Aeschylus Persians 591

Ioannes Sanravius (Translator)

Neq; lingua mortalibus
In custodia folutus eſt populus ad loquendŭ liberè:
Quoniam folutum est iugum roboris.
560
Sanguine perfusum eſt ſolu: Aiacis circumcluſa
Infula, habet Perfarum corpora.

Persians. Aeschylus. Ioannes Sanravius (Translator). Basileae. 1555.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by Schmidt Sciences.

Current edition Experimental

Aeschylus, Persae: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) (Latin) (Aeschylus, Persae: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (7)
Πέρσαι First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 598-632 focus
Πέρσαι Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922.) — 598-632 focus
Πέρσαι (OCR draft) Experimental (Πέρσαι. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 591 focus
Πέρσαι (OCR draft) Experimental (Πέρσαι. Gottfried Hermann, 1852.) — 591 focus
οὐδ᾽ ἔτι γλῶσσα βροτοῖσιν
ἐν φυλακαῖς· λέλυνται γὰρ
595
λαὸς ἐλεύθερα βάζειν,
ὡς ἐλύθη ζυγὸν ἀλκᾶς·
αἱμαχθεῖσα δ᾽ ἄρουραν
Αἴαντος περικλύστα
νᾶσος ἔχει τὰ Περσῶν.
600
ΠΕΡΣΑΙ (OCR draft) Experimental (ΠΕΡΣΑΙ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 591 focus
Οὐδ' ἔτι γλῶσσα βροτοῖσιν
Ant. 3.
ἐν φυλακαῖς· λέλυται γὰρ
λαὸς ἐλεύθερα βάζειν,
ὡς ἐλύθη ζυγὸν ἀλκᾶς·
αἱμαχθεῖσα δ' ἄρουραν ἄρουρα
595
Αἴαντος περικλύστα
νᾶσος ἔχει τὰ Περσῶν.
Πέρσαι (OCR draft) Experimental (Πέρσαι. N. Wecklein, 1885.) — 591 focus
οὐδ᾽ ἔτι γλῶσσα βροτοῖσιν
Aeschyli Persae (OCR draft) Experimental (Aeschyli Persae. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 591 focus
οὐδ᾽ ἔτι γλῶσσα βροτοῖσιν
ἐν φυλακαῖς· λέλυται γάρ
λαὸς ἐλεύθερα βάζειν,
ὡς ἐλύθη ζυγὸν ἀλκᾶς.
αἱμαχθεῖσα δ᾽ ἄρουραν
595
Αἴαντος περικλύστα
νᾶσος ἔχει τὰ Περσῶν.
Translations (7)
Persians Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922. (Modernized by Perseus.)) — 598-630 focus
The Persians. (OCR draft) Experimental (The Persians.. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 591 focus
And no longer is the tongue of mortals held in check: for the people have been set at liberty to speak their mind freely, since the yoke of strength hath been loosened. And the sea-washed isle of Ajax, with its soil stained with gore, holds the [bodies] of the Persians.
LES PERSES (OCR draft) Experimental (LES PERSES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 591 focus
plus !
Les langues mêmes ne sentiront plus de bâillon. Un peuple est délié et parle librement, sitôt qu'est détaché le joug de la
force. Dans son terreau sanglant, l'île d'Ajax que bat le flot retient au tombeau la puissance
The Persians (OCR draft) Experimental (The Persians. Robert Potter, 1779.) — 591 focus
Now no reſtraint the wanton tongue ſhall own,
Free from the golden curb of pow'r;
For on the rocks, waſh'd by the beating flood,
720
His awe-commanding nobles lie in blood.
Eschilo, I Persiani: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, I Persiani: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 591 focus
Né piú sarà degli uomini
schiava la lingua: di parlare libero,
675
il popolo si sfrena;
il giogo, ecco, già frangesi:
nella sanguigna arena
dell'isola d'Aiace
il potere dei Persi infranto giace.
680
English (E. D. A. Morshead, 1908) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Persians — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 591 focus
Men speak the thing they will, and from this hour
The folk whom Xerxes ruled obey his word no more.
610
The yoke of force is broken from the neck—
The isle of Ajax and th' encircling wave
Reek with a bloody crop of death and wreck
Of Persia's fallen power, that none can lift nor save!
[ Re-enter Atossa, in mourning robes.
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 591 focus
Nimmer hinfort wird der Menschen
Zunge bewacht; denn gelöst nun
Reden die Völker sich frei aus,
575
Da die Gewalt sich gelöst hat.
Auf bluttriefender Erde,
Ajas' umflutetem Eiland,
Modert das Glück der Perser.
(Atossa kommt zu Fuße, ohne den königlichen Schmuck, gefolgt von wenigen Dienerinnen, welche Grabesspenden tragen.)

