Aeschylus, Persians, Robert Potter (Translator), 133

Search the Perseus Catalog for:

← Previous Next →

The Perſian dames with many' a tender fear

In grief's ſad vigils keep the midnight hour;

Shed on the widow'd couch the ſtreaining tear,

And the long abſence of their loves deplore.

Each lonely matron feels her penſive breaſt

150

Throb with defire, with aching fondneſs glow,

Since in bright arms her daring warrior dreſt

Left her to languiſh in her love-lorn woe.

CHORUS.

Persians. Aeschylus. Robert Potter (Translator). London. 1779.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Current edition Experimental

The Persians (OCR draft) (English) (The Persians. Robert Potter, 1779.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (7)

Πέρσαι First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 159-255 focus

Ατοσσα

ταῦτα δὴ λιποῦσ᾽ ἱκάνω χρυσεοστόλμους δόμους

καὶ τὸ Δαρείου τε κἀμὸν κοινὸν εὐνατήριον.
160

καί με καρδίαν ἀμύσσει φροντίς: ἐς δ᾽ ὑμᾶς ἐρῶ

μῦθον, οὐδαμῶς ἐμαυτῆς οὖσ᾽ ἀδείμαντος,¹ φίλοι,

μὴ μέγας πλοῦτος² κονίσας οὖδας ἀντρέψῃ ποδὶ

ὄλβον, ὃν Δαρεῖος ἦρεν οὐκ ἄνευ θεῶν τινός.

ταῦτά μοι διπλῆ μέριμνα φραστός³ ἐστιν ἐν φρεσίν,
165

μήτε χρημάτων ἀνάνδρων πλῆθος ἐν τιμῇ σέβειν

μήτ᾽ ἀχρημάτοισι λάμπειν φῶς ὅσον σθένος πάρα.

ἔστι γὰρ πλοῦτός γ᾽ ἀμεμφής, ἀμφὶ δ᾽ ὀφθαλμῷ⁴ φόβος:

ὄμμα γὰρ δόμων νομίζω δεσπότου παρουσίαν.

πρὸς τάδ᾽ ὡς οὕτως ἐχόντων τῶνδε, σύμβουλοι λόγου
170

τοῦδέ μοι γένεσθε, Πέρσαι, γηραλέα πιστώματα:

πάντα γὰρ τὰ κέδν᾽ ἐν ὑμῖν ἐστί μοι βουλεύματα.

Χορός

εὖ τόδ᾽ ἴσθι, γῆς ἄνασσα τῆσδε, μή σε δὶς φράσαι

μήτ᾽ ἔπος μήτ᾽ ἔργον ὧν ἂν δύναμις⁵ ἡγεῖσθαι θέλῃ:⁶

εὐμενεῖς γὰρ ὄντας ἡμᾶς τῶνδε συμβούλους καλεῖς.
175
176

Ἄτοσσα

πολλοῖς μὲν αἰεὶ⁷ νυκτέροις ὀνείρασιν

ξύνειμ᾽, ἀφ᾽ οὗπερ παῖς ἐμὸς στείλας στρατὸν

Ἰαόνων γῆν οἴχεται πέρσαι θέλων:

ἀλλ᾽ οὔτι πω τοιόνδ᾽ ἐναργὲς εἰδόμην

ὡς τῆς πάροιθεν εὐφρόνης: λέξω δέ σοι.
180

ἐδοξάτην μοι⁸ δύο γυναῖκ᾽ εὐείμονε,

ἡ μὲν πέπλοισι Περσικοῖς ἠσκημένη,

ἡ δ᾽ αὖτε Δωρικοῖσιν, εἰς ὄψιν μολεῖν,

μεγέθει τε τῶν νῦν ἐκπρεπεστάτα πολύ,

κάλλει τ᾽ ἀμώμω, καὶ κασιγνήτα γένους
185

ταὐτοῦ: πάτραν δ᾽ ἔναιον ἡ μὲν Ἑλλάδα

κλήρῳ λαχοῦσα γαῖαν, ἡ δὲ βάρβαρον.

τούτω στάσιν τιν᾽, ὡς ἐγὼ ᾽δόκουν ὁρᾶν,

τεύχειν ἐν ἀλλήλαισι:⁹ παῖς δ᾽ ἐμὸς μαθὼν

κατεῖχε κἀπράυνεν, ἅρμασιν δ᾽ ὕπο
190

ζεύγνυσιν αὐτὼ καὶ λέπαδν᾽ ἐπ᾽ αὐχένων¹⁰

τίθησι. χἠ μὲν τῇδ᾽ ἐπυργοῦτο στολῇ

ἐν ἡνίαισί τ᾽¹¹ εἶχεν εὔαρκτον στόμα,

ἡ δ᾽ ἐσφάδᾳζε, καὶ χεροῖν ἔντη¹² δίφρου

διασπαράσσει, καὶ ξυναρπάζει βίᾳ
195

ἄνευ χαλινῶν καὶ ζυγὸν θραύει μέσον.

πίπτει δ᾽ ἐμὸς παῖς, καὶ πατὴρ παρίσταται

Δαρεῖος οἰκτείρων σφε: τὸν δ᾽ ὅπως ὁρᾷ

Ξέρξης, πέπλους ῥήγνυσιν ἀμφὶ σώματι.

200

καὶ ταῦτα μὲν δὴ νυκτὸς εἰσιδεῖν λέγω.
200

ἐπεὶ δ᾽ ἀνέστην καὶ χεροῖν καλλιρρόου

ἔψαυσα πηγῆς, σὺν θυηπόλῳ χερὶ

βωμὸν προσέστην, ἀποτρόποισι δαίμοσιν

θέλουσα θῦσαι πέλανον, ὧν τέλη τάδε.

ὁρῶ δὲ φεύγοντ᾽ αἰετὸν πρὸς ἐσχάραν
205

Φοίβου: φόβῳ δ᾽ ἄφθογγος ἐστάθην, φίλοι:

μεθύστερον¹³ δὲ κίρκον εἰσορῶ δρόμῳ

πτεροῖς ἐφορμαίνοντα καὶ χηλαῖς κάρα

τίλλονθ᾽: ὁ δ᾽ οὐδὲν ἄλλο γ᾽ ἢ πτήξας δέμας

παρεῖχε. ταῦτ᾽ ἔμοιγε δείματ᾽ εἰσιδεῖν,¹⁴
210

ὑμῖν δ᾽ ἀκούειν. εὖ γὰρ ἴστε, παῖς ἐμὸς

πράξας μὲν εὖ θαυμαστὸς ἂν γένοιτ᾽ ἀνήρ,

κακῶς δὲ πράξασ—οὐχ ὑπεύθυνος πόλει,

σωθεὶς δ᾽ ὁμοίως τῆσδε κοιρανεῖ χθονός.

215

Χορός

οὔ σε βουλόμεσθα, μῆτερ, οὔτ᾽ ἄγαν φοβεῖν λόγοις
215

οὔτε θαρσύνειν.¹⁵ θεοὺς δὲ προστροπαῖς ἱκνουμένη,

εἴ τι φλαῦρον εἶδες, αἰτοῦ τῶνδ᾽ ἀποτροπὴν τελεῖν,

τὰ δ᾽ ἀγάθ᾽¹⁶ ἐκτελῆ γενέσθαι σοί τε καὶ τέκνοις¹⁷ σέθεν

καὶ πόλει φίλοις τε πᾶσι. δεύτερον δὲ χρὴ χοὰς

γῇ τε καὶ φθιτοῖς χέασθαι: πρευμενῶς δ᾽ αἰτοῦ τάδε,
220

σὸν πόσιν Δαρεῖον, ὅνπερ φὴς ἰδεῖν κατ᾽ εὐφρόνην,

ἐσθλά σοι πέμπειν τέκνῳ τε γῆς ἔνερθεν ἐς φάος,

τἄμπαλιν δὲ τῶνδε γαίᾳ κάτοχ᾽ ἀμαυροῦσθαι σκότῳ.

ταῦτα θυμόμαντις ὢν σοὶ πρευμενῶς παρῄνεσα:

εὖ δὲ πανταχῇ τελεῖν σοι τῶνδε κρίνομεν πέρι.
225

Ἄτοσσα

ἀλλὰ μὴν εὔνους γ᾽ ὁ πρῶτος τῶνδ᾽ ἐνυπνίων κριτὴς

παιδὶ καὶ δόμοις ἐμοῖσι τήνδ᾽ ἐκύρωσας φάτιν.

ἐκτελοῖτο δὴ¹⁸ τὰ χρηστά: ταῦτα δ᾽, ὡς ἐφίεσαι,

πάντα θήσομεν θεοῖσι τοῖς τ᾽ ἔνερθε γῆς φίλοις,

εὖτ᾽ ἂν εἰς οἴκους μόλωμεν. κεῖνο¹⁹ δ᾽ ἐκμαθεῖν θέλω,
230

ὦ φίλοι, ποῦ τὰς Ἀθήνας φασὶν ἱδρῦσθαι χθονός.

232

Χορός

τῆλε πρὸς δυσμαῖς ἄνακτος Ἡλίου φθινασμάτων.

Ἄτοσσα

ἀλλὰ μὴν ἵμειρ᾽ ἐμὸς παῖς τήνδε θηρᾶσαι πόλιν;

Χορός

πᾶσα γὰρ γένοιτ᾽ ἂν Ἑλλὰς βασιλέως ὑπήκοος.

Ἄτοσσα

ὧδέ τις πάρεστιν αὐτοῖς ἀνδροπλήθεια στρατοῦ;
235

Χορός

καὶ στρατὸς τοιοῦτος, ἔρξας πολλὰ δὴ Μήδους κακά.

Ἄτοσσα

καὶ τί πρὸς τούτοισιν ἄλλο; πλοῦτος ἐξαρκὴς δόμοις;

Χορός

ἀργύρου πηγή τις αὐτοῖς ἐστι, θησαυρὸς χθονός.

Ἄτοσσα

πότερα γὰρ τοξουλκὸς αἰχμὴ διὰ χερῶν²⁰ αὐτοῖς²¹ πρέπει;

Χορός

οὐδαμῶς: ἔγχη σταδαῖα καὶ φεράσπιδες σαγαί.
240

Ἄτοσσα

τίς δὲ ποιμάνωρ ἔπεστι κἀπιδεσπόζει στρατῷ;

Χορός

οὔτινος δοῦλοι κέκληνται φωτὸς οὐδ᾽ ὑπήκοοι.

Ἄτοσσα

πῶς ἂν οὖν μένοιεν ἄνδρας πολεμίους ἐπήλυδας;

Χορός

ὥστε Δαρείου πολύν τε καὶ καλὸν φθεῖραι στρατόν.

Ἄτοσσα

δεινά τοι λέγεις κιόντων²² τοῖς τεκοῦσι φροντίσαι.
245

Χορός

ἀλλ᾽ ἐμοὶ δοκεῖν τάχ᾽ εἴσει πάντα ναμερτῆ²³ λόγον.

τοῦδε γὰρ δράμημα φωτὸς Περσικὸν πρέπει μαθεῖν,

καὶ φέρει σαφές τι πρᾶγος ἐσθλὸν ἢ κακὸν κλύειν.

249

Ἄγγελος

ὦ γῆς ἁπάσης Ἀσιάδος πολίσματα,

ὦ Περσὶς αἶα καὶ μέγας²⁴ πλούτου λιμήν,
250

ὡς ἐν μιᾷ πληγῇ κατέφθαρται πολὺς

ὄλβος, τὸ Περσῶν δ᾽ ἄνθος οἴχεται πεσόν.

ὤμοι, κακὸν μὲν πρῶτον ἀγγέλλειν κακά:

ὅμως δ᾽ ἀνάγκη πᾶν ἀναπτύξαι πάθος,

Πέρσαι: στρατὸς γὰρ πᾶς ὄλωλε βαρβάρων.
255
256

Πέρσαι Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922.) — 159-255 focus

Ἄτοσσα

ταῦτα δὴ λιποῦσʼ ἱκάνω χρυσεοστόλμους δόμους

καὶ τὸ Δαρείου τε κἀμὸν κοινὸν εὐνατήριον.
160

κἀμὲ καρδίαν ἀμύσσει φροντίς· ἐς δʼ ὑμᾶς ἐρῶ

μῦθον οὐδαμῶς ἐμαυτῆς οὖσʼ ἀδείμαντος, φίλοι,

μὴ μέγας πλοῦτος κονίσας οὖδας ἀντρέψῃ ποδὶ

ὄλβον, ὃν Δαρεῖος ἦρεν οὐκ ἄνευ θεῶν τινος.

ταῦτά μοι διπλῆ μέριμνα φραστός ἐστιν ἐν φρεσίν,
165

μήτε χρημάτων ἀνάνδρων πλῆθος ἐν τιμῇ σέβειν

μήτʼ ἀχρημάτοισι λάμπειν φῶς ὅσον σθένος πάρα.

ἔστι γὰρ πλοῦτός γʼ ἀμεμφής, ἀμφὶ δʼ ὀφθαλμῷ φόβος·

ὄμμα γὰρ δόμων νομίζω δεσπότου παρουσίαν.

πρὸς τάδʼ ὡς οὕτως ἐχόντων τῶνδε, σύμβουλοι λόγου
170

τοῦδέ μοι γένεσθε, Πέρσαι, γηραλέα πιστώματα·

πάντα γὰρ τὰ κέδνʼ ἐν ὑμῖν ἐστί μοι βουλεύματα.

Χορός

εὖ τόδʼ ἴσθι, γῆς ἄνασσα τῆσδε, μή σε δὶς φράσαι

μήτʼ ἔπος μήτʼ ἔργον ὧν ἂν δύναμις ἡγεῖσθαι θέλῃ·

εὐμενεῖς γὰρ ὄντας ἡμᾶς τῶνδε συμβούλους καλεῖς.
175

176

Ἄτοσσα

πολλοῖς μὲν αἰεὶ νυκτέροις ὀνείρασιν

ξύνειμʼ, ἀφʼ οὗπερ παῖς ἐμὸς στείλας στρατὸν

Ἰαόνων γῆν οἴχεται πέρσαι θέλων·

ἀλλʼ οὔτι πω τοιόνδʼ ἐναργὲς εἰδόμην

ὡς τῆς πάροιθεν εὐφρόνης· λέξω δέ σοι.
180

ἐδοξάτην μοι δύο γυναῖκʼ εὐείμονε,

ἡ μὲν πέπλοισι Περσικοῖς ἠσκημένη,

ἡ δʼ αὖτε Δωρικοῖσιν, εἰς ὄψιν μολεῖν,

μεγέθει τε τῶν νῦν ἐκπρεπεστάτα πολύ,

κάλλει τʼ ἀμώμω, καὶ κασιγνήτα γένους
185

ταὐτοῦ· πάτραν δʼ ἔναιον ἡ μὲν Ἑλλάδα

κλήρῳ λαχοῦσα γαῖαν, ἡ δὲ βάρβαρον.

τούτω στάσιν τινʼ, ὡς ἐγὼ ʼδόκουν ὁρᾶν,

τεύχειν ἐν ἀλλήλαισι· παῖς δʼ ἐμὸς μαθὼν

κατεῖχε κἀπράυνεν, ἅρμασιν δʼ ὕπο
190

ζεύγνυσιν αὐτὼ καὶ λέπαδνʼ ἐπʼ αὐχένων

τίθησι. χἠ μὲν τῇδʼ ἐπυργοῦτο στολῇ

ἐν ἡνίαισί τʼ εἶχεν εὔαρκτον στόμα,

ἡ δʼ ἐσφάδαζε, καὶ χεροῖν ἔντη δίφρου

διασπαράσσει καὶ ξυναρπάζει βίᾳ
195

ἄνευ χαλινῶν καὶ ζυγὸν θραύει μέσον.

πίπτει δʼ ἐμὸς παῖς, καὶ πατὴρ παρίσταται

Δαρεῖος οἰκτείρων σφε· τὸν δʼ ὅπως ὁρᾷ

Ξέρξης, πέπλους ῥήγνυσιν ἀμφὶ σώματι.

200

καὶ ταῦτα μὲν δὴ νυκτὸς εἰσιδεῖν λέγω.
200

ἐπεὶ δʼ ἀνέστην καὶ χεροῖν καλλιρρόου

ἔψαυσα πηγῆς, σὺν θυηπόλῳ χερὶ

βωμὸν προσέστην, ἀποτρόποισι δαίμοσιν

θέλουσα θῦσαι πέλανον, ὧν τέλη τάδε.

ὁρῶ δὲ φεύγοντʼ αἰετὸν πρὸς ἐσχάραν
205

Φοίβου· φόβῳ δʼ ἄφθογγος ἐστάθην, φίλοι·

μεθύστερον δὲ κίρκον εἰσορῶ δρόμῳ

πτεροῖς ἐφορμαίνοντα καὶ χηλαῖς κάρα

τίλλονθʼ· ὁ δʼ οὐδὲν ἄλλο γʼ ἢ πτήξας δέμας

παρεῖχε. ταῦτʼ ἔμοιγε δείματʼ εἰσιδεῖν,
210

ὑμῖν δʼ ἀκούειν. εὖ γὰρ ἴστε, παῖς ἐμὸς

πράξας μὲν εὖ θαυμαστὸς ἂν γένοιτʼ ἀνήρ,

κακῶς δὲ πράξας, οὐχ ὑπεύθυνος πόλει,

σωθεὶς δʼ ὁμοίως τῆσδε κοιρανεῖ χθονός.

215

Χορός

οὔ σε βουλόμεσθα, μῆτερ, οὔτʼ ἄγαν φοβεῖν λόγοις
215

οὔτε θαρσύνειν. θεοὺς δὲ προστροπαῖς ἱκνουμένη,

εἴ τι φλαῦρον εἶδες, αἰτοῦ τῶνδʼ ἀποτροπὴν τελεῖν,

τὰ δʼ ἀγάθʼ ἐκτελῆ γενέσθαι σοί τε καὶ τέκνοις σέθεν

καὶ πόλει φίλοις τε πᾶσι. δεύτερον δὲ χρὴ χοὰς

Γῇ τε καὶ φθιτοῖς χέασθαι· πρευμενῶς δʼ αἰτοῦ τάδε,
220

σὸν πόσιν Δαρεῖον, ὅνπερ φὴς ἰδεῖν κατʼ εὐφρόνην,

ἐσθλά σοι πέμπειν τέκνῳ τε γῆς ἔνερθεν ἐς φάος,

τἄμπαλιν δὲ τῶνδε γαίᾳ κάτοχα μαυροῦσθαι σκότῳ.

