Aeschylus Persians 159-255

Herbert Weir Smyth (Translator)

View: By Card

Persians. Aeschylus. Herbert Weir Smyth (Translator). New York. 1922.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by The Annenberg CPB/Project.

Current edition Perseus

Persians (English) (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922. (Modernized by Perseus.))

Editions (7)
Πέρσαι First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 159-255 focus
Πέρσαι Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922.) — 159-255 focus
Πέρσαι (OCR draft) Experimental (Πέρσαι. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 159 focus
Πέρσαι (OCR draft) Experimental (Πέρσαι. Gottfried Hermann, 1852.) — 159 focus
ταῦτα δὴ λιποῦσ᾽ ἱκάνω χρυσεοστόλμους δόμους,
καὶ τὸ Δαρείου τε κἀμὸν κοινὸν εὐναστήριον.
καί με καρδίαν ἀμύσσει φροντίς· ἐς δ᾽ ὑμᾶς ἐρῶ
160
μῦθον, οὐδαμῶς ἐμαυτῆς οὖσ᾽ ἀδείμαντος, φίλοι,
μὴ μέγας πλοῦτος κονίσας οἶδας ἀντρέψῃ ποδι
ὄλβον, ὃν Δαρεῖος ἦρεν οὐκ ἄνευ θεῶν τινός.
ταῦτά μοι διπλῆ μέριμνα φραστός ἐστιν ἐν φρεσίν,
μήτε χρημάτων ἀνάνδρων πλῆθος ἐν τιμῇ σέβειν,
165
μήτ' ἀχρημάτοισι λάμπειν φῶς ὅσον σθένος πάρα.
ἔστι γὰρ πλοῦτός γ' ἀμεμφής, ἀμφὶ δ᾽ ὀφθαλμοῖς φόβος.
ὄμμα γὰρ δόμων νομίζω δεσπότου παρουσίαν.
πρὸς τάδ᾽ ὡς οὕτως ἐχόντων τῶνδε, σύμβουλοι λόγου
τοῦδέ μοι γένεσθε, Πέρσαι, γηραλέα πιστώματα.
170
πάντα γὰρ τὰ κέδν᾽ ἐν ὑμῖν ἐστί μοι βουλεύματα.
πολλοῖς μὲν ἀεὶ νυκτέροις ὀνείρασιν
175
ξύνειμι, ἀφ' οὗπερ παῖς ἐμὸς στείλας στρατὸν
Ἰαόνων γῆν οἴχεται πέρσαι θέλων·
ΠΕΡΣΑΙ. 93
ἀλλ᾽ οὔτι πω τοιόνδ᾽ ἐναργὲς εἰδόμην
ὡς τῆς πάροιθεν εὐφρόνης, λέξω δέ σοι·
ἐδοξάτην μοι δύο γυναῖκ᾽ εἰείμονε,
180
ἣ μὲν πέπλοισι Περσικοῖς ἐσκημένη,
ἣ δ᾽ αὖτε Δωρικοῖσιν, εἰς ὄψιν μολεῖν,
μεγέθει τε τῶν νῦν ἐκπρεπεστάτα πολὺ
κάλλει τ᾽ ἀμώμῳ, καὶ κασιγνήτα γένους
ταὐτοῦ· πάτραν δ᾽ ἔναιον ἢ μὲν Ἑλλάδα
185
κλήρῳ λαχοῦσα γαῖαν, ἣ δὲ βάρβαρον.
τούτω στάσιν τιν ὡς ἐγὼ δόκουν ὁρᾶν
τεύχειν ἐν ἀλλήλαισι. παῖς δ᾽ ἐμὸς μαθὼν
κατεῖχε καπράϋνεν, ἅρμασιν δ' υπο
ζεύγνυσιν αὐτὴ καὶ λέπαδν ἐπ᾽ αὐχένων
190
τίθησι· χἢ μὲν τῇδ᾽ ἐπυργοῦτο στολῇ,
ἐν ἡνίαισι δ᾽ εἶχεν εὔαρκτον στόμα,
ἡ δ᾽ ἐσφάδαζε, καὶ χεροῖν ἔντη δίφρου
διασπαράσσει, καὶ ξυναρπάζει βία
ἄνευ χαλινῶν, καὶ ζυγὸν θραύει μέσον.
195
πίπτει δ᾽ ἐμὸς παῖς, καὶ πατὴρ παρίσταται
Δαρεῖος οἰκτείρων σφέ· τὸν δ᾽ ὅπως ὁρᾷ
Ξέρξης, πέπλους ῥήγνυσιν ἀμφὶ σώματι.
καὶ ταῦτα μὲν δὴ νυκτὸς εἰςιδεῖν λέγω.
ἐπεὶ δ᾽ ἀνέστην καὶ χεροῖν καλιρρόου
200
ἔψαυσα πηγῆς, σὺν θυηπόλῳ χερὶ
βωμὸν προςέστην, ἀποτρόποισι δαίμοσιν
θέλουσα θῖσαι πέλανον, ὧν τέλη τάδε.
ὁρῶ δὲ φεύγοντ᾽ αἰετὸν πρὸς ἐσχάραν
Φοίβου· φόβῳ δ᾽ ἄφθογγος ἐστάθην, φίλοι.
205
μεθύστερον δὲ κίρκον εἰςορῶ δρόμῳ
πτεροῖς ἐφορμαίνοντα καὶ χηλαῖς κάρα
τίλλονθ'· ὃ δ᾽ οὐδὲν ἄλλο γ' ἢ πτήξας δέμας
παρείχε. ταῦτ᾽ ἔμοιγε δείματ᾽ ἔστ' ἰδεῖν,
ὑμῖν δ᾽ ἀκούειν. εὖ γὰρ ἴστε, παῖς ἐμὸς
210
πράξας μὲν εὖ θαυμαστὸς ἂν γένοιτ' ἀνήρ,
οὔ σε βουλόμεσθα, μῆτερ, οὔτ᾽ ἄγαν φοβεῖν λόγοις,
οὔτε θαρσύνειν· θεοὺς δὲ προςτροπαῖς ἱκνουμένη,
215
εἴ τι φλαῦρον εἶδες, αὐτοῦ τῶνδ᾽ ἀποτροπὴν λαβεῖν,
τἀγαθ᾽ ἐκτελῆ γενέσθαι σοί τε καὶ τέκνοις σέθεν
καὶ πόλει φίλοις τε πᾶσι. δεύτερον δὲ χρὴ χοὰς
γῇ τε καὶ φθιτοῖς χέασθαι· πρευμενῶς δ᾽ αὐτοῦ τάδε
σὸν πόσιν Δαρεῖον, ὅνπερ φῂς ἰδεῖν κατ᾽ εὐφρόνην,
220
ἐσθλά σοι πέμπειν τέκνῳ τε, γῆς ἔνερθεν ἐς φάος·
τἄμπαλιν δὲ τῶνδε γαίᾳ κάτοχα μαυροῦσθαι σκότῳ.
μαντικῶς ταῦτα θυμόμαντις ὢν σοὶ πρευμενῶς παρῄνεσα·
εὖ δὲ πανταχῇ τελεῖν σοι τῶνδε κρίνομεν πέρι.
ὦ γῆς ἁπάσης Ασιάδος πολίσματα,
ὦ Περσίς αἷα καὶ πολὺς πλούτου λιμήν,
ὡς ἐν μιᾷ πληγῇ κατέφθαρται πολὺς
250
ὄλβος, τὸ Περσῶν δ᾽ ἄνθος οἴχεται πεσόν.
ὤμοι, κακὸν μὲν πρῶτον ἀγγέλλειν κακά·
ὅμως δ᾽ ἀνάγκη πᾶν ἀναπτύξαι πάθος,
Πέρσαι· στρατὸς γὰρ πᾶς ὄλωλε βαρβάρων.
ΠΕΡΣΑΙ (OCR draft) Experimental (ΠΕΡΣΑΙ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 159 focus
Καὶ ταῦτα μὲν δὴ νυκτὸς εἰσιδεῖν λέγω·
200
ἐπεὶ δ' ἀνέστην καὶ χεροῖν καλλιρρόου
ἔψαυσα πηγῆς, σὺν θυηπόλῳ χερὶ
βωμὸν προσέστην, ἀποτρόποισι δαίμοσιν
θέλουσα θῦσαι πελανὸν ὧν τέλη τάδε·
ὁρῶ δὲ φεύγοντ' αἰετὸν πρὸς ἐσχάραν
205
Φοίβου· φόβῳ δ' ἄφθογγος ἐστάθην, φίλοι·
μεθύστερον δὲ κίρκον εἰσορῶ δρόμῳ
πτεροῖς ἐφορμαίνοντα καὶ χηλαῖς κάρα
Πέρσαι (OCR draft) Experimental (Πέρσαι. N. Wecklein, 1885.) — 159 focus
ταῦτα δὴ λιποῦσ᾽ ἱκάνω χρυσεοστόλμους δόμους
καὶ τὸ Δαρείου τε καμὸν κοινὸν εὐνατήριον.
καί με καρδίαν ἀμύσσει φροντίς· ἐς δ᾽ ὑμᾶς ἐρῶ
μῦθον οὐδαμῶς ἐμαυτῆς οὖσ᾽ ἀδείμαντος, φίλοι·
165
μὴ μέγας πλοῦτος κονίσας οὖδας ἀντρέψῃ ποδὶ
ὄλβον, ὃν Δαρεῖος ἦρεν οὐκ ἄνευ θεῶν τινος.
ταῦτά μοι διπλῆ μέριμν᾽ ἄφραστός ἐστιν ἐν φρεσί,
μήτε χρημάτων ἀνάνδρων πλῆθος ἐν τιμῇ σέβειν
πολλοῖς μὲν ἀεὶ νυκτέροις ὀνείρασιν
ξύνειμ᾽, ἀφ᾽ οὔπερ παῖς ἐμὸς στείλας στρατὸν
180
Ἰαόνων γῆν οἴχεται πέρσαι θέλων·
ἀλλ᾽ οὔτι πω τοιόνδ᾽ ἐναργὲς εἰδόμην
ὡς τῆς πάροιθεν εὐφρόνης, λέξω δέ σοι.
ἐδοξάτην μοι δύο γυναῖκ᾽ εὐείμονε,
ἣ μὲν πέπλοισι Περσικοῖς ἠσκημένη,
185
ἣ δ᾽ αὖτε Δωρικοῖσιν, εἰς ὄψιν μολεῖν,
μεγέθει τε τῶν νῦν ἐκπρεπεστάτα πολὺ
κάλλει τ᾽ ἀμώμω, καὶ κασιγνήτα γένους
καὶ ταῦτα μὲν δὴ νυκτὸς εἰσιδεῖν λέγω·
ἐπεὶ δ᾽ ἀνέστην καὶ χεροῖν καλλιρρόου
ἔψαυσα πηγῆς, σὺν θυηπόλῳ χερὶ
205
βωμὸν προσέστην, ἀποτρόποισι δαίμοσιν
θέλουσα θῦσαι πέλανον, ὧν τέλη τάδε·
ὁρῶ δὲ φεύγοντ᾽ αἰετὸν πρὸς ἐσχάραν
Φοίβου· φόβῳ δ᾽ ἄφθογγος ἐστάθην, φίλοι.
μεθύστερον δὲ κίρκον εἰσορῶ δρόμῳ
210
πτεροῖς ἐφορμαίνοντα καὶ χηλαῖς χάρα
οὔ σε βουλόμεσθα, μῆτερ, οὔτ᾽ ἄγαν φοβεῖν λόγοις
οὔτε θαρσύνειν, θεοὺς δὲ προστροπαῖς ἱκνουμένη,
εἴ τι φλαῦρον εἶδες, αὐτοῦ τῶνδ᾽ ἀποτροπὴν τελεῖν,
220
τὰ δ᾽ ἀγάθ᾽ ἐκτελῆ γενέσθαι σοί τε καὶ τέκνοις σέθεν
καὶ πόλει φίλοις τε πᾶσι. δεύτερον δὲ χρὴ χοὰς
γῇ τε καὶ φθιτοῖς χέασθαι· πρευμενῶς δ᾽ αὐτοῦ τάδε
σὺν πόσιν Δαρεῖον, ὅνπερ φῂς ἰδεῖν κατ᾽ εὐφρόνην,
ἐσθλά σοι πέμπειν τέκνῳ τε γῆς ἔνερθεν ἐς φάος,
225
τἄμπαλιν δὲ τῶνδε γαίᾳ κάτοχα μαυροῦσθαι σκότῳ.
ταῦτα θυμόμαντις ὤν σοι πρευμενῶς παρήνεσα·
εὖ δὲ πανταχῇ τελεῖν σοι τῶνδε κρίνομεν πέρι.
τῆλε πρὸς δυσμαῖς ἄνακτος Ἡλίου φθινασμάτων.
235
ὦ γῆς ἁπάσης Ἀσιάδος πολίσματα,
ὦ Περσὶς αἶα καὶ πολὺς πλούτου λιμήν,
ὡς ἐν μιᾷ πληγῇ κατέφθαρται πολὺς
ὄλβος, τὸ Περσῶν δ᾽ ἄνθος οἴχεται πεσόν.
255
ὤμοι, κακὸν μὲν πρῶτον ἀγγέλλειν κακά,
ὅμως δ᾽ ἀνάγκη πᾶν ἀναπτύξαι πάθος,
Πέρσαι· στρατὸς γὰρ πᾶς ὄλωλε βαρβάρων.
Aeschyli Persae (OCR draft) Experimental (Aeschyli Persae. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 159 focus
καὶ ταῦτα μὲν δὴ νυκτὸς εἰσιδεῖν λέγω·
200
ἐπεὶ δ᾽ ἀνέστην καὶ χεροῖν καλλιρρόου
ἔψαυσα πηγῆς, σὺν θυηπόλωι χερί
βωμὸν προσέστην ἀποτρόποισι δαίμοσιν
θέλουσα θῦσαι πέλανον, ὧν τέλη τάδε·
ὁρῶ δὲ φεύγοντ᾽ αἰετὸν πρὸς ἐσχάραν
205
Φοίβου· φόβωι δ᾽ ἄφθογγος ἐστάθην, φίλοι.
μεθύστερον δὲ κίρκον εἰσορῶ δρόμωι
πτεροῖς ἐφορμαίνοντα καὶ χηλαῖς κάρα
τίλλονθ᾽· ὃ δ᾽ οὐδὲν ἄλλο γ᾽ ἢ πτήξας δέμας
παρεῖχε. ταῦτ᾽ ἔμοιγε δείματ᾽ ἔστ᾿ ἰδεῖν,
210
ὑμῖν δ᾽ ἀκούειν. εὐ γὰρ ἴστε, παῖς ἐμός
πράξας μὲν εὖ θαυμαστὸς ἂν γένοιτ᾽ ἀνήρ,
κακῶς δὲ πράξας οὐχ ὑπεύθυνος πόλει,
σωθεὶς δ᾽ ὁμοίως τῆσδε κοιρανεῖ χθονός.
Translations (8)
The Persians. (OCR draft) Experimental (The Persians.. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 159 focus
For this reason, in truth, am I come, having left my gold-garnished mansion, the common bridal-dwelling both of Darius and of myself. And anxiety is tearing me at heart: and I will make a disclosure to you, my friends, being of myself by no means free from apprehension, lest mighty wealth, having made great speed, should, with his foot, overturn the wealth which Darius reared, not without the aid of some god. These things are to my soul a two-fold unutterable care, not to honor with reverence a multitude of riches unprotected by men, and that the light shines not on those who are destitute of wealth, however great the strength which they may possess. For our wealth at all events is beyond the reach of censure, but touching our eye 1 is my terrors. For I deem the presence of the master the eye of an household. Whereupon, since these things stand thus, lend me your counsel in this matter, ye aged trusty servants of the Persians. For all my good measures depend on you.
I have been continually haunted by many dreams in the night, ever since my son, having fitted forth his armament, went to the land of the Ionians, purposing to lay it waste. But I never yet saw any so plain, as on the night just passed, -and I will tell it thee. There seemed to appear before two women 2 in fair attire-the one robed in Persian vestments, but the other in Doric, both in statue by far the most comely of those who live now-a-days, and in beauty beyond rebuke, and sisters of the same family. And as to country-they inhabited, the one, having had it assigned to her by lot, the land of Hellas,-the other the barbarian 3 ; these two, as 1 fancied I saw, had a feud the one with the other: and my son, when he heard it, was checking and soothing them, and he yokes them beneath his car, and places a collar on their necks. And the one towered loftily in these trappings, and had a tractable mouth in the reins: but the other kept plunging, and tears in pieces with her hands the harness of the car, and whirls it violently along without the bit, and snaps the yoke in the middle: and my son falls, and his sire Darius stands beside him, commiserating him; and when Xerxes sees him, he rends his robes about his person.
These things, indeed, I say that I beheld last night. But when I had arisen, and had touched with my hands a fair-streaming fountain 1 , I stood by the altar, wishing to offer a sacrificial cake to the divinities that avert evil, to whom these rites belong. And I behold an eagle fleeing to the altar of Phoebus; and from terror I stood speechless, my friends, and afterwards I see a falcon speeding onward in his course with his pinions, and tearing his head with his talons. And the eagle did nought but cower down and yield his body. These sights are terrible for me to behold, and for you to hear. For be ye well assured, my son, were he successful, would be a man worthy of admiration, and though he fail, he is not liable to be called to account by the state; but if he escape, will equally be sovereign of this realm 2 .
We wish not, O mother, either to terrify too much by our words, or to cheer thee; but do thou, if thou hast seen aught disastrous, approach the gods with supplications, and implore of them to grant it may be averted, but that what is favourable may be accomplished for thyself, and for thy children, and for the city, and for all thy friends. And in the second place it is proper that thou pour libations both to the earth and to the departed. And gently make thy prayer that thy husband Darius, whom thou sayest thou didst see by night, would send good things for thee and for thy child, into the light of day from beneath the earth: and that what is contrary to these, being detained beneath the earth, may fade away in gloom. This advice have I given thee with kindly intent, auguring by my mind's judgment. And, touching these things, we judge that in all things there will come to thee a favourable issue.
Far hence, towards the west, where are the wanings of the sovereign sun.
