Aeschylus Persians 256

Ioannes Sanravius (Translator)

Table of Contents

Search the Perseus Catalog for:

← Previous Next →
Triftia mala, triſtia molesta,
Recenter nata, hoſtilia heu heu.
Madefiamini lachrymis Perſæ audientes hunc dolorem.
235

Persians. Aeschylus. Ioannes Sanravius (Translator). Basileae. 1555.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by Schmidt Sciences.

Current edition Experimental

Aeschylus, Persae: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) (Latin) (Aeschylus, Persae: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (7)
Πέρσαι First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 256-289 focus
Πέρσαι Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922.) — 256-289 focus
Πέρσαι (OCR draft) Experimental (Πέρσαι. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 256 focus
Πέρσαι (OCR draft) Experimental (Πέρσαι. Gottfried Hermann, 1852.) — 256 focus
ἄνι᾽ ἄνια νεόκοτα καὶ δάϊ, αἰαῖ.
255
διαίνεσθε, Πέρσαι, τόδ᾽ ἄχος κλύοντες.
ΠΕΡΣΑΙ (OCR draft) Experimental (ΠΕΡΣΑΙ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 256 focus
Πέρσαι (OCR draft) Experimental (Πέρσαι. N. Wecklein, 1885.) — 256 focus
ἄνι᾽ ἄνια κακά,
νεόκοτα καὶ δάι. αἰαῖ,
260
διαίνεσθε, Πέρσαι,
τόδ᾽ ἄχος κλύοντες.
Aeschyli Persae (OCR draft) Experimental (Aeschyli Persae. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 256 focus
Translations (7)
Persians Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922. (Modernized by Perseus.)) — 256-286 focus
The Persians. (OCR draft) Experimental (The Persians.. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 256 focus
Dismal, dismal, strange evils, and adverse,-alas. Drench yourselves in tears, ye Persians, hearing of this sorrow.
LES PERSES (OCR draft) Experimental (LES PERSES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 256 focus
barbare tout entière a péri !
The Persians (OCR draft) Experimental (The Persians. Robert Potter, 1779.) — 256 focus
Slaves to no lord, they own no kingly pow'r g
.
Eschilo, I Persiani: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, I Persiani: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 256 focus
Ahimè, miseri miseri,
mali novelli e immani!
Sgorghin le vostre lagrime
all'udir tanto strazio, o Persïani!
290
English (E. D. A. Morshead, 1908) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Persians — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 256 focus
O ruin manifold, and woe, and fear!
Let the wild tears run down, for the great doom is here!
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 256 focus
Traurig, o traurig, unerhört grimmig Leid!
O weint, Perser, weint über die schwere Kunde!

Commentary

Critical apparatus to The Persians (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of The Persians.) focus

233. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-181

πᾶσα γὰρ:
πᾶσα γὰρ ἂν γένοιτ' ἂν
Lips.
πᾶσα γένοιτ᾽ ἂν
Ald.

235. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-182

ἔρξας:
ἔρξας
Lips.
ἔρξας δὴ μήδους πλεῖστα κακά
Rob. Μήδους:
μήδεους
Vit.

236. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-183

τούτοισιν:
τούτοις
Ven. A. Ald. Rob.
τούτοισιν
G. ἐξαρκὴς: γρ.
καὶ ἐξαρκεῖ
ex Par. B. Faehsius affert. δόμοις:
δόμοις
, superscripto
ων
, Lips.
δόμων
G. Par. L. Id exquisitius esse videri potest.

237. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-184

αὐτοῖς ἐστι:
αὐτοῖς ἐστιν αὐτοῖς
Ald.
αὐτοῖς ἐστιν
Rob.
αὐτοῖς ἔστι
G. Vit.
αὐτοῖς ἐστὶ
M. Lips. Turn.
ἐστιν αὐτοῖς
Ven. A. Ox. Ex Par. B. Faehsius affert
ἀργύρου πηγή τις ἐστιν αὐτοῖς θησαυρὸς χθονός. γρ. καὶ αὐτοῖς ἐστι
.

238. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-185

πότερα γὰρ τοξουλκὸς αἰχμὴ διὰ χερός σφιν ἐμπρέπει;:
διὰ χερὸς ἀν'
M.
διὰ χερὸς αὐτοῖς
G. Vit. Ven. A. Cantabr. 1. 2. Mosc. Ox. Par. A. B. C. K. N. Ald.
διὰ χειρὸς αὐτοῖς
Lips.
διὰ χερός
, omisso
αὐτοῖς
, Rob. Tum
πρέπει
M. G. ceterique, ut videtur, plerique et Ald.
πίπτει
Lips. Par. F. K. Rob.
πέμπει
, sed expuncto postea
μ
, Vit.
διὰ χερός γ' αὐτοῖς πρέπει
Turn.
πότερα γὰρ τοξουλκὸς αὐτοῖς αἰχμὴ διὰ χερὸς πρέπει
Ven. B. Particulae
γε
, quam Turnebus ex coniectura addidit, hic non est locus. Neque probari potest quod Brunckius scripsit,
διὰ χερῶν αὐτοῖς πρέπει
, vel quod Elmsleius ad Med. p. 286. coniecit,
διὰ χεροῖν αὐτοῖς πρέπει
. Scholiastes qui sic interpretatur,
ἆρα, φησί, διὰ τῶν χειρῶν αὐτοῖς πρέπει ἡ βολὴ ἡ τοξική;
non videtur
διὰ χερῶν
vel
διὰ χεροῖν
legisse, sed explicare
διὰ χερός
, quod librorum consensus tuetur, per pluralem. Sed in his scholiastae verbis Vit. non
πρέπει
habet, sed
ἐμπρέπει
, quod in codice Monacensi corruptum est in
ἐπρέπει
. Hoc probabilem huius versus emendationem aperit,
πότερα γὰρ τοξουλκὸς αἰχμὴ διὰ χερός σφιν ἐμπρέπει;

239. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-186

σάγαι:
σαγαί
libri. Pro eo vocabulo
χέρες
Rob. in qua antea
ἔχει
est pro
ἔγχη
.

240. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-187

ποιμάνωρ:
ποιμάντωρ
G. Lips. Ald. Turn. Hesychius
ποιμάνωρ, ποιμήν, ἢ βασιλεύς
. Eustathii huc respicientis verba allata sunt ad v. 76. στρατοῦ:
στρατῷ
M. Vit. Ven. B. Mosc. Par. N. Rob.
στρατῶ
, superscripto ultimae litterae
ου
, Lips. Ceteri
στρατοῦ
, quod suspiceris etiam habuisse Eustathium, qui
ἀνδρῶν ποιμάνωρ
afferat. Praeferendus esse videtur genitivus, quae exquisitior constructio est, ut interdum in verbo
ἐπιστατεῖν
.

241. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-188

οὔτινος:
οὔτινος
G. δοῦλοι:
δοῦλος
Lips.

242. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-189

μένοιεν:
μενοῖ
G.

243. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-190

ὥστε Δαρείου:
ὥστε δαρείου τε πολύν τε
Lips.

244. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-191

δεινά τοι:
δεινά τι
G. Cantabr. 2. τεκοῦσι:
τεκοῦσιν
M.

245. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-192

δοκεῖν:
δοκεῖ
Vit. Ven. A. Cantabr. 1. Ox. Mosc. Par. N.
δοκεῖν
Lips. cum ceteris, sed lineola tramissa deleri iubetur. τάχ᾽ εἴσει:
εἴση πάντα
, omisso
τάχ'
, Rob.
πάντ᾽ εἴσῃ τάχα
G. Lips. et aliquot alii.
εἴσῃ
omnes libri. ναμερτῆ λόγον:
νημερτεῖ λόγῳ
adscriptum in Par. B. Sic volebat scribere librarius in Vit. in quo est
νημερτὴ λόγῳ
, cum interpretatione
ἀληθεῖ
. Ceteri
νημερτῆ λόγον
, nisi quod in M. prius scriptum fuisse videtur
νημαρτῆ
. Doricam formam
ναμερτῆ
restituit Porsonus. V. ad Soph. Trach. v. 173.

246. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-193

δράμημα:
δράμημα
M. G. Lips. et reliqui, ut videtur, plerique atque edd. vett.
δρόμημα
Vit. Lambeth. Mosc. Par. N. et
α
superscripto Cantabr. 2. V. Lob. ad Phryn. p. 618.

247. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-194

κλύειν:
κλύειν
omittit Rob. Pro eo habet
ἀκούειν
Par. N.
κλύεις
Ven. B.

248. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-195

γῆς ἁπάσης: γρ.
καὶ γῆς ἁπάσης
vulgato superscriptum in Lips. Ἀσιάδος:
ἀσιάτιδος
Ven. A. Ald.
Ἀσίδος
Blomfieldius. πολίσματα:
πτολίσματα
Ven. B.

249. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-196

αἷα:
ἄνα
pro
αἷα
Lips.
γαῖα
Rob. Imitatur hunc versum Euripides Or. v. 1083.
καὶ δῶμα πατρὸς καὶ μέγας πλούτου λιμήν.
Ceterum animadvertat lector artem poetae, qui partim ut magnitudinem cladis apte demonstraret, partim ut a Persa haec dici spectatoribus indicaret, nuntium fecit non, ut solent fere nuntii, referre tantum quae gesta essent, sed cum magno motu et vociferatione accurrentem, priusquam rem enarret, deplorare sortem Persarum.

251. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-197

τὸ Περσῶν δ᾽:
τὸ δὲ περσῶν
Ven. A. Ald. Rob.
τὸ περσικὸν δ'
Vit. Lips. Colb. 2. sed in Vit. a sec. manu
περσικὸν
mutatum in
περσῶν
, et in Lips. supra scriptum γρ.
Τὸ περσῶν
. Ex Par. B. Faehsius affert
τὸ Περσῶν. γρ. καὶ Πέρσαις
.

252. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-198

ὤμοι:
ὤμοι
libri, etiam G. Solus Cantabr. 2.
ἰώ μοί μοί
. ἀγγέλλειν:
ἀγγέλειν
Vit. Lips. Post hunc versum G. Lips. Par. N. hunc inserunt,
στέργει γὰρ οὐδεὶς ἄγγελον κακῶν ἐπῶν
(
κακακῶν ἐπῶν
Lips.), qui versus est 277. Antigonae Sophocleae. Adscriptus est hic versus, sic quidem ut prius
εἰπών
fuerit, in margine M. Post sequentem versum eadem Sophoclis verba habet Rob.

253. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-199

ἀνάγκη:
ἀνάγκα
Ald. Rob. Eaedem et Ven. A.
ἀναπτύσαι
. πάθος: Post
πάθος
Ald. addit
πέρσας
.

254. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-200

Πέρσαι:
πέρσαι
M. G. Vit. Ven. A. B. edd. ante Brunckium. Merito hoc revocavit Porsonus. Neque enim iam nuntius haec secum ipse loquitur, sed Persas compellat. Atque egregie, ut in tanto malo, non reginam ab eo salutari, sed, quo est animi motu, simul omnes qui adsunt comprehendi facit poeta. Brunckius ex Par. B. receperat
Πέρσαις
, quod habet etiam Lips. Atque in Vit. quoque a sec. manu
σ
supra scriptum est. Neque quod Aldina, quae hic
πέρσαι
exhibet, in fine praecedentis versus habet,
πέρσας
, aliud est quam vitiose scripta varia lectio
πέρσαις
.

255. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-201

ἄνι᾽ ἄνια νεόκοτα καὶ δάϊ, αἰαῖ:
ἄνι᾽ ἄνια κακὰ
M. Lips.
ἄνι᾽ ἄνια καὶ
Vit.
ἄνια, ἄνια κακὰ
G. Turn.
ἄνια, ἄνια, κακὰ λυπηρὰ, λυπηρὰ
Ven. A. Ox. Ald. Rob. Ante
νεόκοτα
litura aliquot litterarum in M.
νεότοκα
Rob. γρ.
νεοτόκα
superscriptum vulgato
νεόκοτα
in Lips.
καὶ δάϊ αἱ αἱ
M.
καὶ δάϊ' αἳ αἳ
Vit. Lips.
δάϊ αἳ αἴ
, omisso
καὶ
, G.
καὶ δάϊα. αἳ αἳ
edd. vett. Patet
λυπηρά, λυπηρά
explicationis caussa adscriptum esse. Sed
κακὰ
non minus interpretis est. Scribendum
ἄνι᾽ ἄνια νεόκοτα καὶ δάϊ, αἰαῖ.
Constat versus ex dochmio et dochmio hypercatalecto.

256. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-202

διαίνεσθε:
διαίνεσθαι
G. Ald.
σαίνεσθαι
, superscripto ultimis litteris
θε
, Mosc.
διαίνεσθαι δάκουσι
, inserta vitiose scripta interpretatione
δάκρυσι
, Rob.

257. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-203

ὡς πάντα γ' ἔστ' ἐκεῖνα:
ὡς πάντα γ' ἔσται κεῖνα
Vit. Mosc. In Vit. recentior manus
ἀκεῖνα
fecit.
ὡς πάντα γ᾽ ἔσ᾽ ἐκεῖνα
Lips.
ὡς πάντ᾽ ἔστ' ἐκεῖνα
Ald. Rob. In
ὡς
particula errat scholiastes: significat ea hic nam.

258. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-204

καὐτὸς δ᾽: Hunc versum omittit Lips.
αὐτὸς δ'
Porsonus,
καὐτός δ'
cum Cantabr. 2. Blomfieldius, ne scilicet
καί
et
δέ
in uno enuntiato coniungerentur.
δ'
secunda manus addidit in Vit.

259. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-205

μακροβίοτος ὅδε τις:
μακροβίωτος
Lips.
ὁ δέ γέ τις αἰὼν
M.
ὧδε γέ τις αἰὼν
Ald.
αἰὼν ὅδε γε τις
Cantabr. 2.
ὅδε γέ τις αἰὼν
ceteri. ἐφάνθη:
ἐφάνη
G. Vit. Cantabr. 2. Par. A. N. aliique nonnulli.
ἐφαάνθη
Ven. A. Cantabr. 1. Par. B. C. Ox. Ald. Turn. idque supra scriptum in G.
ἐφάνθη
recte M. Lips. Rob. Metrum unam syllabam deleri postulat, quod quum fieri possit scribendo
μακρόβιος
, tamen
γε
potius delendum est, quod hic rectius omittitur.

260. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-206

γεραιοῖς:
γηραιοῖς
Ven. A. Ald. Rob.
γεραιοῖς δ᾽
Lips.

Commentary (W. S. Teuffel; revised by N. Wecklein, 1886; German; OCR draft) (Persians, explanatory commentary pp. 43–97. Single-witness OCR; source readings and all reference placements require scan review.) focus

232-238. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-33

1
2
πρὸς ταῖς δυσμαῖς τῶν φθινασμάτων τοῦ ἡλίου, fern im Westen, wo die Sonne ver- schwindet, vgl. 436. 543. Prom. 6: ἀδαμαντίνων δεσμῶν ἐν ἀρρήκτοις πέδαις. Die bauschichte Ausdrucks- weise malt zugleich die groſse Ent- fernung und erinnert dadurch den Hörer, dafs er sich den Schauplatz der Handlung weit im Osten zu denken habe. ἀλλὰ μήν (226) halb Einwendung gegen die An- gabe des Chors, halb Verwunde- rung darüber, daſs dennoch Xerxes u. s. w. Aber er hat es trotzdem gethan, weil Athen der Schlüssel zu ganz Hellas ist. γένοιτ᾽ ἄν, εἰ ᾿Αθήνας εἶλε. – ἔρξας... κακά steht als nähere Bestimmung zu τοιοῦτος (s. v. a. „um die Beschaffenheit des Heeres zu beurteilen, braucht man nur zu wissen, dafs es" u.s. w.). Vgl. Kr. 57, 10. A. 1 (letztes Bei- spiel). – Μήδους ungenau st. Πέρ- σας, 791 und sonst. Erinnerung an Marathon. ἄλλο, sc. πάρεστιν αὐτοῖς. Vgl. Herodot VII 9: Ἕλ- ληνας οὐ τιμωρησόμεθα; τί δείσαν- τες; κοίην πλήθεος συστροφήν· κοίὴν δὲ χρημάτων δύναμιν;

238. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-34

3
4
Hinweisung auf die Silber- bergwerke von Laurion, Böckh Staatsh. d. Ath. S. 420 ff.