ταῦτα θυμόμαντις ὤν σοι πρευμενῶς παρῄνεσα.

εὖ δὲ πανταχῇ τελεῖν σοι τῶνδε κρίνομεν πέρι.
225

Ἄτοσσα

ἀλλὰ μὴν εὔνους γʼ ὁ πρῶτος τῶνδʼ ἐνυπνίων κριτὴς

παιδὶ καὶ δόμοις ἐμοῖσι τήνδʼ ἐκύρωσας φάτιν.

ἐκτελοῖτο δὴ τὰ χρηστά· ταῦτα δʼ, ὡς ἐφίεσαι,

πάντα θήσομεν θεοῖσι τοῖς τʼ ἔνερθε γῆς φίλοις,

εὖτʼ ἂν εἰς οἴκους μόλωμεν. κεῖνα δʼ ἐκμαθεῖν θέλω,
230

ὦ φίλοι, ποῦ τὰς Ἀθήνας φασὶν ἱδρῦσθαι χθονός.

232

Χορός

τῆλε πρὸς δυσμαῖς ἄνακτος Ἡλίου φθινασμάτων.

Ἄτοσσα

ἀλλὰ μὴν ἵμειρʼ ἐμὸς παῖς τήνδε θηρᾶσαι πόλιν;

Χορός

πᾶσα γὰρ γένοιτʼ ἂν Ἑλλὰς βασιλέως ὑπήκοος.

Ἄτοσσα

ὧδέ τις πάρεστιν αὐτοῖς ἀνδροπλήθεια στρατοῦ;
235

Χορός

καὶ στρατὸς τοιοῦτος, ἔρξας πολλὰ δὴ Μήδους κακά.

Ἄτοσσα

καὶ τί πρὸς τούτοισιν ἄλλο; πλοῦτος ἐξαρκὴς δόμοις;

Χορός

ἀργύρου πηγή τις αὐτοῖς ἐστι, θησαυρὸς χθονός.

Ἄτοσσα

πότερα γὰρ τοξουλκὸς αἰχμὴ διὰ χεροῖν αὐτοῖς πρέπει;

Χορός

οὐδαμῶς· ἔγχη σταδαῖα καὶ φεράσπιδες σαγαί.
240

Ἄτοσσα

τίς δὲ ποιμάνωρ ἔπεστι κἀπιδεσπόζει στρατῷ;

Χορός

οὔτινος δοῦλοι κέκληνται φωτὸς οὐδʼ ὑπήκοοι.

Ἄτοσσα

πῶς ἂν οὖν μένοιεν ἄνδρας πολεμίους ἐπήλυδας;

Χορός

ὥστε Δαρείου πολύν τε καὶ καλὸν φθεῖραι στρατόν.

Ἄτοσσα

δεινά τοι λέγεις ἰόντων τοῖς τεκοῦσι φροντίσαι.
245

Χορός

ἀλλʼ ἐμοὶ δοκεῖν τάχʼ εἴσῃ πάντα νημερτῆ λόγον.

τοῦδε γὰρ δράμημα φωτὸς Περσικὸν πρέπει μαθεῖν,

καὶ φέρει σαφές τι πρᾶγος ἐσθλὸν ἢ κακὸν κλύειν.

249

Ἄγγελος

ὦ γῆς ἁπάσης Ἀσιάδος πολίσματα,

ὦ Περσὶς αἶα καὶ πολὺς πλούτου λιμήν,
250

ὡς ἐν μιᾷ πληγῇ κατέφθαρται πολὺς

ὄλβος, τὸ Περσῶν δʼ ἄνθος οἴχεται πεσόν.

ὤμοι, κακὸν μὲν πρῶτον ἀγγέλλειν κακά·

ὅμως δʼ ἀνάγκη πᾶν ἀναπτύξαι πάθος,

Πέρσαι· στρατὸς γὰρ πᾶς ὄλωλε βαρβάρων.
255

Πέρσαι (OCR draft) Experimental (Πέρσαι. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 133 focus

λέκτρα δ᾽ ἀνδρῶν πόθῳ πίμπλαται δακρύμασιν·

Περσίδες δ᾽ ἀκροπενθεῖς ἑκάστα πόθῳ φιλά-

νορι

τὸν αἰχμάεντα θοῦρον εὐνατῆρα προπεμψαμένα

λείπεται μονόζυξ.

Πέρσαι (OCR draft) Experimental (Πέρσαι. Gottfried Hermann, 1852.) — 133 focus

λέκτρα δ᾽ ἀνδρῶν πόθῳ

πίμπλαται δακρύμασιν·

Περσίδες δ᾽ ἀκροπενθεῖς, ἑκά-

στα πόθῳ φιλάνορι

135

τὸν αἰχμάεντα τοῦρον εἶνα-

τῆρα προπεμψαμένα

λείπεται μονόζυξ.

ΠΕΡΣΑΙ (OCR draft) Experimental (ΠΕΡΣΑΙ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 133 focus

λέκτρα δ' ἀνδρῶν πόθῳ

Ant. 2.

πίμπλαται δακρύμασιν·
125

Περσίδες δ' ἁβροπενθεῖς ἀκροπενθεῖς

ἑκάστα πόθῳ φιλάνορι

τὸν αἰχμήεντα θοῦρον εὐνα-

τῆρα προπεμψαμένα ἀποπεμψαμένα

λείπεται μονόζυξ.
130

Πέρσαι (OCR draft) Experimental (Πέρσαι. N. Wecklein, 1885.) — 133 focus

λέκτρα δ᾽ ἀνδρῶν πόθῳ

πίμπλαται δακρύμασιν·

Περσίδες δ᾽ ἀκροπεν-

θεῖς ἑκάστα πόθῳ φιλάνορι

τὸν αἰχμήεντα θοῦρον εὐνα-

140

τῆρ᾽ ἀποπεμψαμένη

λείπεται μονόζυξ.

ΧΟ.

Aeschyli Persae (OCR draft) Experimental (Aeschyli Persae. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 133 focus

λέκτρα δ᾽ ἀνδρῶν πόθωι

πίμπλαται δακρύμασιν·

Περσίδες δ᾽ ἁβροπενθεῖς ἑκά-

στα πόθωι φιλάνορι

τὸν αἰχμήεντα θοῦρον εὐνα-

135

τῆρα προπεμψαμένα

λείπεται μονόζυξ. –

Translations (8)

Persians Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922. (Modernized by Perseus.)) — 159-255 focus

Atossa

For this very reason I have left the gold-decorated palace

and the chamber which belongs to Darius and myself, and have come here. My heart, too, is racked with anxiety, and to you, my friends, will I make a disclosure. For I am by no means free from apprehension that wealth, grown great, will, raising a cloud of dust upon the ground, trip up the prosperity which Darius raised not without the favor of some god.
160

It is for this reason that there is a double concern in my mind: neither to hold in honor vast wealth without men, and that the light of success does not shine, in proportion to their strength, on men without riches. Our wealth, at all events, is ample, but my anxiety is for the light, the salvation of the house, which I regard to be the presence of its lord.
165

Therefore, since things stand as they do, lend me your counsel in this concern, Persians, my aged trusty servants. For all my hopes of good counsel depend on you.
170

Chorus

Be assured, our country’s Queen, that you need not twice mention either word or deed regarding that in which it is possible for us to direct you.

For we whom you summon as counsellors in these matters are well disposed towards you and your interests.
175

176

Atossa

I have been haunted by a multitude of dreams at night since the time when my son, having despatched his army, departed with intent to lay waste the land of the Ionians. But never yet have I beheld so distinct a vision

as that of the last night. This I will describe to you.
I dreamed that two women in beautiful clothes, one in Persian garb, the other in Dorian attire, appeared before my eyes; both far more striking in stature than are the women of our time,
180

flawless in beauty, sisters of the same family. As for the lands in which they dwelt, to one had been assigned by lot the land of Hellas , to the other that of the barbarians. The two, as I imagined it, seemed to provoke each other to a mutual feud, and my son, when he had become aware of this,
185

attempted to restrain and placate them. He yoked them both to his car and placed the collar-straps upon their necks. The one bore herself proudly in these trappings and kept her mouth obedient to the rein. The other struggled and with her hands
190

tore apart the harness of the car; then, free of the curb, she dragged it violently along with her and snapped the yoke in two. My son was hurled to the ground and his father Darius stood by his side filled with pity. But Xerxes, when he caught sight of him, tore the garments covering his body.
195
200

Such was the vision I beheld in the night. But when I had risen and dipped my hands in the clear-flowing water of a spring, I drew near to an altar with incense in my hand, intending to make an offering of sacrificial cake to the divinities that avert evil, those to whom these rites are due.
200

But I saw an eagle fleeing for safety to the altar of Phoebus—and out of terror, my friends, I stood speechless. Thereupon I caught sight of a falcon rushing at full speed with outstretched wings and with his talons plucking at the head of the eagle, which did nothing but cower and
205

yielded its body to his foe.
These are the terrors I beheld, terrors too for you to hear. Be assured that if my son should suceeed, he would prove to be remarkable indeed, but if he fails, he does not have to answer to the state; if he returns safely, he will hold sway in this land as he did before.
210

215

Chorus

Mother, we would neither alarm you unduly by our words nor raise your hopes too high. If, however, it is something inauspicious that you have seen, visit the gods with supplication and entreat them to avert the evil and to bring to pass what will be beneficial to you, your children, the kingdom, and all else that you hold dear. Next, it is appropriate that you should
215

offer libations to Earth and the dead; and use auspicious words to address your husband Darius, whom you say you have seen in the night, and ask him to send into the light of day from beneath the earth blessings for you and your son; ask too that the reverse of this may be held in bondage beneath the earth and fade away in gloom. Such is the advice I, relying on my instincts, offer you with kind intent.
220

According to our interpretation of these portents, the issue will in all respects prove prosperous to you.
225

Atossa

You, its first interpreter, have indeed read the meaning of my dream with goodwill, at least, toward my son and house. May the outcome then prove beneficial! When I return to the palace, I will perform for the gods and my dear ones beneath the earth all those rites which you recommend. Meanwhile, my friends, I would like to learn

where Athens is located.
230

232

Chorus

Far from here, to the west where the last rays of our Lord the Sun set.

Atossa

Can it then really be that my son had the keen desire to make this city his prey?

Chorus

Yes, for then all Hellas would be subject to the King.

Atossa

Does their army have such a multitude of men?
235

Chorus

Yes, it is an army of such magnitude that it has caused great disaster for the Medes.

Atossa

And what else have they besides? Do they have sufficient wealth in their homes?

Chorus

Of silver they possess a veritable fountain, a treasure chest in their soil.

Atossa

Is the bow-stretching arrow particularly suited to their hands?

Chorus

Far from it; they have lances for close fight and shields that serve them for armor.
240

Atossa

And who is set over them as shepherd and is master of their host?

Chorus

Of no man are they called the slaves or vassals.

Atossa

How then can they withstand the attack of an invading foe?

Chorus

So well as to have destroyed Darius’ great and courageous host.

Atossa

In truth, your words have given the fathers and mothers of those who are now on their way there dire food for thought.
245

Chorus

No, rather I think that you will soon learn the truth of the matter. For here comes one who is beyond a doubt a Persian courier. He bears clear tidings of some issue, be it good or bad.

249

Messenger

O cities of all the land of Asia ,

O realm of Persia , and bounteous haven of wealth, at a single stroke all your plenteous prosperity has been shattered, and the flower of the Persians has fallen and perished! Ah, it is a terrible task to be the first to deliver news of disaster. And yet, Persians, I must relate the entirety of the calamity
250

—the whole barbarian host is lost.
255

The Persians. (OCR draft) Experimental (The Persians.. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 133 focus

And through regret for their lords, the couches are filled with tears: and the matrons of Persia in excessive grief, each one of them in tenderness for her lord, having sent off her fierce warrior consort, is left behind in solitude.

LES PERSES (OCR draft) Experimental (LES PERSES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 133 focus

la citadelle des Kissiens ¹ ? « Oâh ! »
est-ce là ce qu'un jour criera une foule confuse de femmes, tandis que sur leurs robes de lin leurs mains s'abattront pour les mettre en lambeaux ?

Un peu élargi.

Hélas ! tout un peuple de cavaliers, de fantassins s'en est allé, pareil à un essaim d'abeilles, derrière son conducteur

Eschilo, I Persiani: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, I Persiani: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 133 focus

Umidi son di lagrime

pel desiderio degli sposi i talami.

140

Aspro affanno travaglia

le spose persïane.

Esse già videro

muovere alla battaglia

lo sposo prediletto

145

tutto furore: ed or vedovo è il letto.

¹

CORIFEO

Aeschylus, Persae: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Persae: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 133 focus

Implentur lachrymis.

Perſides uerò admodum flentes,

Vnaquæq; ad bellum uiri amore

Impetuofum, maritum dimittens,

Triſtatur fold.
105

The Persians (OCR draft) Experimental (The Persians. Anna Swanwick, 1886.) — 133 focus

XERXES

ANTISTROPHE V.

Too warlike they! I've seen unlooked-for woe.

English (E. D. A. Morshead, 1908) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Persians — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 133 focus

And the soft bridal couch of bygone years

Is now bedewed with tears,
120

Each princess, clad in garments delicate,

Wails for her widowed fate—

Alas my gallant bridegroom, lost and gone,

And I am left alone!

German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 133 focus

Doch daheim nezt der Frau'n

Lager sehnsuchtheißer Schmerz;
120

Persis' Frau'n, gramgebeugt, jede weint

Bang dem Heißgeliebten nach,

Dem muthvoll ungestümen Streiter,

Den sie gesandt in den Kampf,

Härmt sich ab vereinsamt.
125

Der Chorführer.

Commentary

Critical apparatus to The Persians (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of The Persians.) focus

146. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-113

πότερον:

πότερ'

or cum litura inter

M. νικῶν:

νικών

Vit.

147. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-114

δορυκράνου:

δορικράνου

G. Lips. Ven. A. Par. G. Ald. Rob.

δορυκράνου

M. Vit. Turn. Recte, ut videtur.

148. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-115

κεκράτηκεν:

κεκράτηκε

Vit.

149. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-116

NA: Prodit regina splendido ornatu et curru vecta, ut ex v. 610. intelligitur. ἴσον:

ἴσον

M. G. Lips. Turn.

ἶσον

Vit. Ald. Rob.

150. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-117

φάος:

φῶς

Lips. aliique pauci et Ald. ὁρμᾶται:

ὁρᾶται

Ven. B. et adscripto

ὁρμᾶται

Par. B.

151. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-118

βασίλεια δ᾽ ἐμή· προπίτνω, * προπίτνω· *: Libri

β. δ' ἐμὴ, προσπιτνῶ

, nisi quod

προσπιτνῶ (προσπίτνω M.) προσκυνῶ

habent M. Par. L. N. explicatione in textum admissa, quae in Vit. Lips. supra scripta est. Putavi scribendum esse

προπίτνω, προπίτνω

. Sic v. 591.

ἐς γᾶν προπίτνοντες

. Sophocles El. 1380.

αἰτῶ, προπίτνω, λίσσομαι

. Euripides Suppl. 93.

ὁσίως οὔχ, ὑπ᾽ ἀνάγκας δὲ προπίπτουσα, προςαιτοῦσ᾽ ἔμολον.

152. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-119

προςφθόγγοις:

πρὸς φθόγγοις

προσφθόγκοις

Lips. χρεὼν:

χερῶν

Lips.

154. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-120

Περσίδων: Hunc et sequentem versum affert Maximus Planudas in Bachmanni Anecd. II. p. 99, 27.

δαιμόνων

pro

Περσίδων

Ven. B.

155. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-121

ἡ: omittit Lips. γεραιά:

γηραιά

Lips. Ald. Rob.

156. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-122

εὐνήτειρα:

εὐνήτειρα

M. Vit. Lips.

εὐνέτειρα

Tzetzes.

εὐνάτειρα

, secundae syllabae

superscripto, Par. B.

εὐνάτηρα

Ald.

εὐνάτειρα

G. Rob. Turn. Doricae formae hic nullus usus est. καὶ: omittunt Vit. Lips. Ven. A. B. Cantabr. 2. Ald. Rob. Sensum huius loci non videntur satis perspexisse qui

εὐνήτειρα

pro nominativo habuerunt, quod haud scio an fecerit etiam Tzetzes Chil. VII. v. 358.

Ἀσσύριοι καὶ Πέρσαι γὰρ τοὺς βασιλεῖς θεοῦσιν, ὡς καὶ Αἰσχύλος δράματι Πέρσαις δεικνύει τοῦτο. Ἄτοσσαν θέλων γὰρ εἰπεῖν σύζυγον βασιλέως, μητέρα βασιλέως τε ὁμοίως, εἶπεν οὕτω, “Θεοῦ Περσῶν εὐνέτειρα, θεοῦ τε μήτηρ ἔφυς.”

Neque enim senes aliud quam salvere reginam iubent: qui, si

εὐνήτειρα

nominativus esset, quasi obiter eam salutantes hoc ut primarium afferrent, tu et coniux Persarum dei et mater es. Quamobrem

εὐνήτειρα

vocativus est, cui quum alter deberet addi vocativus,

θεοῦ δὲ καὶ μῆτερ

, mutatur forma orationis, quia hac tantum conditione mater Persarum dei vocari potest Atossa, si Xerxes eadem qua Darius fortuna utatur.

157. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-123

μεθέστηκε: γρ.

ἐφέστηκε, ἠναντιώθη, ὑπεχώρησε

Par. B. στρατῷ:

στρατῷ

M. Vit. Ven. A. Par. B. (Fachsio teste) Turn.

στρατοῦ

G. Lips. Par. A. C. aliique et Rob.

ἀπὸ τοῦ στρατοῦ

margo Par. B.

158. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-124

λιποῦσ᾽:

λιποῦσι κευνῶ

λιποῦσα, δ', ἱκάνω

Lips. χρυσεοστόλμους:

χρυσεοστόλμους

M. Vit. et adnotatum in Par. B.

χρυσεοστόλβους

Ven. A. Ald.

