. 3. - Anstimmen des Päan (393) zum Beginn der Schlacht; vgl. Sept. 268. 635. Thuk. 121: ἤδη ἐπεπαιάνιστο ὡς ἐπίπλουν. Xen. anab. I 10, 10. V 2, 14: ἐπεὶ δ' ἐπαιάνισαν καὶ ἡ σάλπιγξ ἐφθέγξατο, ἅμα τε τῷ Ἐνυαλίῳ ἠλάλαξαν. VÌ 5, 27 : ἡ σάλπιγξ ἐφθέγξατο καὶ ἐπαιάνιζον καὶ μετὰ ταῦτα ἠλάλαζον. ἠ Eur. Herakl. 330: ἐσήμην᾿ ὄρθιον (laut) σάλπιγγι. Das Neutrum wie in μέγα βοᾶν, μέγα φθέγγεσθαι, λιγὺ ἀνακωκύειν (468). Kr. 46, 5. A. 6. τάφος, stupor. – ὡς φυγῇ, ὡς πρὸς φυγὴν ἀποκλῖναι μέλλοντες (Schol.). Minder ideal Herod. VIII 83; da aber bei Äschylos ein Perser redet, so konnte von diesen Zänkereien der Hellenen abgesehen werden. παιᾶνα zu Apollon als παιήων, ἀλεξίκακος, σωτήρ, mit dem Refrain ἰὴ Παιάν; vgl. 388 f.

395-398. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-58

55
56
Jetzt gab die Trom- pete das Zeichen zum Angriff. πάντ᾽ ἐκεῖνα, alles auf jener Seite (der hellenischen), vgl. 260. Herod. VII 34: ἐζευγμένου τοῦ πόρου ἐπι- γενόμενος χειμών μέγας συνέκοψέ τε ἐκεῖνα πάντα καὶ διέλυσε. So auch πάντα ταῦτα, zu Ar. nub. 328. ἐπέφλεγεν, nicht ἐξέκαιεν καὶ ἀνήγειρεν (Schol.), sondern ,,erfüllte mit hellem Schalle". Vgl. Soph. Oed. Τ. 186 παιὰν δὲ λάμπει. ῥοθιάδος proleptisch, denn es bezeichnet die Folge von ξυνεμ- βολή. ξυνεμβολή das gleich- zeitige Einsetzen der Ruder nach dem Takte ( ἐκ κελ.). Thuk. II 92: ἀπὸ ἑνὸς κελεύσματος ἐμβοήσαντες. Eur. Iph. T. 1405: χέρας κώπη προσαρμόσαντες ἐκ κελεύματος.

399-407. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-59

57
58
Herod. VIII 85: κατὰ μὲν δὴ ᾿Αθηναίους ἐτετάχατο Φοίνικες ( οὗτοι γὰρ εἶχον τὸ πρὸς Ἐλευσῖνός τε καὶ ἑσπέρης κέρας), κατὰ δὲ Λακεδαιμονίους Ἴωνες) οὗτοι δ᾽ εἶχον τὸ πρὸς τὴν ἠῶ τε καὶ τὸν Πειραιέα. Anders der we- nig glaubwürdige Diod. XI 18. Mit Herod. stimmt unsere Stelle (399 ff.), sofern naturgemäſs der attische Dichter vor einem attischen Publi- kum denjenigen Flügel besonders hervorhob, auf welchem die Athener standen. Vgl. 410. παῖδες Ἑλλή- νων epische Umschreibung ( νίες Ἀχαιῶν). δὲ im zweiten Gliede der Anaphora, Kr. 59, 1. A. 4. II 59, 1. A. 2. Liv. V 30: pro aris focisque et deum templis ac solo in quo nati essent dimicandum fore. ἕδος, τὸ ἄγαλμα καὶ ὁ τόπος ἐν ὦ ἵδρυται (Timä. lex. Plat. s. v.). Enger z. B. Dionys. Hal. Ant. I 47: Αἰνείας παραλαβών .. τὰ ἕδη τῶν θεῶν διαπλεῖ τὸν Ἑλλήσποντον. – θήκας Ag. 454. Soph. Εl. 895: ὁρῶ περιστεφῆ ἀνθέων θήκην πατρός. Plat. legg. III p. 699 C: ἤμυνεν ἱεροῖς τε καὶ τάφοις καὶ πατρίδι καὶ τοῖς ἄλλοις οἰκείοις τε ἅμα καὶ φίλοις. Herod. IV 127: μαχεσόμεθα περὶ τῶν τάφων u. a. Ar. vesp. 533f.: σοὶ μέγας ἐστὶν ἁγὼν καὶ καὶ περὶ τῶν ἁπάντων. ῥόθος (vgl. 396). Dem Hellenen ist nur seine Sprache eine artikulierte, mensch- liche; Herod. II 57: αἱ γυναῖκες, διότι βάρβαροι ἦσαν, ἐδόκεόν σφι ὁμοίως ὄρνισι φθέγγεσθαι. - Curt. III 10: iam in conspectu.. utraque acies erat, cum priores Persae in- conditum et trucem sustulere cla- morem.