O ye cities of the whole land of Asia! O realm of Persia, and mighty haven of opulence, how hath the ample weal been demolished by a single stroke, and the flower of the Persians is fallen and gone. Woe's me, 'tis an ill office to be the first messenger of ill, but yet it is necessary to unfold the whole of the disaster of the Persians, for all the army of the barbarians hath perished.
LES PERSES (OCR draft) Experimental (LES PERSES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 159 focus
C'est bien pourquoi j'ai quitté le palais
tendu d'or et la chambre où longtemps j'ai dormi avec Darios : moi aussi, je sens le souci déchirer mon cœur, et c'est à vous que je veux tout dire, amis, à cette heure où je ne suis plus sans crainte pour moi-même. J'ai peur que, devenue trop grande, notre richesse ne renverse du pied et ne transforme en poudre sur le sol l'édifice de bonheur qu'un dieu sans doute aida Darios à élever. Aussi une
angoisse indicible arrête ma pensée sur un double péril : des trésors, sans homme pour les défendre, n'obtiennent de la foule hommage ni respect, tout comme un homme sans trésors ne peut briller de l'éclat que mériterait sa force. Or, si notre richesse est intacte, en revanche, je crains pour nos yeux ; car, l'œil d'une maison, c'est, pour moi, la présence du maître. De cela, d'abord, persuadez-vous
bien, puis conseillez-moi sur les faits que voici, Perses, vieux et fidèles soutiens : c'est de vous que j'attends tous conseils utiles.
à des conseillers pleins de bon vouloir.
de la nuit. Mais je me lève, je trempe mes mains au cours d'une onde pure et, les chargeant d'offrandes, je m'approche de l'autel, pour y consacrer le gâteau rituel aux dieux préservateurs à qui est dû l'hom-
mage : et j'aperçois alors un aigle, qui fuit vers l'autel bas de Phoibos ! Muette d'effroi, je m'arrête, amis. Mais bientôt, sous mes yeux, un milan 1 fond du ciel, à grands coups d'ailes rapides et, de ses serres, se met à déchirer la tête de l'aigle, qui ne sait plus que se pelotonner sans
voulons, ô mère, ni trop t'effrayer ni trop te rassurer. Adresse-toi d'abord aux dieux en suppliante et, si tu as eu quelque vision fâcheuse, demande aux dieux d'en détourner de toi l'achèvement, pour réaliser au contraire ce qui doit servir et toi et tes enfants, et ton pays et tous les tiens. Il te faut ensuite ver-
ser des libations à la Terre et aux morts ; puis, du fond de l'âme, supplie Darios, l'époux que tu dis avoir vu cette nuit, de ne t'envoyer de la terre au jour que des joies pour toi et ton enfant ; le reste, de le retenir, aboli à jamais, dans l'ombre souterraine. Voilà ce que, prophète inspiré par le cœur, je te conseille, du fond de l'âme ; et nous estimons
que pareils présages se réaliseront de tout point au mieux.
Très loin, au couchant même, où disparaît monseigneur le Soleil.
O cités de l'Asie entière, ô terre de
Perse, havre de richesse infinie, voici donc, d'un seul coup, anéanti un immense bonheur, abattue et détruite la fleur de la Perse ! — Hélas ! c'est un malheur déjà que d'annoncer le premier un malheur. Et pourtant il me faut déployer
devant vous toute notre misère, Perses : l'armée
The Persians (OCR draft) Experimental (The Persians. Robert Potter, 1779.) — 159 focus
And therefore am I come, leaving my houſe
175
That ſhines with gorgeous ornaments and gold,
Where in paſt days Darius held with me
His royal reſidence.
With anxious care
My heart is tortur'd: I will tell you, friends,
180
My thoughts, not otherwiſe devoid of fear,
Leſt mighty wealth with haughty foot o'erturn
And trample in the duſt that happineſs,
Which, not unbleſs'd by Heav'n, Darius rais'd.
For this with double force unquiet thoughts
185
Paſt utterance fill my ſoul; that neither wealth
With all its golden ſtores, where men are wanting,
Claims reverence;
nor the light, that beams from
pow'r,
190
Shines on the man, whom wealth diſdains to grace.
The golden ſtores of wealth indeed are ours;
But for the light, ſuch in the houſe I deem
The preſence of its lord, there I have fears.
Adviſe me then you, whoſe experienc'd age
195
Supports the ſlate of Persia: prudence guides
Your councils, always kind and faithful to me.
The other with indignant fury ſpurn'd
The car, and daſh'd it piecemeal, rent the reins,
225
And tore the yoke aſunder: down my ſon
Fell from the ſeat, and inſtant at his ſide
His father ſtands, Darius, at his fall
Impreſs'd with pity: him when Xerxes ſaw,
Glowing with grief and ſhame he rends his robes.
230
This was the dreadful viſion of the night.
When I aroſe c , in the ſweet-flowing ſtreain
I bath'd my hands, and on the incens'd altars
Preſenting my oblations to the Gods
T' avert theſe ills, an eagle d I behold
235
Fly to the Altar of the Sun: aghaft
I ſtood, my friends, and ſpeechleſs; when an
hawk
With eager ſpeed runs thither, furious cuffs
The eagle with his wings, and with his talons
240
Unplumes his head;
mean time th' imperial bird
Cow'rs to the blows defenceleſs.
Dreadful this
To me that ſaw it, and to you that hear.
245
My ſon, let conqueſt crown his arms, wou'd ſhine
With dazzling glory;
but ſhou'd fortune frown,
The ſtate indeed preſumes not to arraign
His ſovereignty, yet how, his honour loſt,
250
How ſhall he ſway the ſceptre of this land? e
gently call
Him that was once thy husband, whom thou
ſaw'ſt
In viſions of the night; entreat his ſhade
From the deep realms beneath to ſend to light
265
Triumph to thee, and to thy ſon;
whate'er
Bears other import, to enwrap, to hide it
Cloſe in the covering earth's profoundeſt gloom.
This, in the preſage of my thoughts that flow
270
Benevolent to thee, have I propos'd;
And all, we truſt, ſhall be ſucceſsful to thee.
Send they embattled numbers to the field?
Eschilo, I Persiani: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, I Persiani: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 159 focus
Perciò venni, pel timore ch'or si mostri a noi contrario,
165
e lasciai la reggia e il talamo dove io già vissi con Dario.
Un pensiero il cuor mi lacera. Un terrore in cor s'aduna
ch'io v'espongo, amici.
Io temo che l'eccesso di fortuna
non abbatta e fra la polvere la potenza non calpesti
170
che innalzò Dario, non senza il volere dei Celesti.
Questo duplice pensiero di continuo mi travaglia.
Mai la gloria per l'uom povero al valor suo non s'agguaglia;
ma niun pregio ha l'opulenza, quando sia d'uomini scema.
Ora intatta è la ricchezza; ma per l'occhio il cuor mi trema:
175
occhio io dico della casa la presenza del Signore.
Poi che a ciò dunque gli eventi giunti son, nel mio timore
siate a me, fidi vegliardi Persïani, or consiglieri:
e i consigli vostri in tutto sian per me giusti e sinceri.
Sempre, da quando il figliuol mio l'esercito
spinse, e partí, bramoso di distruggere
185
la lonia terra, fra notturni sogni
vivo commista.
E niun fu mai sí chiaro
come la scorsa notte.
Or te lo narro.
190
Pareano innanzi a me giunger due femmine
in vesti adorne: un manto persïano
cingeva questa, e quella un manto dorico:
e di statura molto soverchiavano
le donne d'ora, e belle senza pесса,
195
e d'un sangue, sorelle.
Ed abitavano
contrade avute in sorte: ellène questa,
barbare quella.
Or, fra le due sorgeva,
200
pareami, una contesa.
E il figliuol mio
se ne avvede, e le frena, e le ammonisce,
ed ai carri le aggioga, e impone redini
alle cervici.
205
E in questa foggia, l'una
si pompeggiava, ed adattava docile
alle briglie la bocca: invece l'altra
relutta fiera, e con le man' gli arnesi
strappa del cocchio, e rompe a mezzo il giogo,
210
e senza freno lo trascina a forza.
Il figliuol mio giú piomba;
e appare Dario
suo padre, e lo compiange.
E appena Serse
215
lo vede, strappa dalle membra i panni.
Ciò che ti dico, ho visto fra le tenebre.
Quando poi mi levai, quando ebbi terse
d'un fonte ne le belle acque le palme,
con le mie mani ad offerir libami
220
a un'ara m'appressai, per fare offerte
agli Dei, che lontani i mali tengano.
E un'aquila fuggir verso l'altare
di Febo veggo.
Pel terrore, amici,
225
muta rimango.
Ed ecco, con grande impeto
d'ali, piombare scorgo uno sparviere,
che con gli artigli il capo le dispiuma:
e quella, altro non fa che rannicchiarsi
230
e abbandonarsi.
Tali auspicî, e me
che vidi, e voi che udite sbigottiscono.
Ben lo sapete: se la sorte è fausta,
il figliuol mio sarà per tutti obietto
235
di meraviglia.
Ma se infausta... Ebbene
conto render non deve alla città.
Sia salvo, e Re sempre sarà di Persia.
Troppo, o madre, sbigottirti non vogliam coi detti nostri,
240
né che troppo imbaldanzisca.
Fa' che ai Superi ti prostri,
a implorar che spersi mandino da te lungi i tristi auspici,
ed i buoni per te avverino, pel tuo figlio, per gli amici
tutti quanti, e per la patria.
245
Versa quindi libamenti
alla terra ed ai defunti.
E rivolgi preci ardenti
allo sposo visto in sogno, che dai baratri del suolo
ogni bene ai rai del giorno per te mandi e pel figliuolo,
250
e sotterra il mal trattenga, fra le tenebre nascosto.
Questo a te consiglia l'animo mio, presago e al ben disposto.
E che l'esito a ogni modo seguirà prossimo io stimo.
Lungi molto, verso i luoghi dove il sol cade e s'oscura.
O voi, città dell'Asia tutte, o terra
di Persia, porto di ricchezza immenso,
come ad un colpo solo andò distrutta
280
la gran felicità, come dei Persi
cade il fiore e si perde!
Ahimè! Che male
è mirar primo i mali! E pure, è forza
che intiero il danno, o Persi, io sveli.
285
Tutto distrutto fu dei barbari l'esercito !
Aeschylus, Persae: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Persae: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 159 focus
Propter hæc uenio, poftquam reliqui
Auro ornatas domos, Darij
Meum commune cubiculum.
Meum compungit cura cor,
125
Vobis uerò uerba faciam
Non intrepida mei ipfius
Amici, ne magnæ diuitiæ illinientes pauimentums
Euertant pede fælicitatem, quam habuit Darius
Non sine aliquo deorum.
130
Propter hæc duplex est mihi in mente cura ineffabilis,
Neq; pecuniarum uiris carentium multitudinem honore profequi:
Neq; uiris pecunia carentibus fplendere lumen, qua
tauis adfit fortitudo licet.
Sunt autem diuitiæ irreprehenfibiles, circa oculos
135
metus.
Oculŭ enim domus arbitror, domini præfentia eße.
Ad bec cum ſe ita habeant, conſultores huus rei
Eftote mihi Perfe, tanquam fideles ſenes:
Omnia enim bona in uobis funt mihi cofilia.
140
Girca multa quidem nocturna insomnia ſemper
Verfor, ab eo tempore, quo filius meus mittes exerci
145
In Ionia proficifcitur, depopulari ea uolens:
Sed nunquam tam manifestum ſomnium uidi,
Quàm hac tranſacta nocte, tibi uerò dicam.
Viſæ mihi funt duæ mulieres eleganter ornate:
Vna quidem Perſicis peplis ueſtita,
150
Altera rurfus Doricis, im uiſtonem uenire,
Magnitudine dearū que nuc funt lõgé decětißima,
Pulchritudine irreprehenfibili, germana generis
Eiufdem, patriam habitaui hec Grecanicam
Sorte aßecuta terram, altera barbaram.
155
He ſeditionem, ut uidebar uidere,
Parabant inter fe:filius uerò meus hoc percipiens
Continuit: mitigauit:fub curru uerò
Coniugat ipfas, & collaria ceruicibus
Imponit.
160