χρυσεοστίλβους

G. Ven. B. Par. C. F. L. Turn. et hoc quoque adnotatum in Par. B. et in margine Lips.

χρυσεοστόλους

Par. B. Rob.

χρυσεοστόλοις

Lips. δόμους:

δόμοις

Lips.

159. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-125

τε: omittit Cantabr. 1. Par. C. κἀμὸν:

κἀμὸν

M. G. Vit. Par. A. B. C. Ven. A. B. Cantabr. 1. Ald. Rob.

καμὸν

Lips. Turn. εὐναστήριον:

εὐνατήριον

M. Vit. Lips. Ven. A. edd. vett.

εὐναστήριον

G. Ven. B. Par. L. N. Id recte restituit Blomfieldius.

160. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-126

καί με:

καί μου

Lips. Ald.

καί μοι

Vit. φροντίς:

φροντὶς

Lips.

161. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-127

οὐδαμῶς ἐμαυτῆς:

ἐμαυτῆς οὐδαμῶς

G. Rob. οὖσ᾽:

οὖσα

Lips. ἀδείμαντος:

ἀδείματος

Cantabr. 1. Turn. Quod apud Photium p. 8, 10. legitur

ἀδείματα, ἄφοβα

, melius et plenius scriptum exstat apud Zonaram p. 45.

ἀδείμαντα, ἄφοβα, ἀπὸ τοῦ δειμαίνω τὸ φοβοῦμαι

162. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-128

μὴ:

καὶ μὴ

Lips. κονίσας:

κονίσσας

M. aliique et Rob.

κονίσας

G. Vit. Par. A. B. C. Ald. Turn. οἶδας:

τ᾽ οἶδας

Lips. ἀντρέψῃ:

ἀντρέψῃ

M. Turn.

ἀτρέψῃ

Ald.

ἀνατρέψῃ

G. Ven. B. aliique et Rob. et ex corr. Vit.

ἀνατρέψει

Mosc. et ante corr. Vit.

163. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-129

ἦρεν:

εἷλεν

pro

ἦρεν

Ald. θεῶν:

θεοῦ

Vit. sed

οῦ

a sec. manu supra positum, quum prima tantum

θε

dedisset.

164-166. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-130

ταῦτά μοι διπλῆ μέριμνα φραστός ἐστιν ἐν φρεσίν, μήτε χρημάτων ἀνάνδρων πλῆθος ἐν τιμῇ σέβειν, μήτ' ἀχρημάτοισι λάμπειν φῶς ὅσον σθένος πάρα: Libri omnes

ταῦτά μοι διπλῆ μέριμν᾽ ἄφραστός ἐστιν ἐν φρεσί

, nisi quod

ἄφραστός ἐστιν

habent Vit. Lips. Ald. Rob. eaedemque duae edd.

φρεσίν

. In Vit. ad

ἄφραστος

supra adscriptum

πῶς

. Corruptum esse hunc versum vidit Porsonus in supplemento praefationis ad Hecubam p. XLIII. Sed dum in metro occupatus traiectione verborum caesuram, quae in librorum scriptura intolerabili sane modo neglecta est, restituere conatur, de sensu loci quaerere omisit. Verba si spectas, nihil ea aliud significare possunt quam quod Stanleius expressit, propter hoc duplex est mihi in mente cura ineffabilis, neque pecuniarum sine viris multitudinem honore prosequi, neque pecunia carentibus splendere lumen, quantumcumque adsit robur, in qua interpretatione postrema tantum,

ὅσον σθένος πάρα

, male reddita sunt, neque pecuniae nomen debebat usurpari, nexus vero sententiarum recte indicatus est. Atqui quis non videt, hoc, neque opes sine viro neque virum sine opibus magni faciendum esse, non posse curam ac sollicitudinem, multoque minus ineffabilem curam vocari, sed nihil esse aliud quam sententiam vel consilium, quod cur ineffabile vocetur nulla inveniri ratio potest. Quod si

μέριμνα

hic sententiam significat, ut quum alibi, tum in simili Euripidis loco, Or. 631.

Μενέλαε, ποῖ σὸν πόδ᾽ ἐπὶ συννοίᾳ κυκλεῖς, διπλῆς μερίμνης διπτύχους ἰὼν ὁδούς;

planum esse arbitror non mutato ordine verborum scribendum esse

ταῦτά μοι διπλῆ μέριμνα φραστός ἐστιν ἐν φρεσίν, μήτε χρημάτων ἀνάνδρων πλῆθος ἐν τιμῇ σέβειν, μήτ' ἀχρημάτοισι λάμπειν φῶς ὅσον σθένος πάρα.

Sic nihil in his versibus obscuritatis est et omnia aptissime cohaerent. Metuo, inquit, ne nimiae opes rapido pede proruant felicitatem non sine diis a Dario parlam. Vnde gemina mihi certa est sententia, neque opum sine viris magnitudinem nulli facere, neque carenti opibus affulgere tantum lucis quantum ei roboris est (h. e. non aeque eum felicem esse ut potens est). Etenim ab opibus quidem tuti sumus, sed oculis offusus est metus, quod absente moderatore nihil prosunt divitiae.

167. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-131

ἀμεμφής: Non dicit opulentiam non deberi contemni, sed esse Persis opes non contemnendas. ἀμφὶ:

ἀμφ'

Lips. ὀφθαλμοῖς:

ἀμφὶ δ᾽ ὀφθαλμοῖς φόβος

proprie intelligendum est, de oculis, sine metaphora. Nam de eo quod carum est

ὀφθαλμός

singulari tantum numero dicitur. Seidlerus in censura editionis Blomfieldianae comparavit Eur. Iph. in Aul. v. 1133.

τί δ᾽ ἔστιν; ὥς μοι πάντες εἰς ἓν ἥκετε, σύγχυσιν ἔχοντες καὶ ταραγμὸν ὀμμάτων.

168. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-132

νομίζω:

νομίζου

Vit. Ven. A. δόμων:

δόμου

Par. L.

169. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-133

ὡς:

ὡς

omittit Vit.

170. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-134

γένεσθε:

γένεσθε

M. Par. N.

γίνεσθε

ceteri, sed in Vit. primae syllabae

, ultimae

αι

superscriptum est.

173. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-135

δύναμις:

δυνάμεις

M. ἡγεῖσθαι:

ἡγῆσθαι

Lips.

174. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-136

εὐμενεῖς γὰρ ὄντας ἡμᾶς:

εὐμενεῖς δ᾽ ἡμᾶς καλεῖς

affert Thomas M. p. 162, 7.

175. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-137

ἀεὶ:

ἀεὶ

M. G. Vit. Lips. Par. A. B. Ald. Rob.

αἰεὶ

Ven. B. Turn. ὀνείρασιν:

ὀνείρασιν

M. Cantabr. 1. Ceteri

ὀνείρασι

176. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-138

οὗπερ:

περ

omittit G. στείλας:

στείχας

Lips.

178. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-139

ἐναργὲς:

ἐν ἀργές

ex corr. Vit. Antea

ἐν ἀργ ῆς

, cum litura post

, fuisse videtur.

180. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-140

μοι: omittit M. γυναῖκ᾽ εὐείμονε:

γυναῖκες εὐείμονες

Vit.

γυναῖκ᾽ εὐείμονες

Ald. Turn.

γυναῖκ᾽ εὐήμονε

Lips.

182. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-141

ἣ δ᾽ αὖτε:

ἥδ' αὖτε

G. Vit. Lips. Ald. Rob. Δωρικοῖσιν:

περσικοῖσιν

, quamvis etiam in praecedente versu

περσικοῖς

habeat, G.

183. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-142

μεγέθει τε:

μέγεθος

, omisso

τε

, Lips. ἐκπρεπεστάτα:

ἐκπεπρεστάτα

M. aliique et Rob.

εὐπρεπεστάτα

G. aliique et Ald. Turn.

εὐπρεπεσάτα

sic Lips.

εὐπρεπεστάτω

Ven. B. et

a correctore facto Vit.

184. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-143

κάλλει τ':

κάλει τ'

Lips. ἀμώμῳ:

ἀμώμῳ

M. Ald. Rob. Sed

ἀμώμω

G. Vit. Lips. Par. A. B. Turn. κασιγνήτα:

κασιγνήτω

Vit. Par. N.

185. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-144

ταὐτοῦ:

τ' αὐτοῦ

M. Ald. Rob.

ταὐτοῦ

G. Lips. Turn.

αὐτοῦ

Mosc. ut Schutzius refert, nisi Vit. nominare voluit, in quo sic est, sed

τ'

in fine praecedentis versus a secunda, ut videtur, manu posito. πάτραν:

πέτραν

Lips.

187. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-145

ὡς ἐγὼ δόκουν ὁρᾶν:

ἐγὼ δόκουν

M. Lips. Turn.

ἐγὼ 'δόκουν

Vit. Ald. Rob.

ἐγὼ ἐδόκουν

G. et supra adscriptum est a sec. manu augmentum in Vit.

188. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-146

τεύχειν ἐν ἀλλήλαισι:

ἐν ἀλλήλαισι

Blomfieldius.

ἐν ἀλλήλῃσι

M. G. aliique et Turn.

ἐν ἀλλήλοισι

Vit. Lips. aliique et

omisso Rob.

ἀλλήλαιν

, omisso

ἐν

, Ald. In infinitivo consentiunt libri, nisi quod ex Par. B. Faehsius affert

τεύχειν ἐν ἀλλήλῃσι. γρ. τεῦχον. ἀπὸ τοῦ κοινοῦ τὸ ἐδοξάτην μοι

. V. ad Soph. Ant. 702. 736. μαθὼν:

λαθών

, supra scripto γρ.

μαθών

, Vit.

189-190. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-147

ἅρμασιν δ' υπο ζεύγνυσιν:

ἅρμασιν δ᾽ ὑπο ζεύγνυσιν

ἅρμασι δ᾽ ὑποζεύγυσιν

G. Turn. et commate post

ὑπο

addito Ald. Rob.

ἅρμασι δ᾽ ὑπο ζεύγνυσιν

Vit.

ἅρματι δ᾽ ὑποζεύγνυσιν

Lips. αὐτὰ:

αὐτῷ

G. et ante corr. M.

αὐτῷ

Ald. Rob. ἐπ᾽ αὐχένων:

ὑπαυχένων

ὑπ' αὐχένων

affertur ex Par. L.

192. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-148

ἐν ἡνίαισι δ᾽ εἶχεν:

ἐν ἡνίαισιν εἶχεν

M. Vit. Par. G. L. atque ita scribendum esse coniecit Schaeferus Melet. crit. p. 94. At hoc non est Aeschyleum.

ἐν δ᾽ ἡνίαισιν εἶχεν

Lips. Ceteri

ἐν ἡνίαισι δ᾽ εἶχεν

193. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-149

ἔντη δίφρου:

ἐντῆ δίφρου

M. et

δίφρου

habet etiam Lambethanus Blomfieldii, adscriptumque est in Par. B. In margine M. adnotatum

ἐν τῆ βίαι δίφρου χαλινὰ ῥήσσει

. G. Vit. Lips. Ven. A.

ἐν τῆ, δίφρον

. Editiones ante Brunckium

ἐν τῇ δίφρον

. Praeclaram emendationem,

ἔντη δίφρου

, Scaligero surripuit Stanleius.

194. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-150

διασπαράσσει:

διασπαράσσει

Cantabr. 2. et, ut videtur, Ven. A.

διασπαράττει

M. Ceteri

διασπαράττει

197. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-151

ὅπως:

οὕπως

200. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-152

καλιρρόου:

καλλιρόου

M. Vit.

201. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-153

πηγῆς, σὺν θυηπόλῳ χερὶ:

παγῆς

Lips.

γῆς

, addito a sec. manu

πη

, Vit.

θυηπόλην

ante sec. manus corr. Vit.

χειρὶ

Vit. Lips. Non pignore contenderim genuinam nunc exstare scripturam. Vereor enim ne

δὲ

in apodosi post

ἐπεί

positum librarios ad mutationem faciendam compulerit. Certe melius, nisi fallor, omnia hoc modo procederent,

ἐπεὶ δ᾽ ἀνέστην καὶ χεροῖν καλλιρρόου ψαύσασα πηγῆς σὺν θυηπόλῳ χερὶ βωμὸν προςέστην, ἀποτρόποισι δαίμοσιν θέλουσα θῦσαι πέλανον, ὧν τέλη τάδε· ὁρῶ δὲ φεύγοντ᾽ αἰετὸν πρὸς ἐσχάραν Φοίβου.

202. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-154

βωμὸν:

βωμὸν

M. G. Lips. Ven. B. Colb. 2. Par. G. L.

βωμῷ

ceteri libri, sed Vit. addita a sec. manu correctione

βωμόν

et supra scripto

ἐς τὸν

. ἀποτρόποισι:

ἀποτρόποις

G. δαίμοσιν:

δαίμοσιν

M. Par. L. Ceteri

δαίμοσι

204. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-155

φεύγοντ᾽:

φίλου

Ven. B.

205. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-156

φόβῳ δ᾽: omittit Lips.

206. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-157

μεθύστερον δὲ:

μεθ᾽ ὕστερον

M. edd. vett. κίρκον:

κέρκον

Vit.

207. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-158

κάρα:

τὸ κάρα

Vit.

208. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-159

ὃ δ᾽:

ὅδ'

Vit. Lips. Ald. Rob. δέμας παρείχε: Inter

δέμας

παρείχε

Ven. A. Ox. Ald. inserunt

τῷ κίρκῳ τύπτεσθαι

209. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-160

δείματ᾽ ἔστ' ἰδεῖν:

δειματἐσἰδεῖν

210-213. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-161

ὑμῖν δ᾽ ἀκούειν. εὖ γὰρ ἴστε, παῖς ἐμὸς πράξας μὲν εὖ θαυμαστὸς ἂν γένοιτ' ἀνήρ, κακῶς δὲ πράξας οὐχ ὑπεύθυνος πόλει, σωθεὶς δ᾽ ὁμοίως τῆςδε κοιρανεῖ χθονός.:

ὑμῖν τ'

G. Par. L.

γ'

omittunt Ven. A. Ald. Rob. In vitii suspicionem adducta sunt quae sequuntur. Verum si modo haec verba,

ταῦτ᾽ ἔμοιγε δείματ᾽ ἔστ' ἰδεῖν, ὑμῖν δ᾽ ἀκούειν

, recte intelliguntur, in reliquis non est quod laboremus. Dicit autem Atossa illud hoc sensu, haec mihi, quae vidi, et vobis, qui audistis, metuenda sunt, quorsum spectent. De eo enim sollicita est, quid dicat isto somnio ostentoque portendi. Itaque subiicit nam de regno filii scitis non esse quod metuam, quem, si prospera fortuna admirandum reddere potest, at adversa certe regno non exuet, si quidem ille salvus redibit. His igitur verbis indicat non habere se quomodo visa illa interpretetur, nisi de morte filii, quam apertius nominare reformidat.

211. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-162

πράξας:

τάξας

Lips.

214. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-163

βουλόμεσθα:

βουλόμεθα

G. Vit. Lips. Ald. φοβεῖν:

φυγεῖν

pro

φοβεῖν

Ven. B.

215. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-164

θαρσύνειν:

θρασύνειν

M. Vit. aliique et Turn. προςτροπαῖς:

προτροπαῖς

Lips. aliique et Ald. ἱκνουμένη:

ἱκανουμένη

Vit.

ἱκνομένη

Lips.

216. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-165

εἶδες:

εἶδος

Rob.

εἶδος

Lips. Sic etiam Vit. ex correctione. Antea

εἶδες

, ut ceteri. ἀποτροπὴν:

ἀποτροπεῖν

ante corr. M. Ad

ἀποτροπὴν

in Lips. supra adscriptum γρ.

ἀπροτροπήν

, si recte lego compendium. λαβεῖν:

λαβεῖν

G. Ven. A. Par. B. Ald. Turn. In Par. B. supra scriptum γρ.

τελεῖν. καὶ δοῦναί σοι

. Ac

τελεῖν

habent M. Vit. Lips. Ven. B. Cantabr. 1. 2. Mosc. Par. A. K. Rob.

217. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-166

τἀγαθ᾽ ἐκτελῆ γενέσθαι:

ταδ' ἀγαθὰ δ᾽ ἐκτελῆ

τὰ δ᾽ ἀγαθὰ, ἐκτελῆ

ex corr. G. Antea

ἐκτελεῖ

fuerat.

τὰ ἀγαθά δ᾽ ἐκτελεῖ

Vit,

τἀγαθὰ δ᾽ ἐκτελῆ

Lips. Ven. A. Cantabr. 2. Ex Par. B.

τὰ δ᾽ ἀγαθά γ᾽ ἐκτελεῖν. γρ. τἀγαθὰ δ᾽ ἐκτελῆ

Faehsius affert.

τὰ γαθά τ' ἐκτελῆ

Ald.

τάδ' ἀγαθ' ἐκτελῆ

Rob.

τὰ δ᾽ ἀγαθ᾽ ἐκτελῆ

Turn. et edd. reliquae omnes. Immo scribendum erat

τἀγαθ᾽ ἐκτεлῆ γενέσθαι

, i. e. quo tibi bona eventum habeant. σοί τε καὶ τέκνοις σέθεν:

καὶ τέκνοισί τε

, omisso

σέθεν

, Vit.

218. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-167

δεύτερον δὲ:

δεύτερος δὲ χρὴ χοαὶ

Lips.

219. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-168

χέασθαι:

χέεσθαι

Vit. Lips. Par. N. sed Vit. supra scripto

ασ

. πρευμενῶς:

πρευμενῶς

M. G. Lips. Ven. B. Par. A. B. Rob. et plerique, ut videtur, reliqui codices.

πρευμενῆ

Ven. A. Ox. Lambeth. Turn. et adscriptum in Par. A. B. Idem ex corr. Vit. in quo antea fuerat

πρευμενῶς

: supra

ης

adscriptum.

πρευμενὴν

Ald. Haud scio an

πρευμενής

πρευμενῆ

interpretibus debeatur, dubitantibus utrum

πρευμενῶς

ad Atossam, an ad Darium spectaret. Quare

πρευμενῶς

servandum duxi, quod iungendum est cum verbo

πέμπειν

220. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-169

εὐφρόνην:

κατ' εὐφροσύνην

Lips. et bis quidem scriptis his verbis.

221. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-170

σοι:

σος

pro

σοι

Lips. τέκνῳ τε, γῆς:

τέκνω τ᾽ ἐγῆς

222. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-171

τἄμπαλιν:

τούμπαλιν

Vit. aliique nonnulli et Ald. Rob. γαίᾳ:

γαία

M. Par. H. L.

γαίᾳ. γρ. γαῖαν

ex Par. B. Faehsius affert.

γαῖα

Vit.

γαία

G. Lips. Ven. A. B. aliique et Ald. Rob.

γῆ

Par. G.

γαίας

Turn. κάτοχα:

κάτοχος ἀμαυροῦσθαι

Ven. B.

κάτοχ᾽ ἀμαυροῦ

Ald.

κάτοχ᾽ ἀμαυροῦσθαι

ceteri. Correxit Blomfieldius gloss. ad Sept. ad Th. v. 47.

223. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-172

ὢν σοὶ:

ὦν σοι

a pr. manu,

ὤν σοι

a sec. M.

ὧν σοι

, sed mutatum in

ὢν σοι

, Vit.

ὢν σοι

Lips. et cum commate post

σοι

G. Ald. Rob.

ὢν, σοὶ

male Turn. πρευμενῶς:

προσευμένως

Lips. sed in marg. γρ.

πρευμενῶς

225. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-173

ἀλλὰ μὴν:

ἀλλαμὴν

M. γ᾽: omittunt Vit. Lips.

226. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-174

παιδὶ:

παισὶ

Lips. Cantabr. 2. Par. H. K. L. τῶνδ':

τῶν δ'

M. τήνδ':

τὴν δ᾽

M. ἐκύρωσας:

ἐχύρωσε

vel Faehsio teste

ἐκύρωσεν

Par. L.

ἔκυρσας

Rob. φάτιν:

φάτην

Lips. Ald.

227. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-175

ἐκτελοῖτο:

ἐξιλεοῖτο

Mosc. et erasa priore scriptura Vit. idemque adscriptum in Par. B.

εἶπε δὲ ἡ ἐξιλέωσις εἰς ἀγαθὸν ἀποβαίη

scholiastes. Ceteri

ἐκτελοῖτο

. δὴ τὰ:

δὲ τὰ

M. G. Vit. Lips. Ven. A. Par. G. Ald. Rob.

δὴ

, omisso

τὰ

, Turn.

228. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-176

θήσομεν:

θήσομαι

Ven. B. Rob. θεοῖσι:

θεοῖσιν

M. τοῖς τ᾽:

τοῖς δ᾽

Vit. ἔνερθε γῆς:

ἔνερθεν

G. Vit. Lips. Ald.

γῆς

omittunt Ven. A. Ox. Ald.

229. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-177

ἐς:

ἐς

G. Lips. κεῖνα:

'κεῖνα

Lips.

230. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-178

φασὶν:

φησὶν

Lips. ἱδρῦσθαι:

ἱδρῦσθαι

Vit. Ceteri pravo accentu

ἱδρύσθαι

231. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-179

δυσμὰς: Brunckius ex Par. A. dedit

δυσμάς

, idque habet etiam Lambeth. adscriptumque est in Par. B. Idem

δυσμάς

ex corr. Vit. in quo antea fuerat

δυσμαῖς

, quae est ceterorum librorum lectio. Praeferendum iudicavi

δυσμάς

. φθινασμάτων: Vulgatum

φθινασμάτων

contra Pauwii Schutziique coniecturam,

φθινάσμασιν

, satis superque tuentur quae Erfurdtius attulit ad Soph. Ant. v. 422.

Ἡλίου φθίνασμα

vel

φθινάσματα

ex hoc loco memorat Eustathius p. 698, 24. 832, 45.

232. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-180

ἀλλὰ μὴν:

ἀλλαμὴν

M. ἵμειρ᾽:

ἱμείρ'

ἔμειρ'

Lips. θηρᾶσαι:

θηρᾶσαι

Lips. Ceteri male

θηράσαι

233. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-181

πᾶσα γὰρ:

πᾶσα γὰρ ἂν γένοιτ' ἂν

Lips.

πᾶσα γένοιτ᾽ ἂν

Ald.

235. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-182

ἔρξας:

ἔρξας

Lips.

ἔρξας δὴ μήδους πλεῖστα κακά

Rob. Μήδους:

μήδεους

Vit.

236. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-183

τούτοισιν:

τούτοις

Ven. A. Ald. Rob.

τούτοισιν

G. ἐξαρκὴς: γρ.

καὶ ἐξαρκεῖ

ex Par. B. Faehsius affert. δόμοις:

δόμοις

, superscripto

ων

, Lips.

δόμων

G. Par. L. Id exquisitius esse videri potest.

237. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-184

αὐτοῖς ἐστι:

αὐτοῖς ἐστιν αὐτοῖς

Ald.

αὐτοῖς ἐστιν

Rob.

αὐτοῖς ἔστι

G. Vit.

αὐτοῖς ἐστὶ

M. Lips. Turn.

ἐστιν αὐτοῖς

Ven. A. Ox. Ex Par. B. Faehsius affert

ἀργύρου πηγή τις ἐστιν αὐτοῖς θησαυρὸς χθονός. γρ. καὶ αὐτοῖς ἐστι

238. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-185

πότερα γὰρ τοξουλκὸς αἰχμὴ διὰ χερός σφιν ἐμπρέπει;:

διὰ χερὸς ἀν'

διὰ χερὸς αὐτοῖς

G. Vit. Ven. A. Cantabr. 1. 2. Mosc. Ox. Par. A. B. C. K. N. Ald.

διὰ χειρὸς αὐτοῖς

Lips.

διὰ χερός

, omisso

αὐτοῖς

, Rob. Tum

πρέπει

M. G. ceterique, ut videtur, plerique et Ald.

πίπτει

Lips. Par. F. K. Rob.

πέμπει

, sed expuncto postea

, Vit.

διὰ χερός γ' αὐτοῖς πρέπει

Turn.

πότερα γὰρ τοξουλκὸς αὐτοῖς αἰχμὴ διὰ χερὸς πρέπει

Ven. B. Particulae

γε

, quam Turnebus ex coniectura addidit, hic non est locus. Neque probari potest quod Brunckius scripsit,

διὰ χερῶν αὐτοῖς πρέπει

, vel quod Elmsleius ad Med. p. 286. coniecit,

διὰ χεροῖν αὐτοῖς πρέπει

. Scholiastes qui sic interpretatur,

ἆρα, φησί, διὰ τῶν χειρῶν αὐτοῖς πρέπει ἡ βολὴ ἡ τοξική;

non videtur

διὰ χερῶν

vel

διὰ χεροῖν

legisse, sed explicare

διὰ χερός

, quod librorum consensus tuetur, per pluralem. Sed in his scholiastae verbis Vit. non

πρέπει

habet, sed

ἐμπρέπει

, quod in codice Monacensi corruptum est in

ἐπρέπει

. Hoc probabilem huius versus emendationem aperit,

πότερα γὰρ τοξουλκὸς αἰχμὴ διὰ χερός σφιν ἐμπρέπει;

239. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-186

σάγαι:

σαγαί

libri. Pro eo vocabulo

χέρες

Rob. in qua antea

ἔχει

est pro

ἔγχη

240. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-187

ποιμάνωρ:

ποιμάντωρ

G. Lips. Ald. Turn. Hesychius

ποιμάνωρ, ποιμήν, ἢ βασιλεύς

. Eustathii huc respicientis verba allata sunt ad v. 76. στρατοῦ:

στρατῷ

M. Vit. Ven. B. Mosc. Par. N. Rob.

στρατῶ

, superscripto ultimae litterae

ου

, Lips. Ceteri

στρατοῦ

, quod suspiceris etiam habuisse Eustathium, qui

ἀνδρῶν ποιμάνωρ

afferat. Praeferendus esse videtur genitivus, quae exquisitior constructio est, ut interdum in verbo

ἐπιστατεῖν

241. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-188

οὔτινος:

οὔτινος

G. δοῦλοι:

δοῦλος

Lips.

242. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-189

μένοιεν:

μενοῖ

243. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-190

ὥστε Δαρείου:

ὥστε δαρείου τε πολύν τε

Lips.

244. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-191

δεινά τοι:

δεινά τι

G. Cantabr. 2. τεκοῦσι:

τεκοῦσιν

245. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-192

δοκεῖν:

δοκεῖ

Vit. Ven. A. Cantabr. 1. Ox. Mosc. Par. N.

δοκεῖν

Lips. cum ceteris, sed lineola tramissa deleri iubetur. τάχ᾽ εἴσει:

εἴση πάντα

, omisso

τάχ'

, Rob.

πάντ᾽ εἴσῃ τάχα

G. Lips. et aliquot alii.

εἴσῃ

omnes libri. ναμερτῆ λόγον:

νημερτεῖ λόγῳ

adscriptum in Par. B. Sic volebat scribere librarius in Vit. in quo est

νημερτὴ λόγῳ

, cum interpretatione

ἀληθεῖ

. Ceteri

νημερτῆ λόγον

, nisi quod in M. prius scriptum fuisse videtur

νημαρτῆ

. Doricam formam

ναμερτῆ

restituit Porsonus. V. ad Soph. Trach. v. 173.

246. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-193

δράμημα:

δράμημα

M. G. Lips. et reliqui, ut videtur, plerique atque edd. vett.

δρόμημα

Vit. Lambeth. Mosc. Par. N. et

superscripto Cantabr. 2. V. Lob. ad Phryn. p. 618.

247. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-194

κλύειν:

κλύειν

omittit Rob. Pro eo habet

ἀκούειν

Par. N.

κλύεις

Ven. B.

248. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-195

γῆς ἁπάσης: γρ.

καὶ γῆς ἁπάσης

vulgato superscriptum in Lips. Ἀσιάδος:

ἀσιάτιδος

Ven. A. Ald.

Ἀσίδος

Blomfieldius. πολίσματα:

πτολίσματα

Ven. B.

249. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-196

αἷα:

ἄνα

pro

αἷα

Lips.

γαῖα

Rob. Imitatur hunc versum Euripides Or. v. 1083.

καὶ δῶμα πατρὸς καὶ μέγας πλούτου λιμήν.

Ceterum animadvertat lector artem poetae, qui partim ut magnitudinem cladis apte demonstraret, partim ut a Persa haec dici spectatoribus indicaret, nuntium fecit non, ut solent fere nuntii, referre tantum quae gesta essent, sed cum magno motu et vociferatione accurrentem, priusquam rem enarret, deplorare sortem Persarum.

251. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-197

τὸ Περσῶν δ᾽:

τὸ δὲ περσῶν

Ven. A. Ald. Rob.

τὸ περσικὸν δ'

Vit. Lips. Colb. 2. sed in Vit. a sec. manu

περσικὸν

mutatum in

περσῶν

, et in Lips. supra scriptum γρ.

Τὸ περσῶν

. Ex Par. B. Faehsius affert

τὸ Περσῶν. γρ. καὶ Πέρσαις

252. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-198

ὤμοι:

ὤμοι

libri, etiam G. Solus Cantabr. 2.

ἰώ μοί μοί

. ἀγγέλλειν:

ἀγγέλειν

Vit. Lips. Post hunc versum G. Lips. Par. N. hunc inserunt,

στέργει γὰρ οὐδεὶς ἄγγελον κακῶν ἐπῶν

(

κακακῶν ἐπῶν

Lips.), qui versus est 277. Antigonae Sophocleae. Adscriptus est hic versus, sic quidem ut prius

εἰπών

fuerit, in margine M. Post sequentem versum eadem Sophoclis verba habet Rob.

253. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-199

ἀνάγκη:

ἀνάγκα

Ald. Rob. Eaedem et Ven. A.

ἀναπτύσαι

. πάθος: Post

πάθος

Ald. addit

πέρσας

254. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-200

Πέρσαι:

πέρσαι

M. G. Vit. Ven. A. B. edd. ante Brunckium. Merito hoc revocavit Porsonus. Neque enim iam nuntius haec secum ipse loquitur, sed Persas compellat. Atque egregie, ut in tanto malo, non reginam ab eo salutari, sed, quo est animi motu, simul omnes qui adsunt comprehendi facit poeta. Brunckius ex Par. B. receperat

Πέρσαις

, quod habet etiam Lips. Atque in Vit. quoque a sec. manu

supra scriptum est. Neque quod Aldina, quae hic

πέρσαι

exhibet, in fine praecedentis versus habet,

πέρσας

, aliud est quam vitiose scripta varia lectio

πέρσαις

255. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-201

ἄνι᾽ ἄνια νεόκοτα καὶ δάϊ, αἰαῖ:

ἄνι᾽ ἄνια κακὰ

M. Lips.

ἄνι᾽ ἄνια καὶ

Vit.

ἄνια, ἄνια κακὰ

G. Turn.

ἄνια, ἄνια, κακὰ λυπηρὰ, λυπηρὰ

Ven. A. Ox. Ald. Rob. Ante

νεόκοτα

litura aliquot litterarum in M.

νεότοκα

Rob. γρ.

νεοτόκα

superscriptum vulgato

νεόκοτα

in Lips.

καὶ δάϊ αἱ αἱ

καὶ δάϊ' αἳ αἳ

Vit. Lips.

δάϊ αἳ αἴ

, omisso

καὶ

, G.

καὶ δάϊα. αἳ αἳ

edd. vett. Patet

λυπηρά, λυπηρά

explicationis caussa adscriptum esse. Sed

κακὰ

non minus interpretis est. Scribendum

ἄνι᾽ ἄνια νεόκοτα καὶ δάϊ, αἰαῖ.

Constat versus ex dochmio et dochmio hypercatalecto.

256. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-202

διαίνεσθε:

διαίνεσθαι

G. Ald.

σαίνεσθαι

, superscripto ultimis litteris

θε

, Mosc.

διαίνεσθαι δάκουσι

, inserta vitiose scripta interpretatione

δάκρυσι

, Rob.

257. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-203

ὡς πάντα γ' ἔστ' ἐκεῖνα:

ὡς πάντα γ' ἔσται κεῖνα

Vit. Mosc. In Vit. recentior manus

ἀκεῖνα

fecit.

ὡς πάντα γ᾽ ἔσ᾽ ἐκεῖνα

Lips.

ὡς πάντ᾽ ἔστ' ἐκεῖνα

Ald. Rob. In

ὡς

particula errat scholiastes: significat ea hic nam.

258. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-204

καὐτὸς δ᾽: Hunc versum omittit Lips.

αὐτὸς δ'

Porsonus,

καὐτός δ'

cum Cantabr. 2. Blomfieldius, ne scilicet

καί

δέ

in uno enuntiato coniungerentur.

δ'

secunda manus addidit in Vit.

259. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-205

μακροβίοτος ὅδε τις:

μακροβίωτος

Lips.

ὁ δέ γέ τις αἰὼν

ὧδε γέ τις αἰὼν

Ald.

αἰὼν ὅδε γε τις

Cantabr. 2.

ὅδε γέ τις αἰὼν

ceteri. ἐφάνθη:

ἐφάνη

G. Vit. Cantabr. 2. Par. A. N. aliique nonnulli.

ἐφαάνθη

Ven. A. Cantabr. 1. Par. B. C. Ox. Ald. Turn. idque supra scriptum in G.

ἐφάνθη

recte M. Lips. Rob. Metrum unam syllabam deleri postulat, quod quum fieri possit scribendo

μακρόβιος

, tamen

γε

potius delendum est, quod hic rectius omittitur.

260. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-206

γεραιοῖς:

γηραιοῖς

Ven. A. Ald. Rob.

γεραιοῖς δ᾽

Lips.

261. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-207

παρών τε:

παρών τε

M. G. Vit. Lips. Cantabr. 2. Mosc. Par. N.

παρών γε

edd.

262. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-208

Πέρσαι:

πέρσαις

, Rob. Ceteri

πέρσαι

, in iisque Lips. in quo supra scriptum γρ.

πέρσαις

. φράσαιμ᾽ ἂν οἷ᾽:

φράζαιμ᾽ ἂν οἷα

263. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-209

ὀτοτοτοῖ:

ὦ το τοῖ τοῖ

ὀττοτοτοῖ

ὀττοτοὶ

Vit.

ὀττοτοῖ

Lips.

ὀττοτοτοίτοι

Ven. A.

ὀτοτοτοὶ τοὶ

Ald.

ὁτοτοιτοῖ τοὶ

Rob.

Ὀττοττοὶ

Turn.

ὀττοττοτοι

Ven. B. Vict. ceteraeque edd. ante Porsonum, qui

ὀτοτοτοῖ

restituit. μάταν:

μάτην

Vit.

264. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-210

τὰ πολέα:

τὰ πολλὰ

libri. Scripsi

τὰ πολέα

. Eodem modo Lachmannus. V. ad v. 270.

265. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-211

γᾶς:

γᾶς

, superscripto

, Lips.

γῆς

Ald. ἀπ' Ἀσίδος:

ἀπ' ἀσιάδος

G. Lips. aliique nonnulli et Rob.

ἐπ' ἀσιάδος

Vit. ἦλθ᾽:

ἦλθεν

Vit. Lips.

266. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-212

δίαν:

δίαν

Vit. edd.

δίαν

M. G.

δία

Lips.

δαΐαν

codex Lambethanus, unde

δάϊαν

Blomfieldius. Ἑλλάδα:

Ἕλλάδα

Lips.

267. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-213

πλήθουσι:

πλήθοισι

Vit.

268. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-214

πρόςχωρος:

πρόχωρος

Lips. Ven. A. Mosc. Ox. Ald. quo spectat interpretatio

εὐρύχωρος

in Vit.

269. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-215

ὀτοτοτοῖ: hic recte M.

ὀττοτοῖ

G. Lips.

ὀττοτοὶ

Vit.

ὀττοτοτοὶ

Ven. A. Ald.

ὀττοτοιτοι

Rob.

ὀττοττοὶ

Turn.

ὀττοττοτοῖ

Ven. B. Vict. ceteraeque ante Porsonum editiones.

270. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-216

ἁλίδονα: Libri omnes

ἁλίδονα σώματα

, nisi quod Par. G. habet

ἁλίδονα σώματον

, in Par. B. autem, etiam Bekkero teste,

ἁλιδνὰ

adscriptum est. Hoc si verum putatur, servandum in strophico versu

τὰ πολλά

. V. Epit. doctr. metr. §. 253. et 271. ed. alt.

271. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-217

κατθανόντα:

καταθανόντα

Vit.

272. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-218

πλαγκτοῖς:

πλακτοῖς

Vit. Lips. Lambeth. et Lips. quidem cum hac adnotatione, γρ.

πολυπλάκτοις, ἢ ἐν αἷς ταῦτα πλανῶνται

. διπλάκεσσιν:

διπλάκεσιν

G. Vit. Lips. Ven. B. Ald. Rob.

διπλάκεσσιν

edd. inde a Turn. et sic M. In explicando hoc vocabulo laborant scholiastae. Quorum qui hanc explicationem adscripsit,

ὡς ἂν εἴποι τις διαύλοις· τὰ γὰρ κύματα ἐκχεῖται καὶ ὑπονοστεῖ

, in mente habuit hoc Euripidis Hec. v. 29.

πολλοῖς διαύλοις κυμάτων φορουμένας.

Stanleius auctor fuit, ut de tabulis navium haec vox acciperetur. Sed haec quoque interpretatio fundamento caret. Solus Sanravius de vestibus mersorum in mari fluctuantibus cogitavit, vertit enim in errabundis diploidibus.

Δίπλαξ

quum proprie adiectivum esset, tamen etiam pro substantivo usurpari solitum est, sic quidem ut pallium significaret. Pallium autem quum grammatici duobus modis

δίπλακα

dici tradant, vel quod ex duplicato filo contextum sit, quod etiam

δίμιτον

vocetur, vel quod ob latitudinem in gestando duplicetur, haec posterior explicatio et ipsa per se probabilior videtur et valde confirmatur similium nominum comparatione. Hesychius

δίπλακα, διπλῆν, μεγάλην διπλοΐδα, ὥςτε διπλῇ χρῆσθαι

. Idem

διπλοΐδα, διπλουμένην χλανίδα ἐν τῷ φορεῖσθαι

. Idem

διπλῆν, διπλασίονα, καὶ μεγάλην

, quod pertinet ad Il. X. 134. ubi poeta

χλαῖναν

commemorat

διπλῆν, ἐκταδίην

. Idem Hesychius

δίβολον φάρος, διπλοῦν

, et

διβόλους χλαίνας, οἳ μὲν διμίτους, οἳ δὲ διπλᾶς

. In primis ea quam praetulimus explicatio eo confirmatur quod notam illam Cynicorum duplicem vestem Antipater Sidonius epigr. 61.

ἔσθος διπλάδιον

, epigr. autem 82.

δίπλακα

vocat. Plura in hanc rem collegerunt Salmasius ad Tertull. de pallio p. 396. seqq. Iungermannus ad Poll. VII. 47. Iacobsius Anthol. vol. II. p. I. p. 57. seqq. Videtur igitur Aeschylus

πλαγκτοὺς δίπλακας

amplas Persarum vestes dicere, quae in mari nantibus mortuis late expansae huc illuc ferebantur. Ita Rufinus epigr. 38. comas fuitantes dicit

τρίχας τὰς ἐπὶ τοῖς σοβαροῖς αὐχέσι πλαζομένας

273. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-219

ἀπώλλυτο:

δ᾽ ἀπόλλυτο

, ad

supra adscripto

οι

, Vit.

δὲ ἀπώλλετο

Lips.

ἀπώλετο

adscriptum in Par. B.

274. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-220

στρατός:

λεὼς

G. Par. K. In G.

στρατός

tamquam explicatio supra scriptum. Lips. vulgatum

στρατὸς

habet, sed supra adscriptum γρ.

λεώς

. ναΐοισιν:

ναΐοισι

M. Vit. Lips. Ven. B. Par. B. edd. vett. Sed in Lips. penultimae syllabae

superscriptum.

ναΐοισι

Ven. A.

ναΐοισιν

G. Par. A. N. et adscriptum in Par. B. ut ex Brunckii adnotatione colligas..

ναΐοισι

Cantabr. 1. ἐμβολαῖς:

ἐν βολαῖς

275-278. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-221

ΐϋζ' ἀποτμον δαΐοις δυςαιανῆ βοάν, ὡς πάντα παγκάκως θεοὶ ἔθεσαν, αἰαῖ, στρατοῦ φθαρέντος.: Libri

ἴϋζ᾽ ἄποτμον βοὰν δυσαιανῆ πέρσαις δαίοις, ὡς πάντα παγκάκως ἔθεσαν, αἱ αἱ στρατοῦ φθαρέντος

, nisi quod in paucis variant.

ἴϋζε

M. Lips. Par. C. N. Ald. Turn.

ἴϋζε

Vit. Tum

βοάν

, superscripto

, Lips. Deinde Faehsius ex Par. B. affert γρ.

καὶ δυσεανῆ ἤγουν πολυποίκιλον

. Tum

πέρσαισῶν

, duabus scripturis,

πέρσαις

περσῶν

coniunctis, Par. N. Deinde

ὡς πάντα παγκάκως

M. Vit. Cantabr. 1. 2. Mosc. Par. F. H. I. N. Ald. Rob. Sic etiam, ut Bekkerus adnotavit, Par. B. ex quo Faehsius p. 182.

ὡς παγκάκως πάντα

affert, quod est in edd. Turn. et Vict.

ὡς πάντα κάκως

ὡς πάνπαγκάκως

Lips. Deinde

ἔθεαν

Ald. Denique

αἳ αἳ

G. Vit. Lips. edd. vett. Hae lectiones omnes quum nihil contineant quo metra, quae in antistropha valde diversa sunt, exaequentur, apertum est maiorem corruptelam aut hic aut in antistropha latere. Accedit quod dubitari non potest, quin, ut particula

ὡς

utrobique eundem in numeris locum obtinet, ita idem observatum fuerit in nomine

δαίοις

. Id igitur aut in stropha aut in antistropha ex sede sua dimovendum est. In antistropha id non videtur probabili ratione fieri posse. In stropha igitur vitium quaerendum est. Ac diu est quum

Πέρσαις

eiiciendum esse suspicatus sum, in qua coniectura confirmavit me illud quod in Par. N. scriptum est

πέρσαισῶν

, quod indicio esse videtur dubitasse interpretes utrum

δαίοις

de hostibus Persarum, an de ipsis Persis, clade bellica afflictis, intelligendum esset. Vicit tamen posterior explicatio, quae sane probanda est, ita ut, quum in margine adscriptum ab interprete esset

Πέρσαις δαίοις

, id pro emendata lectione habitum alieno loco in ipsa poetae verba illatum sit. Itaque

Πέρσαις

delevi. Praeterea verba

βοὰν δυσαιανῆ

inverso ordine collocanda esse antistropha docuit. Deinde sequenti versui aliquid ad integritatem deest. Atque hic quoque duae proditae sunt ab interpretibus explicationes verbi

ἔθεσαν

, quum in G.

οἱ Πέρσαι

, in Vit.

οἱ θεοὶ

adscriptum sit. Si de diis haec intelligenda sunt, nominari deos oportuit. Ac restituitur metrum, si ante

ἔθεσαν

hoc ipsum nomen

θεοὶ

inseritur praetereaque

πάντα

mutatur. Scripsi igitur

ἴϋζ᾽ ἀποτμον δαίοις δυςαιανῆ βοάν, ὡς πάντα παγκάκως θεοὶ ἔθεσαν, αἰαῖ, στρατοῦ φθαρέντος.

279. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-222

ἔχθος:

ἔχθος

adscriptum in Par. B.

280. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-223

Ἀθηνῶν: Post

Ἀθηνῶν

comma habent Ald. Rob. Turn. Omittunt interpunctionem Vict. et reliquae editiones, male, si quid video. Inficetum enim videtur nuntium de eo loqui, quam ipse ingemiscat. Gravis autem est sententia, si dicit nam ingemisco, quum recordor, quo indicat vel recordationem mali tantam vim habere ut a gemitibus temperare sibi nequeat, ex quo colligi posse quantum praesentibus videri istud malum debuerit.

281. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-224

στυγναί γ': Brunckius dedit

στυγναί γ' Ἀθῆναι

. Et habet M.

στυγναί γ' ἀθῆναι

. Ex Par. B.

δ'

, superscripto

γ'

, ex Par. C.

γ'

, superscripto

γ'

, ex Ven. A. et Ox.

θ'

adnotatum est.

στυγναὶ δ' ἀθῆναι

G. Ald. Rob.

στυγναὶ δ᾽ ἀθῆναι

Vit. Lips.

στυγναὶ δ᾽ Ἀθῆναι

Turn.

στυγναὶ ἀθῆναι

Ven. B. Et

ἀθῆναι

quidem habent etiam Par. B. F. I. N. Acquiescendum erat in plerorumque librorum lectione. Nam

δέ

particula continuat orationem iis quae chorus postrema dixerat ut v. 297. 475. Ceterum Lips. Ald. Rob. interpungunt post

Ἀθῆναι

, nomine

δαίοις

ad sequentia relato. Recte inde a Turn. post

δαίοις

interpunctum est.

282. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-225

μεμνῆσθαί τοι:

μεμνῆσθαί τε

Vit. Lips. Ven. A. Mosc. Par. N. πάρα:

παρεὶς

pro

πάρα

Ven. A. quod natum ex interpretatione

πάρεισι

283. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-226

Περσίδων:

τῶν περσίδων

Vit. Lips. Mosc.

284. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-227

ἠδ᾽ ἀνάνδρους: omittit Lips. Boeckhius in praefatione lectionum aestivarum a. 1827. p. 12. scribendum esse coniecit

εὔνιδας ἔκτισσαν ἠδ᾽ ἀνάνδρους

285. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-228

NA: Praeclare Atossa regiam maiestatem et huc usque silentio conservavit et nunc gravitate orationis tuetur.

286. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-229

κακοῖς:

κακοῖσιν

Lips. ὑπερβάλλει:

ὑπερβάλλοι

Vit.

288. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-230

βροτοῖς:

βροτοὺς

Lips. Rob. sed in Lips.

οις

supra scriptum.

βροτοῖς

M. G. aliique et Ald. Turn. Idem ex corr. Vit. quum antea

βροτοὺς

scriptum fuisset. Propter exquisitiorem structuram praeferendum videtur

βροτοῖς

. Nam ne quis putet traiectionem verborum indicio esse potius

βροτοὺς

scriptum fuisse a poeta, hoc argumentum nihil probare moneo. Etenim

βροτοῖς

ideo ante

φέρειν

collocatum est, quia non

φέρειν

, sed

βροτοῖς

primariam notionem esse poeta voluit, quod idem est ac

νοῖς οὖσι βροτοῖς

, quoniam mortales sumus.

290. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-231

κεἰ:

καὶ εἰ

, superscripto ad

καὶ

a sec. manu

, M.

εἰ

Rob. στένεις:

στένοις

Par. N. Ald. Rob.

292. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-232

ἀρχελείων:

ἀρχελείων

, sic, supra scripta glossa

λαῶν ἀρχόντων

, M.

ἀρχελείων

G. Vit. Lips. et ceteri, ut videtur, omnes praeter ed. Rob. in qua

ἀρχελάων

est.

Ἀρχέλειος

pariter ac Minervae nomen

ἀγελεία

a voce

λεία

deductum est, quod etsi praedam ex armentorum gregibus constantem plerumque significat, tamen etiam simpliciter de gregibus dicitur, ut apud Sophoclem Ai. v. 26. Hesychius

λείη, ἡ τῶν θρεμμάτων ἀγέλη

. Eodem pertinent apud eundem

λήϊτα, κτήνη

, οι

ληΐη, προνομία, οἰκονομία, βοσκήματα

. Intelligendi sunt igitur ductores gregum, quemadmodum Apollonius in lexico Homerico scribit,

ἀγελείην, λείας ἄγουσαν, οἷον λάφυρα. ἔνιοι δέ, ἄγουσαν τοὺς ἐπὶ πόλεμον ὄχλους

, recte ille de hoc quidem nomine addens

βέλτιον δὲ τὸ πρότερον

. ἐπὶ σκηπτουχίᾳ:

ἐπὶ σκηπτουχίᾳ ταχθεὶς

aut praefectum eunuchorum aut aliquem ex illis corporis custodibus significat. Hoc posterius probabilius videtur, quod omnes isti eunuchi

σκηπτοῦχοι

appellabantur: v. Xenoph. Cyrop. VII. 3, 16. VIII. 1, 38. 3, 15.

293. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-233

ἄνανδρον:

ἄναρχον

sola ed. Rob. Ceteri libri, quod sciam, omnes recte

ἄνανδρον

. Dictum hoc est de eo quod deserta a morientibus acie consequitur. Similiter Sophocles Oed. R. v. 58.

ἔρημος ἀνδρῶν μὴ ξυνοικούντων ἔσω.

ἠρήμου:

ἠρήμα

Lips. Idem et Mosc.

θανεῖν

, uterque supra scripto

ών

294. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-234

βλέπει φάος: Scholiastes Aristophanis ad Ran. v. 1060. hunc versum afferens habet

βλέπει φάος

, quam scripturam lectioni librorum Aeschyli omnium

φάος βλέπει

praeferendam iudicavi, quod hic aperte melior est ordo verborum, vocabulo

βλέπει

, in quo primaria vis est, primarium locum obtinente. Et quum saepissime

φάος

ultimum in versu locum occupet, tum in formula

βλέπειν φάος

id fieri videmus. Supra v. 258.

καὐτὸς δ᾽ ἀέλπτως νόστιμον βλέπω φάος.

Scriptor Rhesi v. 971.

ἀνθρωποδαίμων κείσεται βλέπων φάος.

Ceterum magna est ars poetae in iis quae nuntius dicit: qui consternatus adhuc clade primo id quod summum erat, regem salvum esse, paucis verbis profligat; deinde, ut solent qui in re nova magnaque initium narrandi invenire nequeunt, plurima raptim et confuse comprehendit; tum denique, tranquillior factus, rem omnem ordine exponit.

295. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-235

δώμασιν:

δόμοισι

G. aliique nonnulli.

δώμοισι

, mutato

, Vit.

δώμασι

Lips. Ald. Rob. Turn. In Lips. γρ.

δόμοισι

supra scriptum.

δώμασιν

296. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-236

ἦμαρ:

ἦμαρ

M. Rob. μελαγχίμου:

μελαγχείμου

Ven. A. Ald. Rob.

297. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-237

ἵππου: Post

ἵππου

unius litterae litura in M.

298. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-238

στύφλους: Libri

στύφλους

. Brunckius

στυφλούς

. V. ad v. 80. παρ᾽ ἀκτὰς:

παρ' ἀκταῖς

Lips.

παρακταῖς

Mosc. Σιληνιῶν:

σιληνιῶν

σιληνίων

Mosc. Ceteri

σιληνιῶν

. Scholiastes

Σιληνίαι αἰγιαλὸς Σαλαμῖνος τῆς λεγομένης Τροπαίου ἄκρας, ὡς Τιμόξενος ἐν τῷ περὶ λιμένων φησί

. Sic M. Hesychius

Σιληνίαι, τῆς Σαλαμῖνος, πλησίον τοῦ λεγομένου Τροπαίου

299. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-239

χιλίαρχος: 1η

χιλίαρχος

lituram post

χι

habet M.

χιλιάρχης

ex corr. G. antea

χιλίαρχος

. Δαδάκης:

δαρδάκης

Lambeth. Par. K. πληγῇ:

πληγείς

Par. N. et Vit. sed Vit. supra scripto

300. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-240

ἀφήλατο:

ἀφήλλατο

Vit. Lips. paucique alii et Ald.

301. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-241

Τενάγων:

τανάγων

Ven. A. Ox. Ald.

τενέγων

Rob. ἀριστεύς:

ἀριστεὺς

Blomfieldius. Libri

ἄριστος

. Βακτρίων:

βακτηρίων

Lips. ιθαγενής:

ἰθαιγενὴς

M. Ven. B. Rob. Ceteri

ἰθαγενής

302. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-242

θαλασσόπληκτον:

θαλασσόπληκτον

, supra adscripto ad penultimam syllabam

αγ

, Ven. B.

θαλασσόπλακτον

Ven. A. et aliquot alii.

θαλασσόπλακτον

Par. C. H. νῆσον:

νῆσος

Par. G.

πόλει

G. Adolphus Emperius in Actis soc. Graecae I. p. 363. scribendum coniecit

σποδεῖ

. Non probo.

303. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-243

κἀργήστης:

καργήστης

καργήστρης

καργίστης

Vit.

κάργιστης

Lips.

304. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-244

οἵδ᾽:

οἵ

οἵδ'

Lips. πελειοθρέμμονα: Ad finem versus γρ.

σαλαμῖνα

supra scriptum in Lips. Intelligit Salaminem scholiastes. Hesychius

πελειοθρέμμονα νῆσον

in lexico suo posuit, cui addita est aliena ab his verbis adnotatio

Ἀριστοτέλης φησὶ διαφέρειν περιστερὰς καὶ πελειάς

. Sed referendum huc est quod modo corrupte apud eum scriptum est

πελεστόθρην νῆσον, τὴν Σαλαμῖνα

. Salaminem anates potius quam columbas aluisse Butlerus ex Eustathio p. 284, 44. colligit. Stanleius quod columbas summa cura ibi nutritas existimavit, quum ex Homero discatur eam insulam Veneri sacram fuisse, negligenter inspexerat hymnum minorem Veneris (X), in quo Cypriam Salaminem respici apertum est,

χαῖρε θεὰ Σαλαμῖνος ἐὐκτιμένης μεδέουσα καὶ πάσης Κύπρου.

Equidem apud Aeschylum, praesertim praegressa modo mentione Salaminis, unam ex adiacentibus parvis insulis intelligendam puto.

305. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-245

κύρισσον:

κύρισσον

cum coronide Brunckius. V. praef. ad Eur. Bacchas p. XIII.

306. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-246

γειτονῶν:

γειτόνων

Ald. Rob. et ante correctionem M. Vit.

γείτονες

, sed adscripto γρ.

ων

, Cantabr. 1. Αἰγυπτίου:

αἰγυπτίαι

, ad ultimam litteram supra adscripto

ου

, Lips. Mosc.