408-411. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-60

59
60
Schol. Apoll. Rhod. I 1089: στόλος λέγεται τὸ ἐξέχον ἀπὸ τῆς πτύχης καὶ διῆκον ἄχρι τῆς πρώρας ξύλον. ήρξε, nach Herod. VIII 84 (Diod. XI 27) Amei- nias (der Bruder des er des Äschylos). Die Festhaltung des Standpunktes des Redenden, welcher auf der feind- lichen Seite keine einzelnen Per- sonen und Namen kennt, entspricht zugleich der hohen Weise des Aschylos und vermied die Erregung von Eifersucht. Selbst dafs es ein attisches Schiff war, sagt Äsch. nur indirekt, durch φοινίσσης, s. zu V. 399. Eine ferne Andeutung von Persönlichem nur in ἄλλος. Brachy- logische Vermischung zweier Kon- struktionen: ἄλλος ἐπ᾿ ἄλλον und ἄλλη ἐπ᾿ ἄλλην. δόρυ δ. ν. α. ναῦν (nicht s. v. a. στόλον).

412-423. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-61

61
62
ῥεῦμα, 88. ἐν στενῷ, auf engem Raume (zwischen Kynosura und dem attischen Fest- lande), vgl. Herod. VIII 60. Thuk. I 74. κωπήρη στόλον, remorum apparatum. ἔμβολον (und ἔμβο- λος) δ. ν. α. στόλος 408. Und diese Verwirrung wurde von den Hellenen benützt. Die Folge davon ist parataktisch angereiht ( ὑπτιοῦτο δέ). φόνου, αἵματος. Vgl. Ag. 659f. u. Herod. VIII 12 (von der Schlacht bei Artemision): οἱ δὲ νε- κροὶ καὶ τὰ ναυπήγια ἐξεφορέοντο ἐς τὰς Ἀφέτας καὶ περί τε τὰς πρώ- ρας τῶν νεῶν εἰλέοντο καὶ ἐτάρασ- σον τοὺς τάρσους τῶν κωπέων. ὅσαιπερ Restriktion von πᾶσα ναῦς.

424-428. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-62

63
64
Sie schlugen drauf los wie auf Thunfische, welche im Mittelmeere herdenweise daher- ziehen und mit Harpunen getötet wurden. Plin. n. h. IX 2, 5: tanta thynnorum multitudine ut magni Alexandri classis haud alio modo quam hostium acie obvia contra- rium agmen adversa fronte direxe- rit: aliter sparsis non erat evadere. non voce, non sonitu, non ictu, non fragore terrentur, nec nisi ruina turbantur. Vgl. W. E. Weber zu Hor. sat. II 4. S. 385f. Massenhaf- ÄSCHYLOS, Perser. tigkeit und Wehrlosigkeit der Er- schlagenen. τιν' (424) aut quem- libet alium. ἐρειπ. Ag. 660. ἐρράχιζον gehört nicht mehr zum Bilde. - εὐχωλὴ ὀλλύντων, κωκύμα- σιν ὀλλυμένων nach Hom. ἔνθα δ᾽ ἅμ᾽ οἰμωγή τε καὶ εὐχωλὴ πέλεν ἀνδρῶν ὀλλύντων τε καὶ ὀλλυμένων. Bis das Erscheinen der Nacht (vgl. Eur. Iph. Taur. 110: ὅταν δὲ νυκτὸς ὄμμα λυγαίας μόλῃ; anders Sept. 390) dem ein Ende machte. ἀφείλετο mit allge- meinem Objekt. Vgl. Xenoph. Hell. I 2, 16 ᾿Αλκιβιάδης δὲ ἐδίωκεν . ., μέχρι σκότος ἀφείλετο.

429-432. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-63

65
66
δέκα, zu Ar. nub. 10. οὐδ᾽ ἂν, οὐκ ἄν, die we- sentliche Bedingtheit des ganzen Satzes wird gleich zu Anfang be- merklich gemacht. Hom. y 114ff.: ἄλλα τε πόλλ᾽ ἐπὶ τοῖς πά- θομεν κακά· τίς κεν ἐκεῖνα μυθήσαιτο . . ; οὐδ᾽ εἰ πεντάετές γε καὶ ἑξάετες παραμίμνων ἐξερέοις. στοιχαγοροίην, vgl. zu 157. μηδαμά s. v. a. μηδαμῇ, Prom. 526.