At una quide ornabatur bac stola Perfica,
Habenis uerò habuit ſubditum os.
Altera uerò impetum fecit, manibusq; currui impost
Dißipauit,& fregitui.
Sine frenis erat, lacerauitq; iugum per medium.
165
Cadit meus filius, pater adeft
Darius, miſerens illius.hunc cum uidet
Xerxes, lacerat ueftes, que circum corpus habebat.
Et hæc quidem noctu me uidiſse dico.
Postquam ſurrexi, manibusq;
170
pulchrifluumi
Tetigi fontem mortali manu,
Altari adfui, dijs qui talia auertunt,
Volens facrificare libum, quorum hæc tributa ſunt.
Video uerò fugientem aquilam ad aram
175
Phœbi, pre timore uerò ſteti muta ô amici,
Deinde uerò circumuideo circum
Alis irruentem, unguibus aquile caput
Lacerantem.bec uerò nihil aliud
Quàm trepidd corpus ei prebuit.
180
Hec mihi licuit terricula uidere,
Vobis audire.benc enim ſcitote, meus filius
Agens quidem bene,uir admirandus crit:
Malè autem agens, non imperabit urbi.
Seruatus uerò fimiliter huic terræ imperabit.
185
Nolumus te ô mater neq; ualde uerbis terrere,
Neq; audaciorem reddere, deos uerò ſupplex ora.
Siue mala fuerint quæ uidisti, roga ipfos exitum ho
rum facere:
Hæc uerò bona eße perfecta tibi, filijs tuis,
190
Vrbiq;,ac amicis omnibus. fecundò uerò oportet lis
bationes
Terræ mortuis fundere. propitie uerò ſupplica
ad hæc,
Maritum Darium, quem dicis te noctu uidiſse,
195
Bona tibi mittere, & filio ex terra in lucem.
Contraria uerò his, detenta ſub terra tenebris obfcurari.
Hec tibi uates exiſtens, propoſui tibi manfuetė.
Bene tibi uerò undiq; accidere de his iudicamus.
Procul ad occafum deceſſuum regis ſolis.
O terræ totius Afiæ urbes,
225
O Perſica terra, magnus diuitiarum portus,
Vt in uno cõflictu interijt ingens
Fœlicitas, flos autem Perſarum profligatus uenit.
Heu malum quidem est, primò nunciare mala.
Tamen neceſse est omnem calamitatem aperire:
230
Amat nullus nuncium malorum fermonum.
O Perſe, exercitus omnis barborum interijt.
The Persians (OCR draft) Experimental (The Persians. Anna Swanwick, 1886.) — 159 focus
XERXES
CHORUS
Pain, grievous pain!
XERXES
And from thy chin pluck out the silver hair.
CHORUS
Woe-fraught, we pluck amain!
XERXES
Rend with shrill cries the air.
CHORUS
Cries shall not fail.
XERXES
CHORUS
Pain, grievous pain!
XERXES
Our host lamenting rend thy tresses too. *
CHORUS
Woe-fraught, we rend amain!
XERXES
Let tears thine eyes bedew.
CHORUS
Tears downward roll.
XERXES
CHORUS
Alas! Alas! Woe! Woe!
XERXES
Now with loud wailing to the palace wend.
CHORUS
Alas! with wailing Persia's land resounds.
XERXES
Through Susa let your moans ascend.
CHORUS
I moan, yea, moan amain.
1050
XERXES
Slowly advancing pour your sighs.
CHORUS
Alas! with wailing Persia’s land resounds.
XERXES
For those who perished in our triremes, woe!
CHORUS
Thee I'll escort with piteous notes of pain.
English (E. D. A. Morshead, 1908) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Persians — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 159 focus
Therefore come I forth to you, from chambers decked and golden,
Where long ago Darius laid his head, with me beside,
145
And my heart is torn with anguish, and with terror am I holden,
And I plead unto your friendship and I bid you to my side.
Darius, in the old time, by aid of some Immortal,
Raised up the stately fabric, our wealth of long-ago:
But I tremble lest it totter down, and ruin porch and portal,
150
And the whirling dust of downfall rise above its overthrow!
Therefore a dread unspeakable within me never slumbers,
Saying, Honour not the gauds of wealth if men have ceased to grow,
Nor deem that men, apart from wealth, can find their strength in numbers—
We shudder for our light and king, though we have gold enow!
155
No light there is, in any house, save presence of the master—
So runs the saw, ye aged men! and truth it says indeed—
On you I call, the wise and true, to ward us from disaster,
For all my hope is fixed on you, to prop us in our need!
Long while by various visions of the night
Am I beset, since to Ionian lands
165
With marshalled host my son went forth to war.
Yet never saw I presage so distinct
As in the night now passed.—Attend my tale!—
A dream I had: two women nobly clad
Came to my sight, one robed in Persian dress,
170
The other vested in the Dorian garb,
And both right stately and more tall by far
Than women of to-day, and beautiful
Beyond disparagement, and sisters sprung
Both of one race, but, by their natal lot,
175
One born in Hellas, one in Eastern land.
These, as it seemed unto my watching eyes,
Roused each the other to a mutual feud:
The which my son perceiving set himself
To check and soothe their struggle, and anon
180
Yoked them and set the collars on their necks;
And one, the Ionian, proud in this array,
Paced in high quietude, and lent her mouth,
Obedient, to the guidance of the rein.
But restively the other strove, and broke
185
The fittings of the car, and plunged away
With mouth un-bitted: o'er the broken yoke
My son was hurled, and lo! Darius stood
In lamentation o'er his fallen child.
Him Xerxes saw, and rent his robe in grief.
190
Such was my vision of the night now past;
But when, arising, I had dipped my hand
In the fair lustral stream, I drew towards
The altar, in the act of sacrifice,
Having in mind to offer, as their due,
195
The sacred meal-cake to the averting powers,
Lords of the rite that banisheth ill dreams.
When lo! I saw an eagle fleeing fast
To Phoebus' shrine—O friends, I stayed my steps,
Too scared to speak! for, close upon his flight,
200
A little falcon dashed in winged pursuit,
Plucking with claws the eagle's head, while he
Could only crouch and cower and yield himself.
Scared was I by that sight, and eke to you
No less a terror must it be to hear!
205
For mark this well—if Xerxes have prevailed,
He shall come back the wonder of the world:
If not, still none can call him to account—
So he but live, he liveth Persia's King!
Queen, it stands not with my purpose to abet these fears of thine,
210
Nor to speak with glozing comfort! nay, betake thee to the shrine!
If thy dream foretold disaster, sue to gods to bar its way,
And, for thyself, son, state, and friends, to bring fair fate to-day!
Next, unto Earth and to the Dead be due libation poured,
And by thee let Darius' soul be wistfully implored—
215
I saw thee, lord, in last night's dream, a phantom from the grave,
I pray thee, lord, from earth beneath come forth to help and save!
To me and to thy son send up the bliss of triumph now,
And hold the gloomy fates of ill, dim in the dark below!
Such be thy words! my inner heart good tidings doth foretell,
220
And that fair fate will spring thereof, if wisdom guide us well.
Far hence, even where, in evening land, goes down our Lord the Sun.
O walls and towers of all the Asian realm,
245
O Persian land, O treasure-house of gold!
How, by one stroke, down to destruction, down,
Hath sunk our pride, and all the flower of war
That once was Persia's, lieth in the dust!
Woe on the man who first announceth woe—
250
Yet must I all the tale of death unroll!
Hark to me, Persians! Persia's host lies low.
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 159 focus
Eben darum eilt' ich hieher aus des Hauses goldnem Thor,
145
Aus dem Schlafgemache, das ich mit Dareios einst getheilt.
Meine Brust durchbohrt die Sorge; laut vor euch verkündet hier
Sei das Wort, o Freunde, furchtlos bin ich keineswegs um mich,
Daß (o Leid!) der große Reichthum raschen Fußes mir das Glück
Stürzt in Staub, das einst Dareios aufgebaut mit Götterhuld.
150
Darum steht der Doppelspruch mir als bewährt im Herzen fest: 1
Weder ehrt Jemand des Reichthums Fülle, die kein Mann vertritt,
Noch umstrahlt den Mittellosen seines Ruhms verdienter Glanz.
Tadellos glänzt unser Reichthum; um das Auge fürcht' ich nur:
Denn des Hauses Auge, mein' ich, ist die Gegenwart des Herrn.
155
Steht mir denn, nachdem des Himmels hoher Schluß es so gefügt,
Steht mit eurem Rath, o Perser, treue Greisesschaar, mir bei!
Denn für Alles, was mir anliegt, ruht in euch der beste Nath.
Zahllose Traumgesichte suchen jede Nacht
Mein Lager, seit mit aufgebotner Heereskraft
Mein Sohn Verheerung drohend zog in Hellas' Au'n.
Doch keines trat so deutlich noch vor's Auge mir,
165
Wie das der jüngstentschwundnen Nacht. Vernimm es denn!
Zwei Frau'ngestalten schienen mir vor's Angesicht
Zu treten, beide reichgeschmückt, in persischen
Gewanden diese, jene trug ein Dorerkleid.
Hoch ragten sie vor Frauen dieser Zeit hervor
170
An Wuchs und tadellosem Reiz. Desselben Stamms 2
Geschwistern, fiel der einen durch des Looses Wurf
Hellas, der andern Persis' Land als Erbe zu.
Die Beiden, eifernd, also schien's im Traume mir,
Entzweien sich und hadern. Und mein Sohn vernimmt's,
175
Hemmt sie, besänftigt ihren Groll, und schirrte sie
Vor seinen Wagen, legte dann des Joches Last
Auf ihren Hals. Die eine, stolz auf diesen Schmuck,
Bot gern den leichtbeherrschten Mund dem Zaume dar;
Die andre hob sich ungestüm, zertrümmerte
180
Das Noßgeschirr mit den Händen, warf die Zügel ab,
Und rafft es fort gewaltsam, und zerbricht das Joch.
Da stürzte Xerxes, und Dareios trat hinan,
Sein Vater, ihn bejammernd. Kaum erblickte den
Mein Sohn, zerriß er sein Gewand am Leib umher.
185
Dies Traumgebilde sah ich dir in jüngster Nacht.
Dann als ich aufstand und die Hand mit lautrer Flut
Des Quells befeuchtet, trat ich sammt der Priesterschaar
Mit Opferkuchen für die fluchabwehrenden
Gottheiten zum Altare, wie's der Brauch gebeut.
190
Und einen Adler seh' ich auf des Phöbos Herd
Sich flüchten: - lautlos, Freunde, stand ich da vor Angst : -
Dann sah ich einen Falken, der in raschem Flug
Auf ihn heranstürmt und mit scharfen Klau'n sein Haupt
Zerrauft. Der Adler duckte sich nur scheu, und gab
195
Den Rücken preis. Ein Grausen war mir das zu seh'n,
Wie euch zu hören. Denn ihr wisset wohl: gewinnt
Mein Sohn den Sieg, preist ihn bewundernd alle Welt;
Wo nicht, so gibt er keine Rechenschaft dem Volk,
Und wohlbehalten ist er hier wie früher Herr.
200
Weder allzusehr beängsten, Mutter, soll dich unser Wort,
Noch dich allzusicher machen. An die Götter wende dich,
Flehe, daß sie's gnädig wehren, wenn du Grauenvolles sahst,
Und das Gute nur gewährend, segnen dich und deinen Sohn
Und das Reich und alle Treuen. Spende dann Trankopfer auch
205
Für das Erdreich und die Todten; flehe, daß mit holdem Sinn
Dein Gemahl Dareios, der dir, sagst du, Nachts im Traum erschien,
Gutes aus der Erde Tiefen sende dir und deinem Sohn,
Doch das Leid in Dunkel hülle, tiefgebannt im Erdenschooß!
So mit ahnungsvollem Geiste rath' ich treuergeben dir;
210
Doch vertrau'n wir, daß ein Gott dies Alles wohl zum Ziele lenkt.
Ferne, wo des Sonnenherrschers lekter Strahl in Nacht erlischt.
Weh euch, des ganzen Asia's Burgfesten ihr,
235
Weh, Perserland, des stolzen Reichthums weiter Port !
Wie ist in Einem Schlage doch das große Glück
Vernichtet; Persis' Blüte welkt dahingestürzt!
Fluchvolles Amt, des Fluches erster Bote sein!
Und doch - die Noth will, daß ich euch das ganze Leid
240
Enthülle, Perser: ganz vertilgt ist euer Heer!