αἰγυπτίου

Par. N. et adscriptum in Par. B.

307. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-247

Ἀδεύης:

ἀδεύης

ut ceteri Lips. sed supra scriptum γρ.

ἀδάης

. Eo pertinere videtur quod in G. supra scriptum est,

πλήρης

, quamquam hic quoque codex

ἀδεύης

habet. Φερεσσεύης:

φερεσσεύης

Cantabr. 1. Lambeth. Par. A. B. C. N.

φερεσέυης

Cantabr. 2.

φερεσεύης ὁ

Ven. B.

φεσεσσεύης

φαρεσσεύης

Par. K.

φερεσέβης

Ald.

Φερεσσέβης

Turn.

φρεσεύης

M. Mosc.

φρεσσεύης

Vit.

φρεσέβης

, mediae syllabae in

vel contra mutato, Lips. γρ.

φερεσκεύης

supra adscriptum in Lips.

φρεδεύης

Rob.

308. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-248

Φαρνοῦχος, οἵδε ναὸς ἐκ μιᾶς πέσον:

καὶ φαρνοῦχος

Ven. A. Ox. Par. G. Ald.

καὶ φανοῦρχος

Rob.

οἵ τε

M. Vit. Lips. Par. C. N. aliique et Rob. Ex Par. B.

οἵγε

, supra scripto ad prius vocabulum γρ.

οἵτε

, notavit Bekkerus.

οἵ γ' ἡ

Cantabr. 1. Par. H.

οἵδε

G. Ald. Tum

ναὸς ἐκ μιᾶς πέσον

libri, nisi quod

νηὸς

habet Par. H. et Turn.

ναὸς

supra scripto

Vit. Cantabr. 1.

νεὼς

Ald. Rob.

πέσαν

G. Par. C.

πεσὼν

ante corr. M. Vauvillersius ad Soph. Phil. 374. vol. II. p. 47. scribendum coniecit

οἵδε ναὸς ἔπεσον ἐκ μιᾶς

, idque Porsono aliisque placuit. Sed hoc ingrato verborum ordine corrumpuntur numeri. Scribendum putavi

οἵδε ναὸς ἓν μιᾶς πέσος,

hi unius navis iactura fuerunt.

309. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-249

Μάταλλος:

μάταλλος

M. Vit.

μάταλος

Lips. Mosc.

μάτταλος

Ald.

μέταλλος

Ven. B. Par. C. L. Rob. Turn.

311. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-250

πυρσὴν:

πυρσὴν

Porsonus.

πυρσὰν

M. et plerique, ut videtur, codices et Turn.

πυρσὰν

G. Vit. Lips. Cantabr. 1. Mosc. Par. C. Ald. Rob. δάσκιον:

δάσκειον

M. G. Lips. Mosc.

312. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-251

ἔτεγγ':

ἔταγ'

Lips. πορφυρᾷ:

πορφυρέᾳ

M. Ceteri

πορφυρέᾳ

. Porsonus

πορφυρᾷ

. Sed videntur tragici a forma

πορφυροῦς

, ut vulgaris sermonis propria, abstinuisse, ideoque contractionem praetulisse eam in qua leviter audiretur

, ita ut non efficeret syllabam. Non obstant versus ex Stheneboea Euripidis ab Athenaeo p. 421. F. allati, ubi

βιὸς δὲ πορφυροῦς θαλάσσιος

valde torsit criticos. Scribendum est enim

βίος δὲ πορφυρεὺς θαλάσσιος

. Loquitur, ut reliqua ostendunt, piscator, quem quo minus dubites unum ex illis intelligendum esse, qui

πορφυρεῖς

, captores purpurarum, vocabantur, facit alius Euripidis locus in Iph. Taur. v. 262.

ἦν τις διαρρὼξ κυμάτων πολλῷ σάλῳ κοιλωτὸς ἀγμός, πορφυρευτικαὶ στέγαι.

313. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-252

Μάγος:

μάγος

M. G. Vit. Lips. Ven. A. Rob. Accentum correxit Turn.

μάγος

Ald. Magos gentem esse circa Mediam Stanleius docuit ex Herodoto I. 101. et Stephano Byzantio in v.

Μαρία

. Addi poterat Plinius H. N. VI. 26 (29). Ἄραβος:

ἄραβος

M. Vit. Lips. Ven. B. Turn.

ἄραβος

Ven. A. Ox. Ald. Rob.

ἄραβος

G. Par. B. Ἀρτάμης:

ἀρτάμης

Lips. Ald. Turn. sed in Lips. γρ.

ἀρσάβης

supra adscriptum.

ἀρσάκης

Rob.

ἀρτάβης

M. G. Vit. Par. K. L. sed in Vit.

a sec. manu in litura scriptum, in M. puncto notatum.

ἀρσάκης

Cantabr. 1.

314. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-253

NA: Hunc versum post sequentem collocant Vit. Lips. sed in Vit. error additis numeris correctus.

σκληρᾶς:

σκαληρᾶς

, sed supra γρ.

σκληρᾶς

, Vit.

μέτοικος:

ἔποικος

G. Lips. aliique nonnulli.

κατέφθιτο:

κατέφθιτο

, supra scripto

, Lips.

315. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-254

Ἄμηστρις:

Ἄμηστρις

Brunckius.

ἄμηστρις

M. Par. A. B. edd. ante Brunckium.

ἀμίστρις

Vit. Lips.

ἀμίστρης

G. Ven. A. Par. L. V. ad v. 22. Ἀμφιστρεύς:

ἀμιστρεύς

Lips.

ἀμφιτρεύς

Par. C.

316. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-255

Σάρδεσιν:

σάρδεσιν

M. Lips.

σάρδεσι

G. Vulgo

Σάρδεσι

Hunc versum, quod quartam a fine syllabam in vocabuli exitu longam habet, depravatum esse existimavit Porsonus in supplemento praefationis ad Hecubam p. XXXV. simulque eam suspicionem alio firmare studuit argumento. Ariomardus, inquit, supra 38. Thebarum praefectus erat. Cur igitur Sardibus luctuosa esset eius mors? Hoc, ut opinor, sentiens scholiastes addit,

πατρὶς γὰρ αἱ Σάρδεις αὐτῷ

. Sed potius existimo versum unum vel plures excidisse, ubi Sardium praefectus, fortasse Mitragathes vel Arceus, nominaretur.

νωμῶν, ὅ, τ᾽ ἐσθλὸς Ἀριόμαρδος...

Σάρδεσι πένθος παρασχών.

Expleat hiatum, si potest, sagax lector; sed id simul curet, ut verbum

Ἀριόμαρδος

vocalis sequatur. Ipse postea sic explevit,

νωμῶν, ὅ,τ᾽ ἐσθλὸς Ἀριόμαρδος *Σαρδέων

βολαῖσι πιστός, Μιτραγάθης τε* Σάρδεσι

πένθος παρασχών.

Sed nomen proprium, ut aliis in rebus, ita hoc quoque in genere idoneam excusationem suppeditat. Repugnantia autem illa circa patriam Ariomardi nulla prorsus est, si scholiastam, recte et prudenter monentem, audire voles. Nam, ut satis ex Herodoto intelligi potest, non suis quisque popularibus erat praefectus, nisi qui inferioris ordinis duces erant, uti VII. 96. 97. narrat, sed ut quisque apud regem vel generis propinquitate vel gratia dignissimus censebatur, ita ei alia atque alia committebatur provincia. Quamobrem etsi Herodotus VII. 67. 68. duos in exercitu Persarum memorat Ariomardos, tamen Aeschylum, qui nullo eos nomine distinguit, sed semper ut de uno loquitur, unum eundemque ubique in mente habuisse certissimum est. Qui si Sardibus natus Aegyptiis praefuit, tantum abest ut non recte dicatur Sardibus luctuosus obisse, ut, si haec esset repugnantia, simul duo alii loci in eandem vitii suspicionem inciderent. Nam ipse ille quem Porsonus commemorat Arceus vel Arcteus, qui v. 45. dux vocatur Lydorum qui Sardibus advenerant, v. 306. dicitur

πηγαῖς Νείλου γειτονῶν Αἰγυπτίου

. Non videtur enim dubitari posse quin utroque loco de eodem viro sermo sit. Susiscanes autem, ab Nilo secundum v. 35. profectus, infra v. 934.

Βάτανα

dicitur reliquisse. Quare maneat posthac Aeschyli Ariomardo et imperium Aegyptiorum et patria Sardes.

317. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-256

Σεισάμης:

σεισάμης

M. Par. B. et ut videtur Par. A.

σησάμης

Vit. Par. N. et sic Brunckius ex v. 956.

σισάμης

εἰσάμης

Ven. B.

σισάρμης

Lips. Cantabr. 2. Par. K. L.

σεισάρμης

Ven. A. Ox. et adscriptum in Par. B.

σεισάρκης

Ald. Rob. Turn. Post hoc nomen

θ'

addunt G. Par. A. B. K. Non addunt M. Vit. Lips. Ven. A. Ald. Rob. Turn.

318. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-257

Θάρυβίς τε:

θαρυβίς τε

θάρβις τε

Ald.

θάβυρίς τε

adscriptum in Par. B.

θάρμις τε

Ven. B. Rob. πεντήκοντα πεντάκις:

πεντηκοντοπεντάκις

ante sec. manus correctionem Vit.

319. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-258

Λυρναῖος: Stephanus Byzantius

Λυρνησσός, πόλις Τρωϊκή, μία τῶν ἕνδεκα τῶν ἐν τῇ Τρῳάδι. τὸ ἐθνικὸν Λυρνήσσιος. Αἰσχύλος δὲ Πέρσαις ὡς ἀπὸ τοῦ Λύρνα ἢ Λύρνη Λυρναῖος

320. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-259

εὐτυχῶς:

νεῖται εἰ εὐτυχῶν

Rob.

εὐτυχής

, sed correctum in

εὐτυχῶς

, G.

Commentary (W. S. Teuffel; revised by N. Wecklein, 1886; German; OCR draft) (Persians, explanatory commentary pp. 43–97. Single-witness OCR; source readings and all reference placements require scan review.) focus

140-154. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-22

Fortsetzung des ersten Teils und Ankündigung der auftretenden Königin-Mutter, ge- sprochen vom Koryphaios. Vier Systeme anapästischer Dimeter; vgl. Westphal2 II S. 414. Der Chor setzt sich (bis 150) auf die Stufen, die zur Bühne (somit hier zum Königs- palast) hinaufführen, und stellt, in Ermanglung positiver Nachrichten, Betrachtungen an, wie es wohl dem Xerxes und seinem Heere gehen möge. – χρεία δὲ προσήκει paratak- tisch. – πατρωνύμιον γένος, sofern die Πέρσαι den Namen von dem Urahnen des Xerxes, Perseus, tra- gen; vgl. 80. Ob das Bogen- anziehen (Bogenschiefsen, also die Perser, s. 85) das Siegende ist oder die Hellenen ( δορυκράνου, vgl. 84). δορύκρανος (von δόρυ κ. κάρανον) λόγχη, die Spitze am Kopfe des Speerschaftes. Mit V. 150 erscheint aus der Mittel- thüre des Hintergrundes der Bühne (auf einem Thronsessel getragen, vgl. 607) Atossa und wird von dem Chor ehrfurchtsvoll begrüfst. Atossa war nach Herod. VII 2 eine Tochter des Kyros und die zweite Gemahlin des Dareios Hystaspis, auf den sie grofsen Einfluss übte ( ἡ γὰρ Ἄτοσσα εἶχε τὸ πᾶν κράτος, ib. 3), und von ihm Mutter des Xerxes. Vgl. S. 34, A. 22. θεῶν ὀφθαλμοῖς, ein Glanz wie er aus Götteraugen strahlt. προσπίτνω (zu V. 32) s. v. a. προσκυνῶ; was der Koryphaios thut, macht der übrige Chor nach. Älian v. h. Ι 21: νόμος ἐστὶν ἐπιχώριος Πέρ- σαις τὸν εἰς ὀφθαλμοὺς ἐλθόντα τοῦ βασιλέως μὴ πρότερον λόγου μεταλαγχάνειν πρὶν ἢ προσκυνῆσαι αὐτόν. Εur. Οr. 1507: προσκυνώ σ᾽, ἄναξ, νόμοισι βαρβάροισι προσπίτ- νων. χρεών ( ἐστι), 95. 147. Επεισόδιον πρῶτον (155-531), die Mittel- und Hauptpartie des Stücks, dialogisch gehalten teils in dem altertümlichen Maſse des Dialogs, dem tetram. troch. cat. (Westphal2 II S. 452), teils, bei der einfachen Erzählung, im iambischen Trimeter.

155-158. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-23

⁴

Begrüfsung der Atossa durch den gesamten Chor ( πάντας 154). βαθύζωνος erst über der Hüfte gegürtet, daher groſser κόλπος, bei Homer vorzugsweise Tracht asiatischer Frauen, später ionischer und besonders von Göt- tinnen, z. Β. βαθύζωνος Λήδα, Pind. Ol. III 35. K. F. Hermann, griech. Privatalt. 22, 21. – μῆτερ ἡ γεραιά Kr. 45, 2. A. 7. – θεοῦ, von Dareios und Xerxes, nach orientalischer Sitte, Curt. VIII 5.11. - εὐνάτειραwie in dem Chorliede 138; vgl. 160 und zu Prom. 61. ἔφυς zeug- matisch, da die Parallelisierung der beiden Glieder durch urch μὲν ... δὲ die Auffassung des ersten ( εὐνάτ.) als Vokativ zu verbieten scheint. Nisi forte pristina fortuna (qualis erat sub Dario) nunc Persis mutata est, in welchem Falle Xerxes nicht als θεὸς (Herrscher von götter- gleicher Macht) zu bezeichnen wäre.

159-164. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-24

⁵

⁶

Auch Atossa ahnt Unglück. – ταῦτα, 114. με καρ- δίαν, Kr. ΙΙ 46, 16. Α. 3. – ἀμύσ- σει, 115. – ἐμαυτῆς d. i. der Ge- danke rührt nicht von mir her, sondern ist mir durch den ängsti- genden Traum eingegeben. - μέγας δαίμων wie 725. κονίσας οὐδας durch die Trümmer den Boden be- stäubend. Anders Hom. 145 εὐρὺ κονίσουσιν πεδίον (durch die hastige Flucht). φρα-

165-169. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-25

⁷

⁸

ταῦτα, 114. στός ἐστιν, πέφρασται (vgl. πλαγ- κτὸς οὐσ᾿ Αg. 593), eine zwie- fache Obsorge ist in mir zum Grund- satz gereift. Der doppelte Grund- satz wird teils als Überzeugung ( μὴ – λάμπειν κτέ.), teils als Ent- schluſs ( μή – σέβειν) gegeben. Den Männern ohne Mittel erstrahlt nicht der Ruhm, der ihrer Kraft ent- spricht, weil sie in deren Bethä- tigung gehemmt sind. Die Schätze ohne den Mann sind auch nicht wertzuschätzen; denn das erkenne ich jetzt, da mir die Angst um Xerxes zeigt, dafs der Mann die Krone des Ganzen ist. Vgl. Cho. 934 ὀφθαλ- μὸν οἴκων von Orestes, Eum. 1025 ὄμμα γὰρ πάσης χθονὸς Θησῇδος ἐξίκοιτ᾽ ἂν εὐκλεὴς λόχος.

170-175. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-26

⁹

¹⁰

πρὸς τάδ᾽, 730. 829. Noch häufiger πρὸς ταῦτα, 8. zu Ar. nub. 990. Zudem erklärt durch die etwas prosaische Wendung (auch Ag. 1393. Soph. oph. Ai. 282. 999. Ant. 1193) ὡς οὗτ. ἐχ. τ. – Πέρσαι, 140. 255. 259. In vobis sita sunt mihi, a vobis pendent. Eur. Hel. 1441: ἐν σοὶ τόδε. Soph. O. R. 314: ἐν σοὶ γὰρ ἐσμέν. – Reim am Schlusse der Rede, wie 247 f. Soph. O. R. 12 f. 76 f. Eur. Phoen. 1478 f. u. oft. ἔπος ... ἔργον, das ganze Gebiet des Möglichen, Soph. O. R. 72. 219f. 814f.-Quibus nostra faciendi potestas (facultas) praeire velit i. e. quae in nostra potestate sita sunt.

176-180. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-27

¹¹

¹²

Erzählung im Tri- meter. μὲν ... ἀλλά (179), Her- vorhebung des zweiten Gliedes, wie z. B. Hom. Г 214: ἀγόρευε παῦρα μὲν, ἀλλὰ μάλα λιγέως u. oft. στείλ. στρ. parans, movens exerci- tum, Ag. 799. Ἰάονες sanskr. Iavanas, יון. Schol. Ar. Ach. 104: πάντας τοὺς Ἕλληνας Ἰάονας οἱ βάρβαροι ἐκάλουν. Insbesondere aber galt ja der Zug des Xerxes den zum ionischen Stamme gehö- rigen Athenern. τοιόνδ᾽ ἐναργὲς (vgl. 518. Prom. 663) einen solchen deutlichen. εἰδόμην vgl. 48. 62. εὐφρόνης ganz wie νυκτός (200).