Commentary

Critical apparatus to The Persians (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of The Persians.) focus

588. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-442

οὐκ ἔτι:
οὐκέτι
Μ.
588

589. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-443

οὐκ ἔτι:
oudere
M. G. Vit. Lips. Par. N. adscriptumque in Par. A. B.
Ovxéri
Rob. Ceteri
ovx it
. Praestat oratio copulae defectu commotior.
589

589. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-444

δασμοφοροῦσιν:
δασμοφοροῦσιν
Μ. Par. L.
δασμοφοροῦσι
ceteri, nisi quod ex Par. B. yo. xai
daμosqopovrτai
(sic editum) Faehsius affert.
589

590. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-445

δεσποσύνοισιν:
δεσποσύνοισιν
Μ. G. Lips. et plerique reliqui.
δεσποσύνῃ
o Vit. Cantabr. 1. Par. C. Ald. Rob. Turn. et adscriptum in Par. B.
δεσποσύναισιν
Ven. B. Par. N.
590

591. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-446

οὔτ᾽ ἐς:
οὔτε ἐς
Ven. A.
οὐδ᾽ ἐς
Brunckius. V. Opusc. III. p. 155.
591

591. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-447

γᾶν:
γαῖαν
Vit.
591

591. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-448

προπίτνοντες:
προπίτνοντες
Μ. Par. H. L.
προσπιτνῶντες
Vit.
προσπίπτοντες
G. Lips. aliique.
προσπίτνοντα
Rob.
προσπίτνοντες
Ald. Turn.
591

592. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-449

βασιλεία: Libri
Baotha
. Correxit Blomfieldius. Scholiastes
τὰ τοιαῦτα πάντα κτητικὰ μακρὸν ἔχει τὸ π
. Post
βασίλεια
addunt
βασιλική
M. Par. L. N.
592

593. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-450

διόλωλεν:
διόλωλας
Ven. B.
593

594. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-451

οὐδ᾽ ἔτι:
ovdéti
G. Rob.
ovde to
Lips. Ven. A. aliique nonnulli.
ovz ἔτι
Vit.
594

596. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-452

ἐλεύθερα:
ἐλεύθερον
Vit.
596

596. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-453

βάζειν:
βάξειν
Lips.
596

597. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-454

ἀλκᾶς:
úλxãç
, ad
ã
supra scripto
7
, Lips. In M.
&
in
≈
aut
≈
in
ũ
a sec. manu mutatum.
597

598. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-455

ἄρουραν:
ἄρουραν
Porsonus in Adversariis.
άρουραι
, sic sine accentu Lips.
povoa
ceteri, etiam G.
598

599. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-456

περικλύστα:
περικλύστα
, ad
a
supra scripto
η
, Lips.
περικλύστρα
Vit.
599

600. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-457

Περσῶν:
vuoos
, ad
a
supra scripto
77
, Lips.
τὰ περσῶν σώματα
Rob. Scilicet
ouata
explicationis caussa habent scholia. Recte Schützius monet
noάuara
potius intelligi debere.
600

Commentary (W. S. Teuffel; revised by N. Wecklein, 1886; German; OCR draft) (Persians, explanatory commentary pp. 43–97. Single-witness OCR; source readings and all reference placements require scan review.) focus

558-567. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-84

1
2
Umfang der Nieder- lage. Xerxes selbst rettete kaum das Leben. λινόπτεροι, velivolae, wie λινόπτερα . . ναυτίλων ὀχήματα Prom. 467. κυανῶπις (Suppl. 743) s. v. a. κυανόπρωρος, κυανέμ- βολος (Eur. Εl. 436), vgl. Suppl. 716. – νᾶες dreimal die persischen. Ἰαόνων, der Hellenen, 178. ἐκφυγεῖν, wie 189: sei entkommen, wie wir hören. δυσχίμους (Sept. 509. Cho. 184. Fragm. 333 N.), un- wirtlich, wild.