Commentary

Critical apparatus to The Persians (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of The Persians.) focus

159. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-125

τε: omittit Cantabr. 1. Par. C. κἀμὸν:
κἀμὸν
M. G. Vit. Par. A. B. C. Ven. A. B. Cantabr. 1. Ald. Rob.
καμὸν
Lips. Turn. εὐναστήριον:
εὐνατήριον
M. Vit. Lips. Ven. A. edd. vett.
εὐναστήριον
G. Ven. B. Par. L. N. Id recte restituit Blomfieldius.

160. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-126

καί με:
καί μου
Lips. Ald.
καί μοι
Vit. φροντίς:
φροντὶς
Lips.

161. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-127

οὐδαμῶς ἐμαυτῆς:
ἐμαυτῆς οὐδαμῶς
G. Rob. οὖσ᾽:
οὖσα
Lips. ἀδείμαντος:
ἀδείματος
Cantabr. 1. Turn. Quod apud Photium p. 8, 10. legitur
ἀδείματα, ἄφοβα
, melius et plenius scriptum exstat apud Zonaram p. 45.
ἀδείμαντα, ἄφοβα, ἀπὸ τοῦ δειμαίνω τὸ φοβοῦμαι
.

162. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-128

μὴ:
καὶ μὴ
Lips. κονίσας:
κονίσσας
M. aliique et Rob.
κονίσας
G. Vit. Par. A. B. C. Ald. Turn. οἶδας:
τ᾽ οἶδας
Lips. ἀντρέψῃ:
ἀντρέψῃ
M. Turn.
ἀτρέψῃ
Ald.
ἀνατρέψῃ
G. Ven. B. aliique et Rob. et ex corr. Vit.
ἀνατρέψει
Mosc. et ante corr. Vit.

163. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-129

ἦρεν:
εἷλεν
pro
ἦρεν
Ald. θεῶν:
θεοῦ
Vit. sed
οῦ
a sec. manu supra positum, quum prima tantum
θε
dedisset.

164-166. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-130

ταῦτά μοι διπλῆ μέριμνα φραστός ἐστιν ἐν φρεσίν, μήτε χρημάτων ἀνάνδρων πλῆθος ἐν τιμῇ σέβειν, μήτ' ἀχρημάτοισι λάμπειν φῶς ὅσον σθένος πάρα: Libri omnes
ταῦτά μοι διπλῆ μέριμν᾽ ἄφραστός ἐστιν ἐν φρεσί
, nisi quod
ἄφραστός ἐστιν
habent Vit. Lips. Ald. Rob. eaedemque duae edd.
φρεσίν
. In Vit. ad
ἄφραστος
supra adscriptum
πῶς
. Corruptum esse hunc versum vidit Porsonus in supplemento praefationis ad Hecubam p. XLIII. Sed dum in metro occupatus traiectione verborum caesuram, quae in librorum scriptura intolerabili sane modo neglecta est, restituere conatur, de sensu loci quaerere omisit. Verba si spectas, nihil ea aliud significare possunt quam quod Stanleius expressit, propter hoc duplex est mihi in mente cura ineffabilis, neque pecuniarum sine viris multitudinem honore prosequi, neque pecunia carentibus splendere lumen, quantumcumque adsit robur, in qua interpretatione postrema tantum,
ὅσον σθένος πάρα
, male reddita sunt, neque pecuniae nomen debebat usurpari, nexus vero sententiarum recte indicatus est. Atqui quis non videt, hoc, neque opes sine viro neque virum sine opibus magni faciendum esse, non posse curam ac sollicitudinem, multoque minus ineffabilem curam vocari, sed nihil esse aliud quam sententiam vel consilium, quod cur ineffabile vocetur nulla inveniri ratio potest. Quod si
μέριμνα
hic sententiam significat, ut quum alibi, tum in simili Euripidis loco, Or. 631.
Μενέλαε, ποῖ σὸν πόδ᾽ ἐπὶ συννοίᾳ κυκλεῖς, διπλῆς μερίμνης διπτύχους ἰὼν ὁδούς;
planum esse arbitror non mutato ordine verborum scribendum esse
ταῦτά μοι διπλῆ μέριμνα φραστός ἐστιν ἐν φρεσίν, μήτε χρημάτων ἀνάνδρων πλῆθος ἐν τιμῇ σέβειν, μήτ' ἀχρημάτοισι λάμπειν φῶς ὅσον σθένος πάρα.
Sic nihil in his versibus obscuritatis est et omnia aptissime cohaerent. Metuo, inquit, ne nimiae opes rapido pede proruant felicitatem non sine diis a Dario parlam. Vnde gemina mihi certa est sententia, neque opum sine viris magnitudinem nulli facere, neque carenti opibus affulgere tantum lucis quantum ei roboris est (h. e. non aeque eum felicem esse ut potens est). Etenim ab opibus quidem tuti sumus, sed oculis offusus est metus, quod absente moderatore nihil prosunt divitiae.

167. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-131

ἀμεμφής: Non dicit opulentiam non deberi contemni, sed esse Persis opes non contemnendas. ἀμφὶ:
ἀμφ'
Lips. ὀφθαλμοῖς:
ἀμφὶ δ᾽ ὀφθαλμοῖς φόβος
proprie intelligendum est, de oculis, sine metaphora. Nam de eo quod carum est
ὀφθαλμός
singulari tantum numero dicitur. Seidlerus in censura editionis Blomfieldianae comparavit Eur. Iph. in Aul. v. 1133.
τί δ᾽ ἔστιν; ὥς μοι πάντες εἰς ἓν ἥκετε, σύγχυσιν ἔχοντες καὶ ταραγμὸν ὀμμάτων.

168. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-132

νομίζω:
νομίζου
Vit. Ven. A. δόμων:
δόμου
Par. L.

169. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-133

ὡς:
ὡς
omittit Vit.

170. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-134

γένεσθε:
γένεσθε
M. Par. N.
γίνεσθε
ceteri, sed in Vit. primae syllabae
ε
, ultimae
αι
superscriptum est.

173. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-135

δύναμις:
δυνάμεις
M. ἡγεῖσθαι:
ἡγῆσθαι
Lips.

174. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-136

εὐμενεῖς γὰρ ὄντας ἡμᾶς:
εὐμενεῖς δ᾽ ἡμᾶς καλεῖς
affert Thomas M. p. 162, 7.

175. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-137

ἀεὶ:
ἀεὶ
M. G. Vit. Lips. Par. A. B. Ald. Rob.
αἰεὶ
Ven. B. Turn. ὀνείρασιν:
ὀνείρασιν
M. Cantabr. 1. Ceteri
ὀνείρασι
.

176. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-138

οὗπερ:
περ
omittit G. στείλας:
στείχας
Lips.

178. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-139

ἐναργὲς:
ἐν ἀργές
ex corr. Vit. Antea
ἐν ἀργ ῆς
, cum litura post
γ
, fuisse videtur.

180. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-140

μοι: omittit M. γυναῖκ᾽ εὐείμονε:
γυναῖκες εὐείμονες
Vit.
γυναῖκ᾽ εὐείμονες
Ald. Turn.
γυναῖκ᾽ εὐήμονε
Lips.

182. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-141

ἣ δ᾽ αὖτε:
ἥδ' αὖτε
G. Vit. Lips. Ald. Rob. Δωρικοῖσιν:
περσικοῖσιν
, quamvis etiam in praecedente versu
περσικοῖς
habeat, G.

183. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-142

μεγέθει τε:
μέγεθος
, omisso
τε
, Lips. ἐκπρεπεστάτα:
ἐκπεπρεστάτα
M. aliique et Rob.
εὐπρεπεστάτα
G. aliique et Ald. Turn.
εὐπρεπεσάτα
sic Lips.
εὐπρεπεστάτω
Ven. B. et
ω
ex
α
a correctore facto Vit.

184. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-143

κάλλει τ':
κάλει τ'
Lips. ἀμώμῳ:
ἀμώμῳ
M. Ald. Rob. Sed
ἀμώμω
G. Vit. Lips. Par. A. B. Turn. κασιγνήτα:
κασιγνήτω
Vit. Par. N.

185. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-144

ταὐτοῦ:
τ' αὐτοῦ
M. Ald. Rob.
ταὐτοῦ
G. Lips. Turn.
αὐτοῦ
Mosc. ut Schutzius refert, nisi Vit. nominare voluit, in quo sic est, sed
τ'
in fine praecedentis versus a secunda, ut videtur, manu posito. πάτραν:
πέτραν
Lips.

187. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-145

ὡς ἐγὼ δόκουν ὁρᾶν:
ἐγὼ δόκουν
M. Lips. Turn.
ἐγὼ 'δόκουν
Vit. Ald. Rob.
ἐγὼ ἐδόκουν
G. et supra adscriptum est a sec. manu augmentum in Vit.

188. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-146

τεύχειν ἐν ἀλλήλαισι:
ἐν ἀλλήλαισι
Blomfieldius.
ἐν ἀλλήλῃσι
M. G. aliique et Turn.
ἐν ἀλλήλοισι
Vit. Lips. aliique et
ν
omisso Rob.
ἀλλήλαιν
, omisso
ἐν
, Ald. In infinitivo consentiunt libri, nisi quod ex Par. B. Faehsius affert
τεύχειν ἐν ἀλλήλῃσι. γρ. τεῦχον. ἀπὸ τοῦ κοινοῦ τὸ ἐδοξάτην μοι
. V. ad Soph. Ant. 702. 736. μαθὼν:
λαθών
, supra scripto γρ.
μαθών
, Vit.

189-190. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-147

ἅρμασιν δ' υπο ζεύγνυσιν:
ἅρμασιν δ᾽ ὑπο ζεύγνυσιν
M.
ἅρμασι δ᾽ ὑποζεύγυσιν
G. Turn. et commate post
ὑπο
addito Ald. Rob.
ἅρμασι δ᾽ ὑπο ζεύγνυσιν
Vit.
ἅρματι δ᾽ ὑποζεύγνυσιν
Lips. αὐτὰ:
αὐτῷ
G. et ante corr. M.
αὐτῷ
Ald. Rob. ἐπ᾽ αὐχένων:
ὑπαυχένων
M.
ὑπ' αὐχένων
affertur ex Par. L.

192. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-148

ἐν ἡνίαισι δ᾽ εἶχεν:
ἐν ἡνίαισιν εἶχεν
M. Vit. Par. G. L. atque ita scribendum esse coniecit Schaeferus Melet. crit. p. 94. At hoc non est Aeschyleum.
ἐν δ᾽ ἡνίαισιν εἶχεν
Lips. Ceteri
ἐν ἡνίαισι δ᾽ εἶχεν
.

193. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-149

ἔντη δίφρου:
ἐντῆ δίφρου
M. et
δίφρου
habet etiam Lambethanus Blomfieldii, adscriptumque est in Par. B. In margine M. adnotatum
ἐν τῆ βίαι δίφρου χαλινὰ ῥήσσει
. G. Vit. Lips. Ven. A.
ἐν τῆ, δίφρον
. Editiones ante Brunckium
ἐν τῇ δίφρον
. Praeclaram emendationem,
ἔντη δίφρου
, Scaligero surripuit Stanleius.

194. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-150

διασπαράσσει:
διασπαράσσει
Cantabr. 2. et, ut videtur, Ven. A.
διασπαράττει
M. Ceteri
διασπαράττει
.

197. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-151

ὅπως:
οὕπως
G.

200. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-152

καλιρρόου:
καλλιρόου
M. Vit.

201. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-153

πηγῆς, σὺν θυηπόλῳ χερὶ:
παγῆς
Lips.
γῆς
, addito a sec. manu
πη
, Vit.
θυηπόλην
ante sec. manus corr. Vit.
χειρὶ
Vit. Lips. Non pignore contenderim genuinam nunc exstare scripturam. Vereor enim ne
δὲ
in apodosi post
ἐπεί
positum librarios ad mutationem faciendam compulerit. Certe melius, nisi fallor, omnia hoc modo procederent,
ἐπεὶ δ᾽ ἀνέστην καὶ χεροῖν καλλιρρόου ψαύσασα πηγῆς σὺν θυηπόλῳ χερὶ βωμὸν προςέστην, ἀποτρόποισι δαίμοσιν θέλουσα θῦσαι πέλανον, ὧν τέλη τάδε· ὁρῶ δὲ φεύγοντ᾽ αἰετὸν πρὸς ἐσχάραν Φοίβου.

202. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-154

βωμὸν:
βωμὸν
M. G. Lips. Ven. B. Colb. 2. Par. G. L.
βωμῷ
ceteri libri, sed Vit. addita a sec. manu correctione
βωμόν
et supra scripto
ἐς τὸν
. ἀποτρόποισι:
ἀποτρόποις
G. δαίμοσιν:
δαίμοσιν
M. Par. L. Ceteri
δαίμοσι
.

204. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-155

φεύγοντ᾽:
φίλου
Ven. B.

205. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-156

φόβῳ δ᾽: omittit Lips.

206. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-157

μεθύστερον δὲ:
μεθ᾽ ὕστερον
M. edd. vett. κίρκον:
κέρκον
Vit.

207. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-158

κάρα:
τὸ κάρα
Vit.

208. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-159

ὃ δ᾽:
ὅδ'
Vit. Lips. Ald. Rob. δέμας παρείχε: Inter
δέμας
et
παρείχε
Ven. A. Ox. Ald. inserunt
τῷ κίρκῳ τύπτεσθαι
.

209. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-160

δείματ᾽ ἔστ' ἰδεῖν:
δειματἐσἰδεῖν
M.

210-213. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-161

ὑμῖν δ᾽ ἀκούειν. εὖ γὰρ ἴστε, παῖς ἐμὸς πράξας μὲν εὖ θαυμαστὸς ἂν γένοιτ' ἀνήρ, κακῶς δὲ πράξας οὐχ ὑπεύθυνος πόλει, σωθεὶς δ᾽ ὁμοίως τῆςδε κοιρανεῖ χθονός.:
ὑμῖν τ'
G. Par. L.
γ'
omittunt Ven. A. Ald. Rob. In vitii suspicionem adducta sunt quae sequuntur. Verum si modo haec verba,
ταῦτ᾽ ἔμοιγε δείματ᾽ ἔστ' ἰδεῖν, ὑμῖν δ᾽ ἀκούειν
, recte intelliguntur, in reliquis non est quod laboremus. Dicit autem Atossa illud hoc sensu, haec mihi, quae vidi, et vobis, qui audistis, metuenda sunt, quorsum spectent. De eo enim sollicita est, quid dicat isto somnio ostentoque portendi. Itaque subiicit nam de regno filii scitis non esse quod metuam, quem, si prospera fortuna admirandum reddere potest, at adversa certe regno non exuet, si quidem ille salvus redibit. His igitur verbis indicat non habere se quomodo visa illa interpretetur, nisi de morte filii, quam apertius nominare reformidat.

211. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-162

πράξας:
τάξας
Lips.

214. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-163

βουλόμεσθα:
βουλόμεθα
G. Vit. Lips. Ald. φοβεῖν:
φυγεῖν
pro
φοβεῖν
Ven. B.

215. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-164

θαρσύνειν:
θρασύνειν
M. Vit. aliique et Turn. προςτροπαῖς:
προτροπαῖς
Lips. aliique et Ald. ἱκνουμένη:
ἱκανουμένη
Vit.
ἱκνομένη
Lips.

216. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-165

εἶδες:
εἶδος
Rob.
εἶδος
Lips. Sic etiam Vit. ex correctione. Antea
εἶδες
, ut ceteri. ἀποτροπὴν:
ἀποτροπεῖν
ante corr. M. Ad
ἀποτροπὴν
in Lips. supra adscriptum γρ.
ἀπροτροπήν
, si recte lego compendium. λαβεῖν:
λαβεῖν
G. Ven. A. Par. B. Ald. Turn. In Par. B. supra scriptum γρ.
τελεῖν. καὶ δοῦναί σοι
. Ac
τελεῖν
habent M. Vit. Lips. Ven. B. Cantabr. 1. 2. Mosc. Par. A. K. Rob.

217. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-166

τἀγαθ᾽ ἐκτελῆ γενέσθαι:
ταδ' ἀγαθὰ δ᾽ ἐκτελῆ
M.
τὰ δ᾽ ἀγαθὰ, ἐκτελῆ
ex corr. G. Antea
ἐκτελεῖ
fuerat.
τὰ ἀγαθά δ᾽ ἐκτελεῖ
Vit,
τἀγαθὰ δ᾽ ἐκτελῆ
Lips. Ven. A. Cantabr. 2. Ex Par. B.
τὰ δ᾽ ἀγαθά γ᾽ ἐκτελεῖν. γρ. τἀγαθὰ δ᾽ ἐκτελῆ
Faehsius affert.
τὰ γαθά τ' ἐκτελῆ
Ald.
τάδ' ἀγαθ' ἐκτελῆ
Rob.
τὰ δ᾽ ἀγαθ᾽ ἐκτελῆ
Turn. et edd. reliquae omnes. Immo scribendum erat
τἀγαθ᾽ ἐκτεлῆ γενέσθαι
, i. e. quo tibi bona eventum habeant. σοί τε καὶ τέκνοις σέθεν:
καὶ τέκνοισί τε
, omisso
σέθεν
, Vit.

218. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-167

δεύτερον δὲ:
δεύτερος δὲ χρὴ χοαὶ
Lips.

219. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-168

χέασθαι:
χέεσθαι
Vit. Lips. Par. N. sed Vit. supra scripto
ασ
. πρευμενῶς:
πρευμενῶς
M. G. Lips. Ven. B. Par. A. B. Rob. et plerique, ut videtur, reliqui codices.
πρευμενῆ
Ven. A. Ox. Lambeth. Turn. et adscriptum in Par. A. B. Idem ex corr. Vit. in quo antea fuerat
πρευμενῶς
: supra
ης
adscriptum.
πρευμενὴν
Ald. Haud scio an
πρευμενής
et
πρευμενῆ
interpretibus debeatur, dubitantibus utrum
πρευμενῶς
ad Atossam, an ad Darium spectaret. Quare
πρευμενῶς
servandum duxi, quod iungendum est cum verbo
πέμπειν
.

220. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-169

εὐφρόνην:
κατ' εὐφροσύνην
Lips. et bis quidem scriptis his verbis.

221. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-170

σοι:
σος
pro
σοι
Lips. τέκνῳ τε, γῆς:
τέκνω τ᾽ ἐγῆς
G.

222. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-171

τἄμπαλιν:
τούμπαλιν
Vit. aliique nonnulli et Ald. Rob. γαίᾳ:
γαία
M. Par. H. L.
γαίᾳ. γρ. γαῖαν
ex Par. B. Faehsius affert.
γαῖα
Vit.
γαία
G. Lips. Ven. A. B. aliique et Ald. Rob.
γῆ
Par. G.
γαίας
Turn. κάτοχα:
κάτοχος ἀμαυροῦσθαι
Ven. B.
κάτοχ᾽ ἀμαυροῦ
Ald.
κάτοχ᾽ ἀμαυροῦσθαι
ceteri. Correxit Blomfieldius gloss. ad Sept. ad Th. v. 47.

223. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-172

ὢν σοὶ:
ὦν σοι
a pr. manu,
ὤν σοι
a sec. M.
ὧν σοι
, sed mutatum in
ὢν σοι
, Vit.
ὢν σοι
Lips. et cum commate post
σοι
G. Ald. Rob.
ὢν, σοὶ
male Turn. πρευμενῶς:
προσευμένως
Lips. sed in marg. γρ.
πρευμενῶς
.

225. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-173

ἀλλὰ μὴν:
ἀλλαμὴν
M. γ᾽: omittunt Vit. Lips.

226. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-174

παιδὶ:
παισὶ
Lips. Cantabr. 2. Par. H. K. L. τῶνδ':
τῶν δ'
M. τήνδ':
τὴν δ᾽
M. ἐκύρωσας:
ἐχύρωσε
vel Faehsio teste
ἐκύρωσεν
Par. L.
ἔκυρσας
Rob. φάτιν:
φάτην
Lips. Ald.

227. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-175

ἐκτελοῖτο:
ἐξιλεοῖτο
Mosc. et erasa priore scriptura Vit. idemque adscriptum in Par. B.
εἶπε δὲ ἡ ἐξιλέωσις εἰς ἀγαθὸν ἀποβαίη
scholiastes. Ceteri
ἐκτελοῖτο
. δὴ τὰ:
δὲ τὰ
M. G. Vit. Lips. Ven. A. Par. G. Ald. Rob.
δὴ
, omisso
τὰ
, Turn.

228. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-176

θήσομεν:
θήσομαι
Ven. B. Rob. θεοῖσι:
θεοῖσιν
M. τοῖς τ᾽:
τοῖς δ᾽
Vit. ἔνερθε γῆς:
ἔνερθεν
G. Vit. Lips. Ald.
γῆς
omittunt Ven. A. Ox. Ald.

229. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-177

ἐς:
ἐς
G. Lips. κεῖνα:
'κεῖνα
Lips.

230. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-178

φασὶν:
φησὶν
Lips. ἱδρῦσθαι:
ἱδρῦσθαι
Vit. Ceteri pravo accentu
ἱδρύσθαι
.

231. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-179

δυσμὰς: Brunckius ex Par. A. dedit
δυσμάς
, idque habet etiam Lambeth. adscriptumque est in Par. B. Idem
δυσμάς
ex corr. Vit. in quo antea fuerat
δυσμαῖς
, quae est ceterorum librorum lectio. Praeferendum iudicavi
δυσμάς
. φθινασμάτων: Vulgatum
φθινασμάτων
contra Pauwii Schutziique coniecturam,
φθινάσμασιν
, satis superque tuentur quae Erfurdtius attulit ad Soph. Ant. v. 422.
Ἡλίου φθίνασμα
vel
φθινάσματα
ex hoc loco memorat Eustathius p. 698, 24. 832, 45.

232. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-180

ἀλλὰ μὴν:
ἀλλαμὴν
M. ἵμειρ᾽:
ἱμείρ'
G.
ἔμειρ'
Lips. θηρᾶσαι:
θηρᾶσαι
Lips. Ceteri male
θηράσαι
.

233. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-181

πᾶσα γὰρ:
πᾶσα γὰρ ἂν γένοιτ' ἂν
Lips.
πᾶσα γένοιτ᾽ ἂν
Ald.

235. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-182

ἔρξας:
ἔρξας
Lips.
ἔρξας δὴ μήδους πλεῖστα κακά
Rob. Μήδους:
μήδεους
Vit.

236. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-183

τούτοισιν:
τούτοις
Ven. A. Ald. Rob.
τούτοισιν
G. ἐξαρκὴς: γρ.
καὶ ἐξαρκεῖ
ex Par. B. Faehsius affert. δόμοις:
δόμοις
, superscripto
ων
, Lips.
δόμων
G. Par. L. Id exquisitius esse videri potest.

237. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-184

αὐτοῖς ἐστι:
αὐτοῖς ἐστιν αὐτοῖς
Ald.
αὐτοῖς ἐστιν
Rob.
αὐτοῖς ἔστι
G. Vit.
αὐτοῖς ἐστὶ
M. Lips. Turn.
ἐστιν αὐτοῖς
Ven. A. Ox. Ex Par. B. Faehsius affert
ἀργύρου πηγή τις ἐστιν αὐτοῖς θησαυρὸς χθονός. γρ. καὶ αὐτοῖς ἐστι
.

238. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-185

πότερα γὰρ τοξουλκὸς αἰχμὴ διὰ χερός σφιν ἐμπρέπει;:
διὰ χερὸς ἀν'
M.
διὰ χερὸς αὐτοῖς
G. Vit. Ven. A. Cantabr. 1. 2. Mosc. Ox. Par. A. B. C. K. N. Ald.
διὰ χειρὸς αὐτοῖς
Lips.
διὰ χερός
, omisso
αὐτοῖς
, Rob. Tum
πρέπει
M. G. ceterique, ut videtur, plerique et Ald.
πίπτει
Lips. Par. F. K. Rob.
πέμπει
, sed expuncto postea
μ
, Vit.
διὰ χερός γ' αὐτοῖς πρέπει
Turn.
πότερα γὰρ τοξουλκὸς αὐτοῖς αἰχμὴ διὰ χερὸς πρέπει
Ven. B. Particulae
γε
, quam Turnebus ex coniectura addidit, hic non est locus. Neque probari potest quod Brunckius scripsit,
διὰ χερῶν αὐτοῖς πρέπει
, vel quod Elmsleius ad Med. p. 286. coniecit,
διὰ χεροῖν αὐτοῖς πρέπει
. Scholiastes qui sic interpretatur,
ἆρα, φησί, διὰ τῶν χειρῶν αὐτοῖς πρέπει ἡ βολὴ ἡ τοξική;
non videtur
διὰ χερῶν
vel
διὰ χεροῖν
legisse, sed explicare
διὰ χερός
, quod librorum consensus tuetur, per pluralem. Sed in his scholiastae verbis Vit. non
πρέπει
habet, sed
ἐμπρέπει
, quod in codice Monacensi corruptum est in
ἐπρέπει
. Hoc probabilem huius versus emendationem aperit,
πότερα γὰρ τοξουλκὸς αἰχμὴ διὰ χερός σφιν ἐμπρέπει;

239. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-186

σάγαι:
σαγαί
libri. Pro eo vocabulo
χέρες
Rob. in qua antea
ἔχει
est pro
ἔγχη
.

240. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-187

ποιμάνωρ:
ποιμάντωρ
G. Lips. Ald. Turn. Hesychius
ποιμάνωρ, ποιμήν, ἢ βασιλεύς
. Eustathii huc respicientis verba allata sunt ad v. 76. στρατοῦ:
στρατῷ
M. Vit. Ven. B. Mosc. Par. N. Rob.
στρατῶ
, superscripto ultimae litterae
ου
, Lips. Ceteri
στρατοῦ
, quod suspiceris etiam habuisse Eustathium, qui
ἀνδρῶν ποιμάνωρ
afferat. Praeferendus esse videtur genitivus, quae exquisitior constructio est, ut interdum in verbo
ἐπιστατεῖν
.

241. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-188

οὔτινος:
οὔτινος
G. δοῦλοι:
δοῦλος
Lips.

242. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-189

μένοιεν:
μενοῖ
G.

243. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-190

ὥστε Δαρείου:
ὥστε δαρείου τε πολύν τε
Lips.

244. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-191

δεινά τοι:
δεινά τι
G. Cantabr. 2. τεκοῦσι:
τεκοῦσιν
M.

245. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-192

δοκεῖν:
δοκεῖ
Vit. Ven. A. Cantabr. 1. Ox. Mosc. Par. N.
δοκεῖν
Lips. cum ceteris, sed lineola tramissa deleri iubetur. τάχ᾽ εἴσει:
εἴση πάντα
, omisso
τάχ'
, Rob.
πάντ᾽ εἴσῃ τάχα
G. Lips. et aliquot alii.
εἴσῃ
omnes libri. ναμερτῆ λόγον:
νημερτεῖ λόγῳ
adscriptum in Par. B. Sic volebat scribere librarius in Vit. in quo est
νημερτὴ λόγῳ
, cum interpretatione
ἀληθεῖ
. Ceteri
νημερτῆ λόγον
, nisi quod in M. prius scriptum fuisse videtur
νημαρτῆ
. Doricam formam
ναμερτῆ
restituit Porsonus. V. ad Soph. Trach. v. 173.

246. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-193

δράμημα:
δράμημα
M. G. Lips. et reliqui, ut videtur, plerique atque edd. vett.
δρόμημα
Vit. Lambeth. Mosc. Par. N. et
α
superscripto Cantabr. 2. V. Lob. ad Phryn. p. 618.

247. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-194

κλύειν:
κλύειν
omittit Rob. Pro eo habet
ἀκούειν
Par. N.
κλύεις
Ven. B.

248. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-195

γῆς ἁπάσης: γρ.
καὶ γῆς ἁπάσης
vulgato superscriptum in Lips. Ἀσιάδος:
ἀσιάτιδος
Ven. A. Ald.
Ἀσίδος
Blomfieldius. πολίσματα:
πτολίσματα
Ven. B.

249. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-196

αἷα:
ἄνα
pro
αἷα
Lips.
γαῖα
Rob. Imitatur hunc versum Euripides Or. v. 1083.
καὶ δῶμα πατρὸς καὶ μέγας πλούτου λιμήν.
Ceterum animadvertat lector artem poetae, qui partim ut magnitudinem cladis apte demonstraret, partim ut a Persa haec dici spectatoribus indicaret, nuntium fecit non, ut solent fere nuntii, referre tantum quae gesta essent, sed cum magno motu et vociferatione accurrentem, priusquam rem enarret, deplorare sortem Persarum.

251. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-197

τὸ Περσῶν δ᾽:
τὸ δὲ περσῶν
Ven. A. Ald. Rob.
τὸ περσικὸν δ'
Vit. Lips. Colb. 2. sed in Vit. a sec. manu
περσικὸν
mutatum in
περσῶν
, et in Lips. supra scriptum γρ.
Τὸ περσῶν
. Ex Par. B. Faehsius affert
τὸ Περσῶν. γρ. καὶ Πέρσαις
.

252. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-198

ὤμοι:
ὤμοι
libri, etiam G. Solus Cantabr. 2.
ἰώ μοί μοί
. ἀγγέλλειν:
ἀγγέλειν
Vit. Lips. Post hunc versum G. Lips. Par. N. hunc inserunt,
στέργει γὰρ οὐδεὶς ἄγγελον κακῶν ἐπῶν
(
κακακῶν ἐπῶν
Lips.), qui versus est 277. Antigonae Sophocleae. Adscriptus est hic versus, sic quidem ut prius
εἰπών
fuerit, in margine M. Post sequentem versum eadem Sophoclis verba habet Rob.

253. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-199

ἀνάγκη:
ἀνάγκα
Ald. Rob. Eaedem et Ven. A.
ἀναπτύσαι
. πάθος: Post
πάθος
Ald. addit
πέρσας
.

254. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-200

Πέρσαι:
πέρσαι
M. G. Vit. Ven. A. B. edd. ante Brunckium. Merito hoc revocavit Porsonus. Neque enim iam nuntius haec secum ipse loquitur, sed Persas compellat. Atque egregie, ut in tanto malo, non reginam ab eo salutari, sed, quo est animi motu, simul omnes qui adsunt comprehendi facit poeta. Brunckius ex Par. B. receperat
Πέρσαις
, quod habet etiam Lips. Atque in Vit. quoque a sec. manu
σ
supra scriptum est. Neque quod Aldina, quae hic
πέρσαι
exhibet, in fine praecedentis versus habet,
πέρσας
, aliud est quam vitiose scripta varia lectio
πέρσαις
.

255. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-201

ἄνι᾽ ἄνια νεόκοτα καὶ δάϊ, αἰαῖ:
ἄνι᾽ ἄνια κακὰ
M. Lips.
ἄνι᾽ ἄνια καὶ
Vit.
ἄνια, ἄνια κακὰ
G. Turn.
ἄνια, ἄνια, κακὰ λυπηρὰ, λυπηρὰ
Ven. A. Ox. Ald. Rob. Ante
νεόκοτα
litura aliquot litterarum in M.
νεότοκα
Rob. γρ.
νεοτόκα
superscriptum vulgato
νεόκοτα
in Lips.
καὶ δάϊ αἱ αἱ
M.
καὶ δάϊ' αἳ αἳ
Vit. Lips.
δάϊ αἳ αἴ
, omisso
καὶ
, G.
καὶ δάϊα. αἳ αἳ
edd. vett. Patet
λυπηρά, λυπηρά
explicationis caussa adscriptum esse. Sed
κακὰ
non minus interpretis est. Scribendum
ἄνι᾽ ἄνια νεόκοτα καὶ δάϊ, αἰαῖ.
Constat versus ex dochmio et dochmio hypercatalecto.

Commentary (W. S. Teuffel; revised by N. Wecklein, 1886; German; OCR draft) (Persians, explanatory commentary pp. 43–97. Single-witness OCR; source readings and all reference placements require scan review.) focus

159-164. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-24

1
2
Auch Atossa ahnt Unglück. – ταῦτα, 114. με καρ- δίαν, Kr. ΙΙ 46, 16. Α. 3. – ἀμύσ- σει, 115. – ἐμαυτῆς d. i. der Ge- danke rührt nicht von mir her, sondern ist mir durch den ängsti- genden Traum eingegeben. - μέγας δαίμων wie 725. κονίσας οὐδας durch die Trümmer den Boden be- stäubend. Anders Hom. 145 εὐρὺ κονίσουσιν πεδίον (durch die hastige Flucht). φρα-

165-169. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-25

3
4
ταῦτα, 114. στός ἐστιν, πέφρασται (vgl. πλαγ- κτὸς οὐσ᾿ Αg. 593), eine zwie- fache Obsorge ist in mir zum Grund- satz gereift. Der doppelte Grund- satz wird teils als Überzeugung ( μὴ – λάμπειν κτέ.), teils als Ent- schluſs ( μή – σέβειν) gegeben. Den Männern ohne Mittel erstrahlt nicht der Ruhm, der ihrer Kraft ent- spricht, weil sie in deren Bethä- tigung gehemmt sind. Die Schätze ohne den Mann sind auch nicht wertzuschätzen; denn das erkenne ich jetzt, da mir die Angst um Xerxes zeigt, dafs der Mann die Krone des Ganzen ist. Vgl. Cho. 934 ὀφθαλ- μὸν οἴκων von Orestes, Eum. 1025 ὄμμα γὰρ πάσης χθονὸς Θησῇδος ἐξίκοιτ᾽ ἂν εὐκλεὴς λόχος.

170-175. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-26

5
6
πρὸς τάδ᾽, 730. 829. Noch häufiger πρὸς ταῦτα, 8. zu Ar. nub. 990. Zudem erklärt durch die etwas prosaische Wendung (auch Ag. 1393. Soph. oph. Ai. 282. 999. Ant. 1193) ὡς οὗτ. ἐχ. τ. – Πέρσαι, 140. 255. 259. In vobis sita sunt mihi, a vobis pendent. Eur. Hel. 1441: ἐν σοὶ τόδε. Soph. O. R. 314: ἐν σοὶ γὰρ ἐσμέν. – Reim am Schlusse der Rede, wie 247 f. Soph. O. R. 12 f. 76 f. Eur. Phoen. 1478 f. u. oft. ἔπος ... ἔργον, das ganze Gebiet des Möglichen, Soph. O. R. 72. 219f. 814f.-Quibus nostra faciendi potestas (facultas) praeire velit i. e. quae in nostra potestate sita sunt.

176-180. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-27

7
8
Erzählung im Tri- meter. μὲν ... ἀλλά (179), Her- vorhebung des zweiten Gliedes, wie z. B. Hom. Г 214: ἀγόρευε παῦρα μὲν, ἀλλὰ μάλα λιγέως u. oft. στείλ. στρ. parans, movens exerci- tum, Ag. 799. Ἰάονες sanskr. Iavanas, יון. Schol. Ar. Ach. 104: πάντας τοὺς Ἕλληνας Ἰάονας οἱ βάρβαροι ἐκάλουν. Insbesondere aber galt ja der Zug des Xerxes den zum ionischen Stamme gehö- rigen Athenern. τοιόνδ᾽ ἐναργὲς (vgl. 518. Prom. 663) einen solchen deutlichen. εἰδόμην vgl. 48. 62. εὐφρόνης ganz wie νυκτός (200).

181-199. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-28

9
10
Atossas Traum. Bei δοκεῖν ist Subjekt bald der Träumende (188), bald das Ge- träumte (181 u. Soph. fr. 796 N.: ἐδοξάτην μοι τὼ δύ᾽ ἠπείρω μολεῖν). – ἠσκημένη, κεκοσμημένη. Eur. Ion 326: εὐ ἤσκησαι πέπλοις. – Die spe- zifisch dorische (althellenische, ho- merische, vgl. Herod. V 88: ἤ γε ἑλληνικὴ ἐσθὴς πᾶσα ἡ ἀρχαίη τῶν ام γυναικῶν ἡ αὐτὴ ἦν τὴν νῦν δω- ρίδα καλέομεν) Frauentracht war das ἱμάτιον mit περόναι, im Un- terschiede von dem ionischen χιτών ποδήρης (Herod. 1. 1. Hermann, gr. Privatalt. 22, 2-8). – μεγέθει als göttliches Wesen; s. Liv. I 7 (vgl. VIII 6): habitum formamque viri aliquanto ampliorem augustiorem- que humana. τῶν νῦν ἐκπρεπεστ. brachylogisch s. v. a. ἐκπρεπεστάτα, τῶν νῦν πολὺ ἐκπρεπεστέρα, Kr. II § 49, 10. A. 5. Vgl. Hom. A 505: ὠκυμορώτατος ἄλλων. Β 673: κάλ- λιστος ἀνὴρ τῶν ἄλλων Δαναῶν, Tac. hist. I 50 solus omnium ante se principum. κασιγνήτα, ur- sprüngliche Zusammengehörigkeit der beiden Erdteile und Völker. - Patriam autem incolebant altera graecam terram sorte nacta, altera barbaram i. e. patriam acceperant incolendam illa Graeciam, haec bar- bariem. κλήρῳ der Geschwister unter einander, wie die Götter (Hom. Ο 191). – βάρβαρον helle- nische Naivetät; 255. 337. – τούτω (188) und αὐτὼ (191), Kr. 58, 1. A. 3. τεύχειν, Kr. 55, 4. A. 7. Vgl. V. 564 f. Soph. Trach. 1238: ἀνὴρ ὅδ᾽, ὡς ἔοικεν, οὐ νεμεῖν ἐμοὶ φθίνοντι μοῖραν. ἢ μὲν, Asia that stolz mit ihrem Aufzug (dem Joch um den Nacken); da- gegen Europa (Hellas) schlug um sich. Eur. fr. 818 Ν.: εἰκὸς σφα- δάζειν ἦν ἦν ἄν, ὡς νεόζυγα πῶλον, χα- λινὸν ἀρτίως δεδεγμένον. – ξυναρ- πάζει βία wie βία φέρειν von Pfer- den, welche durchgehen Soph. El. 725, Eur. Hipp. 1224. ἄνευ χαλι- νῶν der Zügel ledig, sie abwerfend; Gegenteil 193. - πίπτει vom Wagen. σφέ nachhomerisch als Sing., Prom. 9. Sept. 469. 615. Eum. 610. vgl. σφιν 759. όπως temporal in der älteren Sprache, z. B. Hom. M 208: Τρῶες δ᾽ ἐρρίγησαν ὅπως ἴδον αἰόλον ὄφιν. πέπλους in weite- ster Ausdehnung des Begriffs, wie 1060. vgl. 182, ῥήγνυσιν, 125. Von Männern ebenso Herod. III 66. Curt. V 12, 12. Der Schmerz über sein Mifsgeschick steigert sich beim Anblick des Vaters, vgl. 163 f.