181-199. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-28

¹³

¹⁴

Atossas Traum. Bei δοκεῖν ist Subjekt bald der Träumende (188), bald das Ge- träumte (181 u. Soph. fr. 796 N.: ἐδοξάτην μοι τὼ δύ᾽ ἠπείρω μολεῖν). – ἠσκημένη, κεκοσμημένη. Eur. Ion 326: εὐ ἤσκησαι πέπλοις. – Die spe- zifisch dorische (althellenische, ho- merische, vgl. Herod. V 88: ἤ γε ἑλληνικὴ ἐσθὴς πᾶσα ἡ ἀρχαίη τῶν ام γυναικῶν ἡ αὐτὴ ἦν τὴν νῦν δω- ρίδα καλέομεν) Frauentracht war das ἱμάτιον mit περόναι, im Un- terschiede von dem ionischen χιτών ποδήρης (Herod. 1. 1. Hermann, gr. Privatalt. 22, 2-8). – μεγέθει als göttliches Wesen; s. Liv. I 7 (vgl. VIII 6): habitum formamque viri aliquanto ampliorem augustiorem- que humana. τῶν νῦν ἐκπρεπεστ. brachylogisch s. v. a. ἐκπρεπεστάτα, τῶν νῦν πολὺ ἐκπρεπεστέρα, Kr. II § 49, 10. A. 5. Vgl. Hom. A 505: ὠκυμορώτατος ἄλλων. Β 673: κάλ- λιστος ἀνὴρ τῶν ἄλλων Δαναῶν, Tac. hist. I 50 solus omnium ante se principum. κασιγνήτα, ur- sprüngliche Zusammengehörigkeit der beiden Erdteile und Völker. - Patriam autem incolebant altera graecam terram sorte nacta, altera barbaram i. e. patriam acceperant incolendam illa Graeciam, haec bar- bariem. κλήρῳ der Geschwister unter einander, wie die Götter (Hom. Ο 191). – βάρβαρον helle- nische Naivetät; 255. 337. – τούτω (188) und αὐτὼ (191), Kr. 58, 1. A. 3. τεύχειν, Kr. 55, 4. A. 7. Vgl. V. 564 f. Soph. Trach. 1238: ἀνὴρ ὅδ᾽, ὡς ἔοικεν, οὐ νεμεῖν ἐμοὶ φθίνοντι μοῖραν. ἢ μὲν, Asia that stolz mit ihrem Aufzug (dem Joch um den Nacken); da- gegen Europa (Hellas) schlug um sich. Eur. fr. 818 Ν.: εἰκὸς σφα- δάζειν ἦν ἦν ἄν, ὡς νεόζυγα πῶλον, χα- λινὸν ἀρτίως δεδεγμένον. – ξυναρ- πάζει βία wie βία φέρειν von Pfer- den, welche durchgehen Soph. El. 725, Eur. Hipp. 1224. ἄνευ χαλι- νῶν der Zügel ledig, sie abwerfend; Gegenteil 193. - πίπτει vom Wagen. σφέ nachhomerisch als Sing., Prom. 9. Sept. 469. 615. Eum. 610. vgl. σφιν 759. όπως temporal in der älteren Sprache, z. B. Hom. M 208: Τρῶες δ᾽ ἐρρίγησαν ὅπως ἴδον αἰόλον ὄφιν. πέπλους in weite- ster Ausdehnung des Begriffs, wie 1060. vgl. 182, ῥήγνυσιν, 125. Von Männern ebenso Herod. III 66. Curt. V 12, 12. Der Schmerz über sein Mifsgeschick steigert sich beim Anblick des Vaters, vgl. 163 f.

200-210. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-29

¹⁵

¹⁶

Bedeutungsvolles Erlebnis der Atossa nach dem Traume. ἔψαυσα πηγῆς nach dem schlimmen Traume, Ubertra- gung hellenischer Sitte, vgl. Ar. ran. 1338 ff. Eur. Hek. 72. u. a. ξύν, Ag. 111. sacrifica manu arae adstiti. βωμόν, poetische Konstruk- tion (vgl. 140 f.), wie Soph. fr. 594 N.: προστῆναι μέσην τράπεζαν. Übrigens ( οἱ Πέρσαι) οὔτε βωμοὺς ποιεῦνται οὔτε πῦρ ἀνακαίουσι μέλ- λοντες θύειν, οὐ σπονδῇ, χρέονται, οὐκὶ αὐλῷ, οὐ πέμμασι, οὐκὶ οὐλῇσι (Herod. 1 132). – ἀποτρόποισι δαί- μοσιν, οἷς ἀποτροπιαζόμεσθα τοὺς ὀνείρους Schol., vor allem Helios (Soph. Εl. 424 ἡλίῳ δείκνυσι τοὔναρ) oder Phöbus (206) nach hellenischer Vorstel Vorstellung. - ὧν τέλη τάδε, denen diese Opfergaben angehören (zu- kommen). – Φοίβου... φόβῳ, An- klang wie Ag. 1080 ff. Cho. 911. Hom. Χ 139: κίρκος, ἐλαφρότατος πετεηνῶν. – κάρα, τοῦ αἰετοῦ, vgl. 210. Hom. η 525 ff.: ἐπέπτατο .. κίρκος, ᾿Απόλλωνος ταχὺς ἄγγελος· ἐν δὲ πόδεσσιν τίλλε πέλειαν ἔχων. Herod. III 76: ἐφάνη (im Traum) ἱρήκων ἑπτὰ ζεύγεα, δύο δύο αἰγυπιῶν ζεύγεα διώκοντά τε καὶ τίλλοντα οντα καὶ ἀμύσσοντα. οὐδὲν ἄλλο η παρείχε, Kr. 62, 3. A. 7. Schol. A.: ἀετὸν τὸν Ξέρξην φησί, διὰ τὸ βασιλικὸν καὶ γενναῖον, ἱέρακα δὲ τὸ τῶν ᾿Αθηναίων ( Ελλήνων) στράτευμα, διὰ τὸ πρὸς τοὺς Πέρ- σας ἐλάττονα ἔχειν κατὰ πολὺ τὴν δύναμιν.

210-214. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-30

¹⁷

¹⁸

ἔμοιγε ... ὑμῖν δὲ, 168. Nach κακῶς δὲ πράξας bricht Atossa, um der königlichen Würde nichts zu vergeben, den Gedanken an die schlimmen Folgen der Niederlage plötzlich ab und erwähnt das Tröstliche, das auch in diesem Falle noch bleibt. Vgl. Ag. 498 ἀλλ᾿ ἢ τὸ χαίρειν μᾶλλον ἐκβάξει λέγων· τὸν ἀντίον δὲ τοῖσδ᾽ ἀποστέργω λόγον. – ὁμοίως, ὥσπερ καὶ πρόσθεν. Lukian. merc, cond. 40: τοῖς γεγηρακόσιν ἵπποις ἐοικώς, ων οὐδὲ τὸ δέρμα ὁμοίως χρήσιμον. Archiloch. fr. 91: οὐκέθ᾽ ὁμῶς θάλ- λεις ἁπαλὸν χρόα. Das Rat-

215-225. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-31

¹⁹

²⁰

Antwort des Chor- führers (in feierlichen troch. Tetra- metern). Vgl. Soph. O. R. 89 f.: οὔτε θρασὺς οὔτ᾽ οὖν προδείσας εἰμὶ τῷ γε νῦν λόγῳ. samste ist unter allen Umständen die Götter anzurufen. μῆτερ, als Königin-Mutter (156), doch vgl. 664. προστροπαῖς, supplicatione. φλαῦρον, infaustum. Vgl. Soph. El. 646 εἰ μὲν πέφηνεν ἐσθλά (nämlich φάσματα ὀνείρων), δὸς τελεσφόρα, εἰ δ᾽ ἐχθρά, τοῖς ἐχθροῦσιν ἐμπαλιν μέθες. - Eustath. Hom. Od. κ 518: οἰκεῖον νεκροῖς ἡ χοή. – γῇ vgl. 628 f. 640. πρευμενῶς mit αὐτοῦ (nicht πέμπειν) zu verbinden (bitte freundlich) gestattet V. 224. Vgl. 609. – τάδε, um folgendes, nämlich das πέμπειν u. s. w. – θυμόμαντις (vgl. θυμόσοφος, Ar. nub. 877), ἐκ τοῦ θυμοῦ μαντευόμενος, Gegenteil νοη θεόμαντις. παρήνεσα, zu Ar. nub. 174 u. Kr. 53, 6. А. 3. - τελεῖν intrs. Kr. II § 52, 2. A. 1. Unsere Traumdeutung geht dahin, es werde für dich alles gut sich er- füllen. Der Chorführer schliefst mit einem glückverheiſsenden Worte.

226-231. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-32

²¹

²²

Es ist für mich ermutigend alsbald einer so wohl- wollenden Auslegung zu begegnen. κριτής, 520. Cho. 37. ἐκύρωσας, du hast diese glaubwürdige Aus- legung gegeben. Vgl. 521. - θεοῖσι, 216-219; τοῖς τε φίλοις 220 f. εὖτε, Κr. 69, 28. vgl. Sept. 338. Genauere Erkundigung nach Athen, das (wie dem Dichter so auch) Atossa (als das unmittelbare Ziel des Feldzugs) besonders wichtig ist. Die Frage der Atossa erinnert an die Frage, welche Dareios auf die Kunde von der Verbrennung der Stadt Sardes durch die Athener u. Ionier an seine Umgebung richtete, οἵτινες εἶεν οἱ Ἀθηναῖοι (Herod. V 105). Mit hoher Befriedigung mufste der athenische Zuschauer bei sich denken: „du wirst die un- beachtete Stadt näher kennen ler- nen".

232-238. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-33

²³

²⁴

πρὸς ταῖς δυσμαῖς τῶν φθινασμάτων τοῦ ἡλίου, fern im Westen, wo die Sonne ver- schwindet, vgl. 436. 543. Prom. 6: ἀδαμαντίνων δεσμῶν ἐν ἀρρήκτοις πέδαις. Die bauschichte Ausdrucks- weise malt zugleich die groſse Ent- fernung und erinnert dadurch den Hörer, dafs er sich den Schauplatz der Handlung weit im Osten zu denken habe. ἀλλὰ μήν (226) halb Einwendung gegen die An- gabe des Chors, halb Verwunde- rung darüber, daſs dennoch Xerxes u. s. w. Aber er hat es trotzdem gethan, weil Athen der Schlüssel zu ganz Hellas ist. γένοιτ᾽ ἄν, εἰ ᾿Αθήνας εἶλε. – ἔρξας... κακά steht als nähere Bestimmung zu τοιοῦτος (s. v. a. „um die Beschaffenheit des Heeres zu beurteilen, braucht man nur zu wissen, dafs es" u.s. w.). Vgl. Kr. 57, 10. A. 1 (letztes Bei- spiel). – Μήδους ungenau st. Πέρ- σας, 791 und sonst. Erinnerung an Marathon. ἄλλο, sc. πάρεστιν αὐτοῖς. Vgl. Herodot VII 9: Ἕλ- ληνας οὐ τιμωρησόμεθα; τί δείσαν- τες; κοίην πλήθεος συστροφήν· κοίὴν δὲ χρημάτων δύναμιν;

238. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-34

²⁵

²⁶

Hinweisung auf die Silber- bergwerke von Laurion, Böckh Staatsh. d. Ath. S. 420 ff.

239-248. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-35

²⁷

²⁸

γάρ, Erklärung zu 236. τοξουλκὸς αἰχμή, bogen- spannende (55) Spitze = Pfeil. δάοις, hostibus. Speere für den Nah- kampf und Schilde, vgl. 84 f. 147. ποιμάνωρ 75. — ουν, wenn sie kein Oberhaupt haben. Herod. VII 103 κῶς ἂν δυναίατο ἐόντες γε ἐλεύθεροι πάντες ὁμοίως καὶ μὴ ὑπ᾽ ἑνὸς ἀρχόμενοι στρατῷ τοσῷδε ἀντιστῆναι; Auf diese Frage des Xerxes antwortet Demaratos: ἐλεύ- θεροι ἐόντες οὐ πάντα ἐλεύθεροί εἰσι· ἔπεστι γάρ σφι δεσπότης νό- μος, τὸν ὑποδειμαίνουσι πολλῷ ἔτι μᾶλλον ἢ οἱ σοὶ σέ. ἐπήλυδας wie Sept. 34; anders Suppl. 195. 401. 611. κιόντων 8. v. α. ἐλθόντων, von κιών (Part. Aor.). Ζυ τοῖς τεκοῦσι ( τῶν) κιόντων vgl. Kr. 47. 10. Α. 1. – δοκεῖν, Kr. 55, 1. A. 3, τάχ᾿ εἴσῃ Ag. 489. Soph. O. R. 84. - Der Bote kommt von der linken Seite (vom Standpunkt des Publi- kums). Dieses Mannes Lauf giebt sich als ein persischer kund für das Erkennen, man sieht es dem, Manne an, daſs er ein persischer Läufer ist. πρέπει Suppl. 721: πρέπουσιν ἄνδρες νήϊοι ἰδεῖν. Soph. ΕΙ. 664: πρέπει ὡς τύραννος εἶσο- ρᾶν. Eur. Suppl. 1066: πρέπεις ὁρᾶν.

249-255. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-36

²⁹

³⁰

Summarischer Be- richt, zuerst lyrisch (wie Ag. 503 ff.). Hesych. · ταῦς· μέγας. – πλούτου λιμὴν (nachgeahmt von Eur. Or. 1077 καὶ δῶμα πατρὸς καὶ μέγας πλούτου λιμήν), von allen Seiten ist der Reichtum in die Stadt (Susa) eingelaufen und hat in ihr Anker geworfen. - Zu 251 (vgl. 352 und zu 465) s. Westphal II S. 482. Zu 253 vgl. Soph. Ant. 277: στέργει γὰρ οὐδεὶς ἄγγελον κακῶν ἐπῶν. Πέρσαι, 171. Der Bote erblickt zuerst nur den Chor; Atossa bleibt nach der altertümlichen Ökonomie aus dem Spiele, solange der Bote und der Chor mit einander reden. βαρβάρων 187.

256-289. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-37

³¹

³²

Kommos, drei Stro- phenpaare des Chors, unterbrochen je durch zwei Trimeter des Boten.

256-261. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-38

³³

³⁴

Der Anfang besteht aus lauter (elf) Kürzen, entsprechend dem wimmernden Charakter des Lieds; die zwei ersten Kürzen (in der Gegenstrophe vertreten durch eine Länge) bilden den Auftakt (Anakrusis), die neun andern eine trochäische Tripodie; vgl. Westphal II S. 863. ἄνιος (1055. 1061) 8. ν. α. ἀνιηρός. - νεόκοτος (Sept. 803) s. v. α. νέος. Der zweite Vers ist kretisch-logaödisch, mit einsilbiger Anakrusis. διαίνεσθε (1047. 1064) benetzet euch (mit Thränen). ὡς, ja thut es nur, dennu, s. w. διαπεπρ. 517. καὐτὸς δὲ und auch ich, 153. νόστιμον φάος wie Homer νόστιμον ἦμαρ.

262-267. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-39

³⁵

³⁶

Wahrlich unser Leben hat allzulange gewährt in unsern Augen, daſs wir solches Leid vernehmen müssen. ἀκούειν, Kr. II 55, 3. A. 20. - Die Sache ist nur zu gewiſs; ich war selbst Augen- zeuge.

268-273. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-40

³⁷

³⁸

Zwei trochäische Verse (1. trip. catal.; 2. tetrap. cat. mit Anakrusis) und zwei logaödi- sche. Die ionische Form πολέα auch Ag. 723. ᾿ασίς (763. Suppl. 457), dagegen ᾿ασία κ. ᾿ασίας (12.57 61. 249. Prom. 735). – πλήθουσι (420) νεκρῶν Ag. 1220. – Σαλαμίνος 327, Westphal II S. 485.

274-279. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-41

³⁹

⁴⁰

ἁλίδονα, mari agi- tata. παμβαφή, ganz mit Meer- wasser angefüllt (und aufgeschwol- len). – πλαγκτούς, nach dem Sinne ( φίλους). Vgl. 303. 307. 310. ναΐοισιν, wie Suppl. 2, vgl. ναμερτῆ 246 u. zu 157. Endung wie 336. ἐμβολαῖς 409; in der Seeschlacht.

280-289. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-42

⁴¹

⁴²

Drei iambische Verse (1. katal. Pentapodie mit Synkope des dritten u. vierten Iambus, 2. u. 3. Tetrapodie, bez. Pentapodie ᾿Αντιστρ. γ΄. mit Synkope im zweiten u. dritten Iambus) u. ein logaödischer, be- stehend aus Choriambus (d. h. Dak- tylus u. synk. Trochäus) und drei Trochäen. δᾶοι wie 239. – όνομα Σαλαμίνος πλεῖστον ἔχθος κλύειν wie ἔχθιστον κλύειν. αἰαῖ στρα- τοῦ φθαρέντος ist wie 116 der an- zustimmende Klageruf. δάοις, Athen seinen Feinden, also hier den Persern. ὡς . . . ἔκτισαν ist nicht ein von μεμνῆσθαι abhängiger Satz, sondern ein kausaler Nebensatz, da sich zu μεμνῆσθαι aus dem Vor- hergehenden ᾿Αθηνῶν ergänzt. - μάταν εὔπαιδας, weil sie die Söhne, καταπαίδας, ἀνάνδρους, weil sie die Gatten ver- loren haben.

290-298. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-43

⁴³

⁴⁴

Durch die letzten Worte des Chors indirekt aufgefor- dert löst jetzt Atossa den Chor im Gespräche mit dem Boten ab. ὑπερβάλλει enthält einen negativen Begriff (es hindert durch seine Gröfse am Sprechen und Fragen) und ist daher nach Analogie dieser Verba konstruiert (Prom. 786 f.: οὐκ ἐναντιώσομαι τὸ μὴ οὐ γεγω- νεῖν). – Soph. Phil. 1316: ἀνθρώ- ποισι τὰς μὲν ἐκ θεῶν τύχας δο- θείσας ἐστ᾽ ἀναγκαῖον φέρειν. καταστάς gefasst, ruhig; Herod. III 80 ὁ θόρυβος κατέστη. – ὅμως, an den Bedingungssatz (anderwärts an ein Partizip) angelehnt, gehört aber (begrifflich) zu λέξον. Vgl. 840. Sept. 712: πιθοῦ γυναιξίν, καίπερ οὐ στέργων ὅμως. Choeph. 115: μέμνησ᾽ Ορέστου, κεί θυραῖος ἐσθ᾽ ὅμως. Plaut, mil. 1341: bene dicatis et mihi absenti tamen. Kr. II 56, 13. A. 2. Den Worten τίς οὐ τέθνηκε hört man das ängstliche Verlangen an, zu hören, daſs Xerxes noch lebt. ἀρχέλειος für ἀρχέ- λεως (vgl. εὔγειος κ. εὔγεως), ἀρχέ- λαος, wenn nicht ἀρχελάων herzu- stellen ist. - Das epische ὅστε (vgl. Kr. II 51, 8. A. 2) selten und nur bei Äschylos im Trimeter Vgl. 762. Quem vero lugebimus ex ducto- ribus ut in sua statione mortuum? ἐπὶ σκηπτ. ταχθεὶς in imperio (dessen Zeichen hen das das σκῆπτρον ist) constitutus. - ἄνανδρον proleptisch, Folge von ἠρήμου. Soph. Ant. 881 πότμον ἀδάκρυτον οὐδεὶς φίλων στενάζει, Eur. Med. 435 τᾶς ἀνάν- δρου κοίτας ὀλέσασα λέκτρον.