239-248. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-35

5
6
γάρ, Erklärung zu 236. τοξουλκὸς αἰχμή, bogen- spannende (55) Spitze = Pfeil. δάοις, hostibus. Speere für den Nah- kampf und Schilde, vgl. 84 f. 147. ποιμάνωρ 75. — ουν, wenn sie kein Oberhaupt haben. Herod. VII 103 κῶς ἂν δυναίατο ἐόντες γε ἐλεύθεροι πάντες ὁμοίως καὶ μὴ ὑπ᾽ ἑνὸς ἀρχόμενοι στρατῷ τοσῷδε ἀντιστῆναι; Auf diese Frage des Xerxes antwortet Demaratos: ἐλεύ- θεροι ἐόντες οὐ πάντα ἐλεύθεροί εἰσι· ἔπεστι γάρ σφι δεσπότης νό- μος, τὸν ὑποδειμαίνουσι πολλῷ ἔτι μᾶλλον ἢ οἱ σοὶ σέ. ἐπήλυδας wie Sept. 34; anders Suppl. 195. 401. 611. κιόντων 8. v. α. ἐλθόντων, von κιών (Part. Aor.). Ζυ τοῖς τεκοῦσι ( τῶν) κιόντων vgl. Kr. 47. 10. Α. 1. – δοκεῖν, Kr. 55, 1. A. 3, τάχ᾿ εἴσῃ Ag. 489. Soph. O. R. 84. - Der Bote kommt von der linken Seite (vom Standpunkt des Publi- kums). Dieses Mannes Lauf giebt sich als ein persischer kund für das Erkennen, man sieht es dem, Manne an, daſs er ein persischer Läufer ist. πρέπει Suppl. 721: πρέπουσιν ἄνδρες νήϊοι ἰδεῖν. Soph. ΕΙ. 664: πρέπει ὡς τύραννος εἶσο- ρᾶν. Eur. Suppl. 1066: πρέπεις ὁρᾶν.

249-255. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-36

7
8
Summarischer Be- richt, zuerst lyrisch (wie Ag. 503 ff.). Hesych. · ταῦς· μέγας. – πλούτου λιμὴν (nachgeahmt von Eur. Or. 1077 καὶ δῶμα πατρὸς καὶ μέγας πλούτου λιμήν), von allen Seiten ist der Reichtum in die Stadt (Susa) eingelaufen und hat in ihr Anker geworfen. - Zu 251 (vgl. 352 und zu 465) s. Westphal II S. 482. Zu 253 vgl. Soph. Ant. 277: στέργει γὰρ οὐδεὶς ἄγγελον κακῶν ἐπῶν. Πέρσαι, 171. Der Bote erblickt zuerst nur den Chor; Atossa bleibt nach der altertümlichen Ökonomie aus dem Spiele, solange der Bote und der Chor mit einander reden. βαρβάρων 187.

256-289. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-37

9
10
Kommos, drei Stro- phenpaare des Chors, unterbrochen je durch zwei Trimeter des Boten.

256-261. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-38

11
12
Der Anfang besteht aus lauter (elf) Kürzen, entsprechend dem wimmernden Charakter des Lieds; die zwei ersten Kürzen (in der Gegenstrophe vertreten durch eine Länge) bilden den Auftakt (Anakrusis), die neun andern eine trochäische Tripodie; vgl. Westphal II S. 863. ἄνιος (1055. 1061) 8. ν. α. ἀνιηρός. - νεόκοτος (Sept. 803) s. v. α. νέος. Der zweite Vers ist kretisch-logaödisch, mit einsilbiger Anakrusis. διαίνεσθε (1047. 1064) benetzet euch (mit Thränen). ὡς, ja thut es nur, dennu, s. w. διαπεπρ. 517. καὐτὸς δὲ und auch ich, 153. νόστιμον φάος wie Homer νόστιμον ἦμαρ.