568-575. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-85

3
4
Grösstenteils logaö- dische Strophe, deren Verse meist durch klagende Interjektionen von einander getrennt sind. Der dritt- letzte Vers iambische Dipodie mit Interjektion; der letzte eine trochä- ische Tripodie mit iambischer Ana- krusis. Vgl. Westphal2 II S. 830. Klage über die zuerst bei Salamis Gefallenen. ληφθέντες πρὸς πρωτομόροιο ἀνάγκας (necessitate prioris fati oppressi) in Gegensatz zu den auf der Flucht in Thracien Umgekommenen. – Κυχρεύς, sala- minischer Heros, nach welchem die Insel früher Kychreia geheiſsen haben soll. Ein Κυχρεῖος πάγος daselbst bei Strab. IX p. 393 und Steph. Βyz. – στέμβονται ( στέμβω, ὃ σημαίνει τὸ κινεῖν συνεχῶς, οὗ μέμνηται Αἰσχύλος Etym. Gud. p. 85, 44), werden von der Flut hin und her bewegt (nachher γναπτό- μενοι). Das Wort, das vor στένε leicht ausfallen konnte, fehlt in der handschriftlichen Überlieferung. οὐράνια Suppl. 808. Soph. Ai. 194: οὐρανία ἄτα. Ar. ran. 781: ὁ δῆ- μος ἀνεβόα .. οὐράνιόν γ᾽ ὅσον. ἀμβόασον ἄχη, 636. 581 f. δυσ- βάϋκτον (13), infausto eiulatu editus. Häufung synonymer Ausdrücke wie 635 f.

576-583. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-86

5
6
Erste Hälfte die Στρ. γ΄. Thatsache, zweite der Jammer dar- über (wie in der Strophe). Im Meere schrecklich herumgestofsen, werden sie von den Fischen zer- rissen. Herod. VI 44: θηριωδεστά- της ἐούσης τῆς θαλάσσης ὑπὸ τῶν θηρίων διεφθείροντο ἁρπαζό- μενοι. τᾶς ἀμιάντου ἁλοσύδνας (wie Hom. δ 404 καλῆς ἀλοσύδνης) 8. ν. 2. τῆς ἀμιάντου θαλάσσης. Schol. οὐ γὰρ μιαίνεται πώποτε καὶ πολλῶν μολυσμάτων ἐπιχυθέν- των αὐτῇ. Die kinderlosen Eltern, unendliches Leid beklagend, lassen den vollen (höchsten) Schmerz in Jammerrufen laut werden. ἀπύου- σιν 123. Mit τὸ πᾶν ἄλγος vgl. Herod. VII 3 ἡ γὰρ Ἄτοσσα εἶχε τὸ πᾶν κράτος.

584-590. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-87

7
8
Daktylisch-trochäi- sche Logaöden. An die Darstellung des Eindrucks der Niederlage auf die nächsten Angehörigen schliefst sich an die der Wirkung auf weitere Kreise: Furcht, daſs jetzt die unter- worfenen Völker das persische Joch abschütteln und dadurch der Zer- fall des ganzen Reiches eintrete. Neque amplius tributa pendunt necessitatibus quae a dominis impo- nuntur. Eur. Andr. 132 δεσποτῶν ἀνάγκαις. προπιτν. vgl. 152. ἄζονται, bezeigen ihre Ehrfurcht dadurch dass sie auf die Kniee fallen.

591-597. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-88

9
10
Wie in der Strophe, zuerst die Folgen (besonders im Innern des Reiches selbst) und dann die Ursache. Liv. VI 16 extr.: amotus dictaturae terror et linguam et animos liberaverat hominum. βάζειν, konsekutiver Infinitiv. ois nach dem kollektiven λαός, Kr. 58, 4. Α. 1. – αἱμαχθεῖσα ἄρουραν, Kr. 52, 4. A. 2. Αἴαντος νᾶσος 307.368.- περικλύστα, vgl. 879. Die Macht der Perser ist in Salamis begraben.

598-606. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-89

11
12
A Atossa kehrt aus dem Palaste zurück, zu Fuſs, ohne königlichen Schmuck. Dienerinnen tragen ihr Gegenstände zum Opfern nach. βροτείων, rerum huma- narum. – ἐμπερής, eine auch bei Sophokles (fr. 412 D.) vorkom- mende Form für ἔμπειρος. Äschylos wählte diese Form, weil er im 5. Fuſse dem Spondeus den Jambus vorzog. φιλεῖ, das Subjekt er- giebt sich aus τινά. Ebenso wie der Glückliche leicht allzu sicher wird. εὐροῇ vgl. die stoische εύροια τοῦ βίου. πεποιθέναι abhängig νοη φιλεί. Der Ausdruck δαί- μονα τύχης ist auffallend. Vgl. Anhang. - πάντα μὲν, als ob folgen sollte πάντα δὲ θορύβου πλέα. Da aber dieser Gedanke bei der Ausführung von πάντα in unter- geordneter Weise gebracht wird ( βοᾷ δ᾽ κτέ.), so fällt der Gegen- satz zu πάντα μὲν weg. Vgl. 482 ff. ἐν ὄμμασίν τε: dem würde ἐν ὠσί τε entsprechen. Weil der Satz eine andere Wendung erhält, tritt d ὲ für τὲ ein. Überall Ängstigen- des: in den Augen erscheinen widrige Zeichen der Götter, in den Ohren tönt ein Klang, der kein Heil verkündet.