299-301. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-44

⁴⁵

⁴⁶

Hom. A 88: ἐμεῦ ζῶντος καὶ ἐπὶ χθονὶ δερκομένοιο; dagegen Eur. Orest. 386: οὐ γὰρ ζῶ κακοῖς, φάος δ᾽ ὁρῶ. Soph. Ant. 600: ὃ τέτατο φάος ἐν Οἰδίπου δόμοις. – ἐκ, Ag. 900: κάλλιστον ἦμαρ εἰσιδεῖν ἐκ χείματος. - με- λαγχίμου vgl.114. Suppl. 745. Cho.11.

302-330. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-45

⁴⁷

⁴⁸

Zur Antwort auf Atossas Frage schüttet der Bote, ehe er sich auf eine geordnete Er- zählung einläſst (337 ff.), eine Fülle von Namen aus, teils um der Dar- stellung ein konkret nationales Ko- lorit zu geben, teils um einzelne tapfere Thaten in Erinnerung zu bringen. Über die Etymologie dieser Namen s. Einl. S. 35 A. 23. στυ-

302-307. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-46

⁴⁹

⁵⁰

Αρτεμβάρης 29. – ἵππου 315. Thuk. I 62: ἡ διακοσία ἵππος. – βραβεὺς Lenker (Befehls- haber), vgl. 78. Ag. 230. φλοὺς 78. θείνεται wird ge- stofsen an, vgl. 310. – Σιληνίαι ein Teil des Gestades von Salamis, in der Nähe der Τροπαία ἄκρα. - Mannigfaltigkeit der Wendungen für den einen Begriff des Gefallen- seins. Mit bitterem Volkshumor 305; abschwächende Nachbildung des von einem Feinde gesprochenen Verses Hom. II 745: ἡ μάλ᾽ ἐλαφρὸς ἀνήρ, ὡς ῥεῖα κυβιστᾷ. Ähnliche Tonfärbung 310. 319. Tenago princeps indigena. ἰθαγενὴς δ. ν. α. ἐγχώριος; es war dies also nicht das Regelmässige; vgl. 44 f. mit 311; 34 f. mit 960; 38 mit 321. Herod. VII 96f. VI 53: φαινοίατο ἂν ἐόντες οἱ τῶν Δωριέων ἡγεμόνες Αἰγύπτιοι ἰθαγενέες. σποδεῖ, ferit, vgl. θείνεται 303.

308-313. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-47

⁵¹

⁵²

᾿Αρσάμης 37. πε- λειοθρέμμ. (vgl. 33), Salamis. Der Schol. vergleicht das bomerische πολυτρήρωνά τε Θίσβην ( Β 502). — κύρισσον (vgl. 313. 376. 416. 458. 490. 506. Kr. II § 28, 3. A. 4) von den Leichen, welche durch die Strömung mit dem Kopfe gegen das Land getrieben werden, s. v. a. κερατίζειν. - γειτονῶν Suppl. 780 vgl. 286. – Αρκτεύς 44 f. Φαρ- νοῦχος, bei Herod. VII 88 ein Φαρ- νούχης, der aber schon in Sardes verunglückte. – ναὸς ἐκ μιᾶς, drei aus einem Schiffe.

314-319. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-48

⁵³

⁵⁴

Chryse, Name meh- rerer Inseln und einer Stadt in Troas. μελαίνης geht wohl nicht auf die Farbe der Pferde, sondern der Reiter. – πυρσήν steht als pro- leptisches Prädikat. Der schwarze Bart färbte sich im Blute rot. Vgl. 539. πορφυρᾶ βαφῇ d. i. βαφῇ αἵματος. Vgl. Hom. 141. – Μᾶγος entweder weil in der Zeit des Äschylos die Quantität noch nicht festgestellt war, oder weil Äschylos den medischen Volksstamm (Herod. I 101. Strab. XVII p. 727. Plin. n. h. VI 26, 29) von der gleichnamigen Priesterkaste (irrigerweise) unter- scheiden zu müssen glaubte. – μέτ- οικος dort sich (unfreiwillig, als Toter) niederlassend, dort bleibend.

320-330. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-49

⁵⁵

⁵⁶

πολύπονον, laborio- sum, von der Person, welche mit dem Speere gewaltig arbeitet, über- tragen. ᾿Αριόμ. 38. Σάρδεσιν, der Vaterstadt durch seinen Tod, wenn die Lesart richtig ist, da der Spondeus des 5. Fuſses, dessene rste Länge die letzte Silbe eines mehr- silbigen Wortes ist, eine Härte ver- ursacht, die hier nicht durch die Hephthemimeris gemildert wird. Σεισάμης: ähnliche Namen bei Herod. V 25. VII 6. Lyrna, von Steph. Byz. mit Lyrnessos in Troas identifiziert. οὐ μάλ᾽ εὐτύκως, nicht gar schön hergerichtet, der schöne Mann. Elegisch. Συέν- νεσις kilikischer Königsname. Drei sind aus dieser Zeit bekannt (R. E. VI 2. S. 1528); gemeint ist wohl der bei Herod. VII 98 ( Κίλιξ Συένν. Ωρομέδοντος); Plat. Charmid. p. 158 Α: εἰς πάντα πρῶτον εἶναι. Κιλίκων, 273. - Eur. Herakl. 8: πόνων πλείστων μετέσχον εἷς ἀνὴρ Ἡρακλέει. Kr. 49, 19. A. 5. σαι,

Search the Perseus Catalog for:

Search the Perseus Catalog for:

CHORUS.

Current edition Experimental

Χορός τῆλε πρὸς δυσμαῖς ἄνακτος Ἡλίου φθινασμάτων.

Ἄτοσσα ἀλλὰ μὴν ἵμειρ᾽ ἐμὸς παῖς τήνδε θηρᾶσαι πόλιν;

Χορός πᾶσα γὰρ γένοιτ᾽ ἂν Ἑλλὰς βασιλέως ὑπήκοος.

Ἄτοσσα ὧδέ τις πάρεστιν αὐτοῖς ἀνδροπλήθεια στρατοῦ; 235

Χορός καὶ στρατὸς τοιοῦτος, ἔρξας πολλὰ δὴ Μήδους κακά.

Ἄτοσσα καὶ τί πρὸς τούτοισιν ἄλλο; πλοῦτος ἐξαρκὴς δόμοις;

Χορός ἀργύρου πηγή τις αὐτοῖς ἐστι, θησαυρὸς χθονός.

Ἄτοσσα πότερα γὰρ τοξουλκὸς αἰχμὴ διὰ χερῶν 20 αὐτοῖς 21 πρέπει;

Χορός οὐδαμῶς: ἔγχη σταδαῖα καὶ φεράσπιδες σαγαί. 240

Ἄτοσσα τίς δὲ ποιμάνωρ ἔπεστι κἀπιδεσπόζει στρατῷ;

Χορός οὔτινος δοῦλοι κέκληνται φωτὸς οὐδ᾽ ὑπήκοοι.

Ἄτοσσα πῶς ἂν οὖν μένοιεν ἄνδρας πολεμίους ἐπήλυδας;

Χορός ὥστε Δαρείου πολύν τε καὶ καλὸν φθεῖραι στρατόν.

Ἄτοσσα δεινά τοι λέγεις κιόντων 22 τοῖς τεκοῦσι φροντίσαι. 245

Χορός τῆλε πρὸς δυσμαῖς ἄνακτος Ἡλίου φθινασμάτων.

Ἄτοσσα ἀλλὰ μὴν ἵμειρʼ ἐμὸς παῖς τήνδε θηρᾶσαι πόλιν;

Χορός πᾶσα γὰρ γένοιτʼ ἂν Ἑλλὰς βασιλέως ὑπήκοος.

Ἄτοσσα ὧδέ τις πάρεστιν αὐτοῖς ἀνδροπλήθεια στρατοῦ; 235

Χορός καὶ στρατὸς τοιοῦτος, ἔρξας πολλὰ δὴ Μήδους κακά.

Ἄτοσσα καὶ τί πρὸς τούτοισιν ἄλλο; πλοῦτος ἐξαρκὴς δόμοις;

Χορός ἀργύρου πηγή τις αὐτοῖς ἐστι, θησαυρὸς χθονός.

Ἄτοσσα πότερα γὰρ τοξουλκὸς αἰχμὴ διὰ χεροῖν αὐτοῖς πρέπει;

Χορός οὐδαμῶς· ἔγχη σταδαῖα καὶ φεράσπιδες σαγαί. 240

Ἄτοσσα τίς δὲ ποιμάνωρ ἔπεστι κἀπιδεσπόζει στρατῷ;

Χορός οὔτινος δοῦλοι κέκληνται φωτὸς οὐδʼ ὑπήκοοι.

Ἄτοσσα πῶς ἂν οὖν μένοιεν ἄνδρας πολεμίους ἐπήλυδας;

Χορός ὥστε Δαρείου πολύν τε καὶ καλὸν φθεῖραι στρατόν.

Ἄτοσσα δεινά τοι λέγεις ἰόντων τοῖς τεκοῦσι φροντίσαι. 245

Χορός ἀλλʼ ἐμοὶ δοκεῖν τάχʼ εἴσῃ πάντα νημερτῆ λόγον. τοῦδε γὰρ δράμημα φωτὸς Περσικὸν πρέπει μαθεῖν, καὶ φέρει σαφές τι πρᾶγος ἐσθλὸν ἢ κακὸν κλύειν.

ΧΟ.

Chorus Be assured, our country’s Queen, that you need not twice mention either word or deed regarding that in which it is possible for us to direct you. For we whom you summon as counsellors in these matters are well disposed towards you and your interests. 175

Chorus Far from here, to the west where the last rays of our Lord the Sun set.

Atossa Can it then really be that my son had the keen desire to make this city his prey?

Chorus Yes, for then all Hellas would be subject to the King.

Atossa Does their army have such a multitude of men? 235

Chorus Yes, it is an army of such magnitude that it has caused great disaster for the Medes.

Atossa And what else have they besides? Do they have sufficient wealth in their homes?

Chorus Of silver they possess a veritable fountain, a treasure chest in their soil.

Atossa Is the bow-stretching arrow particularly suited to their hands?

Chorus Far from it; they have lances for close fight and shields that serve them for armor. 240

Atossa And who is set over them as shepherd and is master of their host?

Chorus Of no man are they called the slaves or vassals.

Atossa How then can they withstand the attack of an invading foe?

Chorus So well as to have destroyed Darius’ great and courageous host.

Atossa In truth, your words have given the fathers and mothers of those who are now on their way there dire food for thought. 245

Chorus No, rather I think that you will soon learn the truth of the matter. For here comes one who is beyond a doubt a Persian courier. He bears clear tidings of some issue, be it good or bad.

Un peu élargi. Hélas ! tout un peuple de cavaliers, de fantassins s'en est allé, pareil à un essaim d'abeilles, derrière son conducteur

1

CORIFEO

Perſides uerò admodum flentes, Vnaquæq; ad bellum uiri amore Impetuofum, maritum dimittens, Triſtatur fold. 105

XERXES ANTISTROPHE V. Too warlike they! I've seen unlooked-for woe.

ANTISTROPHE V.

And the soft bridal couch of bygone years Is now bedewed with tears, 120 Each princess, clad in garments delicate, Wails for her widowed fate— Alas my gallant bridegroom, lost and gone, And I am left alone!

Doch daheim nezt der Frau'n Lager sehnsuchtheißer Schmerz; 120 Persis' Frau'n, gramgebeugt, jede weint Bang dem Heißgeliebten nach, Dem muthvoll ungestümen Streiter, Den sie gesandt in den Kampf, Härmt sich ab vereinsamt. 125

Der Chorführer.

Commentary

Stable identifiers

Χορός

τῆλε πρὸς δυσμαῖς ἄνακτος Ἡλίου φθινασμάτων.

Ἄτοσσα

ἀλλὰ μὴν ἵμειρ᾽ ἐμὸς παῖς τήνδε θηρᾶσαι πόλιν;

Χορός

πᾶσα γὰρ γένοιτ᾽ ἂν Ἑλλὰς βασιλέως ὑπήκοος.

Ἄτοσσα

ὧδέ τις πάρεστιν αὐτοῖς ἀνδροπλήθεια στρατοῦ;
235

Χορός

καὶ στρατὸς τοιοῦτος, ἔρξας πολλὰ δὴ Μήδους κακά.

Ἄτοσσα

καὶ τί πρὸς τούτοισιν ἄλλο; πλοῦτος ἐξαρκὴς δόμοις;

Χορός

ἀργύρου πηγή τις αὐτοῖς ἐστι, θησαυρὸς χθονός.

Ἄτοσσα

πότερα γὰρ τοξουλκὸς αἰχμὴ διὰ χερῶν²⁰ αὐτοῖς²¹ πρέπει;

Χορός

οὐδαμῶς: ἔγχη σταδαῖα καὶ φεράσπιδες σαγαί.
240

Ἄτοσσα

τίς δὲ ποιμάνωρ ἔπεστι κἀπιδεσπόζει στρατῷ;

Χορός

οὔτινος δοῦλοι κέκληνται φωτὸς οὐδ᾽ ὑπήκοοι.

Ἄτοσσα

πῶς ἂν οὖν μένοιεν ἄνδρας πολεμίους ἐπήλυδας;

Χορός

ὥστε Δαρείου πολύν τε καὶ καλὸν φθεῖραι στρατόν.

Ἄτοσσα

δεινά τοι λέγεις κιόντων²² τοῖς τεκοῦσι φροντίσαι.
245

Χορός

τῆλε πρὸς δυσμαῖς ἄνακτος Ἡλίου φθινασμάτων.

Ἄτοσσα

ἀλλὰ μὴν ἵμειρʼ ἐμὸς παῖς τήνδε θηρᾶσαι πόλιν;

Χορός

πᾶσα γὰρ γένοιτʼ ἂν Ἑλλὰς βασιλέως ὑπήκοος.

Ἄτοσσα

ὧδέ τις πάρεστιν αὐτοῖς ἀνδροπλήθεια στρατοῦ;
235

Χορός

καὶ στρατὸς τοιοῦτος, ἔρξας πολλὰ δὴ Μήδους κακά.

Ἄτοσσα

καὶ τί πρὸς τούτοισιν ἄλλο; πλοῦτος ἐξαρκὴς δόμοις;

Χορός

ἀργύρου πηγή τις αὐτοῖς ἐστι, θησαυρὸς χθονός.

Ἄτοσσα

πότερα γὰρ τοξουλκὸς αἰχμὴ διὰ χεροῖν αὐτοῖς πρέπει;

Χορός

οὐδαμῶς· ἔγχη σταδαῖα καὶ φεράσπιδες σαγαί.
240

Ἄτοσσα

τίς δὲ ποιμάνωρ ἔπεστι κἀπιδεσπόζει στρατῷ;

Χορός

οὔτινος δοῦλοι κέκληνται φωτὸς οὐδʼ ὑπήκοοι.

Ἄτοσσα

πῶς ἂν οὖν μένοιεν ἄνδρας πολεμίους ἐπήλυδας;

Χορός

ὥστε Δαρείου πολύν τε καὶ καλὸν φθεῖραι στρατόν.

Ἄτοσσα

δεινά τοι λέγεις ἰόντων τοῖς τεκοῦσι φροντίσαι.
245

Χορός

ἀλλʼ ἐμοὶ δοκεῖν τάχʼ εἴσῃ πάντα νημερτῆ λόγον.

τοῦδε γὰρ δράμημα φωτὸς Περσικὸν πρέπει μαθεῖν,

καὶ φέρει σαφές τι πρᾶγος ἐσθλὸν ἢ κακὸν κλύειν.

Chorus

Be assured, our country’s Queen, that you need not twice mention either word or deed regarding that in which it is possible for us to direct you.

For we whom you summon as counsellors in these matters are well disposed towards you and your interests.
175

Chorus

Far from here, to the west where the last rays of our Lord the Sun set.

Atossa

Can it then really be that my son had the keen desire to make this city his prey?

Chorus

Yes, for then all Hellas would be subject to the King.

Atossa

Does their army have such a multitude of men?
235

Chorus

Yes, it is an army of such magnitude that it has caused great disaster for the Medes.

Atossa

And what else have they besides? Do they have sufficient wealth in their homes?

Chorus

Of silver they possess a veritable fountain, a treasure chest in their soil.

Atossa

Is the bow-stretching arrow particularly suited to their hands?

Chorus

Far from it; they have lances for close fight and shields that serve them for armor.
240

Atossa

And who is set over them as shepherd and is master of their host?

Chorus

Of no man are they called the slaves or vassals.

Atossa

How then can they withstand the attack of an invading foe?

Chorus

So well as to have destroyed Darius’ great and courageous host.

Atossa

In truth, your words have given the fathers and mothers of those who are now on their way there dire food for thought.
245

Chorus

No, rather I think that you will soon learn the truth of the matter. For here comes one who is beyond a doubt a Persian courier. He bears clear tidings of some issue, be it good or bad.

Un peu élargi.

Hélas ! tout un peuple de cavaliers, de fantassins s'en est allé, pareil à un essaim d'abeilles, derrière son conducteur

¹

Perſides uerò admodum flentes,

Vnaquæq; ad bellum uiri amore

Impetuofum, maritum dimittens,

Triſtatur fold.
105

XERXES

ANTISTROPHE V.

Too warlike they! I've seen unlooked-for woe.

And the soft bridal couch of bygone years

Is now bedewed with tears,
120

Each princess, clad in garments delicate,

Wails for her widowed fate—

Alas my gallant bridegroom, lost and gone,

And I am left alone!

Doch daheim nezt der Frau'n

Lager sehnsuchtheißer Schmerz;
120

Persis' Frau'n, gramgebeugt, jede weint

Bang dem Heißgeliebten nach,

Dem muthvoll ungestümen Streiter,

Den sie gesandt in den Kampf,

Härmt sich ab vereinsamt.
125