200-210. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-29

11
12
Bedeutungsvolles Erlebnis der Atossa nach dem Traume. ἔψαυσα πηγῆς nach dem schlimmen Traume, Ubertra- gung hellenischer Sitte, vgl. Ar. ran. 1338 ff. Eur. Hek. 72. u. a. ξύν, Ag. 111. sacrifica manu arae adstiti. βωμόν, poetische Konstruk- tion (vgl. 140 f.), wie Soph. fr. 594 N.: προστῆναι μέσην τράπεζαν. Übrigens ( οἱ Πέρσαι) οὔτε βωμοὺς ποιεῦνται οὔτε πῦρ ἀνακαίουσι μέλ- λοντες θύειν, οὐ σπονδῇ, χρέονται, οὐκὶ αὐλῷ, οὐ πέμμασι, οὐκὶ οὐλῇσι (Herod. 1 132). – ἀποτρόποισι δαί- μοσιν, οἷς ἀποτροπιαζόμεσθα τοὺς ὀνείρους Schol., vor allem Helios (Soph. Εl. 424 ἡλίῳ δείκνυσι τοὔναρ) oder Phöbus (206) nach hellenischer Vorstel Vorstellung. - ὧν τέλη τάδε, denen diese Opfergaben angehören (zu- kommen). – Φοίβου... φόβῳ, An- klang wie Ag. 1080 ff. Cho. 911. Hom. Χ 139: κίρκος, ἐλαφρότατος πετεηνῶν. – κάρα, τοῦ αἰετοῦ, vgl. 210. Hom. η 525 ff.: ἐπέπτατο .. κίρκος, ᾿Απόλλωνος ταχὺς ἄγγελος· ἐν δὲ πόδεσσιν τίλλε πέλειαν ἔχων. Herod. III 76: ἐφάνη (im Traum) ἱρήκων ἑπτὰ ζεύγεα, δύο δύο αἰγυπιῶν ζεύγεα διώκοντά τε καὶ τίλλοντα οντα καὶ ἀμύσσοντα. οὐδὲν ἄλλο η παρείχε, Kr. 62, 3. A. 7. Schol. A.: ἀετὸν τὸν Ξέρξην φησί, διὰ τὸ βασιλικὸν καὶ γενναῖον, ἱέρακα δὲ τὸ τῶν ᾿Αθηναίων ( Ελλήνων) στράτευμα, διὰ τὸ πρὸς τοὺς Πέρ- σας ἐλάττονα ἔχειν κατὰ πολὺ τὴν δύναμιν.

210-214. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-30

13
14
ἔμοιγε ... ὑμῖν δὲ, 168. Nach κακῶς δὲ πράξας bricht Atossa, um der königlichen Würde nichts zu vergeben, den Gedanken an die schlimmen Folgen der Niederlage plötzlich ab und erwähnt das Tröstliche, das auch in diesem Falle noch bleibt. Vgl. Ag. 498 ἀλλ᾿ ἢ τὸ χαίρειν μᾶλλον ἐκβάξει λέγων· τὸν ἀντίον δὲ τοῖσδ᾽ ἀποστέργω λόγον. – ὁμοίως, ὥσπερ καὶ πρόσθεν. Lukian. merc, cond. 40: τοῖς γεγηρακόσιν ἵπποις ἐοικώς, ων οὐδὲ τὸ δέρμα ὁμοίως χρήσιμον. Archiloch. fr. 91: οὐκέθ᾽ ὁμῶς θάλ- λεις ἁπαλὸν χρόα. Das Rat-

215-225. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-31

15
16
Antwort des Chor- führers (in feierlichen troch. Tetra- metern). Vgl. Soph. O. R. 89 f.: οὔτε θρασὺς οὔτ᾽ οὖν προδείσας εἰμὶ τῷ γε νῦν λόγῳ. samste ist unter allen Umständen die Götter anzurufen. μῆτερ, als Königin-Mutter (156), doch vgl. 664. προστροπαῖς, supplicatione. φλαῦρον, infaustum. Vgl. Soph. El. 646 εἰ μὲν πέφηνεν ἐσθλά (nämlich φάσματα ὀνείρων), δὸς τελεσφόρα, εἰ δ᾽ ἐχθρά, τοῖς ἐχθροῦσιν ἐμπαλιν μέθες. - Eustath. Hom. Od. κ 518: οἰκεῖον νεκροῖς ἡ χοή. – γῇ vgl. 628 f. 640. πρευμενῶς mit αὐτοῦ (nicht πέμπειν) zu verbinden (bitte freundlich) gestattet V. 224. Vgl. 609. – τάδε, um folgendes, nämlich das πέμπειν u. s. w. – θυμόμαντις (vgl. θυμόσοφος, Ar. nub. 877), ἐκ τοῦ θυμοῦ μαντευόμενος, Gegenteil νοη θεόμαντις. παρήνεσα, zu Ar. nub. 174 u. Kr. 53, 6. А. 3. - τελεῖν intrs. Kr. II § 52, 2. A. 1. Unsere Traumdeutung geht dahin, es werde für dich alles gut sich er- füllen. Der Chorführer schliefst mit einem glückverheiſsenden Worte.

226-231. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-32

17
18
Es ist für mich ermutigend alsbald einer so wohl- wollenden Auslegung zu begegnen. κριτής, 520. Cho. 37. ἐκύρωσας, du hast diese glaubwürdige Aus- legung gegeben. Vgl. 521. - θεοῖσι, 216-219; τοῖς τε φίλοις 220 f. εὖτε, Κr. 69, 28. vgl. Sept. 338. Genauere Erkundigung nach Athen, das (wie dem Dichter so auch) Atossa (als das unmittelbare Ziel des Feldzugs) besonders wichtig ist. Die Frage der Atossa erinnert an die Frage, welche Dareios auf die Kunde von der Verbrennung der Stadt Sardes durch die Athener u. Ionier an seine Umgebung richtete, οἵτινες εἶεν οἱ Ἀθηναῖοι (Herod. V 105). Mit hoher Befriedigung mufste der athenische Zuschauer bei sich denken: „du wirst die un- beachtete Stadt näher kennen ler- nen".

232-238. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-33

19
20
πρὸς ταῖς δυσμαῖς τῶν φθινασμάτων τοῦ ἡλίου, fern im Westen, wo die Sonne ver- schwindet, vgl. 436. 543. Prom. 6: ἀδαμαντίνων δεσμῶν ἐν ἀρρήκτοις πέδαις. Die bauschichte Ausdrucks- weise malt zugleich die groſse Ent- fernung und erinnert dadurch den Hörer, dafs er sich den Schauplatz der Handlung weit im Osten zu denken habe. ἀλλὰ μήν (226) halb Einwendung gegen die An- gabe des Chors, halb Verwunde- rung darüber, daſs dennoch Xerxes u. s. w. Aber er hat es trotzdem gethan, weil Athen der Schlüssel zu ganz Hellas ist. γένοιτ᾽ ἄν, εἰ ᾿Αθήνας εἶλε. – ἔρξας... κακά steht als nähere Bestimmung zu τοιοῦτος (s. v. a. „um die Beschaffenheit des Heeres zu beurteilen, braucht man nur zu wissen, dafs es" u.s. w.). Vgl. Kr. 57, 10. A. 1 (letztes Bei- spiel). – Μήδους ungenau st. Πέρ- σας, 791 und sonst. Erinnerung an Marathon. ἄλλο, sc. πάρεστιν αὐτοῖς. Vgl. Herodot VII 9: Ἕλ- ληνας οὐ τιμωρησόμεθα; τί δείσαν- τες; κοίην πλήθεος συστροφήν· κοίὴν δὲ χρημάτων δύναμιν;

238. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-34

21
22
Hinweisung auf die Silber- bergwerke von Laurion, Böckh Staatsh. d. Ath. S. 420 ff.

239-248. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-35

23
24
γάρ, Erklärung zu 236. τοξουλκὸς αἰχμή, bogen- spannende (55) Spitze = Pfeil. δάοις, hostibus. Speere für den Nah- kampf und Schilde, vgl. 84 f. 147. ποιμάνωρ 75. — ουν, wenn sie kein Oberhaupt haben. Herod. VII 103 κῶς ἂν δυναίατο ἐόντες γε ἐλεύθεροι πάντες ὁμοίως καὶ μὴ ὑπ᾽ ἑνὸς ἀρχόμενοι στρατῷ τοσῷδε ἀντιστῆναι; Auf diese Frage des Xerxes antwortet Demaratos: ἐλεύ- θεροι ἐόντες οὐ πάντα ἐλεύθεροί εἰσι· ἔπεστι γάρ σφι δεσπότης νό- μος, τὸν ὑποδειμαίνουσι πολλῷ ἔτι μᾶλλον ἢ οἱ σοὶ σέ. ἐπήλυδας wie Sept. 34; anders Suppl. 195. 401. 611. κιόντων 8. v. α. ἐλθόντων, von κιών (Part. Aor.). Ζυ τοῖς τεκοῦσι ( τῶν) κιόντων vgl. Kr. 47. 10. Α. 1. – δοκεῖν, Kr. 55, 1. A. 3, τάχ᾿ εἴσῃ Ag. 489. Soph. O. R. 84. - Der Bote kommt von der linken Seite (vom Standpunkt des Publi- kums). Dieses Mannes Lauf giebt sich als ein persischer kund für das Erkennen, man sieht es dem, Manne an, daſs er ein persischer Läufer ist. πρέπει Suppl. 721: πρέπουσιν ἄνδρες νήϊοι ἰδεῖν. Soph. ΕΙ. 664: πρέπει ὡς τύραννος εἶσο- ρᾶν. Eur. Suppl. 1066: πρέπεις ὁρᾶν.

249-255. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-36

25
26
Summarischer Be- richt, zuerst lyrisch (wie Ag. 503 ff.). Hesych. · ταῦς· μέγας. – πλούτου λιμὴν (nachgeahmt von Eur. Or. 1077 καὶ δῶμα πατρὸς καὶ μέγας πλούτου λιμήν), von allen Seiten ist der Reichtum in die Stadt (Susa) eingelaufen und hat in ihr Anker geworfen. - Zu 251 (vgl. 352 und zu 465) s. Westphal II S. 482. Zu 253 vgl. Soph. Ant. 277: στέργει γὰρ οὐδεὶς ἄγγελον κακῶν ἐπῶν. Πέρσαι, 171. Der Bote erblickt zuerst nur den Chor; Atossa bleibt nach der altertümlichen Ökonomie aus dem Spiele, solange der Bote und der Chor mit einander reden. βαρβάρων 187.